Ақшаның шығу тегі қажеттілігі және экономикалық мәні


ЖОСПАР

Кіріспе

І Негізгі бөлім.

1.Ақшаның шығу тегі қажеттілігі және экономикалық мәні.
2.Ақша қызметтері және функциялары
3.Ақша айналымы және ақша жүйесі.
4.Ақша айналыс заңы.
5.Ақша жүйесінің құрлымы және түрлері.

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер
Қолданылған әдебиеттер:

1. Шеденов.Ө.Қ., Сағындықов.Е.Н.. Жүнісов.Б.А.,
Байжомартов.Ұ.С. Комягин.Б.И. Жалпы экономикалық теория.

2. Сейтқасымов. «Ақша несие банк».

3. Қазақстан Ұлттық Энциклопедиясы.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге


ЖОСПАР
Кіріспе
І Негізгі бөлім.
1.Ақшаның шығу тегі қажеттілігі және экономикалық мәні.
2.Ақша қызметтері және функциялары
3.Ақша айналымы және ақша жүйесі.
4.Ақша айналыс заңы.
5.Ақша жүйесінің құрлымы және түрлері.
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Ақша- жалпыға бірдей балама ретінде барлық басқа тауарлардың құнын
көрсететін ерекше тауар. Ақша барлық тауар өндірушілер, сатушылар,
тұтынушылар арасындағы экономикалық бйланысты қамтамасыз етеді.Ақша тауар
өндірісі мен тауар айырбасының тарихи дамуы нәтижесінде пайда болды.
Алғашқы бір еңбек өнімі екінші еңбек өніміне тікелей айырбасталды.
Кейінірек айырбас сауда дамуының барысында құнның толық және жайылыңқы
формасы келді. Одан әрі өндіріс пен айырбастың дамуы нәтижесінде тауарлар
арасынан бір тауар бөлініп шығып, басқа тауарлар осы тауарға
айырбасталды.Сөйтіп құнның толық және жайылыңқы формасы құнның жалпылық
формасына орын берді. Құнның ең жоғарғы ақша формасындағы жалпыға бірдей
балама рөлі бір тауардың еншісіне тиді, яғни ерекше тауар түрі-ақша пайда
болды. Осы кезде әр түрлі тайпалар мен халықтар арасында ақша ретінде ішні
және сыртқы сауда-саттықтың басты заттары болып табылатын тауарлар бөлініп
шықты. Бертін келе тауар өндірісі мен тауар айырбасының дамуы және
халықтар арасындағы қарым-қатынастың ұлғаюы нәтижесінде ақща түрлі
металдарға ауыса бастады. Өйткені металл (әсіресе, алтын, күиіс) өзінің
табиғи қасиетінің арқасында ақша рөлін атқаруға өте қолайлы болды. Алтын
мен күмістің жалпыға бірдей балама рөлін атқаруына байланысты құнның
жалпылық формасы ақша формасымен айырбасталды. Ол кез келген тауарға
айырбасталды.
Ақша ерте заманда пайда болды, олар тауар өндірісінің дамуындағы
бірден-бір шарты және өнімі болып табылады. Тауар -бұл сату немесе
айырбастау үшін жасалынған еңбек өнімі. Заттың тауарға айналуы, ақшаның
пайда болуы объективті алғы шарттарды құрастырады. Бір кез келген
зат тауар бола алмайды. Егер тұтыну құны өз сатып алушысын таппаса
немесе қоғам тарапынан мойындалмаса мұндай бұйым тауарлы формаға ие
емес, өйткені оның қоғамға қажеті шамалы. Алғашқы қауымдық құрлыс
кезінде бір тауардың басқа бір тауарға кездейсоқ аййырбасталу
барысында айырбас құнының жәй немесе кездейсоқ формалары
қолданылады.
Тауар өндірісінің өсіуіне байланысты неғұрлым жиі
айырбасталатын тауар барлық басқа тауарлардың бір-бірімен өзара
айырбастау құрамы бола бастады. Осыдан келіп құнын толық немесе
кең көлемдегі формасынан жалпы құндық және осы тауарлар ақша
деп аталады. Бір халықтың өзіне әртүрлі уақытттарында және әртүрлі
халықтарда бір мезгілде әртүрлі эквиваленттер болады сонымен қатар.
1. Ірі еңбек бөлінісінің нәтижесінде мал бағушылардың бөлініп
шығуымен мал айырба с құрамына айналады.
2. Солтүстік халықтары ең бірінші тауар ретінде айырбас үшін жүнді
пайдаланады.
3. Жылы теңіздердің жағасын мекендегендер айналыс құрал ретінде
бақалшақ пайдаланады.
Өнермен жер иеленушілердің бөлінуімен эевмваленттің жетілуі жалғасты
бөлінушлік, бірігушілік, біркелкілік мінездемелері бар эквиваленттер
пайда болады. Бұл аз бұзылатын өсімдік өнімдері күріш,какао құйма
түріндегі .Жалпы эквивалент ретінде металда пайда болады .Металл ақшаның
артықтылығы біркелкі төзімді ұсақтанады.Металл ақшаның кең таралуымен ақша
есебінің салмақты жүйесі нақтылана түсті.Кейін келе металдың арасында
басты рөлді алтын мен күміске өте бағаланды,өйткені олар жалпы эквивалент
үшін аса қажетті сапаға ие б.ғ.д.13ғ салмағы көрсетілген құймалар
болады.Монеталардың пайда болуы ақшаның құрылуындағы соңғы кезең болып
табылады.Алтын жеке айналыс құралы болғанда монометализм леп аталады. Алтын
мен күміс қатар жүрген кезле бейметализм деп аталады.Ақшаның өмір
сүруіндегі объективтік қажеттілік ол тауар өндірісі және тауар айналысының
болуына негізделеді кез-келген тауар айналысында ақша айналыс құралы болып
табылады.Тауар және бір-бірімен бөлінбейді ақша айналысы болса онда тауар
айналысында болады. Ақша жалпы бірдей эквивалент ерекше тауар онда барлық
басқа тауардың құны бейнеленеді және оның делдал ретінде қатысуыменен
тауар өндірушілер арасында еңбек өнімднрінің айырбасы үздіксіз жасалына
береді. Ақша -өндіруімен бөлу процестерінде адамдар арасында белгілі бір
экономикалық құжаттар қатынастарда көрсететін тарихи даму үстіндегі
экономикалық категория болып табылады. Экономикалық категория ретінде
ақшаның мәні оның 3 қасиетінің бірігуі мен көрініс табады.
1. Жалпыға тікелей айырбасталу.
2. Айырбас құнының дербес формасы.
3. Еңбектің сырттық заттық өлшемі.
Ақшаның пайда болуы мен мәні жайлы біркелкі шешімін тапқан
жоқ.Экономикалық мектеп өкілдерінің бірі ерте дүниедегі грек ойшылы
Аристотель ұсынған қағидаға сүйене отырып, ақшаны-белгілі шарт,адамдар
арасындағы саналы келісім нәтижесі ретінде бекіткен тауарды айыр-бастауға
қажетті құрал ретінде қарастырған.Үшінші өкілдері өзінің табиғаты бойынша
алтын немесе күміске жататындығын айтқан.
Ақшаның пайда болуын түсіндіру үшін, «тауар құны қатынасында
қорытындылатын,құнның даму көрінісіне көз салып, оның қарапайым терең
байқалатын ьнйнесін, көзді алатын ақшалай түріне дейін қарау керек.Сонда
ғана оның жұмбақтығы да жойылады».
Тауардың айырбасталу кезеңінде құнның көрінісі төмендегідей түрге ие
болады:алғашқысы жай немесе кездейсоқ,ол алғашқы қауымдық қоғамда бірінші
ең ірі еңбек бөлінісінен соң, жалпы алғашқы қауым тайпасынан малшылар
тайпасының бөлінуі арқылы пайда болды.Бір тайпалар малмен айналысса,ал
екіншілері-жермен айналысты, сөйтіп өнімді айырбастау үшін экономикалық
негіз пайда бола бастады.
Барлық щаруашылық жүргізуші субъктілер өз ақша қаражаттарын банкі
мекемелерінің тиісті шоттарында сақтап және міндеттемелері бойынша
төлемдерін,әдетте , осы мекемелер арқылы ақшасыз нысанда, ал қажет жағдайда
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкісінің нормативтік құжаттарымен
белгіленген шегінде нақты ақшамен есептесуді жүзеге асырады.Ақша
қаражаттарын сақтау үшін және заңды тұлғалар арасында есеп айырысу үшін
Қазақстан Республиккасының банк мекемелерінде банк шоттарын ашады.Банк
шоттары-бұл банк мен клиенттер арасындағы келісім-шарттың қатынастарын
көрсететін әдіс.Банк шоттары теңгемен де, шетелдік валютамен де жүргізіледі
және ол ағымдық, жинақтық және корреспонденттік болып
бөлінеді.Корреспонденттік шоттар- банк шоттары банктер мен ұйымдардың
кейбір операция түрлерін жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасының аймағында ақшаны төлеу мен аударуды жүзеге
асыруда келесі әдістерді:қолма-қол ақшаны аударуды; төлем тапсырманы
ұсынуды; чектерді беруді; вексельдерді немесе олардың индоссаменттері
арқылы беруді; төлем карточкасын пайдалануды;тікелей дебеттік банкі
шоттарына аударуды; тапсырма-талап төлемдерін ұсынуды; инкассалық жарлығын
ұсынуды;республиканың заң актілерімен белгіленген басқа да әдістерін
пайдаланады.
Ақшасыз есеп айырысудың негізгі нысандары: төлем тапсырма;чек; вексель;
тапсырма-талап төлемдері; кеден мен салық қызметінің органдарының
инкассалық жарлықтары болып табылады.
Төлеушілер мен алушылар өзара есеп айырысу нысандарын келісім-шарт
негізінде анықтайды,сондай-ақ олардың арасында болатын талаптары мен
міндеттемелерді зачетқа жатқыза алады.
Ақша қызметтері мен функциялары
Ақшаның әр қызметі ақшаның тауар айырбастау процесінен туындайтын тауар
өнлірушілердің өзара байланысының формасы ретіндегі әлеуметтік
экономикалық маңызының белгілі бір жағын мінездейді.Ақша 5 түрлі функцияны
орындайды.
1.Ақша құны өлшем ретінде – құн өлшем қызметі тауар өндірісі жағдайында
туындайды.Бұл ақшаның барлық тауарлар құнын өлшемі ретіндегі
қабілеттілігін білдіреді бағаны оның тауда делдал қызметін атқарады.Ақша
еңбек өлшемі ол жұмыс уақытын емес осыеңбекпен құрылған құнды
көрсетеді.Ақша түрінде көрінетін тауарлардың құны оның бағасынан пайда
болады.Құнын өлшемі қызметі жалпы эквивалент ретіндегі ақшаның тауарға
деген қатынасын көрсетеді.
2. Ақша айналыс құралы- ақша айналыс құралы қызметінде тауарларды
өткізудегі делдал болып табылады. Тауар бір қолдан екінші қолға ауыса
отырып өзінің тұтынушысын тапқанға дейін, ақша үздіксіз қозғалыста
болады. Өзінің құнын өткізгеннен кейін айналыстан кететін тауарға
қарағанда ақшалар айналыс құралы ретінде барлық уақытта осында қалып
отырады және сату сатып алу процесіне айналыс құралы ретінде ақша
қызметінің ерекшелігі мыналар тауар мен ақшаның қарама-қарсы қозғалысы
нақты ақшалар орындалады. Ақша айналыс құралы қызметін атқаратын
болғандықтан айналыс қажеттілігі олардың бағасы мен масса негізінде, яғни
өткізілуі тиіс тауардың бағасының суммасымен анықталады.
3. Ақша төлем құралы тауар айналысы ақша қозғалысымен байланысты. Бірақ
ақша қозғалысы міндетті түрде тауар қозғалысымен бір уақытта тоғысуы тиіс
емес ақша құнын еркін формасында көрінеді ол өтеізу процесіне еркін
аяқтайды.Егер тауарлармен ақшалардың қарама-қарсы қозғалысы болмаса
яғни тауар төлем ақы түскенге дейін сатып алынған болса немесе керсінше
онда бұл жағдайда ақшалар төлем құралы қызметін атқарады. Ақша төлем
құралы ретінде айналыс құралынан өзара айырмашылықтары бар бұл қызметте
ақшалар делдал болып табылмайды бұл тек қана сату сатып алуды аяқтайды.
4. Ақша қорлану немесе қазына жинау құралы ретінде ақшаның және айналыс
құралы қызметтері ақшалай қорлардың құрылуын талап ... жалғасы







Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақшаның қажеттілігі мен экономикалық мәні27 бет
Ақшаның қажеттігі және шығу тегі13 бет
Сопылық туралы3 бет
Ұлттық табыс:өндіру, бөлісу, тұтыну5 бет
Акшаның дамуы және нарықтағы маңыздылығы26 бет
Ақша айналымы21 бет
Ақша айналымы және ақша агрегаттарының динамикасы28 бет
Ақша айналымындағы ақшаның ролі және оларды шығару33 бет
Ақша айналыс заңы38 бет
Ақша айналысы17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь