Несие жүйесінің түсінігі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

І Бөлім. Несие жүйесі

1.1. Несие жүйесі туралы ұғым ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2. Несие жүйесінің дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11


ІІ Бөлім. Қазақстан Республикасының несие жүйесі

2.1.Несиелік жүйені құру принциптері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
2.2.Қазіргі несие жүйесінің дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18
2.3.Несиелік және банктің мекемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
2.4.Несие жүйесі және оның Қазақстандағы дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25

ІІІ Бөлім. Әлемдегі несие жүйесінің қазіргі даму тенденциясы


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...33

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36

Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қазақстанның экономикасы Ресейдің экономикасының бір бөлігі ретінде әр деңгейде дамып келеді. Қазақстанның шаруашылығы бір жағынан, Ресейдің және әлем нарығының тауар айналысының, екінші жағынан, темір жолдарын салу жұмыстарын жедел қолға алу тиімділігін қатар қарастыра отырып, темір жолдарды жүргізу арқылы Қазақсстанның ауыл шаруашылық өнімдері мен шикізаттары (ет, тері, жүн т.б.) сыртқа шығарылып отырған.
Қазақстанның Ресей нарығына интенсивті түрде енуі, нәтижесінде Ресейлік орталық-өнеркәсіптік аудандармен өзара экономикалық байланысы одан әрі кеңейді.
Елімізде өтіп жатқан нарықтық қатынатстар тек экономиканы дамыту үшін ғана емес, бүкіл қоғамдық өмір үшін де орасан зор маңызы бар екен дегін Республикамыздың тәуелсіздігінің 15 жыл ішінде атқарылған жұмыстар көз жеткізе дәлелдейді.Реформа қалыптасқан экономикалық қатынастарға елеулі өзгерістер енгізді және жыл сайын келгшенде әрбір еңбекшінің мүддесін қамтыды.Сондықтан бұған дейін ынта-ықыластың уақыт өткен сайын әлсіремейтіндігінің, қайта арта түсетіндігін өмір көрсетіп отыр.
Елімізде жүргізілген экономикалық реформа банк ісінің дамуында жаңа кезеңге алып келді. Нарыққа өту жағдайында банктердің және басқа несиелік институттардың даму перспективасы, оның іс жүзінде іске асуы жайлы сұрақтар ерекше өзекті мәселелеге айналып отыр.
Аталған міндеттерді шешу мүмкіндігі Қазақстандық, сонымен қатар шетел банктердің қызмет етуінің практикалық ұғынуының зерттеу және іс жүзінде жұмыстың ең прогрессивті, ұтымды нысандары мен әдістерін ендіру негізінде ғана жүзеге асады. Бұл зерттеу тақырыбымның өзектілігін анықтап отыр.
Соңғы жылдарда қаржы нарықтарының- ақша және капитал нарықтарының – құрылуының қарқынды процесі жүріп жатыр. Капитал нарығының дамуы жинақтарды шоғырландырудың және қаражаттарды инвестициялаудың екі біріктірілген өзара байланысты процесті жетілдіруінсіз мүмкін емес. Жинақ табыстар мен тұтынудың айырмасын көрсетеді.
1. Мақыш С.Б. «Коммерциялық банктер операциялары»/Оқу құралы.- Алматы: ИздатМаркет, 2004.-272 бет.
2. Мақыш С.Б. «Ақша айналысы және несие»/Оқу құралы.- Алматы: ИздатМаркет, 2004.-248 бет.
3. Дүйсенбаев К.Ш. «Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талодау» /Оқу құралы.- Алматы: Экономика.2001.-330бет
4. Сейтқасымов Ғ.С. «Ақша, несие, банктер»/ Оқулық.-Алматы: Экономика,2005.-416 бет.
5. «Банк ісі» Н.А. Хамитов.-2006жыл Ақша, несие,банктер Ғ.С. Сейітқасымов – Алматы, Экономика – 2001ж.
6. Дробзина Л.А. Финансы. Учебник для вузов.- м.: ЮНИТИ, 2000.-527 с.
7. Қазақстан Республикасының Конститутциясы. - Алматы: Қазақстан, 2000. -96 бет.
8. Мельников В.Д, Ильясов К.К. Финансы – Алматы: изд. 2-ое, перераб. и доп. Қаржы -қаражат , 1997. 472 стр.
9. С.Әкімбеков, А.С.Баймұхаметова, У.А.Жанайдаров Экономикалық теория. - АСТАНА; - 464 бет.
10. Финансы, деньги, кредит. Учебник. Под. Ред. О. В.Соколовой. - М.: ЮРИСТ, 2001.- 784С.
11. Жуков Е.Ф. Банки и банковские операции: Учеб. для ВУЗов. – М.
12. Банки Казахстана. №12, 1. -2003Банки Казахстана №1 «Отекущей ситуации на финансовом рынке» 2005ж. стр.2
13.Банки Казахстан №8,2005ж. « Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарының жай-күйі туралы» бет.2
14. Банки Казахстана. №1, 11. -2004
15.Газеттер:
1. Егемен Қазақстан. Астана: 16.05.2004.-8 бет.
2. Егемен Қазақстан. Астана:0 4.03.2005.-3 бет
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Курстық жұмыс
Тақырыбы: Несие жүйесінің түсінігі
Орындаған:
Тексерген:
Жоспар
Кіріспе.....................................................................
.................................................3
І Бөлім. Несие жүйесі
1.1. Несие жүйесі туралы
ұғым........................................................................
.....5
1.2. Несие жүйесінің дамуы
............................................................................
....11
ІІ ... ... ... ... ... ... құру
принциптері..............................................................15
2.2.Қазіргі несие жүйесінің
дамуы.....................................................................18
2.3.Несиелік және банктің
мекемелер................................................................19
2.4.Несие жүйесі және оның Қазақстандағы
дамуы.........................................25
ІІІ Бөлім. Әлемдегі ... ... ... даму ... ... ... Ресейдің экономикасының бір бөлігі ретінде
әр деңгейде дамып келеді. ... ... бір ... ... әлем ... ... ... екінші жағынан, темір жолдарын салу
жұмыстарын жедел қолға алу тиімділігін қатар ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылық өнімдері мен
шикізаттары (ет, тері, жүн т.б.) сыртқа шығарылып ... ... ... ... ... ... нәтижесінде
Ресейлік орталық-өнеркәсіптік аудандармен өзара экономикалық байланысы одан
әрі кеңейді.
Елімізде өтіп жатқан нарықтық қатынатстар тек экономиканы дамыту үшін
ғана емес, бүкіл қоғамдық өмір үшін де ... зор ... бар екен ... тәуелсіздігінің 15 жыл ішінде атқарылған жұмыстар көз
жеткізе дәлелдейді.Реформа қалыптасқан экономикалық қатынастарға елеулі
өзгерістер енгізді және жыл сайын келгшенде әрбір ... ... ... ... ... ... ... сайын
әлсіремейтіндігінің, қайта арта түсетіндігін өмір көрсетіп отыр.
Елімізде жүргізілген экономикалық реформа банк ... ... ... алып ... Нарыққа өту жағдайында банктердің және басқа несиелік
институттардың даму перспективасы, оның іс жүзінде іске асуы ... ... ... ... ... ... міндеттерді шешу мүмкіндігі Қазақстандық, сонымен қатар
шетел банктердің қызмет етуінің ... ... ... және ... жұмыстың ең прогрессивті, ұтымды нысандары мен әдістерін ... ғана ... ... Бұл ... ... ... анықтап
отыр.
Соңғы жылдарда қаржы нарықтарының- ақша және капитал ... ... ... ... жүріп жатыр. Капитал нарығының дамуы жинақтарды
шоғырландырудың және қаражаттарды инвестициялаудың екі біріктірілген өзара
байланысты процесті жетілдіруінсіз мүмкін емес. Жинақ табыстар ... ... ... ... ... Қазіргі Қазақстан экономикасы, соның
ішінде несие – ақша және ... ... ақша ... ... реформалау;
қатаң инфляция жағдайында бізде бұрын-соңды болмаған жаңа ... ... ... және меншіктің көп түрлі формасына
бейімделген екі буынды банктік жүйенің қалыптасуы; жоғары дәрежеде
монополияланған мемлекеттік банктік ... ... ... ... ... коммерциялақ жетістіктерге қол жеткізуге
бағытталған жеке және ұжымдық қатар маңызды өзгерістерді жүзеге асыруда.
Курстық жұмыстың мақсаты: Несие жүйесі туралы ұғым және ... ... ... ашу. Яғни ... ... құру ... ... несие
жүйесінің дамуын, несиелік және банктің мекемелері және несие жүйесі және
оның Қазақстандағы ... ... ... ... Бұл ... кіріспеден, үш тараудан,
қорытынды мен пайдаланған әдебиеттер тізімінен және қосымшадан тұрады.
Бірінші тарауда, несие жүйесі туралы ұғым және несие ... ... ... ... ... құру принциптерін, қазіргі несие
жүйесінің дамуын, несиелік және банктік мекемелер, несие жүйесі және оның
қазақстандағы дамуы ... ... ... ... тарауда, әлемдегі несие жүйесінің қазіргі даму тенденциясы
туралы мәселесін талқыладым.
Несие жүйесі-жалпы банктердің (ұлттық және ... ... ... ... түрлерін жүзеге асыратын банктік емес
мекемелердің жиынтығы.
І Бөлім. Несие жүйесі
1.1.Несие жүйесінің түсінігі, ролі мен ... және оның ... ... ... ... маңызды роль атқарады. Ол
арқылы кәсіпорындар, ұйымдар мен ... ... есеп ... мен
төлемдерінің едәуір көлемі жүргізіледі, сондай-ақ ол уақытша ... ... ... ... ақшалары мен табыстарын белсенді әрекет етуші
капиталға айналдырады, ... әр ... ... сақтандыру, делдалдық,
инвестициялық сенімділік, кеңес беру және ... да ... ... ... екінші кезекте бола тұра, несие жүйесі оған үнемі ... ... ... етті. Ол ақша жинақтарының масштабын бірнеше есеге
кеңейтеді, ақша құралдарының бір ... ... ... құйылуын қамтамасыз
етіп, сол арқылы өндіріс тиімділігінің өсуіне ықпал етеді.
Несие ... ролі мен ... ... ... ... салымдардан жалпы көлемі, кәсіпорындар мен ұйымдардың негізгі ... ... ... банктік ссудалардың үлесі, жалпы төлем
айналымы және т.б. [4]
АҚШ несиелік қатынастардың даму ... ... ... ... және ... аясын қамтуы, несиелік мекемелер
жүйесінің әр алуандығы және тармақтылығы, қаржылық капитал топтарының қуаты
бойынша әлемнің басқа елдерінен алда ... ... ... ... ету ... ... ... түсінік бере алады. Несие мекемелері арқылы ...... ... ... ... асырылатын жылдық төлемдік айналымның басым бөлігі 80-
жылдардың басына қарай 60-65трлн. Доллар деп ... ... ... американдық шаруашылықта қолданылатын ... ... ... ¾ ... өтеді.
Несие мекемелері арқылы айналатын ақша қаржыларының орташа жылдық
сомасы 1989 жылы 700 ... ... ... ... өз қызметін атқарған кезде несиелік қатынастар туындайды.
Несиелік мекемелер және әр түрлі субъектілер арасында қайтарымдылық ... ... ... ... еркін ақша қаражатын жинақтау және қайта
бөлістіру жөніндегі экономикалық байланыстары ... ... ... ... ... мазмұны ақша капиталының жинақталуымен
және оны заңды тұлғалар мен жеке ... ... ... ... ... Несиелеу процесінде өндірістік ... яғни ... ақша ... ... төлем құралдарының қосымша массасы
қалыптасады. Төлем айналымының үлкен ағымы несие жүйесі арқылы өтеді, ... ... ... ... ... төлеушілер мен несиелік
мекемелер арасында, несиелік мекемелер мен алушылар арасында экономикалық
қатынастарды қалыптастырады.
Несие жүйесі ... ақша ... ... ... және ... әр ... ... көрсетеді, соның нәтижесінде несиелік
экономикалық қатынастар туындайды.
Несиелік қатынастардың екі түрлі ... бар және ... үшін де, ... ... ... үшін де бірдей дәрежеде қажет
болады. Несие мекемелерінде ақшаны сақтау – ... ... ... ... ... мен халықтың қажеттілігі үшін орналастыру – ... ... ... ... ... арасында болады: шаруашылық ұйымдары
мен несие жүйесі, несие жүйесі мен халық, мемлекет пен ... ... ... ... әр ... ... ... мекемелері
арасында.
Жоғарыда анықтағанымыздай, несиелік қатынастар ... ... ... етуі кезінде ақша формасында жүзеге асырылады.
Несиелік ... ... ... ... ... ... ... қатынастардың мәні мен ұйымдастырылуын синтездейді. Несиелік
қатынастардың ... мен ... ... ... ... ... формасы олардың мазмұнына сәйкес келіп және олардың дамуын
ынталандыруы тиіс. Өндірістік қатынастардың ... ... ... және ... ... өзгеруіне әкеледі.
Несие екі формада болады: тауарлық және ақшалай. Тауарлық несие
коммерциялық несиенің ... ... ... ... ... ссуданы бір-біріне беруі кезінде бұл несие ақша ... Оның ... ... яғни ... субъект несие беруішге алынған
тауарлық ... ... ... вексель, кепілдік қағаздарды немесе басқа
құжаттарды жазып береді, несие беруші оларды ақша ... ... алу ... ... Бұл ... ... ... жүргізуші субъектілері
ретінде шаруашылық субъектілері және банк саналады. Оның мазмұнындағы
өзгерістер салдарынан ... ... ... ... ... ... Осылайша, тауар формасы негізінде несиенің, ең алдымен
банктік несиенің ақшалай формасы ... және ... ... ... ... ... және ... мекемелердің
жиынтығы кең мағынадағы несие жүйесі түсінігінің құрайды.
Тар мағынадағы несие жүйесі – бұл ... ... ақша ... ... және елде ... да ... қызметтерін
көрсетуші несие мекемелерінің желісі.
Басқаша айтқанда, несие ... ... және ... несиелік
мекемелердің, несиелік операцияларды жүзеге асыруды ... ... мен ... ... сипатталады. Несиелік
қатынастарды ұйымдастырудың екі ... бар: ... және ... ... ... ... несиелік жүйенің екі негізгі буыны
қалыптасады: банктік мекемелер және ... ... ... ... ... ... ... және несиелік мекемелердің ... ... ... жүргізудің жекелеген субъектілеріне ұсынылатын қаржы-несие
қызметтерінің санымен сипатталады.
Қазіргі кездегі несие жүйесі ... ... ... ... бойынша
өзгешеленеді:
- банктік капиталдың және банктік монополиялардың шоғырлануы және
орталықтануы;
- несиелік мекемелердің әр ... ... ... ... күшеюі;
- банктік капиталдың өнеркәсіптік капиталмен байланысуы және ... ... ... ... ... монополистік мекемелер қызметінің ғаламдануы
мен интернационалдануы және континент аралық ... ... ... ... ... дамуының әрбір сатысына несиелік
істі ұйымдастырудың өз типі, несие-ақша қызметіндегі сәйкес ... ... ... өз ... ... ... КСРО-ның
жоспарлық-орталықтандырылған экономикасына Мемлекеттік банк басқарған
несиелік жүйенің қатаң ... ... ... ... ... үшін ... яғни ... және банктік емес ... ... кең ... ... ... ... несие жүйесінің күрделі, көп буындық құрылымы бар. ... ... өз ... ... ... ... ... етіп алсақ, онда қазіргі кездегі несиелік жүйенің үш
маңызды элементін бөліп көрсетуге болады:
- Орталық ... ... ... ... ... ... ... (сақтандыру, жинақтық, ипотекалық,
сенімгерлік және т.б.)
Шаруашылық буындардың ұсынатын несие-қаржы ... ... ... мен ... ... несиелік жүйенің ядросын
банктік жүйе құрайды, ал несие институттарының қызметін үйлестіруші ... ...... банк ... банк- бірінші деңгейдегі басты мемлекеттік банк,
мемлекеттік, ... және ... банк деп ... тәуелсіз кез келген
елдің ақша-несие институты. Орталық банк – бұл «банктердің ... Ол ... жеке ... ... ... Оның ...
коммерциялық банктер және басқа несиелік мекемелер, сонымен бірге үкіметтік
ұйымдар, оларға әр алуан қызметтер ұсынады.
Орталық банк тікелей ... ету және ... ... мен ... банктік мекемелерге ғана қатысты орындайды. Орталық банк
несиелік жүйенің басқа буындарына негізінен тек ... ... ... ... және ... ... ... әр алуан секторларының,
қаржы-несие қызметтерінің өзара байланысынан ... ... ... ... ... капитал нарығының әр түрлі секторларында
әрекет етуші көп қызметті мекемелер болып ... Олар ... ... ... ... ... дәстүр бойынша кез келген
елдің несие жүйесінің базалық жүйесі рөлін атқарады.
Олар бұрынғысынша үкіметтің, іскер топтардың және ... ... ... және ... операциялар арқылы коммерциялық
банктер әр түрлі қарыз ... үшін өз ... жол ... 2005 жылдың
басына қарай Қазақстанда 35 банк әрекет етті.
Мамандандырылған қаржы-несие мекемелері (оларды басқаша ... ... ... ... ... ... маңызды және объективті
қажетті буыны болып табылады. Бұл ... ... әр ... және ... ... ... ... қызметтері толық болмай
қалады. [1]
Парабанктік мекемелер не ... ... ... ... не банктік қызметтің бір-екі түрін жүзеге асыруға бағытталады.
Олардың ... көп ... ... ... ... ... ... клиенттерге қызметтерді және де арнайы ... ... ... үшін екі ... ... тән болады: бір жағынан, несиелік
– есеп айырысу операцияларын жүзеге асырумен байланыса отырып, олар орталық
банктің сәйкес талаптарын тандыру, инвестициялық ... ... ... ... олар сәкес ведомстволардың реттеуші ықпалына түседі.
КСРО күйрегенге Қазақстанның өзіндік несие жүйесі ... Оның ... ... ... ... орталықтандырылған, абсолютті монополиялық
банктік және банктік емес мекемелердің ... ... ... ... ... ... тиімділігін көрсеткенін атап өту керек. Осы
жағдайларда 80 ... ... екі ... ... ... құру ... Жоғарғы деңгейде КСРО Мемлекеттік банкі, екінші деңгейде бес
мамандандырылған банк ... ... емес ... ... ... ... болмады.
Қазақстанның несие жүйесі 1999 жылдан бастап өз егемендігін ... ... Осы ... ... сызбада көрсетілген құрылым қалыптасты.
Қазақстанның несие жүйесі орталық банк – Қазақстан Республикасы Ұлттық
банкінен, екінші деңгейлі 35 ... ... ... 2 ... Даму ... ... ... банкі), 83 несиелік
серіктестік (соның ішінде 50 ауылдық), 157 ... ... ... «Қазпошта» акционерлік қоғамы бастаған пошталық-жинақ жүйесі, 36
сақтандыру компаниясы, 16 мемлекеттік емес жинақ ... ... 6 ... қор, ... мемлекеттік қоры және басқалардан тұрады.
айланысты
1.2. Несие жүйесінің дамуы
Қазақстанның экономикасы Рессейдің экономикасының бір бөлігі ретінде
әр деңгейде ... ... ... ... бір ... ... әлем ... тауар айналысына, екінші жағынан, темір жолдарын салу
жұмыстарын жедел қолға алу ... ... ... ... темір
жолдарды жүргізу арқылы Қазақстанның ауыл ... ... ... (ет, ... жүн т.б.) сыртқы шығарылып отырған.
Қазақстанның Ресей нарығына ... ... ... ... ... аудандарымен өзара экономикалық байланысы
одан әрі кеңейді.[6]
Банк капиталының Қазақстанға енгізілу ... ХІХ ... ... ... дейінгі Қазақстанның көп ... ... әр ... ... ... Қазақстанның несиелік жүйесі негізінен
Ресей империясының несиелік жүйесніің бір бөлігі ретінде: Мемлекеттік ... ... ... ... ... өзара
несие беру қоғамдарынан, қалалық қоғамдық банктерінен, ипотекалық ... ... ұсақ ... мекемелерінен және жинақ кассаларынан тұрды.
Ресейдің мемлекеттік банкі 1860 ж. өз қызметін бастап, барлық ...... банк ... ... және оның ... қағаз
ақшаларды шығаруда монополиялық құқығы болды. Ресейдің мемлекеттік банкі
барлық акционерлік, коммерциялық банктердің есеп-ссудалық ... бір ... ... салымдар мен ағымдық шоттардың жартысынан көбін
тартып отырған.
Мемлекеттік ... ... ... ... ірі ... ... ... болып саналатын Оралда ... ... ... ... Омбыда (1895ж.) және бұрынғы
Верныйда (қазіргі Алматы) (1912ж.) ашылып, жұмыс жасады.
Ірі коммерциялық ... ... ... ... ... ... 57 ... жетеуі Қазақстанның бірқатар аударында,
яғни Омбыда (1894ж.), Семейде ... ... ... ... ... ... ... (1911ж.) және Керекуде ... ... ... ... ... кезеніңде Қазақстанның әр
аудандарында Мемлекеттік банктің – 6бөлімшесі, акционерлік-коммерциялық
банктердің 18 филиалдары, 12- ... ... беру ... ... ... сол ... 345 ... және ссудалық серіктестіктер
жұмыс істеді. Несиелік ... ... көбі ... ... бірінші
орынға ие болды.
ХІХ ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырдың басында ең басты Қазақстандағы
банктер – бұл ... ... ... және олар ... операцияларды
жүзеге асырды:
• Вексельдерді есепке алу;
• Тауарларды кепілге ала отырып, ссуда беру;
• Тауар құжаттарын кепілге ала ... ... ... Ауыл ... ... беру;
• Бағалы қағаздарды кепілдікке алып, ссуда беру;
• Қайта есеп жүргізу;
• Вексельдер үшін арнайы ... ... ... ... ... ... ашу;
• Ұсақ несие мекемелеріне ссуда беру,
• Барлық есеп-ссудалық операцияларымен айналысу;
• Меншікті бағалы қағаздар шығару;
• Салымдық және ағымдық шоттар ашу.
1909-1913 жж. ... ... ... Мемлекеттік және
акционерлі-коммерциялық банктермен ... ... және ... ... ... несиелік мекемелер: өзара несие
беру қоғамдары және қалалық қоғамдық банктер жүзеге асырып отырды.
1917 жылы Қазан ... ... банк ... мемлекеттік
монополиялық ұйымдастыру қағидалары жүзеге асты. ... ... ... ... ... және ... ... ұлтшылдандыру
нәтижесінде мемлекетке тиесілі салалық және аумақтық банктер етіп ... ... ... тағы бір басты буындары етіп ретінде мемлекеттік
еңбек жинақ – кассалары қызмет етті.
1922 жылы несиелік және ... ... және ... ұйымдасып, ауылды қалпына келтіру мақсатында қызмет көрсетті.
1924 жылы ауыл ... ... ... ... ... ... салымдар қабылдау, ссуда беру және есептеу барысында
делдалдық қызмет атқаруына рұқсат беріледі.
1930-1932 жж. КСРО-дағы ... ... ... ... ... ... ... қатарына ұйымдастырылды. Сонымен,
күрделі капитал жұмсалымдарын қаржыландыру мақсатында төрт ... ... және ... ... күрделі құрылысты қаржыландыру
банкі 1959 жылы «Құрылыс банкі» болып құрылды.
Көптеген ... ... ... ауыл ... негізінде құрылған «Ауыл шаруашылық банкі» 1959 жылы ... ... ... және Құрылыс банктері арасында бөлініп беріледі.
Қазақстандағы несие жүйесінің қайта құру тұсындағы дамуы КСРО-да ... ... ... реформаға (1987-1988 жж.) сәйкес келеді. Банктік
реформа нәтижесінде: КСРО-ның Мемлекеттік банкі және Құрылыс ... ... – КСРО ... ... КСРО ... және КСРО ... ... банкі құрамында келген жинақ кассалары
негізінде – КСРО Сыртқы экономикалық банкі ... Сол ... ... ... ... ... ... Сөйтіп, КСРО-ның Орталық
банкісіне айналды.
1990 жылы Қазақстан Республикасы өз егемендігін жариялағаннан ... ... ... сай ... ... банк жүйесін құруға
бетбұрыс жасады.
1990 жылы желтоқсан айында ... «Қаз ... ... ... ... ... ... заң Қазақстандағы банктік реформаны
жүргізудің бастапқы кезеңдерін қамтиды.
Бұл банктік ... ... ... 1995 ... ... ... жүйені реформалау» бағадрламасына сәйкес жүзеге асырылды.
Реформалар Ұлттық банктің ... ... ... ... банк ... ... бағдарламасына сәйкес жүргізілді.
Банктік реформаның басты нәтижесі – бұл банктік жүйенің тұрақтылығын
сақтап қалу мақсатында халық салымдарын ұжымдық ... қоры ... ... құру ... 1997 ... кешікпеуге тиіс еді, бірақ әр ... ... қор 1999 ... ... ... өз ... ... қаңтарынан бастады. [3]
ІІ Тарау. Қазақстан Республикасынның несие жүйесі
2.1.Несиелік жүйені құру принциптері
Несие жүйесінің ұйымдастырылуы мен ... ... ... ... ... ... нарықтық қатынастарға өтуі кезінде оларды
былайша тұжырымдауға болады: елдегі банк ісін ... ... банк ... ... емес ... ... ... жүйесінің екі деңгейлі банк жүйесін құру, елдегі ақша-несие саясатының
біртұтастығы, несиелік мекемелер желісін барынша ... ... ... ... ... мемлекеттік валюталық монополия. Орталық
банктің автономиясы.
Банк ісіне мемлекеттік монополия ұғымы мемлекеттің банктердің құрылуы ... ... ... ... ... ретін және режелерін
заңды бекітуінің айрықша құқығы ретінде түсіндіріледі.Ұлттық банк Қазақстан
Республикка аумағында ... ... ... ... және ... ... филиалдарын тіркеу кітабын жүргізеді. Ұлттық банк рұқсатты беру
кезінде орындалатын банктік ... ... ... ... ... банктік емес мекемелермен олардың
компаниялары, несиелік одақтары, зейнетақы қорлары, ақша ... ... ... әр ... ... ... жүйенің қажеттілігін талап
етеді. Бұл институттардың барлығы негізінен ... ... және ... ... тұтыну несиесіне қолдануға маманданады.
Өзара жинақтау банктері ... ... типі ... ... ... ... ... Олар халықтың салымдарын
жұмылдырады және оларды жылжымайтын мүлік пен бағалы ... ... ... ... ... және ... ... бірлестіктері халық ... ... ... және ... ... ... ... алу үшін
(тұрғын үйді сатып алу үшін активтің 2/3 бөлігі) пайдаланады.
Несиелік ссудалар – кәсіподақтар, ірі ... ... ... ... ... ... ... сатулар және үлестік акциялар есебінен жинақталады, ол акциялар
кез ... ... ... тарапынан сатып алынады. Олар негізінен өз
мүшелеріне ұсақ ссудаларды беру үшін ... ... ... ... ... ... айналысады. Оолардың пассивтері сақтандыру жарналарынан және
активті операциялардан ... ... ... олар ұзақ мерзімдік
бағалы қағаздардағы сақтандыру төлемдерін төлеумен қатар ... ... де ... Жеке ... және ... ... ... салымдарын тарта отырып, ірі капиталды иеленеді және оны акциялар
мен облигацияларды сатыоп алуға ... ... ... ... ... өзара қорлары депозиттік сертификаттардың, қазынашылық
вексельдердің пайларын сату арқылы инвестициялық қысқа мерзімдік ... ... ... ... ... ... Бағалы
қағаздардан түсетін табыстар акционерлерге төленеді.
АҚШ-тың несиелік жүйесіндегі банктік емес ... ... мен орны ... төмендегі кестенің мәліметтері көрсетіледі.
Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... әрі ... банк)
Қазақстан Республикасының Орталық банкі және Қазақстан Республикасы банк
жүйесінің ... ... ... табылады.[8]
Банк ісінің әлемдік тәжіребесі мынаны көрсетеді, яғни барлық елдердегі
несиелік институттардан орталық банктер бөлініп шығады, олар ... ... ... ... ... рөлді атқарады. Олардың басшылық ... ... кең ... ... байланысты айқындалады.
Банктердің банк ... ... ... жүзеге асыруына
байланысты орталық банктер коммерциялық, яғни екінші ... ... ... бақылау және оларға шынайы экономикалық ықпал ету
құқықтарын иеленеді.
Коммерциялық банктер несиелік саясатты ... және өз ... ... ... ... ... ... алған.
Нарықтық экономикада банктік емес институттарды құрмайынша кез келген
елдің несие жүйесі аяқталмаған болып саналады. Халықтың ... ... және ... нарықтық экономиканың сұраныстарын толық
қанағаттандыру ... осы ... ... талап етеді, олар
органикалық ... ... ... ... оны ... ... ... өте икемді әрі сезімтал етеді.
Экономиканы басқара отырып мемлекет ... ... ... оның ... құралы болып Ұлттық банк табылады. Бұл принцип
айналымдағы ақша ... ... ... ... валютаның ішкі және сыртқы
тұрақтылығын қамтамасыз ету, ақша несие саясаты, жалпы экономикалық ... оның ... ... ... саласында республиканың
мүдделерін қорғау үшін қажет болады.
Несие жүйесін ... ... ...... мекемелерінің желісін
барынша дамыту және одарға барлық ақша операцияларын шоғырландыру, яғни
шаруашылық ... бос ақша ... ... ... есеп
айрысуларды қолма-қолсыз жолмен жүргізу.
Қазіргі танда Қазақстан аумағында 385 бөлімшесі мен филиалдары бар ... ... ақша ... ... ... шоғырлануы несиелік
ресурстарды бір арнаға ... және ... ... ... ... ұтымды
бағыттауға мүмкіндік береді.
Мемлекеттік валюталық монополия ... ... мән ... ... «валюталық реттеу жөніндегі» заңында былай
делінген: «Қазақстан Республикасы Президенті және Министірлер ... ... ... осы ... ережелеріне қарама-қайшы келмейтін валюталық
реттеу саласындағы нормативтік актілерді ... ... ... ... ... Республикасындағы валюталық
реттеудің негізгі органы болып табылады. [13]
2.2.Қазіргі несие жүйесінің дамуы
Несие жүйесі-жалпы банктердің (ұлттық және коммерциялық) және ... ... ... ... ... банктік емес мекемелердің
жиынтығы.
Несие жүйесі ұғымы банк жүйесінде қарағанда кеңірек, яғни мұнда
өзге де ... ... ... Әр ... ... ... қарай
несие немесе банк жүйесінің құрылымы қалыптасады. ҚР-дағы несиелік жүйе
екі буыннан тұрады: біріншісі – банктік жүйе, ал ...... ... емес ... саны жылдан жылға азаюда, 90-шы жылдардың басында
олардың саны 200-ден асты, сөйтіп банк ... ... ... саны 35-ке ... ... ... Жалпы банктер қатарына
мемлекеттік банктер (мемлекеттің 100 ... ... саны ... ... секторында шетел капиталының қатысуы кеңейе түсуде,
олардың саны -16, яғни ... ... ... ... ... ... ... емес мекемелер санының керісінше, өсіп келе жатқандығын ... және ... ... ісі – ақшалар саудасына бағытталған кәсіпкерлік қызметтің
айрықша ... ... ... соның негізінде несиелік операциялар
жүргізіледі. Оларды әр алуан несие инститіттары ... ... ... және ... ... қызмет көрсетудің маңыздылығы ... ... ... ... мекемелердің, соның ішінде банктік мекемелердің түрлерін
қарастырмас бұрын, біз «банк» және «банк ... ... ... ... ... ... тәжірибеде банк қызметі дегеніміз банктің
басты кәсіби қызметтері ретінде депозиттерді қабылдау және ссудаларды беру.
Дәл осындай анықтама ... ... ... Греция және басқа елдердің
банктер жөніндегі заңнамасында тұжырымдалған. Ал германия мен Францияда
банк немесе ... ... ... өз клиенттеріне есеп айырысу, бағалы
қағаздарды сату, лизингтік және басқа операциялар ... ... ... кез ... ... ... ... банктік емес
институттарға заң негізінде депозиттерді қабылдауға, есеп ... ... ... ... тыйым салынады.
Англия, Дания, Швеция және басқа елдерде мекемелерді несиелік ... ... ... ... бар. Ол үшін депозиттерді қабылдау
үшін лицензияны иелену жеткілікті ... ... ол ... ... ... ... түрлерін теңестіруге мүмкіндік
береді.
ҚР Президентінің «ҚР банктер және банктік қызмет туралы» заң күші ... ... ... ... яғни ... ... мәртебесі оны ашуға
Ұлттық банктің рұқсатымен, Әділет министрлігінде банк ретіндегі ... ... ... және ... ... жүргізуге ҚР
Ұлттық банкі тарапынан берілгенлицензияның болуымен анықталады.
Банк – Коммерциялық ұйым болып табыладытн ... ... ол осы ... ... ... ... ... мәртебесін иеленбей, бірде-бір заңды тұлға «банк» ... ... ... өзін банктік қызметпен айналысушы ретінде сиапттай
алмайды. [7]
Банк арнайы кәсіпкерлік ретінде материалдық ... ... ... ... ... өндіреді. Ол қарапайым тауарды ... ... ... ... айырқша тауарды өндіреді.
Банктер немесе ұқсас институттар қте ертеректе пайда ... ... ... ... ... ... 2700 жылы жүзеге асырылған.
Банктердің бастапқы қызметі – бұл төлемдердегі делдалдық. ... ... ... еркін ақша капиталын пайыз әкелуші капиталға
айналдырады.
Қазіргі кездегі банктік ... ... ... ... ... көруге болады.
Қазіргі түсініктегі алғашқы банк 1407 жылы Италияда лғашқы вексель
пайда ... ... ... кейбір қызметтері заң түрінде шектелді. Банк
қызметінің өатаң регламенттелуі және лицензиялануына байланысты ... ... екі типі ... ... ... АҚШ-та, жапонияда
қалыптасты, ондағы депозиттерді қабылдау мен ... ... ... ... ... операциялар компанияның бағалы қағаздарын шығару мен
орналастыру операцияларынан және қызметтердің ... ... ... (сақтандыру, жылжымайтын мүлікке қатысты мәміле) заңды түрде
бөлінген еді.
Әмбебаптық құрылым кезінде заңда операциялардың жекелеген ... ... ... ... ... қатысты шектеулер болмайды. Барлық
несиелік мекемелер операциялар мен ... ... ... атқара
алады. «Қаржылық әмбебап дүкендердің», супермаркеттердің ... ... ... ... және т.б. ... Бұл елдерде көп
дәрежеде несиелік жүйесінің жекелеген ... ... ... ... ... ... Біздің еліміздегі негізгі
коммерциялық банктер ... ... ... ... ... айналасады.
АҚШ –тағы барлық несие-қаржы мекемелерін депозиттік және ... ... ... ... мекемелерге депозиттік шоттарды ашу формасында ақша
қаржыларын қабылдау рұқсат етілген. Депозиттік емес мекемелерге ... ... ... ... (зейнетақы жарналары, бағалы қағаздарды
және сақтандыру полистерін сату және т.б.) рұқсат етілген. [10]
Депозиттік мекемелерге коммерциялық банктер, өзара жинақ ... ... ... ... ал ... емес ... ... жеке зейнетақы қорлары, қаржылық, инвестициялық
компаниялары, ақшалай нарықтың өзара қорлары жатады.
Банктер ... ... ... ... ... екі
түрге бөлінеді: эмиссиялық және эмиссиялық емес.
Эмиссиялық – бұл айналымға ақша белгілерін ... ... ... ... банктер. Әр түрлі елдерде олар ұлттық, халықтық, резервтік деп
аталады. КСРО-да мұндай банк ... деп, ал ... ... ... ... ... ... деп аталады. Орталық банктің басты
міндеті – айналымға ақша ... ... ... ақша ... ... жүйенің эмиссиялық, несиелік және есеп айырысу қызметін басқару. ... ... жүйе ... елдің банк жүйесінің жоғарғы ... ... ... құқықты бір банкке ғана ... ... ... ... ... ... беру ... бүкіл ел бойынша ақша
айналымын реттеу мүмкін болмай қалар еді. ... ... банк ... банк ... ... ... ... ішінде коммерциялық банктер –
эмиссиялық емес банкте. ... ... ақша ... ... жоқ, ... ... ... шаруашылық қызметін қамтамасыз етумен байланысқан
несиелік, есеп ... және ... ... ... ... Олардың ең маңыздылары, уақытша бос ақшалай қаражаттар, халық
жинақтары мен қорларын ... ... ... ... ... және т.б. ... жылдары коммерциялық банктер қаржылық кәсіпкерліктің дәстүрлі
емес салаларына ене отырып, қызмет аясын ... ... келе ... ... ... сапасын жоғарылата отырып, өздеріне тән
емес операцияларды белсенді түрде жүргізіп ... Бұл ... ... Бірақ та, жоғарыда аталғандай,өз клиенттерінің басым бөлігі ... ... ... ... бағытталған мамандандырылған
банктер бар. Банктердің мамандануының ... типі ... ... ... ... ... көрсету, яғни салалық мамандану саналады.
Банктердің функционалдық мамандануы ... ... ... ... ол ... ... ... етеді, активтер мен ... ... ... ... ұйымдастыру ерекшеліктерін анықтайды.
Мұндай типтерге инвестициялық, инновациялық, ипотекалық, жинақ банктері
және т.б. жатады.
Инвестициялық және ... ... ұзақ ... ... ... ... ... облигациялық займдарды, ақшаларды және
бағалы ... ... ... және ұзақ ... ... беруге
маманданады. Инвестициялық банктер ұзақ мерзімдік салымдар үшін ... ... және ұзақ ... ... ... ... делдалдық мекеме болып табылады. Инновациялық ... ... ... ... та ... жаңашылдықтарды
әзірлеу мен игеруді ғана несиелейді.
Қазақстан Даму ... (ҚДБ) 2002 жылы ... 100 ... ... ... бар ... ... ретінде оның ҚР-ның «Қазақстан
Даму банкі жөніндегі» заңымен айқындалатын құқықтық мәртебесін бар.
Ол маңызды қаржы ... және ... ... ... ... Даму стратегиясын жүзеге асыру ... бірі ... Банк ... ... ие. ... ... негізгі мақсаттары мен міндеттеріне мыналар жатады:
Мемлекеттік инвестициялық қызметі жетілдіру және тиімділігін арттыру,
өндірістік инфрақұрылым мен өндеуші өнеркәсіпті ... ... ... ... ... ... ... ету. [12]
Ипотекалық банктер жер мен жылжымайтын мүлікті ұзақ мерзімдік негізде
кепілге қою арқылы қаржыларды ... мен ... ... ... жүзеге асырады.
Салалық және аймақтық банктердің мамандану дәрежесі, олардың активтері
мен ... ... ... едәуір дәрежеде олардың қызмет
ету саласына, сонымен бірге клиенттердің байланысқан ... ... ... әлемдік несие жүйесінде орын алады. АҚШ-тың несие
жүйесінде ссуда-жинақ банктері және ассоциациялар 21 ... ... ... ... ... ... алу үшін ... мемлекеттің немесе жеке
тұлғалардың бастамасы бойынша аздаған жинақтары тарту және ... ... ... ... таңда жинақ банктері заңдық тұрғыда айырқша заңдармен және
нормативтермен реттеледі. Олар халыққа төмен пайызбен ... үй салу ... ... ... ... мүмкіндік береді. Жинақ банктері үлкен ... ал ... ... ... ғана ... Жинақ банктерінің басты
мақсаты – коммерциялық банктер сияқты пайда лау емес, мемлекет пен ... ... ... ... ... ... жинақ банктері халықтың
барлық салымдарының едәуір бөлігін тартады.
Тұрғын үй бағдарламасын жүзеге ... ... ... 2003 ... қоры 10 ... ... құрайтын Қазақстан тұрғын үй құрылысы-жинақ
банкі (ҚТҚЖБ) құрылды.
1997 жылы 11 шілдеде қабылданған «Банк қызметі мәселелері бойынша ... ... заң ... ... мен ... ... ... заң банктердің депозиттік және инвестициялық банктерге ... ... емес ... мекемелері – кез-келген
несие жүйесінің маңызды буыны. Олар ссудалық капиталдың салыстырмалы шағыг
аясында әрекет етеді, ол жерде ... ... мен ... ... тәсілдер
талап етіледі. Ол әрі түрлі маманданудағы қаржы институттарының жиынтығы:
ссуда-жинақ мекемелері, инвестициялық қорлар мен ... ... ... фирмалары мен компаниялары, өзара көмек ... және т.б. Бұл ... ... ... ... ... ... орындамайтын қызметтері мен операцияларын орындауды
өз мойнына алады. Бірақ та қазіргі таңда дамыған елдердегі бұл ... ... мен ... ... ... ... коммерциялық
банктермен бәсекелесе бастады, яғни коммерциялық банктер және банктік емес
мекемелер арасындағы айырмашылықжойылып жатыр. Дәстүрлі емес операцияларды
кеңейту ... ... емес ... ... ... кіре ... несие-қаржы институттары ипотекалық, тұтынушылық және
ауыл шаруашылығы несие саласында кең тарады. Олар халықтың аздаған жинағын
тартумен, ... ... ... ... ... ... ... институттар Қазақстан аумағында
революцияға дейін және де несиелік серіктестіктер, өзара несие ... ... ... ЖЭС пен ауыл ... ... ... еткен. Қазірг банктік емес мекемелерге өзара көмек беру кассаларын,
ломбартарды, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... айырысу орталықтарын
жатқызуға болады.
Жинақ кассалары ... ... сөз ... ... Бұрыңғы КСРО-ның
несие жүйесі құрамында Мемлекеттік еңбек ... ... ... ... ... ... салымдарға тарту, еркін айналатын мемлекеттік займдар
және ақшалай –заттық ... ... ... ... ... және ... ұйымдарға есеп айырысу-кассалық қызмет көрсетумен
айналысады, сонымен ... ... ... ... ... ... Жинақ кассалары барлық әкімшілік аудандар ... мен ... ... ... ... аумағында олардың саны 4,8
мыңнан астам болды. [4]
2.4.Несие жүйесі және оның Қазақстандағы ... ... ... ... ... секторы  тұрақты дамуда. Бұған  |
|қолайлы сыртқы экономикалық конъюнктура және ... ... бойы ... ... дамудың жоғары тұрақты қарқыны ықпал етуде. 2005 жылғы |
|алдын ала бағалау бойынша өткен жылдың тиісті ... ... ... мен қызмет көрсетулердің сыртқы сауда айналымы 33,8% өсіп, 55,4 ... ... ... ... мен ... көрсетулер экспорты – 34,5% өсіп, |
|30,4 млрд. долларға дейін жетті, ал тауарлар мен қызмет көрсетулер импорты – |
|32,9% ... 25,0 ... ... болды. Қазақстан Республикасының Статистика ... ... ... 2005 жылы ... ... өсуі  2004 жылмен |
|салыстырғанда 9,4% құрады. Өндірістің нақты көлемінің өсуі экономиканың ... ... ... ... – 4,6%, ауыл ... – 7,3%,|
|құрылыста – 37,8%, көлік қызметін көрсету көлемі – 7,0%, байланыс қызметі – |
|27,7%, сауда – 9,3% ... 2005 жылы ... ... ... ... 2004 ... ... 35,7% жетті. 2005 жылы 2004 жылмен |
|салыстырғанда  ... ... ... өсуі ... ... 12,0% ... ... салдарынан бөлшек тауар айналымының көлемі 2005 жылы 12,4% көбейді. ... жылы ... 7,5% ... (2004 жылғы желтоқсанға қарағанда 2005 жылғы ... ... ... ... бойы өсіп ... инфляциялық қысым |
|жағдайында инфляция салыстырмалы түрде алғанда жоғары емес тұрақты деңгейде ... ... ... 6-7% (2002 жылы – 6,6%, 2003 жылы – 6,8%, 2004 жылы – |
|6,7%) ... ... 2005 жылы ... ... –  8,1%, ... ... тауарлар – 5,9%, ақылы қызмет көрсету – 8,0% ... Баға ... ... – 34,5%,  ... мен ... – 23,1%, ... беру ... қызмет көрсетулеріне – 19,5%, күрішке – 18,3%, сондай-ақ ет |
|және ет өнімдеріне – ... ... ... ... ... ... ... ішінде экономикалық белсенділіктің артуы 2005 жылы инфляциялық қысымның |
|нығаюына ықпал етті. Жыл бойы әлемдік тауар нарықтарындағы қазақстандық ... ... ... ... өсуі сақталды. 2005 жылы 2004 |
|жылмен салыстырғанда  Brent сортты шикі мұнайға ... ... 40,8%, ... – 42,5% ... Бұл ішкі ... тиісті тауарларға отандық өндірушілер |
|бағаларының көтерілуіне алып келді. ... жылы ... ... ... өсуі ... Егер олар 2004 жылы ... 23,9% ... 2005 жылы олар ЖІӨ-ге 27,9% дейін көбейді. Мұның өзі ... ... ... алайда инфляциялық қысымның |
|ұлғаюына ықпал ... 2005 жылы ... ... ... туындаған |
|инфляциялық күтулер қосымша инфляциялық фактор ... 2005 жылы ... ... ... кәсіпорындардың бағалары (2004 жылғы желтоқсанмен ... 2005 ... ... 20,3% ... ... ... |
|Ұлттық Банкі жүргізген нақты сектор кәсіпорындары ... ... ... ... 2005 жыл бойы ... өсу ... сақталғанын растайды |
|(орташа ... ... ... ... 25% ... ... ... |
|бағалардың тұрақты өсуін, 55% жуығы сатып алынатын шикізат пен материалдарға |
|бағалардың өсуін ... ... ... қалыптасуына кірістердің ұлғаюы |
|мен экономикалық белсенділіктің артуымен көрінген ақшаға сұраныстың өсуі ... бір ... әсер ... Ақшаға сұраныстың өсуі  ақша агрегаттарының |
|кеңеюіне себеп болды. 2005 жылы ақша ... ... ... 2065,3 млрд. |
|теңгеге (2004 жылы– 69,8%) дейін көбеюі  ішкі кредиттеудің өсуімен қамтамасыз|
|етілді. Экономикаға кредиттер 2005 жылы 74,7% ... Ақша ... ... ... салыстырғанда номиналды ЖІӨ өсуінің барынша жоғары қарқыны |
|(27,0%) экономиканы  монетизациялау деңгейінің 2004 ... ... ... 2005 ... ... ... ... өсуіне алып келді. 2005 жылы |
|айналыстағы ... ... 8,6% ... 411,8 ... ... ... ал 2004 ... тиісті кезеңінде  өсу 59,0% құрады. 2005 жылы ақша базасы 14,7% 663,0 |
|млрд. теңгеге дейін өсті (2004 жылы – 82,3%). Ақша ... 2005 жылы ... ... ... ... ... ақша ... өсуінің озық |
|қарқыны салдарынан 2,86-дан 3,12-ге дейін ... ... ... ... ... таза ... ... 2005 |
|жылдың аяғында бір жыл ішінде 23,8% қысқарып, 7065,9 млн. ... ... ... |
|халықаралық резервтері тұтастай алғанда (ағымдағы бағалармен),Қазақстан |
|РеспубликасыҰлттық қорының ақшасын қоса алғанда ... ала ... ... ... млн. ... 2005 жылы 4,7% ... ... млн. долларды құрады. |
|2005 жылы артық өтімділік деңгейін төмендету үшін ақша-кредит саясатын ... ... ... Ресми қайта қаржыландыру ставкасы 7%-дан 8%-ға |
|дейін бірте-бірте көтерілді, ең ... ... ... ... ... |
|кеңейтілді және резервтік активтердің тізбесі қысқартылды. Ішкі валюта |
|нарығында сұраныстың ұсыныстан шамалы ғана асып ... 2005 жылы ... АҚШ ... ... ... 2,9% ... құнсыздануына алып келді (биржалық|
|бағам бойынша). Бұл  Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің  валюта нарығына |
|өзінің қатысуын қысқартуға мүмкіндік берді. ... ... ... ... күшейту үшін ақша-кредит саясатының |
|құралдары жетілдірілді. Мәселен, 2005 жылғы 1 шілдеден бастап  депозиттік ... ... ... ... ... ... шығару, репо |
|операциялары сияқты  ақша-кредит саясатының ... ... ... мен ... ... бірегейлендіруді болжайтын  ақша-кредиттік |
|реттеу тетігіне өзгерістер енгізілді. Бірегейлендіру нәтижелерін күшейту ... ... ... беру және ... репо ... |
|жүргізу  уақытша тоқтатылды. Қысқа мерзімді ноталар эмиссиясының көлемі 3,5 ... ... ... (1960,2 ... ... олардың айналыстағы көлемі 2005 жылы |
|396 млрд. ... 161 ... ... ... қысқарды. Бұл шығарылатын ... ... ... ... ... ... (2004 ... алғанда 243 күннен 2005 жылы орташа алғанда 30 күнге дейін). ... ... ... ... деңгейдегі банктерден депозиттерді тарту |
|көлемі 2005 жылы 3,4 есе 2627,9 млрд. теңгеге дейін өсті. Бұл ретте Қазақстан|
|Республикасы Ұлттық Банкінің олар ... ... ... ... ... 78,8 ... теңгеден 86,9 млрд. теңгеге дейін өсті. Қазақстан ... ... ... баға ... жету ... ... |
|шараларына қарамастан, инфляция бір жылда орташа есеппен алғанда 2005 жылға ... ... ... ... асып түсіп, 7,6% құрады. Осы ... ... ... ... ... ... ... |
|2006 – 2008 жылдарға  арналған негізгі бағыттарын әзірледі.[11] ... ... ... ... ... ... ... бағыттары: Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі  бағалардың |
|тұрақтылығын қамтамасыз етуге бағытталған ақша-кредит ... ... ... ... басым бағыты деп айқындайды. Тиісінше инфляциялық таргеттеу |
|қағидаттарына көшу жөніндегі ... ... Бұл ... бойынша |
|мақсатты бағдарларды негізге ала отырып, ақша-кредит саясатының негізгі ... ... ... ... ... ... ... 2006 жылы іске асыруға  белгіленген шараларды |
|нақтылай отырып,  тұтастай алғанда үш ... ... ... ... бұл ... құжаттың орташа мерзімді бағытын атап көрсеті еді. Келесі жылдарға |
|көрсеткіштер  ... ... ... ... ... ... ... арналған ақша-кредит саясатын әзірлеу кезінде Қазақстан |
|Республикасының Ұлттық Банкі екі сценарийлік нұсқаны қарастырды. Сценарийлік |
|нұсқаларға бөлудің ... ... ... ... ... ... ... |
|(қалыпты бағалар сценарийі және жоғары бағалар ... ... ... ... ... ... ... бағаның күрт төмендеу мүмкіндігі  |
|қысқа мерзімді болашақта барынша төмен болғандықтан, Қазақстан ... ... ... қарастырмайды.Қарастырылып отырған сценарийлік |
|нұсқаларда экономикалық өсудің ... ... ... ... |
|және қолайлы сыртқы экономикалық конъюнктураның сақталуы болжанады.Соңғы ... ... ... ... алу ... ақша-кредит саясатына |
|айтарлықтай ықпалын көрсетіп отыр. Бұл фактор ақша кредит ... ... ... ... ... бірі болып қала береді. Мұның өзі банктер мен ... ... ... алу көлемдерінің ішкі және сыртқы нарықтардағы |
|пайыздық ставкаларына қарамастан айтарлықтай болатынына байланысты.Есептеу ... ... ... ... ... ... істеу тетігінің ... ... ... олар 2006 ... екінші жартыжылдығында орын |
|алады.Болжамдарды дайындау кезінде Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі |
|әзірлеген ... ... ... ... үлгісінің нәтижелері |
|пайдаланылды. [5] ... ... ... ... ... саясатының негізгі |
|мақсаты мұнайға қалыпты бағалар сценарийін іске ... ... ... ... ... және ... жоғары бағалардың  сценарийін  іске асыру ... – 6,9-8,5% ... ... ... Екі сценарийдің ішінде Қазақстан |
|Республикасының Ұлттық Банкі мұнайға қалыпты бағалардың сценарийін барынша |
|шынайы деп есептейді. ... ... ... ... Ұлттық Банкі бірқатар шараларды, |
|оның ішінде ақша-кредит саясатын қатаңдату жөніндегі шараларды іске асыруды |
|жоспарлап отыр. Бұл сценарийге ... ... ... ... ... ішкі ... ... өтімділіктің артық болуы, мемлекеттік бюджет |
|шығыстарының өсуі жағдайларында инфляциялық қысымның сақталуы болжанатынына ... ... ... ... ... Республикасының Ұлттық Банкі  |
|2006-2008 жылдары  ... ... ... тиімділігін арттыру|
|және ақша нарығының жағдайына қабылданатын шаралардың ... одан әрі ... ... ... ... Республикасының Ұлттық Банкі ақша нарығындағы ахуалға және |
|инфляцияның деңгейіне ... өз ... ... ставкаларды, ресми |
|қайта қаржыландыру ставкасын қоса алғанда, реттеп отырады. Неғұрлым маңызды |
|мәселелер Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ақша-кредит саясаты ... ... ... ... болады, оның жұмысына |
|Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ қаржы секторының өкілдері қатысады. Қаржы |
|нарығындағы сыйақы ставкаларын реттеудің, ... ... ... ... реттеудің негізгі құралдары екінші деңгейдегі банктердің ... ... ... Банкіндегі депозиттері және қысқа мерзімді |
|ноталарды шығару болып отыр. ... ... ... ... ... ... көлемін шектемейді, алайда олар бойынша ставкаларды ... ... ... ... ... ... ... құралдар бойынша |
|«қисық кірістілікті»  қалыптастыру және қаржы нарығының ... ... ... ... жүзеге асырылады. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің |
|сыйақының ... ... ... ... ... ... ставка –|
|депозиттерді тарту жөніндегі ставка, жоғарғы ставка – заемдар беру жөніндегі |
|ставка) белгілеу ... ... ... ... ... ... ... жетілдіру шеңберінде  қайтарылуына Қазақстанның жеке тұлғалардың |
|салымдарына кепілдік беру (сақтандыру) қоры кепілдік беретін жеке ... ... ... ... ... ... шекті ... ... ... ... ставкасына байланыстыру мүмкіндігі |
|қарастырылады. ... ... ... ... ... саясатының трансмиссиялық |
|тетігінің үлгісі жетілдіріледі, ол ақша-кредит саясаты құралдарының негізгі |
|макроэкономикалық көрсеткіштерге, атап ... ... ... бағалауға |
|мүмкіндік береді. Артық өтімділік проблемасының өткірлігін төмендету үшін  ... ... ... ... ... нормативтерді сақтауға |
|тиіс міндеттемелерін кеңейту арқылы  ең төменгі ... ... ... ... одан әрі ... ... ... ниет етіп отыр. Өтімділікті   |
|шектеу бойынша көзделген шараларға қарамастан,  ақша ... ... ... ... ... ... ... ететін болады. Қазақстан |
|Республикасының Ұлттық Банкі  валюта бағамының қысқа ... және ... ... салдарын әлсірету мақсатында ғана  валюта бағамын |
|қалыптастыруға араласуды жүзеге ... ... ... да бір ұзақ ... ... ... ... өзгермелі айырбас бағамы  саясатын жүргізуді |
|жалғастырады. Бағамның ауытқуы  ақшаға сұраныс пен ұсыныстың ара ... ... ... ... валютасы ағындарына мониторинг жүзеге асырылады. |
|Қаржылық емес корпорациялар секторының даму үрдістерін және бағыттарын,  ... ... ... және ... қаржылық |
|жағдайын,  төлем қабілеттілігі деңгейін және капитал тарту ... ... ... ... ... ... саясатын |
|бағалау  мақсатында экономиканың нақты секторы кәсіпорындарының мониторингі  |
|бойынша ... ... ... ... ... шаралар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі мен|
|Қазақстан Республикасы Үкіметінің бірлескен  іс-әрекеттерін күшейтуді талап |
|етеді. ... ... ... ... ... ... ықпал етеді. |
|Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың 2003-2006 жылдарға ... ... ... қаржы нарығын одан әрі дамыту  оның барлық |
|бөліктерін халықаралық стандарттарға жақындату ... ... ... Ұлттық Банкі Қазақстан Республикасының |
|Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау агенттігімен және ... да ... ... органдармен бірлесіп экономиканың әлсіз ... ... ... ... ... есепті дайындау жұмысын |
|жүргізеді.Халықаралық қаржылық ұйымдармен (Халықаралық Валюта Қоры, ... ... ... Қайта құру және Даму Банкі, Азия Даму Банкі, |
|Ислам Даму Банкі және ... ... ... ... [2] ... Қазақстан Республикасының Үкiметi мен Қазақстан Республикасы Ұлттық |
|Банкінiң экономикалық саясатының негізгі мақсаттары 2006 жылы: экономиканың ... өсу ... ... үшiн ... жасау, бағалар тұрақтылығын |
|қамтамасыз ету, экономиканың "қызып кетуiн" болдырмау және оның ... ... ... ... ... ... ... Үкiметi мен Қазақстан Республикасы Ұлттық ... өз ... ... ... ... және ... ... |
|жаңару жолында" атты Қазақстан Республикасы Президентiнiң 2005 жылғы 18 ... ... ... басқа да стратегиялық бағдарламалық |
|құжаттарды iске асыру ... ... ... ... 2006 жылы экономикалық және әлеуметтiк саясатты жүргiзу мынадай ... ... ... асырылатын болады: ... ... ... ету; ... ... құру және ... емес секторды дамыту; ... және орта ... ... үшiн ... ... ... ... дамыту; ... ... одан әрi ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... даму ... ... несие жүйесі соңғы жылдары едәуір өзгерістерге
ұшырады. Әлемдік экономикадағы құрылымдық қайта құрулар ... ... банк ... ... ... ... ... әсерінен өндірістің шоғырлануы капиталдың шоғырлануымен
орталықтануын талап етті, сәйкесінше банктер өз операцияларын несиелік
ресурстарды ұлғайтуға ... ... яғни ... ... ... экономика дамуының өзгермелі жағдайларына бейімделуі жүзеге
асады. Банктік жүйенің құрылымдық қайта құрылуы айқын; белгіленген
мамандануды сақтай отырып, банктер қызметінің шоғырлануы және әмбебаптануы
орын ... ... емес ... ... ... ... ... типтері, банктер және банктік емес мекемелер
арасындағы айырмашылықтардың жойылуы немесе кедергілердің жойылуы – соңғы
жылдардағы несие жүйесінің ... ... ... ... ... әмбебап банк өз клиенттері үшін дипозиттік шоттарды жүргізу,
қолма-қолсыз есеп айрысу, жинақтарды ... әр ... ... ... ... ... алу, сенімхат бойынша мүлікті басқару және басқа
көптеген банктік және ... ... ... көрсету бойынша
операциялардың көптеген түрлерін (кейбір бағалаулар бойынша 200-ге жуық)
жүзеге асырады. Несиелік мекемелердің қызметінің көп ... ... ... ... капиталға толық жауап береді.
Несиелік мекемелердің әмбебаптануы екі бағыт бойынша жүргізіледі.
Біріншісі – дәстүрлі емес банктік операциялардың кеңеюі
арқылы. Коммерциялық банктер сақтандыру бизнесіне, ... ... ... және т.б. ... ... Олар ... қызмет көрсету,
атап айтқанда жылжымайтын мүлік пен мәмілелер, бухгалтерлік және
компьютерлік қызмет көрсету, лизингтік іс салаларына қатыса отырып, неселік
мекемелердің ... ... ... ... шығады.
Екіншісі- банктік емес мекемелердің (сақтандыру брокерлік, жинақ,
серіктестік компаниялар, зейнетақы қорлары және т.б.) банктік нарықтарға
енуі арқылы. ... емес ... ... ... ... мен инвесициялық
салада, ақпараттық-кеңестік қызметтерді көрсетуде, сонымен бірге банктік
салада- дипозиттік ссудалық операцияларда ... ... ... ... банктік және басқа арнайыланған қаржы несие мекемелері
арасында халықтың жинақ ақшалары және ... мен ... үшін ... ... ... алды.
Бұрын коммерциялық банктер депозиттер бойынша қойылымдарды көтеру
сияқты халықтың жинақ ақшаларын тартудың тиімді құралын қолдана алмады.
Олар пайыздық ... ... ... ... оны жедел және
сақтандыру салымдарын салушыларға төлеу рұқсат етілді, ал басқа
арнайыланған несиелік мекемелерде шектеулер ... ... ... ... ... ие ... Банктер ақша нарығы
сертификаттарын шығаруға рұқсат алды, олар бойынша пайыздар конъюктарының
жағдайына байланысты белгіленді. Сонымен қатар, ... 1980 жылы ... ... және ақша ... ... ... заң ... пайыздарды төлеудің барлық шектеулерін алып тастайды. [6]
Ірі банктік мекемелерге арналған әмбебаптануға қатысты жалпы
тенденция олардың мамандануының сақталуымен сәйкес келеді. Әмбебаптанудың
өзі ... ... ... ерекше дамиды. Мұнда әмбебап типтегі
мекемелердің қайта мамандануы жөніндегі сөз болды. Сол сәтте бұл тенденция
қызмет ... ... ... етеді және ең алдымен ұсақ және орташа
банктерді қамиды, олар «нарықтық нишаларды», яғни әмбебап немесе ... ... ... ... ... бұл ... ... Қайта мамандануға қатысты тенденцияны банктегі бизнестегі
бәсекені қолдайды.
Мынаны атап өту керек, экономиканың өзгермелі жағдайларына сәйкес
банктік қызметтің өзінде, дәстүрлі банктік операцияларда қайта ... ... Оған ... ... ... ... ережелерді алып
тастауға, яғни қайта реттеуге ықпал етті. Қайта реттеудің мақсаты-
бәсекенің өте кең құралдарын қолдануға, банктік қызметтердің ... ... ... ... ... ... ... операцияларды да, пассивті
операцияларды да қамтиды. Коммерциялық банктердің операциялары едәуір
өзгерістерге ұшырады. [14]
Қорытынды
Қазақстанды әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 мемлекеттің қатарына
енгізу бағдарламасын ... ... ... ... ... бұл ... тәуелсіз Қазақстанды әлемдік экономикаға сай дамытудың бағыт-
бағдарын айқын көрсетіп берді. «Біз Қазақстанды ғаламдық ... ... ... ... ... жатқан алдыңғы қатарлы
жаңалықтарды қабылдаушы және жаңа экономикалық жағдайларға тез ... ... ... келеді. Ол үшін алдымен, қатал бәсекеге дайын
болып, оны өз мүддеміз үшін ... ... ... ... ... ... ... Елбасының пікірінше, еліміздің экономикасын
ғаламдық экономикамен ықпалдасуға мүмкіндік беретін көп жақты экономикалық
жобалар белсенді түрде қатыса алады және қатысуы ... Бұл ... ... бастамалар жолындағы заңнамалық, әкімшілік, бюрократиялық
кедергілерді жойып, жеке капиталдың ... ... ... ... ... ... нарықтық экономикасы бар елдердің қазіргі кездегі несие
жүйесін сипаттаушы кейбір маңызды мәселелерге ғана тоқталдық. Өз
экономикасын ... ... ... ... ... үшін ... банк
жүйесінің қазіргі кездегі даму тенденциялары үлкен қызығушылық туғызады,
өйткені нарықтық экономикаға өту өзіндік нарықтық ... ... ... ... ... үшін шетел тәжірибесін меңгерген тиімді болады,
өйткені экономика нарыққа ... ең ... тұр, ал ... ... мұнда
бұрыннан қызмет етуде, бірақ осы тәжірибеден барлық ... ... ... болады, өйткені ол өтпелі кезең жағайында өз қолданысын табары
сөзсіз.
Қазіргі кезде нарықтық қатынастарды реттейтін ... ... ... ...... ... ... кешенді
несие – есептік және кассалық қызмет көрсететін мемлекеттік, коммерциялық
банктердің тармақталған жүйесі қалыптасуда.
Банктер несиелеу процесінде, нарық қатынастарының қалыптасуына,
қоғамдық өндірістің тиімділігін ... ... ... ... ... мен қаржыларын нығайтуға, айналымында ақша
массасының негізсіз өсуін шектеуге, инфляция процестерін бағдарламауға және
ұлттық валютаның (теңге) ... ... ... ... қарыздарды өндірістің тиімділігін, оның ғылыми техникалық
деңгейін көтеруге, өнімнің жаңа жоғары тиімді түрлерін шығаруға
ынталандыруға, тұрғындарға әр ... ... ... ... ... ... ... өндіруге байланысты мақсаттар мен шаралар үшін беріледі.
Банк несиелерді қайтарымдылық, жеделдік, тиімділік принциптерін қатаң
сақтау, несиелдерді мақсатты пайдалану және ... ... және ... келісілген жағдайда коммерциялық негіз де береді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. Мақыш С.Б. «Коммерциялық банктер ... ... ... ... ... ... С.Б. «Ақша айналысы және несие»/Оқу құралы.- Алматы:
ИздатМаркет, ... ... ... К.Ш. ... ... жағдайын талодау» /Оқу құралы.-
Алматы: Экономика.2001.-330бет
4. Сейтқасымов Ғ.С. ... ... ... ... бет.
5. «Банк ісі» Н.А. Хамитов.-2006жыл Ақша, несие,банктер Ғ.С. Сейітқасымов
– Алматы, Экономика – ... ... Л.А. ... ... для ... м.: ... 2000.-527 с.
7. Қазақстан Республикасының Конститутциясы. - Алматы: Қазақстан, 2000.
-96 ... ... В.Д, ... К.К. ...... изд. 2-ое, ... и
доп. Қаржы -қаражат , 1997. 472 стр.
9. С.Әкімбеков, А.С.Баймұхаметова, У.А.Жанайдаров Экономикалық теория. -
АСТАНА; - 464 ... ... ... ... Учебник. Под. Ред. О. В.Соколовой. - М.:
ЮРИСТ, 2001.- 784С.
11. Жуков Е.Ф. ... и ... ... ... для ... – М.
12. Банки Казахстана. №12, 1. -2003Банки Казахстана №1 «Отекущей
ситуации на финансовом ... 2005ж. ... ... ... « Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарының жай-
күйі туралы» бет.2
14. Банки Казахстана. №1, 11. -2004
15.Газеттер:
1. Егемен Қазақстан. Астана: ... ... ... Қазақстан. Астана:0 4.03.2005.-3 бет

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша жүйесінің түсінігі және оның типтері40 бет
Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің түсінігі және оның кызмет ету механизімі30 бет
Қазақстан Республикасындағы сайлау құқығы мен сайлау жүйесінің түсінігі6 бет
ҚР-ның салық жүйесі туралы100 бет
Жеке тұлғаға несие берудің ақпараттық жүйесі24 бет
Ипотекалық несиелеу жүйесі туралы77 бет
Коммерциялық банктердің несиелеу жүйесіне жалпы сипаттама70 бет
Несие жүйесі жайлы24 бет
Несие жүйесі жайлы ақпарат40 бет
Несие жүйесі. Әлемдегі банктік несие жүйесі дамуының қазіргі тенденциялары27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь