Шотландтық Адам Смит

1. Шотландық Адам Смит.
2. Адам Смиттің «Табиғат және халықтар байлығының себептері туралы зерттеу» еңбегі.
3. Құн теориясы.
Адам – шотланд экономисі және философы, классикалық буржуазиялық саяси экономияның көрнекті өкілі. Таможня чиновнигінің семьясында туған. Глазго мен Оксфорд университетінде білім алған. Глазгода университет профессоры (1751-63). 1764 – 66 жылы Францияда болды, мұнда физиократтар Ф. Кенэ және А. Р. Ж. Тюргомен, философтар мен ғалымдар Ж. Л. Д Аламбер, К. А. Гельвецеиймен т.б. танысты, олар оның экономик. Және филос. көзқарастарының қалыптасуына үлкен ықпал етті. 1778 ж. Эдинбургте таможня комиссары. 1787 жылдан Глазгодағы ун-ттің ректоры. 1759 ж. оның «Адамгершілік сезімдерінің теориясы» кітабы, 1776 жылы «Халық байлығының табиғаты мен себептері туралы» деген негізгі шығармасы жарық көрді.
Смит 18- ғасырдағы өнеркәсіп буржуазиясының прогресшіл роль атқарған кездегі идеологы болды. Оны К. Маркс «мануфактуралық кезеңнің жинақтаушы экономисі» ретінде, В. И. Ленин «алдыңғы қатардағы буржуазияның ұлы идеологы» ретінде бағалады. Смит меркантилизм теориясы мен практикасын феодалды тәртіптер мен капитализмнің дамуына бөгет болып отырған сарқыншақтарды меншік үстемдігін, әр тектегі монополияларды шектеуді, сауда бостандығын, мемлекеттің экономикаға араласпауын экономикалық өмір саласындағы «табиғи тәртіптер» деп есептеді. Смиттің тарихқа жат теориялық түсінігі өнеркәсіп буржуазиясының практикалық мүддесін білдіреді.
Смит құнның еңбек теориясының аса маңызды категорияларын жасады. Ол еңбекті құн субстанциясы деп таныды, ақшаның тауарлық табиғатын қорғады, айырбас пен тұтыну құнын айыра білді, еңбектің тауарда көрініс табатын екі жақты сипатын түсінуге жақын келді. Алайда ол құнды тауар өндіруге жұмсалған еңбекпен ғана емес, сонымен бірге сатып алынатын еңбекпен де анықтап қателесті.
Қолданылған әдебиеттер


1. А. И. Сурин «История экономики и экономических учений»

2. Осипова, Гета Михайловна «Экономикалық теория негіздері»

3. Мәуленов, Сақыпжамал Сырбаевна «Экономикалық теория»

4. Қазақ ССР энциклопедиясы (204 бет).
        
        Жоспар
1. Шотландық Адам Смит.
2. Адам Смиттің «Табиғат және халықтар байлығының себептері туралы
зерттеу» еңбегі.
3. Құн теориясы.
Кіріспе
Адам – шотланд экономисі және философы, ... ... ... ... ... ... ... семьясында туған. Глазго
мен Оксфорд университетінде білім алған. Глазгода университет профессоры
(1751-63). 1764 – 66 жылы Францияда болды, ... ... Ф. Кенэ ... Р. Ж. ... философтар мен ғалымдар Ж. Л. Д Аламбер, К. А.
Гельвецеиймен т.б. танысты, олар оның экономик. Және филос. көзқарастарының
қалыптасуына үлкен ықпал ... 1778 ж. ... ... ... 1787
жылдан Глазгодағы ун-ттің ректоры. 1759 ж. оның «Адамгершілік сезімдерінің
теориясы» кітабы, 1776 жылы ... ... ... мен ... ... ... шығармасы жарық көрді.
Смит 18- ғасырдағы өнеркәсіп буржуазиясының прогресшіл роль атқарған
кездегі ... ... Оны К. ... ... ... ... ... В. И. Ленин «алдыңғы қатардағы буржуазияның ұлы
идеологы» ретінде ... Смит ... ... мен ... ... мен ... ... бөгет болып отырған
сарқыншақтарды меншік үстемдігін, әр тектегі монополияларды шектеуді, сауда
бостандығын, ... ... ... ... ... ... тәртіптер» деп есептеді. Смиттің тарихқа жат теориялық
түсінігі өнеркәсіп буржуазиясының практикалық мүддесін ... ... ... ... аса ... категорияларын жасады. Ол
еңбекті құн субстанциясы деп таныды, ... ... ... ... пен ... ... айыра білді, еңбектің тауарда көрініс табатын екі
жақты сипатын түсінуге жақын келді. Алайда ол құнды тауар ... ... ғана ... ... бірге сатып алынатын еңбекпен де
анықтап қателесті.
Смит буржуазиялық қоғамның таптық құрылымын негізгі үш тапқа: жалдамалы
жұмысшыларға, капиталистерге және жер ... ... ... ... екі ... қарама-қарсы қойды.Жұмысшының еңбек өнімінен
пайданың, проценттің жәнерентаның туатынын мойындады. Сонымен бірге ол
пайданы ... ... үшін ... ақы деп ... Смит
капитализм тұсындағы жалақы, дифференциал рента, өнімді еңбек
категорияларына қосымша құн жасайтын еңбек ретінде анализ жасады. Соған
қарамастан ол жұмысшының ... ... үшін ... ақы ... қателесті, рентаны « табиғат әрекетінің» нәтижесі деп
көрсетуге тырысты, ал өнімді ... ... ... ... ... ғана түсіндірді.
Жай өндіріс пен капит.товарлары өндірісті шатастырғандықтан, Смит
Капитализм тұсында қосымша құнның жасалу механизмін аша ... Ол ... мен ... ... ... деп ... құнның өндіріс бағасына
айналуын көре білмеді. Осының бәрі Смиттің ... құны ... ... және жер ... бөлінеді деген жалған қорытынды жасауына әкеліп
соқтырды. Дегенмен Смит негізгі жіне айналым капиталын дұрыс түсіндіруге
жақын келді, ... ... ... ... ... ... жасады, алайда капит. қорланудың ішкі табиғаты мен тарихи
тенденциясын аша алмады.
Смиттің экономикалық ілімі ... ... ... зор ... етті.
Смиттің ғылми ілімі классикалық буржуазиялық саяси экономиканың –
марксизмнің қайнаркөздерінің бірінің ірге тасын ... ... ... ... ... ... апологеттік буржуазиялық
теориялар қалыптасты. Оның «Көрінбейтін қол» индивидтің – «экономикалық
адамның ниетпен ... ... ... оны және ... ... ең жақсы
нәтижелерге, табысқа және қоғамның ең жоғары мақсаттарына бағыттайды.
Осылайша, Смиттің «Көрінбейтін қол» «экономикалық адам» және қоғам
арасындағы қарым-қатынасты болжалдайды, яғни ... ... ... ... ... ... қарсы болмау, экспорт
және импортты шектеуді қою; табиғи нарықтық тәртіпке жасанды бөгет ... ... ... механизмі, Смиттің ойлауынша, «табиғи
тәуелсіздіктің» қарапайым және шамалы жүйесі, «Көрінбейтін қолдың»
арқасында әрдайым автоматты түрде реттеліп отырады.
А. Смит адам ... одақ ... ... ал ... ... ... ... сауда жасау бейімділікте көрді. Смит тәуелсіз
бәсекелестіктің жақтаушысы болды, мемлекет экономикаға араласуына қарсы
болды.
Адам Смит және ... және ... ... ... ... ... жылы ... туралы Декларацияға қол қойылған кезде Англиядағы
басылымдарда біздің заманымыздың ең маңызды кітаптарының бірі ретінде ... және ... ... ... ... зерттеу» аталды.
Смит өз заманының принципиальды көзқарастарынан аулақтады. Ол байлықтың
жалғыз дара бастаукөзі жер ғана деген физиократтармен келіспеді. Ол сондай-
ақ, ұлт байлығын ... ... ... және ... балансына»
жету мақсатында экономикаға мемлекеттіңараласуын табандата қолдаған
меркантилистерден де іргесін аулаққа ... ... – ұлт ... ауыл ... ғана ... ... жасалынды. Өндірген игіліктің саны адам еңбегінің өндірістегі
басқа да факторлармен қосылудағы сапасымен анықталады. Және мұндай қосылыс
тиімді ... ... өнім ... мен ... ... ұлғая түседі.
Смит ілімінің өзекті идеясы – экономиканы мемлекеттік реттеуден ... ол ... ... ... дегенге саяды. Мұндайжағдайларда
экономикалық эгоизм кәсіпорындарды тұтынушыларға қажетті өнімдер шығартуға
және оларды мүмкіндігінше төменгі бағамен жасауға мәжбүр етеді. Олар бұны
қоғамның ... ... ... өзінің бәсекелесінен асып түсіп, мол
таза бтабыс алу үшін істейді. Бірақ бұл ... ... ... ... ... ... мол өндіріліп, мейлінше төменгі бағамен сапалы қызмет
көрсетуді қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... деген түсіндіру
үшін Смит «көрінбейтін қол» деген метафораны қолданған.
Әрбір жеке адам өз капиталын жұмсағанда өз өнімінің ең үлкен бағаға ие
болуына тырысады. ... ол ... ... қол ұшын ... ... өз ... ... көздйді... Алайда осының өзінде, басқа да
жағдайлардағыдай, ол көрінбес қолмен мүлдем өз ойында жоқ ... ... ... ... жеке ... ... ... отырып, ол сол
әрекеттерінің қоғам мүддесіне ең әдемі түрде қызмет ететіндігіне лажсыз
келеді.
Адам Смит «көрінбес қол» деп, ... ... ... және ... деп ... ... атаған. Ол «қолайлы сауда балансына» жету мақсатымен
экономиканы реттеуге шақырған меркантилистермен үзіді-кесілді келіспеді.
Смит, керісінше, ... ... және ... ... Ол ... ... ... адамдар мен кәсіпорындар
экономикада мемлекеттің немесе жеке монополияның ... ... ... ... ... «көрінбес қол» еркін болып, экономиканы
бағыттап, әрі өндірісті қарыштата түседі.
«Табиғат және халықтар байлығының ... ... ... ... ... ... ... Еңбекті болу және машинаны
пайдалану секілді процестің өнім шығаруды күрт молайтатындығын паш етіп
көрсету үшін Смит түйреуіш өндіру процесін ... ... адам ... ... ... оны түзетеді, үшіншісі қияды,
төртіншісі ұштайды, бесіншісі түйреуіш басын орнату үшін екінші ұшын
қайрайды; сөйтіп, түйреуіш ... ... өзі екі ... ... ... ... түйреуіш жасау тәсілін жетілдіргенімен, еңбекті болу
принципі өзгеріссіз қалып отыр. Осы секілді, кітаптың өндіріс ... ... ... ... ... де ... ... де маңызды.
Рыноктың тууының алғышарты – жеке тәуелділік жою және адамдардың
экономикалық бостандыққа ие болуы дейміз. Адам Смиттің ... ... ... ... жеке ... ... ... асыруға
мүмкіндігі бар. Еркін кәсіпкерлік институты өндірушілердің творчестволық
пысықтығын және тәуекел үшін толық жауаптылықтың болуын көздейді. Нарықтық
жүйеде тәуекел мен табыс проблемалары – ... ... ең ... ... келген нарықтық өнім тұтынушылар арасында олардың тілектері және оның
нарықтық бағасын төлеуге қабілеттілігі негізінде тұтынушының таңдау
еркіндігі принципі бойынша бөлінеді. Өзімшілдік мүдде ... ... ... ... өмір ... деген сұраққа А.Смит «көрінбес қол» деген
белгілі ережесін жасап, жауап береді. «Әрбір жеке адам өз капиталдарын
жұмсағанда, шығаратын өнімдерінің аса ... ... ... Әдетте ол
қоғамдық хал-ахуалға ықпал жасауға тырыспайды, өз мүддесін ғана ойлайды...
Алайда осы ... ... ... ... да ... көрінбейтін
қолымен өз ойында жоқ мақсатқа қарай жылжый береді. Өзінің жеке ... үшін ... ... ... ... деп ойлайды. Өйткені оны ол
қоғам мүддесіне қызмет ... ең ... ... деп ... жүйе ... ... ... арқылы кәсіпорындар және
ресурстар мен қамтамасыз етушілер тарапынан ... ... ... ... ... ... ... қабілетті.
Қорытынды
Көріп отырғандарыңыздай Томас Джефферсонның тәуелсіздік туралы Декларациясы
мен Адам Смиттің «Табиғат және халықтар байлығының себептері ... ... ... ... ... ғана ... ойлары жағынан да
ортақ. Олар сипаттаған принциптерге бүгінгі саяси және экономикалық жүйелер
негізделген.
Бұл еңбек бес ... ... 1-ші ... ... ... көзі еңбек
ілімі туралы, құн туралы, баға құрылымы туралы, табыстың көптеген формалары
жазылған. 2-ші кітабында Смит ... ... оның ... көп ... 3-ші ... ... даму ... бейнеленген. 4-ші
кітабында экономикалық жүйелер қарастырылған. 5-ші кітабында Смит қаржы-
салық саясатын, сұрақтарын зерттеп, мемлекеттің табыс пен шығынға анализі
береді.
Смиттің саясаты фритредерство ... ... ... атқа ие ... ой ... ... ... Смиттің экономикалық теорияға
тән болды. Смиттің «Табиғат және халықтар байлығының себептері туралы
зерттеу» шығармасында еңбек бөліну проблемалар анализі басталады. ... көп ... ... Смит ... ... қайнар
көзін айырбастауда көрді. Ол еңбек бөліну өсуіменен айырбастаудың дамуы
нәтижесінде ақша ... ... деп ... Ол ақша ... ... ... ... ол ақшаны айырбастау техникалық тәсілі ретінде
бағалады. Ол ақшаны тауар ретінде қарастырды.
Смит құн туралы сұрақтарға көп мән берді. Оның ойынша, ... ... ... ... мөлшері құрайды. Осы еңбектің мөлшерін Смит құн
деп атады. Ол әрбір тауарда 2-қасиетті: 1-шісі- ... ... ... 2-шісі-басқа затқа айырбастау қасиетін көрсетті. Смиттің ойынша,
тауардың құны – табиғи заттың ерекшелігі екен. «Құн қандай бөліктерден
құралады?» ... ... Смит ... ... Осы ... ... ... деген атқа ие болды. Ойлау нәтижесінде Смит құн табыстың 3
түрінен: еңбек ақы, пайда, ... ... ... ... ... ... өндіруші және өндірусіз болып бөлінген. Өндіруші еңбек капиталға
айырбасталады, өндірусіз еңбек табысқа айырбасталады деп шешкен.
Қолданылған әдебиеттер
1. А. И. ... ... ... и экономических учений»
2. Осипова, Гета Михайловна «Экономикалық теория негіздері»
3. Мәуленов, Сақыпжамал Сырбаевна «Экономикалық теория»
4. Қазақ ССР энциклопедиясы (204 бет).

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аграрлық секторды мемлекеттік реттеудің қажеттілігі мен мүмкіндіктері20 бет
Адам Смит және Давид Рикардоның теориялық жұмыстары10 бет
Ақшаның номиналистік теориясы5 бет
Грипп туралы10 бет
Д. Рикардо «Саяси экономияның және салық салудың принциптері»18 бет
Д. рикардоның экономикалық ілімі6 бет
Еңбек нарығы. Жалақының мәні, түрлері мен жүйесі37 бет
Жалақы3 бет
Капиталдың мәні, айнымалы және ауыспалы айналымы10 бет
Классикалық экономикалық теорияның негіздері, қосымша құн және пайда теориясы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь