Ақша қорының есебі және тапсырмалар

Ақша дегеніміз – тауардың жалпы эквивалентінің тиянақталған түрі, құнның эквиваленттік формасы мен тұтыну құны біте қайнасқан ерекше түрі. Яғни ақша – тауар өндіру мен оның айырбастау үрдісінде басқа тауарлардан бөлініп шыққан ерекше тауар, оның айрықша қызметі – барлық тауарға ортақ балама (эквивалент) рөлін атқару. Осыдан келіп ақшаның жаппай күші болады. Ақшаның қоғамдағы мәнін К.Маркс “жеке адам өзінің қоғамдық билігін де, қоғаммен байланысын да өзінің қалтасына салып жүреді” деген афоризммен сипаттады. Ол мынадан айқын көрінеді:
Біріншіден, тек ақшаға айырбастау арқылы ғана тауарлар қоғамдық еңбектің нәтижесі екенін анықтауға болады. Мысалы, ақшаның тауар айырбасында делдалдық етуі арқылы қоғамдық еңбектің сапалық деңгейі айқындалып, сандық есебі жүргізіледі.
Екіншіден, әр адамның еңбектегі, яғни қоғамдық өндірістегі үлесін де ақша арқылы анықтауға болады. Себебі адам қоғамдық еңбектегі үлесін жалақы ретінде алғанда, ақша төлем құралы қызметін атқарады.
Үшіншіден, айырбас үрдісінде ақшаның делдалдық етуімен тауардың ішкі қайшылықтары да шешіледі. Тек ақшаның пайда болуына байланысты бүкіл тауарлар тұтыну құны түрінде айырбас қатынасының бір жағында тұрады да, ал екінші жағында бүкіл тауарларға қарама-қарсы ақша тұрады.
Ақша айналыс заңы – құн заңының айналыс аясындағы көрінісі. Ол тауар – ақша қатынастары болатын барлық қоғамдық формацияларға тән. Айналыстағы ақшаның саны К.Маркс ашқан ақша айналысы заңымен реттеледі. Тауар айналысына қызмет ету үшін қажетті ақша мөлшері екі факторға: біріншіден, бір кезеңде, айталық бір жылда сатылуға тиіс тауарлар бағасының қосындысына, екіншіден ақша айналысының жылдамдығына байланысты өзгереді.
Ақша айналысының заңының мәні – ақшаның айналыс құралы қызметін орындауы үшін қажетті ақша мөлшері сатылуға тиіс тауарлар баға-сының көбейтіндісін бір аттас ақша өлшемінің айналым санына (айналым жылдамдығы) бөлгенге теңесуі керек.
Ақша тек айналыс құралы ғана емес, сонымен қатар төлем құралы қызметін де несиеге сатқан тауарлар сомасына байланысты азаяды. Қарыз міндеттемелерінің бірсыпырасы қолма-қол ақшасыз есеп айырысқанда өтеледі, яғни олар қарыз талаптары мен міндеттемелерін өзара есептеу жолымен де өтеледі. Сөйтіп, несиенің даму дәрежесі ақша мөлшеріне кері әсерін тигізеді: тауарлардың неғұрлым көп бөлігі несиеге сатылса, айналысқа соғұрлым аз ақша мөлшері қажет. Одан басқа, айналыстан шығарылған әлдеқандай ақша мөлшері шаруашылықтың және халықтың тұрақты ақша қорын құрайды.
        
        1.1. Ақша қорының есебі және тапсырмалар
Ақша дегеніміз – тауардың жалпы эквивалентінің тиянақталған ... ... ... мен ... құны біте ... ерекше түрі.
Яғни ақша – тауар өндіру мен оның ... ... ... ... шыққан ерекше тауар, оның айрықша қызметі – барлық тауарға ... ... ... ... ... ... ... жаппай күші болады.
Ақшаның қоғамдағы мәнін К.Маркс “жеке адам өзінің ... ... ... ... да ... ... салып жүреді” деген афоризммен
сипаттады. Ол мынадан айқын көрінеді:
Біріншіден, тек ... ... ... ғана тауарлар қоғамдық
еңбектің нәтижесі екенін анықтауға ... ... ... ... ... етуі ... ... еңбектің сапалық деңгейі
айқындалып, сандық есебі жүргізіледі.
Екіншіден, әр адамның еңбектегі, яғни ... ... ... ... ... ... болады. Себебі адам қоғамдық еңбектегі үлесін жалақы
ретінде алғанда, ақша ... ... ... атқарады.
Үшіншіден, айырбас үрдісінде ақшаның делдалдық етуімен тауардың ішкі
қайшылықтары да шешіледі. Тек ақшаның ... ... ... ... тұтыну құны түрінде айырбас қатынасының бір жағында тұрады да, ал
екінші жағында бүкіл тауарларға қарама-қарсы ақша тұрады.
Ақша айналыс заңы – құн ... ... ... көрінісі. Ол тауар –
ақша қатынастары болатын барлық қоғамдық формацияларға тән. ... саны ... ... ақша ... ... ... Тауар
айналысына қызмет ету үшін қажетті ақша мөлшері екі факторға: біріншіден,
бір кезеңде, айталық бір ... ... тиіс ... бағасының
қосындысына, екіншіден ақша айналысының жылдамдығына байланысты өзгереді.
Ақша айналысы заңы мына формуламен өрнектеледі:
Ақша айналысының ... мәні – ... ... ... ... үшін ... ақша мөлшері сатылуға тиіс тауарлар баға-сының
көбейтіндісін бір ... ақша ... ... ... ... ... ... керек.
Ақша тек айналыс құралы ғана емес, сонымен қатар төлем құралы қызметін
де несиеге ... ... ... ... азаяды. Қарыз
міндеттемелерінің бірсыпырасы қолма-қол ақшасыз есеп ... ... олар ... ... мен міндеттемелерін өзара есептеу жолымен де
өтеледі. ... ... даму ... ақша мөлшеріне кері әсерін
тигізеді: тауарлардың неғұрлым көп ... ... ... айналысқа
соғұрлым аз ақша мөлшері ... Одан ... ... ... ақша ... ... және халықтың тұрақты ақша қорын
құрайды.
Айналысқа қажетті ақша мөлшері өндірістің даму ... ... ... ... ... тауар мөлшеріне, тауарлар мен
қызмет бағасының деңгейіне және т.б. ... ... ... қажетті
ақша мөлшері ақша айналысының жылдамдығына кері пропорционалды өзгереді. ... ... әсер ... ... ... несиенің даму деңгейі, егер ... көп ... ... ... ... ... кем ... қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуы;
- ақша айналысы санының өсуі.
Айналысқа ақша екі ... ... ... ... айналымдағы банкноттар және ұсақ тиындар; банктік ... ... яғни ... ... жазылған сома. Екі деңгейлі банк жүйесінде
ақшаның бірінші түрін, яғни қолма-қол ақшаны ... ... ... ... да, ... ақша ... ... банктер жүйесі
шығарады. Ақшаның екі түрі бір-бірімен тығыз байланыста ... Егер ... ... ... иесі өз ... қолма-қол ақша түрінде алса,
онда банктік айналымдағы ақша белгілері нақты қолма-қол ... ... ... ... жазу ... ... ақша ... салу қолма-қол
ақшаның банктік айналымдағы ақша түріне айналуын көрсетеді.
Ақша айналымының екі жағының бірлігі, ... бір ... ... ... ақша ... ... ... қажет етеді. Себебі ақша жиыны
ақша айналымының сандық көрсеткіші. Белгілі бір ... ... ... бір ... ақша ... сандық өзгерістерді талдау үшін, сол
сияқты ақша жиынының ... және оның өсу ... ... іс-шаралар
жүргізу үшін әр түрлі көрсеткіштер (ақша агрегаттары) қолданылады.
Ақша – төлем немесе халықаралық айырбас құралы.
Ақша сұранысын ... біз оны ... ... ... ... ... мынадай тұжырымдар шығады: ақша сұранысы
жеке адамдардың иемденетін ақшаларының сатып алу қабілетіне ... ... ақша ... баға ... ... ... өзгеріссіз болады.
2. Атаулы ақша сұранысы баға деңгейімен бірдей артады. ... ... ... ... жағдайды төмендегіше айтамыз. Егер баға
деңгейіндегі өзгерістер жалпы басқа өзгерістерді тұрақтандырса, жеке ... ... ие ... ... ... жеке адам баға ... орай әрекет еткенімен, барлық нақты өзгерістер ақша ... ... ... ... отырып, ақша сұранысының нақты ... ... ... ондағы өзгерістер баға деңгейіне пропор-ционалды
болатынын көреміз.
Теориялық тұрғыдан ... ақша ... ... ... ... болып келеді. Ол нақты табыс өскенде артуы тиіс, ал ... ... ... ол ... ... сұранысын айқындайтын негізгі үш себеп бар. Табыстағы өзгерістер
мен ... ... ... ақша ... ... ... төмендегі үш теория Кейнстің ақша ұстаудағы үш ... ... ... мотиві, мұнда ақша сұранысы әрдайым төлем ретінде
қолданылады.;
- ... ... ақша ... күтпеген кездейсоқтыққа тап
болады;
- Жалдаптық дәлел: жеке адамдар қолындағы активтер мен ... ... ... ... ... екі ... ... монетарлық;
- кейнстік.
Классиктер ақша сұранысын мына теңдеу арқылы түсіндіреді:
MV=PY
М – айналымдағы ақша көлемі;
V – ақша айналымының жылдамдығы;
P – баға ... – өнім ... ... ... тұрғысынан ақша сұраныс екі мотивке негізделеді.
1-мотив бойынша адамдар мен фирмалар ақшаны төлем құралы ретінде қажет
етеді.
Мәміле жасау үшін ... ақша ... ... ... ... ... ... табыс;
- ақша айналымының жылдамдығына тәуелді болады.
Бірақ басты фактор табыс болып саналады, ... ... - ... ... сұраныс;
Y – жиынтық табыс.
Сұраныстың 2-мотиві сақтық мотиві бойынша сұраныс деген атқа ие болды.
Ол адамдарда ... ... кез ... ... ... Бұл үшін
оларда белгілі бір ақша қоры болуы ... Оның ... ... ... байланысты болып, ал оның өзі ұлттық табысқа тура пропорционалды
болуы ... ... ... ... ақша ... екі сұраныс пайыз мөлшерлемесіне тәуелсіз болғандықтан, 1-су-ретте
ол тік ... ... ...... б – ... в – ... ... ақша сақтаудағы үшінші мотиві – ... ... ... Бұл ... ақша ... дивидент әкелмеген кезі қарастырылады.
Мұқтаждықты қанағаттандыратын ақша басқаға да пайдасын тигізеді.
Адамдардың алып ... ... үшін ... ... болғанымен, олар
кездейсоқ мұқтаждықтарға, яғни сақтауға жұмсалуы мүмкін.
Ақша басқа активтерге қарағанда аз пайыз ... ... ... көп ... сайын жеке адам аз ақша ұстайды. Ақшаның ... ... ... ақша ... да ... ал балама активтерге
пайыз жоғары болған кезде ол ... Іс ... біз ақша ... ақшаға
аламыз және де басқа активтерге, ... ... ... депозит
немесе коммерциялық іс қағаздарға төленген пайыз арқылы да өлшеп аламыз.
Ақшаның пайыз ...... ... ... ... ... ақша құны ... активтерден түскен табыс пен дербес пайыз
мөлшерлемесі аралығындағы ... тең ... ... ... ... банктегі активтердің табиғатын
өзгертеді. Мысалы, депозитке салым төлейтін сақталымдар NOW ... ... ... ... ... NOW – ... чек. Банктер бір-бірімен пайыз
мөлшерлемесін төлеу жолын табуда ... ... ... Тыйым салу
төңірегінен сақтау депозиттеріне жол ашылуына өрай олар енді мұны ... ... деп ... ... оның ... өзгереді. Сонымен, ақша
нарығындағы өзара қор тек 1973 жылы ашыла бастады. 1982 ... ... ақша ... ... шығарыға рұқсат берілмей келсе, кейіннен
мұндай депозиттер банктерге жедел ... ... ... – кең ... ... ... Қазіргі экономиканы ақша-сыз
көзге елестету қиын. Экономикада ақша жоқ жағдайда әрбір келісім екі ... ... ... ... арқылы жүзеге асады.
Ақшаның төрт түрлі қызметі бар. Халықаралық есеп құралы ... ... ... ... үшеуі – баға қоры, есеп бірлігі және ұзартылған
төлем. Бұл халықаралық есеп ... ... ... ғана
ерекшелінеді.
Баға қоры дегеніміз – уақыттан тыс бағадан құралған актив. Сонымен,
жеке адамда ақша қоры ... оны ол ... ... бір зат сатып алуға
жұмсайды. Егер актив құны болмаса, ол ... есеп ... ... атқаратын төрт қызметінің соңғы екеуі – оның әдеттегі атқаратын
қызметі. Баға қоры функциясын активтер атқарады.
Ақша иемденудің пайдасы мен ... алып ... ... депозиттер басқа да ақша тәрізді ... ... ... ... ... ... ... туындайды.
Ақша ұсынысы екі қосындыдан тұрады:
1) Банк жүйесінен тыс қолда бар ... ... ... ... ... ... жасау үшін қолданы-латын
депозиттер.
Қазіргі замандағы банк жүйесі – жеке резервті жабумен байланысты жүйе.
Банк депозиттерінің бір бөлігін ғана ... ... ... ал ... қарыз беру үшін және актив операциялар үшін пайдаланады. ... ... ... ... ақша ... өсіру
мүмкіндігі бар.
Қосымша ақша ұсынысының жалпы түрі жаңа ... ... ... ... ... жалпы үлгісі Орталық банк рөлін ескере отырып жасалады
және банк жүйесіндегі ... ... бір ... ... ақшаға
ауысуы.
Ақша базасы – Орталық банкте сақталатын коммерциялық банктердің
резервтері мен банк ... тыс ... ... ... – ақша ... бір бірлікке өскенде, ақша
ұсынысының қалай өзгеретіндігін көрсетеді.
Ақша қаржысы, ... ... және есеп ... ... ... түгелдеу кезінде кассада тұрған ақша белгілері мен басқа ... ... бар ... тексеріледі. Қатаң есептегі бланкілер де
тексеруден ... ... ақша ... мен ... да ... ... бар болуын есептеу кезінде қолма қол ақшалар, құнды қағаздар
(акциялар, ... ... ... ... және ... ... ... шығарылған басқа да құжаттар) және ақша ... ... ... және ... ... ... және
т.б.) есепке алынады. Кассадағы қолхаттар есепке алынбайды, яғни олардағы
көрсетілген ақшаның сомасы қалдыққа ... ... осы ... емес ақша ... және ... да ... бар болуы жөніндегі
кассирдің мәлімдемесі қабылданады.
бет жағы
“Цемент” ... ... ... ... ... |Цех |Бөлімше |
|ың № |жасаған |түрінің ... ... ... | |
| ... ... ... | | | |
| | | ... | | | ... ... |17 |01 |- |- |- ... ҚАРЖЫСЫНЫҢ НАҚТЫ ҚОЛДА БАРЫН ТҮГЕЛДЕУДІҢ АКТІСІ
“Цемент” ААҚ қаласында тұратын
ҚОЛХАТ
Түгелдеуді жүргізу басталғанға ... ақша ... ... кіріс және
шығыс құжаттары бухгалтерияға өткізілді және менің ... ... ақша ... есепке алынды, ал шыққандары шығысқа шығарылады.
Материалды жауапты тұлға
Кассир ... ... ... ... желтоқсан 2001 жылғы №156 бұйрықтың (өкімнің) негізінде 30 қараша 2001
жылдағыжағдайы бойынша ақша ... ... алу ... ... ... анықталды:
1) нақты ақша 736 теңге 40 тиын
2) пачта маркасы 596 теңге ... ... алым ... 1272 теңге 00 тиын
Нақты жиыны 4604 теңге 70 тиын
Төрт мың алты жүз төрт теңге 70 тиын
Есепке алу деректері бойынша: Бес мың ... ... 23 ... ... ... кем 435 теңге 53 тиын
Касса нөмірінің соңғысы:
кіріс №279, шығыс 596
Комиссияның төрағасы
Қаржы ... ... ... ... ... бухгалтердің ... ... ... тегі
Ішкі аудитор ... ... ... ... ақша қаржысы менің ... ... ... ... ... ... ... ... кем ... ... түсіндіру: кем шығу ... ... оны екі ... ... ішінде өтеуге міндет аламын.
Материалды жауапты тұлға ... ... ... бухгалтерия кем шығудың қайталанбауына
шара қолдансын. Исаевқа ескеру берілсін.
Жұмаділдә ... ... 2001 ... ... ақша қаржысының бар болуы түгелдеу күні жасалған
есепке алудың мәліметтерімен ... және ... ... ... ... ... шығу ... жағдайда актіде оның пайда болу себебі және
сомасы ... ... ... ... ... мен ақша құжатарын
түгелдеу оларды парақтап қайта ... ... ... ... ... ... ... актіде атауы, нөмірі, сериясы және
нақтылы бағасы көрсетіліп жүргізіледі (қолда бар ақша ... ... ... ... ... құнды қағаздарды және қатаң есеп беу бланкілерін
түгендеу олардың қалдықтарымен салыстыру арқылы жасалады.
Ақша ... және ... ... ... ... ... ... тиісті: ол кезде 441,422,451,452 шоттары дебеттеліп, 727
шоты кредиттеледі.
Кем шыққын ақша қаражаттары мен құнды ... өтеу үшін ... ... ... шығарылады:
334 шоты дебеттеліп, 411, 422, 451, 452 шоттары кредиттеледі.
Егер де ... ... ... онда 334 шоты ... 333 ... яғни 334 шоты ... де кінәлі тұлғалар табылмаса, онда кем шыққан сомасы 334
кредитінен 821 ... ... ... шығарылады.
Ақша қаражаттарының қозғалысына ішкі бақылау жасау жүйесі.
Ішкі бақылау жүйесі – бұл активтерді ... ... ... сәйкестігін қамтамасыз ету, бухгалтерлік шоттардағы бейнеленген
мәліметтердің сәйкестігін қамтамасыз ету мақсатынада жасала-тын саясат және
процедура.
Ақща қаражаттарына және ... ... ... ... ... ... – ақпарат тұтынушылар экономикалық шешім қабылдау үшін
пайдаланатын қаржылық ... ... ... ... ... ... ... қорғау көптеген ... үшін ... бірі ... табылады. Ақшаны жасырып алып кету оңай, ... ... ... ... және конвертациала-нушылық қасиеті
бар.
Ақша қаражаттарына ішкі бақылауды жүзеге асыру төмендегі ... ... ... ақша ... жеке ... және оның жеке есебін ұйымдастыру;
• нақты ақшамен орындалған операцияларының барлығының дерлік ... ... ақша ... тек қажетті ғана бөлігін сақтау;
• кассадағы ақша қаражаттарының қалдығын мерзім сайын тексеруден өткізу.
Келіп түскен ақша қаражаттарын бақылау.
Ақша қаражаттары түрлі ... ... ... және ... ... ... түрлі жолдары бар. Солардың ішінде төмендегі
процедуралар жиі қолданылады:
1. Ақша қаражаттарын төлеу ... ... ... жүргізілетін
операцияларды тіркеу жұмыстарын, кассадағы қалдық ақша ... ... ... ... ... ... ... тарату.
Мұндай бөліп тарату ұрлануға және жалған ... ... ... ... жол бермейді.
2. Ақша қаражаттарының банк шотына келіп түсу сәтінен бастап оларды тұрақты
және үздіксіз қадағалауды қамтамасыз ету үшін ақша ... ... және ... ... операциялары бойынша жауапкершілікті
қызметкерлер арасында бөліп тастауды бекіту. Мұндай бақылау жүйесі ... ... ... ... тез ... сол сәтте кідіріссіз
тіркеуді, алынған барлық ақша қаражаттарын уақытылы депоненттеуді талап
етеді.
3. Ақша қаражаттарының ... ... ... және бухгалтерлік
жазуларды жүргізу қызметтерінің жүзеге асырылуына үздіксіз ... ету. Бұл ... ... ... ... кассадағы ақша
қаражаттарын күнделікті және кездейсоқ уақыта тексеру, жүргізілген ішкі
ревизиялардың нәтижесі ... және ... ... ақша ... мен қалдықтар жөнінде күнделікті қоры-тынды есептер жасау.
Ақшалай шығыстарды бақылау
Көптеген шаруашылық жүргізуші субъектілер кең ... ... ... кредиторларына) ақша төлейді. Әдетте, ақша қаражат-
тарын бақылау жүйесі ... ... жеке ... жасалынса да,
төмендегі ережелер барлық кәсіпорындарда дерлік кеңінен қолданылады:
1. чектерді толтыру және ... қол қою, ... ... және ... жазуларды орындау бойынша ақшалай шығыстарды құжаттар
міндеттемелерін бөліп тарату;
2. ... ... ... ... шығындарды бейнелеу;
3. касса шоты пайдаланған жағдайда, оны жүргізу өкілеттілігін бақылау;
4. ақшалай шығыстарды және олардың бейнеленуін қадағалау.
Кассадағы қалдықтарды ... ... ... ... ... ... ақша ... тексеру
міндетті болып табылады. Ақша қаражаттарының әрбір сақталу орнына қарай
шоттардың жеке ашылуы тексеру ... ... және ... ... ... ... туғызады.
Тексеру процесі төмендегі кезеңдерден тұрады:
1. Кассадағы нақты ақшаның қалдығының барын ақша операцияларына қатысы жоқ
қызметкер кассирдің қатысуымен ... тиіс және ... ... ... оған ... жүргізілген күн жазылады және екі жақтың ... ... Іс ... ақша ... ... бухгалтерлік шоттардағы
бейнеленген қалдықтармен сәйкестігін салыстыру. ... кез ... ... түрде салыстыру ведомосында көрсетіліп, себептері
анықталуыу қажет.
Есеп
1. ... шарт ... ... әр ... орта ... ... 6 ... және соңғы тауар немесе қызмет қөрсетуді сатып алуға
бағытталады. ЖҰӨ ... ... 2400 ... тг. Шарт ... ... деген сұраныс көлемін табыңдар.
2. Кестеде активтерден әртүрлі пайыз мөлшері бойынша ақшаға деген сұраныс
көлемі көрсетілген. Мәліметтерді қолданып, ... ... ... ... |Ақшаға ... ... ... (℅) | |
| ... ... ... |
|16 |20 |420 ... |40 |440 ... |60 |460 ... |80 |480 |
|8 |100 |500 |
|6 |120 |520 |
|4 |140 |540 ... ... млрд тг. 2. 420, 440, 460, 480, 500, 520, ... ... есеп ... ... ... есебі
Ұлттық банк – заңды төлем құралын, яғни банкноттарды шығаруға
эмиссиялық құқығы бар ... ... ... Олар ... ... шығарылады және банктерге сатып, ... емес ... ... Қазақстан Республикасының ресми ақша бірлігі – теңге болып
саналады.
Ұлттық банк банкноттар мен тиындардың ... ... ... жасалуын қамтамасыз етеді, сақтау, жою және ... ... ... орнатады.
Қазақстан Республикасында шығарылған банкноттар мен тиындар-дың атаулы
құрылымы, ... ... болу ... ... мен ... баспасөзде жариялануы тиіс.
Валютаны өзгертуге тек қана Қазақстан Республикасының Парламен-тінің
құқығы бар. Ұлттық ... ... ету ... мерзімін, тәрті-бін
анықтау құқығы Қазақстан Республикасының Президентіне жүктеледі.
Ұлттық банк Қазақстан Республикасының валютасын шет ел ... ... ... бағамын анықтау тәртібін белгілейді.
Қолма-қол ақшаның айналымы олардың банк кассасына оралып отыру жолымен
жүзеге асады.
Қазақстан Республикасында ақша банкноттарын өндіру және ... ақша ... ... беру ... өз ... енгізумен
байланысты, қолма-қол ақшаның жағдайы 1996 жылға дейінгі кезеңмен
салыстырғанда ... ... ... ... ... ... қалдығы шегінде қолма-қол ақша түрінде қолдау алады, сонымен
қатар операциялық кассадағы қолма-қол ақша қалдығына шек қойылмайды.
Эмиссия – ... ... ... ... ... шығарылуы. Ол қолма-қол түрінде де немесе қолма-қол ... ... ... ақша ... эмиссия – айналысқа банкноттар мен тиындардың
қосымша шығарылуын сипаттайды.
Депозиттер қалай жасалады. Депозиттік банктердің эмиссиясы депозиттік
қарыздық операциялар ... іске ... ... ... ... ақшаны құру үшін қажет әлуетін жасайды. Банк ... ... ... қарыз беру арқылы жұмылдырған кезде ... ... Бұл ... ... ... ... ... 10000
маркалы салым келіп түсті делік. Сонда бұл ... ... ... ... (депозиттер) 10000 маркаға өседі (а ... ... ... ... ... 10℅. Осы жағдайда банк қолма-қол
ақша немесе чек түрінде 9000 марка көлемінденесие береді (әсызбасы). ... кісі оны ... ... ...... ... берген бірінші банкке
депозиттерді 10000 маркаға жеткізу үшін 100 ... ... ... ... нәтижесінде 9000 маркалық жаңа ақша пайда болады. Екінші
банк салымындағы 9000 ... 900-ін ... 8100 ... ... ... жалпы сома енді 7290 марка болады. Алғашқы салым 10000
маркаға тең еді. Бұл ... ... ... ... ... банкі
Актив ... ... ... |
|Денпозиттер | ... |+10000 |
| ... ... |+10000 ... мен | ... | ... | ... | ... банк ... ... ... ... ... ... |+9000 ... мен | ... | ... | |
|+8100 | |
| ... ... ... |+8100 ... мен | ... | ... | ... | ... базасы – Ұлттық банк шығаратын ақша. Оған айналымдағы қолма-қол
ақша, міндетті және артық резервтер жатады.
Міндетті резервтер – бекітілген нормативтерге ... ... ... ... ... ... банк ... бөлігі (бұл
Ұлттық банктің ... ... тек қана ... ... ... ... ... әдісі деп аталады).
Артық резервтер – Ұлттық банктегі корреспондеттік шотта қаражатының
барлығына байланысты болғандықтан, Ұлттық банк ақша ... ... ... ... Ұлттық банктегі корреспонденттік шоттағы
қаражаттарының ... яғни ... ... ... арқылы реттейді.
Ол ақша-несие саясатының құралдарын пайдаланумен іске асады. Бұл
құралдар ақша базасының кеңею ... ... және ақша ... ... ... есептелетін ақша мультипликаторының мөлшерлеріне әсер етеді.
Кәсіпорындар банкілердің арнаулы шоттарында жасалатын операцияларының
есебі 42 “Банктегі арнайы шоттардағы ақша қаражаттары” ... ... ... ... ... келесі шоттар кіреді:
421 “Аккредитивтегі ақша қаражаттары” шоты. Бұл шотта ... ... ... ... ... Аккреди-тив – клиенттің
тапсыруымен өзі келісімге ... ... ... ... ... орындалуы тиісті міндеттемесі. Ол бойынша ... банк ... ... ... ... ... алады немесе осындай
төлемдерді олар аккредитивте көзделген құжаттарды ұсынған ... ... ... асыруына өкілеттік бере алады.
Аккредитивтің келесі түрлері ашылады: жабылатын (депоненттел-ген);
қайтарып алынатын ... ... ... және транс-ферабельдік
(аудармалы) болып бөлінеді.
Жабылатын (депонеттелген) аккредитивті ашқан ... ... ... ... ... тең ақша ... (жабылатын) оның
билігіне беріп, ал ол өзінің міндеттемесінің ... ету ... ... ... ... ... ... жасау үшін пайдаланатын
жағдаймен келіседі.
Қайтарып алынатын аккредитивті банк-эмитент бенефициармен ... ... ... ... жағдайды сақтамаған жағдайда)
жоюы немесе өзгертуі мүмкін. ... ... ... ... барлық
билікті өзгерту туралы жағдайды төлеуші тек ... ... бере ... ... ... мен ... ... орындаушы банк,
аккредитив жағдайына сәйкес, бенефициар қойған және бенефициар банкісі
қабылдаған құжаттарды ... ... ... ... ... ... ... жағдайын орындаған кезде аккредитив бойынша төлем жасауды қатаң
түрде өз міндетіне ... ... ... бенефи-циардың келісімінсіз
өзгертуге немесе жоюға жатпайды.
Дәлелденген аккредитив – бұл ... ... ... ... ... ... кепілдігі бар болса ғана жүзеге аса-тын
аккредитив.
Трансферабельдік (аударма) ... – бұл ... ... басқа
(екінші бенефициар болып саналатын) бірнеше тұлғаның немесе ... ... ... пайдаланатын мүмкіндігін қарастыратын аккредитив.
Егер аккредитив қысқа мерзімге берілген немесе ұзақ мергімге ... ... ... ... 601 ... ... шотында, ал егер
аккредитив есеп айырысу шотынан ұсынылған болса 441 ... ... ... ... шотында аккредитивтің ашылуы мүмкін, ол кезде жоғарыдағы
шоттар (441, 604) кредиттеледі де, 421 ... ақша ... ... шотын төлеу 421 ... ... ... және ... мен мердігерлермен есеп айырысу” шотының дебеті бойынша
көрсетіледі; пайдаланылмаған ... ... ... ... ... 441, 431, 432, 601 ... ... және 421 ... ... ... ... ... кезде 821 шоты дебетте-леді
де, 441 шоты кредиттеледі.
422 “Чек кітапшаларындағы ақша қаражаттары” шоты бойынша есеп айырысу
чек ... ... ... ... ... Чек – бұл ... ... қаражатты алушының (чек ұстаушы) шотына белгілі бір ... ... ... қағазға (бланкке) толтырған клиенттің (чек берушінің)
өзіне қызмет көрсететін ... ... ... ... ... ... депоненттелген сомасы берілген кезде 422
дебеттеліп, 431, 432, 441, 601 шоттары кредиттеледі.
423 “Банктердегі арнайы шоттардағы ... ... ... ... ... ететін қаражаттар есепке алынады. Бұлар үкіметтің жәрдемі
ретінде алынған қаражат, ... ... ... ... дейінгі балалар мекемелерін қаржыландыратын кәсіподақ және басқа
да ... ... ... ... ... ... балаларын балалар мекемесінде ұстауға жұмсайтын қаражаттары,
кәсіпорынның өтініші бойынша жеке шот-тан күрделі қаржыны ... және ... ... арнаулы шоттардағы ақшаларды есепке алудың үлгі
операцияларының шоттар корреспонденциясы ... ... | ... |
|Реттік ... ... ... ... | | |
| | ... |Кредит |
|1. ... ... және ... да |421 |423,431|
| |банктік шоттардан ... ... ... |, |
| |алу | ... ... төлеуге қарыздар алынды |421 |601,602|
|3. ... ... ... бағамының |421 |745 |
| ... ... ... айырмасын | | |
| ... | | ... ... пайдаланылмаған қалдығын есеп | | |
| ... және ... да ... ... |671, 687 |421 |
| ... шығару | | ... ... ... ... ... есептен |671, 687 |421 |
| ... | | ... ... ... ... ... |844 |421 |
| ... ... ... ... | | |
| ... | | ... |Чек кітапшаларын берген кезде ақшаны | ... ... салу |422 |, |
| | | ... | | |-602 ... ... ... ... бағамының |422 |725 |
| ... ... чек ... | | |
| ... ... көрсету | | ... ... ... және ... да | | |
| ... ... ... чек |423,431 |422 |
| ... ... ... ... ... | |
| ... | | ... |Чек ... төменгілерді төлеу: ... ... ... ... ... |341-343 |422 ... |қаржыландыру жалгерлігіне беру бойынша |683 |422 |
| ... | | ... ... ... беру ... |684 |422 |
| ... ... | | ... ... ... беру бойынша шығыстарды|687 |422 |
|10.5 |Берушілер мен мердігерлердің ... |671,687 |422 ... ... және ... ... іске ... |811,821 |422 |
| ... шығыстарды | | ... ... ... рыноктық бағамының |844 |422 |
| ... ... ... айырмасын | | |
| ... | | ... ... ... ... түсуі: ... ... ... өнім ... ... |423 ... |қызметтер) және т.б. үшін | |, |
| | | ... ... ... ... өтеу ... |423 |302 ... ... сыйақының өтеу есебіне |423 |332 ... ... ... және валюта |423 |431 |
| ... | | ... ... ... және валюталық |423 |431 |
| ... | | ... ... ... есеп ... | | |
| ... чек ... |423 ... ... ... ... алу | | ... |Банктердегі карт-шоттарға аванстардың |423 |351-353|
| ... ... ... | | ... |Қарыздар есебінен банктегі карт-шоттарға |423 ... ... ... алу | | ... ... ... ... бағамының | | |
| ... ... ... |423 |725 |
| ... ... ... көрсету | | ... ... ... ... ... |423 |726 ... ... карт-шоттардан есеп беруге ақша |333 |423 |
| ... | | ... ... ... қателесіп есептен|334 |423 |
| ... сома | | ... ... ... алдағы кезеңдерге |341-343 |423 |
| |жататын ... ... | | ... |Банктердегі карт-шоттардан авансты аудару |351-353 |423 ... ... ... есеп ... |431,432 |423 |
| ... және ... да ... |441 | |
| ... ақша ... | | ... ... карт-шоттардан кассаға қолда бар|451 |423 |
| ... алу | | ... ... ... банктердегі карт-шоттардан берешекті өтеу |
|24.1 |еншілес, тәуелді және бірлесіп бақыланатын |641-643 |423 |
| ... ... | | ... ... мен мердігерлердің алдындағы |671-687 |423 |
|25. ... ... ... бағамының | | |
| ... ... ... |844 |423 |
| ... ... ... көрсету | | ... ... ... да ... ... |424 ... ... ... ... | | ... |Банктегі ағымдағы, корреспонденттік |424 ... ... ... ... ... ... | | |
| ... түсуі | | ... ... ... ... шотынан |334 |424 |
| ... ... ... сома | | ... |Филиалдың немесе өкілдіктің мыналарды төлеуі: ... ... ... және ... да міндетті|633-639 |424 |
| ... | | ... ... ... ... және әкімшілік шығыстары |811, 821 |424 |
| ... ... | | ... ... ... ... авансты аудару |351-353 |424 |
3. ... ... ... ... есебі бойынша жүргізілетін бухгалтерлік есеп
операциялары.
|№ ... ... ... ... |
| | ... ... |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... ақша ... |
|1 ... есеп ... ... әзірге келіп | | |
| ... есеп ... ... ... салған| | |
| ... ... |411 |333 |
|2 ... ... жерге әзірге барып түспеген | | |
| ... ... ... сома |411 |451 |
|3 ... ... ... ... есеп беретін | | |
| ... ... ... ... ... ... |301 |
|4 ... беретін уақытқа дейін кәсіпорынға келіп | | |
| ... ... ... ... |641-643 |
| ... ақша ... | | |
|5 ... есеп ... ... ... деп | | |
| ... ақша ... келіп түсті |441 |411 ... ... ... ... ақша қаражаттары |
|1 ... ... ... ... |421 |423, 431 |
| | | |441 |
|2 ... несиесінің есебінен ашылған |421 |601 |
| ... | | |
|3 ... ... ... ... | |
| ... ... және материалдарының |671 |421 |
| ... ... | | |
|4 ... аккредитивтің пайдаланылмай қалған | | |
| ... есеп ... ... қайтарылды |441 |421 |
|5 ... чек ... ... |422 |431, 441, |
| ... сома | |601 |
|6 ... және ... ... | | |
| ... чек ... ... берешек |671, 687 |422 |
| ... ... | | ... ... шот |
|1 ... ... ... үлес қосушылардан | | |
| ... сома |431-432 |511 |
|2 ... ... көрсетілген қызмет үшін | | |
| ... ... ... ... ... |431-432 |301 |
| ... ... сома | | |
|3 ... ақша өз ... ... ... | | |
| ... есеп ... ... кіріс етілді|441 |431 |
|4 ... ... ... ... ала ... | | |
| ... ... сома |431, 432 |661, 662 |
|5 ... ... үшін ... ... | |
| ... ... сома |452 |431 |
|6 |Өз ... ... ... ... | | |
| ... ... ... ... сома |431 |432 |
|7 ... ... банк көшірмесінде қате | | |
| ... |431, 432 |687 |
| ... ... қате ... ... ақша | | |
| ... |334 |431, 432 |
| ... шығыс етілген сома | | ... Есеп ... шоты |
|1 ... ... ... субъектінің қаржылық | | |
| ... ... ... үлес ... |441 |511 |
| ... ... сома | | |
|2 ... алушылардан жіберілген өнім, |441 |301, |
| ... ... ... ... үшін | |321-323 |
| ... түскен сома | | |
|3 ... ... ... ... ... ... | | |
| ... |441 |302 |
| ... ... ... сомасы |441 |302 |
| ... ... ... | | |
|4 ... ... ... ... ... | |724, 332 |
| ... үшін ... ... |441 ... ... | | ... | | |ен ... |
|5 ... ... ... алып ... | |724, 332 |
| ... ... пайыз сомасы есеп айырысу |441 ... ... ... ... ... | ... | | |ен ... |
|6 ... ... ... кассадан келіп кіріске | | |
| ... сома |441 |451 |
|7 ... да ... ... өтеу үшін | | |
| ... ... сома |441 |334 |
|8 ... ... ... келіп кірістелген банк |441 |601 |
| ... | | |
|9 ... ... ... банктегі арнайы шоттан | | |
| ... ... сома |441 |423 ... ... айырысу шотына келіп кірістелген банктен| | |
| |тыс ... ... |441 |602 ... |Есеп айырысу шотына келіп түскен такциялардың| | |
| ... |441 |724 ... ... ... ... ... пайыз | |724 |
| ... ... ... ... |441 | ... ... айырысу шотына келіп түскен ұзақ | | |
| ... ... ... ... |441 |723 ... ... айырысу шотына құнды қағаздарды | | |
| ... ... ... сома |441 |723 ... ... өз ... ... сатудан есеп | | |
| ... ... ... ... ... |441 |521 ... |Жолдағы деп есептелінген ақша қаражаттарының | | |
| ... ... ... ... ... |441 |411 ... |Бюджетке төленген салық сомасының артығы есеп| |631, 633, |
| ... ... ... |441 |634 ... ... ... ... ... ... атқарушы | | |
| ... ... |441 |726 ... ... есеп айырысу шотынан төленіп кіріске | | |
| ... ... емес ... |101-106 |441 ... ... ... есеп ... ... ... | | |
| ... ... ... ... |121-125 |441 ... |Құны (бағасы) есеп айырысу шотынан төленген | | |
| ... ... ... ... ... |441 |
| |алу | | ... ... табынды толтыру үшін жас малдарды | | |
| ... ... ... ... есеп ... |126 |441 |
| ... ... | | ... ... айдың қысқа мерзімді жалдық |811, 821, | |
| ... есеп ... ... ... |937, 947, |441 |
| ... |687 | ... ... қосалқы бөлшектерді сатып алу | | |
| ... ... ала ... ретінде есеп айырысу |351 |441 |
| ... ... сома | | ... ... ... ... | | |
| ... ... үшін ... ала ... |352 |441 |
| ... есеп айырысу шотынан төленген ақша | | |
| ... | | ... ... құнды қағаздардың құны (бағасы) есеп | | |
| ... ... ... |401-403 |441 ... ... және ... тыс мекемелерден алынған | | |
| ... есеп ... ... ... |601-603 |441 ... |Үлес қосушыларға, акционерлерге есептелінген | | |
| ... ... есеп ... шотынан төленді|621-622 |441 |
|29 |Заңды тұлғалар мен жеке ... ... | |
| ... ... есеп ... ... ... |631, 634 |441 |
| ... | | ... ... құнға салынған салық сомасы есеп | | |
| ... ... ... аударылды |633 |441 ... ... ... ... ... | | |
| ... ... ... ... ... |651 |441 ... |әлеуметтік салық сомасы есеп айырысу шотынан | | |
| ... ... |634 |441 ... ... ... тауарлар үшін | | |
| ... сома есеп ... ... аударылды |671 |441 ... ... ... жал ... есеп ... шотынан| | |
| ... |683 |441 ... ... қағаздарды сатуға байланысты кеткен | | |
| ... ... есеп ... ... төленді|843 |441 |
|36 ... ... және тағы да ... | | |
| ... ... үшін есеп ... ... |451 |441 |
| ... ақша ... | | ... Кассадағы ақша қаражаттары |
|1 ... ... ... ... келіп | | |
| ... ақша ... |451 |701 |
|2 ... ... жал ... ... келіп түсті|451 |334 |
|3 ... ... ... ... ақша ... | | |
| ... келіп түсті |451 |411 |
|4 ... ... ... ... ... | | |
| ... қаражаттары |451 |702 |
|5 ... ... басы ... ... ... | | |
| ... қолма-қол келіп түскен ақша |451 |727 |
| ... | | |
|6 ... ... ... ... | | |
| ... сомасы кассаға қайтарылды |451 |333 |
|7 ... ... ... ... бұрын аванс | | |
| ... ... ... сомасы кассаға |451 |333 |
| ... | | |
|8 ... ... толтыру үшін үлес қосушылардан| | |
| ... ... ... ақша қаражаттары |451 |511 |
|9 ... ... мен жеке ... ... | | |
| ... кассаға қабылданды |451 |333, 334 ... ... ... ... берешек | | |
| ... ... ... түсті |451 |321-323 ... ... банк және ... тыс ... | | |
| ... ... ... |451 |601-603 ... ... ... емес ... құны | | |
| ... ... ... |101-106 |451 ... ... ... қағаздардың құны (бағасы) | | |
| ... ... |401-403 |451 ... ... алынған материалдық құндылықтардың құны| | |
| ... ... ... |201-208 |451 ... ... сату және ... ... | | |
| ... ... |811, 821 |451 ... |Келіп түскен тауарлардың құны (бағасы) | | |
| ... ... |222 |451 ... |Кассадан есеп айырысу немесе валюталық шотқа | | |
| ... ... ... ... |441, 431 |451, 452 ... ... сатып алған өз меншігіндегі | | |
| ... ... ... ... ... кассаға |451 |521 |
| ... | | ... ... мен үлес ... есептелінген| | |
| ... ... ... ... |621-622 |451 ... ... мен қызметкерлерге есептелген | | |
| ... ... ... ... |681 |451 ... ... ... тұлғалар алдындағы | | |
| ... ... ... |682 |451 ... ... ... ... ... ... | | |
| ... ... |843 |451 ... ... ... тиісті адамдарға (іс-сапарына | | |
| ... ... ... ... алу үшін |333 |451 |
| |т.б.) ... төленген сома | | ... ... ... ... ... | | |
| ... несие сомасы |333 |451 ... ... ... ... | | |
| ... ... ... еңбекақы |687 |451 |
| ... ... | | ... ... ... ... тыс мекемелерден алынған | | |
| ... ... ... ... |601-603 |451 ... ... есеп ... шотының құжаттарын тіркеу
Банктегі есеп айырысу ... және ... ... ... ... айырысу шотындағы ақша қаражаттарының есебі.
Жоғарыда шаруашылық жүргізуші субъектілер негізгі ... ... ... ... валюта түріндегі ақша қаражаттарын банкте
ашылған “Есеп айырысу” шотында ... ... ... шотты ашу үшін банкке белгіленген үлгідегі субъект басшысы мен бас
бухгалтердің қолы ... ... ... ... ... ... тіркелуге тиіс:
1. Кәсіпорынның құралуының заңдылығы жөніндегі құжат;
2. Кәсіпорын жарғысының көшірмесі;
3. Кәсіпорынның ... ... ... ... инспекторының салық есебіне тіркеу жөніндегі анықта-масы;
5. Кәсіпорынның басшысы мен бас ... ... ... ... ... ... бар екі дана ... айырысу шоты бойынша операциялар басшылыққа алынып жүр-ген заңдар
және Ұлттық банктің ережелеріне сәйкес реттеліп және ... ... ... ... ... шегінде шот иесінің жазба бұйрықтарының негізінде
жүргізіледі.
Субъектінің банктегі есеп ... шоты ... ... ақшасыз есеп
айырысу операциялар жоғарыда аталған Қазақстан Республикасының “Ақша ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Аталмыш заң бойынша банк кәсіпорынның ақша қаражатын есеп ... ... сол ... ... ... ... қабылдайды, оларды аудару,
беру және басқадай операцияларды ... ... ... ... ... есеп ... ... нақты ақшаның қабылда-нуы
және берілуі немесе нақты ақшасыз есеп айырысу ... өзі ... ... ... ... ... кең ... құжаттар:
төлем хабарламасы, ақша чегі, төлем тапсырмасы, ... ... ... ... тапсырмасы” кәсіпорынның қызмет көрсетуші банкке өзінің есеп
айырысу шотынан басқа ... ... ... бір соманы аударуға
берген жарлығын растайтын құжат. Төлем тапсырмасы арқылы ... ... ... ... ... ... үшін төлем жасалынады,
салықтар және төлемдер аударылады.
Төлем тапсырмасын жазылған күннен бастап 10 күнге ... ... ... мен ... бір банк мекемесі қызмет көрсе-тетін жағдайда
“Төлем тапсырмасы” 3 дана етіп толтырылады. 1-ші дана ... ... ... ... ... 3-ші дана операцияның орындалғандығы жөнінде
белгісі соғылып, төлеушіге қайтарылады. Егер алушы мен төлеуші екі ... ... ... екі банк мекемесі қызмет көрсететін болса, онда
“Төлем тапсырмасы” 4 дана етіп толтырады. 1-ші дана ... ... ... ... ... 2 және 3-ші ... алушыға қызмет
көрсететін банкке жіберіледі, оның біреуі алушыға тапсырылады, ал 4-ші дана
банктің белгісі соғылып төлеушіге қайтарылады. Төлем ... ... ... ... ... ... ... тапсырмасын банкке береді;
2. Сатып алушының банкі төлеушінің шотынан ақшаны шығарады;
3. ... ... ... ... ... жабдықтаушының банкіне
беріледі;
4. Жабдықтаушының банкі оның есеп айырысу шотына ... ... ... ... ... ... ... клиенттеріне құжаттарды береді.
Талап-төлемдер тапсырмасы жабдықтаушының ... ... ... ... ... кәсіпорынның қызмет көрсетуші банкке өзінің шотынан есеп
айырысу және жөнелту құжатарының ... ... ... ... ... қызмет үшін төлем жасауға берілген ... ... ... банктегі өзінің есеп айырысу шотынан кассаға нақты ақшаны
чек арқылы алады. Ол үшін ... чек ... алу үшін ... ... ... Банк ... қызметкерлері өтініштің
толтырылу дұрыстығын тексереді, чекке тиісті реквизвиттерді қондырады (чек
иесінің өты-жөні, есеп ... ... ... Чек ... ... ... қоса ... қолхат арқылы беріледі. Егер чек
кітапшасы 30 тәулік ... ... онда ол ... ... Чек ... ... сол чекте көрсетілген адамға беріледі. Чек толтырылған күннен бастап 10
күнге дейін жарамды. Чекті сиямен ғана ... ... ... ... көрсетіп бір дана толтырылады да, басшы мен бас ... ... мөр ... ... ... енгізуге болмайды. Толтырылған чек пайдала-
нылмай қалған ... ... ... ... ... соғып, түбіршегіне
(корешок) желімденіп қояды. Чекті толтырғанда онымен бірге түбіршегін ... ... ... банк ... ... ... ақша “Нақты
ақша өткізудің хабарламасы” бойынша қабылданады да банк кассасыбелгіленген
нысанда ақшаны қабылдағаны ... ... ... Ол квитанция кәсіпорын
кассасынан банкке өткізілген ақшаны кассадан есептен шығаруға негіз болады.
Есеп айырысу шотындағы ақша ... ... ... оны ... есепке көрсетіп отыру үшін банк мекемесі ... ... ... көшірмесін бастапқы құжаттармен қоса беріп отырады.
Есеп айырысу шоты ... ... ... бухгалтерлік
есепте тіркелуі.
Есеп айырысу шотының көшірмесі негізінде кәсіпорын бухгалтерия-сында
есеп ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп
регистрлеріне (журнал-ордерлерге, ведомостарға) жазу жүзеге асырылады.
Есеп айырысу шотындағы нақты ... ... ... ... бухгалтерлік жазулар арқылы тіркеледі:
1) Кассадан қабылданған нақты ақшаның ... ... ... ... ... ... ақша”
12000
541 ... ... ... ... ... ... Сатып алушы және тапсырыс беруші заңды және жеке ... ... ... ... ... ... ... қызмет үшін келіп
түскен ақша қаражаттарының сомасына:
ДТ КТ
441 ... ... ... ... ... “Алынуға ... ... Ұзақ ... ... ... ... құралдар үшін төленген жалдық
төлемдердің сомасына:
ДТ ... ... ... ... ... ... “Қосалқы қызметтен ... ... ... Есеп ... ... ... ұзақ және қысқа мерзімді ... ... ... мекемелерден және жеке адамдардан
алынған қарыздардың сомасына:
ДТ КТ
441 ... ... ... ... ... “Несиелер” ... ... Есеп ... ... ... емес ... сатып алуға жұмсалған
нақты ақшаның сомасына:
ДТ КТ
10 ... емес ... ... ... “Есеп ... ... ... ... ... ... ... жұмыстар, көрсетілген қызметтер үшін
жабдықтаушыларға, мердігерлерге есеп айырысу шотынан ... ... ... ... ... және ... есеп айырысу”
48000
441 ... ... ... ... ... Бюджеттен аударылған салықтар сомасына:
ДТ ... ... есеп ... ... ... “Есеп айырысу ... ... ... ... ... ақша қаражаттарын бақылау
Банк шоттарын және ... ... ... ... ... ... жасаудың тиімді әдістерінің бірі болып табылады. Банк
шоттарының бірқатар артықшылықтары ... Ақша ... банк ... ... ... болады;
• Банкте ақша қаражаттарының есебі жеке өз алдына жүргізіледі;
• Ақшаның ұрлану мүмкіндігі өте төмен, ... оны ... ... ... ақшаны алушының шотына нақты ақшасыз есеп айырысу ... ... ... ақша ... басқару бойынша мынадай қызметтер
көрсетуге алады:
• ақша қаражаттарын басқа валютаға айырбастау;
• шетелдерге ақша аударымдарын жасау;
... ... ... ... төлеу.
Соңғы уақытта электронды түрде ақша аударымдарын ... ... ... бұл әдіс ... ... Төлемдерді электрондық
жүйе арқылы арқылы – бұл банктер арасындағы аударымдарды ... ... ... ... жүзеге асыру жүйесі. Электрондық аударым біртұтас
компьютерлік жүйе ... ... ... ... ... аз ... жүзеге асырылуын қамтамасыз етеді. Қағаз ... ... аз ... және ... ... төмендігі бұл әдістің
басты артықшылығы болып табылады.
Есеп айырысу (валюталық) шоттарының тексерілуі
Кәсіпорынның пайдалануындағы әрбір есеп ... ... ... ... ... міндетті түрде жеке шот ашылуы тиіс, бұл жағдай
тексеру процесін ... және ... тез ... ... ... (валюталық) шоттарын тексеру процессі ... ... Есеп ... ... ... ... ... шоттарда көрініс
таппаған ақша сомаларын қайта тексеру (бұған банк қызметін пайдаланған
үшін ... және ... ... үшін ... комиссиондық алымдар
жатады);
2. жоғарыда аталған сомалардың есепте бейнеленуін қадағалау;
3. Есеп айрысу ... ... ... (банк үзінділерін)
бухгалтерлік есеп мәліметтерімен сәйкестігін есептеу;
4. Есеп айырысу (валюталық) шотына жеткізілмеген аударымдар және чектер
бойынша тексеру ... ... ... ... қажет;
5. Ақша қаражаттарының қозғалысы және қалдығы бойынша тексеру ... ... ... және тексеру жүргізген кәсіпорын мен банк
қызметтерінің қолдары міндетті ... ... ... ... есеп айырысу формалары
Есеп айырысу шоты бойынша жүргізілетін операциялардың есебі
Кәсіпорындар мен ұйымдар және мекемелер өздерінің ақша ... ... яғни ... ... ... банк мекемелерінде
сақтауға міндетті. Ол үшін кәсіпорындар мен ұйымдар өздері қалаған банк
мекемелерінде есеп ... ... ... ... Бір ... ... ... әрбір банк мекемесінен бір ғана есеп айырысу ... ... Есеп ... ... ашу үшін ... ... субъекті банк
мекемесіне мынадай құжаттарды табыс ету қажет:
- банк мекемесінің атына шот ашу ... ... ... ... ... ... ... жоғарғы
орғандардың кәсіплорынды, ұйчымды құруы жайлы шешімдердің
көшірмесі;
- кәсіпорынның басшысы, бас бухгалтері және олардың орындасары
қол таңбасын қойған, кәсіпорын мөр ... ... ... карточка және де басқа құжаттар.
Кәсіпорынның, ұйымның басқа шаруашылық ... ... ... ... ... есеп ... ... төленеді.
Есеп айырысу шотындағы қаражаттар заңда көрсетілген ... ... шот ... жазбаша бұйрықтары негізінде ғана пайдаланылады
(аударылады). Субъкетінің, заңды ұйымның басқа кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... материалдық құндылықтардың және
тағы басқа құны мен олардың ... ... ... ... ... ... ғана ... Есеп айырысу шотынан қаржы кейбір
жағдайларда шот иесінің ... де ... ... ... ... ... ... немесе полициясының бұйрығы, тағы да басқа ... ... ... ... Есеп ... шотындағы ақша
қаражаттарынан, нақты ақшамен қаржы алып, пайдалану үшін шот ... ... банк ... чек ... ... ... яғни
субъектінің өкілі, әдетте кассир есеп айырысу шотынан кәсіпорын кассасына
нақты ... чек ... ... ... ... чегі ... ала
алады. Есеп айырысу шотына субъектінің сатқан ... мен ... ... мен ... да ... және көрсеткен
қызметтерінен түскен ... ... ... мен ... да ... тыс
мекемелерден алған несие, сондай-ақ басқа да кәсіпорындар мен ... ... ... ... Ал бұл ... субъектінің басқа
кәсіпорындар мен ұйымдардан сатып алған ... мен ... ... және ... тыс ... ... төлем сомасы төленеді.
Сонымен қоса бұл шоттан кәсіпорынның ... ... ... төлеу үшін және басқадай мақсаттар үшін нақты ақша алынады.
Банк мекемесі есеп ... ... ақша ... ... ... яғни субъектінің ақша қабылдау, төлеу және ... ... ... Есеп ... шоты ... ... белгілі құжаттар негізінде жүргізіледі. Негізгі есеп айырысу
құжаттары болып: төлем тапсырмасы, есеп ... ... ... ... инкассалық өкім, салық және кеден органдарының инкассалық өкім
және тағы басқа құжаттар саналады. Есеп айырысу ... ... ... ... бар екі ... ... қолы болуы керек. онсыз құжат
орындалуыға қабылданбайды. Есеп айырысу құжаттарының үлгілі ... ... ... ... ... ... банк ... белгілейді.
Банк мекемесі өзі қызмет көрсетін субъектімен, яғни есеп айырысу ... ... келе ... ... ... кәсіпорынға шоттың
көшірмесін жіберіп отырады. Осы көшірмемен бірге есеп айырысу шоты ... ... ... ... ... есеп ... ... да
бірге беріледі. Көшірмеде субъектінің шотындағы қаржының айдың басындағы
және айдың соңындағы ... және ... ... есеп ... шотына
келіп түскен, яғни кіріс етілген және одан ... ... яғни ... ... ... ... ... яғни субъектінің
бухгалтериясында банк мекемесі берген ... ... ... дұрыстығы және оларды көшірмемен бірге берілген ... ... ... ... есеп ... шоты бойынша
операциялардың есебі 441 “Есеп айырысу шотындағы ақшалар” – деп ... ... Бұл шот ... бойынша 301, 331-334, 451, 601-603, 661,
662 және тағы басқа шоттардың кредитімен, ал ... ... 141-143, ... 401-403, 451, 601-603, 631-634, 641-643, 651-655, 671, 685 тағы ... ... ... ... ... шотындағы ақшалар” – деп аталатын шоттың кредитінде
жазылған ... ... ... ордерде, ал дебитінде жазылған
операциялар осы журналдың ведомосында есептелінеді.
Чектермен есеп айырысу.Чек беру төлемді жүзеге асырудың бір ... ... онда ... чек беруші аттас төлем құжатын ұстаушыға беру
жолымен жасайды. Чек беру өз мәні ... ... ... ... ... ... ... бірақ ол соны орындау үшін жазылған
болса да. Аталған міндеттемені орындау тек чек бойынша ақшаны ... ... ... ... жабылатын және жабылмайтын болып бөлінеді. Біріншісі –
депозиттермен қамтылған, ал екіншісі – ... ... ... ... ... ... ... банктердің кепілдік беруі мүмкін,
оның ішінде жабылмайтын чектер бойынша да. ... ... ... ... чек берушінің міндеті мен құқығы, чекті қолдану туралы жасалған келісім-
шарттың негізінен шығады, яғни бұл келісім-шартта, банк өз ... ... ... және жеке тұлға) чегін төлеуді, яғни чек берушінің ... ... ал ... өз ... банкі белгілеген (демек чектерді
беру мен пайдалану) ережелерін сақтауға міндетті. Чек ұстаушылардың ... ... ... ... ... ... пайда болады. Чектерге, есеп
айырысу шотының төлем құжаттарына қол қою ... ие ... ... және ... ... иесінің мөрінің таңбасы болуы керек. Чектер
жарамсыз болып қалғандықтан чекте жазылғандарды түзету және ... Егер ... ... ... ... ... онда ... және
чектің түбіртегінде қиғашынан “бүлінген” деп жазу ... ... және ... ... қолы ... чек ... төлеуге чек жазылған күні қабылдайды және төлеуге
қабылдаған күннің ертеңіне чек ... ... ... көрсететін банкке
ұсынылуы тиіс. Чек ... ... ... ... болу ... ... есептемегенде, әдетте, 10 күннен аспайды.
Банк чек берушіден (немесе чек ұстаушыдан) чекті қабылдамауына болады,
егер де мынадай ... ... егер де ... ... сомасы цифрмен көрсетілмеген болса;
- чектің мерзімі өтіп кетсе;
- төлем құжаттарында жасанды жазулардың белгілері бар ... ... бар ... чек ... ... және ... сиямен жазылған болса;
- чектің қорғалу деңгейі оның талабына сай келмесе (қорғалу
деңгейі ... кем ... ... ... көрсетілген реквизиттер қате болса;
- чектегі қойылған қолда үлгі ... ... ... ... ... чектің жабу сомалары жеткілікті болмаса;
- чектің басқа да дефектілері бар болса.
Дефектісі бар чектер чек ұстаушыларға ... ... ... дефектілері табылса, банктің бас бухгалтері ол ... ... ... ал олар ... ... өнделуін тез арада тоқтатады.
Бұндай дефектісі бар чектерге акт жасалады, ол акт төрт данада болады:
біріншісі – банкте ...... ... ішкі ... ... ...... палатаға беріледі;
төртіншісі – чекті беруші банкке беріледі.
Мерзімі өтіп кеткен чек кітапшалары ... ... ... ... ... ... есеп ... – біржақты сөзсіз орындалатын ақша міндеттемесін қамтитын
қатаң ... ... ... ... Ол жай және ... ... ... вексель (соло-вексель) – талап етуі бойынша немесе белгіленген
мерзімде келешекте вексельде көрсетілген ақша ... ... ... ... ... ... талқылауға жатпайтын міндеттемесінен
тұрады.
Аударма вексель (тратта) – вексель берушінің (трассанттың) ... ... ... ... ... ... немесе оның
бұйрығы бойынша келешекте белгілі бір ... не ... ... ... ақшаны төлейтіні туралы басқаша ешбір шарт қойылмайтындығы
туралы мігндеттемесі. Аударма вексель өз ... ... ... ... ... ... ... (текстіне) енгізілген), құжат қай тілде толты-
рылса, онда сол тілде “вексель” деп жазылған ... ... бір ... ... еш нәрсемен негізделмеген бұйрықты; төлеуге тиіс ... ... – тек ... ... ... мерзімін, төлем жасалатын
орнын көрсетеді; кімге немесе ... ... ... ... ... ... ... вексель жасалған күн мен орнын көрсетеді және ... ... ... қолы қойылады.
Жоғарыда көрсетілген талаптар ... ... ... ... ... ... ... вексельдің күші болмайды.
Төлем мерзімі көрсетілмеген вексель ... ... етуі ... төленетін
вексель ретінде қарастырылады.
Ерекше нұсқау болмаған кезде төлем жасаушымен қатар белгіленген орны,
төлем жасау орны және ... ... ... жасаушының тұратын орны болып
есептелінеді. Вексельдің жасалған орны көрсетілмеген ... ... ... ... белгіленген орында қол қойылған болып танылады.
Аударма вексель ... ... ... ... ақы ... жататын
вексель ретінде берілуі мүмкін. Ол вексель берушінің өзіне немесе үшінші
тұлғаның ... ... ... ... ... ... ... тұрған жерде
немесе төлем жасаушының тұратын жерінде немесе қандай да бір басқа орында
төленуі ... ... ... ... ... ... тиіс,
мұндай нұсқау болмаған жағдайда шартқа қол қойылмаған (жазылмаған) ... ... ... күні ... ... вексель жасалған
күннен бастап есептелінеді.
Кез келген аударма вексельдің бұйрығы көрсетілмей берілсе де, ... ... ... ... ... вексель беруші аударма вексельде “Бұйрыққа емес (вексель беруші
вексельге ... ... ... ... беруге тиым салуды
білдіретін формуласы)” ... ... ... ... сөз ... және ... ... сақтаса, онда ол қарапайым цессиямен (борыштың міндеттемелер
бойынша құқықтық жеңілдік жасаудың ... ... ... мүмкін.
Индосамент (вексельдің сырт ... ... осы ... бойынша
құқықтарын басқа тұлғаға қайта ... ... ... ... ... пайдасына, не вексель бойынша міндетті басқа кез ... ... ... ... не ... қарамастан
төлем жасаушының пайдасына, жасалуы мүмкін. Бұл тұлғалар, өз ... ... ... ... ... төлем мерзімі басталғанға дейін ... ... ... ... ... ... ... да төлем жасаушыға акцептеу
үшін тұрған ... ... ... ... ... ... және жеке ... жай
және аударма вексельді өзара есеп айырысуда пайдалануға құқылы, бұл ретте
ол ... ... ... және “Қазақстан Республикасындағы вексель
айналымы туралы” Заңға қайшы келмесе болғаны.
Байланыс ... ... ... ... ... ... ... уәкілетті органдарының және Қазақстан
Республикасы Ұлттық банкімен келісе ... ... ... ... және байланыс мекемесімен және есеп кеңесінің арасындағы шартпен
белгіленеді.
Сатушы сатып алушыға ... ... ... кейінге қалдыру
“Қазақстан Республикасындағы Вексель айналымы туралы” заңында белгіленген
талаптарға сәйкес ... ... ... (вексельдің кітапшасын) сатып алған кезде
олар өзінің нақты өзіндік құны бойынша 821 ... ... және 671 ... 687 ... кредитінде көрсетіледі. Ал жедел есеп кезінде шартты
бағасы бойынша – 006-шы ... есеп беру ... ... ... ... көрсетіледі.
Вексельдер қозғалысы бойынша шоттардың корреспонденциясы тиесілі
бөлімдерінде көрсетілген.
Төлем карточкаларының есебі. ... ... ... ... ... ... әлемнің кез келген
нүктесінен тез автоматталған ақша аударымын ... ... ... пайдаланады.
Төлем карточкалары – ақша қаражаттарына электрондық терминал ... да ... ... қол ... ... ... валютаны
айырбастауға, қолма-қол ақшаны жасауға мүмкіндік береді.
Төлем ... ... ... және ... ... ... ... ақша сомасының шегінде оның
ұстаушысына (иесіне) төлем жасауына мүмкіндік береді және оны ... ... банк ... ... ... ... алады.
Кредиттік карточкалар бойынша банк берген қарыз сомасының ... ... ... жасай алады.
Одан басқа кәсіпорын іс-сапарының шығыстарын төлейге, офистік, үстеме
шығыстары үшін корпоративтік төлем карточкаларын ашуына бола-ды.
Корпоративтік ... – бұл да ... ... ол ... банк пен ... ... арасында жасалған келісім шарттың
негізінде беріледі.
Бүгінде әлемнің көптеген елдерінде ол ... ... ... тегігі
(инструменті) ретінде 2 млр. карточкалар қолданыста жүр. 30 ... ... ... Visa және Master Card ... карточка жүйесі үлкен
жетістікке жетті. Сондықтан оны 14 млн. кәсіпорын ... ... ... ... ... пайдаланылады. Олардың қатарына:
супермаркеттер, авиакомпаниялар, ресторандар, түнгі клубтар, аяқ ... ... т.б. ... ... ... ... ... лицензия-лауымен
шығарылған төлем карточкалары пайдаланылады.
Төлем карточкалары келесі көрсеткіштерден тұрады:
- төлем карточкаларын берудің жағдайы;
- ... ... ... ... ... және ... төлем карточкаларын алған тұлғалардың тізімі;
- төлем карточкаларын қайтарып алудың және ... ... ... ... ... ... ету мерзімі;
- тараптардың құқы мен міндеттері;
- тараптардың ... ... ... төлем карточкалары теңгемен
төленеді.
Төлем ... ... ... жүзеге асырмастан ... ... ... ... жасау үшін банктен (эмитент-
банктен) рұқсат алу керек) жасау ... ... ... автоматталған
тәртіпте немесе телефон басланыстары арқылы жүреді.
Төлем құжаттары эквайерге (төлем карточкалары ... ... ... және ... ... ... ... келісім-шартта қаралған тәртіп
бойынша қолма-қол ... ... және ... ... асыратын банк)
көрсетілген қызметке немесе сатып алған тауарға ақша ... ... ... ... ақша ... кезде төлем құжаттары карточка ұстаушыларға
төлемдердің берілгені бойынша банк ... ... ... ... толтыру
туралы нұсқау береді.
Төлем карточкаларымен операцияларды жүзеге ... ... ... не қағаз, не электрондық нысанда құжаттарын жасайды. Егер ол қа-ғаз
нысанында жасалса, онда ол: ... ... ... жасалатын төлем
құжаттары), электрондық терминал ... ... ал ... ... ... онда ол: электрондық журнал құжаттарынан
немесе банкоматтарынан алынады.
Қазақстан Республикасында ... мен ... ... үшін төлем
карточкасының пайдаланғаны слиппен немесе сатып алған ... екі ... ... ... ... мүмкін. Слип үш данада ... ... ... ... ... ... иесіне беріледі.
Төлем құжаттары келесі реквизиттерден (көрсеткіштерден) тұрады:
- төлем құжаттарының нөмірі және жазылған күні, айы, жылы;
- операцияны жасаған ұйымның толық ... ... және ... ... төлемінің реквизиті;
- төлем сомасы;
- төлем валютасы.
Енді біз төлем карточкасын әртүрлі ... ... ... болатын
шоттар корреспонденциясын мысал ретінде көрсетейік.
Мысал. Кәсіпорын Visa халықаралық корпоративтік карточкасын шығару мен
қолдану үшін банкімен келісім-шартқа отырады. Кәсіпорын сол ... ... ... ... ... қосы ... ... іс-
сапарымен, офисымен, үстеме шығыстармен есеп айырысу үшін таратып ... ... ... ашылған және ол АҚШ долларымен есептелінеді.
Шот-картасына орналастырылған ақша қаражаты, 423 шотының дебетінде ... ... ... келіп түскен кезінде: 423 шоты дебеттеліп және 441,
431 шоттары кредит-теледі. Төлем ... ... ... ... 423 ... ... мына шоттардың дебетіне жазылады:
- 333 – қолма-қол ақшаны іс-сапар мен шаруашылық шығыстарына,
авиа, теміржол билеттерін сатып алуға ... ... 821, 811, 938 – ... ... ... орындалған
жұмысқа, көрсеткен қызметке, қонақ үйде тұрғанына төлеген
кезде;
- 821 – банкінің комиссиондық төлемдерін ... ... 201, 202, 222 т.б. – ... ... алынған тауарлық-
материалдық құндылықтарды төлеген кезде.
Сауда ұйымдары үшін төлем карточкасының негізінде сатып алушы-лармен
есептесуді жүзеге асырған кезде 411 ... ақша ... ... ... шоттың дебеті бойынша сауда ұйымдарының түсімдері көрсетіле-ді.
Түскен қаржыны 411 шот бойынша ... алу үшін ... ... квитанциялары, банк инкассаторына түскен қаржыны ... ... ... ... және т.б. ... болып табылады.
Мысалы: шілденің 29-да инкассатор кәсіпорынның кассасынан 142900 ... ... ... бұл ... есеп айырысу шотына тек тамыздың 1-ші
күні ... ... ... 451 ... ... ... және 411 шоттың
дебеті бойынша, тамыз айында 441 ... ... ... және 411 ... ... өткізіледі. Сондай-ақ, 411 шотта бас кәсіп-орынның еншілес
кәсіпорындарына аударған сомалары және керісінше, кері ... ... ... ... бірақ есеп беру айында есеп
айырысу немесе басқа шоттарына қосылмаған сомалары есепке алынады. ... ... ... (411) бас ... ... ... бойынша
банк төлеуге қабылдаған, бірақ есеп айырысу шотына қосылмаған ... ... ... ... пайдаланудың нәтижесінде ... есеп ... ... ... есепке алу әрбір есеп айырысу-дың
төлем құжаттары бойынша ... ... жол ... аударылған ақша
дер кезінде есепке алып және оларды қатаң бақылауға алуы ... ... ... ... есеп айырысу. Төлем талап тапсырмасы
тауарларды алғанда, жұмысты ... ... ... ақшаны төлеушіге жіберген талабы болып табылады.
Бенефициар төлем талап тапсырманы банкке ... және ... ... ... ... нысанында тиісті реестрлеріне
тіркеледі.
Төлем ... ... ... ... ұсы-
нылады, ал бенефициар барлық реквизиттердің толық толтырылғанын тексеріп,
төлем ... ақша ... ... бағыттайды.
Егер де бенефициарға қызмет көрсететін де, ақшаны жіберуші де бір ... онда ... ... ... ... ... талап-тапсырмасы
реестрсіз бірден жіберушінің банкісіне ұсынылады.
Егер де төлем ... ... үшін ... ақша ... онда ... талап-тапсырманы сақтау мерзімі және реестрдің мерзімі
бөлініп төленуі мүмкін. Сондықтан алушы банк тек ... ... ... етпейтін бөлігін ғана сақтауы мүмкін.
Осы туралы төлем талап-тапсырманың бет ... ... ... ... толық немесе ішінара ақы төлеуден бас тарту
кезде ол туралы оған ... ... ... үш ... ... хабарлайды.
Талап-тапсырма құжаттарымен қоса оған берілген тиеу құжаттарын және
төленбейтін бөлігі ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің элементтері
Ақша бірлігі
Елдегі бірлік ретінде қабылданған ақша мөлшері
Эмис-сиялық жүйе
Елде ақша бірлігі және онық ... ... ... ... ақша
металының салмақ мөлшері
Баға ауқымы
Ақша мен бағалы қағаздарды шығаратын мекемелер
Ақша ... ... ... ... ... ... жүйесі-нің институт-тары
Ақша айналымын реттейтін мемлекеттік және мемлекеттік емес мекемелер
Орталық банк резервтері мен активтерінің көбеюі
Пайыздық есеп ... ... ... ... ... қағаздарды сатып алу
Экономикадағы құлдырау
Экономикадағы құлдырау
Экономикадағы құлдырау
Пайыздық есеп мөлшерлемесін реттеу
Міндетті резерв-тер ... ... ... ... ... реттеу
Артық резервтердің өсуі
Коммерциялық банк резервтерінің өсуі
Коммерциялық банктердің резервтері мен активтерінің ... ... ... мүмкіндіктері
Коммерциялық банктердің несие қабілеттілігінің артуы (арзан несие)
Ақша ұсынысының кеңеюі
Ақша ұсынысының кеңеюі
Ақша ұсынысының кеңеюі
БАНКТЕРДІҢ ... ... және ... ... ... ... пен жинақ ақша бөлігін капиталға айналдыру
Айналымның несиелік қаржысын (вексельдер, чектер, банкноттар) жасау

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша саясаты31 бет
MS Word бағдарламасын оқытудың әдістері40 бет
Ақпаратты кодтау. Ақпараттың өлшем бірліетері. Санау жүйелері10 бет
Білім беру жүйесіндегі инновациялык технологияның теориялык негіздері жайлы мәлімет14 бет
Білім беру жүйесіндегі инновациялык технологияның теориялык негіздері туралы8 бет
Бастауыш мектеп математикасында деңгейлеп-саралап оқыту технологиясын қолдану16 бет
Бастауыш мектеп математикасында құзіреттілікті қалыптастыру.15 бет
Бастауыш мектепте қазақ тілін оқыту технологиясы12 бет
Бастауыш сынып математикасын оқытуда оқушымен жеке дара жұмыс30 бет
Бастауыш сынып оқушыларының логикалық ойлау қабілеттерін арттыру5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь