Ақша туралы жалпы түсінік


1.Ақша туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.Ақша айналысы заңы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.Ақша агрегаттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4.Ақша жиыны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
5.Орталық банктің ақша айналысын басқаруы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Ақша дегеніміз — тауардың жалпы эквивалентінің тиянақталған түрі, құнның эквиваленттік формасы мен түтыну қүны біте қайнасқан ерекше тауар. Яғни ақша -тауар өндіру мен оны айырбастау үрдісінде басқа тауар-лардан болініп шыққан ерекше тауар, оның айрыкдіа қызметі - барлық тауарларға ортақ балама (эквивалент) рөлін атқару. Осыдан келіп ақшаның жаппай ісүші бо-лады. Ақшаның қоғамдағы мәнін К. Маркс "жеке адам озінің қоғамдық билігін де, қоғаммен байланысын да өзінің қалтасына салып жүреді" деген афоризммен си-паттады. Ол мынадаң айқын көрінеді:
Біріншіден, тек ақшаға айырбастау арқылы ғана тауарлар қоғамдық еңбектің нәтижесі екенін анықтауға болады. Мысалы, ақшаның тауар айырбасында деддал-дық етуі арқылы қогамдық еңбектің сапалық деңгейі айқындалып, сандық есебі жүргізіледі.
Екіншіден, әр адамның еңбектегі, яғни қоғамдық ондірістегі үлесін де ақша арқылы анықтауға болады. Себебі адам қоғамдық еңбектегі үлесін жалақы ретінде алғанда, ақша төлем қүралы қызметін атқарғаны.
Үшіншіден, айырбас урдісінде ақшаның делдалдық етуімен тауардың ішкі қайшылықтары да шешіледі. Тек ақшаның пайда болуына байланысты бүкіл тауарлар түтыну қүны түрінде айырбас қатынасының бір жағын-да түрады да, ал екінші жағында бүкіл тауарларға қа-рама-қарсы ақша түрады.
Тауарлар дүниесінің тауар және ақша болып екіге бөлінуі оның түтыну қүны мен қүнының, яғни тауар-дың ішкі қарама-қарсы жақтарының қайшылығын ше-шуге жол салады. Өйткені, егерде тауар сатылса, оның түтыну қүнының біреудің қажетін өтеуге керек болған-дығы. Бүл бір жағынан, ал екінші жағынан оның қүнының бар екендігі дәлелденгені. Сатылған қүн енді ақша түрінде тауар өндірушінің қолына түседі. Сөйтіп, тауар өндірушіге түскен ақшаның мөлшеріне қарай өз өндірісіне басқа кез келген қажетті түтыну қүнын алуға мүмкіндік туады.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Тақырыбы: Ақша туралы жалпы түсінік

Жоспар

1.Ақша туралы
түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ..
2.Ақша айналысы
заңы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ..
3.Ақша
агрегаттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ... ... ..
4.Ақша
жиыны ... ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ... ... ...
5.Орталық банктің ақша айналысын
басқаруы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Ақша дегеніміз — тауардың жалпы эквивалентінің тиянақталған түрі, құнның
эквиваленттік формасы мен түтыну қүны біте қайнасқан ерекше тауар. Яғни
ақша -тауар өндіру мен оны айырбастау үрдісінде басқа тауар-лардан болініп
шыққан ерекше тауар, оның айрыкдіа қызметі - барлық тауарларға ортақ балама
(эквивалент) рөлін атқару. Осыдан келіп ақшаның жаппай ісүші бо-лады.
Ақшаның қоғамдағы мәнін К. Маркс "жеке адам озінің қоғамдық билігін де,
қоғаммен байланысын да өзінің қалтасына салып жүреді" деген афоризммен си-
паттады. Ол мынадаң айқын көрінеді:
Біріншіден, тек ақшаға айырбастау арқылы ғана тауарлар қоғамдық
еңбектің нәтижесі екенін анықтауға болады. Мысалы, ақшаның тауар
айырбасында деддал-дық етуі арқылы қогамдық еңбектің сапалық деңгейі
айқындалып, сандық есебі жүргізіледі.
Екіншіден, әр адамның еңбектегі, яғни қоғамдық ондірістегі үлесін де
ақша арқылы анықтауға болады. Себебі адам қоғамдық еңбектегі үлесін жалақы
ретінде алғанда, ақша төлем қүралы қызметін атқарғаны.
Үшіншіден, айырбас урдісінде ақшаның делдалдық етуімен тауардың ішкі
қайшылықтары да шешіледі. Тек ақшаның пайда болуына байланысты бүкіл
тауарлар түтыну қүны түрінде айырбас қатынасының бір жағын-да түрады да, ал
екінші жағында бүкіл тауарларға қа-рама-қарсы ақша түрады.
Тауарлар дүниесінің тауар және ақша болып екіге бөлінуі оның түтыну қүны
мен қүнының, яғни тауар-дың ішкі қарама-қарсы жақтарының қайшылығын ше-шуге
жол салады. Өйткені, егерде тауар сатылса, оның түтыну қүнының біреудің
қажетін өтеуге керек болған-дығы. Бүл бір жағынан, ал екінші жағынан оның
қүнының бар екендігі дәлелденгені. Сатылған қүн енді ақша түрінде тауар
өндірушінің қолына түседі. Сөйтіп, тауар өндірушіге түскен ақшаның
мөлшеріне қарай өз өндірісіне басқа кез келген қажетті түтыну қүнын алуға
мүмкіндік туады.

Ақша айналысы заңы

Ақша айналысы заңы - қүн заңының айналыс аясын-дағы көрінісі. Ол тауар
- ақша қатынастары болатын бар-лық қоғамдық формацияларға тән. Айналыстағы
ақ-шаның саны К. Маркс ашқан ақша айналысы заңымен реттеледі. Тауар
айналысына қызмет ету үшін қажетті ақша мөлшері екі факторға: біріншіден,
бір кезеңде, айталық бір жылда сатылуға тиіс тауарлар бағасының
қосындысына, екіншіден ақша айналысының жылдам-дығына байланысты өзгереді.
Ақша айналысы заңы мына формуламен өрнектеледі:

Ақша айналысы заңының мәні - ақшаның айналыс қүралы қызметін орындауы
үшін қажетгі ақша мөлшері сатылуға тиіс тауарлар бағасының кебейтіндісін
бір атгас акша өлшемінің айналым санына (айналым жылдам-дығы) бөлгенге
теңесуі керек.
Ақша тек айналыс қүралы ғана емес, сонымен бірге төлем қүралы қызметін
де атқаратындықтан айиалысқа қажетті ақша молшері де несиеге сатқан
тауарлар сома-сына байланысты азаяды. Қарыз міндеттемелерінің бір-сыпырасы
қолма-қол ақшасыз есеп айырысқанда өте-леді, яғни олар қарыз талаптары мен
міңцеттемелерін езара есептеу жолымен де өтеледі. Сөйтіп, несиенің даму
дәрежесі ақша молшеріне кері әсерін тигізеді: тауардың неғүрлым коп болігі
несиеге сатылса, айналысқа соғүр-лым аз ақша мөлшері қажет. Одан басқа,
айналыстан шығарылған әлдеқандай ақша мөлшері шаруашылық-тың және халықтың
түрақты ақша қорын қүрайды.
Экономикада сатылған тауарлар бағасынан айналыс-та әлдеқайда кем ақша
жиыны жүруінің себебі телемеу-шілік проблемасының болуынан. Ол кезде Ү
мөлшері теріс сан болады. Бірақ бүл Қазақстанда және басқа да директивалы
экономика үлгісінен нарықтық үлгіге өту-ші мемлекетгерде кездесіп отырған
кэсіпорындар ара-сындағы төлемеушілік проблемасы жай ақша жиынын үлғайтумен
шешілді дегенді корсетпейді. Өйткені төле-меушіліктің коптеген себептері
бар: төлем тәртібінің босандығы, толемеушіліктің тізбегінде әлуетті
күйреуші-лердің болуы, күйреушіліктің тиімді тәжірибесінің бол-мауы, жеке
меншіктендіру үрдісінің аяқталмауы, толем қүралдарының дамымауы және т.б.
Сөйтіп, айналысқа қажетті ақша молшері ендірістің даму жағдайларына
әсер ететін көптеген факторларға: айналыстағы тауар молшеріне, тауарлар мен
қызмет ба-ғасының деңгейіне және т.б. байланысты озгереді. Айна-лысқа
қажетті ақша мөлшері ақша айналысының жыл~ дамдығына кері пропорционалды
өзгереді. Ал ақша ай-налысына әсер ететін жағдайлар мыналар:
несиенің даму деңгейі, егер тауардың көп бөлігі
несиеге сатылса, айналысқа сонша мөлшерде кем
ақша қажет;
қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуы;
ақша айналысы санының осуі.
Айналысқа ақша екі түрде шығарылады, эмиссия-ланады: қолма-қол ақша,
яғни айналымдағы банкноттар және үсақ тиындар; банктік айналымдағы ақша
түрі, яғни банктегі шотгарға жазылған сома. Екі деңгейлі банк жүйесінде
ақшаның бірінші түрін, яғни қолма-қол ақшаны монополиялы қүқықпен орталық
банк эмис-сиялайды да, қолма-қол емес ақша белгілерін коммер-циялық банктер
жүйесі шыгарады. Ақшаның екі түрі бі-рімен-бірі тығыз байланыста жүреді.
Егер банк клиенті ~ шоттағы ақшаның иесі өз қаражатын қолма-қол ақша
түрінде алса, онда банктік айналымдағы ақша белгілері нақты қолма-қол
банкнотқа айналады. Керісінше, клиент-тің шотқа жазу арқылы банкке ақша
сомасын салуы қолма-қол ақшаның банктік айналымдағы ақша түріне айналуын
корсетеді.
Ақша айналымьшьщ екі жағының бірлігі, олардың бір түрінің екіншісіне
ауысуы жалпы ақша жиыны қүрамын анықтауды қажет етеді. Себебі ақша жиыны
ақша айна-лымының сандык көрсеткіші. ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ақша қаражаттар қозғалысы туралы жалпы түсінік
Ақша айналымы туралы түсінік
Экономика туралы жалпы түсінік
Ақша және тауар туралы түсінік
Валюта туралы жалпы түсінік
Сақтандыру туралы жалпы түсінік
Лизинг туралы жалпы түсінік
Педиатрия туралы жалпы түсінік
Инвестиция туралы жалпы түсінік
Бұйрық туралы жалпы түсінік
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь