Қазақстан Республикасының қауіпсіздік жүйесіндегі терроризммен күрес саясатын қалыптастыру

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1. ӘЛЕМДІК ТЕРРОРИЗМНІҢ ҚАЗАҚСТАНҒА КЕЛТІРЕР ҚАУПІН ЗЕРТТЕУ
1.1.ТЕРРОРИЗМНІҢ МӘНІ, ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ЖӘНЕ ТҮРЛЕРІ ... ... ...7
1.2.ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТЕРРОРИЗМ ҚАУПІН ЗЕРТТЕУДІҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ МЕТОДОЛОГИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ..14

2. ӘЛЕМДІК ТЕРРОРИЗММЕН КҮРЕС ЖҮЙЕСІНДЕГІ ҚАЗАҚСТАН
2.1.ҚАЗАҚСТАНДА ТЕРРОРИЗМ ҚАУПІН ТУДЫРУЫ
МҮМКІН ФАКТОРЛАРДЫ ЗЕРТТЕУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
2.2.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚАУІПСІЗДІК
ЖҮЙЕСІНДЕГІ ТЕРРОРИЗММЕН КҮРЕС САЯСАТЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...38

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 45

ҚОСЫМША ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .47
Ғылыми жұмыстың өзектілігі. Бүгінде Қазақстан Республикасы қоғамының бар саласында аса маңызды реформаларды жүзеге асыруда. Көп бағытты реформалардың ішіндегі ең күрделісі әрі өте байыптылықты қажет ететін бағыты ұлттық қауіпсіздік саясатындағы реформалар. Себебі, біріншіден, ұлттық қауіпсіздік мәселесі адамдардың өмірі мен тұрмыс-тіршілігіне тікелей қатысты болғандықтан және сан түрлі қатынастар қоғамда үнемі орын алатындықтан мұндай мәселелер күн тәртібінде тұрады; сонымен қатар мемлекеттің елдегі терроризмге қатысты саясаты халықтың назарында болып, оның талқысы мен сынына түсіп отырады. Қазіргі таңда әлемнің дамыған мемлекеттерінде терроризмге қарсы күрес ұлттық қауіпсіздіктің басты өлшемдерінің біріне айналған. Ұлтттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету Қазақстан Республикасының тәуелсіз, егеменді мемлекет ретінде дамуының басты шарты болып табылады. Екіншіден, ұлттық қауіпсіздік елдің ұлттық мүдделерінің нақты және ықтимал қауіп-қатерден қорғалуының көрсеткіші. Ұлттық қауіпсіздікке тікелей қауіп төндіретін, қазіргі уақытта жаһандық сипатқа ие болған құбылыс ретінде терроризмге баса назар аударылуы керек. Қазақстан Республикасында терроризммен күресу саясатын қалыптастыру мәселесінің практикалық маңызы зор мәселелер қатарында болуы бұл жағдаяттың елдің ұлттық қауіпсіздігіне тікелей байланысты болуымен түсіндіріледі. Әлемдік қауымдастықта болып жатқан негізгі үрдістер мен әрекеттер ашық қоғам орнатып жатқан Қазақстанға өз әсерін тигізбей қоймайды. Жаһандану құбылысындағы әрекеттер, қайшылықтар мен қауіптер Қазақстанға ықпал етпей тұруы мүмкін емес. Сондықтан да осындай жаһандық сипаттағы қауіп- қатерлерден қорғану үшін, ел мемлекеттігіне тигізер зиянының алдын алу үшін соларға жауап беруші шаралар жүйесін біріктіріп және олармен күресу жолдарын қалыптастыру керек.
1. Машан М. С. Политическая стабильность: сущность и механизмы обеспечения. Стабильность и безопасность Казахстана на стыке веков. –Астана, 2000. - 224 с.
2. Даниленко В.И. Современный политологический словарь. – М.: NOTABENE, 2000. - 891 с.
3. « Терроризмге қарсы күрес туралы» Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 13 шілдедегі № 416 Заңы.
4. Философский энциклопедический словарь. - М.: Сов.энциклопедия, 1983. - 840с.
5. Петров В. «Аль-Каида» - миф 21 века // Наш мир. - 2006, 29 декабря. - 11 с.
6. Тулебаева М.К. Қазақстан Республикасында терроризмге қарсы күрес саясатын қалыптастыру ерекшеліктері. – Алматы. – 2010. - 18б.
7. Татимов М.Б. Демографические прогнозы – взгляд на будущее // Almatytimes. – 2000, 18 октября. – С. 2.
8. Сыроежкин К. Обыкновенный терроризм // Континент. - 2001. - № 21. –С. 26-29.
9. Назарбаев Н.Ә. Сындарлы он жыл. - Алматы: Атамұра, 2003. - 240б.
10. Философский энциклопедический словарь. - М.: Сов.энциклопедия, 1983.
11. Федосеев С. Проблемы терроризма в новом тысячилетий // Высшая школа Казахстана. – 2004. - № 3. – С. 191-195.
12. Философский энциклопедический словарь. - М.: Сов.энциклопедия, 1983.
13. Суворов А.И. Политический терроризм в России 19 начала 20 веков. Истоки, структура, особенности // Социологические исследования. - 2002. - № 7. – С. 54-59.
14. Барбосов С.М. Ирак дағдарысының сабақтары// Ақиқат.-2004.-№ 126.-28б. Ауған дағдарысының сабақтары// Ақиқат.-2004.-№ 621.-28.Лаңкестік сабақтары// Ақиқат. -2005.- №8.- 21-27б.
15. Тулешов А., Отегенулы А. Проблемные вопросы, связанные с понятием «терроризм»: основные причины и условия совершения // Закон и время. 2005.- № 9.- 7-9с.
16. Потехина О. Экстрамисты выбирают юг. Настолько опасны дейтвие активистов « Хизбут Тахрира» // Аргументы и Факты Казахстан.- 2005.- № 6.-5с.
17. Шпекбаев А. Наша страна выполную столкнулась с терроризмом // Комсомольская правда и Казахстан, 17-24 марта 2005.- 3с
18. Амербекова Ж. Секты массового заражения // Мегаполис, 18 декабря 2006. – 10 с.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ –ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚАУІПСІЗДІК ЖҮЙЕСІНДЕГІ ТЕРРОРИЗММЕН КҮРЕС
САЯСАТЫН ... 2013 ... ... ... ... КЕЛТІРЕР ҚАУПІН ЗЕРТТЕУ
1.1.ТЕРРОРИЗМНІҢ МӘНІ, ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ЖӘНЕ ТҮРЛЕРІ...........7
1.2.ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТЕРРОРИЗМ ҚАУПІН ЗЕРТТЕУДІҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ МЕТОДОЛОГИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ......................14
2. ӘЛЕМДІК ТЕРРОРИЗММЕН КҮРЕС ЖҮЙЕСІНДЕГІ ҚАЗАҚСТАН
2.1.ҚАЗАҚСТАНДА ТЕРРОРИЗМ ҚАУПІН ... ... ... ҚАУІПСІЗДІК
ЖҮЙЕСІНДЕГІ ТЕРРОРИЗММЕН КҮРЕС САЯСАТЫН
ҚАЛЫПТАСТЫРУ............................................................
...........................25
ҚОРЫТЫНДЫ...............................................................
................................38
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... ... ... ... қоғамының
бар саласында аса маңызды реформаларды жүзеге асыруда. Көп ... ... ең ... әрі өте ... ... ... ұлттық қауіпсіздік саясатындағы реформалар. Себебі, ... ... ... ... ... мен ... ... болғандықтан және сан түрлі ... ... ... орын
алатындықтан мұндай мәселелер күн тәртібінде ... ... ... ... ... ... ... халықтың назарында болып,
оның талқысы мен сынына ... ... ... таңда әлемнің дамыған
мемлекеттерінде терроризмге қарсы күрес ұлттық қауіпсіздіктің ... ... ... ... ... ... ету
Қазақстан Республикасының тәуелсіз, егеменді ... ... ... ... ... табылады. Екіншіден, ұлттық қауіпсіздік елдің ұлттық
мүдделерінің нақты және ... ... ... көрсеткіші.
Ұлттық қауіпсіздікке тікелей қауіп ... ... ... ... ие ... ... ретінде терроризмге баса назар аударылуы керек.
Қазақстан Республикасында терроризммен күресу ... ... ... ... зор ... ... ... бұл жағдаяттың
елдің ұлттық қауіпсіздігіне тікелей байланысты болуымен түсіндіріледі.
Әлемдік қауымдастықта болып жатқан ... ... мен ... ... орнатып жатқан Қазақстанға өз әсерін тигізбей қоймайды. Жаһандану
құбылысындағы ... ... мен ... Қазақстанға ықпал етпей
тұруы мүмкін емес. ... да ... ... ... ... қорғану үшін, ел мемлекеттігіне тигізер зиянының алдын алу үшін
соларға ... ... ... ... біріктіріп және олармен күресу
жолдарын қалыптастыру керек. XX соңы мен XXI ... ... ... ... ... ... ... әлемдік және мемлекеттік деңгейде
саяси, этникалық, діни ... ... ... ... ... Терроризм қаупі әлемнің барлық дерлік мемлекеттеріне төніп
тұр,оның шырмауынан ... да ... ... ... ... қаупі тұрақты түрде өсіп отыр, оның құрбандарының саны
күн санап өсуде. Ең өкініштісі ... ... ... пен идеологиялық
қайшылықта жиі қолданылып отырған күрес түріне айналып үлгерді. Сондықтан
да жаһандық ... ие ... бұл ... күресудің тиімді жолдарын
қалыптастыру- Қазақстан үшін ұлттық қауіпсіздігінің, саяси, экономикалық
тұрақтылығының кепілі.
Зерттеудің өзектілігі келесі ... және ... ... ... ... ... ... айналған Қазақстан әлемдік
қайшылықтарды, қауіптерді әлем халықтарымен бөліседі. Сондықтан да ... ... ... ... ... ... да ... қауіпті
және Қазақстан өз кезегінде бұл құбылыспен күресуге ... ... ... 11 ... Нью- Йорк қаласында орын алған террористік актіден
кейін бұл құбылыс ғаламдық сипат алып, кең ... ... ... ... ... болдырмаудың, ел аумағына енгізбеудің шараларын
қарастыру маңызы арта ... Бұл ... ... ... ... ... алу ... кешенді шараларын жасаудың
маңыздылығын арттыра түсуде.
Еуразияның ... ... ... үшін ... кепілі терроризмге жол бермеу ... ... ... терроризмге қарсы күресудің басым бағыттарын анықтау ... ... ... ... мемлекеттің мүдделі органдары мен
күштерін терроризм құбылысының алдын алуға, ... ... ... жол ... біріктіреді. Екіншіден, терроризмге қарсы күресті
ұйымдастыруда елдің ... ... ... ... ... Саяси басшылықтың террористік актілердің соққысынан қорғалуы
елдің тұрақты саяси, экономикалық, әлеуметтік дамуының кепілі бола ... ... ... ... террористік топтарға
тарту шараларының қаупі күшейіп тұр. Оның ішінде ... діни ... ... ... ваххабиттік топтарына қазақстандық азаматтардың
қатысу фактілері жиі қайталануда. Сондай ақ бұл жерде ... ... ... ... ... ... ... радикалистік ислам
ұйымдарына енушілердің көбеюі де назар ... ... ... ... ... ... тәрбиелік жұмыстарды жүйелі түрде ұйымдастыру мен жүргізу
міндеттерін ... ... ... ... әр ... «Хизбут
Тахрир», « Орталық Азия Моджахедтерінің жамааты», «Ислам жихады ... ... ... ... ... ... « ... Түркістанның
ислам партиясы», «Таблиғи Жамағат», «Мұсылман бауырлар», «Талибан», ... т.б ... ... ... ... ... орын алғандығы анықталған. Сондықтан елдің ... ... ... ... қызметіндегі сараптау, алдын алу,
бағалау, ... және ... ... ... ... ... қарсы күрес саясатын
қалыптастыруды ... ... ... күдік тудырмайды.
Бұл мәселені саясаттанулық сараптаудың қажеттілігі мен өзектілігі
ғылыми жұмыстың мақсаты мен ... ... ... етті.
Ғылыми жұмыстың пәні. Ғылыми жұмыстың пәні болып билік институттарының
терроризмге ... ... ... ... негізгі бағыттары мен
принциптері таңдалды.
Ғылыми ... ... ... ... институттарының, оның ішінде құқық
қорғау және мемлекеттік қауіпсіздік органдарының терроризмге қарсы ... ... ... және ... мемлекеттік терроризмге қарсы саясат.
Ғылыми жұмыстың мақсаттары мен міндеттері.
Жаһандану жағдайында халықаралық деңгейдегі және Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... Республикасының
шарттарындағы терроризмнің алғышарттарын анықтау және ... ... ... ... жүргізуінің басым бағыттарын белгілеу, ... ... ... ... ... ... ... билік тармақтарының жаһандық қауіп ретінде терроризмнің алдын алу
және елде оны ... ... ... ... ... ... арнаулы қызмет органдарының іс қимылдарына басшылық жасау саясатын
кешенді талдауды қарастыру. Ғылыми жұмыстың ... шешу үшін ... ... ... ... ... ... барысында жинақталған теориялық
білімді сараптау және қорытындылау;
- терроризмнің әлемдік ... ... ... ... қаупі
мен зияны деңгейін бағалау және терроризмнің елге ... ... ... елге терроризм қаупін әкелетін саяси және діни факторды сараптау
арқылы олардың қауіп дәрежесін бағалау;
- ... ... ... ... арттырудағы оның
заңнамалық негізін жасаудың маңызын ашып көрсету;
- мемлекеттік ... ... ... ... ... және мақсат- міндеттерін көрсету.
Ғылыми жұмыстың құрылымы мен көлемі. ... ... ... екі
бөлімнен, қорытынды, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен,қосымшалардан
тұрады.
1. ӘЛЕМДІК ТЕРРОРИЗМНІҢ ... ... ... ... ... ... және түрлері
Әлемдік терроризм құбылысының Қазақстанға қаупін зерттеуде ең алдымен
қазіргі замандағы терроризмнің мәнін, ерекшеліктерін,формаларын анықтап алу
аса ... ... ... ... ... ... біріккен күшпен ғана шешімін таба алатын жалпы
ғаламдық мәселелер қалыптасып отыр. Әлемдегі барлық ... ... ... ... ... ... ... отыр. Халықаралық саяси
лексикада терроризм деп ортақ атаумен аталатын бұл ... ... ... ... ... ... және
әлем халқының үрейін алып, мемлекеттерде басты қауіп көзіне айналды.
Терроризм ... анық ... үшін ең ... оның анықтамасын анықтап
алған жөн болар. Терроризм латынның «terror» қорқу деген ... ... ... ... ... түсіндіретін бірегей түсінік
қалыптаспаған. ... ... ... беру оңай емес, себебі бұл
түсінікте түрлі мән- мағына жатыр, терроризм әр ... және ... ... Қазіргі қоғамда терроризмнің көптүрлі формалары көрініс
тапқандықтан, бұл ... ... ... мәнінен айырылды. Жалпы алғанда
бұл ұғымды ... ... ... қарсыластарды күш көрсету арқылы басып
жаныштау деген ... жиі ... [1]. Шын ... де ... күш ... ... алға қойылған міндеттерін шешу болып табылады.
Терроризмді қорқыту саясаты, қарсыластарды қорқыту ... ... өз ... ... ( ол үшін ... ... өлтіруге,
халықты қыру әрекеттеріне дейін бару) [2] деп анықтау бұл ... ... ... Ал Қазақстан Республикасының 1999 жылы 13 шілдеде
қабылданған «Терроризмге қарсы күресу ... ... ... ... ... ... үрейлендіру мақсатында ... ... ... шет мемлекеттердің және
халықаралық ұйымдардың ... ... ... ету ... не мемлекет,
не қоғам қайраткерлерінің қызметін тоқтату немесе ұйымдарға ... ... ... ... тартылатын әрекет немесе оны жасаймын деп қорқыту»,
деп көрсетіледі [3]. Кейінгі 10-15 ... ... ... ... ... ... халықаралық террористік топтардың басым
болып тұрғаны шындық. Мұндай террористік топтар Ауғанстан, Пәкістан, ... ... ... ... мұсылман мемлекеттерінде ерекше белсенділікке
ие. Олардың кейбіреулері халықаралық ... да ... ... ... топтар дінді уағыздамайды, олар үшін дін тек ұран үшін керек.
Қазіргі террроризм табиғатын ... бірі ... ... ... террористердің ойынына пайдаланатын ... ... олар ... астаналарының немесе араб елінің тұрғыны ма,
маңызды емес. Олар тобыр, оларды ... ... жоқ. ... ... мен ... атом бомбаларымен салыстыруға болмаса
да, олар соғыс мақсаттарын орындамаса да, олар үрейдің қандай болатындығын
көрсетті» [4]. ... ... ... ... ... терроризм деген
жансақ атау қоса ойға оралады. Бірақ таза исламның террорризммен ешқандай
да қатысы жоқ, олай ... ... ... бір топтардың мүддесіне сай
келеді. «Ислам терроризмін» ... ... әлем ... ислам дініне
деген өшпенділігін күшейту көзделеді. Ондай күштер ислам дінінің «әл
қуатының, ... ... ... ... ... ... агрессор,
терроризм ретінде көрсету арқылы бұл ... ... ... әлемін
біріктіруді көздейді. Ислам мәнін бұрмалап, оның өркениеттілік, гуманистік,
ізгілік бастауларын жоюға тырысуда. Ислам ... ... ... ... ... Иран ... ... елдеріне шабуыл жасауды
ақтауға болады. Батыста әлсірей ... ... ... ... да ... жау ... дініне қарсы жандандыру әрекеті бар. 2001жылғы
11 қыркүйекте болған террористік акт АҚШ пен оның одақтастарының ... ... ... ... және ... болды. Терроризмнің осындай құпия
себептеріне байланысты М.Пузиков: «мәселенің ... ... ... қиын ... ... ... ... Ол өзін
экономикалық саяси, діни этникалық және мәдени салалардан ... ... ... терроризмнегізінен саяси зорлық формасында іске асып
отырады» [5]. Осылайша қазіргі терроризмді жүзеге асыру масштабтары ... ... ... үш ... ... ... ... Халықаралық терроризм. Оның мемлекеттік,географиялық шекарасы жоқ.
Мұндай топтар әлемнің кез келген нүктесінде ... ете ... ... ... күрес әдістерінің ... ... ... ... қойылған
мақсаттарына жетуімен ерекшеленеді. ... ... ... тәртіптерге қарсы, АҚШ пен Батыс Еуропа мемлекеттерінің
экономикалық, қаржылық диктатына қарсы ұрандар ұстанады. Батыстық жаңа
отаршылдық және жаңа ... ... ... ... ... ... өзін әлемдік әділетсіздікке тәртібіне
қарсы жауап ретінде есептейді.
2. Ішкі ... ... Ол ең ... ... ... жүргізіп
отырған ресми мемлекеттік саясатына келіспеушіліктен соған қарсылық
ретінде туады. Оның мақсаты өз тобының ... ... ... ... іске ... ... мүдделі топтың этникалық,
саяси, әлеуметтік және экономикалық мүдеделірін іске асыруға немесе
осылармен есептесуге көндіру ішкі саяси ... тән. ... ... бір ... ... ... өзі ... құқығын да
іске асыру үшін болып жатады (Шешенстан, Курд, ... ... ... ... ... ... мемлекет басшыларына қарсы терактілер
ұйымдастырумен сипатталады.
3. Қылмыстық терроризм. Террористер өздерінің жеке бастарының қамы ... аз ғана ... ... үшін ... ... ... ... ұшақтарды, автобустарды, дүкендерді, т.б басып алу
арқылы, адамдарды кепілдікке ... ... ... ... ерекшелігі олардың биліктің орнына кетуін талап ... ... мен ... ... ... ... құрылысқа бейтарап
қылмыстық терроризм жеке эгоистік немесе топтық мақсаттар көздейді.
Терроризм жай ғана қатардағы қылмыс емес. Ол- ... іске ... ... саясатты зорлықпен, күшпен, соғыспен, қыруменіске
асыру болып табылады.
Терроризмнің типтерін, формаларын және ... ... ... түбегейлі өзгерістерге ұшырағанына көз ... ... ... ... көздері, элементтері мен ... ... ... ... туатын, идеологиялық- танымдық, саяси
терроризм орнына діни экстремистік, ұлтшылдық, қылмыстық терроризм күшейе
түсуде.
Кесте 1 - ... ... ... ... ... ... ... |Негізгі |Мақсаттары |Тактиканың |ҚР-ның ... типі ... | ... ... |
| | | ... ... |
| | | | ... деңгейі|
|Дагестандық |Құқық қорғау |Мемлекеттік |Жоғары |Нөлдік. |
| ... ... | ... мен |
| ... ... | ... ... |
| |мен ... | ... ... | | ... |
| ... | | ... |
| | | | ... қолдануды|
| | | | ... ... |
| | | | ... күзеті жоқ |
|Шешендік |Тұрғын үйлерді |Халық ... ... ... ... |арасында | ... |
| | ... | ... жоқ |
| | ... | | |
| | | | | |
| ... | ... ... |
| ... | | | |
| ... және | | | |
| ... алу | | | ... ... ... |Нөлдік. |
| |ғы ... ... | ... ... ... ... | ... дерлік |
| ... | |жоқ. ... |
| ... арқылы|Діни | ... ... ... ... | ... |
| ... |туындату | ... ... ... ... ... ... |шті ... | ... |
| ... ... | ... |
| ... мен ... | ... |
| ... | | ... |
| ... | | ... ... | | |ті ... |
| ... | | ... |
| ... | | ... |
| ... | | | ... ... |Халық |Жоғары ... ... ... |арасында | ... |
| ... ... | |бейнебақылау |
| ... ... | ... әлі де |
| ... | ... ... |шті | | | ... ... ... |Нөлдік. Көпшілік|
|ық ... ... | ... және |
| |мен ... ету; | ... |
| ... | ... жеке |
| ... ұрлау| | ... жоқ; |
| ... ... | | | |
| | | | | |
| ... ... ... |Төмен ... ... ... ... | ... |
| | ... | ... ... |
| | ... | ... ... ... алынған мысалдар қазіргі терроризмнің күрес
арсеналының тым көбейіп, байып ... ... ... ... ... ... түп- ... құртып жіберу мүмкін болмай
отыр. Сондықтан кез келген мемлекет терроризмнің туу себептерін ... ... 2011 ... 11 ... АҚШ- қа ... ... маңызын тым асырып жіберу ... Бір ... ... даму ... ... ... жібере алмайды.
11қыркүйектегі терактілер өте ауыр ... ... ... және шығындарымен қазіргі құпия, жасырын ... ... зор бола ... тағы да ... ... ... терроризмге АҚШ басшылығымен соғыс ... ... ... ... ... ... жариялау деген сөз
халықаралық терроризмді әлемдік өркениетті мемлекеттер қауымдастығымен тең
күш ретінде ... және ... ... ... Сондықтан терроризмге
қарсы күрес акторлары мемлекет пен оның ... ... ... ... ... ... еріксіз заңсыз қарсыласты мойындайды.
Сондықтан ... ... ... ... ... мемлекеттердің
заңнамаларын унификациялау, терроризмді бағалау мен ... ... ... ету ... ... арта ... ... кейбіреуінің мәліметтеріне қарағанда ... 180- 200 ... ... бар десе [7], ... ... ... 500 дейін жеткізеді [8]. Террористік топтардың саны ... екі ... ... ... ... терроризмнің жай күйінің толық
меңгерілмегендігін білдіреді. Халықаралық терроризм қандай ел болмасын
қауіп төндіруге қабілетті, ... ... ... көп бағытты құбылыс.
Оның шығу себептері, қайнар көздері, қаржыландыру жолдары да ... ... ... ... ... , ашық ... байлық пен кедейліктің күшеюінің салдары болып табылады.
Террористер аз ғана ... аз ғана ... аса зор зиян ... ... ... халықтарының христиан әлеміне қарсы діни
соғысы емес. Оның негізгі ... ... және ... ... ... ... зерттеулер ислам мен батыс әлемі арасындағы
қайшылықтың негізгі себебі діни алшақтық емес ... ... ... «Би Би Си» ... ... ... зерттеулер тобы
жасады. Әлемнің 27 елінде 28 мың адамды қамтыған әлеуметтік зерттеулерде
респонденттердің 52% ... пен ... ... ... емес ... ... ... деп жауап берген. Демек, қазіргі
әлемдік терроризмнің ... мәні және ... ... ... ... ... екендігі ақиқат. Ал мемлекетішілік
терроризмнің этикалық, билікке таласу, байлықты бөлісу, ... ... ... ... ... Бесіншіден, қазіргі терроризммен
тиімді күрес жүргізе алатын халықаралық ұйым немесе орган әлі құрылған жоқ.
БҰҰ, ЕҚЫҰ, НАТО, ... ... дәл ... қызметтерінің деңгейінде
терроризмге қарсы тиімді үйлестіру саясатын жүргізе алмай отыр. ... ... ... ... ... және ... ... отырған хал- ахуалдың ерекшеліктерін сипаттайды.
2. Халықаралық терроризм қаупін зерттеудің ... ... ... ... өте ... құбылыс. Терроризм себептері өте көп.
Террористердің әрекет ету жолдары да әр ... ... да ... ... ... де өте ... 21 ғасырда терроризм ең күшті ... ... ... ... ... байқалмаған мемлекеттер кем
де кем. Терроризмді саяси құбылыс ретінде тек бір ... жеке ... жеке ... ғана ... деп қорытынды жасау қателік болады.
Заңгерлер мен саясаттанушылар үшін терроризмнің әлі де ... ... ... ... әлеуметтік құбылыс десе, екіншілері саяси ... Шын ... ... тек ... ... ғана ... тәртіптің объективті шындығы туғызады деген пікірлерайтылуда. Бұл
құбылыста саяси, әлеуметтік, псохологиялық ... қоса ... да ... бар ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев ерекше назар аударды. Себебі ашық
қоғам орнату, экономикалық ... ... ... ... ... ... сақтану шараларын жасау маңызды бола түсті. ҚР-ның
Президентінің ... он жыл» атты ... ... Қазақстанның әлемдік
қауымдастықтағы орны мен маңызын айқындай отырып, қазіргі ... ... ... ... ... қауіпке айналып отырған терроризмнің
шығу себептері, табиғаты, ... ... [9]. ... ... ... қорқынышы оның тұтқиылдан болуында, мүлдем күтпеген
сәтте іске асырылуында деп көрсетеді. Демек, терроризмді зертеуде белгілі
бір ... ... ... ... ... мүмкін емес.
Терроризмнің түбі қаншалықты терең, қаншалықты ... ... ... де ... күрделі, әр қилы. Террористің қандай уақытта,
қандай жерден соққы ... ... ... кітабында терроризмге
мынадай анықтама беріледі: «Терроризм-белгілі бір ... ... ... ... көрсету идеологиясына негізделеді. Терроризм
көзқарастар мен идеологиялардың емес, іс-әрекеттің жүйесі. Сондықтан да ... үшін ... Ол ... ... ... күш ... ... та
әрекет түрі ретінде оның ықпалы мен зәрулігі бар.».
Терроризмді зерттеудің, оның себептерінің, салдарын ашудың қиындығы
қазіргі ... ... ... ... себептерге байланысты болмауында.
Оны сарапшылар «қазіргі терроризмнің түсініксіздігі» деп атап жүр [10].
Мысалы 2005 ... ... ... ... ... террористер ешқандай
талап қоймаған. Терактінің кімге қарсы, не үшін, қандай мақсатта жасалғаны
белгісіз. Бұл әрекет Батыс ... ... ... ... ... ... қауіптілігін дәлелдей түсті. «Қазіргі
терроризмнің түсініксіздігі» құбылысының бар екендігін тағы бір ... іске ... ... ... ... ... ... Теракты іске
асты. Бірақ та оның қандай мақсатта жасалғаны беймәлім. Орындаушы өлді. Оны
іздеген де, ісін өз ... алып ... ... ұйым ... діни секта жоқ.
Кейінгі жылдыры мұндай терактілер Түркия, Испания,Малайзияда болған. ... бұл ... ... ... ... ... ... Белгілі дінтанушы М. Бұлұтай: ... ... ... ... ... ... ... Бұл террор ұйымының ең соңғы
талпынысы сияқты. Өйткені мұндай жолға тек ... ... ... ... ... ғана барады. Сондықтан да олар ең ... ... ... ... ... ... ... құрбан етеді, екіншіден өз
мүшелерін өлімге айдап салады» [11]. Терактілер нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... әр күнде жер
шарының әр жерінде қайталануда. Сол себептен де сарапшылар 21 ... ... ... ... зұлымдық терроризм деп ... « ... ... қатігездік салдарынан ядролық ... ... ... ... ... ... дейді әскери сарапшы С.Федосеев [12].
Терроризмде психологиялық фактор бірінші кезекке шығады. Сол ... ... ... түрі деп ... Оның мақсаты қорқыту,
үркіту. Бейкүнә адамдарды жан шошырлық азапқа салу арқылы ... ... ... ... ... әсер ету. Террористер тікелей
держава басшыларын, ірі бизнес ... ... ... И. Андреев:
«террористердің пайдаланатын материалы қатардағы адамдар, батыс Еуропа
астаналарының, араб ... ... ... ... ол қара халық, оны
аяудың қажеті шамалы. Олар қорқыныштың, шошытудың үлгісі болса ... ... ашып ... [13]. ... ... ... де
психологиялық факторға ерекше назар ... ... ... ... кері ... ... психологиялық ахуалдың шиеленісуі,
діннің қоғамдағы ықпалының нашарлауы, азаматтардың моралдық бағыттарының
көмескіленуі, мемлекеттердің ... ... ... ... ... ... ... әкелетіндігін саяси тарих
үнемі дәлелдеп келе жатыр. Террористердің көпшілігі шын мәнінде ... ... ... ... ... жоқ ... болғаны
анықталған. Террористерді революциялық немесе ... ... ... Әлем ... ... ... 15 пен 30- ға дейінгі
жастар. Олардың басым көпшілігі ... ... ... ... ... ... өз ... таба алмаған жастардың террористік топтар
қатарын толтыратынын көптеген елдер ... ... ... ... ... террористік әрекеттерге барып жүрген топтардың
мүшелелірің басым көпшілігідінді ... ... ... дұрыс
қалыптаспаған, өмірден нақты орнын таппаған ... ... ... ... ... білу ... Зерттеулер жасау арқылы оның
алдын алу шараларын ойдағыдай ұйымдастыруға ... Бұл ... ... көп ... АҚШ, ... Түркия, Италия, Үндістан,
т.б мемлекеттердің тәжірибесін сараптау ... ... ... үшін ... ... террорлық соққыға ұшыраған мемлекеттердің
өзара ... ... ... ... терроризмнің негізгі белгілерін
былайша жіктеуге болады:
1. Террористік актілерге қатысушылардың басым көпшілігі басын өлімге
тіккен ... ... ... ... ... ... адамгершілік сөздермен қайтару тіптен мүмкін емес.
Сондықтан оларды терактілерден ... тек ... ... ... ... ... Ірі масштабтағы терактілердің аса құпия жағдайда жоспарлануы.
жүзеге асыруында бірнеше бірін-бірі білмейтін ... ... ... ... қалаушылар мен жүзеге ... ... ... ... ... ... құпия терроризмге қарсы күресуші мекемелер жұмысын жолға қою
мен дамыту маңыздылығын күшейтті;
3. Терактілердің аз ғана ... аз ғана ... ірі ... ... және ... көп ... ... осындай қайғылы финалға жетуі террористердің жеңісі
болса, сол елдің ... ... ... мен ... құрушы
элитасының жеңілісі болып табылады. Ел халқына үлкен моралдық-
психологиялық ... ... оның ... ... ... ... Халықаралық терроризм жасаушылардың нақты бір үкіметке, нақты бір
халықаралық ұйымға талаптар қоймауы. Олардың соққыларының ... АҚШ, ... ... ... басымдылыққа ұмтылған
державаларға ... ... ... басым
державалардың геосаясатына наразылықтың ең қатал ... ... ... ... ... Азия мен ... елдерінде жиі
қайталанатын әскери қақтығыстар, билікке таласу ... ... ... кедейлік пен байлықтың арасындағы терең алшақтық,
әлеуметтік әділетсіздік, демократиялық бостандықтардың болмауы
ислам дінін ұстайтын халықтар арасынан ... ... ... ... ... және ... себептері;
6. Әлемдік экономикалық тәртіптің әділетсіздігі Батыстың ... ... ... ... Иракты, Сирияны,
Ливияны, Иранды, Ливанды, Палестинаны, т.б. «зұлымдық белдеуі
елдерінің » қатарына ... ... ... ... шектеу,
дискриминация саяатын жүргізу салдарынан болады. Терроризм жаһандық
құбылыс ретінде басым державалардың ... ... ... шикізат көзіне, басқа да стратегриялық ресурстарға зәрулігі
үшінші дүниенің мүдделерінің аяққа тапталуына әкелді. ... ... ... дамыған мемлекеттердің экономикалық
имперализміне құрбан болуда. «Американ халқының ұлттық ... ... ... ... ... ... бұл ел Панамаға,
Вьетнамға, Ауғанстанға,Иракқа қарсы әскери шабуылдар жасады.
Қорқыту ... ... ... ... Орта Азия ... АҚШ
өз дегеніне көндіріп отыр. Ауғанстан, Ирак, Иран ... АҚШ- тың ... ... ... ... ... осы құбылысқа ... ... ... ... ... баға беріледі
[14].
2. ӘЛЕМДІК ТЕРРОРИЗММЕН ҚАРСЫ КҮРЕС
ЖҮЙЕСІНДЕГІ ҚАЗАҚСТАН
1. ... ... ... ... ... факторларды зерттеу.
Ашық қоғам құрып жатқан Қазақстан Республикасы әлемдік қауымдастықта
болып жатқан негізгі үрдістермен ортақтасады. ... мен ... ... ... және ... еркін жылжуы, инвенстициялардың тартылуы,
т.б. Қазақстанның ... ... ... ашық ... ... өмірлікпроцестермен қоса, халықаралық
қауіптер мен қайшылықтарды қоса ала ... ... ... ... ... ... елге ... ниеттегі,
саяси доктриналары реакцияшыл топтардың, діни секталық ағымдардың кіріп
кетуіне әкелді. ... ... ... ... транзитті аймағына айналу қаупі күшейді.
Терроризм халықаралық құбылыс болғандықтан, Қазақстан үкіметі мен құқық
қорғау органдары терроризммен жеке дара күрес жүргізе ... ... істе ... ... ... түрде баруы керек. Екіншіден,
Қазақстанның өз ішіндегі саяси ... ... ... ... террористік әрекеттердің алдын алатын терроризмге қарсы ... ... ... Үшіншіден, поликонфессиялық мемлекеттегі діни
ахуалды білу, зерттеу, бағалау арқылы көптеген шиеленістердің алдын ... ... ... ... ... ... алу керек.
Себебі, жұмыс іздеп ... ... ... ... ... ену ... ... Кейінгі жылдары Қазақстанға ... ... жуық ... ... ... Ресей, Қытай азаматтары 1
жылдан 3 жылға дейінгі мерзімге жұмысқа келетіні белгілі. ... ... ай ... ... ... ... де өте ... исламдық экстремистік топтар қаупі ерекше екендігін ескеру
жөн. Жұмыссыз жастар ... ... ... ... ... берілетіндердің шығатыны даусыз. Аталған факторлардың барлығы
Қазақстанда терроризм қаупін ... ... ... ... ... Демек, Қазақстандағы ахуалға ат үсті қарауға ... ... ... ... ... ... Ұлттық қауіпсіздікке елеулі
әсер ететін бұл қауіппен санаспауға болмайды. Сондықтан терроризм феноменін
теориялық талдаудың қажеттілігі ... ... ... ... ... байланысты болса, Батыс мемлекеттерінде бұл құбылыс
психологиялық, ... ... ... қатысты тууда.
Қазақстандағы түрлі діни конфессиялардың болуы терроризмді одан әрі ... ... 46 ... ... бірге, 5000-нан астам түрлі діни
ағымдар мен секталар ... Азия мен ... ... терроризмге қарсы шаралардың
ең алдымен Қазақстан қоғамының тұрақтылығын, ... ... ... ... ... зор екендігі ақиқат. Себебі Ауғанстаннан
басталатын есірткі саудасы, есірткі ... ... ... тобы ... ... ... болатын, Ресей мен Еуропаға
кідіріссіз өтуіне бөгет болатын ... ... ... мен ... да
Орталық Азия мемлекеттері болып отыр. Сондықтан да халықаралық саяси
әлеуметтік ... ... ... орны мен ... ... арта ... қалыптасып отырған жағдайдың ерекшеліктері ... елде 2011 жылы орын ... ... ... ... дейін террористік әрекеттермен көзге ... ... ... болған жоқ. Бірде бір нақты террористік әрекеттер
болған емес. Екіншіден, терроризмді уағыздайтын, ... оған ... ... ... жоқ. ... бен ... ... Омар, Мұхаммед Зарков
сияқты терроризмнің лидерлерінің Қазақстанда ешқандай ашық ... ... жоқ. ... ... ... қаупі Қазақстанмен байланысы
күшті, 50 мыңдық шешен диаспорасы тұратын Шешенстаннан келуі ... ... ... ... ... қаупі Ауғанстан мен
Өзбекстан жерінде орын тепкен исламдық діни ... ... ... ... ... ... ... трафигіне
айналдыруды мақсат ететін ... ... ... ... ... ... ... шайқалту үшін террористік әркеттер жасау
қаупі бар.
Кесте 2 - 2011-2012 жылдардағы террористік актілердің ... ... ... ... ... САНЫ |14 ... схемасын талдауы | ... ... ... ... |5 ... | ... ... |4 ... ... ... ... (өзге |6 ... ... ... мүмкін) | ... ... |70 ... арасында |6 ... ... ... ... |13 ... арасында |51 ... қару ... | ... |6 ... зат |6 ... пен жарылғыш зат |1 ... |1 ... акті орын ... жер | ... ... жерден тыс |1 ... ... ... жер |2 ... |11 ... ... | ... |0 ... ... жері |0 ... ... |0 ... ... ... мекемелері |4 ... және ... ... |3 ... өзін-өзі жарып жіберу | ... ... ... ... көшеде |3 ... ... | ... |1 ... |13 ... күресте тактиканы қолдану* | ... ... |1 ... шабуыл |7 ... ... |1 ... ... газды немесе светошумды гранаталарды қолдану
көбіне пайдасыз.
Сонымен қатар, діни фактор маңыздылығы арта түсуде. Ірі ... діни ... ... ... ... ... ... жүргізіп отырғаны байқалмайды. Мәселенің барлығы жекелеген діни
топтар мен ағымдар ... ... ... ... әсіресе
«Хизбут- Тахрир- аль- Исламы» қозғалысының қызметі алаңдатуда. Жеке Ислам
халифатын құруды мақсат тұтқан бұл ұйымның өкілдері көптеген ... ... ... ... ... Ұйым ... айғақтайтын деректер
жеткілікті. Қазақстанның оңтүстігі «Хизбут Тахрир» ұйымының белсенді жұмыс
аймағына айналған. Мысалы, бір ғана ... ... 2005 жылы 1000 ... мен ... тәркіленген [15], ұйымда белсенді қызмет атқарған
10 жергілікті адамдар ұсталып, сотталған. Бұл ағымның қызмет етуіне ... ... оның ... ... ... деп айту ... ... бұл
топтардың көкейтесті мақсаттарын ашып көрсету міндеті тұр. ... ... мен ... үшін зияндылығы дәлелденуі тиіс. Бұл ұйымның
жұмыс әдіс ... ... ... психологиялық әсер ету,
гипноз жасау, қорқыту, алдау және материалдық ынталандыру бар. ... ... ... соң одан ... шығуы өте қиын. Діни партия ... ... ... ... ұялар арқылы жүргізеді. Ұя-халка мүшелері басқа халканың
мүшелерін білмейді. ... ... ... ... ... ... ... астыртын діни партияны бір немесе бірнеше халкасын
залалсыздырған жағдайда да басқа ұялары өз ... ... ... ... ... діни ... негізгі күшін сақтауға
көмектеседі. 2004-2005 ... ... діни ... ... іс-
әрекетіне талдау жасалынды. Оларға баға бере келе, Республиканың жоғарғы
соты 7 халықаралық діни ұйымдарды террористік ұйымдар деп ... ... ... ... жасауларына тыйым салды. Бұл ұйымдар «Асбат- аль Ансар»,
«Мұсылман бауырлар», «Талибан», ... ... Азия ... ... и Тайба», «Әлеуметтік реформалар қоғамы», «Истлах»[16].
Кейінірек осындай тыйым салынған ұйымдар қатарына ... ... ... ... ... ислам», «Шығыс Түркістанның ислам
партиясы» сияқты ұйымдар да қосылды.
Аталған ... ... 1990- 2000 ... Қазақстанның
оңтүстік аймағында белсенділік ... 2000 ... ... ... да белсенді қызмет жасай бастады. Осы ... тек ... ... 13 ... ... үнпарақтары мен экстремистік мазмұндағы
кітапшалары ... ... ... келесі қайшылық Қытайдың Шыңжан Ұйғыр автономды
ауданындағы ... ... ... үшін ... қызметі. Бұл ұйымның
мақсаты Шығыс Түркістанда 20 ғасырдың 50 жылдарында аз ғана ... ... ... ... ... келтіру. Егер «Хизбут Тахрир» біртұтас
ислам ... ... ... етсе, «Тәуелсіз ұйғыр мемлекеті үшін
қозғалыс» Шығыс ... ... ... мен ... біріктіріп, тәуелсіз Ұйғыпстан мемлекетін ... ... құру ... ... ... ... ... бүркемелейді.
Зерттеулер тәуелсіз Ұйғырстан үшін күрескерлердің мақсаттары мен
қимылдары Қазақстан Республикасы тәуелсіздігіне қауіпті қозғалыс ... ... ... ... елдің экономикалық, мәдени және
қоғамдық өміріне терең интеграцияланған. Алайда, ... ... ... ... құруды жақтайтындар жоқ емес. Халықаралық терроризм
мемлекеттердің этникалық өміріндегі сәл ... ... ... ... Сол ... ... мемлекетіндегі ұйғыр сепаратизмі
Қазақстанға да қауіпті. Жаңа ... құру ... ... мен қоса ... тәсілдері тероризмді елестетеді. Бұл ... және ... ... ... ... ... мен
саудагарларіне рэкет жасау жолымен жинап отыр. Бұл ұйым ... ... ... ... жасағандар. Сондықтан да мұндай
ұйымның өмір сүруінің өзі Қазақстанның ұлттық ... ... және ... терроризм қаупінің артуына себеп болады.
21 ғасырда терроризм қаупі әлем халықтары үшін ең үлкен, ... ... ... ... мен техногендік апаттар мақсатты түрде,
әдейі жасалмайтындықтан терроризмге қарағанда ... ... ... ... ... ... ... көпшілікке қарсы жасалған
зұлымдығы болғандықтан қасіретті зұлымдық. Қазіргі кезеңде халықаралық
этникалық ... мен ... ... ... терроризм қаупі
басым бола түсуде. Терроризм ... ... ... ... ... оны тоқтата алмауы, оның тұтқиылдан, күтпеген
жерлерде қайталануы, жазықсыз бейкүнә ... ... ... ... мен ... үшін ... ... мәселесін бірінші
кезекке шығарды.
2.2 Қазақстан Республикасының қауіпсіздік жүйесіндегі терроризммен
қарсы ... ... ... қарсы күрес саясатын қалыптастыруда ең ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру болып
табылады. Әлемдік жаһандық қауіптердің ... ... ... ... ... жүргізудің кепілі сапалы заңдар қабылдау және оларды ... ... ... ... ... Парламенті мен
Үкіметі осы қажеттіліктерді ... Сол ... де ... егеменді
мемлекет бола салысымен ресми билік елді терроризмнен қорғаудың ... ... ... ... терроризммен күресте өзі жалғыз жеңіске
жете алмайды. Әсіресе, 21 ... ... ... ... ... көп ... үйлестірілген күрес әдістерін талап етті. Сонымен бірге,
барлық мемлекеттер ... ... ... ... негіздегі бірыңғай
саясат жүргізе алмай отыр. Себебі, әр мемлекеттің өзіндік ерекшеліктері,
төл мүдделері бар. Олар көп ... ... ... қарсы заңдарды
мемлекеттердің ішкі ісіне ... деп ... ... тәуелсіздік
алғананнан соң, әлемдік қауіпердің бірі ретінде терроризммен күресудің
халықаралық заңнамасына қосылу қажеттілігін білді. ... ... ның ... он екі ... қарсы күрес конвенцияларына қосылды.
1999 жылы 13 шілдеде «Терроризмге ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының 2005 жылғы 18 ақпандағы «Экстремизмге қарсы іс қимыл
туралы» Заңын ... ... ... ... ... шаралары тек
заңдарда, конвенцияларда көрініс тауып, тек сөз жүзінде ... ... ... нақты іс-әркеттерді жүзеге асыру аса маңызды. Қазақстан Орталық
Азиядағы мемлекеттердің ішінде алғашқы болып ... ... ... ... ... саясаттанушы Е.Кариннің айтуынша ... ... түсу ... ... ... ... ... салыстырғанда Қазақстандық заңнаманың кейбір
пунктілері тек формалды сипатта екендігін айта отырып, оны ... ... бұл ... ... ... реалийлері өзгеше, оған
өзгерістер мен толықтырулар енгізілгенімен, бұл заңның толыққанды қазіргі
Қазақстанда қалыптасып ... хал- ... ... қабілетінің
жетпейтіндігін көрсетеді. Себебі, 2001 жылғы 11 қыркүйектегі Нью-Йорктегі
оқиғадан кейін ... ... ... ... жаңа сатыға көтерілді,
2011 жылғы ... дүр ... ... ... ... ... ... антитеррористік заңды жетілдіру
қажеттілігін арттырды. Терроризмге жол ... ... ... бірі-
террористердің өз әрекеттері үшін міндетті түрде ... ... ... ... ... ... актілердің бар екендігін, олардың
нақты қолданыста екендігін білу маңызды. Қазақстан халықаралық ... ... ... барлығына түгел дерлік қол ... ... ... ... ... ... ... актілерді қолдануға болады.Террористер әрбір елде өздеріне қарсы
қатал заңдар қолданылатының ... ... Сол ... ... ... ... ... әр мемлекет халықаралық актілерге
неғұрлым жағындатып алуы керек. ... ... ... ... ... мақсатында БАҚ пен Интернет ... ... ... ... ... ... болды. Террористік ұйымдар Интернеттің жаһандық
ақпараттық жүйесін емін-еркін пайдалануда. Оны террористер өз ... ... ... ... ... ... ... жетілдіру кеңінен жүріп жатыр. Ал БАҚ ... ... ... терактіні бүкіл әлемге жария етуге, сенсация жасауға ұмтылады.
Сондықтан, терроризммен БАҚ ... ... ... ... ... қажет.
Қазақстанда терроризммен күрестің келесі ... ... ... алдын-алу шараларының басым ... ... ... ... ... ... және азаматтарды зор қауіптерден,
материалдық шығындар мен ... ... ... ... ... ... алу үшін тұрғылықты халық оның ... ... ... ... ... білгені маңызды. Сонда ғана әрбір
террористік әрекет құбылыстарын байқауға және ... ... ... ... ... ... болады.
Қазақстандағы терроризммен күресу мәселелерін қарастыра ... ... ... тек ... ... ретінде қарамау керек,
мемлекеттің ішкі алғышарттарына, ... ... ... негізіне
айналу қаупі бар ерекше топтарға баса назар аудару маңызды болып табылады.
Ел ішіндегі ... ... ... үлес ... артуы, бай және
кедейлер ... ... ... ... яғни ... жағдайдың шиеленісуі, жұмыссыз жастар санының артуы мәселелері
де терроризмнің пайда болу себептерінің ... ... осы ... ... терроризмнің алдын- алуға болады. Бұл жерден түсінеріміз терроризм
құбылысы көп салалы, кешенді, күрделі құбылыс, елдің хал- ахуалын ... ... ... ... ... ... ... ете
отырып, олардың идеологиялық, рухани, діни тәрбиесін қолға ала отырып
терроризмнің пайда болу алғы ... ... ... ... халықаралық
құбылыс болғандықтан, Қазақстанның терроризмге қарсы халықаралық ұйымдармен
ынтымақтастығы аса маңызды. Қазақстан әлемдік терроризмге қарсы күресте өзі
жалғыз ештеңе ... ... ... Қытай, АҚШ, Еуропаның ірі мемлекеттері
мен ислам мемлекеттерінің арнаулы терроризмге қарсы ... ... ... қамтамасыз ететін түрлі аймақтық ұйымдармен
тығыз жұмыс жасауы керек. Алайда, кез келген ... ... өз ... ... ... тиіс.
Кесте 3 - Терроризмге қатыстылығы үшін тұтқындалған адамдардың жалпы
саны
| |2008 |2009 |2010 |2011 |2012 |
| | | | | |9 айы ... ... |9 |24 |8 |44 |47 ... | | | | | ... саны | | | | | ... ... |9 |19 |8 |33 |31 ... | | | | | ... | | | | ... | | | | | ... |0 |5 |0 |11 |16 ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... 4 - ... ... пен қоғамдық тәртіпке қарсы жекелеген
азаматтар қылмыстық жауапкершілікке тартылды
| |2008 |2009 |2010 |2011 |2012 |
| | | | | |9 айы ... |1 |0 |2 |11 |1 ... |2 |3 |1 |3 |3 ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... ... | | | | | ... |6 |21 |5 |19 |1 ... ... | | | | | ... және | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... |0 |0 |0 |0 |26 ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... |0 |0 |0 |0 |0 ... | | | | | ... | | | | | ... ... | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... |9 |24 |8 |33 |31 ... акті жасау
**-террористік актіге тікелей қатысусыз террористік топқа қатысу
Терроризммен күресуде басты ұмытпайтын нәрсе-оған қатысушы 30 ... ... ... Дәл осы ... ел аумағындағы ... баса ... ... қажеттілігі тудырады. Қазақстандағы білім беру
жүйесінде және жастар ұйымдарында терроризмнің қауіпті салдарлары ... беру ... ... ... 5 - ... ... ... әрекеттерге байланысты ұсталған
қылмыскерлердің жалпы жастық арасалмағы
| |2008 |2009 |2010 |2011 |2012 |
| | | | | |9 айы ... |1 |3 |0 |2 |2 ... |4 |11 |5 |24 |22 ... |4 |7 |3 |13 |12 ... |0 |2 |0 |5 |5 ... |0 |1 |0 |0 |4 ... |0 |0 |0 |0 |2 ... | | | | | ... 132 ... ... бөлігін 21-29 жастағы және 30-39 жастағы ... ... ... ... ... ... ... жас және орта
жастағылардың үлесі көп, тым жастар және егде жастағылар үлесі аз.
Қазақстан халқымен ... ... ... ... ... ... бен
теледидардан жүйеленбеген, бей – берекет ақпараттар ғана алады. Сондықтан
мектеп, орта және ... оқу ... « ... әскери дайындық»,
«тіршілік қауіпсіздік негіздері» пәндерінің оқу ... ... ... және одан ... ... ... ... мен
дәрістер ұйымдастырылуы қажет. Ұйымдастырылған жағдайда тек ат үсті ... ... ... ... ... ... ... онымен
күресуді, тәрбиені, бейбітшілік сүйгіштікті жастардың санасына енгізуі
керек.Көптеген деректерде ... ... ... қауіп төндіруге
бағытталған әрекеттер жасаған ұйымдар ... ... ... ... ... ... «Мұсылман бауырлар», «Бозгурд»,
«Орталық Азия моджехеттерінің Жамааты», ... ... ... и ... ... ... ... партиясы», «таза ислам» (Таза
ваххабиттік) ұйымдар байқалды. ... ... ... ... ... немесе алыс ислам мемлекеттерінен шыққан. Қазақстан ... ... ... болған бірден –бір террористік ұйым ... ... ... ... орталық қызметі негізінен
«исламдық терроризм» ... ... ... ... мақсатын ерекше
зерттеп, соған қарсы бағыттағы күрес саясатын қалыптастыру керек.
Қазақстандағы демографиялық ахуалда мұсылман дінін ұстанатын ... ... өсе ... ... ... ұстанушылардың үлес салмағының
үнемі азаюы террористік топтардың Қазақстанға қатысты мақсат- міндеттеріне
өз ықпалын тигізбей қоймайды. «Ислам ... ... ... ... ... ... біріне айналдыруды көздейтіндігі анық.
Әлеуметтанулық зерттеулер Қазақстанға негізінен араб мемлекеттерінен
шыққан исламдық террористік топтар және ... ... әсер ... ... ... елдің Ұлттық қауіпсіздік ұйымдары исламдық
радикалистік топтармен күрес жүргізудің ... ... ... деп ... ... ... ... келу жолы көршілес
Орталық Азия мемлекеттері арқылы болып отыр. Сондықтан соңғы жылдары ... ... ... ... ... Азия ... ... құру
мәселесі көтерілуде. Мұндай мәселені алғаш рет ... ... ... 1992 жылы ... Азия мен ... елдеріне 12 күндік сапарында
көтерген болатын. 60 миллион ... бар, ... ... ресурстарға бай
Орталық Азия мемлекететтері одақтаса отыра әлемдік геосаясатқа ықпал ете
алар еді және ... ... ... одақ ... енуіне бірігіп,
батыл шектеулер қоя алар еді [17]. ... ... одақ әлі ... бұл ... халықаралық терроризммен тиімді күресу өз
маңыздылығын жоғалтқан жоқ. Қазақстанда ... ... ... елде поли конфессиялық ахуал қалыптасты. Қазақстанда сектантизм
құбылысының күшейе түсуінің түрлі себептері бар. Біріншіден, елдегі басым
көпшілік ... ... діні де, ... проваславие діні де өзіне
халықты қарату мақсатында аса белсенді үгіт насихат жұмыстарын жүргізіп,
елдің арасына ... ... ... Бұл ... ... діндер
белсенді емес. Осының себебі туралы Астана және ... ... ... ... ... дейді: «Тоталитарлық секталар мен дәстүрлі
діндер арасындағы айырмашылық ... ... ... қарағанда біз
жеке тұлғаны өзімізге алуға мүдделі емеспіз. Адамға сырттай әсер ету ... Адам ... ... өз ... ... керек. Түбінде адам құдайды
табады. Ал сектанттарға құдай емес, адам ... ... жаңа мүше ... күш, ... пайда немесе басқа құрал. Айырмашылық принципте. Бұл
ретте дәстүрлі діндер сектанттармен бәсекелесе ... және ... де ... ... ... жазында «Комкон-2 Еуразия» агенттігі жүргізген ... ... ... ... ... сауалнамасына
респонденттердің 14% Қазақстан жеріне діни экстремистер ... ... 70% ел ... басым көпшілігінің кедейленуі мен қайыршылануын
көрсеткен, 64% қылмыскерлердің өсуін қауіпті ... 66% ... ... пен қоғамның моральдық азғындауын атаған [18].
Әлеуметтік зерттеулер нәтижесінен шығатын ... ... ... Қазақстан ахуалына сай келетіні. Қазақстанда 2011 жылы
дүйім жұртты дүр сілкіндірген террористік әрекеттер діни негізде ... яғни ... ... ... ... басты негізі діни
фактор екендігі анық. Сонымен қатар, ... ... ... елде ... ... сақталып отырғандығын атап
көрсетеді. Ел халқының маргиналданған топтары ... ... ... ... негіз болып табылады. Маргиналданған және
қайыршыланған ... ... ... ... ... террористік
топтарға енуге және сол арқылы өздерінің әлеуметтік статусын «күшейтуге»
мүдделі. ... ... ... саяси күштер елдергі әлеуметтік
татулық пен қоғамдық келісім жағдайын шайқалту үшін пайдалануға ұмтылады.
Әсіресе, ... ... ... ... ... елдегі саяси
билікті және ... ... ... деп ... ... халықты
әлеуметтік наразылық қозғалыстарына тартуы мүмкін. Билік әлсіз, батыл ... ... ... ... этносаралық және конфессиялар арасындағы
қайшылфқтарға ұласады. Сол себепті Қазақстан үшін ... ... ... ... арта ... ... ... жұмыстар негізінен билеуші элитаны
қорғауға бағытталған. Күш ... ... ... халықтың
қауіпсіздігін қандай күштермен, жолдармен, әдіс – ... ... ... ... ... ... ұғымы бар. Бұл құбылыс
террористер әрекетінен негізінен мүлдем жазықсыз, бейкүнә ... ... ... ... терроризм» құрбандары Бесландағы мектеп
оқушылары, мұғалімдер, ата – аналар, ... ... ... ... бейбіт тұрғындар бірінші кезекте террористердің
құрбандарына айналды. ... ... ... ... Ірі ... банкирлер, олигархтар террористердің қолынан аз қаза табады.
Себебі олардың күшті қорғаушы ... бар. ... да ... ... ... ... қарапайым халық зардап шегетіні даусыз.
Сондықтан елдің ... ... ... ... ғана емес, қарапайым
тұрғындарды қорғаудың халықаралық озық тәжірибесін сараптауы, жинақтап,
тәжірибелік ... ... ... ... ... ... Осындай жүйелі шаралар жүйесі елде өте аз. Қазіргі әлемде орын ... ... мен ішкі ... ... ... ... ... қарауға міндеттейді. Ұлттық қауіпсіздік мәселелері
сыртқы саясат, қорғаныс, саяси тұрақтылық ... ... ... ... ... және ... апаттар, мемлекет
ішіндегі және жақын шетелдегі әлеуметтік, демографиялық, этникааралық
мәселелер, қылмыс ... ... ... ... ... ... жаңаша
қауіп қатерлермен қиындай түсті деуге болады. Осы ғылыми жұмыс шеңберінде
шағын қызықты ... ... Оның ... ... ... ... қамтамасыз етілу көрінісі мен деңгейін Қазақстан
Республикасының Ұлттық ... ... 1998, 2012 ... ... салыстыру негізінде жүзеге асырылды. «Қауіп», «қауіпсіздік», «ұлттық
қауіпсіздік», «ұлттық қауіпсіздікті ... ... ... «ақпараттық қауіпсіздік», «террор», «экстремизм» сынды
ұғымдардың аталған заңдарда ... ... ... ... ... ... етілу деңгейі қандай және қауіп-қатер шамасы мен
оған ықпал етуі мүмкін оқиғаларды саралауға тырыстық. Аталған екі ... ... ... 1998 жылы 26 ... ... ... ... қауіпсіздік туралы» Заңында ұлттық қауіпсіздік
«Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігі – ... ... ... және ... ... қорғалуының жай-күйі» делінсе, 2012
жылы 6 қаңтардағы«Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... ... беріледі: «Қазақстан ... ...... және ... қоғам мен мемлекеттің серпінді
дамуын қамтамасыз ететін Қазақстан Республикасы ұлттық мүдделерінiң ... ... ... ... ... ... ... сандық контент талдау бойынша, 1998 жылғы қабылданған заңдақауіп
ұғымы 17 рет, қауіпсіздік 143 рет, ... ... 94 рет, ... ... ету ... 52 рет қайталанса, 2012 жылғы заңында
қауіп ұғымы 22 рет, қауіпсіздік 168 рет, ұлттық ... 107 рет, ... ... ету ... 61 рет ... Бұның себебін
бірнеше факторлардан көруге болады. Ең алдымен, 1998 жыл қарсаңында және
одан кейін орын ... ... ... ... ... шекараны
делимитациялау, 1998 жылғы Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы
арасындағы мәңгілік достық пен ... ... ... ... ... ... және өзге де ... саласында белгілі бір тұрақтылыққа қол жеткізуге мүмкіндік
берді. Одан кейінгі уақытта 21 ... ... ... оның ... ... ... ... Әлемдік тәртіптегі өзгерістер, ақпарат
толқының жету жылдамдығының артуы, әлемдегіжүріп жатқан өзгерістер ... ... ... Таяу Шығыс пен Солтүстік Африкадағы «Араб
көктемі», ... ... ... және тиімді аймақтық қауіпсіздік
жүйесінің болмауы, аймақтық ... ... ... ... ... ... және Маңғыстау облысындағы ... ... ... топ ... жаңадан қабылданған
«Діни қызмет және діни бірлестіктер ... ... ... ... ... радикалды исламдық тобы ұйымдастырған Атыраудағы,
Тараздағы және Боралдайдағы террористік актілер жаңа 2012 ... ... және ... ... және қауіпсіздік мәселелеріне баса
назар аударуға ... ... ... ... ... ... ... негізгі элементі болып табылады. 1998 жылы ... ... ... Республикасының Ұлттық қауіпсіздік туралы»
Заңында экономикалық қауіпсіздік: «экономикалық қауіпсіздік – ... ... ... ... ... мен ... қатер төндіретін ішкі және сыртқы жағдайлардан, процестер
мен факторлардан қорғалуының ... деп ... 2012 жылы ... ... Ұлттық қауіпсіздік туралы» заңда
«экономикалық қауiпсiздiк – экономиканың орнықты дамуы және оның ... ... ... ... ... ... экономикасының
нақты және ықтимал қауіп-қатерлерден қорғалуының ... ... ... ... ... қауіпсіздік сөзі 4 рет, ал 2012 жылғы заңда 9 ... 1997- 1998 ... ... ... ... 2000 ... экономикалық қауымдастық құру туралы декларацияның қабылдануы,
жалпы экономикалық даму саласына басымдық беру ... ... ... ... ... ... Ал ... жылдардағы
әлемдік қаржылық дағдарыс, Қазақстандық өнеркәсіп салаларындағы өндіруші
мен ... сала ... ... ... ... дамуының диспропорциясы, халық кірісіндегі дифференциясының
күшеюі экономикалық қауіпсіздікке одан әрі баса назар аудару ... ... ... ... жылдары Қазақстанның экономикалық
қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері ... ... ... қауіпсіздіктің қауіп қатерлерінің орнына келесі одан да
қиынырақ және ... ... ... ... ... ... уақытта Қазақстанның ақпараттық қауіпсіздігіне төнер қауіп қатер
деңгейі жоғары. Бұл ең ... ... ... ... дайын
ақпараттық өнім импортына тәуелділігімен байланысты. 20 ... ... ... ... ... 21 ... ақпарат толқынымен,
ақпараттың таралу деңгейімен салыстыруға келмейді. Оның көрінісін мынадан
көруге болады: 1998 жылғы ... ... ... – мемлекеттік
ақпараттық ресурстардың, сондай-ақ ақпарат саласында жеке адамның ... ... ... ... жай-күйі;» деп көрсетілсе, 2012 жылғы заңда
«ақпараттық қауiпсiздiк – елдің орнықты дамуы және ақпараттық тәуелсіздігі
қамтамасыз етілетін, ... ... ... және ... ... ... ... ақпараттық кеңістігінің, сондай-ақ
адамның және азаматтың құқықтары мен мүдделерiнің, қоғам мен ... ... деп ... ... қоса ақпараттық
инфрақұрылым – ақпаратты қалыптастыру, жасау, ... ... ... және ... ... ... мен ... кеңістік – жеке және қоғамдық санаға, ақпараттық
инфрақұрылым мен ... ... де ... ... ақпаратты
қалыптастыруға, жасауға, өзгертуге, өңдеуге, беруге, пайдалануға, сақтауға
байланысты қызмет саласы деген негізгі ұғымдармен ... 1998 ... ... ... ... 2 рет, 2012 жылы 5 ... ... уақытта ақпараттық қауіпсіздік қауіп қатерлері
күшейе түскендігін ... атап ... ... ... ой
қалыптастыруға бағытталған дизинформация, мемлекеттік, ... ... ... ... ... байланыс каналдарының әлсіз
техникалық қорғалғандығы, ақпараттық, телекоммуникациялық технологиялардың
төменгі ... ... ... ... ... және жаңа
технологиялық мүмкіндіктердің пайда болуы, БАҚ арқылы рухани мәдени және
идеологиялық экспансияның ... ... ... көрініс табуы ақпараттық
қауіпсіздікті күшейте түсуді міндеттейді. Келесі кезекте, ... ... қиын ... ... терроризм мен экстремизм мәселесін
қарастырсақ. 1998 жылғы заңда террор ұғымы 2 рет, экстремизм ... 1 ... 2012 ... заңда террор ұғымы 10 рет, экстремизм ұғымы 5 ... ... ... ... Бұның басты себебін АҚШ тағы 2001 жылғы
11қыркүйектегі қайғылы оқиғадан ... ... ... ... басталуынан, осы оқиғадан кейінгі «жаңа әлемдік түсініктің» пайда
болуы, «ыстық ... ... ... ... ... және ... ... ислам топтарының жұмысының
күшеюі, Қазақстандағы «Діни қызмет және діни ... ... ... байланысты «Халифат солдаттары» радикалды исламдық топ
ұйымдастырған ... ... және ... ... ... болады.
Қорыта айтқанда, «Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігі туралы»
жаңа заңы ұлттық қауіпсіздіктің тиімді ... ... Орын алып ... тәуекел мен дабылдардардың қауіп-қатерлерге
айналуы ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ... ... ... ... ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз етілуі- жаһандық
жаңа шынайылықтарға жедел бейімделуді және ішкі саяси тұрақтылықты күшейту
негізгі ... ... ... ... ... сөз жоқ ... ... ауыздықтау мақсатында басқа ... ... ... ... ... ... ... болуының
маңызы зор. Терроризмге қарсы күресте одақтасушы мемлекеттердің құпиялары
өзара зияншылықты тудырмауға ... ... ... ... ... қауіпті. Өркениетті мемлекеттер қауымдастығы ондай билік
пен терроризмнің бірігуіне жол бермеуі керек.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан Республикасында терроризмге ... ... ... ... ел ... ... маңызды бағыттарының бірі. Әлемдік
терроризм ... ... ... ... латентті және қорқынышты
болғанымен тиімді терроризмге қарсы күрес ... осы ... ... ... ... ... ашық ... құруды мақсат
тұтқан стратегиялық бағыты әлемдік қауіптерге де есік ... ... ... кең ... территориясы, зор қуатты шикізат қорлары,
поликонфессиялық халық құрамы шетелдік діни ... ... ... мен ... корпорациялар үшін ерекше қызығатын
объектіге айналды. Қазақстанға терроризм қаупін негізінен радикалистік
исламдық ... ... ... ... ... деген атты
жамылған, шын мәніндегі нағыз ислам дініне қатысы жоқ ... ... ... елге ... ... ... ... Пәкістан
мемлекеттерінде дайындық лагерлерінен өтіп барып кіруде. Осы топтардың
мүшелерінің әрекеттері Қазақстанда да ... ... діни ... ... да ... ... көп ... саяси мақсатқа жетудің
жанкештілік жолын таңдаған мүдделі топтардың діни идеологияны өз пайдасына
икемдеуге бейім екендігі ... Олар үшін ... ... ... да ... ұран ... ... себебі ислам діні ... ... ... ... ... ... ... пайдаланып,
бүркемеленіп әрекет жасайды. Батыстың дамыған елдері осы қағиданы дұрыс
қабылдамаса, ислам өркениеті мен ... ... ... шиеленістер
мен дау жанжалдар көбейе береді деген ой өрбиді. Қазақстанменшекаралас
әлеуметтік- саяси жағдайы тұрақсыз мемлекеттердің ... ... ... көп ... ... ... діни ... және
террористік мақсаты бар саяси ... ... ... ... жоққа шығаруға болмайды. Өзбекстандағы террористік әрекет ... ... ... ... ... шешен терроризмі,
Тәжікстан мен Қырғызстандағы исламдық ... ... ... ... ... т.б ... халықаралық терроризмнің алдын- алудыңхалықаралық саясатын жасау
үшін алдымен мұсылман ... ... ... себептерін, даму
жолдары мен каналдарын зерттеудің маңызы арта ... Ол үшін ... еске алу ... ... дамыған елдері терроризммен тиімді күрес саясатын жүргізуде
ислам дүниесімен санасу, жақындасу саясатына көшуі ... ... ... ... ... ... біріккенімен, олар түрлі
бағыттарға, мектептерге, діни ағымдарға бөлінген. Бұл топтар ... ... ... әр ... ... ... ... елдерін бір түрлі бояумен көру қателік;
• Исламдық радикалистік ... ... ... ислам терроризмін жылдам мерзім ішінде бір жоспарланған
бір ... ғана ... ... ... емес. Сондықтан терроризмге
қарсы шараларды жоспарлағанда еріксізкөп түрлі террористік топтармен
жұмыс істеуге тура келеді. Бұл жұмыс олардың идеологиялық, құрылымдық,
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... талап етеді;
• Әлемдік террористік әрекеттерді үйлестіретін орталық та жоқ. Әр ... ... ... ... ... ... ... саяси
белгілері, қалыптасу себептері әр түрлі. Әлемде ... ... көп және ... болғандықтан онымен күресу де соншама қиын.
Сонымен бірге идеологиясымен күрес ... ... ... ... ... ... ... бірі көмектеседі, өзара
байланыс ұйымдастырады;
• Батыс ... ... ... ... ... ... ... әрекеттердің құрбаны болуы НАТО-ның, ЕҚЫҰ-
ның, т.б ұйымдардың әлсіздігін көрсетті. Тіпті БҰҰ мен ... ... ... ... ... ... ... іске асыруға қабілетсіз болып шықты;
• Тынық мұхиты, Азия аймағы террористік ... ... ... ... ... ... ... мен Пәкістан қайшылықтары терроризм
өртіне себеп. Иран мен Ирактағы соғыс жағдайы, ... ... ... ... ... қолайлы саяси ... ... ... Тәжікстан, Өзбекстан, Қырғызстан халықтарының басым көпшілігінің
қайыршылануы Орталық Азия ... да ... ... қолайлы жағдай тудырады. Орталық Азиядағы терроризм жағдайында
оның зиянды ықпалынан Қазақстан да тысқары қалмайды;
• Ресейде жиі қайталана беретін шешен терроризмі әлі ... ... ... аумағында халықаралық террористік топтар шешен террористерін
қолдау мақсатында белсенді іс қимыл жасап жатыр. Ресейдегі терроризмді
ауыздықтау ... ... ... ... ... соққы
болар еді;
• ҚХР территориясында Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ... ... ... ... ... етуде. Олардың Қытайдың ассиметриялық
саясатына елеулі қарсылықтар көрсететін қауқары жоқ ... ... ... жүйесіне тигізер зияны көп.
Жоғарыда сипатталған жаңа әлемдік тәртіпке террористердің әсері мен
байланысы туралы айта беруге ... ... ... ... мемлекеттік
терроризм саясатының құрамдас бөлшегі ретінде халықаралық болуда. Сонымен
қатар, ... ... ... ... ... ... ... Біріншіден, шекараның дау-дамайдан аулақ болуының стратегиялық
маңызы ... Бұл ... ... ... аспектісін алып
қарастырсақ, Қазақстан елге қауіпті деп есептейтін қандай топтың ... ... өте ... кепіл бола алады немесе ондай топтардың ел
шекарасынан қуылуының мүмкіндігі күшейеді. Қазақстанда этникалық және ... ... ... ... ... ықпалын да азайтады.
Екіншіден, Қазақстан мұсылман дүниесін ... ... ... ... мен ... айтуы дұрыс деп есептейміз. Олар
терроризмді ауыздықтау тетіктеріне және ... ... ... ... ... ... мемлекетері қару–жарақ саудасын қатаң
бақыласа, қаруларды қатаң ... ... қару ... ... ... ... ... оқ басқа жаққа ... ... ... тез ... әлсіреуіне қол жеткізуге болады.
Мысалы, Бесландағы мектепті басып алған террористер қарулары Ингушетияның
Ішкі ... ... қару ... ... ... деген деректер
бар. Сондықтан қару қоймаларындағы күзетпен тәртіпті күшейту -терроризмнен
сақтанудың маңызды жолы.
Үшіншіден, Қазақстан ... ... ... ... және ... Өзбекстанда, Ресейде терроризм саяси ... ... ... үшін ... паспорттық,кедендік тәртіптерді күшейту
зәрулік. Елге күдікті адамдарды кіргізбеу, виза бермеу, халық көп жиналатын
қандайда болмасын мекемені, ұйымды, ... ... ... ... ... қамтамасыз ету. Қауіпсіздік органдарының қызметтерінің
практикалық жақтарын күшейту мәселесін шешу міндеттерін зерттеу ... ... ... ашық қоғам жағдайындағы мемлекет болуы
терроризмге ... ... ... ... ... ... тіркелетін діни ұйымдар, үкіметтік емес ұйымдар, спорттық,
мәдени т.б ... ... ... ... құжаттарының және ұстанатын
идеологиясының ғылыми сараптаулардан ... ... ... ... Бұл іске елдің саясаттанушылары, заңгерлері мен дінтанушы
мамандары көптеп тартылса ғана ... ... қол ... жәй ... қылмыс емес. Ол саясатты іске асырудың құралы.
Терроризм саясатты зорлықпен, күшпен, соғыспен, қырумен іске ... ... ... ... ... зорлықпен, қорқытумен ... ... сан ... ... ... ... Әлемдік
терроризмді жоюдың ең дұрыс жолы әлемдік ... ... ... ... ... халықаралық саяси ойыншылардың өз мүдделері үшін
ашық, жасырын, құпия ... ... ... ... топ болмасын
басқа топтарды әлсіретуге, саяси ойын алаңынан ... ... ... ... арнаулы қызмет органдары, барлау мен қауіпсіздік
мекемелері ... рөл ... ... ... ... кең ... байлықтарын иемденуге ұмтылған мемлекеттерінің ... ... ... өте сақтықпен қараған жөн.
Кейбір баспасөз мәліметтеріне сүйенсек, Қазақстандағы түрлі ... ... ... ... мен ... ... саны ... жеткен. Аталған деректер Қазақстанда азаматтық, құқықтық мемлекет
негіздерін тұрақты қорғайтын, елдегі ... діни ... ... ... саясат жүргізу қажеттілігін дәлелдейді.
Аталған дәстүрлі мұсылман және ... ... ... ... ... діни бірлестіктердің өмір сүруі, белсенді қызмет жасауы елдегі
саяси және этникалық қауіп екендігі даусыз. Діни ... мен ... ... ... ... ... саяси топтасуына, қоғамдық
келісімнің нығаюына да зиянды ... ... ... діни ... ... ... елге ... ниеттегі адамдардың да көптеп ену
мүмкіндігі бар. Бұндай әрекеттер елдің саяси құрылымы мен ... ... ... ... ... ... сияқты ұйымдардың
ұстанатын принциптеріне қарасақ, ... ... ... ... ... діни ... ең алдымен Қазақстан жастарының санасын улауды
көздейді. Олар үгіт-насихат жұмыстарын түнгі клубтарда, диско барларда, ірі
спорттық ... ... ... белсенді жүргізіп келегендері
белгілі болып отыр. Сондықтан, жастардың бұқаралық демалыс ... ... ... ... ... қорғау органдарының ерекше
назар аудару қажеттігі туды.
Қазақстан терроризмге қарсы ұранымен, ... ... ... ... ... АҚШ қарулы күштерінің Ауғанстанды, Иракты басып
алуын және Иранға қауіп төндіруін қолдай алмайды. Бұл ... ... қиын ... тұр. Біріншіден, әлемдік лидер держава АҚШ-ты ренжітіп
алмау, екіншіден бауырлас, ... ... ... ... ... ... Қазақстанның АҚШ–пен достасуының, жақындасуының пайдасы ... ... бар. ... ... саясатын қолдай беретін болсақ,
радикалистік исламистік террористік топтардың ... ... ... ... Қазақсатнның АҚШ-пен және Батыс ... ... ... ... ... уммасы немесе мұсылман қауымының
ортақ мүддесіне қайшылықта болатын шектен шықпауы тиісті.
Қазақстанның Конституциялық және стратегиялық даму ... ... ... Сол себепті қандай қайшылықтар, қиын ... ... ... ... ... ... «Терроризмге қарсы күрес
туралы» Заң іс жүзінде елде қалыптасып ... ... ... ... ... ... ... күресте заңдылық принципін сақтау
маңызды болып ... ... ... ауыр ... жасамасын, адамдарды
жазықсыз қырмасын, олар тек заң алдында жауап беруі ... ... ... ... емес, қатал да бұрмаланбайтын Заң тартқызуға тиісті. Заңдық
принциптің сақталуы террористік қозғалысқа тосқауыл ... ең бір ... бірі ... ... ... ... түрде заңмен
жазаланатынын білгенде, сезінгенде ғана өз әрекеттерінен аулақтай бастайды.
Ал тобырдан ... ... ... ... болады. Заңның террористердің
әлемнің қандай да ... ... ... ... және ... ... бар.
Әлемдік саяси тәжірибеде халықаралық терроризмге қарсы күрес сол ... ... ел ... ... ... ... ... Сол себепті Қазақстанда терроризмге қарсы
күрес шаралары мен заңдары елдің демократиялық дамуының басты бағыттарын
бұрмаламауға тиісті. ... заң ... ... ... ... қудалауға тиісті. Қазақстанда енді ғана қалыптасып жатқан ... ... ... ... жеке ... ... ... өркениетті қоғамның негізгі құндылықтары терроризмге қарсы
шаралар желеуімен шектелмеуге тиісті.
Бүкіл әлемге ... ... ... бір мемлекетке шоғырланбайды.
Оларды ұлтаралық орталықтар басқарады. Терроризм бірнеше мың жауынгерлер
қатысатын әскери операциялар ... ... ... ... өте көп ... ... қырылуда. Халықаралық масштабқа көтерілген
терроризм әлемдік жаһанданудың өкінішті ... ... ... Осы
айтылған сөздер терроризмнің халықаралық құбылыс ретінде қазіргі әлемге
төндіріп отырған қаупін білдіреді.
Қазақстанның ... ... ... ... ... бөлінісі мен нарықтық экономикадағы орны қаншама күрделі болған
сайын, тәуелсіздік алғаннан бері ... ... ... тұрақтылық пен
қоғамдық келісімді терроризм қаупінен сақтау үшін елдің саяси басшылығы
тиімді ... ... ... ... алуы ... ... саясаттың
қалыптасуы мен нығаюы Қазақстанның терроризм қаупімен күресте ... ... ... ... ... ... тізімі:
1. Машан М. С. Политическая ... ... и ... ... и безопасность Казахстана на стыке веков.
–Астана, 2000. - 224 с.
2. Даниленко В.И. ... ... ... – М.: ... - 891 с.
3. « Терроризмге қарсы күрес туралы» Қазақстан Республикасының 1999 жылғы
13 шілдедегі № 416 Заңы.
4. Философский энциклопедический словарь. - М.: ... 1983. ... ... В. «Аль-Каида» - миф 21 века // Наш мир. - 2006, 29 декабря. -
11 с.
6. Тулебаева М.К. ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері. – Алматы. – 2010. - 18б.
7. Татимов М.Б. ... ...... на будущее //
Almatytimes. – 2000, 18 ... – С. ... ... К. ... терроризм // Континент. - 2001. - № 21. –С.
26-29.
9. Назарбаев Н.Ә. Сындарлы он жыл. - ... ... 2003. - ... ... энциклопедический словарь. - М.: Сов.энциклопедия, 1983.
11. Федосеев С. Проблемы терроризма в новом тысячилетий // Высшая школа
Казахстана. – 2004. - № 3. – С. ... ... ... ... - М.: ... ... ... А.И. Политический терроризм в России 19 ... 20 ... ... ... // ... ... ... - № 7. – С. 54-59.
14. ... С.М. Ирак ... ... ... ... ... ... Ақиқат.-2004.-№ 621.-28.Лаңкестік
сабақтары// Ақиқат. -2005.- №8.- 21-27б.
15. Тулешов А., Отегенулы А. ... ... ... с ... ... ... и ... совершения // Закон и время.
2005.- № 9.- ... ... О. ... ... юг. ... ... дейтвие
активистов « Хизбут Тахрира» // Аргументы и ... ... 2005.- ... ... А. Наша ... ... ... с терроризмом //
Комсомольская правда и Казахстан, 17-24 ... 2005.- ... ... Ж. ... ... ... // Мегаполис, 18 декабря 2006.
– 10 с.
ҚОСЫМША
Қазақстандық әлеуметтік-экономикалық ақпарат және болжау ... ... ... ... ... ... да ... алынды. Сауалнама нәтижесінен көретініміз:
• Көпшілік Қазақстанда терроризм фактісі барын біледі;
• Олар мұндай ... ... ... ... арқылы біледі;
• Бірақ жеке өзіне және өз отбасы мүшелеріне тікелей қауіп ... ... ... ... жұмысын орташа бағалайды;
• Адамдарды террористік топтарға итермелейтін себептер жайлы ешнәрсе
білмейді.
Бұдан шығатын қорытынды, ... ... ... ... ... ... ... сонымен қоса, өз жақындарын террористік топтарға
қосылудан қорғап қалуға қауқарсыз.
СҰРАҚ 1
СҰРАҚ 2
СҰРАҚ 3
СҰРАҚ 4
СҰРАҚ 5

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан-АҚШ қарым-қатынасының дамуы7 бет
Қазақстанның Орта Азия аумағындағы қауіпсіздік пен саяси тұрақтылықты қамтамасыз етудегі орны49 бет
Батыс еуропа және оның терроризммен күресі28 бет
Терроризм - XX ғасырдың аяғы мен XXI ғасырдың басындағы ғаламдық процесстің бірі69 бет
Терроризм қылмысының болу себептері11 бет
Терроризммен күресудің қылмыстық құқықтық мәселелері63 бет
Терроризмнің ұғымы және белгілері туралы73 бет
Террористік және экстремистік қылмыстармен күрес бойынша халықаралық-құқықтық ынтымақтастық87 бет
Халықаралық терроризммен күрестің құқықтық негіздері50 бет
Халықаралық терроризммен күресудің құқықтық негіздері53 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь