Байқоңыр ғарыш айлағы құрылғалы 49 жыл болды

2005 жылы Байқоңыр өзінің 50 жылдығын тойламақшы.1955 жылы маусымның 2 сінде Кеңес Одағының Қорғаныс министрлігінің Қазақ даласы Байқоңырды ғарыш айлағына айналдыру туралы жасырын нұсқауы шығады. Міне содан бері аттай 49 жыл өтіпті. Бүгінде Байқоңыр ғарыш алаңы 6 миллион 227 мың гектар жерді алып жатыр. Қызылорда облысының Қазалы және Қармақшы аудандарының жерін және зымырандардан бөлінетін бөліктер құлайтын аудандарды қоса есептегенде ғарыш кешенінің аумағы 4 миллион гектар жерден асады. Қазір онда 15 ұшыру қондырғысы бар 9 ғарыштық кешен, 11 монтаждау- сынақ орны бар. Бүгінгі күні Байқоңыр ғарыш айлағының Ресейге 50 жылға жалға беріліп отырғаны белгілі. Ресей жыл сайын аренда бағасына деп 115 миллион доллар төлеуі тиісті. Қазақстан жағы соңғы кезде Байқоңырды пайдаланып Ресеймен бірлесе отырып біріккен ғарыштық бағдарламаларға қатысуға мүдделік таныта бастады.

Бұл мәселеде Қазақстанның Ресеймен бірлесіп «Бәйтерек» жобасын іске асыруға ынталы болып отырған талпынысын айтуға болады. Қазір ғарышқа ұшып жүрген, экологияға аса зиянды уын шашатын гептил атты сұйық отынды пайдаланатын «Протон» зымырандарының орнына ресейлік ғалым мамандар оттегімен мен керосинді отын ретінде пайдаланатын экологияға зиянсыз «Ангара» зымыранын жасап дайын еткелі отыр. Осы зымыранды ұшыру үшін қазақстанның ғалым мамандары Байқоңырда ұшыру алаңын жасап дайын етуй керек.

Бұған Қазақстан үкіметі 200 миллион доллардың қаржысын бөлуге өзінің дайын екендігін білдірген болатын. Алайда Қазақстанның Ғылым Академиясының Ғарышты зерттеу институтының директорының орынбасары Бағдат Сүйменбаевтың айтуынша егерде қаржы мәселесі шешілер болса онда қазақстандық ғалым мамандар Қазақстанда өндірілген жер серігін жасап ғарышқа ұшыра алатын шамалары бар көрінеді. Бұл жер серіктерін Байқоңырдан ұшыру түбінде өз пайдасын да әкеледі дейді ол.

Алайда мәжіліс депутаты Төлен Тоқтасынов Қазақстан үшін ғарышпен ойнаудың ешбір қажеттігі аз, оған қыруар қаржы керек болады оның орнына үкімет ел ішіндегі әлеуметтік проблемаларды шешуге өз назарын ұстанғаны жөн деген пікір айтты.
        
        Байқоңыр ғарыш айлағы құрылғалы 49 жыл болды
03.06.2004
Досан БАЙМОЛДА
2005 жылы Байқоңыр өзінің 50 жылдығын тойламақшы.1955 жылы маусымның 2
сінде Кеңес Одағының ... ... ... даласы Байқоңырды ғарыш
айлағына айналдыру туралы жасырын нұсқауы ... Міне ... бері ... ... ... ... ... ғарыш алаңы 6 миллион 227 мың гектар жерді
алып жатыр. Қызылорда облысының Қазалы және Қармақшы аудандарының жерін
және зымырандардан бөлінетін бөліктер құлайтын ... қоса ... ... ... 4 ... гектар жерден асады. Қазір онда 15 ұшыру
қондырғысы бар 9 ... ... 11 ... ... орны бар. Бүгінгі күні
Байқоңыр ғарыш айлағының Ресейге 50 ... ... ... ... ... жыл сайын аренда бағасына деп 115 миллион доллар төлеуі тиісті.
Қазақстан жағы соңғы кезде Байқоңырды пайдаланып Ресеймен бірлесе ... ... ... ... мүдделік таныта бастады.
Бұл мәселеде Қазақстанның Ресеймен бірлесіп «Бәйтерек» жобасын іске асыруға
ынталы болып отырған талпынысын айтуға болады. ... ... ұшып ... аса ... уын ... ... атты ... отынды пайдаланатын
«Протон» зымырандарының орнына ресейлік ғалым мамандар оттегімен мен
керосинді отын ретінде пайдаланатын экологияға зиянсыз «Ангара» зымыранын
жасап дайын ... ... Осы ... ... үшін ... ... Байқоңырда ұшыру алаңын жасап дайын етуй керек.
Бұған Қазақстан үкіметі 200 миллион доллардың қаржысын бөлуге ... ... ... ... ... Қазақстанның Ғылым Академиясының
Ғарышты зерттеу институтының директорының орынбасары Бағдат Сүйменбаевтың
айтуынша егерде қаржы мәселесі ... ... онда ... ... Қазақстанда өндірілген жер серігін жасап ғарышқа ұшыра алатын
шамалары бар көрінеді. Бұл жер ... ... ... ... ... да ... дейді ол.
Алайда мәжіліс депутаты Төлен Тоқтасынов Қазақстан үшін ғарышпен ... ... аз, оған ... ... ... ... оның орнына үкімет ел
ішіндегі әлеуметтік проблемаларды шешуге өз назарын ұстанғаны жөн деген
пікір айтты.
"Байқоңыр" ғарыш айлағынан ғарыш аппараттарын ұшырудың және ... ... 2007 ... ... ... ... ... ғарыш аппараттарын ұшырудың және зымырандарды |
|сынақтық ұшырудың 2007 жылға арналған жоспарлары бойынша қорытындыны |
|бекiту ... ... ... 18 қарашадағы Қазақстан Республикасының Үкiметi мен Ресей |
|Федерациясының Үкiметi арасындағы "Байқоңыр" ... ... ... ... ұшырудың және зымырандарды сынақтық ұшырудың жоспарлары |
|бойынша қорытындыны (келiсудi) ұсыну және алу ... ... ... |
|сәйкес Қазақстан Республикасының Үкiметi ҚАУЛЫ ЕТЕДI: ... 1. Қоса ... ... "Байқоңыр" ғарыш айлағынан ғарыш ... ... және ... ... ұшырудың 2007 жылға |
|арналған жоспарлары бойынша қорытынды (бұдан әрi - Қорытынды) бекiтiлсiн.|
| ... 2. ... ... ... ... министрлiгi 2006 жылғы 30 |
|желтоқсанға дейiн Ресей Тарапына дипломатиялық арналар арқылы Қорытындыны|
|жiберсiн. ... 3. Осы ... қол ... ... ... ... ... |
|"Байқоңыр" ғарыш айлағынан ғарыш аппараттарын ұшырудың және зымырандарды |
|сынақтық ұшырудың 2007 жылға арналған жоспарлары бойынша қорытынды ... 1999 ... 18 ... Қазақстан Республикасының Үкiметi мен |
|Ресей Федерациясының Үкiметi арасындағы "Байқоңыр" ғарыш айлағынан ... ... ... және ... сынақтық ұшырудың жоспарлары |
|бойынша қорытындыны (келiсудi) ұсыну және алу ... ... ... ... ... ... Республикасының Үкiметi Ресей Тарабы ұсынған |
|Ресей федералдық ғарыштық бағдарламалары, халықаралық ... ... және ... ... ... ... |
|ғарыш айлағынан ғарыш аппараттарын ұшырудың 2007 жылға арналған жоспарын,|
|"Байқоңыр" ғарыш айлағынан зымырандарды ... ... 2007 ... ... ... ... ... ғарыш айлағынан әскери мақсаттағы|
|ғарыш аппараттарын ұшырудың 2007 жылға арналған жоспарын мынадай шартты |
|сақтай отырып ... ... ... және ... баллистикалық зымырандардың|
|бұрын пайдаланылған түрлерiн түрлендiрудi танытатын ғарыштық мақсаттағы |
|зымырандарды "Байқоңыр" ғарыш айлағынан ұшыру Қазақстан Республикасының |
|қоршаған ортасына әсер ету ... (2005 ... 2 ... ... |
|Республикасының Үкiметi мен Ресей Федерациясының Үкiметi арасындағы ... ... ... ... ... алуы жағдайында оның |
|аумағында экология және табиғатты пайдалану жөнiндегi ... ... ... ... талап ... ... ... "Байқоңыр" ғарыш айлағынан зымырандарды |
|ұшырудың экологиялық қауiпсiздiгi саласында қазiргi бар ... 2007 ... ... Тараптармен келiсудi қамтамасыз ету қажет. Осы мақсатта ... ... ... орынды.  ... ... ... ... ... ... алынған мүлкiне |
|ажырамас жақсартулар енгiзудiң кезектi жылға арналған ... ... ... жылдың осындай жоспарының орындалуы туралы есебiн Ресей ... ... ... ... ... ... ұсынылған 2007 |
|жылы "Байқоңыр" кешенiнiң жалға алынған мүлкiне ажырамас жақсартулар |
|енгiзу ... және 2006 жылы ... ... ... ... ... |
|ажырамас жақсартулар енгiзу есебi қарауға қабынданған жоқ. ... ... ... ... 2010     ... admin
«Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы арасындағы «Байқоңыр» кешенін
тиімді пайдалану ... ... ... ... ... ... Заң ... Мәжіліс қоржынында аз жатқан жатқан жоқ.
Өткен жылы Мәжілістің ... ... ... және ... ... қызу талқыға түскен Заң жобасын депутаттар биыл ... ... да ... ... Бір ... «Байқоңыр» ғарыш
айлағын екі мемлекеттің мүддесіне одан әрі ... ... ... ... ... қызметтің өзара пайдалы дамуы және халықаралық
ынтымақтастық бағдарламасын жүзеге асыру мақсатында 2004 жылдың 9
қаңтарында қол қойылған келісімді қайта-қайта талқыға салып, ... жоқ ... ... ... ... те, ... ... ұлт мүддесіне
қатысты аса өткір мәселелер бар екендігі аян.
Шегініс пен серпіліс
«Байқоңыр» ғарыш айлағы Қазақстанның меншігі бола ... ол ... ... ... ... келеді. Біріншіден, қылышын айға білеген
империяның Қазақстан тәуелсіздік алып, егемен мемлекет болып ... ... өзі ... ... ... ... ... емес. Екіншіден,
өзіміздің қандайда бір ғарыштық өндірісіміз әлі толыққанды жасақталған ... ... ... ... атына малданып, өзімізді ғарыш
мемлекетіне баладық па, әлде заты ... да, аты ... ... пе, ... ... ... ... қызметімен жете айналысатын арнайы кәсіби
құрылым болмады. Аэроғарыштық комитет болды, дегенмен, оның өзі
министрліктен министрлікке беріліп, қақпақылға ұшыраумен ... Осы ... ... ... ... жақты. Және Қазақстандағы ғарышқа
қатысты мәселенің шешілуін өз қолында ұстап, кіріптар етіп қойғанды қалады.
Шала туып, тымақта өскен бала да ... ... ... бе еді? ... ... ... мешел баланың күйін кеше бермекпіз? Осы сауалдар
көкейде қайнап жатты да, 2007 жылы ... ... ... құрылды. Осылай
ғарыштық қызметпен кәсіби айналысатын мемлекеттік органның дүниеге келуімен
«Байқоңыр» ... ... ... өз ... ... ... ... та кетті.
Екі ел арасындағы бүгін бекітіліп отырған келісім ... ... ... ... ... экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету
және қоршаған ортаны қорғау проблемаларын шешу жөнінде бірлескен жұмыстар
жүргізу ... ... ... ... ... айлағында
«Бәйтерек» зымыран-ғарыш кешенін әзірлеу және құру көзделетіні белгілі. Бір
айта кетерлігі, 2004 жылғы Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы
үкіметтерінің ... ... ... ... экологиялық жағынан
жаңа, әрі таза «Бәйтерек» ракеталық-ғарыштық кешенін құру туралы келісімі
2005 жылы Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... кешенді құрудың жұмыстары басталды» деуге болатын
сияқты. Әйтсе де, олай емес екен. Өткен жылы ... ... ... ... ... ... — Алғашқы екі жылда Ресей «Бәйтерек»
ракеталық-ғарыштық кешенін жүргізу мен құруда ештеңе ... жоқ. ... ... ... 2004 ... екі ел арасындағы келісімде ракеталық-
ғарыштық кешенін құруда Ресей Федерациясының жауапкершілігі туралы бірде-
бір норма жазылмаған. Бәрі Қазақстанның мойнына ... ... соң ... шаралар қабылдап, ракеталық-ғарыштық кешенді, оның даму мен
құрылысының бас ... ... ... ... мен ... тиісті
шараларды жасап, бекіту талабын қойдық. 100-ге тарта қол жиналып, Ресей
федералдық ғарыштық агенттігі ... Оны ... де ...... Ресейдің «Байқоңыр» кешенін тиімді пайдалану жөніндегі
ынтымақтастықты дамыту туралы келісімді ратификацияламайынша бұл
өзгерістерді мойындағысы келмегендіктен, күні бүгін ... ... ... ... көңіліне жақпай отырған басқа да мәселелер бар. Соның бірі —
Байқоңырдағы «Зенит» зымыран-ғарыштық кешеніне қатысты ... ... ... ... жоқ. Ол ... Кеңестер Одағынан бар. Олай болса,
оған Ресей қалай иелік етсе, біз де сондай иелік ете аламыз. Бүгін осы
келісімді пайдалана ... ... ... ... ... ... ... «Зенит» зымыран-ғарыштық кешені базасында «Наземный
старт» жобасын жүзеге асырушы «Халықаралық ғарыштық ... ... ... ... ... ... ... Бұл жобаға
қатысатын болсақ, Қазақстан коммерциялық ұшылымдардан пайда тауып, өзінің
мамандарының кәсіби біліктілігін көтеруге мүмкіндік ... ... ... ... бағытында Қазақстанның белсенділік көрсетіп,
бұл мәселенің күн тәртібіне қойылуы, ең алдымен, «Роскосмос» пен Ресейдің
басқа да тиісті орындарына мүлдем жақпай, ... ... ... ... жоқ болып, өзіне тәуелді болып келген Қазақстанның өз ғарыш
өндірісін дамытуға ... ... ... ... жекелеген
депутаттары мен басқа да бәзбіреулерге ұнамағаны сонша, олар да өре тұра
бастады.
Бір ғажабы, ... ... ... ... сөзі ... ... ... елеңдететін сыңайлы. Осы орайда мәжілісмен Владимир
Нехорошев Мәжілісте Заң жобасы қаралғанда Ұлттық агенттік төрағасы
Мұсабаевқа: «Біз сізді Қазақстан ... ... ... ... ... өте ... адам ... білеміз. Сізге Ұлттық ғарыш
агенттігін басқаруды ұсынғанда, сіз Қазақстанға оралдыңыз» дей ... ... ... ... ақпараттар мен Ненашевтың сөзіне
назар аудара, оның негізінде не бар екенін шұқылай сұрақ қойған-ды. ... ... ... білмейміз, ал, біздер оны қабылдай алмадық.
Өйткені, ресейлік депутат ... ... ... үшін ... ... келсе, мұның мәнісі — Қазақстанда ғарыш саласының дамығанына
іштарлық көрсету.
Осы іштарлық дегеннен шығады, «KazSAT» спутнигін жасаған М.В. Хруничев
атындағы мемлекеттік ... ... ... ... де ... ... спутнигінде орнатылғандардың бәрі де
КБ «Марс», Ресей өндірісінікі ... КБ ...... ... эксперименттік кеңсе. Бірақ, элементтік базасы сыннан өтпеген,
сенімділігі төмен. ... ... ... де ... шетелдің
элементтік базалары жасайды. Ал, Ресейде 1991 жылғы күйреуден кейін
жерсерігін құратын жоғары сапалы ... база ... база мен ... Сондықтан, біздің жерсерігіміздің қандай болып шыққаны белгілі.
«KazSAT» спутнигі қаңғып кетеді демей, ресейліктердің ... ... одан ... ... ... жерсерігін де келісім-
шартқа сәйкес Хруничев орталығы жасауы тиіс болатын. Мұнымен қоса,
бұрынғыға ұқсас ... ... ... мен ... 65 ... астам
ақысы төленіп қойылған. Мұны кері қайтара алмайсың, дегенмен, осыған
байланысты Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... бөліктерін, жалпы алғанда, барлық көрсеткіштік
аппаратурасын аса сенімді шетелдік техникаға ауыстыру туралы өз ұсыныстарын
енгізіп үлгеріп, ... ... ... ... ... үйді қонағы билейді». Соның салдарынан да Қазақстан азаматтарына
түсініксіз жайлар аз емес. Мысалы, «Байқоңыр» ғарыш айлағына, тіпті,
Байқоңыр қаласына ... ... ... ... агенттігі ғана
беруге құқылы болып, біз Байқоңырға үш қайнасы сорпасы қосылмайтын,
беймемлекет секілді болып келген едік. Ал, «Байқоңыр» ғарыш ... ... ... ... ... оны ... ... жыл бойы тоқтатып
қойса, Ұлттық ғарыш агенттігінің Ресейдің ... ... ... ... беру ... ие ... енді ... Бұл ретте бір айта
кететін мәселе — Ұлттық ғарыш агенттігі өз ... ... ... ол туралы Ресей жағына ескертіп айтады. Агенттік төрағасы: «Бұрын
қай ... ... да, ... ... енді ... жер жоқ. ... ... ғана жеңіп алуға тура келеді» деген-ді.
Өзгенің заңымен өмір ... әлі де ... ... ... ... 54 ... Ресей заңдарымен өмір сүріп жатқандығы туралы. Осыған
байланысты талай рет көтеріліп келе жатқан бір ғана өзекті мәселені ... ... ... орыс тілінде білім беретін мектептерді былай
қойғанда, қазақ мектептерінің шәкірттері де Ресейдің ... ... Бұл ... ... жылдың ақпан айында Мәжіліс депутаты
Жарасбай Сүлейменов тағы да көтеріп, Премьер-Министр Кәрім Мәсімовке
депутаттық сауал жолдаған еді. Таяуда сол сауалға ... ... ... Сол ... ... ... Жарасбай Қабдоллаұлы!
Сіздің Байқоңыр қаласындағы қазақ тілінде оқытатын мектептерді ... ... ... ... шешу және ... ... құқықтарының қорғалуын қамтамасыз етуге қатысты сауалыңызға
келесіні хабарлаймын.
Бүгінгі күні Байқоңыр қаласында жалпы ... ... 14 ... 9674 ... ... 928 ... ... атқаруда. 14 мектептің 6-уы 5027 оқушысы бар
қазақ тілінде білім беретін мектептер (4920 — Қазақстан азаматтары, 107 ... ... ... ...... ... 6 ... Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
мен Ресей Федерациясы Білім және ғылым министрлігі арасындағы 2006 жылғы 21
қарашада қол ... ... ... қаржыландыратын Келісім аясында
қызмет етеді.
2007-2008 оқу жылында қазақ мектептерінің 1-сыныптарына кезең-кезеңмен
Ресей Федерациясының білім беру стандарты енгізіліп, бастауыш сыныптардың
оқу жоспарлары бекітілді. Бұл оқу ... ... ... ... ... министрінің 2002 жылғы 24 қыркүйектегі № 693 бұйрығымен
бекітілген Қазақстан Республикасы жалпыға ... ... ... ... негізгі құжат болып есептеледі.
Оқу жоспарында 1-сыныптардағы «Ана тілі» («Сауат ашу»), «Дүниетану»
пәндері, 2-4-сыныптардағы «Қазақ тілі мен әдебиеті», «Дүниетану» пәндері
Қазақстан ... ... ... міндетті стандартымен оқытылады.
Басқа оқулықтардағы Ресей Федерациясының білім беру стандарты негізіндегі
тақырыптар мазмұны қазақстандық білім беру мазмұнына сәйкес ... ... төл ... ... ... ... кезде 1-3-сыныптар Ресей стандартымен оқуда. Қалған 4-11-сыныптар
Қазақстан стандартымен оқиды және осы сыныптарды ... ... ... ... ... ... ... үлгідегі
құжаттарымен қамтамасыз ету жалғастырылады. Қазақ тілінде оқытатын
мектептердің 1-11-сыныптарында «Қазақ ... ... ... «Қазақстан
тарихы», «Қазақстан географиясы» пәндері міндетті түрде еліміздің
стандартымен оқытылады. 2006 жылы ... 254 ... 412 млн. ... ... ... ... аударылды.
Байқоңыр қаласындағы 6 мектеп жыл сайын республикалық бюджет есебінен қайта
басылған оқулықтар және оқу-әдістемелік кешендермен қамтамасыз ... жылы ... ... қазақ тілі мен әдебиетінен 800 оқулық және 560
оқу-әдістемелік кешен жолданды.
Педагог мамандар Қызылорда облыстық білім беру қызметкерлерінің
біліктілігін арттыру және қайта даярлау ... ... ... және ... ұйымдастырылатын мұғалімдердің педагогикалық тамыз кеңесіне
қатыстырылады. Мектеп оқушылары жалпы білім беретін пәндер бойынша
өткізілетін республикалық олимпиадалар мен ғылыми жобалар ... ... ... қатыстырылады. Мектеп бітірушілер республикалық бюджет
есебінен Ақай ауылында салынған пунктте ұлттық бірыңғай тестілеуден өтеді.
Қазақстан азаматтары санының артуына байланысты республикалық бюджет
есебінен 1200 ... ... ... ... ... жуық маңда
іске қосылады.
Байқоңыр қаласында тұрып жатқан Қазақстан Республикасы азаматтарының
құқықтарының қорғалуын қамтамасыз ету, 1994 жылғы 10 желтоқсандағы «Ресей
Федерациясы ... мен ... ... Үкіметі арасындағы
«Байқоңыр» кешенін жалға беру туралы Келісімге сәйкес жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі К. Мәсімов».
Жауаптан ... ... оқу ... ... мектептерінің 1-
сыныптарына кезең-кезеңмен Ресей Федерациясының білім беру стандарты
енгізіліп, қазіргі кезде 1-3-сыныптар Ресей стандартымен оқыса, 2006 ... 254 ... 412 млн. ... ... ... ... ... Сонда бұл қай елдің мүддесі? Әрине, Ресейдің мүддесі. Егер
Ресей Байқоңырды 2050 жылға дейін жалға алып отырса, одан ... ... ... ... ... алып, сол елдің тілімен,
тарихымен сусындаған жас буынның Отаны да ... ... ... ... өзін ... ... ... берген елге қызмет етеді. Қазақ еліне
жат болып өседі.
Ақиқатына келсек, қазіргі күні әңгіме Қазақстан Республикасы Білім және
ғылым министрлігі мен ... ... ... және ғылым министрлігі
арасындағы 2006 жылғы 21 қарашада қол қойылған келісімде ... ... ең ... 6 ... ... ... ... алуы туралы болып отыр. Білім және ғылым министрлігіндегілердің
есебі бойынша, бұл үшін жылына бір жарым миллиард теңгеден астам қаржы
қажет ... ... ... бұл ... ... ме? ... ... қазақ
болмай, кім болып, кімге қызмет етіп кетсе де, қыңқ демеу – «ұлт мүддесі
адыра қалсын» дегендік пе?
Ғарышқа енді ... ... ... байланысты заң жобасын талқылау барысында сөз
болған осы мәселелер бойынша алдағы уақытта заң жобалары болады ғой»
дегенмен де, оның қашан болатынын біз ... ... ... мен Ресей Федерациясы арасындағы «Байқоңыр» кешенін тиімді
пайдалану ... ... ... ... ... ратификациялау
туралы» Заң жобасының қабылдануы біздің өзіміз үшін қажет екені де ... ... ... отқа ... және реті жоқ. ... ... ... айлағының инфрақұрылымын жаңғыртудың және оның тарихи
маңызы бар нысандарын сақтаудың ... ... ... ... ... мен ... ... жобаларды іске асыруға бірдей
шарттармен қатысатын болады. Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы
Келісім шеңберінде зымыран-ғарыш қызметін ... ... ... ... ... ету және ... ортаны қорғау
проблемаларын шешу жөнінде бірлескен жұмыстар жүргізу қажеттігін
қарастырып, сонымен бірге «Байқоңыр» ғарыш айлағында «Бәйтерек» зымыран-
ғарыш кешенін әзірлеуді және ... ... Осы ... ... ... өткен бір басқосуда Ұлттық ғарыш агенттігінің төрағасы Талғат
Мұсабаев:
— Бүгін «Байқоңырда» экологиялық жағынан таза «Бәйтерек» ғарыштық кешенін
құру жұмыстары бас ... ... ... ... «Бәйтерек» Ресей
әуелде белгілеген 40-шы алаңнан 100-ші алаңға көшірілуде. Біздер, мамандар
таңдалған ... ... ... ... ... ... үшін үлкен
жұмыстар істедік. Бұл – біздің «Боран», «Энергия» ұшырылған әлемдегі аса
ірі ракеталық-ғарыштық алаң. Бұл бізге ракеталық-ғарыштық кешенін жасау
мерзімін 2-2,5 ... ... ... ... 200 ... ... ... баршаға белгілі гептил, амил сияқты улы ракеталық
отынмен жұмыс істейтін ғарыштық аппараттар мен «Протон» зымыран-тасығышын
пайдалануды біртіндеп қысқартуға мүмкіндік береді, әрі «Байқоңырда»
ғарыштық ... ... ... ... көтереді. Келісімнің
күшіне енуі «Байқоңырдың» Қазақстан мен Ресей екі елінің ұлттық ғарыштық
бағдарламалары мүддесіне тиімді ... ... ...... ... ... ... ішінде «Протон» зымыран-тасығыштарының
экологиялық қауіпсіздігі ескеріліп, еске алынбай, тек тамаша техникалық
жағына мән ... осы ... ... ... ең ... ... болып
табылады екен. Олай болса, сондай мүмкіндікке ие болып, ғарыш саласында
негізінен пайдаланып келген «Протон» зымыранынан Ресейдің мүлдем бас
тартқысы жоқ. Әрі бұл ... ауыр ... ... ... да,
Мұсабаевтың айтуынша, «Протон» зымыран-тасығыштарының ұшырылуын тоқтату
мүмкін емес. Ал, тоқтатылатын болса, Ресей «Байқоңырдағы» жұмысының
практикалық мәнін ... ... ... ... ... амил ... жоғары улы компоненттерін
пайдаланатын зымырандарды, соның ішінде «Протон» мен ... ... ... ... ... 2004 жылы қабылданған келісімде жазылған.
2008 жылы гептил, амил пайдаланылатын «Циклон» зымыран-тасығыштарының
«Байқоңыр» ғарыш айлағынан ұшырылуына ... ... ... ... зымыранының ұшырылуына өте қатты шектеу
қойылғанын айта кеткен жөн болар. Әрине, «Протонның» көзін бір ... ... ... ... оның ... біртіндеп азайып, біртіндеп мүлдем
тоқтайтын болса, қырқына шыдағанда, қырық біріне де шыдармыз.
Байқоңыр туралы сөз ете отырып, тағы бір мәселені қалыс ... ... Иә, ... бар ... одан ғарыштық мемлекет болғымыз
келеді. Бірақ, ғарышқа небәрі екі адамымыз ұшты. «Ғарышқа әне ұшады, міне
ұшады» деген ... ... ... ... деп күткелі де көз талды.
Қазіргі жағдайға қарағанда, әлі де қанша күтетінімізді болжау қиын. Себебі,
Мұхтар Айтмаханов пен Айдын Айымбетовтің дайындықтан ... 16 ... ... үш жыл бойы ... жалпыкомандалық дайындықтан өтіп,
ғарышкер-сынақшы дипломын алғанмен, олар әлі резервте тұр. Негізінен, 2009
жылдың қыркүйек ... ... ... ұшуы тиіс-ті. Алайда,
дағдарысқа байланысты республикалық бюджеттік комиссия қаржының жоқтығын
айтып, жігіттеріміздің жолы ... Ұшу ... — 26 ... ... ... ... ... күннен-күнге өсіп бара жатқанын және биыл
Халықаралық ғарыш ... тек ... ... ... ... Ал, ... ... станциясы — халықаралық құқықтық негіздегі
нысан. Қазақстан болса, мұндай құқыққа ие елдердің қатарына кірмейді.
Демек, әзірге «ғарышкерлеріміздің қатарын ... деп ... ... ... ... ... кешенін Ресей Федерациясының жалға алу мерзімі 2050 жылға
дейін ұзартылғалы отыр. Бұған қарап, Мұсабаев мырза айтқандай, «Байқоңырды»
өгейсіте бермей, оны толық игеруге ... ... ... ... ... тұрғыда жасақтау да үміт отын тұтандырып отыр. Бұл «қазақ
елінде қайтсем ғарыш өндірісін дамытамын, өз сыбағасына ие етемін» деп
жарғақ ... ... ... ... ... төрағасы ғана көтеретін жүк
емес, мемлекеттік, ұлттық аса маңызды мәселе. Ендеше, дәл ... ... ... ... ... ... шақ екенін терең түйсіну керек-ақ.
… Адамзаттың ғарышқа ұшқан ғаламат күні делінетін осынау мереке күні сананы
қамшылаған салмақты ойдың түйіні осы еді.
Bottom of ... - ... ... ... ҚАШАН ҰШАДЫ?
 
               Кеше Сенат Төрағасы ... ... ... кезекті пленарлық отырысы болып ... ... ... ... ... ... күн тәртібіне қою
ұсынылғанымен, ол депутаттар тарапынан ... ... ... ... тиіс мәселелер оң шешілді.
Атап айтқанда, жақында депутат болып тағайындалған ... ... ... ... және қауіпсіздік комитетінің мүшелігіне
сайланды. Сол сияқты палата ... ... 5 ... ... сайлау
комиссиясының 2 мүшесін сайлайтын Сенат бұл орындарға бұрыннан ... ... ... келе жатқан Бақыт Мелдешов пен Ләззат ... ... деп ... ... ол екеуі де ОСК мүшелері болып
қайта бекітілді.
Мәжіліс мақұлдаған “Қазақстан Республикасы мен ... ... ... ... ... ... ... ынтымақтастықты
дамыту туралы келісімді ратификациялау туралы” заң ... ... ... ... ... ... Мұсабаев таныстырды. Заңдық құжат
“Байқоңыр” ғарыш айлағында теңдей қатынаспен бірлескен ғарыштық жобаларды
жүзеге асыруды ... ... ... ... ... ... ... бірлескен кәсіпорнының жұмыс істей бастауымен гептилмен ұшатын
“Протон” зымыран ұшырғышы қолданыстан шыға бастайды. ... ... ... ... жобаларға Ресей тарапы қаржы салу үшін “Байқоңыр” ғарыш
айлағын жалға беру уақытының 2050 жылға дейін ұзартылуы ... ... ... ... ... ... сұрақтары да аз болған жоқ.
Мәселен, Қуаныш Айтаханов Ю.Гагарин ... ... ... ... ... екі ... жігітінің “ғарышкер-сынақшы” дипломдарын
алғанымен, олардың ұшу-ұшпауы неғайбыл ... ... ... ... ... ... қазақ ғарышкері қашан ұшады?” – деп ... ... – Тек қана ... ... – деп ... бір күлдіріп алған
агенттік төрағасы өз сөзінен қысыла қызарақтағанымен, “Әзірге халықаралық
ғарыш стансасында  ... орын ... деп ол да ... ... берді.
Оның сөзіне қарағанда, Үкімет бұл мәселеге қаржы бөлмеген.
Осы ретте Сенат Төрағасы алдағы республикалық бюджетке ... ... ... осы ... ... ... айтып, мәселені
ары қарай ушықтырмауға шақырды. Ғани ... ... ... ... тарапынан кедендік төлемақы енгізілгенімен, артынша ол
белгісіз себептермен алынып тасталғандығының себебін сұрады. Оның сұрағына
жауап беретіндей залда құзіретті өкіл ... заң ... алты ... бері ... ... ... ... министрлігі мен Мәжіліс тарапынан ұзақ
пысықтаудан өтуімен түсіндірді. Тағы бір ... ... ... ... ... 2007 жылдың 6 қарашадағы қол қоюымен Амур облысында
“Восточный” ғарыш ... салу ... ... көрінеді. Аталған айлақтан
ғарыш кемесін ұшыру 2015 ... ... ... ... ... “Байқоңыр” ғарыш айлағынсыз жұмыс істей алмайтынына 100 пайыз
сенімді екендігін білдірді. Әйтсе де оның ... ... ... айлағының әлеуеті 10-12 жыл аралығына ғана ... ... ... ... ... ... шақырған агенттік төрағасы оған
“Союз”, “Зенит” ұшыру кешендерінің жарап қалатындығымен де ... ... ... ... мен ... ... ... кіретін “РС-20”
(Сатана) зымыран жасайтын кәсіпорнының 10 пайыздық үлесіне ие екендігінен
хабардар етті. Енді бұл үлесті 33 ... ... ... отыр ... ... ... ... қаржы салып, пайда табуды ... ... ... ... отырғаны белгілі болды.
Қорытындысында заң жобасы қабылданды.
Депутаттар, сонымен қатар, жұмылдыру ... өрт ... ... ... ... ... өзгерістер мен толықтырулар
енгізу туралы заң жобаларын қабылдады. Отырыс ... екі ... ... ... ... ... комиссиясының мәселелері
қаралды.
 
Байқоңыр» ғарыш айлағы 2050 жылға дейін жалға беріледі. Қазақстан мен
Ресей осылай ымыраласты. Бұл ... алты жыл бойы ... ... еді. Оны алғашқы болып біздің елдің парламент мәжілісі
мақұлдады. Толығырақ, Ербол Мәндібек әңгімелейді.
Ербол Мәндібек, тілші
«Байқоңырдың» алдағы тағдырын айқындайтын мемлекетаралық келісімді
Мәжіліс айналасы бір ... ... ... Бірақ, кейбір
депутаттар аса маңызды құжаттың асығыс қабылдануына қарсылық білдірді.
Тіпті олар көкей кесті сауалдарын да ... ... Жиын ... ... ... сөз ... задавать вопросы. Конкретно по данному соглашеню».
«Не надо умничит. Болды, все, не надо ... ... ... ҚР ... ... депутаты
«Құрметті әріптестер, қуалай берсек құмалақ та түспейді. ... ... ... беруге шақырам».
«Бітті, бітті ме? Аа все тогда».
Иа, шешім шығарылды. ... ... ... 21 ... ... Ресей жалға алады. Қазіргі құнымен. Яғни, қазақстанға ... 115 ... ... ғана ... Депутаттар мұны теңізге
тамған тамшымен теңестіреді.
Асхат Бекенов- ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты
«Өз ... бұл ... ... ... ... ... ... туристер ұшу үшін 20 миллион доллардың үстінде ақша ... ... ... ... ... ... алынып жатқан
ақпараттардың өзі миллиардтаған доллар тұру мүмкін».
Ресей үшін «Байқоңыр» толағай табыс көзі. Ал, Қазақстанға пайдасынан
зияны басым болып тұр. Зардабын қарапайым ... ... ... ... ... ... жеті ... құлады. Ресей олардың әр
қайсысы үшін азды-көпті ақша төлеген. ... ... ... ... ... ... тиіс. Немесе, гептилді зымырандардың ұшырылуына
тиым салған абзал. Осыған ұқсас бірқатар мәселелер бүгін жабулы
күйінде қалды. Ал, Мәжілістің отырысына ... ... ... ... ... Талғат Мұсабаев, жалға беру мерзімін ұзартудан
ұтылмаймыз деп сендірді.
«Я простыл еще, особенно сегодня. Голова не ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономикадағы экологиялық жендеттiк синдромы24 бет
«Байқоңыр» ғарыш аймағы11 бет
Байқоңыр ғарыш айлағы9 бет
Экологиясы таза ел бақытты5 бет
Қауіпті антропогендік және табиғи аймақтарды бағалау9 бет
Академик Ө. А. Байқоңыровтың өмір жолы14 бет
Академик Ө.А.Байқоңыров14 бет
Ауруды болдырмау және салауатты өмір салтын ынталандыру28 бет
Байқоңыр17 бет
Байқоңыр және байқоңыр ғарыш алаңы11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь