Қуаңшылық және оған төзімділік туралы жалпы ұғымдар

1. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
1.1 Қуаңшылық және оған төзімділік туралы жалпы ұғымдар ... ... ... ... ... 4
2. Өсімдіктердің қуаңшылыққа төзімділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
2.1 Қуаңшылықтың өсімдіктегі физиологиялық және биохимиялық
процестерге әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
2.2 Өсімдіктердің қуаңшылыққа төзімділігін анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
2.3 Өсімдіктердің қуаңшылыққа төзімділігін арттыру әдістері ... ... ... ... ..14
3. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
Ауыл шаруашылығы құрғақшылықтан зиян шегеді. Сондықтан құрғақшылықты зерттеу ең басты проблемалардың бірі. Құрғақшылықтың екі түрі болады. Біріншісі — ауа құрғақшылығы, ал екіншісі — топырақ құрғақшылығы. Әдетте ауа құрғақшылығы топырақ құрғақшылығына айналып отырады. Ауа құрғақшылығы ауада антап ыстық желдің соғуы салдарынан пайда болады. Оның әсерінен ауа торланған сияқты көрінеді. Өйткені, жел топырақтын кішкентай бөлшектерін ауаға ұшырып алып кетеді. Ауада олар қатты қызады да өсімдік жапырақтарына түседі, оларды күйдіріп жібереді.
Құрғақшылық жаз айларының әр мезгілінде болады. Қуаңылық болған айларда өсімдік суды қарқынды буландырады. Сондықтан топырақтағы судың қоры өсімдіктерді қамтамасыз етуте жетіспейді.
Күн нұрының әсерімен гидросфера, литосфера және атмосфераның қызуына байланысты, ауа ағынының өзгеруі нәтижесімде жер шарының әр түрлі аймақтарында қуаңшылық құбылысы жиі кездеседі.
Көптеген ғалымдар қуаңшылық құбылысына өздерінше әртүрлі анықтамалар беріп келді. Солардың ішіндегі ең алғашқыларының бірі П.И.Броунов қуаңшылықты атмосфераның, қысымның шамадан тыс жоғарылауына байланысты, қалыпсыз құрғақшылық кезеңі деп сипаттады. Оның ұйғаруынша қуаңшылық өте күшті және әлсіз, ұзақ және қысқа мерзімді деп бөлінеді.
А.А.Каминский өз еңбегінде (1934) қуаңшылықты ауа райы біршама жылынғаннан кейін шаңқай түстік (күндізгі сағат 13-те), температура ұдайы жоғарылайтын кезең деп сипаттайды. Ол бұрынғы Кеңес Одағы көлемінде қуаңшылықтың мынадай екі түрі болатындығы көрсетті.
1. Н.Кенесарина «Өсімдіктердің физиологиялық және биохимия негіздері» Алматы 1988 ж.
2. Ж. Жатқанбаев «Өсімдіктер физиологиясы» Алматы 1988 ж.
3. Ж. Қалекенұлы «Өсімдіктер физиологиясы» Алматы 2004 ж.
4. Н. Мухидинов «Өсімдіктер физиологиясы және анатомиясы»
Алматы 1993 ж.
5. Ә. Бегенов «Өсімдіктер физиологиясы» Алматы 1993 ж.
        
        1. К і р і с п е
Ауыл шаруашылығы құрғақшылықтан зиян ... ... ... ең ... ... ... Құрғақшылықтың екі түрі болады.
Біріншісі — ауа құрғақшылығы, ал ...... ... ... құрғақшылығы топырақ құрғақшылығына айналып отырады. Ауа құрғақшылығы
ауада ... ... ... ... ... ... ... Оның әсерінен ауа
торланған сияқты көрінеді. Өйткені, жел ... ... ... ... алып кетеді. Ауада олар қатты қызады да өсімдік жапырақтарына
түседі, оларды күйдіріп жібереді.
Құрғақшылық жаз айларының әр ... ... ... ... ... суды қарқынды буландырады. Сондықтан топырақтағы судың қоры
өсімдіктерді қамтамасыз етуте жетіспейді.
Күн нұрының әсерімен гидросфера, литосфера және ... ... ауа ... ... ... жер ... әр түрлі
аймақтарында қуаңшылық құбылысы жиі кездеседі.
Көптеген ғалымдар қуаңшылық құбылысына өздерінше әртүрлі анықтамалар
беріп ... ... ... ең ... бірі ... ... қысымның шамадан тыс жоғарылауына байланысты,
қалыпсыз құрғақшылық кезеңі деп сипаттады. Оның ұйғаруынша қуаңшылық ... және ... ұзақ және ... ... деп ... өз ... (1934) ... ауа райы біршама
жылынғаннан кейін шаңқай түстік (күндізгі сағат 13-те), температура ұдайы
жоғарылайтын кезең деп ... Ол ... ... ... көлемінде
қуаңшылықтың мынадай екі түрі болатындығы көрсетті.
1.1 Қуаңшылық және оған төзімділік ... ... ... ... әсерімен гидросфера, литосфера және атмосфераның қызуына
байланысты, ауа ағынының ... ... жер ... әр ... қуаңшылық құбылысы жиі кездеседі.
Көптеген ғалымдар қуаңшылық құбылысына өздерінше әртүрлі анықтамалар
беріп келді. Солардың ішіндегі ең ... бірі ... ... ... ... тыс ... байланысты,
қалыпсыз құрғақшылық кезеңі деп сипаттады. Оның ұйғаруынша қуаңшылық өте
күшті және әлсіз, ұзақ және ... ... деп ... өз ... (1934) қуаңшылықты ауа райы біршама
жылынғаннан ... ... ... ... сағат 13-те), температура ұдайы
жоғарылайтын кезең деп сипаттайды. Ол ... ... ... ... ... екі түрі ... ... Оңтүстік-Шығыс, Орал және Батыс Сібірге тән, оңтүстіктегі
атмосфсраның тұрақты жоғарылығына (антициклон) байланысты ... ... ... ... ... ... қарай антициклондар
болғамда байқалатын қуаңшылық.
Соңғысы Орта Азия және Қазақстанға тән. Көпшілік жағдайда қуаңшылық
кезінде анызақ та ... жел ... ... ... мұнар да (ауаның
шаң-тозаңнан тұмандануы) қуаңшылықтың жағымсыз әсерін күшейте түседі.
А.М.Шулгиннің (1978) ұйғаруынша қуаңшылық ұзақ уақыт жауын-шашын
болмай, ауа температурасы жоғарылап, ... ... ... ... ... ... азаюынан өсімдіктер өнімділігі төмендейтін
құбылыс деп анықталды.
Бұл анықтамадан қуаңшылық ... және ... ... ... ... өзара байланысты болатындығын байқауға
болады.
П.А.Генкель (1982) метеорологиилық факторлардың маңызын өсімдіктердің
күйімен байланыстара отырып, қуаңшылықты биометеорологиялық құбылыс ... ... ... ... ... созылған, немссе қысқа
мерзімді жауын-шашынсыз, ауа температурасы мен ылғал тапшылығы ... ... тыс ... ... ... залалданып, өнімділігі
төмендеп, кейде түгел қурап өліп қалатын кезең деп ... ... екі ... әсер ... ... ... ... жоғарылатады.
2. Сусыздандырады (су ташпылығы, немесе солу).
Сонымен қуаңшылыққа ... ... ... және ... ... ... Осыған сөйкес ыстыққа төзімділік және
қуаңшылыққа ... ... екі ұғым ... ... ... ... отырып, өзінің онтогенезіне қуаңшылық
әсеріне бейімделгіш және сондай ... ... өсіп ... және
тұқымдануын эволюция процесінде тіршілік жағдайларының және табиғи
сұрыптану нәтижесінде ... ... ... байланысты, жүзеге асыра
алатын өсімдіктерді ... ... деп ... ... ... ... төзімділігі
Экологиялық фактор ретінде су өсімдіктердің тіршілігінде маңызды
роль атқарады. ... ... ... климатының
құрғақтығымен көзге түседі. Қазақстанның климаттық аймақтары орманды-дала,
дала, құрғақ ... шөл ... мен ... шөл ... ... ... аймағынан басқа территорияның бәрінің де климаты
айқын ... ... ... ... ... оларда жауын-шашын өте
аз түседі, жазы ыстық және құрғақ болады. ... ... ... дала және шөл ... ... территориясы ерекше құрғақшылық
климатты болып келеді. Дала аймағында ... ... ... ссе ... ... ал ... ... мөлшері 200—300 мм
аралығында ауытқиды. Құрғақ дала аймағында жазда буланғыштық түсетін жауын-
шашыннан 7—20 есе ... ал ... ... ... аймақтың
оңтүстігінде 153 мм, ... 279 мм ... ... көп ... алып жатқан шөл аймағында жаз бойындағы
буланғыштық ... 20—70 есе ... ал жыл ... ... жауын-
шашынның мөлшері небары 81 —184 мм ... ... ... ... ... ғана ... ... жабайы өсімдіктердің де есіп
жетілуі тұтасымен олардың ылғал тапшылығына бейімделуіне байланысты (Т. Б.
Дарқанбаев).
Құрғақшылықтың атмосфералық және ... ... ... ... ... құрғақшылық ауаның құрғақтығынан байқалады, ол аптап пен
аңызақ желге ұштасады. Ұзаққа ... ... ... бар ... ... ... құрғақшылығын туғызады.
Атмосфералық - құрғақшылық жағдайында ... ... ... ... ... мен ... ... айырылып, олардың
су тапшылығы артады, клетка шырынының ... ... бұл ... сору ... ... түседі. Мұндай жағдайда устьице саңылауы
жабылып, судың бұдан ... ... ... ... ... өсімдік
өзін құрғақшылықтың зиянды әсерінен сақтандңрады. Егер ... ұзақ ... ... ... әсер ететін болса, онда II тарауда сипаттап
еткен, неғұрлым ... ... ... ... ... ... ағып ... есебінен өтетін клетканың созылу фазасы
баяулайды. Сондықтан - су тапшылығы жағдайында өсіп ... ... ... ... тақтасынын, мөлшері кіші, жапырақ жүйкесі жиі,
бойы, аласа болады. ... ... ... ... құрылым деп аталады.
Топырақ ылғалы жеткілікті, өсімдіктің қуатты және терең ... ... ... құрғақшылық өсімдік тіршілігіне қауіп
келтірмейді. Мұндай жағдайда атмосфералық ... ... бен ... баяулатудан артық зиянды әсер ете алмайды.
Өсімдікке келтірілетін ... ... ... ... ... әсер ... жағдайларға, өсімдіктің күйі мен өсу
фазаларына байланысты. Егер құрғақшылық кенеттен басталып, ұзаққа ... онда ... ... ... зардап шегеді. Бұл жағдайда ... ... ... ... ... ... ... болса да көп
зақымданады. Астық тұқымдастар жапырақтарының ... ... ... ... жапырақтың жұмсақ учаскелері тіршілігін ... ... ... ... түсе ... ... ... бара-бара күшейе түскенде өсімдік оған бейімделіп ... ... ... ... ғана ... ... құрғақшылығы
өсімдіктер үшін әлдеқайда қауіпті. Бұл ... ... өте ... ... ... ... олардың барлық мүшелері мен тканьдері ... ... ... су ... біршама бейімделеді.
Өсімдіктердің бір түрлерінде мұндай бейімделушілік ... ... ... ... қиындықпен өтеді. Құрғақшылық жерлердің өсімдіктері
ксерофиттер деп аталады. Оларды зерттеу ... ... ... көрсетеді. Алғашқы кезде ксерофиттер суды басқа
өсімдіктерден гөрі аз ... ... деп ... ... ... Ф. ... ... құрғақшылық жағдайларға бейімделуі судың
қажеттігін барынша кемітетін қасиеттерді қалыптастыру жолымен ... ... ... ... ... ... бойынша ксерофиттер
құрғақшылық жерлердің өсімдіктері деп ... ... ... ... Н. ... ... су ... ерекшеліктерін зерттеді. Ол зерттеулерде
ксерофиттердің суды мезофиттерге қарағанда көбірек-жұмсайтыны көрсетілді.
Сөйтіп, Максимов алғаш рет ... екі тобы бар ... ... Ксерофиттердің бір тобы Шимпердің сипаттамасына сәйкес келсе, келесі
тобының қасиеті оған ... ... ... дала өсімдіктерін зерттей отырып, олардың
құрғақшылыққа бейімделуі алуан түрлі болатынын көрсетті. Ол ... ... ... ... ... белді: суккуленттер,
эвксерофиттер, гемиксерофиттер, пойкилоксерофиттер, эфемерлер.
Қалың кутикула қабатымен қапталған, қалың жұмсақ етті ... ... ... ... жапырақтары толық дерлік
өзгеріп, тікенектерге ... ... ... ... ... ... сияқты өсімдіктер жатады. Бұл өсімдіктердің жұмсақ етті
жапырақтары мен сабақтарына су жиналады, ал қалың ... ... ... ... оның баяу және ... жұмсалуына мүмкіндік береді.
Сондықтан транспирация шамалы, клетканың осмос қысымы төмен болады да, олар
едәуір ыстыққа ... ... ... ... ... ... ... суккуленттердің аса қызуға төзімділігі клеткаларда байланысқан
судың болуы мен ... зор ... ... деп ... - ... ... Оларға құрғақ даланың veronica
incana, Aster ... ... glanca және т. с. с. ... ... ... жапырақтарын түк басқан, ол ... ... ... және ... ... қорғайды; тамыр жүйесі өте ... ... ол ... 50—60 см ... ... ... ... төмен, осмос қысымы жоғары болады, суынан айырылу мен қызып
кетуге жақсы төзеді. Бұл өсімдіктердегі мұндай ... ... ... және олар су тапшылығы жағдайындағы тіршілік циклін
жүзеге асыруға ... — өз ... ... ... ... ... қалыптастыратын ксерофиттер тобы. Оларда өте
тереңге бойлап өсетін тамыр жүйесі жетіледі, мұндай тамыр ... ... ... ... ... ... бұл өсімдіктердің үздіксіз сумен
қамтамасыз етілуіне мүмкіндік береді. 50%-ке ... су ... ... салыстырғанда гемиксерофиттер 5—25% су тапшылығына ... ... ... Falcaria rivini және т. б. ... ... сияқты өзінің су режимін реттемейтін
өсімдіктер. Олар жаңбыр ... ... де, ... ... қолға сезілместей дәрежеге дейін кеуіп, анабиоз күйіне өтеді.
Эфемерлер — құрғақ дала мен шөл ... Олар ... ... ... қысқа кезеңде ғана өздерінін, тіршілік процестерін жүзеге
асыра отырып, осындай жағдайларда тіршілік ... ... ... ... эфемерлер- өздерінің тіршілік циклін толығымен аяқтайды
да, жер астында тұқым ... ... және ... ... ... келесі ылғалды кезеңін күтеді.
Табиғатта құрғақшылық жағдайларға бейімделушілігі әр ... ... ... ... ... ... мәдени өсімдіктерде
де осындай бейімделушілік бағыттың бар ... ... Егін ... ... ... және Қарағанды өнеркәсіптік ауданындағы елді
мекендерді ... ... ағаш ... су ... ... ... бейімделуі негізінен екі бағытта жүзеге
асатыны көрсетілді. Қотыр қайың, шетен жапырақты ... және ... ... ... және ... суды ұстап тұру жолымен
ылғалды үнемдей алатынын ... Ұсақ ... ... ... сары ... бейімделушілігі топырақ ... ... ... жиі ... ... ... арқылы өзін ылғалдың қажетті мөлшерімен
қамтамасыз ету бағытында жүрген ... 1960). ... ... ... бұл ... су режимінің әр ... ... ... ауыл ... институттың өсімдіктер
физиологиясы кафедрасында суарусыз өсірілген бұршақ тұқымдас өсімдіктердің
су режимі зерттелді. ... ... ... ... ... жүйесі мен суды аз буландыруының арқасында жүзеге асатыны анықталды.
Тез ... және суды көп ... ... ... және ... ... жағдайға бейімделмеген болып шықты. ... ... ... бұл жағдайда жақсы өсіп, ойдағыдай түсім беруі
жақсы ... және ... ... ... арқылы қамтамасыз етілетіні
анықталды (Кенесарина, 1966).
Мәдени өсімдіктердің ... ... ... ... типтері, ылғалды үнемдеуге мүмкіндік беретін әр түрлі анатомиялық-
морфологиялық бейімделушіліктер, тамыр ... ... ... ... мен ... ... төзімділікті қамтамасыз ететін
цитоплазманың созылғыштығы мен тұтқырлығы зор роль ... - ... ... ... ... жағдайында
олардың тіршілік циклін жүзеге асыруға мүмкіндік туғызады. Мұндай ... ... ... деп алады.
2.1 Қуаңшылықтың өсімдіктегі физиологиялық және биохимиялық
процестерге әсері
Қуашылықтың жағымсыз ... ең ... ... су алмасу
процесінде ... ... ... ... және ... су азайып, сусызданады, өсімдікте су тапшылығы пайда ... ... су ... ... ... тіршілік әрекеттерінде
онша бұзылыс байқалмайды. Бірақ су тапшылығы белгілі деңгейден асып кетсе,
өсімдік залалдана бастайды.
Су ... ... ұғым - ... суға ... ... үшін ... ... белгіленетін бөлігі. Мысалы, өсімдік толық қаныққан күйде,
оның ылғал салмағының 100 г-нда судың мөлшері 90 г, ал ... ... ... г ... ... ... су тапшылығы - 90-70 = 20 г, немесе (90 - 100%/20
- х%) шамамен 22%-ке тең болады.
Табиғи ... ... ... ... күйі өте сирек кездеседі.
Барлық уақытта (суарылмаған кезде) аз болса да ... су ... ... ... ... ... тіршілігіне 10-15 %
су тапшылығынан айтарлықтай зиян ... ... ... ... (сағ. 13-тс) және ... деп бөлінеді.
Қалдықты деп таңертеңгі (7-8) сағаттардағы су тапшылығын атайды. ... ... ... ... бойындағы судың біршама мөлшерін
жоғалтып, ... ... ... ... тамыр арқылы сіңген судың
есесінен, оның орнын толықтыруы мүмкін. ... ... ... ... ... ... су көп ... өсімдік түнгі сағаттарда қалдықты
су тапшылығынан шығуы да мүмкін. Осы көрсеткіш неғұрлым көбірек және ... ... ... ... ... ... өнімділігі
азаяды.
Қуаңшылықтың әсерінен, ең алдымен өсімдіктегі су ... ... ... жалпы мөлшері азаяды да оның мүшелерде ... ... ... ... ... жапырақтар мен мүшелер төмендегілері
судың біраз мөлшерін өзіне ... ... ... ... ... төменгі жапырақтар мен басқа мүшелер тез қурап қалады да
фотосинтездік аппарат азайып, өсімдіктің өнімділігі ... су ... өте ... ...... ... ауа құрғақтығының әсерінен СО2-нің жапырақтарға енуі ... ... ... ... ... өзгеріп, көмірсулардың алмасу
бағьптары бұзылып, ... ... ... ... Оның ... және ... айналуы тежеледі. Біраз
ғалымдардың зерттеулерінде жапырақтардағы хлорофилл-белокты қосындылардың
бұзылатындығы, СО2-нің тотықсыздануы, Хилл ... мен ... ... ... ... ... хлорофилдердің
синтезделуі нашарлап, жапырақтардан ассимиляттардың тасымалдануы ... ... ... ... ... және ... ... ырықтығы артатындығы туралы мәліметтер ... ... ... ... ... Максимов, Опарин, т.б.
зерттеулерінде алынған болатын.
Шамалы сола бастаған бидай жапырағында белок мөлшері және пероксидаза
ферментінің ырықтығы ... ... ... ... ... ... малатдегидрогеназа және сукцинатдегидрогеназа
ферменттерінің изоэнзимдік ... да ... ... ... ... ортаның қолайсыз жағдайларына, соның
ішінде қуаңшылыққа төзімділігі белокгардың биологиялық ... ... SН және S-S ... ... де ... ... ... Солтүстік Қазақстан ... ... және ... (1986) ... ... ... өсімдігінде SН тобының S -S- ... ... ... ... ... рибонуклеазалардың ырықтығы жоғарылап,
РНҚ мөлшері азайып, полирибосомалар ыдырайды. Белоктардың ыдырап, азоттық
заттар алмасуының бұзылуы клетка коллоидтарының ... ... ... өзгеруіне әкеп соғады.
Асқабақ және қияр өсімдіктерімен жүргізілген ... ... ... ... ... ... ... фосфорлы
қосындылардың алмасуы бұзылып, АТФ, нуклеин ... ... ... қанттардың мөлшері 7-10 есе көбейнендігі ... ... ... ... қышқылдар мөлшері көбейеді. Демек
өсімдіктердің топырақ ... ... бір ... ... ... ... ... процесінің нашарлап, белок
синтезінің тежелететіндігін ... ... ... ... қуаңшылық
ауылшаруашылық дақылдарының түсімділігін төмендетеді.
Сонымен, қуаңшылыққа онша мойымай, өсуі мен ... ... ... онша ... ... төмендетпейтін
өсімдіктер қуаңшылыққа төзімді деп атадады.
2.2 . Өсімдіктердің құрғақшылыққа ... ... ... ... әсер ете ... ... құрғақшылыққа
төзімділігін қалыптастыруға және арттыруға болады. Д. Н. Прянишников
минералдық тыңайтқыштар ... ... атап ... ... ... неғұрлым толық қамтамасыз етілсе, олар
суды салмақ бірлігіне соғұрлым - аз ... ... ... А. ... ... ... станциясының жүргізілген көп ... ... ... ... ... оның ... 1
тоннасына жұмсалатын су шығынын 239 м3-ден 152 ... ... ... ауыл шаруашылық институтында топырақ ылғалдылығын ... ала ... ... ... ... ... құрамы неғұрлым толығырақ ... ... ... ... ... ... ... 1978) Бұл тәжірибелер минералдық тыңайтқыштарды қолдана
отырып, тіпті суарылмайтын ... да суды ... ... және ... ... көрсетеді.
П.А.Генкель өсімдіктерді егу алдында құрғақшылыққа қарсы шынықтыру
әдісін ұсынды. Ол өсімдіктердің неғұрлым жас, ... ... ... ... ... ... негізделген. Бұл ... және онан соқ ... ... ... ... төзімді
етеді. Шынықтырылған өсімдіктердің зат алмасу қарқыны едәуір жоғары, олар
тіпті құрғақшылық кезінде және одан ... де ... ... сақтайды, мұндай өсімдіктердің цитоплазмасы жоғары температура
мен суынан айырылуға неғұрлым ... ... ... ... мен тыныс алуы шынықтырылмаған өсімдіктерге ... ... ... ... өсімдіктер ылғал жетіспеушілігі кезінде ... мол өнім ... ... ... шынықтырылған арпа
шынықтырылмаған арпаға қарағанда түсімді ... 3 ц, ал тары — 4,4 ... ... Генкель ылғал тапшылығына бейімделіп өскен өсімдіктер ғана
шынықтыруға ойдағыдай ... ... ... ... ... ... ... суккуленттер мен гемиксерофиттер (жоңышқа)
шынықтыруға көнбейді. ... ... ... ... ... болады. Қатты бидай, жұмсақ бидай, арпа, тары, ... ... ... қант қызылшасы, күнбагыс, ноқат, үрмебұршақ томат
шынықтыруға жақсы көндігеді.
2.3 Өсімдіктердің ... ... және ... ... ... ... болжаудың, немесе анықтаудың
тікелей және жанама әдістері бар.
Табиғи жағдайда атмосфера мен ... ... жыл ... ... ... Сондықтан қуаңшылықты қолдан жасау мақсатында құрғатқыш
шатырлар қолданылады. Оның айналасынан тереңдігі 80 см, ені 50-60 см ... ... су ... ... ... ... ... да, басқа уақытта ашық қалдырылады. Осындай жан-жағынан ылғал
түспейтін ... ... ... өсімдіктер егіліп, тиісті
(физиологиялық) бақылаулар жүргізіліп, түсімі есептелініп, қалыпты ... ... ... ... ... нәтижелер
арқылы зерттелген өсімдік сорттарының қуаңшылыққа төзімділігі ... ... ... ... ... (1933), И.В.Красновский,
Ф.Д.Сказкин ұсынған бұл әдіс (тікелей) осы уақытқа ... ... ... ... ... ... ... өсімдіктер топырақ
салған ыдыста өсіріліп, әлсін-әлсін ... ... ... туғызылады
(суармай).
Қысқа мерзімді тәжірибелерде өсімдіктерді суда өсіру ... Ол үшін ... өз ... бір ... ... ол ыдыс ... орта ... бар екінші ыдысқа орнатылады. ... ... өсіп ... ішкі ыдыс ... ... ... ... әдістерден басқа өсімдіктердің қуаңшылыққа төзімділігін
анатомиялық ерекшеліктері, транспирация қарқындылықы, ... ... ... судың мөлшері, т.б. көрсетікштері арқылы анықтау-болжау
әдістері де ұсынылды.
Соңғы кездерде өсімдіктердің қуаңшылыққа және ... ... ... — протоплазманың тұтқырлығы, ... ... ... ... т.б. ... арқылы
анықтау әдістері енгізілді.
Өсімдіктердің қуаңшылыққа төзімділігін ... ... ... ... ... өне ... ... өңдеу әдістері
қолданылады.
|Өсімдіктер ... ... |
| ... бір ... ... | ... |8,8 ... |9,9 ... |13,9 |
| | ... |4,0 |
| |4,8 ... |9,2 ... | ... | ... және мезофиттер транспирациясының қарқындылығы (Н.А. Максимов)
Қорытынды
Қорыта келгенде, соңғы кездерде өсімдіктердің қуаңшылыққа және ыстыққа
төзімділігі тікелей ...... ... ... ... белоктардың коагуляциялануы, ... ... ... ... ... ... төзімділігін арттыру мақсатында шынықтыру
әртүрлі тұздар ерітіндісімен өне бастаған тұқымды ... ... ... ... су ... ... бейімделеді.
Өсімдіктердің бір түрлерінде мұндай бейімделушілік ойдағыдай етсе, екінші
түрлерінде біраз қиындықпен өтеді. Құрғақшылық ... ... деп ... ... ... ... ... қалайша
бейімделетінін көрсетеді. Алғашқы кезде ... суды ... гөрі аз ... ... деп ... келген болатын.
Осы анықтамаларға сүйене отырып, өзінің ... ... ... және ... ... ... өсіп ... және
тұқымдануын эволюция процесінде тіршілік жағдайларының және ... ... ... ... ... ... жүзеге асыра
алатын өсімдіктерді қуаңшылыққа төзімді деп ... ... ... ... бейімделушілігі әр ... ... ... ... ... ... ... өсімдіктерде
де осындай бейімделушілік бағыттың бар екеніне мезгейді.
Сонымен, қуаңшылыққа онша мойымай, өсуі мен дамуын, физиологиялық,
биохимиялық ... онша ... ... ... қуаңшылыққа төзімді деп атадады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Н.Кенесарина «Өсімдіктердің физиологиялық және ... ... 1988 ... Ж. ... ... ... Алматы 1988 ж.
3. Ж. Қалекенұлы «Өсімдіктер физиологиясы» Алматы 2004 ... Н. ... ... физиологиясы және анатомиясы»
Алматы 1993 ж.
5. Ә. Бегенов «Өсімдіктер физиологиясы» Алматы 1993 ж.
М а з м ұ н ... ... және оған ... ... жалпы
ұғымдар....................4
2. ... ... ... ... ... және биохимиялық
процестерге
әсері.......................................................................
.........................10
2.2 ... ... ... ... ... төзімділігін ...

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өсімдіктердің сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларына төзімділік физиологиясы29 бет
Қылмыс пен жазаның жалпы түсінігі47 бет
Бидайдың стреске төзімді дигаплоидты линияларын физиологиялық және биохимиялық параметрлері бойынша зерттеу37 бет
"Прикаспийский Центр Сертификаций" ЖШС-нің сынау орталығында кабельді сынау және оған сертификат беру процедуралары47 бет
10 сынып бағдарламасындағы элементтер химиясы курсы бойынша табиғатқа әсері бар деген негізгі тақырыптар бөліп алып, осы элементтердің адам ағзасымен, қоршаған ортамен байланысты экологиялық, химиялық және табиғатты қорғау ұғымдарының проблемалары негізінде бағдарламалар дайындау58 бет
Mario ойынның алғашқы ұғымдары12 бет
Web сайттар туралы жалпы ұғымдар3 бет
Windows жүйесінің негізгі ұғымдары6 бет
WINDOWS-тың негізгі ұғымдарымен танысу6 бет
Windows. Жалпы ұғымдар16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь