Айыпталушының қорғануға құқығын қамтамасыз ету

КІРІСПЕ 5.7

1 АЙЫПТАЛУШЫНЫҢ ҚАЗАҚСТАННЫҢ ҚЫЛМЫСТЫҚ
ІС ЖҮРГІЗУДЕГІ ҚҰҚЫҚТЫҚ МӘРТЕБЕСІ 8.22
1.1 Қылмыстық іс жүргізудегі «айыпталушы» ұғымы және оның
алдын ала тергеу сатысында іс жүргізу кезіндегі жағдайы
1.2 Айыпталушының қорғаушымен қамтамасыз ету құқығы

2 АЙЫПТАЛУШЫНЫ АЛДЫН АЛА ТЕРГЕУ САТЫСЫНДА
ҚОРҒАУ 23.47
2.1 Айыпталушының қорғануға құқығын қамтамасыз ету (құқықтық
және психологиялық аспектілер)
2.2 Айыпталушыны алдын ала тергеу кезінде қорғауды адвокаттың
жүзеге асыруы
2.3 Қорғаушы мен айыпталушы қорғауды жүзеге асыру барысында өзара
қатынасы және қорғаушының қылмыстық іс бойынша позиция
қалыптастыруы

ҚОРЫТЫНДЫ 48.51

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 52.53

ҚОСЫМША 54.55
Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Бұл дипломдық жұмыста айыпталушының Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізудегі құқықтық мәртебесі (олардың құқықтыры мен мүдделерін қорғауға құқығы және т.б.) және аталған субъектінің құқықтыры мен мүдделерін қамтамасыз етудегі адвокат-қорғаушының рөлі зерттелінген.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Қазақстан Республикасында құқықтық мемлекет орнату үшін азаматтардың құқықтарына, бостандығына және заңды мүдделеріне кепілдіктерді күшейту керек. Айыпталушының қорғану құқығын қамтамасыз ету және тараптардың бәсекелестігі және тең құқықылығы қағидасын дамыту қылмыстық іс жүргізудің барлық сатыларында күшті кәсіби қорғаудың болуын талап етеді. Қазіргі кезде адвокат-қорғаушының қылмыстық іс жүргізуге қатысу мүмкіндігі көбейді.
Бұл зерттеу жұмысындағы адвокат-қорғаушы мен қорғалушы арасындағы өзара қатынастарды зерделеудің маңыздылығы сонда, біз айыпталушының құқықтары мен заңды мүдделерін ойдағыдай қорғаудың адвокаттың қорғалушымен психологиялық байланыс орнатып, өзара әрекеттің дұрыс стратегиясын таңдай алу қабілетіне, қылмыстық іс бойынша ортақ позиция ұстанып, оны іске асыруда мақсатты әрекеттер істей алу шеберлігіне байланысты екендігін дәлелдейміз.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Зерттеу кезінде С.Л. Ария, К.К. Арсеньев, М.О. Баев, Б.Т. Безлепкин, А.Д. Бойков, Е.В. Васьковский, Д.П. Ватман, Л.В. Владимиров, А.А Власов, Е.П. Данилов, Н.И. Капинус, Е.Г. Тарло, Н.М. Кипнис, А.Ф. Кони, В.Л. Кудрявцев, В.Ю. Львова, П.А. Лупинская, Е.А. Матвиенко, В.В. Мельник, Г.М. Резник, В.П. Рыжаков, А.Ф. Романенков, И.Д. Перлов, И.Л. Петрухин, Н.Н. Полянский, Е.В. Семеняко, Б.Саломов, И.Л. Трунов және тағы басқа революцияға дейінгі, Кеңестік кезеңдегі және бүгінгі Ресей ғалымдарымен зерттелінген.
Қазақстанда мұндай тақырып А.Н. Ахпанов, Е.О. Алауханов, К. Беков,
Л.Ш. Берсүгірова, Т.К. Биятов, М.А. Джанабаев, А.А. Исаев, К.Ж. Капсалямов, М.Ч.Қоғамов, Д.Н. Канафин, Ш.К. Құсайынов, Е.Я. Лопушной, С.С. Молдабаев, Г.М. Нам, К.И. Нұржаубаева, А.С. Нұралиева, С.Д. Оспанов, Т.Е. Сәрсенбаев, Б.Х. Төлеубекова, А.К. Түгел, А.Ж. Тукеев, С.Т. Тыныбеков, Ш.М. Шарипов, Б.К. Шынарбаев, Р.Н. Юрченко және тағы басқа ғалымдардың еңбегінен көрініс тапқан.
Зерттеудің мақсаты мен міндеті. Бұл зерттеуді жүргізудегі айыпталушының қорғану құқығын қамтамасыз ету құқықтық институтын зерттеу және соның нәтижесінде осы институтты жетілдіруге және аталған тұлғаларды қорғауда пайдаланатын құралдар мен тәсілдерді жетілдіруге бағытталған ғылыми негізі бар ұсыныстар даярлау мақсаты қойылған.
Зерттеу жұмысының мақсатына жету үшін келесідегідей міндеттерді орындау қажет:
- адвокат-қорғаушының қылмыстық іс жүргізудегі құқықтық мәртебесін зерделеу;
1 Карнеева Л.М. Подозреваемый в советском уголовном процессе // Социалистическая законность. - 1959. - № 4. – С. 26.
2 Ильясов Р.Х. Судебная практика Верховного Суда Российской Федерации в обеспечении прав личности в уголовном процессе: Дисс. ... канд.юрид.наук: 12.00.01. - М., 1998. – 150 с.
3 Тыныбеков С.Т. Принцип обеспечения права подозреваемого и обвиняемого на защиту в уголовном процессе. – Алматы, 1997. – 277 с.
4 Строгович М.С. Природа советского уголовного процесса и принцип состязательности. - М., 1970. – 296 с.
5 Ларин А.М., Мельникова Э. Уголовный процесс России: Лекции-очерки. - М., 1997. – 470 с.
6 Комментарий к Уголовно-процессуальному кодексу Республики Казахстан / Ред. Когамов М.Ч. - Алматы: Жеты-Жаргы, 2008. – 870 с.
7 Ахпанов А.Н. Обеспечение прав и законных интересов личности при применении органами дознания мер процессуального принуждения: Дисс. ... канд.юрид.наук: 12.00.08. - М., 1986. – 140 с.
8 Солтанович А.В. Право подозреваемого на защиту в уголовном процессе Республики Беларусь: Дисс. ... канд.юрид.наук: 12.00.08. – Минск, 1992. – 160 с.
9 Дорохов В.Я. Процессуальные решения на стадии возбуждения уголовного дела. - М.: МВШ МВД СССР, 1984. – 345 с.
10 Бычкова С.Ф., Гинзбург А.Я. Следственные действия по УПК РК.
– Алматы, 1998. – 355 с.
11 Оспанов С.Д. Реформа уголовного процесса в Республике Казахстан: некоторые итоги и перспектавы (проблемы досудебного производства). - Алматы: АЭиП, 2002. – 380 с.
12 Ларин А.М. Доказывание и предпроцессуальная деятельность защитника //Адвокатура и современность. - М., 1997. - № 2. – С. 4.
13 Савицкий В.М. Презумпция невиновности. – М., 1997. – 297 с.
14 Фойницкий И.Я. Курс уголовного судопроизводства. В 2-х т. Т. 1.
- СПб., 1996. - 350 с.
15 Ескендиров А.А. Проблемы исполнения уголовных наказаний в отношении несовершеннолетних осужденных: Учебное пособие. – Костанай: Костанайский печатный двор, 2008. – 256 с.
16 Юридическая конфликтология: Учебник / Ред. Кудрявцев В.Н. - М., 1995. – 315 с.
17 Ямпольский А.П. Психологические основы формирования следственного мастерства. – Волгоград, 1980. – 288 с.
18 Шишков М.Л. Участники процесса на предварительном следствии.
– Рига, 1988. - 360 с.
19 Корнуков В.М. Теоретические и правовые основы положения личности в уголовном судопроизводстве. - Харьков, 1987. – 296 с.
20 Нуржаубаева К.И. Соблюдение законности и организация прокурорского надзора при возбуждении дела, отказе в нем и прекращении производства по уголовному делу: Дисс. ... канд.юрид.наук: 12.00.08. - Алматы, 2002. – 148 с.
21 Филонов Л.Б. Психологические способы изучения личности подозреваемого и обвиняемого. - М., 1983. – 295 с.
22 Хасан В.И. О понятийной схеме и особенностях конфликта в деятельности по расследованию преступления // Проблемы психологии следственной деятельности. - Красноярск, 1986. – 305 с.
23 Пастухов М.И. Реабилитация невиновных: основы правового института: Дисс. ... канд.юрид.наук: 12.00.02. – Минск, 1993. – 150 с.
24 Сотников Н.И. Отказ в возбуждении уголовного дела. - Караганда, 1997. – 271 с.
25 Гаврилов С.Н. Адвокат в уголовном процессе. - М., 1996. – 256 с.
26 Лобанов А.П. Правоотношения адвоката-защитника со следователем и лицом, производящим дознание. - Тверь, 1993. – 288 с.
27 Нормативное постановление № 26 «О практике применения уголовно-процессуального законодательства, регулирующего право на защиту» от 06.12.2002 года // Юридическая газета. – Алматы, 21.12.2002. – С. 2.
28 Синайский Э.Д. Развитие этических основ в деятельности адвокатуры. - М.: МГУ, 1970. – 291 с.
29 Канафин Д.К. Адвокат в уголовном процессе // Правовая реформа.
– Алматы, 2005. - № 4. – С. 14.
30 Мейірбекова Г.Б. Қазақстан Республикасындағы адвокатура және адвокаттық қызмет: Оқу құралы. – Алматы, 2007. – 184-б.
31 Рыжаков А.П. Краткий курс уголовного процесса (по УПК РФ 2001 года): Учебное пособие. - Тула: ПБЮЛ И.В. Рыжакова, 2002. – 254 с.
32 Кручинин Ю.С. Участие адвоката-защитника в уголовно-процессуальном доказывании: Дисс. ... канд.юрид.наук: 12.00.09. - Ижевск, 1997. – 150 с.
33 Лужин Л.М. Адвокат в уголовном деле. - М., 1997. – 275 с.
34 Конституционный закон № 132-П «О судах и статусе судей в Республике Казахстан» от 25.12.2000 года // Казахстанская правда. - 04.01.2001. – С. 4.
35 Закон Республики Казахстан «О прокуратуре» от 21.12.1995 года // Сб. нормативно-правовых актов правоохранительной системы. - Алматы: НОРМА-К, 2008. – 480 с.
36 Адаменко В.Д. Советское уголовно-процессуальное представитель-ство. - Томск, 1978. – 315 с.







ҚОСЫМША

1 Стремовский В.А. Судебный контроль за проведением следственных действий и решениями прокурора и органов предварительного расследования, ограничивающими конституционные права и свободы граждан в уголовном процессе России: Дисс. ... канд.юрид.наук: 12.00.01. - Томск, 1999. – 160 с.
1 Перлов И.Д. Защита и правосудие // Сб. материалов МНПК «Роль и задачи адвокатуры». - М.: МГУ, 1992. – 356 с.
2 Арсеньев К.К. Заметки о русской адвокатуре. - СПб., 1875. – 450 с.
3 Божко С.П., Матвиенко Е.А. Подозреваемый в советском уголовном процессе. - Минск: МВШ МВД СССР, 1969. – 291 с.
4 Щерба С.П., Сәрсенбаев Т.Е., Зайцев О.А. Дәрменсіз жәбірленушіге қатысты алдын ала тергеу жүргізу: Оқулық құрал. – Қарағанды, 2002. – 139 б.
5 Биятов Т.К. Процессуальные проблемы совершенствования деятельности органов дознания в уголовном судопроизводстве Республики Казахстан. - Алматы: АВСШ ГСК РК, 1996. – 311 с.
6 Андреев Ю.Я. Право на защиту в стадии предания обвиняемого суду: Дисс. ... канд.юрид.наук: 12.00.01. - Харьков, 1989. – 153 с.
7 Бодало А.А. Восприятие человека человеком. - Л.: ЛГУ, 1990. – 277 с.
8 Болтаев А.К. Формирование понятия о другом человеке, как личности. - Л., 1992. – 285 с.
9 Юридическая психология / Ред. Джекебаев У.С. - Алматы: КазГЮУ, 2004. – 380 с.
10 Скрипкина Т.П. Сущность и содержание человеческого общения и иных форм контакта в уголовном процессе. - М., 1993. – 287 с.
11 Алауханов Е.О., Ағыбаев А.Н. Алдын ала тергеудің аяқталуы.
– Алматы: Жеті Жарғы, 2004. – 136 б.
12 Синайский Э.Д. Развитие этических основ в деятельности адвокатуры. - М.: МГУ, 1970. – 291 с.
13 анафин Д.К. Адвокат в уголовном процессе // Правовая реформа.
– Алматы, 2005. - № 4. – С. 14.
14 Мейірбекова Г.Б. Қазақстан Республикасындағы адвокатура және адвокаттық қызмет: Оқу құралы. – Алматы, 2007. – 184-б.
15 Рыжаков А.П. Краткий курс уголовного процесса (по УПК РФ 2001 года): Учебное пособие. - Тула: ПБЮЛ И.В. Рыжакова, 2002. – 254 с.
16 Кручинин Ю.С. Участие адвоката-защитника в уголовно-процессуальном доказывании: Дисс. ... канд.юрид.наук: 12.00.09. - Ижевск, 1997. – 150 с.
17 Лужин Л.М. Адвокат в уголовном деле. - М., 1997. – 275 с.
18 Конституционный закон № 132-П «О судах и статусе судей в Республике Казахстан» от 25.12.2000 года // Казахстанская правда. - 04.01.2001. – С. 4.
19 Стремовский В.А. Судебный контроль за проведением следственных действий и решениями прокурора и органов предварительного расследования, ограничивающими конституционные права и свободы граждан в уголовном процессе России: Дисс. ... канд.юрид.наук: 12.00.01. - Томск, 1999. – 160 с.
20 Перлов И.Д. Защита и правосудие // Сб. материалов МНПК «Роль и задачи адвокатуры». - М.: МГУ, 1992. – 356 с.
21 Арсеньев К.К. Заметки о русской адвокатуре. - СПб., 1875. – 450 с.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Заң факультеті
Сот ... және ... іс ... ... ... ... құқығын қамтамасыз ету
Орындаған 3 курс студенті ... ... ... жетекшісі, з.ғ.д.
профессор ... ... ... доцент ... ... ... ... ... ... ... ... ... сөздер. Диплом жұмысында келесідей түйін сөздер кездседі:
Қылмыстық іс жүргізу ... ... ... ала ... ... іс
жүргізу кезіндегі жағдайы; Айыпталушының қорғаушымен қамтамасыз ету құқығы;
Айыпталушыны алдын ала тергеу кезінде қорғауды адвокаттың жүзеге ... ... ... ... жұмыс реферат, глоссарий, кіріспе, екі
бөлім, алты бөлімшеден, қорытынды, пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... 54 ... жұмысын жазуда тақырыпты таңдауға бірнеше себептер ... ... ... ... ... ету» тақырыбын таңдау қазіргі
кездегі айыпталушылардың құқықтық жағдайларының күрт ... және ... ... ... ... ... орын алып отыр.
Жұмыс мазмұны “Қылмыстық іс жүргізудегі «айыпталушы» ұғымы және оның
алдын ала тергеу сатысында іс жүргізу ... ... ... ... ету ... ... қорғануға құқығын
қамтамасыз ету (құқықтық және психологиялық аспектілер)”, ... ала ... ... ... ... ... асыруы”, “Қорғаушы мен
айыпталушы қорғауды жүзеге асыру барысында өзара қатынасы және ... іс ... ... қалыптастыруы”-деген тақырыптардан тұрады.
Жұмыстың мақсаты мен міндеті. Бұл зерттеуді жүргізудегі айыпталушының
қорғану құқығын қамтамасыз ету құқықтық институтын ... және ... осы ... ... және ... ... ... құралдар мен тәсілдерді жетілдіруге бағытталған ғылыми негізі
бар ұсыныстар даярлау мақсаты қойылған.
Зерттеу ... ... жету үшін ... ... қажет:
- адвокат-қорғаушының қылмыстық іс жүргізудегі құқықтық
мәртебесін зерделеу;
- айыпталушының ... ... және ... ... ... ... ... адвокат-қорғаушының қылмыстық іс жүргізудегі айыпталушының
құқықытарын, бостандықтарын және мүдделерін қоғауға бағыталған
қызметін арттыруға бағытталған ұсыныстар даярлау;
- ... мен ... ... ... ... ... ... объектісі және пәні. Адвокат-қорғаушының айыпталушыға білікті
заң көмегін көрсету барысында ... ... ... ... ... ... ... іс жүргізу нормаларының жиынтығы
зерттеудің пәні болады.
ГЛОССАРИЙ
1.Адвокат- ... ... ... ... заң ... екі ... емес заң ... бойынша жұмыс өтілі бар және адвокаттық ... ... ... ... ... ... үкімі- қылмыстық жауапкершілікке тартылған адамға ... ... және ... ... жазылған сот актісі.
3.Аралық сот- жоғары сыныпта заңгер-кәсіпкерлер құратын сенім соты.
Мемлекеттен және кәсіпкерлік құрылымнан толық тәуелсіз ... Екі ... ... ... арасында дау туындағанда, ... ... ... ... ... ... ... жол берген адамды, қамауда
ұстауға арналған бір орындық қапас.
Кассация; шағым- 1. ... ... ... ... ... ... ... жоғары тұрған сотта шағым беру және наразылық білдіру.
2. Іске қосымша ұсынылған материалдар бойынша, заңды ... сот ... мен ... ... мен негізділігін жоғары тұрған
соттың тексеруі.
3. Төменгі сатыдағы соттың заңдарды немесе сотта іс жүргізу ... ... ... ... ... ... ... сатыдағы сот шешімін
қайта қарауы, күшін жоюы.
5.Қлмыс санаттары- қылмыстық кодексте көзделген әрекеттер, сипатына
және ... ... ... қарай онша ауыр емес қылмыстарға,
ауырлығы орташа қылмыстарға, ауыр ... және ... ауыр ... ... ... ... еткен заңнаманы (мысалы,азаматтық
кодекс,қылмыстық кодекс және т.б.) қайта қарау негізінде, ... ... ... ... ... ... заңнамалық акт.
2.Тәртіп,норма,сенімдердің (мысалы,моральдық кодекс,шахмат кодексі)
жиынтығы.
7.Құрбанның арандатуы- жекелеген адамдардың түткі болуымен ақыр ... ... ... ... ... ... ... айдап салушылық.
Жәбірленуші тарапынан болған ... ... ... ... жағдай жасау түрі.
8.Сезікті- қылмыстық іс жүргізуде- тергеуші,анықтаушы қылмыс жасады
деп күмән келтіргендігін хабарлап,соған байланысты ҚР ҚІЖК-інде ... және ... ... ... ... іс ... не ұстау
жүзеге асырылған, не айып тағылғанға ... ... кесу ... ... ... ... пен ұлттық мүдделердің, жеке құқықтар мен
адамдар мүддесінен озықтылығы, үстемдікпен ықпал ету.
10.Этикет- тәрбиелеумен сіңірілген әдет,дағды. Тұрақтанған, өзін-өзі
ұстаудың қабылданған тәртібі. ... білу ... ... ... сарй ішкі ... ... этикеті).
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
5-7
1 АЙЫПТАЛУШЫНЫҢ ҚАЗАҚСТАННЫҢ ҚЫЛМЫСТЫҚ
ІС ЖҮРГІЗУДЕГІ ҚҰҚЫҚТЫҚ МӘРТЕБЕСІ ... ... іс ... ... ... және оның
алдын ала тергеу сатысында іс ... ... ... ... ... қамтамасыз ету құқығы
2 АЙЫПТАЛУШЫНЫ АЛДЫН АЛА ТЕРГЕУ САТЫСЫНДА
ҚОРҒАУ
23-47
2.1 Айыпталушының қорғануға құқығын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ала ... ... қорғауды адвокаттың
жүзеге ... ... мен ... ... ... асыру барысында өзара
қатынасы және қорғаушының қылмыстық іс бойынша позиция
қалыптастыруы
Қорытынды
48-51
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... Бұл ... ... ... ... қылмыстық іс жүргізудегі құқықтық мәртебесі
(олардың құқықтыры мен мүдделерін қорғауға құқығы және т.б.) және ... ... мен ... қамтамасыз етудегі адвокат-
қорғаушының рөлі ... ... ... ... Республикасында құқықтық
мемлекет орнату үшін азаматтардың құқықтарына, бостандығына және ... ... ... ... ... қорғану құқығын
қамтамасыз ету және тараптардың бәсекелестігі және тең құқықылығы қағидасын
дамыту қылмыстық іс жүргізудің барлық ... ... ... ... ... ... Қазіргі кезде адвокат-қорғаушының қылмыстық іс
жүргізуге қатысу мүмкіндігі көбейді.
Бұл зерттеу ... ... мен ... арасындағы өзара
қатынастарды зерделеудің маңыздылығы сонда, біз айыпталушының құқықтары мен
заңды мүдделерін ойдағыдай ... ... ... ... ... ... ... дұрыс стратегиясын таңдай алу қабілетіне,
қылмыстық іс бойынша ортақ позиция ... оны іске ... ... ... алу ... байланысты екендігін дәлелдейміз.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Зерттеу кезінде С.Л. Ария, К.К. Арсеньев,
М.О. ... Б.Т. ... А.Д. ... Е.В. ... Д.П. Ватман, Л.В.
Владимиров, А.А Власов, Е.П. ... Н.И. ... Е.Г. ... ... А.Ф. ... В.Л. Кудрявцев, В.Ю. Львова, П.А. Лупинская, Е.А.
Матвиенко, В.В. ... Г.М. ... В.П. ... А.Ф. ... И.Д.
Перлов, И.Л. Петрухин, Н.Н. Полянский, Е.В. Семеняко, ... ... және тағы ... революцияға дейінгі, Кеңестік кезеңдегі және бүгінгі
Ресей ғалымдарымен зерттелінген.
Қазақстанда мұндай тақырып А.Н. Ахпанов, Е.О. Алауханов, К. Беков,
Л.Ш. Берсүгірова, Т.К. ... М.А. ... А.А. ... К.Ж. ... Д.Н. ... Ш.К. ... Е.Я. Лопушной, С.С. Молдабаев,
Г.М. Нам, К.И. Нұржаубаева, А.С. Нұралиева, С.Д. Оспанов, Т.Е. ... ... А.К. ... А.Ж. Тукеев, С.Т. Тыныбеков, Ш.М. Шарипов,
Б.К. Шынарбаев, Р.Н. Юрченко және тағы басқа ... ... ... ... мен ... Бұл ... ... айыпталушының
қорғану құқығын қамтамасыз ету құқықтық институтын ... және ... осы ... жетілдіруге және аталған тұлғаларды қорғауда
пайдаланатын құралдар мен тәсілдерді ... ... ... ... ... ... мақсаты қойылған.
Зерттеу жұмысының мақсатына жету үшін келесідегідей міндеттерді
орындау ... ... ... іс жүргізудегі құқықтық
мәртебесін зерделеу;
- айыпталушының ... ... және ... ... ... рөлін анықтау;
- адвокат-қорғаушының қылмыстық іс жүргізудегі айыпталушының
құқықытарын, бостандықтарын және ... ... ... ... бағытталған ұсыныстар даярлау;
- айыпталушының құқықтық мәртебелерін зерделеу;
- қорғаушы мен қорғалушы арасындағы өзара қатынастарының құқықтық
сипатын анықтау.
Зерттеу объектісі және пәні. Адвокат-қорғаушының ... ... ... ... ... ... ... қатынастар, зерттеудің
объектісі болып табылады.
Айыпталушының қорғану құқығын қамтамасыз ету жөніндегі қылмыстық іс
жүргізу қызметінің мәні мен ... және де ... ... ... қылмыстық іс жүргізу қызметінің мәні мен мазмұны, сол
қызметті реттейтін конституциялық және ... іс ... ... ... пәні болады.
Зерттеудің әдістемелік негіздерін танымның ... ... ... ... ... да (диалектикалық, жүйелік-құрылымдық, институционалдық
өлшеу, құрылымдық-функционалдық, социологиялық және т.б.), арнайы да
(тарихи-заңдық, формальды-заңдық) ... ... ... ... жүйелік тәсілдің, сондай-ақ талдау мен синтездің, ... ... ... және ... әдістердің мүмкіндігіне
сүйенді. Зерттеудің эмпирикалық негізін құраған материалдарды зерделеу үшін
автор ... ... және ... баға беру ... ... ... ... базасын Халықаралық-құқықтық актілер, Қазақстан
Республикасының Конституциясы, Қазақстан Республикасының ... ҚР ... ... ... ... ... қатар бірқатар
шет елдердің (АҚШ, Англия, Италия және т.б.) ... ... ... ... осы ... ... тәсілдің өзін
жатқызуға болады. Айыпталушының ... ... ... ... ... негізінде адам құқығының, бостандығының және заңды
мүдделерінің басымдығы, әлеуметтік ... мен ... ... және қоғамдық құндылықтармен арақатынасы жатыр, бұлар Қазақстан
Республикасының Конституциясында көрініс тапқан.
Дипломдық жұмыста адвокат-қорғаушы мен ... ... ... ... ... іс ... ... және оларға
берілген құқықтар мен міндеттерге сүйеніп, соттағы қылмыстық іс ... бұл ... ... ... мен ... ... іс ... тұрғысынан зерттеуге талпыныс жасалды.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы қорғауға шығарылатын мынадай негізгі
тұжырымдардан нақты көрініс ... ... ... ... (осы ... ... кінәсімен ақтау дәлелдемелерді жинау барысында қылмыстық іс
жүргізу заңнамасының талаптары бұзылған жағдайда, қорғаушы жақ ... ... ... ... ... рұқсат ету
ережелерінің асиметрияланғаны»), ... заң ... ... ... заңи күші ... бұл ... ... нысан
бұзылады, ал ҚІЖК 116 бабына сәйкес ... ... ... ... ... ... іс ... тараптардың бәсекелестігі мен тең
құқықтылығы қағидасы бұзылмас үшін және ... мен ... ... және ... жол бермес үшін ҚІЖК 102 ... ... ... қазіргісінен, келесідегідейге өзгерту керек:
«Өтініш мәлімделгеннен кейін, оның қабылдануы, қаралуы және ... ... ... ... ... іс ... адвокат-қорғаушы дәлелдемелерді жинау
субъектісіне жатпайды. Адвокат-қорғаушының ... ... ... іс жүргізу органдарынын лауазымды тұлғаларының тиісті бағасын
алғаннан кейін ғана ... бола ... ... ол ... ... ... іс бойынша маңызы бар мән-жайларды
анықтау үшін ... бар деп ... онда ... ... тұлғалар,
адвокат-қорғаушымен жиналған материалдарды қылмыстық іске дәлелдемелер
ретінде қосу туралы қаулы шығарулары ... ... ... ... ... адвокат-қорғаушы өзінің қорғау
қорытындысын дайындау ... ... ... ... ... қылмыстық іс бойынша айыпталушыні, айыпталушыны ... ... ... ... ... ... ... Айыпталушының мүліктік жағынан дәрменсіздігі себебімен, ... ... ... жағдайда, тергеуші, анықтаушы, прокурор,
оларға адвокатты тағайындайды ... егер де заң ... ... ... ... ... 71 бабы)). Біз айыпталушынің, айыпталушының,
сотталушының от ... орта жан ... ... ... ... соңғы үш айдын табысы туралы анықтамамен қылмыстық
істі тергеу барысында расталуы тиіс – деп есептйміз. Бұл шара ... ... ... ... есебіннен негізсіз төленгеніне жол
бермеді.
6. Қылмыстық іс жүргізуге тағайындау тәртібімен қатысатын адвокат-
қорғаушылардың ... өз ... ... тиіс ... ... алу
үшін, біз ондай адвокатардың еңбек ақысын ... ... ... ... ... ... ұсынамыз.
Дипломдық жұмыстың құрылымы мазмұнынан, кіріспеден, үш бөлімнен, бес
бөлімшеден, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиет тізімінен тұрады.
1 АЙЫПТАЛУШЫНЫҢ ҚАЗАҚСТАННЫҢ ... ІС ... ... ... іс ... «айыпталушы» ұғымы және оның алдын ала
тергеу ... іс ... ... жағдайы
Қазақстанда адвокатура саласы бойынша ғылыми еңбектер өте аз. ... ... Б.Х. ... Л.Ш. ... Е.И. ... ... С.Д. Оспанов, Т.Е. Сәрсенбаев, С.Т. Тыныбеков және басқалары
қылмыстық іс жүргізу ... ... ... ... орын ... тергеу процесінде тергеуші күдік тудыратын көптеген адамдарға
қатысты болжамдарды тексереді, бірақ ... ... іс ... деп ... ол тергеу процесін күрделендіреді, дәлелсіз
қылмыстық жауапқа тартылғандардың құқықтарының бұзылуына алып келеді.
Л.М. Карнееваның пікірінше, ... ... оны ... деп ... ... ... жинақталып, бірақ олар адамды айыпталушы деп
тануға жеткіліксіз болса, онда ол айыпталушы болып ... және оның ... ... мына ... ... табады:
- нақты адамға қарсы қылмыстық іс қозғау туралы қаулыда;
- айып ... ... ... қатысты бұлтартпау шарасын таңдау
туралы қаулыда (ҚІЖК-нің 142-бабы);
- айыпталушыны ұстау хаттамасында;
- тергеудегі ... ... оның жеке ... ... алу
мақсатында айыпталушыға сұрақтар қойылғандығы көрінетін хаттамада [1, 26-
б.].
Қылмыс жасады деп ... ... ... іс ... ... алып ... тергеушінің күдігі өзіне кейін мәлім ... ... ... болмайды, ол қылмыстық іс бойынша айыпталушы деп танылмайды
[2, 65-б.].
Автордың ойынша, болжамдағы айыпкер айыпталушы деп танылу үшін тергеуші
оны процеске тартып, оған ... ... ... ... ал ... ... адамды ұстап, айып тағылғанға дейін оған бұлтартпау шарасын
қолдану ғана емес, оның ... ... ... ... зерттеу жүргізу
үшін одан үлгі алу, оның кім екендігін анықтау, оның пәтерін тінту, ... ... ... ... ... ... алып жауап алу.
Бірақ кейбіреулер айыпталушы ұғымына кең түсініктеме бергенге қарсы,
себебі одан көптеген азаматтардың құқықтарының бұзылуы және олар ... ... да ... ... ... ... [3, ... Строговичтің пікірінше, «айыпталушы ретінде іске ... сол ... ... жасағандығын көрсететін, бірақ оны іске айыпталушы
ретінде тартуға ... ... ... ... істі ... оған ... ... бір іс жүргізу шаралары қолданылатын
айыпталушы деп ... [4, ... ... заң да ... ... кең ... беру
жолына түспеген.
ҚР ҚІЖК-нің 68-бабына сәйкес «тергеуші, анықтаушы қылмыс ... ... ... ... ... байланысты осы Кодексте белгіленген
негіздерде және тәртіппен ... ... ... іс ... не ... ... не айып ... дейін жолын кесу шарасы қолданылған
адам ... ... ... іс жүргізуге қатысушы ретінде айыпталушыні дұрыс анықтаудың
практикалық маңызы ... ... ... нақты қылмысты істеген осы-ау деп күдіктенетін
адаммен тікелей жұмыс істеп, тергеу амалдарын жүргізуге мүмкіндігі ... сол ... ... ... ... басталады – «тергеуші мен прокурор
белгілі бір адамның қылмыс жасағаны туралы тұжырымды жасайды, негіздейді
және қорғайды» [5, ... ... ... істе өз мүдделерін қорғауы үшін белгілі бір
құқық берілген негізгі ... бірі ... ... ... ... ... бойда құқық қорғау органдары қылмыстық сот ісін ... ... ... ... туындайды.
Айыпталушының пайда болуының негізінде, бірінші кезекте, нақты ... ... ... ... ... ... туындаған күдік адамды қылмыстық іс бойынша айыпталушы
деп тануға ешқандай заңдық негіз бермеді және ол болжам сол ... ... ... ... ... ... ... құқықтық
салдар әкелмейді.
Бұрын аталып өткендей, заң бойынша ондай салдарларға қылмыс ... ... ... іс ... ... ... ... күдікпен адамды
ұстау және айып тағылғанға дейін бұлтартпау шарасын қолдану ... ... ... [6, 63-64-бб.].
Қылмыстық істе айыпталушының пайда болуының бірінші жағдайы – ... ... ... ... ... ... айыпталушы ретінде
ұсталуы, ол мынадай жағдайларда ғана орын алады:
1) белгілі бір ... ... ... ... ... бас ... ... түріндегі қылмыстық жаза тағайындалуы
мүмкін қылмыстың белгілері.
Айыпталушының өзі ... ... ... ... ... ... сілтейтін тексерілген деректерге негізделуі тиіс.
Сондықтан да айыпталушы ретінде ұстау үшін ҚР ... ... мына ... ... ... ... ... ол адам қылмыс жасау кезінде немесе тікелей оны жасағаннан кейін
ұсталғанда;
2) ... ... оның ... ... ... ... ол ... тура көрсетсе не ол адам осы Кодекстің 133-
бабында көзделген тәртіппен ұсталса;
3) ол адамда немесе оның ... ... ... оның тұратын
үйінде қылмыстың анық ізі табылған кезде;
4) жедел ... ... ... ... ... материалдарында
ол адамға қатысты ол жасаған немесе дайындап жатқан ауыр немесе
аса ауыр ... ... анық ... болған кезде;
5) адамның қылмыс жасағандығына сезіктенуге негіз беретін өзге ... ... ... ол адам ... әрекет жасаған не оның
тұрақты тұратын жері болмаған немесе ... жеке ... ... заң ... ... ... бірінші орынға айыпталушыға
қолданған құқық шектеудің алғашқы себебін, қылмыс жасады деген айыпталушы
емес, сол құқық ... өзін ... ... деп тану үшін ... қылмыс жасады деп күдік
келтіретіндей дәлелдемелердің, ұстауды немесе бұлтартпау ... ... ... негіздері мен жағдайлары болуы ... және ... ... ... ... іс жүргізу актісі қажет.
Қолданыстағы заңға сәйкес ондай актілерге ұстау хаттамасы мен қылмыстық
іс қозғау ... ... ... ал ... ... ... ... іс
жүргізу заңнамасында адамды айыпталушы деп танудың бірыңғай тәртібі жоқ, ... ... ... бар ... және ... шарасы), оларды
қолданған жағдайда адам бірден қылмыстық іс ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу
заңнамасына процесте айыпталушы тұлғасының ... болу ... ... ... ... нақты анықтауға қатысты өзгертулер енгізу
қажеттігі жайында әр түрлі ... ... ол ... іс ... құқығын да, құқық қорғау органдары қылмыс жасады ... ... іс ... ... ... ... құқығын да қамтамасыз етеді
[7, 78-б.].
Адамды айыпталушы деп танудың ортақ тәртібін заңда ... ... ... ... ... жасалған қылмысқа қатысы бар екендігі ... ... ... ... оны ... деп тану туралы қаулы шығарылған адам
айыпталушы болып табылады» дейді А.В. ... « ... ... - ... - айыпталушыны ұстағанда, оған бұлтартпау шарасын ... ... ... ... іс ... кінәсін мойындап өзі келгенде
шығарылады және адамға көрсетілген бұлтартпау шараларын қолданардың алдында
шығарылады» [8, 67-68-бб.].
«Қылмыстық іс ... ... ... ... ... деп ... адам
куәгер де, айыпталушы да бола алмайды. Ол – айыпталушы адам, ... ... ... ... ... күдік тудырады» дейді В.Я. Дорохов [9, 77-б.].
Сонымен қатар ол заңнамаға өзгерту енгізіп, істе ... ... ... белгілеу керек деген ұсыныс айтады.
Көптеген заңгерлер өзіне қатысты ... іс ... ... қаулы
шыққан адамдарға да айыпталушы мәртебесін беруге қарсы. Біз де ... [10, ... ... А.Я. ... және М.Ч. Қоғамовтардың айтуынша, қылмыстық
іс қозғау туралы қаулыдағы қылмыс жасады деген күдік адамды ... ... ... бола ... В.Я. ... және ... ... пікірлермен келіссек, онда
«қылмыстық іс жүргізуге айыпталушының пайда болуы тек субъективтік ... ... ғана ... оған ... іс ... үшін ... де пікіріне толықтай байланысты болар еді» дейді С. ... ... ... ... қылмыстық іс қозғау туралы ... ... ... ... ... ... онда мынадай кемшіліктер бар:
1) адамның іс жүргізудегі жағдайы қылмыстық іс қозғау ... ... ... ... ... ... айыпталушыға оның құқықтарын қашан және ... ... ол ... ... ... қалай қамтамасыз етеді, ол жағы
анық емес;
3) егер ... ... ... ... шығарылмаса, қылмыстық іс
қозғау туралы қаулы іс біржола шешілгенше күшін сақтайды,ал белгілі бір
адамның қылмыс ... ... ... болжау қылмыстық іс қозғау туралы
қаулыда аталған адамдарға еш қатысы жоқ адамдардың кінәлі екендігі ... ... ... [12, 4-б.].
Біздің ойымызша, айыпталушы деп тану туралы қаулыны заңмен бекітудің
теорияда да, практикада да негізі жоқ. ... көп ... ... ... ... ... ... факты бойынша қозғалады. Тергеуші (анықтаушы)
бірінші кезекте адамның (адамдардың) жасалған ... ... ... бар
екендігін растайтын нақты деректер жинақтырады. Сонан соң айып тағу келеді.
Қылмыстық іс қағаздарын жүргізгенде оны әр ... ... ... ... ... жоқ.
Қылмыстық іс қозғау әрқашан да бірдей ... ... ... іс ... ... ... анықтаушы емес негіздерде қысқаруы
мүмкін (ҚІЖК-нің 37-38-баптары).
Адамның қылмыстық іс қозғалған кезден бастап ... ... ... іс жүргізуге жиі кездеседі.
Қылмыстардың кейбір құрамдары бойынша, нақты айыпталушыны көрсетпей
қылмыстық іс ... ... ... ... ... ... Бұлар, мысалы, ҚК-
тің 136-бабында (балаларын ... ... ... ... ... ... төлеуден әдейі жалтару), ҚК-тің ... ... ... ... ... немесе қамаудан қашу), ҚК-тің 373-
бабында (қашқындық) және басқа да баптарда көзделген қылмыстық істер.
Қылмысты кейде ... ... ... адамдардың ғана жасауы
мүмкін. Мұндай ... ... іс ... ... ... да, ... ... қатысты да бір уақытта қозғалады, яғни тергеуші нақты
адамға қатысты қылмыстық іс қозғау туралы ... ... ... ... істерді зерделеу көрсетіп отырғандай, нақты
адамға қатысты қылмыстық іс қозғалған 194 ... бұл ... ... ... ... дейінгі бұлтартпау шарасы да қолданылмаған, яғни қылмыстық
іс ... айып ... ... ... ... сұралғанмен, олардың 42-сі
айыпталушы деп танылмаған.
Заңгерлердің көпшілігі қылмыстық іс қозғау туралы қаулыда қылмыс жасады
деп күдік айту ... ... деп ... ... болмайды деген пікір
айтады [13, 21-22-бб.]. Біз бұл пікірді толықтай қолдай алмаймыз.
Нақты адамға қатысты ... іс ... ... ... ол ... ... органдарының қылмыс жасады деп күдік келтіретінін көрсетеді, ал оны
айыпталушы деп танымау оның ресми ... ... ... өзін ... ... айырады.
Жасыратыны жоқ, нақты адамға қатысты қылмыстық іс қозғау туралы қаулы
шыққаннан кейін ол ... ... өз ... ... ... ... сол құжатта көрсетілген адамға қарсы бағытталады. ... ... ... ... ... ... ... жауап алады, бұл ретте ол
айыпталушыға бұлтартпау шарасын ... ... оны ... ... ... ... ... айыпталушыға оның құқығын ... ... ... Қылмыстық іс қозғау туралы қаулыда айыпталушының құқықтары
туралы айтып кету ... ... ... оны шақыртып алып, оған құқықтарын
түсіндіріп айту керек. Сондықтан да бұл ... ... ... ... іс ... ... ... қаулымен шектеліп қалуға болмайды, адамды
айыпталушы жағдайына қоятын іс жүргізу актісін шығару ... ... ... практикасына айыпталушының (айыпталушының) құқықтарын
ҚІЖК-нің 68-69-баптарының тәртібінде түсіндіріп беру туралы хаттама жасауды
енгізу керектігін осымен түсіндіруге болады.
Қылмыс жасады деп ... ... ... ... ... айып ... оған ... шарасы қолданылған жағдайда ұстау хаттамасы,
қылмыстық іс қозғау ... және оны ... ... алу ... ... және
ҚІЖК-нің 142-бабы тәртібінде бұлтартпау шараларын таңдау туралы ... ... ... ... көрсететін актілерге жатады.
Сонымен, айыпталушы ретінде тануға негіз болатын деректер жеткіліксіз,
бірақ:
1) қылмыс жасады деген күдікпен ұстауға;
2) қылмыстық іс қозғау туралы ... ... айып ... ... ... ... қолдануға
болатын адам қылмыстық іс бойынша айыпталушы деп ... ... іс ... ... ... ол сот ... ... қатысады. Себебі ол қылмыс жасады деп айыпталмайды, ал
оның қылмысты жасауы мүмкін деген айыпталушы тергеуші (анықтаушы) ... ... ... ... істе ... қылмыс жасады деген күдікпен
қылмыстық іс қозғау, оған ... және айып ... ... ... сияқты қылмыстық іс ... ... ... ... ... ... құқықтан айыру жағынан жазаға барабар шараларды қолдану үшін
берік негіз керек» дейді И.Я. ... [14, ... ... ... ... ... процеске тарту ол үшін қолайсыз
зардаптарға алып келеді. Оның қалыпты өмір ... ... егер ... ұстау немесе айып тағылғанға дейін бұлтартпау шарасы қолданылса, ол
қоғамнан, жақын адамдарынан қол үзіп ... ... ... ... ... ... материалдық залал келтіреді, оның ... ... ... де мүмкін.
А.А. Ескендировтың зерттеулеріне қарағанда, ... ... ... ... даму ... ... әсер ... көрінеді. Олардың
әлі қатая қоймаған ... ... іс ... ... жазалау
шараларының күшті психологиялық ықпалын толық сезінеді екен. Мемлекет ... ... ... ... қояды. Қамауға алынған, қауіпті құқық
бұзушылар қатарына жататын жеткіншектердің көпшілігі қапаста ... ... ... ... ... үшін аса қауіптілік танытпайтын өз
құрбыларына теріс ықпалын тигізіп ... ... ... ... кейін қоғамға қауіпті әрекеттер жасауға тартады.
Колониялардың қылмыстық салт-дәстүрді берік ұстап жүргендерінің көбісі
сот үкімі бойынша СИЗО-дан әкелінгендер екенін ... ... отыр ... ... ... түседі. Оның әуел бастан өзгеретін
психологиялық күйлеріне мыналар жатады:
- алдағы болатын өмір ... ... ... ала ... бола қалуы мүмкін теріс жағдайдан үрейлену (қылмыс жасады ... ... ... ... ... ... жоспарларының бұзылуымен байланысты фрустрация [16, 90-
б.].
Бұл қиындықтар мен ... ... ... ... ... ... әлі тағыла қоймаған адамның мойнына түседі, себебі ... ... ... және ... ... ... [17,
73-б.].
Жоғарыда айтылғандарға сүйеніп және қылмыс жасады деген күдікпен
қылмыстық іс ... ... ... ... оның ... ... қол сұғылмауына конституциялық құқығын (ҚР Конституциясының 17-
бабы), жеке өміріне қол сұғылмауын, ар-намысы мен абыройлы атының қорғалуын
қамтамасыз ... ... ... заң ... ... ... ұстау, қылмыстық іс қозғау ... ... айып ... ... ... ... нәтижесінде пайда болатындығына сәйкес адамның
айыпталушы ретінде болуының қысқа мерзімді уақытын ... ... сот ісін ... ... бұл ... ... шараларының ең көп мерзімін белгіледі. Қылмыс жасады деп күдік
тудырған ... ... ... 72 ... ... ал ... шарасын қолдану айрықша жағдайларда ғана болады және бұл ... ... ... ... айып бұлтартпау шарасы қолданылған
кезден бастап 10 тәулік мерзімнен кешіктірілмей тағылуға тиіс».
Бұл көрсетілген ... ... ... ... болу мерзіміне
жата ма? Көптеген заңгерлер ұстау және ... ... ... ... ... ... болу мерзіміне жатады дейді [18,
45-б.].
Бұл мерзімдер ... ... ... болу мерзімі емес, тек
оған қатысты ұстаудың және бұлтартпау шараларының күшінде болу ... ... ... ... болу мерзімін шектеу кейбір жағдайларда қылмыстық
сот ісін ... ... ... ... дейді кейбіреулер [19, 45-б.].
Қылмыстық істе айыпталушының пайда болуын заң шығарушы оған ... және ... ... ... ... іс ... ... қолданумен байланыстыратындықтан бұл шаралар бұзылған немесе
мерзімі өткен жағдайда адам айыпталушы ... ... ... оның ... болу ... ... айыпталушыға қатысты қылмыстық істі тергеу 10 тәулікпен
шектеледі, бұл айыпталушыға ... ... ... ... жол
берілген ең көп мерзімі. Егер бұлтартпау шарасын қолданғанда адам ҚІЖК-нің
142-бабына сәйкес ұсталса, онда да ұстау ... 10 ... ... Осы ... тергеуші айыпталушыға айып тағып, оны ... ... ... ... оған ... ... іс жүргізудегі
мәжбүрлеу шараларын бұзып, айыпталушыны ... іске ... ... ... бір ... тергеушінің қылмыстық іс жүргізудегі
мәжбүрлеу шараларын бұзу туралы шешімі, яғни ... ... ... ... шешімі әр түрлі негіздерде қабылдануы мүмкін.
Біріншіден, жасалған қылмысқа адамның қатысы бар деп қылмыстық істі
тергеу ... ... бұл ... іс жүргізудегі мәжбүрлеу
шараларының қажеті жоқ деген тұжырымға келуі ... ... ол адам ... ... ... ... Ал айыпталушы бұл жағдайда бірден қылмыстық
қудалаудан босатылады.
Екіншіден, егер бұлтартпау шарасын қолдану мерзімі өтсе, ал тергеуші
айыпталушыні ... деп ... онда оны ... деп процеске
тартуға негіз сақталған күнде де ол ... ... ... ... тергеуші адамды процестен босатуға мәжбүр болады, себебі
заңға сәйкес, егер ... 10 ... ... айып ... оған
қатысты бұлтартпау шаралары күшін жояды.
Сонымен қатар қылмыс жасады деген күдікпен адам ұсталған жағдайда егер
ұстаудың ... ... 72 ... мерзімі ішінде тергеушіден
айыпталушыні босату туралы немесе оған ... ... ... ... ... немесе адамға айып тағу туралы шешім қабылданбаса, онда
ұсталғандарды ұстау ... (ИВС) ... бұл ... ... ол ... ... ұсталғанды босату туралы хабарды тергеушіге жібереді.
Кейде тергеушінің айыпталушыға айып тағу ... оған ... ... ... ... шараларының күшін жою үшін ... ... ... ... мүмкін, бірақ айыпталушы ондай болудан
ресми түрде босатылғанның ... ... оның ... қылмысқа қатысы бар
екендігі жайында деректер жинастыруды ... ... ... айыпталушыны қылмыстық қудалау ұстаудың немесе
бұлтартпау шарасының мерзімі өтуі ... ол ... ... қалғаннан
кейін де жалғасады.
Сонымен қатар «өзіне қатысты қолданылған ұстаудың немесе бұлтартпау
шарасының мерзімі өткендіктен айыпталушы болмай ... ... ... ... деп ... негіз табылған жағдайда іс бойынша ... ... [20, ... ... ... ... қатысты бұл шаралардың күшін
жою оларды қолдануға ... ... ... ... шығармайды, қылмыс
жасады деген күдік жойылмайды.
Құқықтық тұрғыдан алғанда, мерзімнің ... ... ... ... шарасының күші жойылған бойда адам процестен шығарылады.
Бірақ психологиялық ... ... адам өзін ... деп ары қарай
да санайды, себебі тергеушінің бұл мәжбүрлеу шараларының күшін жою туралы
шешімі айыпталушының ... ... ... ... мәжбүрлеу
шаралары мерзімінің өткендігінінің салдары, яғни тергеуші ... ... ... ... [21, ... айыпталушыні процеске тартумен байланысты қақтығыс оны қылмыстық
істен ... ... ... ... мен айыпталушы арасындағы өзара
әрекеттестік қақтығысқа айналу үшін ... ... ... тұру
фактысы керек. «Қақтығыстың тынуын шешім табылғандық деп теріс ұғыну ... ... оған ... тым болмаса біреуі шығып қалса да
шешімі табылмаған қақтығыстың да тынуы мүмкін» дейді В.И. Хасан [22, ... істі ... ... ... сол қылмыстық іс бойынша
айыпталушы болған, ... ... іс ... ... ... ... байланысты ондай болудан қалған адамнан жауап алуға тура
келеді. Көбіне ондай адам, процестен шығарылғанына қарамастан, одан ... да, істе ... ... ... адамдардан жауап алу, біздің пікірімізше, былай өтуге тиіс:
1) ондай адамға оның өзін ... ... ... ... ... ... бермеуге құқы бар екендігі
міндетті түрде түсіндіріледі (ҚІЖК-нің 27-бабы);
2) ондай адам ... ... бас ... үшін ... ... ... (ҚК-нің 352-бабы);
3) жауап беру үшін тергеушіге келгенде оның өз адвокатымен келуіне
құқығы бар екендігі түсіндіріледі.
Жауап алғанға дейін бұл ... ... ... тергеушінің қолдарымен расталады.
Бұл шаралар қажет, себебі қылмыстық істе ... ... ... ... айып ... дейін бұлтартпау шарасын қолданумен
байланыстырудан адам мәжбүрлеу ... ... ... немесе ұстаудың
мерзімі өткен жағдайда ... іс ... және ... босатылып қана қоймайды, айыпталушыга процеске ... өз ... ... үшін тергеуші берген құқықтан да айырылады
(мысалы, жауап беруден бас тартқандық үшін ... ... және ... ... деп ... ... адамды процеске тартқан жағдайлардың
барлығында (ұстау, айып тағылғанға дейін бұлтартпау шарасын ... ... ... іс ... ... ... ... адамның айыпталушы жағдайында
болу мерзімі 10 тәуліктен аспауы тиіс, осы уақыт ішінде ... ... ... ... егер ... іс бойынша адамды айыпталушы ретінде тарту үшін
жеткілікті дәлелдемелер жинақталса, ... айып ... ... жасағандығы туралы күдік расталынбаса, айыпталушыны
процестен шығарып тастайды.
Айыпталушының сондай жағдайда болу ... өтіп ... ... ... қалса, тергеуші жоғарыда көрсетілген шешімнің ешқайсысын
шығара алмайды, себебі ол жинастырған дәлелдемелер айыпталушыға айып тағу
үшін ... және оның ... ... ... екендігін де
көрсетпейді, сондықтан да адамды айыпталушы ретінде процеске тартқан негіз
сақталады.
Сол себепті айыпталушы жағдайында болу ... өтіп ... ... ... ... ... алу ... туралы бұрын жасалған ұсыныс
қылмыстық іс жүргізуге ... ... ... сақталуына кепілдік
ретінде іс жүзіндегі айыпталушыға да, айыпталушыні айыпты деп тану ... ... ... ... күшін жою туралы негізсіз шешім
қабылдаудан құтқаратындықтан тергеушіге де тиімді.
Кейбір авторлардың ... егер ... ... кінәсіз
адамның қойылғанына тергеушінің немесе анықтаушының көзі жетсе, олар
айыпталушыны ақтау ... ... ... ... тиіс, ал оның көшірмесі
ақталатынға қол қойдырып беріледі, себебі ол жайындағы тұжырым қылмыстық
істегі ... ... ... болып табылады, ол өзінше бөлек іс ... ... [23, ... ҚР ... ... істі ... негіздер көрсетілген
тиісті бабын адамның күдік тудырған қылмысқа ... ... ... істің қысқаруына алып келетін ... ... ... [24, ... бұл ... ... ол ... тергеліп жатқан қылмысқа
қатысы жоқ екендігі анықталған жағдайда тергеуші оны оған қолданылған
мәжбүрлеу шарасын ... ... ... бұзу ... ... ... ... қылмыстық істі қысқарту туралы дәлелді қаулы ... алып ... ... ... ... ету ... ... құқығы оның өз қорғануын өзінің жүзеге асыруына
мүмкіндік берумен шектелмейді, олай болған жағдайда қорғау айыпталушының
жеке басының ... оны ... ... және де қылмыс
жасады деп айып тағудан адам ... ... ... ... ... тергеу процесі айыпталушы ретінде жауапқа тартылған адамның
жағдайының қиындығымен ғана ... ... және ... сипаттағы
қиындықтармен де байланысты, себебі адам қиын ... тап ... ... ... ... ... ... жаңғырту, басқа адамдарға баға
беру және т.б.), оларды орындауда қоғамдық сипат бар, ал кейбір жағдайларда
ол жеке ... ... ... мүмкін.
Мұндай баламаның болуы айыпталушының өз ... ... ... ... ... оның ... тежемей қоймайды. Сондықтан да
айыпталушының қорғаушы көмегін ... ... оның іс ... ... ... орын алады.
Айыпталушыда қорғаушы болу құқығы дегеніміз оның қорғаушыдан ... ... ... ... көмек көрсету үшін оның ... ... ... ... ете ... Ол ... ойдағыдай болуы
үшін қорғаушыға үлкен жауапкершілік артады. Сондықтан да тек бір адам ... ... ғана ... ... іс ... ... айыпталушыны қорғауды тек кәсіби
адвокат қана жүзеге асыруға тиіс. Бұл пікір заң шығарушының ... заң ... ... беретіндігіне негізделген, сондықтан да
заңгер емес адам бұл ... ... ... заң білімінің болуы білікті
қорғауға кепілдік бола алмайды, бұл жерде ... ... ... ... ... ... деген жауапкершілік болуға тиіс. Бұл
жауапкершілік корпоративтік сипаттағы нормалармен қамтамасыз ... ... ... ... ... ... жатады. Ондай корпорация деп
адвокаттар алқасын айтуға болады, ол өзіне мүше қабылдағанда заңгерлерге
белгілі бір ... және ... ... қояды.
Қорғаушыны өзі таңдайтын айыпталушының конституциялық құқығына келетін
болсақ, С.М. Гавриловтың пікірімен келісуге ... ол ... ... ... іс ... ... толығырақ бөлісуі, қылмыстық іс
жүргізутің дұрыс жүруін қамтамасыз ететін ... ... ... үшін ғана ... әділ соттың өзінің мүддесі үшін де керек. Сондықтан
да қорғаушыны өз бетімен таңдау құқығы айыпталушының қалауынша кез ... ... ... білдірмейді» дейді [25, 34-б.].
Айыпталушының алдын ала тергеуде қорғаушы алу құқығы оның өз құқықтарын
қылмыстық іс жүргізудің сол сатысында толығырақ іске ... ... ... және ... ... ... өз ... дұрыс анықтауға
мүмкіндік береді.
Айып тағылған кезден іске қатыса бастаған қорғаушы алдын ала тергеу
барысында ... ... ... ... ... қылмыстық істің
жүргізілуін қысқартуы, немесе тағылған айыпты жеңілдетуге қайта сараланып,
қолданылған ... ... ... ... ... ... әділ жүргізсе қорғаушы тергеу үшін еш кедергі
болмайды, ... оның іске ... ... іс ... тексерілген,
дәлелді тұжырым жасауына және егер мүмкін ... ... ... көмектеседі.
Айыпталушының қандай да бір себептермен өзі сенетін ... ... алу ... ... ету үшін заң шығарушы қорғаушыны арнайы
шақыру принципін заңда бекіткен. Бұл жағдайда айыталушы өз ісін жүргізуді
сеніп ... ... ... ... ... ... ... келісім жасалған.
Қорғаушыны айыпталушының келісімімен немесе тапсыруымен оның ... ... ... ... да ... ... Әрине, қорғаушының
кандидатурасына байланысты айыпталушы мен оның ... ... да ... ... ... тууы мүмкін, олар айыпталушы ол
маңда отырғандықтан өзара қорғаушы кандидатурасын талқылай алмайды, ... ... ... ... да, ... шақыратын адам қамауда отырған
айыпталушымен жолығысып, адвокат туралы мәселені талқылаулары керек.
Біздің ойымызша, айыпталушының ... ... ... ... ... ... да қорғаушы шақыруға құқылы,
себебі айыпталушы ондай адвокаттан кез келген ... бас ... ... ... ... ... ... ала тергеуге қатысушының тиімділігін арттыруға
қорғауды қабылдау кезін анықтаудың септігі зор. Істі ... ...... консультациясы мен іс жүргізу үшін ... ... ... ... ... ол ... ... жазылып, ордермен ресімделеді.
Іске адвокаттың қатысуын болдырмайтын мән-жайлар шеңбері ҚІЖК-нің 97-
бабында қатаң ... ... мына ... егер ол ... іске ... ... тергеуші, анықтаушы, сот
отырысының хатшысы, сот ... куә, ... ... ... ... ... ... егер ол істі тергеуге немесе соттың қарауына қатысқан немесе қатысатын
лауазымды адаммен туыстық қатынаста ... егер ол ... ... сенім білдірушімен қарама-қарсы мүдделері
бар адамға заңгерлік көмек көрсетіп жүрсе немесе бұрын көмек көрсеткен
болса, сонымен ... ... ... ... ... ... егер заңның күшімен немесе соттың шешімімен ... ... ... оның ... жоқ ... іске ... алмайды.
Айыпталушы істің жүргізілуінің кез келген тұсында қорғаушыдан бас
тартуға құқылы. Оның ... ... ... ... ... ... ... бас тартып өзін өзі қорғауы немесе бір
қорғаушының ... ... ... Бас ... мәжбүрлі болуға тиіс
емес, яғни ... ... ... сотқа келмеуінен не адвокатқа
төлейтін ... ... ... ... бас ... ... әр ... болады:
- тағайындалған адвокатты танымау;
- қорғаушы ретінде басқа адамды қалау;
- сол адвокатқа ... ... ... ... ... ... бұл мәселенің
шешімін көрсетуге міндетті.
Қорғаушыға қарсылық білдіруді одан бас тартумен шатастырмау керек.
Қорғаушыға қарсылықты оның өзі өзін-өзі ... оның ... ... мен ... ... ... азаматтық
талапкерлер, азаматтық жауынгерлер, олардың өкілдері білдіруі ... ... ... білдіруші сол қорғаушының іске қатысуын болдырмайтын мән-
жайларды ... ... Ал ... бас ... ... ... мәлімдейді, өз еркімен бас тартқандығын тергеу анықтаса болғаны [26, 65-
б.].
Бұрын айтылғандай, қорғаушыны айыпталушы ғана ... ... ... басқа адамдар да шақыра алады. Бұл жерде сол адамдардың іс бойынша
тергеу аяқталғанға дейін шартты бұзу мүмкіндігі ... ... ... қорғаушыдан бас тарту айыпталушы тарапынан болмайтын жағдайға тап
боламыз.
Адвокат пен басқа адамдар арасында шарт жасасу ... мен ... ғана ... қылмыстық іс жүргізудегі құқықтық қатынастарды тудыра
қоймайды. Сондықтан да шарт ... адам оны ... іске ... ... бұза ... ал ары ... адвокаттан айыпталушы ғана бас тартуға
құқылы.
Әрине, бұл жағдайда айыпталушының қорғаушыдан бас тартуға ... ... бар, ... адвокаттың іске қатысуын қаржыландыру көзі басқа адам
болса, онда ол келісімді бұзған ... ... ... ... ... ... ... көмегін төлеуге мұршасы келмеген жағдайда бұрын
айтылып өткендей, ол нақты қорғаушыны шақыру мүмкіндігін ... ... ... алған қорғаудан бас тартуға болмайтындығын
ескертуге болады, яғни, өз қызметін ары қарай ... ... ... ... еді, ... ... ... ақысын жұмыс істеуге құлқы
болмаса, ол ... ... ... ... ... қоймайды.
Бұл мәселе, дегенмен, айыпталушыны мазалай қоймайды, сондықтан ол нақты
қорғаушыдан бас ... ... ... ... бұл ... ол ... ауыстыруға болады немесе тергеуші заң ... ... іске ... ... ... ... кез келген жағдайда
адвокаттан бұлай бас тартудың ... ... ... ... ... ... одан қашқақтаған жөн.
Қылмыстық іс жүргізу кезінде айыпталушы заңда көрсетілген әр түрлі мән-
жайларға немесе субъективті себептерге байланысты өз ... өз ... ... ... мүмкін. Сондықтан да заң шығарушы қорғаушының қылмыстық
іске міндетті түрде қатысатын жағдайларын белгіледі (ҚІЖК-нің 17-бабы).
Алдын ала ... ... ... ... ... ... ... бойынша ғана мүмкін болады:
1. Бұл – айыпталушы өзінің ... ... ... ... ... ... өзін өзі қорғай алмайтын жағдайлар.
Бұлар мақау, керең, соқыр және де ... ... ... ... өзін өзі ... ... адамдардың істері.
Мысалы, 06.12.2002 жылғы «Қорғануға құқықты реттейтін қылмыстық іс
жүргізудің заңдарын қолдану практикасы ... №26 ... ... ... ... ... және ... кемістіктері себепті өзінің
қорғану құқығын өздері жүзеге асыра алмайтын адамдарға есі ... ... ... бар және де ... ... ... елеулі
ақауы бар және басқа да ауыр сырқатты ... ... [27, ... де ... ... (14-18 ... және іс жүргізу
тілін білмейтін адамдардың істеріне қорғаушының қатысуы міндетті.
Бұл ерекшеліктердің барлығы ... жеке ... ... Егер адам он ... артық мерзімге бас бостандығынан айыру, өмір бойы
бас бостандығынан айыру не өлім жазасы түріндегі жаза ... ... ... үшін ... тартылса және оған қамауда ұстау
түріндегі бұлтартпау шарасы қолданылса, бұл жағдайда қорғаушының алдын
ала тергеуге қатысуы міндетті.
Сонымен ... заң ... ... ... ... істердің тағы
бір санатын белгіледі. Бұлар – мемлекеттік айыптаушы, жәбірленушінің өкілі
(жеке айыптаушы) қатысатын істер және де ... ... ... ... ... егер ... тым болмаса біреуінде қорғаушы болса.
Айыпталушы (айыпталушы, сотталушы) ол ... өзі ... ... және
айыпталушы Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерде болса қорғаушының
қылмыстық іске қатысуы міндетті жағдай.
Қорғаушының іске ... ... ... ... ... жүзеге
асыруының айыпталушы қаншалықты маңызды екендігін ұғыну үшін сот ... ... бұл ... іс ... ... оның ... мен
құқықтарының көлемін, оларды іске асыру ... ... ... ... елестету керек.
Адвокат-қорғаушының іс жүргізудегі орны жайында әр түрлі, көбіне біріне
бірі қайшы пікірлер айтылды. ... ... өз ... ... ... ... жоққа шығаруға тырысып бақты.
Бұл жерде көптеген аспектілер – құқықтық, психологиялық, өнегелік
аспектілер ... ... бұл ... ... ... да ... Егер ... бірі бұл мәселені құқықтық аспектіде шешу үшін
мінсіз болса, психологиялық және өнегелік аспектілер ... ... ... іс ... орны ... көзқарастарды және
олардың пайдасына немесе оларға қарсы айтылған аргументтерді қарастырайық.
Бір авторлар адвокатты айыпталушының өкілі деп санайды. Бұл авторлар ... ... ... ... [28, 30-б.]:
Біріншіден, қорғаушы процесте айыпталушының қалауы бойынша ... ... оған ... Қорғаушыны айыптаушы, оның заңды өкілі, сондай-ақ
айыпталушының тапсыруымен немесе келісімімен өзге адамдар шақырады.
Екіншіден, айыпталушы іс ... кез ... ... қорғаушыдан бас
тартуға құқылы.
Үшіншіден, айыпталушыдан іске қатысуға өкілеттік алған соң, қорғаушы
онымен өзінің ... іс ... ... ... ... келіседі.
Төртіншіден, бұл келтірілген аргументтерге сүйене отырып, бұл ... пен ... ... ... ... негізінен тапсырыстың
азаматтық-құқықтық шарттарына байланысты деген тұжырымға келеді. ... ... ... оған ... ... ... ... олар адвокат пен қорғалушы арасындағы өзара қатынастағы
ізгілікті принциптерге сүйенеді.
Олардың ... ... ... ... ... ... ... ал қорғаушы оның бұл сенімін өзінің әрекеттерімен ақтауға
тырысады. Қорғаушыға ... ... ... ... құқықтарын, өзінің
заңды мүдделерін қорғауды оған тапсыру, ал айыпталушының тапсырмасы бойынша
әрекет ету оның өкілі ... ... ... ... ...... құқықтары мен
заңды мүдделерін қорғауда оның оң нәтижелерге қол жеткізуі.
Бұған қандай көзқарастар қарсы ... ... іске ... заң ... ... ... еркіне байланысты емес. ҚІЖК-нің 71-бабында қандай істерге қорғаушының
қатысуы міндетті ... ... Бұл ... егер, айыпталушы
қорғанушыдан бас тартса, оның қалауы ескерілмейді.
Екіншіден, егер айыпталушы заңдық көмекті төлеуден толықтай ... ... адам ... ... ... онда айыпталушы мен
қорғаушы арасында азаматтық-құқықтық қатынастар бар деуге болмайды.
Сонымен, бұл көзқарасты жақтаушылар қорғаушының іс ... ... кең ... ... қызметімен алмастырады.
Заңгерлердің көбісі адвкатты қылмыстық іс жүргізудің өзінше ... деп ... [29, ... ... ... ... өз ісін жүргізуді сеніп тапсырған
айыпталушыға емес, қорғаушыға жүктелген дейді.
Ары қарай ... ... ... ... ... ... іс жүргізу құқықтарын пайдаланады. Процесте қорғаушы өз қорғаушысын
алмастырмайды, оның орнына әрекет ... ... ... Заң оған сот ісін ... ... ... ... теңдей
құқық берген, яғни, ол басқа қатысушылармен тең құқылы.
Сонымен, бұл көзқарасты жақтаушылар ... ... ... ... ... оның ... мен ... мүдделерін қорғайтын және
сол мақсатта қорғаудың заңда белгіленген функцияларын ... ... ... ... деп ... ... адвокат-қорғаушының іс жүргізудегі орны оған
қылмыстық іс жүргізу заңдары берген құқықтар мен ... ... ... пен сот ... ... басқа адамдар, оның ішінде айыпталушы
арасындағы қатынастарды анықтайтын құқықтық мәртебесінен ... ... ... ... көлемі мен мазмұнын процестің ... ... ... ... басқа қатысушыларының құқықтарымен
салыстыратын болсақ, олардың арасында ... ... жоқ ... яғни ... процестің өзінше дербес қатысушысы деп
толықтай айта аламыз.
Дегенмен, қорғаушы қызметінің ... ... ... ... ... ... рұқсат етілген іс жүргізу құралдарының көмегімен:
1) біріншіден, айыпталушыны және айыпталушыні ақтайтын мән-жайлар;
2) ... ... ... ... мән-жайларды
айқындау;
3) үшіншіден, оларға қажетті заң көмегін көрсету.
Сонымен, бұдан ... ... ... ... ... ... ол айыпталушының мүддесі үшін ғана әрекет етуге құқылы, ол
оған зиян ... ... ... ... ... қорғаушының дербестігі қорғау шеңберімен ... ... ... оның ... жоқ. ... ... ... дәлелі, ол іс жүргізу құқықтары мен ... ... ... тергеушіге, прокурорға және сотқа тәуелді емес. Бірақ, ... ... ... ... оны ... ... емес деп айта
алмаймыз.
Сонымен, адвокат-қорғаушыны оған берілген құқықтар ... ... ... ... ... субъектісі деп қарастырғанмен, оған заң
жүктеген ... бұл ... ... оны ... қорғауға
бағыттайды.
2 АЙЫПТАЛУШЫНЫ АЛДЫН АЛА ТЕРГЕУ САТЫСЫНДА ... ... ... ... ... ету ... ... аспектілер)
Конституция мен басқа да заңдарда өздеріне берілген қарапайым құқықтық
нормаларды білмеудің салдарынан азаматтардың опық ... ... ... ... ... адвокаттық қызметтің қажеттілігі туындайды.
Қылмыстық іс жүргізуде қылмыстық істі ... ... саты ... Бұл сатыда прокурор, тергеу, сот органдары нақты бір іс бойынша
тергеу ... ... ... ... ... ... ... деректер пайда болған жағдайда осы деректер негізінде қылмыстық ... ... ... ... шешеді.
Қылмыстық іс қозғау сатысында қылмыстық іс жүргізу сатыларының ... тән: ... ... ... негізгі қағидалары, құқықтық
қатынастар мен әрекеттер [30, 65-б.].
Қорғануға құқық ... ... ... ... ... қорғауға
нақты мүмкіндіктер беретін құқықтар жиынтығы деп ... ... Бұл ... ... ... және ... ... пайдалану құқығынан
тұрады.
А.П. Рыжаков айыпталушының құқықтарын алты топқа бөледі:
1) қылмыстық іс жүргізуке қатысушы барлық басқа адамдардың құқықтарымен
бірдей ... ... ... ... ... оған жауап берушінің де құқығы
кіреді.
3) тараптардың құқықтары;
4) жәбірленушінің құқықтарымен ... ... ... ... ... ... оның құрамдас бөлігі –
айыпталушыға қатысты ... ...... ұстауды таңдаумен
байланысты құқықтар;
6) айыпталушының айрықша құқықтары [31, 55-56-бб.].
Қазақстан Республикасы ҚІЖК-нің 69-бабының 1-бөлігінде «Өзіне қатысты
айыпталушы ... ... ... ... қаулы шыққан адам не өзіне қатысты
сотта жеке айыптайтын қылмыстық іс қозғалған адам, сондай-ақ оған ... ... ... ... ... жасаған және бекіткен адам
айыпталушы деп танылады» делінген. ... ... көп ... ... ... ... ... оған заңда белгіленген құралдармен және
тәсілдермен қорғануға мүмкіндік берілгендігінен көрініс табады. Прокурордың
және тергеушінің міндетіне ... жеке және ... ... ... ету де ... ... ... ондай талабы түсініксіз сияқты. Прокурор қылмыс
жасаған адамды қылмыстық жауапқа тартуға тиіс. Ол ... ... ... жинастырып, оны қылмыс жасадың деп айыптайды. Сондай адамға
қалай ол айыптан қорғануға көмектеседі, ... оның жеке және ... ... ... бұл міндет орынды және айыптының мүддесі үшін ғана
емес, алдын ала ... ... үшін де ...... ... ... және әділ ... айыптыға өзінің барлық қарсылығын білдіруге
мүмкіндік беріледі, оның берген ... ... ... ... ... ... ... қателік жібермей істі дұрыс шешуі үшін
айыпталушыға қорғану құқығын ... ... ... ... құқығымен қамтамасыз ету бұл құқықтың
субъектісі үшін ғана маңызды емес. Бұл шындықты білудің, қылмыстық ... да ... ... ... шарты болып саналады.
Айыпталушыға берілетін құқық та, оны ... ... ... ... білу үшін, сол арқылы айыптының заңды ... ... ... ... белгіленеді.
Қылмыстық сот ісін жүргізуде айыпталушыға мынадай құқықтар ... ... ... өз ... мен ... мүдделерін заңға қайшы келмейтін құралдармен
және тәсілдермен ... ... ... үшін ... ... ... ... не үшін айыпталатынын білу, өзін ... ... тану ... ... алу;
- қылмыстық қудалау органдарынан өзіне тиесілі құқықтарға түсініктеме
алу;
- қылмыстық іс жүргізуді жүргізуші ... ... ... ... ... іс ... ... қабылданғаны туралы хабар алу,
бұлтартпау шарасын қолдану туралы ... ... ... тағылған айып бойынша түсініктеме беру және жауап беру;
- жауап беруден бас тарту;
- дәлелдемелер ұсыну;
- қолдаухат және қарсылық мәлімдеу;
- ана ... ... ... ... ... беру және түсінік беру;
- іс аяқталғаннан кейін тергеудің барлық ... ... ... жауап алғанға дейін қорғаушы алу, онымен ... ... ... ... ... ... өзінің қорғаушысының не заңды
өкімнің қолдаухаты бойынша жүргізілетін тергеу әрекеттеріне тергеушінің
немесе анықтаушының ... ... осы ... ... ... ... ... ескерту жасау;
- сарапшы алдына мәселе қою, сараптама тағайындау туралы ... ... ... ... ... соң іс ... ... танысу, одан кез
келген мәліметте кез ... ... ... алу;
- айыптау қорытындысының және оған тіркеменің көшірмесін алу;
- соттың, прокурордың, тергеушінің және анықтаушының әрекетіне және
шешімдеріне шағым ... ... ... ... ... ... қарсылық келтіру;
- жария сот талқысын талап ету;
- бірінші және апелляциялық сатыдағы сотта сот талқысына қатысу ... ... ... ... сөз ... және т.б. пайдалану.
Сотталушының, сотталғанның құқықтары айыпталушының құқықтарына жатады,
себебі құқық қатынастарының аталған қатысушыларына қатысты ... ... ... ... ... ... ... сот талқылауы тағайындалған айыпталушы сотталушы
деп аталады;
2) өзіне қатысты айыптау үкімі шыққан айыпталушы сотталған деп аталады;
3) ... ... ... ... ... айыпталушы ақталған деп аталады.
Айыпталушы тергеуден және соттан жалтармауға ... үшін ... жаза ... ... ... және ... жаза ... еш әсер етпейді.
Бірақ заң үкімге дейін болуы мүмкін қылмыстық іс ... ... ... ... ... ... жеңілдеу бұлтартпау шарасын ауырлауға өзгерту;
3) алдыру.
Сонымен қатар, айыпталушының міндетіне өзі қатысатын тергеу және ... ... ... тәртіпті сақтау да кіреді.
Бұл тұста да заң санкция қарастырған. Мысалы, сотта ... ... ... ол ... ескерту алады, сонан соң сот залынан шығарылады.
Белгілі бір ... ... ... ... ... тергеуші ол адамды айыпталушы ретінде жауапқа тартады (ҚР ҚІЖК-
нің 206-бабы), ол жайында қаулы шығарады (ҚІЖК-нің ... ... заң шын ... әр түрлі ұғымдарды бір мағынада береді,
мысалы, «айыпталушы ретінде жауапқа тарту» және «қылмыстық жауапқа тарту».
Тергеушінің бұл шешімінің мәнісі – ... ... ... ... айыпталушының, тергеушінің және прокурордың арасында қылмыстық іс
жүргізу ... ... оның не үшін ... ... ол ... қатысушысына айналады, өзіне заңда берілген құқықтары ... өз ... ... мен ... ... ... ... қорғану мүмкіндігін қаматамасыз етуге және оның
жеке және мүліктік құқықтарының қорғауын қамтамасыз етуге міндетті.
Айыпталушы ретінде жауапқа ... ары ... ... ... ... ... әшкерелеу жөніндегі, сонымен қатар іс үшін маңызы
зор мән-жайларды ... ... және әділ ... ... ... ретінде жауапқа тартуға заңда белгіленген негіздерде және
тәртіпте ғана жол ... ... ... адамды айыпталушы ретінде жауапқа тарту ... ... ... ол ... жеке ... ... мен ... мүдделерін
өрескел бұзғандық, ал ондайға жол берген ... ... үшін ... көзделген.
Алдын ала тергеу аяқталмағандықтан, дәлелдемелерді жинау және зерттеу
жалғаса береді, айыпталушыдан ... ... ... ... ... қылмыс жасағаны туралы тұжырым ақырғы емес.
Бұдан ... ... ... ... ... ... ретінде жауапқа тарту туралы шешім шығарады деп ойлауға
болмайды.
Бұл ... ... ... ... кінәсіз адам айыпталушы ретінде
жауапқа тартылып кетуі, оған елеулі залал келуі мүмкін. Ал бұл ... ала ... ... ... да ... ... ... бұзғандық болып табылады. Жеткілікті дәлелдемелер жинақталып,
айыпталып отырған адам тергеудің өне бойында айыпталушының ... ... ... ... де ... ... ... айыпталушы деп санау үшін тергеушіде жауапқа тартылатын адамның
нақты қылмысты жасағанын растайтын ... ... ... тиіс. Адамды айыпталушы ретінде жауапқа тарту кезінде тергеушіде
дәлелдеуге жататын барлық мән-жайлар ... ... ... ... сол
кезге дейін жинақталған және тексерілген болжамдар мен ... ... ... туралы, оны жасаған адам туралы дәлелді
тұжырым жасауды жоққа шығармайды.
Тергеушінің адамды айыпталушы ретінде жауапқа ... ... ... ... ... онда ... жасалған уақыты, орны, кімнің жасағаны,
айыпталушы ретінде жауапқа тартылған адамның ... ол ... ... ... іс ... ... ... жасалған
уақыты, орны және басқа да мән-жайлар, сол ... ... ... да көрсетіледі (ҚІЖК-нің 207-бабы). Егер айыпталушы бірнеше қылмыс
жасаған болса, қаулыда ... ... қай бабы ... қандай әрекет үшін
айып тағылғандығы бөлек-бөлек көрсетіледі.
Тағылған айып айыпталушыға түсінікті болатындай етіп ... ... ... ... және оны жасаған адам туралы тұжырым
анықталған нақты мән-жайларға негізделуі тиіс. ... бұл ... ... ... ... ... емес. Дәлелдемеге сілтеме
жасау мәселесін істің ... ... ... өзі шешеді.
Айыпталушы ретінде жауапқа тарту туралы қаулы шыққаннан кейін үш тәулік
ішінде айып ... ... ... ... ... айып айдап
әкелінген күні тағылады (ҚІЖК-нің 209-бабы). Айыпталушының жүрген жері
белгісіз ... ... ол ... шақырғанына келмеген жағдайда ғана
айып үш тәулік ... соң да ... ... Дәлелді себептерсіз келмеген
айыпталушы айдап әкелінеді.
Айып тағу өзара байланысты үш әрекеттен ... ... жеке ... куәландыру;
2) айыпталушы ретінде жауапқа тартылу туралы қаулыны оған хабарлау;
3) тағылған айыптың мәнісін, айыпталушының ... мен ... ... орындалғандығы айыпталушы ретінде жауапқа тарту туралы
қаулыда айып тағылған уақыт көрсетіліп, айыпталушы мен тергеушінің қолымен
расталынады.
Айыпталушы қол ... бас ... ... ... ... ... тарту туралы қаулыда ... ... ... ... ... ... ... айыпталушы заңда берілген құқықтарын іске
асыруға нақты мүмкіндік алады.
Айыпталушының құқықтарын біз жоғарыда келтірдік (ҚІЖК-нің 67-бабы).
Қамауда отырған ... ... ... мен ... ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін шара қолдануды талап ете алады.
Айып ... ... ... ... ... бір міндеттер де пайда
болады:
- тергеу жүргізуші адамның шақыруы бойынша келу;
- таңдалған бұлтартпау шарасына ... ... іс ... ... ... ... ... талапты немесе болуы мүмкін тәркілеуді қамтамасыз ету
мақсатында тыйым салынған мүлікті иеліктен ... ... ... ... үшін ... ... ... орындау.
Айып тағылғаннан кейін тергеуші айыпталушыдан дереу жауап алуға тиіс
(ҚІЖК-нің ... ... ... ... және ... етуде айыпталушыдан жауап алудың маңыздылығы зор.
Жауап алу арқылы тергеуші айыпталушының ... ... ... ... ... жауапқа тарту туралы қаулыда жасалған
тұжырымдардың дұрыстығын тексереді, ... ... ... өзге адамдардың қылмыстық қызметінің ... ... ... да ... туралы мәліметтер алады.
Сонымен қатар, кінәсін ... ... ... ... ... көрсеткен айыпталушының түсініктемесі тергеушіге
оны мұқият тексеруге, іс ... ... ... қоса ол
түсініктемеге әділ баға беруге мүмкіндік тудырады. Бұл айыпталушыдан жауап
алудың оның қорғануға ... ... іске ... бір ... ... ... ... айыпталушыдан жауап күндізгі кездері
алынады. Айыпталушыдан алдын ала тергеу ... ... ... ... оның
жүрген жерінде жауап алынады (ҚІЖК-нің 217-бабы).
Жауап алу бір іс ... ... ... ... және ... бірі жалғаспайтындай жағдайда жүзеге асырылады.
Дәлелдеу ауыртпалығын айыпталушыға түсіруге тыйым салу ... ... ... болып табылады, ол Қазақстан Республикасы
Конституциясының 77-бабы 3-бөлігінің 6-тармағында «айыпталушы ... ... ... емес» деп бекімін тапқан.
Бұл баптың ... ... ... және мүддесі үшін жүзеге
асырылатын қылмыстық қудалау функциясының ... ... ... ... қорғану құқығы уәкілетті адамның (органның) іс ... ... ... міндетімен теңеседі. Яғни басқа да құрамдардың
ішінде қылмыстық қудалау функциясы сол функцияны ... ... ... ... ... ... де ... етіледі.
Әрине, кең мағынада алғанда қорғау дегеніміз – «...адамды оның
құқықтарының, ... мен ... ... ... ... ... ол ... мен шектеулердің алдын алу, ... ... ... ... ... ... зиянның орнын толтыру» [32,
3-б.].
Сөзсіз, жоғарыда айтылғандардың барлығы айыпталушыны қорғауға ... ... ... ... ... іс жүргізуде нақты да мәні
бар.
«Қорғану әрқашан да, барлық жерде де, табиғатта да, адам ... ... ... ... ... біреуден болатын қауіпке қарсы жүзеге
асырылатын әрекет» [33, 23-б.].
Қылмыстық іс жүргізуде ... ... ... ... ... ... деген күдікке, айыптауға) қарсы ... ... ... қамтамасыз ету принципінің негізі
Қазақстан Республикасы Конституциясында қаланған, онда әр адам өз ... ... ... ... ... ... ... қорғауға
құқылы, ...қылмыс жасады деп айыпталушы әр адам қамауға алынған немесе айып
тағылған кезден бастап ... ... ... ... ... (ҚР ... 13- және ... принцип ҚІЖК-нің 26-бабында да келтірілген.
Аталған норманың талдауы көрсетіп отырғандай, айыпталушыны қорғану
құқығымен қамтамасыз ету ... ... ... ... айыпталушының қорғануды жеке ... ... ... ... ... ... ... құқығы;
- қорғануды Қазақстан Республикасының ҚІЖК-нің талабына сай жүзеге
асыру;
- қорғануды заңда тыйым салынбаған барлық ... ... ... қылмыстық іс жүргізді жүргізуші органның айыпталушыға ... оның ... ... құқығын міндетті түрде түсіндіруі;
- қылмыстық іс жүргізді ... ... ... жеке ... құқықтарын қорғауға шара қабылдауы тиіс;
- айыпталушының өзі қатысатын тергеу әрекеттеріне қорғаушының қатысуын
өтіну құқығы;
- іске ... ... ... қатысқан-қатыспағандығына қарамастан
айыпталушыға заңда берілген құқықтардың толық көлемде сақталуы;
- жауап алған кезде айыпталушыға ... да бір ... ... ... ... ... ... қатысушылардың бар екендігіне қарамастан, айыпталушыға
оған берілген қорғану ... ... ... ... ... қудалаудың перспективасына, өзге субъективтік факторларға
және қылмыстық іс жүргізуге қатысты мән-жайларға қарамастан ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық іс жүргізу принципі қылмыстың
басқа көздерінің ережелерімен күшейеді.
«Қазақстан Республикасындағы соттар және судьялар мәртебесі туралы»
25.12.2000 жылғы ... ... ... ... ... «...әркімге
мемлекеттік органдардың, ұйымдардың, лауазымды және басқа адамдардың
Конституцияда және республика ... ... ... бостандықты
және заңды мүдделерді қысатын немесе шектейтін кез ... ... сот ... ... ... ... [34, ... бұл үкім немесе басқадай шешім шығару тағылған айыптан қорғану
құқығын іске асырмай ... ... ... ... ... ... ... дәлелденген айыппен өзара байланысты қарастыру керек. Айыптау
үкімінің күшіне кіруі сотталғанның ... ... ... ... ... ... мына жағдайларда күшін жояды:
- қылмыстық іс Қазақстан Республикасының ҚІЖК-нің 37-38-баптарында
көзделген негіздер ... ... ... қылмыстық жауапкершіліктен
босататын айыптау үкімін шығарған жағдайынан басқа ретте);
- сот ақтау үкімін шығарса;
- адам сот белгілеген ... ... ... ... ... жылғы «Пркуратура туралы» Заңы
адамның ... ... ... құқығын прокуратураның екіжақты
функциясымен байланыстырады:
1) заңдылықты ... ... ... ... ... ... ... бар:
- заңның бұзылуына жол берген адамға немесе лауазымды адамға ... ... ... ... бар ... ... ... заң бұзылғандықты жою туралы жазбаша міндеттеу жіберуге (24-бап);
- заңдылықтың ... ... жою ... ... ... ие ... ... қасиетінен айыру жөнінде ұсыныс еннгізуге;
- жеке тұлғалардың құқықтары мен заңмен қорғалатын мүдделерін ... ... ... ... ... ... ... сәйкес емес немесе негізсіз шешіміне, үкіміне
немесе өзге қаулысына жоғары тұрған сотқа қарсылық келтіруге;
- анықтау және тергеу барысында ... ... ... жол берген адамдардың жауапкершілігі туралы мәселе көтеруге (38-
бап), айыптау қорытындысынан айыптаудың кейбір тармақтарын алып ... ... ... ... ... (47-бап) [35, 14-б.].
Прокурордың бұл құқығы Қазақстан Республикасының ҚІЖК-інде одан әрі
дамытылған, мысалы оның ... ... ... ... оның ... ... ... болса, прокурор айыптауды өзгерте
алады» делінген.
Сонымен қатар, егер сот талқысында расталынбады деген тұжырымға келсе,
прокурор ... ... ... ... алып тастауға міндетті.
Қылмыстық іс жүргізуді жүзеге асырушы органдардың тағылған айыптан
қорғануға құқықтың ... ... қол ... кез ... ... ... шағым келтіру туралы заң ережесі айыпталушының, ... ... ... ... айтарлықтай кепілдігі болып табылады.
Прокурор айыпталушыны оны айыпталушы ... ... ... ... ... ол үшін оған ... мәтінін ұсынады. Егер қаулыны
айыпталушының өзі оқи ... ... ... жазылған тілді ол түсінбесе,
сауатсыз болса, көзі көрмесе және т.б. ... ... ... ... ... ... ... дауыстап оқып береді.
Айыпталушыға қылмыстық заңның бірнеше баптарымен қамтылатын ... ... әр ... әр ... және әр ... ... ... жасағаны үшін айып тағылуы мүмкін. Әрине, айыпталушы ... ... ... ... бір рет ... ... ... барлық мән-жайларын еске сақтай алмайды және өз ... ... айта да ... ... айыпталушының заңды мүдделері мен құқықтарын
қамтамасыз ету үшін оған ... ... ... ... ... оның өзі ... ... рұқсат берген дұрыс болар еді, себебі,
айып тағудың ондай тәртібі ... ... іс ... құқығын
дұрысырақ қамтамасыз етіп, прокурордың ... ... ... ... үшін жауапкершілігін арттырған болар еді.
Айыпталушының айыпталушы ретіндегі жауапқа тарту туралы ... ... ... ... ... Қылмыстық іс жүргізу
кодексінде қарастырылған, бірақ ол ҚазКСР-дің 1959 жылғы ҚІЖК-де болмаған.
Айыпталушының құқықтарының ... ... сол, оған ... бұрын, сол
құқықтар жан-жақты түсіндіріліп, содан соң олардың толықтай іске асырылуына
мүмкіндік тудыру ... оның ... айып ... ... ... тізбеге
кірмеген кейбір құықтарды жекелеген тергеу ... ... ... ... болмайды. Практикада заңның бұл талаптарын ... ... ... оқып беруімен тынады, ол айыпталушыға оның қандай
құқықтары бар ... және ... ... іске асыруға болатындығын
дұрыстап түсіндірмейді, бұл айыпталушының заңды құқығын бұзғандық болып
табылады.
Айыпталушының өзіне ... ... ... ала ... сатысында
уақтылы іске асыруын қамтамасыз ету үшін оған сол ... ... ... тапсырылуы керек және ол жайында айыпталушы ... ... ... қаулыда белгі болуы тиіс.
Мұндай тәртіп болған жағдайда айыпталушы алғашқы жауаптан ... ... ... ... ... ... пайдаланудың барлық жолдарын
қарастырған болар еді. Сотқа дейінгі ... ... ... оған ... ... ... заңда бекіту керек.
Бұрын атап кеткеніміздей, құқық қорғау органдарының тергеу ... үшін де, ... үшін де ... түсіндірілетін
арнайы бланк енгізілген.
Айыпталушының қорғалуын бір-бірімен өзара әрекеттестіктегі және ... ... ... ... деп ... ... қорғауда материалдық мағына бар.
Қылмыстық қудалау басталған кезден бастап пайда болған қорғану ... ... ... ... ... ... (айыпталушы) жоққа шығаратын немесе ... ... ... ... тұрғыдан қорғану, мысалы, қылмыс ... ... ... ... ... мен ... ... шығарудан, айыпталушыға
тағылған қылмыстық әрекетке берілген қылмыстық-құқықтық және азаматтық
құқықтық бағаға келіспеуден көрініс табады.
Екіншіден, ... ... ... ... қызметі деп,
қорғауды материалдық мағынада жүзеге асыруға бағытталған іс ... ... деп ... керек, яғни оның мәнісі – айыптауды
теріске шығару, айыпталушыны ақтау, оның кінәсінің аз ... ... де ... қатысты тергеу жүргізуші органдардың әрекеттері мен
шешімдерінің заңдылығына және ... ... ... тұрғысынан алғанда қорғау дегеніміз – айыпталушыны ... ... ... ... қорғау тәсілдері мен құралдарын
іске асыруы, бұлар – айыпталушының құқығы (ҚІЖК-нің 69-бабы), қорғаушының
құқығы ... ... және де ... заңға қарсы келмейтін
өзге құралдары мен тәсілдерін пайдалану мүмкіндігі.
Сонымен, іс ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға бағытталған.
В.Д. Адаменко айтқандай, материалдық-құқықтық мағынада қорғау сол ... ... ... ол іс ... ... ... ... мағынадағы қорғаудың көрініс табуы [36, 45-б.].
Айыпталушының қорғау субъектісі қорғауды айыптаудың контртезисі
негізінде ... ... ... ... ... сонан соң барып
айыпталушыны қорғау үшін ең тиімді құралдар мен ... ... ... ... ... ... пікірді революцияға дейінгі
заңгер И.Я. Фойницкий де айтқан: «...азаматтық процестегі талап ... іс ... ... ... ... ... сияқты,
біріншіден жауап ұғымына екіншідегі қорғану ұғымы ... ... ... ... ... берілетін жауап, ол сотталушының кінәсіздігін
және оның құқықтары мен мүдделерін қылмыстық сот ... ... іс ... ... мен ... жиынтығын береді».
Айыпталушы құқықтарының екінші тобына оның ... ... ... кіргізетін оның заңды мүдделерін қамтамасыз ететін,
сондықтан алдын ала тергеудің толық, әділ және ... ... ... ... ... ... тағылған айып бойынша түсініктеме және жауап
беру құқығы;
б) дәлелдемелер ұсыну құқығы;
в) қолдаухат мәлімдеу ... ... ... ... ... ... және оның ... қорытындысын ұсыну кезіндегі құқығы;
д) айыпталушының тергеу әрекеттерінің хаттамысымен ... ... тиіс ... ... құқығы;
е) айыпталушының қорғаушы алу құқығы, ол айыпталушыны ... ... ... жеңілдететін мән-жайларды айқындау мақсатында қорғаудың заңда
көрсетілген барлық құралдары мен тәсілдерін пайдалануға міндетті.
Үшінші ... ... оған ... ... және ... ететін құқықтар құрайды:
а) тергеушінің (анықтаушының), прокурордың және соттың ... ... ... ... ... сондай-ақ сотта қамауға алудың заңдылығы
мен дәлелдігіне шағымдану құқығы;
б) ... ... ... ... шағымдарды қарауына
қатысу құқығы;
в) қарсылық мәлімдеу құқығы;
г) айыпталушының сараптама тағайындағандағы және жүргізгендегі және
оған сарапшы қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ескертулер жасау
құқығы;
е) өзінің іске қатысуымен тергеудің әділ жүруіне ... ... алу ... ... ... мен мүдделерін қалпына келтіруін
қамтамасыз ететін ... ... ... ... іс бойынша жүргізілетін порцеске жауапты органдардың ... ... ... ... ... қамауға алудың заңдылығы мен дәлелдігіне
шағымдану құқығы;
б) қылмыстық іс бойынша жүргізілетін процеске жауапты ... ... ... ... және ... ... ... талап ету құқығы;
в) айыпталушының қылмыстық істі ҚІЖК-нің 37-бабының 4-бөлігінде
көзделген тәртіпте қысқартуға қарсы болу ... ... ... ... ... асыру кезінде, айыпталушының
өз құқықтары мен заңды мүдделерін ... (ҚР ... ... ... барлық құралдармен және ... ... ... ... шығармау керек. Айыпталушының қорғаушысында да осыған ұқсас
құқықтар бар (ҚІЖК-нің ... ... ... ... ... ... бар, бірақ,
қылмыстық сот ісін жүргізудің негізгі қатысушысы болғандықтан, ол ... ... ... бір ... де ... А. ... ... айыпталушының міндетінде теріс сипат бар,
яғни, «айыпталушының міндеттерінің ... ... дәл ... ... бас ... ... ал белсенді сипаттағы міндеттер
айыпталушыға жүктелмеген [37, 3-б.].
Біздің пікірімізше, айыпталушы қайсы бір ... ... ... ... ... ... ... да міндеттерді көтереді. Бұл жерде
айыпталушының міндеттеріндегі бұл сипаттар (тыйымдық және ... ... ... тұтастық құрады:
а) қылмыстық іс бойынша процесс жүргізуші адамдардың шақыруымен ... ... ... процеске қатысудан жалтаруға бармауын,
қылмыстық істі тергеуші және шешетін адамдардан жасырынбауды білдіреді;
б) айыпталушы қылмыстық іс ... ... ... ... ... ... ол қандай да бір заңсыз әрекеттер ... ... және т.б.) бас ... ... заңсыз құралдары
мен тәсілдерін қолданудан бас тартуға міндетті;
в) тергеу жүргізуші адамдардың қаулыларына бағыну, бұл ... ... үшін ... ... алу ... заңда белгіленген
талаптарын орындау міндеті;
г) өзіне қатысты бұлтартпау шарасын ... ... ... ... кетпеу туралы қолхат бергенде тұрған жерден кетіп қалмау);
д) айыпталушы қылмыстық істі жүргізуге жауапты ... ... және сот ... ... ... талаптарын орындауға, оларға
қатысудан жалтармауға, тергеу және сот жүргізу тәртібін бұзбауға міндетті.
Айыпталушыға бұл ... және ... ... ... ... ... ... алдын ала тергеу кезінде қорғауды адвокаттың жүзеге
асыруы
Айыпталушыны қорғағанда қорғаушы ... ... ... ... ... ... ... қорғаушының мүдделерін қорғау процесінде адвокат-қорғаушы өз
қызметін неғұрлым тиімді ұйымдастыруда ешкімге тәуелді емес. Іс ... ... одан ... ... бір ... – қорғау жоспарға сай
жүргізілуі және оған тек ... ... мен ... ғана ... заңды құралдары мен тәсілдері жайында ... ... оны ... мен ... заңда көзделген қылмыстық іс
жүргізу қызметі деп санайды [38, 45-б.]. ... ... ... заңға
сәйкес айыпталушы мен қорғаушыға заңға қайшы келмейтін кез келген құралдар
мен тәсілдерді ... ... ... ... ... ... ... ұғымын анықтағанда ол құқықты да ... ... ... ... құралдары мен тәсілдері дегеніміз – айыптаушы мен оны
қорғаушының заңда көзделген және оған ... ... іс ... қызметінің
формасы.
Адвокат-қорғаушының қылмыстық іс ... ... ... оның айыптаушыны ақтайтын немесе кінәсін жеңілдететін мән-
жайларды айқындауға бағытталған іс ... ... ... ... ал ... ... ... өз қызметін жүзеге асыру
барысында пайдаланатын ережелер мен ... яғни ... ... ... мен ... ... ... қылмыстық іс жүргізу
қызметін адвокат-қорғаушы ... ... ... ... мен
құралдарын тиімді үйлестіріп жүзеге асыруы тиіс.
Адвокаттың қорғау функциясын қалай жүзеге ... ... ... құқықтарды айыпталушыны ақтау немесе оның кінәсін жеңілдету мақсатында
барынша толық ... ... ... ... заң ... ала ... ... тек тергеуші арқылы іске ... ... ол ... ала тергеудің тиімділігі адвокат пен тергеуші ... ... көп ... кездері қылмыстық істі жүргізуші адамның ... ... деп ... жиі ... ол дұрыс емес, оған жол беруге
болмайды. Адвокаттың іске қатысуы айыпталушы үшін ғана ... ... ... ... алдын ала пішіліп жүргізілуін ... ... ... ... толық және жан-жақты зерттеуге және
шындықты дәлірек айқындауға алып келеді, ... ... ... ... оның ... жеңілдететін фактілерді ашуда
тергеушіге (анықтаушыға) көмектеседі.
Бұған, әрине, адвокат өз жұмысын адал және ... ... ... қол ... болады.
Айыпталушының қорғаушы алу құқығы барлық қажетті жағдайларда нақты
жүзеге асырылуы үшін адвокат ҚІЖК-нің 74-бабында ... өз ... ... алатындай тиісті жағдай тудыру ... яғни ол ... ... ... қатысуға жіберілген кезден бастап қорғаушы қанша рет және қанша
уақытқа болса да қорғаушымен жолығуға құқылы.
Айыпталушымен жолығу құқығын ... ... іс ... ... яғни ... мәртебесін иемденгеннен бастап алады.
Сонымен, жолығуға құқықты қамтамасыз ету айыпталушыдан алдын ала жауап
алудан, сондай-ақ басқа да ... ... ... ... ... тиіс ... ... былайша қамтамасыз етіледі: адвокат қатысуға тиісті айып
тағылғаннан кейін, ол ... бұл ... ... ... ... ... үшін және айыпталушының өзінің ... ... ... ... ... алуы ... қорғауындағы айыпталушыға қатысты жолығысу құқығы да осылай
қамтамасыз етіледі, яғни ... пен ... одан ... ... ... ... ... қатар, егерде қандай да бір мәселе өзінің қорғаушысымен бірігіп
талқылауды керек етсе, адвокат тергеушінің жауап алуды тоқтатып, ... ... ... ... ... ... жағдайда тергеуші адвокаттың өз қорғаушысымен тез арада жолығуын
талап еткен мәселеге ... ... ... ... ... мән-жайларды
анықтауға кіріседі.
Егер, тергеуші, мәселені анықтауы үшін қорғаушыны айыпталушымен оңаша
жолықтырмаса, айыпталушының ары қарай жауап беруден бас ... ... ... келтіруі мүмкін.
Ал, тергеуші ондай үзіліс жасаған болса, ол жайында жауап хаттамасында
көрсетеді.
Зерделенген қылмыстық істердің 25%-нда ... ... ... ... ... ... ... мен мүдделеріне нұқсан
келуге тиіс емес. Жаңа қорғаушы іске кіріскенде айыпталушының онымен оңаша
жолыққысы келетін-келмейтіндігін білу керек, ... ... ... ... қорғалушымен жолығысуының қорғауды жүзеге асырудағы маңызы
зор. Жолығысу кезінде адвокат істің ... ... ... ... ... ... қорғанудың құралдары мен тәсілдерін
таңдайды, кімдерді сұрап, қандай құжаттар табу керектігін айқындайды.
Оңаша жолығысу ... ... ... ... ғана ... оны
жүзеге асырудың тактикасын да анықтауға мүмкіндік береді.
Кезінде К.К. Арсеньев оңаша жолығу ... ... істі де, ... ... ... ... алады» деп жазған еді [39, 105-б.].
Заң шығарушы қорғаушының қорғанушымен ... ... ... ... ... ... жария етуге тосқауыл болатын ... ... ... ... ... және ... ... көрсетумен байланысты өзі алған мәліметтерді жария етуге тиісті емес.
Екіншіден, айыпталушының ... ... ... ... болған мән-
жайлары бойынша куәгер ретінде сұралуға жатпайды.
Үшіншіден, айыпталушының өз қорғаушысымен жолығуы СИЗО қызметкері көре
алатын, бірақ ести ... ... ... ... ... ... ... адвокатты іске
қатысуға бірден ... ол ... СИЗО ... хабардар етеді,
қорғаушының іске кірісуіне және оның қорғалушымен жолығуына қандай да ... ... ... тыйым салады.
Қорғаушының айыпталушыға айып тағылған кезде болуы, одан ... ... ... ... да тергеу әрекеттері ... ... ... ... ала ... кезінде өзінің қорғау міндетін орындауына көп
көмек етеді.
Бұл құқық айыпталушы үшін ғана ... ... ол ... ... ... ... көмектесті, себебі адвокат пен тергеуші позицияларының
түйісуі тергеушінің қорғау ... ... ... береді, оны
айыпталушының құқықтарының бұзылуына алып келуі ... ... ... сақтандырады.
Адвокаттың іс бойынша жұмыс істеуіне барлық қажетті жағдайларды тудыру
арқылы ... оның осы ... ... ... ... Ол ... ... ол қатыса алатын тергеу әрекеттерінің қашан және қашан
қай жерде жүргізілетіндігін хабарлайды; егер адвокат белгіленген ... ... ... ... онда ... келісіп басқа уақытты белгілейді.
Бірақ ол кейінге қалдырудың тергеу әрекеттеріне кесірі тимеуге тиіс.
Тергеу әрекеттерінің жүргізілуі ... ... ... алынып отырған
адамдарға сұрақ қоюға құқылы.
Зерделенген 500 қылмыстық істердің ... ... ... жүргізілген тергеу әрекеттеріне қатысқан, ал 17 істе ... ... ... ... іске ... үшін тергеушіден рұқсат алу керектігі заңда
айтылмаған. Бірақ зерттеуші қорғаушының сұрағына ... ... ... ... ... алу ... ... да көрсетіледі. Қорғаушының сұрақ
қоя алатын кезін ... ... ... ... ... ... ... келтірмеу үшін және оның сұрақ қою ... ала ... үшін ... ... ... ... ... күні бұрын жеткізгені дұрыс.
Тергеуші заңсыз әрекеттер немесе тәсілдер қолданған жағдайда қорғаушы
тергеу әрекеттерінің барысына рұқсатсыз араласа алады.
Сонымен қатар, ... өз ... ... онша ... астарлы
сұрақтарға жауап берме деп ақыл айта ... ... ... ... ешкім мәжбүрлей алмайды.
Әрине, тергеу әрекеттеріне қатысу қорғаушының міндеті емес, құқығы.
Бірақ, мойындау керек, сол ... ... ... ... тілеуі, ол қатысуды міндетке айналдырады.
Егер қорғанушы кәмелетке ... ... егер ол ... психикалық және
дене кемістігі себепті өзінің мүдделерін өз бетімен қорғай алмайтын ... ... ... әрекеттерін жүргізгенде оған заңгердің білікті заң көмегі
керек болса, қорғаушысы қатысқан тергеу ... ... ... ... бір ...... ... жүргізілуіне адвокаттың
қатысуы сол дәлелдемеге үлкен салмақ береді.
Іске қатысқан кезден бастап қорғаушы ұстау ... ... ... ... ... өзінің қатысуымен немесе қорғалушының
қатысуымен жүргізілген тергеу әрекеттерінің хаттамасымен, ... ... ... ... және ... ала тергеу аяқталғаннан
кейін ғана адвокат ... ... ... ... таныса алады.
Қолданыстағы заңнама қорғаушының іске ... ... ... алу ... ... шарасы қолданылған, айып тағылған кезден
бастап қатысуына рұқсат берді, бірақ тергеу құпиясын ... ... оның ... ... ... ... танысу құқығын шектеді.
Бірақ, қылмыстық іс материалдарын білмеу және қорғаушыда дәлелдемелер
жинастыруға құқықтың болмауы оны ... ала ... ... ... ... ол ... сот ісін ... осы кезеңінде
қорғалушының құқықтарының бұзылмауын қадағалаушыға айналады.
Сонымен қатар, бұл дәлелдемелерді көрсету қолдаухат түрінде ... ол ... ... ... іс ... ... қорытындының пайдасы неде?
а) соттың алдына қылмыстың әділ ... ... ... екі ... келіп түседі, ал сот істі талқылау кезінде айыптау
қорытындысымен ғана емес, ... ... де ... ... ... ... жағдайда қолдаухатты қанағаттандырады;
б) тіптен, айыпталушыны алдын ала тергеуде қорғаған адвокат сотта оны
қорғамаса да, қорғау ... және оған ... ... ... ... ... ... тағылған айыпқа деген көзқарасымен
таныстырады, танысады деген сенімде болады.
Қорғау ... ... ... ала ... ... ... белсенділігін арттырады. Бұл қорытындыда адвокат
алдын ала ... ... ... қорғау қызметін қалай жүзеге асырғандығын
толықтай көрсетуге мүмкіндік алады.
Қорғаушының қорытындысы адвокаттың әр қылмыстық іс ... ... ... керек. Дегенмен, кейбір істерде қорғаушы ондай
қорытындыны жасап, оны ... іс ... ... ... ... ... қорғаушының құқығы болып табылады, оны ол өз қорғауындағы
адамның заңды мүдделерін қорғау үшін қажетті және ... деп ... ... ғана іске ... ... қудалау органдарының (осы органдарының ... ... ... ... ... ... қылмыстық іс
жүргізу заңнамасының талаптары бұзылған жағдайда, ... жақ ... ... ала ма? – ... сұрақ туындайды. Бұл проблема
қылмыстық іс жүргізу ғылымында ... ... ... ... асиметриметрияланғаны» – деп аталады.
Құқықтық ғылымда жоғарыдағы проблмаға ... екі ... көз ... ... ... ... ... С.А. Пашинның ойынша қорғаушы жақ
ондай дәлелдемелерді ... ... Ал, В.Л. ... бұл
дәлелдемелерді қорғаушы тарап пайдалана алмайды деген пікірде.
Біз В.Л. Кудрявцевтің ... ... ... заң талаптары бұзылып
алынған дәлелдемелездің заң күші болмайды, бұл жағдайда процесуалдық нысан
бұзылады, ал ҚІЖК 116 ... ... ... деректер дәлелдемелер ретінде
рұқсат етілмейді.
Адвокат-қорғаушының қылмыстық іс бойынша қорғау ... ... ... жүзеге асырып жүрген лауазымды тұлғалар, адвокаттың белгілі бір
іс-әрекетті жүргізу ... ... ... қабылдауды жөнінде
өтініштерін қабылдамай, ал ... ... ... ... жиі ... ... нәтижесінде қылмыстық іс жүргізудің
тараптардың бәсекелестігі мен тең ... ... ... және
айыпталушы мен айыпталушының құқықтырынын шектелуіне және ... ... ... ... ... шешу үшін ҚІЖК 102 баптың 4
тармағының ... ... ... ... ... ол ... кейін, оның қаралуы және тікелей шешілуі
міндетті болып табылады»
Қылмыстық іс жүргізу ... және ... ... жинау субъектісіне жатады ма?, немесе оның ... ... болп ... ма? – ... сұрақ туындайды. Бір
топ ғалымдар, адвокат-қорғаушымен жинаған ... ... ... ... ... (мысалы, А.В. Смирнов және К.Б. Калиновский [1, 149
б.]). Ал, екінші бір топ ... ... ... ... ... тек қылмыстық іс жүргізу ... ... ... ... ғана ... болып саналады деген ойды
ұстанады (И.Б. Михайловская [2, 169 б.]).
Адвокат-қорғаушы айыпталушынің, айыпталушының және ... мен ... ... ... ... ... ... прокурордың тиісті ... ... ... саналмайды-деп есептейміз. Егер адвокат-қорғаушымен
жиналған материалдар ... ... ... іс бойынша
маңызы бар мән-жайларды анықтау үшін пайдасы бар деп танылса, онда ... ... ... осы ... ... ... іске
дәлелдемелер ретінде қосу туралы қаулы шығаруы тиіс. ... ... ... Михайловскаяның пікірі дұрыс болып табылады. Осы орайда, А. Түгелдін,
адвокат, тергеуші сияқты ... ... ... асыру қажет [3, 83 б.] –
деген ойы қате ... іс ... ... ... ... адвокатты
шақыруға ақшалары жоқ деп жиі айтады. ... ол ... ... ... орай ... ... Нәтижесінде, мемлекет, шын
мәнінде мүліктік жағынан дәрменсіз емес айыпталушынің, ... ... мен ... ... ... ... ақысын
өтейді. Бұл әділетті емес.
Біз бұл проблеманы шешудің келесідегідей жолын ұсынамыз. ҚІЖК ... 1 ... 5 ... ... ... іс жүргізуде тағайындау
тәртібімен қорғауды жүзеге асырған ... ... ... ... ... іс ... шығындарына жатады. Аталған шығын айыпталушы, айыпталушы,
сотталушы мүліктік жағынан дәрменсіз болса, ҚІЖК 176 ... 6 ... ... ... ... Ал ондай мүліктік жағынан
дәрменсіздігі, от басының орта жан ... ... ... ... ... үш ... табыс туралы анықтамамен қылмыстық
істі тергеу барысында растауы тиіс.
Қылмыстық іс ... ... ... ... ... ... өз еңбектеріне алуға тиіс ақысын уақытылы
немесе мүлдем алмай ... ... жиі ... Бұл проблема туралы
көп айтылып та, жазып та жүр (мысалы, Канафин Д. [5, с. 231]).
Біздің ... бұл ... шешу үшін ... іс ... ... ... ... еңбек ақысын арнайы қорларда
жиналатын қаражаттан өтеу керек деп есептейміз.
2.3 Қорғаушы мен айыпталушы ... ... ... процесіндегі өзара
қатынасы және қорғаушының қылмыстық іс бойынша позиция ... ... іс ... ... аясына тарту, тіптен оны қылмыс
жасадың деп айыптау ол адам мен қылмыстық іс жүргізутің басқа ... ... ... және ... ... ... алып келеді.
Бұл қатынастарда олар бірін бірі таниды, серіктеріне ықпал ... оның ... ... ... ... ... да бір ... тартылып, оның өзін қоршаған
адамдармен арасында белгілі бір ... ... ғана ол ... тану ... ... Адам ... еш ... тани
салмайды, ондағы қалыптасқн адам бейнесі және ол туралы ұғым ... және ... ... ... – деп Т. ... ... [40, 101-б.].
Мұның бәрінің айыпталушы мен оның қорғаушысы арасындағы қатынасқа да
қатысы бар екендігі сөзсіз, олар ... ... ... сот ... ... адам мен процестің басқа қатысушысы ... ... ... ... орын алады.
Бұл қатынастар өте күрделі, себебі оларда:
- құқықтық;
- этикалық;
- психологиялық сияқты бірнеше аспектілер өзара байланыс тапқан.
Жоғарыда, негізінен, айыпталушыны ... ... ... ... ... ... қатынасын қарастырғанбыз, ал осы тармақта ... ... ... де ... мен ... ... қатынастардың психологиясын анықтау
үшін олардың арасында туындайтын коммуникативтік байланыстардың ... ... ... ... диспозиялық ықпалынан процесте
туындайтын оң және ... ... мен ... ... бұл
қатынастарға әсерін, қорғаушының қорғалушымен байланысының психологиялық
жолдарын, оларды ... ... ашу ... мен қорғаушы арасындағы ... ... ... ... ... кез ... ... – адамдардың бірлескен
қызметінің айрықша ... ... ... жай ... олар
әрқашанда қандай да бір себеппен қатынасады [41, ... ... ... деп ... ... анық күдік тудыруы
қорғаушы мен оның өзара қатынасуына сылтау болады.
Бұған айтарымыз, осындай қолайсыз ... тап ... ... ... ... органының қысымын сезінгенде өзіне Қазақстан
Республикасының Конституциясы кепілдік берген білікті заң ... ... ... ... сот ісін ... ... білетін
адамды керек етеді.
Бұл қатысудың маңызы – жарты іске ... ... ... ... ... ... керек екендігін, оның іске қатысып өзінің
құқықтары мен ... ... ... ... ең алдымен
айыпталушының өзі ... ... ... заң ... қорғаушының іске
қатысуы керек емес екенін өзінше ... ... іске оның ... ... да ... (ҚІЖК-нің 71-бабы).
Қорғаушы мен қорғанушы арасында коммуникативтік байланыстардың орнауы
бұл психикалық қатынастың қажеттігін ... ... де ... ... себебі бұл қатынасудың мақсаттары неғұрлым ... ... оның ... де ... ... дәрежеде қамтамасыз етіледі.
Мақсатты ұғыну дәрежесі сол ... ... ... сол ... мүдделіліктің болуына байланысты. Олардың
өзара байланыс жасауға ұмтылуы, одан ... да бір ... ... осыдан.
Әрине, мұның бәрі адвокат-қорғаушыға қарағанда айыпталушыға ... ... ... ... ... оның ... оның борышы.
Адам өз борышын дұрыс атқаруы үшін оны түгелдей ... ... ... онда өзіне жүктелген міндетті адал орындауға құлшыныс пайда болады.
Коммуникативтік байланысты ... ету үшін ... ... жақсылап түсіндіруге, онда алдағы қатынасушылыққа
деген қызығушылық тудыруға баса ... ... ... ... ... істі жүргізуші органдардың айыпталушыға оның қылмыстық
қудалау ... ... ... ... ... ... ... және
қорғаушының іске қатысуының дұрыс екендігін түсіндіруі ... ... да бір ... ... ... ... ... мүмкіндік бергеннің маңызы бар, себебі сол кезде қорғаушы
айыпталушымен өзара ... ... оған ... бір мақсат
көздейтіндігін, оған көмектесетіндігін айтады, ал айыпталушы кінәлаушы
органдар алдында өзінің жалғыз еместігін сезінеді.
Айыпталушы мен қорғуашы ... ... ...... ... немесе жанама байланысты қандай да бір құралдармен
орнату және сақтап ... үшін ... мен ... ... ... ... ... даусыз шешетіндей өзара жарасымды психологиялық ... ... ... қорғаушы мен қорғалушы арасында жеке сипаттағы
қатынастардың да ... ... ... ... яғни олар ... әрекеттесудің
белгілі бір түріне дайын тұрады. Өзара ... ... ... ... оң, ... ... ... жалғасады.
Сонымен қатар, ол қылмыстық сот ісін жүргізудің бұл ... ... ... ұқсастығымен де, ұқсас еместігімен ... ... Бұл ... ... тұру да, ... ... ... келу де болуы мүмкін.
Бұл адамдардың арасындағы өзара әрекеттерге даяр тұрушылық олардың іс-
қылықтарынан, ... ... және ... ... ... ... әрекеттестікке даяр тұрушылықтың оң эмоционалдық күйзеліспен,
субъектілердің ... ... ... ... ... ... ... көмектесуге даяр екендігімен жалғасқаны ... ... ... ... ... ... ... арнаға бағыттау
үшін қорғаушының айыпталушыға қандай да бір ықпал етуіне тура келеді.
Қандай қатынасу болмасын белгілі бір психикалық әсер ... ... ... ... ... ... актісін психологиялық ықпал
деп санауға болады. Мұндай ықпал қорғаушының ... ... ... ... айқын көрініс табады [42, 98-б.].
Адамды қылмыстық іс жүргізуке айыпталушы ... ... оны ... ... алып ... онымен байланыс жасау қиындайды. Сондықтан да
қорғанушы қорғалушымен психикалық байланыс орнатуға мүмкіндік беретін, оның
психикасын түзететін ... ... ... ... байланыс орнату
ондай қызметтің негізін құрайды [43, 148-б.].
Психологиялық байланысты бір-біріне ... ... ... өзара
сыйластық сезім туғызу, бір-біріне сенім білдіру процесі деп анықтауға
болады [44, 201-б.].
Қорғаушы мен айыпталушы ... ... ... ... және іс
жүргізудің нормалары мен қорғанудың заңды құралдарын сақтай отырып екеуінің
іс бойынша ... ... ... ... келісілген, іскерлік өзара
әрекеттестік деп ... ... ... ... ... қорғаушы алдын ала
жоспарлап, бұған қалай да қол жеткізуі тиіс.
Қатынасқа кірер алдында дамуы тиіс психикалық құбылыстар ... ғана ... ... өз ... ... Бұл ... бұрын, психологиялық бейімделу процесін көрсету керек.
Айыпталушының қорғаушымен қатынасуы қатар өтетін жаңа объектіге және
субъектіге ... ... ... бұл ... ... ... яғни ... жаңа
әлеуметтік рөлді ұғыну және оған ... ... жеке ... ... яғни қатынасатын адамға (қорғаушыға)
үйрену;
3) бұл жағдайға қарай бейімделу, яғни қатынасудың ... ... ... ... ... айыпталушымен психологиялық байланысқа кіру кезеңі
қорғаушының өз қорғалушысын қаншалықты ... оның ... ... істің мән-жайына қатысты онда бар пікірлерге
едәуір байланысты.
Бұл жерде айыпталушының іске ... үшін өзі ... ... (бұл ... психологиялық байланыс үшін қолайлы ... ... ... ... іске ... бар.
Екіншіден, қорғаушы қорғалушының ойлану қабілетін пйадалануға тиіс,
соған әсер ете ... оның ... ... және сұрыптау қызметін
жақсартуға болады.
Оның кінәлі екендігін дәлелдейтін, қылмыстық істе бар материалдарды
бірлесіп ... ... ... ... ... айқындап, ол
дәлелдемелердің қаншалықты ... ... ... ... оның жалпы іске деген позициясын анықтаған жөн.
Үшіншіден, ... ... ... ... ... ... де жақсартады, оның алдында үміт оты жанады, ол соған
ұмтылады.
Айыпталушы мен қорғаушы ... ... ... ... ... ... дамығанда ғана байланысқа алып ... Бұл ... ... болған сайын қылмыстық іс жүргізутегі қорғау функциясы да
ойдағыдай жүзеге асырылады. Сенімнің пайда ... ... ... сол ... ... маңыздылығы, оны айыпталушының қауіпсіз деп бағалауы.
Т.П. Скрепкина сенімнің өзар әрекеттесуші ... ... ... ... ... позицияларының әр түрлі варианттарының жиынтығына
байланысты алты түрін бөліп алады.
Қорғаушы мен ... ... ... ... ... және
олардың сипаты, қорғау қызметін жүзеге асыруға ықпалын зерттеу барысында
біз осы автордың топтастыруына сілтеме жасаймыз.
1. ... мен оның ... ... ... яғни олар ... бірі ... тең серіктес деп санайды, бір-
біріне сенеді.
Бұл адвокат пен айыпталушы арасындағы өзара ... ... ... ... ол шынайы психологиялық қатынасудың туындауына
септігін тигізеді, нәтижесінде нақты қылмыстық іс бойынша өзара келісілген,
ортақ ... ... ... мен ... ... ... бағалайды, бірақ бірі бірінің
маңызды, сенімді екендігіне шек келтіреді, бір-біріне онша ... ... ... ... ұстануға қол жеткізе алмайды, қорғану
қызметіне адвокат пен айыпталушының жұмылып кірісуі мүмкін болмайды.
3. Қорғаушы пен айыпталушы өздеріне онша ... ... ... бірі үміт ... ... бұл дұрыс жағдай емесе, себебі олар
жауапкершілікті бірі ... ... одан ... ... егер қорғаушы өзіне, өзінің жалпы іс жайындағы нанымына
сенбей, айыпталушыға, оның ... және ол ... ... ... онда айыпталушының дәлелдеріне ғана негізделген, қате және біржақты
зерттелген позиция бойынша дәлелсіз үкім ... ... ... ... егер ... ... қорғаушыға сенсе, бұл жағдайда да
қаупі болады, себебі қорғаушы өз міндетін ... ... ... ... оған толықтай сенген айыпталушы қылмыс жасауда ... ... ... жеңілдеу қылмысты мойныңа ала сал деген үгітіне ... ... ... ... мен мүдделерін қорғау ісіне, мұндай жағдайда,
орасан зиян келеді.
4. ... ... ... ... ... ... ... өзіне
де, екінші адамға да сенеді, ал екінші адам тек өзіне ғана сенеді.
Қорғаушы мен қорғалушы ... ... ... тек ... ... адам тарапынан айла-шарғы тудыруы мүмкін. Мұндай жағдайды екі
жақты бағалауға болады, ол қорғану ... ... ... ... ... де мүмкін.
5. Қорғаушының немесе айыпталушының біреуі өзіне де, екінші ... ... ... ал ... ... ... басқаға көп сенеді.
Осыдан барып беделділік пайда болады, бір адам екінші адамға ... Бұл ... ... дұрыс жүзеге асырылуы үшін айыпталушының емес,
адвокаттың беделді ... ... ... ... ... ... ... өзіне көп сенеді, ал
екінші адам, ... ... ... басқаға көп сенеді.
Позициялардың мұндай қосындысы өзіне ғана ... ... ... ал екінші адамға құрал ретінде пайдаланылады.
Екінші адамға деген сенімнің формальды-динамикалық жағы ... ... ... ... Бұл ... адамның кімге (қай субъектіге),
нені (қандай ақпаратты) және қай ... ... ... мен ... ... ... пайда болуы іс жүзінде
психологиялық байланыстың орнағанын білдіреді. Бұған қылмыстық іс ... ... да ... ... ... ... немесе
оның жауапкершілігін жеңілдететін мән-жайларды айқындау, оған ... ... ... үшін ... ... ... барлық құралдар мен
тәсілдерді пайдалануға құқылы. Адвокат қорғауды жүзеге асырумен және басқа
заңдық көмек көрсетумен байланысты өзіне ... ... ... ... емес ... 205-бабы).
Оның үстіне, ҚІЖК-нің 82-бабына сәйкес өзінің міндетін орындаумен
байланысты қорғаушыға қылмыстық істің ... ... ... ... ... болмайды.
Әңгімелесушілер арасында ақпарат алмасу да қатынасудың коммуникативтік
жағына жатады. Біз бұл ... ... ... яғни ... ... ... идеяларды ғана емес, әрекеттерді де алмасуды
бөліп аламыз.
Айыпталушы мен оның ... ... ... ... ... де ... ... олар серіктестікті қайсыбір
объект деп қарастырады. Басқа қатысушы ... ... оған ... ... ... яғни ... мақсат, позиция талданады.
Қорғаушы айыпталушыны жақсы білуге тиіс. Мұны өзара ... ... ... ... ... ... ... қатынасу кезінде
айыпталушы тарапынан тиісті іс-қылықтың болатындығына сенеді. Оны алдын ала
білу үшін қорғаушы өз ... ... ... ... ... ... осы хабарға қатысты ойын;
- екіншіден, айыпталушының өзіне қатысты ойын;
- үшіншіден, ... ... ... ... ... білуі тиіс [45, 25-б.].
Ол үшін қорғаушы өз хабарын даярлағанда айыпталушының кейбір жақтарының
моделін ... Оның ... ... ... болуы үшін қандай болуы
керек екендігін көзіне елестетеді. Қорғалушының ... ... ... ... ... ... ... дегеніміз – басқаның рөлін қабылдау ғана
емес, алдыңғы рөлді ... де және ... ... ... ... ... маңызы зор. Адамдардың түсінісуі дегеніміз –
олардың бір-бірінің басына ... ... ... ... ... ... бел ... қандай бастапқы принциптермен
қаруланғандығын білу, ақыл қосып, қиындық өз басына түскендей ... да өзін ... ... ... ... ... ... қасіретін бөлісу арқылы өзіне сенім жинай алады [46, 47-б.].
Қорғаушы мен айыпталушы арасында байланыс орнату оны ары қарай ... ... ... ... ... ... үшін керек, оны олар
сезінуге тиіс. Егер ондай нәтижелерді ол ... ... деп ... ... ... ... Мысалы, қорғау жағының алдында
тұрған белгілі бір аралық міндеттің айыпталушы үшін ... ... ... жатады (мысалы, қорғаушының өзінің қорғалушысына ... ... ... ... бұзу ... ... қолдаухатын
қанағаттандыру және т.б.).
Бірақ, қорғаушы мен қорғалушы арасындағы өзара қатынастар ... ... ... бола бермейді, кейде қиыншылық та туындайды.
Қақтығыстық қызметте өзара әрекеттестік субъектілерінің арасында бір-
біріне қарсы тұрушылық өз ... ... ... қызметіне кедергі
жасаушылық орын алады. ... мен ... ... ... қақтығыстық сипат алу үшін олардың бір-біріне ... ... ... ... ... ол мұндай өзара әрекеттестіктің басталуына
түрткі болады.
Қатынастар субъектілерінің ... ... ... қарсы
бағытталған іс-қылығының сыртқы аспектілері, егер ... ... ... ... бағытталған деп ұғынып, оған қарсы әрекет жасаса, қақтығыстың
басы деп ... ... деп ... үшін ... үш ... ... ... бірінші субъект екіншіге залал келтіру үшін ... және ... ... ... ... бұл ... ... қарсы бағытталғандығын ұғынады;
3) соған байланысты ол бірінші субъектіге қарсы бағытталған әрекеттер
жасайды.
Қорғаушы мен қорғалушы ... ... ... ... ... ... ... біреуінің өз пікірін басты ету ниетінен де туындауы
мүмкін.
Қақтығыс айыпталушыда қандай да бір көзқарас ... ол ... ... ... жағдайда да болады, айыпталушы көзқарасының істің қайсыбір
тұстарына ... ... көре тұра өз ... ... жағдайларда мұндай қақтығыстар өтпелі болып келеді. Қорғаушы ... ... ... ... мүдделерінің бір мақсатқа
бағытталғандығынан туындауы мүмкін емес, себебі ... ... ...... ... ... ... деген де себеп
болады, бұл жағдайда бір жақ екінші жақты мойындамайды. Бұл ретте олардың
атқаратын ... ... ... ғана олар ... қарама-
қайшылықты болады.
Сонымен, екі жақ өзара әрекеттестік үшін ортақ ... ... бұл ... ... дамиды.
Айыпталушы мен адвокат-қорғаушының жағдайында керісінше, ... мен ... ... ұқсас, тек кейін, өзара қатынасу барысында
қандай да бір себептермен олардың арасында ... ... ... сот ісін ... бұл ... ... ... қатынастардың да болуы мүмкін, бұл жағдай арадағы қатынасты,
екінші адамның рөлін дұрыс ... ... ... қатынастар, әдетте, айыпталушыға қорғаушы жайында
алдын ала қате ақпарат бергендіктен де ... ... ... ... ... ... ... дейін, қандай да бір
теріс пікір қалыптасады. Дұрыс емес ... ... ... ... ... ... (мысалы, камерада бірге жатқандар) беруі
мүмкін.
Мұндай жалған қақтығыстық қатынастар ... ... ... ... ... көзін жеткізгеннен кейін түзеледі. Бұл жерде алдын
ала ойластырылған коммуникативтік байланыстың маңызы зор.
Қорғаушы мен қорғалушы арасындағы ... ... ... ... ... ... ... олардың арасындағы қақтығыс
мәселесін шешеді. Оған мүдделерінің ортақтығы, араларында ... ... ... әлеуметтік рөлдерінің ұқсастығы көп септігін тигізеді.
Бұл алғашында қарама-қайшылықты бәсеңдетеді, сонан соң бара-бара одан
мүлде арылтады.
Егер ... мен оның ... ... ... ... және ... деген оң қатынасқа негізделген өзара қатынас
үшін коммуникативтік жақ басты болса, қайшылық ... ... ... өз әрекетін реттеуі керек, қатынасқа өзгерту енгізіп ... ... ... ... ... ... бар, бірдемеден секем алып
үрейленген, қақтығысқа дайын тұрған адамдармен де ... ... тура ... ... ... ... деп кінә ... кейін сондай күйге душар
болған).
Қорғаушы міндетін өтеу, қорғаушымен өзара қатынас ... ... ... бұл ... арасында қақтығыстар тудырады, ол, негізінен,
әрқайсысының өз позициясын таңдауымен, қорғанудың ортақ позициясын құру
керектігімен ... ... Іс ... ... ... ... жауапты кезеңі, қорғаудың ... ... ... ... ... ... субъектісі қалай да қорғау ... ... қол ... ... деп ... пікір позицияға жатады, ол оны
қорғайды, процеске қатысушы басқа адамның оған қайшы келетін пікіріне дау
айтады.
Қорғаудың ... ... ... ... ... үшін ... адамға
байланысты, ол өзін кінәлімін деп мойындауы мүмкін, мойындамауы да ... оның іс ... да ... бір ... қорғауға тиісті позициясы.
Қылмыстық іске кіріскен қорғаушы да белгілі бір позицияны қорғауға, ол
қорғаушының нақты іске қатысты қызметін алдын ала ... оның ... ... және этикалық мәселелеріне көзқарасын сипаттайды.
Оның позициясы мынадай компоненттерден тұрады:
- біріншіден, ол өзінің қорғалушысының ... ... ... оның
бір бөлігін жасағандығын мойындауы немесе теріске шығаруы мүмкін;
- екіншіден, ол іс ... ... ... шүбәсіздігін немесе
дәлелділігін мойындауы немесе мойындамауы мүмкін;
- үшіншіден, оның позициясы кейбір фактілерге ... баға ... ... мүмкін;
- төртіншіден, іс жүргізудің белгілі бір құралдары мен ... ... ... ... мен ... ... жерде адвокат-қорғаушы іс бойынша өз ... ... оның ... ... емес пе, әлде ... ме, ... ... көпшілігі адвокат кейбір фактілер бойынша заңдық
баға беруде және де қорғауды жүзеге асырудың ... мен ... ... ... ... ... ұстанады. Оның қажеттігі оның білікті
заңгерлердің бірлестігі болып табылатын ... ... ... ... ... қорғауды жүзеге асыру арқылы азаматтарға ... ... ... ... туындайды.
Белгілі бір фактілерге заңды баға берудің, қорғанудың құралдары ... ... ... білумен байланысты екендігіне
байланысты ескерсек мұндай міндеттерді адвокаттан басқа кім атқармақшы?
Өзінің қорғаушысына тағылған кінәні адвокаттың ... ... ... ... ... іс ... ... таңдау
проблемасы бас көтереді.
Егер айыпталушы өз кінәсін мойындап тұрса, ал ... ... ... ... ол ... емес ... жеңілдеу қылмыс
жасағаны үшін кінәлі деген тұжырымға келсе, онда қорғау ... ... яғни ... іс бойынша өзінше позиция ұстанып, соны қорғауды
(әрине, егер айыпталушы мұндай адвокаттан бас тартпаса).
Бұл айыпталушының мүддесіне толықтай сай ... ... оның өз ... ... да бір ... ... байланысты болуы мүмкін
(мысалы, жақын адамды құтқарып қалу үшін немесе ... ... ... ... ... Егер ... ... еместігіне адвокаттың
көзі жетсе, ол айыптайтын дәлелдемелердің ... ... ... ... ... ... ала тергеуде болған және
кейін сотқа келіп түскен, бірақ зерттелмей ... ... ... жағы негізге алған мән-жайлардың орынсыз екендігін дәлелдейді.
Бірақ, айыптаулшы өзіне таңылған кінәні теріске шығарып, мойындамаған
кезде қорғаушының оған ... ... ... ... қарау керек екендігі
күрделі мәселе, өз қорғаушысының өзі келіспейтін позициясын ... ... емес ... ... ... іс бойынша позиция таңдауда тәуелсіз ... ... онда ... іс ... ... ... ... бар, сондықтан да ол өз позициясын өзінің ішкі
нанымына ... ... ... ... ... пікірінше, егер қорғаушы
кінәнің шүбәсіз дәлелденгені себепті соттың ақтау үкімін ... ала біле тұра ... ... ... бар ... ... одан
қорғалушыға еш пайда келмейді, қайта айыпталушының ... ... ... ... ... ... жіберіп алады.
Бұл пікірді қолдайтын авторлар қалыптасқан жағдайдан шығудың ... ...... ... ... ... ... онымен келіспесе, оған бұл қорғаушыдан бас тартып басқа адамды
шақыруға болатындығын ... [48, 56 ... ... ... деп айта қою ... ... алған басқа адвокатымен де
мұндай жағдай ... ... не ... және арада
алауыздық болғанмен, айыпталушы қорғаушыдан бас тартпаса және өз ... ... не ... бұл ... ... ... ... те сипат бар. Адвокат халық арасындағы
құқыққа тәрбиелеу жұмысында елеулі рөл атқарады. Әділ ... ... ... ... ... мен ... баға ... кейбір тұстарын түсіндіріп, қорғаушы ... ... ... өз ... ... ... ... алуға көмегін
тигізеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Айыпталушының іс жүргізудегі орнына және оның ... ... ... қатысты автор тарапынан қылмыстық іс ... ... ... ... ... мен ұсыныстар жасалды:
1. Егер алдын ала тергеу барысында бұрын бұл іс ... ... ... ... болу ... ... процестен шығып
қалған адамнан жауап алу қажеттігі туындаса, жауап алудан бұрын оған
өзін әшкерелеуге ... ... ... ... ... жауап бермеуге құқылы екендігі түсіндіріледі. Ондай түсініктің
берілгендігі жауап алынатын адам мен тергеушінің қолы ... ... ... алынатын адамға адвокаттың қатысуымен жауап беру
мүмкіндігі жасалады.
2. Айыпталушының қорғануға құқығын қарастырғанда заң ... ... ... шараларына (ұстау, бұлтартпау шаралары) баса
назар ... ... ... ... ... ... ... жасаудағы айыпталушынің өзі екінші қатарға
жылжыған. Айыпталушынің ... ... ... ... ... шектеудің адам тартылған сипатын ғана алады, ал оның мемлекеттік
органдарға сезік тудырып отырғандығы ... ... ... ұмыт ... ... ... алу ... шектеу Қазақстан Республикасының
Конституциясына қайшы ... ... бір ... ... ... адамның қылмыстық іс жүргізутегі құқығын ... ... ... Қолданылған мәжбүрлеу шарасының түріне
қарамастан айыпталушылердің барлығы ... ... ... ... ... ... ... және айыптауға қарсы
тұратындардың барлығы айыпталушыны қорғауға жатады, бұл ... және ... ... ... ... ... ... және айыпталушыны ақтауға немесе оның кінәсінің аз екендігін
дәлелдеуге бағытталған қызметі.
5. Тергеу ... адам ... ... ... өзі ... ... ... екендігіне сенімді болуы керек, олдай болмаған жағдайда
оның айыпталушыға қатысты барлық әрекеті заңсыз және ... ... ... ... қылмыстық қудалаудың оған айып тағылғанға дейін, яғни
айып тағылғанға дейін ұсталып, ... ... ... ... етуде өзінше ерекшелік бар, ол, біріншіден, ... ... ... оны теріске шығару немесе жеңілдету үшін өз
қызметін ұйымдастыруға қаншалық даяр ... ... ... ... оны ... ... ... құқықтармен қамтамасыз
етуінің құқықтық аспектілерімен байланысты.
Осыған байланысты біз айыпталушыларды екі үлкен топқа бөлуді ұсынамыз:
1) осы қылмыстық істе бұрын ... ... ... ... айыпталушы ретінде жауапқа тартылғанға дейін айыпталушы деп танылмаған
адамдар.
7. Айыпталушыға айып тағылғаннан кейін оған басқа құқықтарымен қатар ... ... бас ... ... да түсіндіріледі.
8. Айыпталушының қорғаушы алуға құқығы оның қорғау функциясының тиісінше
орындалуын, қылмыстық істе оған ... ... үшін ... ... ... талап ете алуын білдіреді. Сондықтан да
айыпталушыны алдын ала тергеуде ... ... ... тиіс деп
санаймыз.
9. Кәмелетке толмағандардың және медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шаралары
қолданылатын адамдардың қылмыстары туралы істер бойынша ... ... ... үшін оның ... ... ... ол
сонымен қатар басқа ғылымдар (жасөспірімдер психологиясы, медицина
және т.б.) ... да ... ... ... ... тәжірибе
жинақтаған болуы тиіс. Сондықтан да мұндай істерге адамдардың осындай
санаттарын қорғауға мамандандырылған ... қана ... ... ... Егер істе ... кінәсіз екендігін немесе оның кінәсінің аз
екендігін дәлелдейтін мәліметтер болса немесе қорғаушының пікірінше,
жинақталып, қылмыстық іс ... ... ... ... бар
болса, онда ол бұл материалдардың бар екендігін көрсетіп, олардың
дәлелдемелік маңызын ашуға, оларды айыпталушының ... ... аз ... дәлелдеу тұрғысынан бағалауға, қылмыстық істі
дұрыс шешу үшін олардың қажет екендігіне тергеу жүргізген органдардың
көзін жеткізуге міндетті.
Қорғаушының бұл ... ... ... ... ... сәйкес көтеретін құқықтық жауапкершілігі деп, ... ... ... сеніп тапсырған қорғаушы алдындағы борыш деп қарастыру
керек.
11. Қорғаушының дәлелдемелік қызметке қатысуының заңда ... мен ... ... ... ... ... қорғау жөніндегі өз міндетін орындауға қажетті
материалдармен, заңмен арнайы қорғалатындарын ... ... және ... танысу мүмкіндігі. Бұл ... ... ... материалдарды жазбаша сұратады, ол құжаттарды беруге ресми негіз
болады, адвокаттың ... ... ... білімді керек ететін мәселелер бойынша маманның пікірін сұрау
мүмкіндігі, сондай-ақ, сараптама жасағанда ... ... ... ... сарапшылардан және мамандардан алған мәліметтерін қорғаушы
қылмыстық істің әр түрлі мәселелеріне қатысты өз ... ... ... ... ... да бір ... ... жүргізу туралы қолдаухат
мәлімдегенде, егер ... ... ... ... ... болса, өз қолдаухатының қанағаттандырылуын талап ету мүмкіндігі,
себебі тергеуші, егер іс үшін ... ... және ... ... жауап алудан, сараптама жүргізуден және ... ... ... да ... ... ... бас ... емес.
12. Айыптау қорытындысын шығаратын тергеуші сияқты қорғаушыға да алдын
ала тергеу ... соң өз ... ... қорытындысында баяндауға
мүмкіндік беру керек.
13. Қорғаушы өз қорғалушысымен жолығып, онымен бірге ... ... ... ... ... ... айқындайды, сотта
қорғанудың ортақ позициясын, стратегиясы мен тактикасын анықтайды.
Қорғаушы қызметі минимакс принципіне тұрғызылады, оның ... ... ... ... ... ... ... ұтымды
болуға тиіс, яғни кінәсіздің қылмыстық жазаға тартылмауына, ... және ... ... ... мән-жайлардың айқындалуына, ол
өзін айыптымын деп мойындамағанда қылмыстық қудалауды жүзеге ... ... ... әділ жаза ... ... Заң ... айыпталушыға біршама қосымша ...... ... ... ... ... сот ... қорғануға қолайлы жағдай негізінде тұрғызылады, ол
бойынша айыпталушының кінәлі екендігіне ... ... ... ... барлық күмәнді жағдайлар сотталушының пайдасына шешіледі,
айыпталушы жақ ... ... ... дәлелдеген жағдайда ғана сот
айыпталушыны ... деп ... ... ... ала ... органдарына, сотта айыптауды қолдаушы
прокурорға өздерінің нанымдарын және ... ... ... ... ... ... жүктейді, қорғау жағына істегі
барлық күмәнді жайлар жөнінде дауласуға мүмкіндік ... ... мен ... ... ... ... орнауы
арада психикалық қатынастардың болуы керектігін ... ... ... неғұрлым терең ұғынылса, оның белсенділігі мен
толықтығы соғұрлым дұрыс қамтамасыз етіледі.
Айыпталушы мен ... ... ... ... ... ... ... сеніміне негізделсе ғана араларында толық байланыс ... пен ... ... ... ... бір-біріне деген
сенім анықтайды. Сенім неғұрлым мықты болса, ... ... да ... ... ... Сенім білдіру объектісінің маңыздылығы және ... ... деп ... ... ... ... ... болып
табылады.
Қорғаушы мен айыпталушы арасында байланыс орнап, оның ары ... ... ... ... оң ... ... яғни нақты сезінуі үлкен
рөл атқарады. Егер ондай нәтижені олардың екеуі де ұғынса, ... ... ... ... ... ... алдында тұрған қайсыбір
аралық мәселенің айыптаушы үшін оң шешілуі сондай ... ... ... ... ... бұзу ... ... мәлімдеген
қолдаухаттың қанағаттандырылуы).
16. Қорғаушы мен ... ... ... ... ... алып ... ... көбіне, кейбір нанымдардан ғана
емес, екі жақтың әрқайсысының өз пікірін басты деп санауға ... ... ... өз ... бірден анықтап, кейін одан бас
тартпайды, оның ... ... ... ... көре ... өз бетінен
қайтпайды.
Қақтығыстан арылу үшін қорғаушы ... ... ... ... ... боларлық ақпаратты оған мақсатты
түрде ... ... ... ... шешім қабылдауына мүдделер
қақтығысы, ортақ мақсаттың болуы, ... ... ... ... тигізеді.
17. Іс бойынша өз позициясын қалыптастырғанда қорғаушы ... ... ... ... ... асыру үшін ғана керек;
б) айыпталушының өзінің кінәсіздігі туралы айғағы ақтаушы дәлелдеме
болып табылады;
в) айыпталушыны ... ... ... ... үшін ... оның
кінәсіз екендігіне толық сенімді ... ... ... ол оның ... ... ... ... туындаған қайшылықтар мен алауыздықты дұрыс және уақтылы шешу үшін
қорғаушы мен ... ... ... ... ... ... ... кінәлі екендігіне қатысты қорғаушы мен қорғалушы
арасында қайшылық туындаса, не айыпталушы өзіне ... ... ... не
адвокат, егер айыпталушы одан бас тартпаса, ... ... ... және ... ... ... ... қорғайды, оған
заңдық көмек көрсетеді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Карнеева Л.М. Подозреваемый в советском уголовном ... ... ... - 1959. - № 4. – С. ... ... Р.Х. ... практика Верховного Суда Российской Федерации в
обеспечении прав личности в ... ... ... ... ... - М., 1998. – 150 ... Тыныбеков С.Т. Принцип обеспечения права подозреваемого и ... ... в ... ...... 1997. – 277 с.
4. Строгович М.С. Природа советского уголовного процесса и ... - М., 1970. – 296 ... ... А.М., ... Э. ... ... ... Лекции-очерки. -
М., 1997. – 470 с.
6. Комментарий к Уголовно-процессуальному кодексу Республики ... ... ... М.Ч. - Алматы: Жеты-Жаргы, 2008. – 870 ... ... А.Н. ... прав и ... ... личности при
применении органами дознания мер процессуального принуждения: Дисс.
... канд.юрид.наук: 12.00.08. - М., 1986. – 140 ... ... А.В. ... ... на ... в ... ... Беларусь: Дисс. ... канд.юрид.наук: 12.00.08. – Минск,
1992. – 160 с.
9. Дорохов В.Я. Процессуальные решения на стадии ... ... - М.: МВШ МВД ... 1984. – 345 ... ... С.Ф., Гинзбург А.Я. Следственные действия по УПК РК.
– Алматы, 1998. – 355 ... ... С.Д. ... ... ... в ... ... итоги и перспектавы (проблемы досудебного производства). -
Алматы: ... 2002. – 380 ... ... А.М. ... и ... деятельность защитника
//Адвокатура и современность. - М., 1997. - № 2. – С. 4.
13. Савицкий В.М. Презумпция невиновности. – М., 1997. – 297 ... ... И.Я. Курс ... ... В 2-х т. Т. 1.
- СПб., 1996. - 350 с.
15. Ескендиров А.А. Проблемы исполнения уголовных наказаний в ... ... ... ...... ... двор, 2008. – 256 с.
16. Юридическая конфликтология: Учебник / Ред. ... В.Н. - М., ... 315 ... ... А.П. ... ... формирования следственного
мастерства. – Волгоград, 1980. – 288 с.
18. Шишков М.Л. Участники процесса на ... ... ... 1988. - 360 с.
19. Корнуков В.М. Теоретические и правовые основы положения личности ... ... - ... 1987. – 296 ... Нуржаубаева К.И. Соблюдение законности и организация прокурорского
надзора при возбуждении дела, отказе в нем и ... ... ... ... Дисс. ... канд.юрид.наук: 12.00.08. - Алматы,
2002. – 148 с.
21. Филонов Л.Б. ... ... ... ... ... обвиняемого. - М., 1983. – 295 с.
22. Хасан В.И. О понятийной схеме и особенностях конфликта в ... ... ... // Проблемы психологии следственной
деятельности. - Красноярск, 1986. – 305 с.
23. ... М.И. ... ... ... ... ... ... ... 12.00.02. – Минск, 1993. – 150 с.
24. Сотников Н.И. Отказ в возбуждении уголовного дела. - Караганда, 1997.
– 271 с.
25. ... С.Н. ... в ... ... - М., 1996. – 256 ... Лобанов А.П. Правоотношения адвоката-защитника со следователем ... ... ... - Тверь, 1993. – 288 с.
27. Нормативное постановление № 26 «О практике ... ... ... ... ... на ... от
06.12.2002 года // Юридическая газета. – Алматы, 21.12.2002. – С. 2.
28. ... Э.Д. ... ... ... в деятельности адвокатуры. -
М.: МГУ, 1970. – 291 ... ... Д.К. ... в ... ... // Правовая реформа.
– Алматы, 2005. - № 4. – С. ... ... Г.Б. ... ... ... ... ... Оқу құралы. – Алматы, 2007. – 184-б.
31. ... А.П. ... курс ... ... (по УПК РФ 2001 ... ... - ... ПБЮЛ И.В. Рыжакова, 2002. – 254 с.
32. Кручинин Ю.С. Участие ... в ... ... ... ... ... - Ижевск, 1997. –
150 с.
33. Лужин Л.М. ... в ... ... - М., 1997. – 275 ... ... ... № 132-П «О судах и статусе судей в Республике
Казахстан» от 25.12.2000 года // Казахстанская правда. - ... С. ... ... ... ... «О ... от 21.12.1995 года // Сб.
нормативно-правовых актов правоохранительной системы. - Алматы: НОРМА-
К, 2008. – 480 ... ... В.Д. ... ... ... -
Томск, 1978. – 315 с.
ҚОСЫМША
1 Стремовский В.А. Судебный контроль за ... ... и ... ... и органов предварительного расследования,
ограничивающими конституционные права и свободы граждан в уголовном
процессе России: Дисс. ... ... ... - ... 1999. ... ... Перлов И.Д. Защита и правосудие // Сб. материалов МНПК ... и ... - М.: МГУ, 1992. – 356 ... ... К.К. ... о ... адвокатуре. - СПб., 1875. – 450 с.
3. Божко С.П., Матвиенко Е.А. Подозреваемый в ... ... - ... МВШ МВД СССР, 1969. – 291 с.
4. Щерба С.П., Сәрсенбаев Т.Е., Зайцев О.А. ... ... ... ала ... жүргізу: Оқулық құрал. – Қарағанды, 2002. –
139 б.
5. ... Т.К. ... ... ... ... дознания в уголовном судопроизводстве Республики Казахстан. -
Алматы: АВСШ ГСК РК, 1996. – 311 с.
6. Андреев Ю.Я. Право на ... в ... ... ... ... ... канд.юрид.наук: 12.00.01. - Харьков, 1989. – 153 с.
7. Бодало А.А. Восприятие человека человеком. - Л.: ЛГУ, 1990. – 277 ... ... А.К. ... ... о ... ... как ... -
Л., 1992. – 285 с.
9. Юридическая психология / Ред. Джекебаев У.С. - Алматы: ... ... 380 ... ... Т.П. Сущность и содержание человеческого общения и иных
форм контакта в уголовном ... - М., 1993. – 287 ... ... Е.О., ... А.Н. ... ала тергеудің аяқталуы.
– Алматы: Жеті Жарғы, 2004. – 136 б.
12. Синайский Э.Д. Развитие этических основ в деятельности адвокатуры. ... МГУ, 1970. – 291 ... ... Д.К. ... в ... процессе // Правовая реформа.
– Алматы, 2005. - № 4. – С. 14.
14. Мейірбекова Г.Б. Қазақстан ... ... ... ... Оқу ... – Алматы, 2007. – 184-б.
15. Рыжаков А.П. Краткий курс уголовного ... (по УПК РФ 2001 ... ... - ... ПБЮЛ И.В. ... 2002. – 254 ... ... Ю.С. Участие адвоката-защитника в уголовно-процессуальном
доказывании: Дисс. ... канд.юрид.наук: 12.00.09. - Ижевск, 1997. –
150 ... ... Л.М. ... в уголовном деле. - М., 1997. – 275 с.
18. Конституционный закон № 132-П «О ... и ... ... в ... от ... года // ... ... - 04.01.2001.
– С. 4.
19. Стремовский В.А. Судебный ... за ... ... и ... прокурора и органов предварительного
расследования, ограничивающими конституционные ... и ... в ... ... ... ... ... ... - Томск, 1999. – 160 с.
20. Перлов И.Д. Защита и правосудие // Сб. материалов МНПК ... и ... - М.: МГУ, 1992. – 356 ... ... К.К. ... о ... адвокатуре. - СПб., 1875. – 450 с.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 68 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Айыпталушының қорғану құқығын қамтамасыз ету қағидасы айыпталушының құқықтарымен мүдделерін қамтамасыз етудің кепілі ретінде92 бет
Қылмыстық іс жүргізудің конституциялық қағидалары13 бет
Іргелі елге – ізгі заңнама5 бет
Адвокаттар көрсететiн заң көмегiнiң түрлерi42 бет
Айыпталушыдан жауап алу тактикасы58 бет
Алдын ала тергеудің аяқталуы12 бет
Алдын ала тергеудегі конституциялық қағида ретіндегі кінәсіздік презумпциясы29 бет
Алдын-ала тергеу стадиясындағы сезікті мен айыпталушының конституциялық құқықтары мен бостандықтарының кепілдіктері101 бет
Дәлелдеу және дәлелдеме: түсінігі және белгілері16 бет
Жауап алудың жалпы ережелері20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь