Еңбекақы түрлері

1. Еңбекақы түрлері
2. Уақытша еңбекке жарамсыз бойынша жәрдемақы
3. Түнгі уақыттағы жұмыс және оның еңбекақысы
4. Демалыс пен мереке күндеріндегі жұмыс және оның еңбекақысы
5. Мереке күндеріндегі еңбекақы
6. Мезгілден тыс жұмыс және оның еңбекақысы
7. Бос тұрып қалу уақытының төлемақысы
8. Еңбекақыға қосымша және үстеме ақы түрлері
9. Кәсіпорын жұмысшыларына сыйлыақы төлеу
10. Қосымша жалақы бойынша есептеуді ұйымдастыру
11. Еңбекақы төлемі.
Еңбекақы негізгі және қосымша болып бөлінеді:
Негізгі еңбекақы бойынша есептеуді ұйымдастыру

Негізгі еңбекақы – бұл қызметкерлерге нақты жұмыс істеген уақыты, орындаған жұмысының немесе өндірген өнімінің саны мен сапасы үшін белгіленген бағалау немесе қызметақы бойынша есептелетін еңбекақы.
Негізгі еңбекақы құрамына мыналар кіреді:
- жұмыс істелген уақыт үшін тарифтік мөлшерлеме, қызметақы, кесімді бағалау бойынша немесе орташа еңбекақы бойынша есептелетін еңбекақы;
- еңбек сіңірген жылдары үшін үстеме ақы;
- жұмыс жағдайының өзгеруіне байланысты кесімді еңбекақыдағыларға қосымша ақы (материалдардың сәйкессіздігі, аспаптар мен жабдықтардың бейімсіздігі, жұмыспен өтеудің қиындықтары (сложности отработки);
- үдемелі бағалау бойынша кесімді еңбекақыдағыларға қосымша ақы;
- кәсіпорын жүйесіндегі ұдайы қолданыс тәртібімен бекітілген ақшалай және заттай сыйлықтар, сыйлықақылы үстемелер;
- мезгілден тыс жұмыс үшін қосымша ақы;
- түнгі уақыттағы жұмыс үшін қосымша ақы;
- жұмысшының кінәсінен болмайтын жұмыссыз бос тұрып қалған уақытқа төлемақы;

Мерзімдік еңбекақыда жұмыс істеуші тұлғаға бір айдағы барлық жұмыс күндерін істегені үшін толық төленетін қызметақы тағайындалады; егер жұмыс күндерін толық істемесе, оған еңбекақы нақты істеген уақыты бойынша төленеді. Бұл жүйе негізінде қызметкерлердің еңбекақысында қолданылады.
Назарова В.Л. Бухгалтерлік есеп ( оқулық)
Темірбекова А.Б Экономикалық теория
        
        Жоспары:
1. Еңбекақы түрлері
2. Уақытша еңбекке жарамсыз бойынша жәрдемақы
3. Түнгі уақыттағы жұмыс және оның ... ... пен ... ... ... және оның ... Мереке күндеріндегі еңбекақы
6. Мезгілден тыс жұмыс және оның еңбекақысы
7. Бос тұрып қалу уақытының төлемақысы
8. Еңбекақыға қосымша және үстеме ақы ... ... ... ... ... ... жалақы бойынша есептеуді ұйымдастыру
11. Еңбекақы төлемі.
Есептеу және еңбекақы төлеу есебі
Еңбекақы негізгі және қосымша ... ... ... ... ... ұйымдастыру
Негізгі еңбекақы – бұл қызметкерлерге нақты жұмыс істеген уақыты,
орындаған жұмысының ... ... ... саны мен ... ... бағалау немесе қызметақы бойынша есептелетін еңбекақы.
Негізгі еңбекақы құрамына мыналар кіреді:
- жұмыс істелген ... үшін ... ... ... кесімді
бағалау бойынша немесе орташа еңбекақы бойынша есептелетін
еңбекақы;
- еңбек сіңірген жылдары үшін үстеме ақы;
- ... ... ... ... ... ... ақы (материалдардың сәйкессіздігі, аспаптар мен
жабдықтардың бейімсіздігі, жұмыспен өтеудің қиындықтары (сложности
отработки);
- үдемелі ... ... ... ... ... ... кәсіпорын жүйесіндегі ұдайы қолданыс тәртібімен бекітілген ақшалай
және заттай сыйлықтар, сыйлықақылы үстемелер;
- мезгілден тыс жұмыс үшін қосымша ақы;
- түнгі ... ... үшін ... ... ... ... ... жұмыссыз бос тұрып қалған уақытқа
төлемақы;
Мерзімдік еңбекақыда жұмыс істеуші ... бір ... ... жұмыс
күндерін істегені үшін толық төленетін қызметақы тағайындалады; егер жұмыс
күндерін толық істемесе, оған еңбекақы нақты істеген уақыты бойынша
төленеді. Бұл жүйе ... ... ... ... ... ... ... техникалық процеске қатыспаса
немесе жабдықты жөндеумен айналысса, оның еңбегі кесімді еңбекақыдағы
жұмысшылардың тарифтік мөлшерлемесі бойынша төленуі мүмкін.
Өнеркәсіптерде ... саны мен ... ... мерзімдік-
сыйақылық еңбекақы жүйесі кеңінен тараған. Бұл жүйені қолдану барысында
жұмысшының жауапкершілігі мен жеке материалдық мүдделігі артады. Жұмысшыға
сыйлықақы уақытты үнемдегені үшін, ... және ... ... бос ... қалғанын азайтқаны және жойғаны үшін, машиналарды,
агрегаттарды, цехтарды апатқа ұрындырмағаны ... ... ... ... ... пен сыйлықақы көлемі кәсіпорындарда әзірленген
сыйлықақы беру туралы Ережемен анықталады.
Сондай-ақ, бұл жүйеде жұмысшыларға нақты істеген уақыты үшін жай
мерзімдік еңбекақы төленеді. ... ... ... ... ... ... ... процентінде белгіленетін қосымша сыйлықақы
беріледі.
Сыйлықақы көлемі жұмыстың маңыздылығы мен ... ... ... мамагндықтары мен топтары бойынша белгіленеді.
Тікелей кесімді еңбекақы жүйесінде жалақы дайындалатын өнімнің кез
келген санына белгіленген кесімді баға ... ... ... ... Еңбекақы жұмысшының дайындаған өнім санына арналған белгіленген
бағаларға көбейту жолымен анықталады. Сонымен бірге еңбекақы ... ... ... үшін бір ғана сол ... ... ... ... еңбекақы жүйесінде жұмысшының жалақысы нақты
өнімділік үшін есептелетін негізгі кесімді бағалау бойынша еңбекақыдан
құралады және белгіленген сыйлықақы көрсеткіштерін (өндірістік жоспарды,
нормаланған тапсырманы және ... ... ... және асыра орындау;
өнімнің сапасын көтеру; шикізатты, отынды, энергияны, материалды үнемдеу;
жабдықтау ... ... ... ... үшін ... төленеді.
Үдемелі-кесімді еңбекақыда жалақы өнімдердің жоспарлы саны үшін –
тікелей кесімді бағалау бойынша емес, өнімді нормадан тыс өндіргені үшін –
үдемелі өсу бағасы ... ... ... ... және ... ... ... көлемі олардың негізгі өндіріс жұмысшыларына қызмет етудегі
жұмысқа жанама әсерін тигізетін еңбек нәтижесіне байланысты есептеледі.
Көтеріңкі еңбекақы жүйесі әр ... ... ... ... ... және басқа жұмыстарды орындау барысында
қолданылады. Бұл жүйеде жалақы алдын ала ... ... ... барлық жұмыс көлемінің орындалуымен анықталады. Еңбекақы жұмыстың
ең жоғары мерзімде орындалуы қоса ... ... ... өлшеу
бірлігіндегі белгіленген бағалау бойынша барлық жұмыс көлемі үшін
жүргізіледі. Бухгалтерия нақты еңбекақыны жұмыс істелген әрбір уақыт
ішіндегі сағат санына және ... ... ... бригада
мүшелеріне бөледі. Бұл жағдайда сыйлықақы сапаны сақтау барысындағы жұмысты
орындау уақытын қысқарту үшін ... ... ... ... ... тудыру және жұмысты орындау мерзімін қысқарту
мақсатында жеке ... ... ... ... Көтеріңкі еңбекақы
жүктеліммен (нарядпен) ресімделеді. Бригада мүшелерінің өтініші бойынша
көтеріңкі еңбекақы оларға тең ... ... ... ... ... жәрдемақы
Уақытша еңбекке жарамсыздық бойынша әлеуметтік жәрдемақы жалпы
ауруларға (сынық, ... ... ... ... ... ... ... сырқатқа байланысты басқа жұмысқа уақытша ауыстырудағы
карантин) байланысты уақытша еңбекке жарамсыздық жағдайында және заңда
қарастырылған басқа жағдайларда тағайындалады және төленеді.
Жүктілік және туу ... ... ... ... нәрестені
перзентханадан тікелей асырап алған әйелге (еркекке) әлеуметтік жәрдемақы
жүктілік және туу ... ... ... ... ... Сонымен
қатар нәрестені асырап алған күннен басталатын демалысқа да әлеуметтік
жәрдемақы тағайындалады және бала ... ... 56 күн ... ... ... ... ... (бір айлық есеп көрсеткішінің он есе шамасынан ... ... ... ... ... ... ... еңбек жарақатымен немесе кәсіби
аурумен байланысты болса, онда әлеуметтік жәрдемақыны жұмыс беруші еңбекке
жарамсыз боп қалған ... ... ... жұмысқа шыққанша немесе
мүгедектігі белгіленген 100% орташа еңбекақы көлемінде төлейді.
Түнгі уақыттағы жұмыс және оның еңбекақысы
«Қазақстан ... ... ... Заңының 48, 73-баптарына сәйкес
сағат 22-ден сағат таңғы 6-ға ... ... ... ... ... ... ауыр ... әйелдер түнгі уақыттағы жұмысқа тек олардың келісімімен
ғана жіберіледі.
Түнгі уақыттағы жұмысқа он ... ... кіші ... және ... ... ... жұмыс істеуге тыйым салынған кейбір тұлғалар
жіберілмейді.
Түнгі жұмыс уақытындағы әр сағат үшін бір ... ... ... ... пен мереке күндеріндегі жұмыс және оның еңбекақысы
«Қазақстан ... ... ... ... ... қызметкерлерге демалыс күндері (апта сайын үзіліссіз демалыс
уақыты) беріледі;
- бес ... ... ... ... ... ... екі ... ал алты күндік жұмыс аптасына – бір ... ... ... ... күні болып табылады. Бес күндік жұмыс
аптасының екінші демалыс күні жұмыс ... ... ... ... ... Екі ... ... тәртіп бойынша,
қатар беріледі;
- жұмыс күндері мереке күндерімен қатар келген жағдайда және ... ... ... мақсатында Қазақстан Республикасы Үкіметі
демалыс күндерін басқа жұмыс күндеріне ауыстыра алады;
«Қазақстан Республикасы Еңбек туралы» Заңының 73-бабына сәйкес мереке
және демалыс ... ... ... еңбекақысы әдеттегі жұмыс күнінің
еңбекақысы мөлшерінен екі есе жоғары болуы керек.
Мереке және демалыс күндерінде жұмыс істеген жұмысшы өтемақыны
қосымша ... ... ... ... ... өтемақыны алмай, жұмыс
уақытында сол өтемақы мөлшеріндегі еңбекақы есебінен демалыс алуы мүмкін.
Мереке ... ... ... ... мереке күндеріндегі
істеген сағаттарына қарай төленеді. Жұмыс ауысым сағаты мереке күндеріне
дәл келсе, мереке күндерінде істелінген сағаттарға екі есе ... ... 24 ... дейін).
Бөлімше басшысының еңбекақы мәселесін қарастырғанда демалыс
күндерінде мыналарды есте ... аса ... ... өзінің қызмет міндетіне
сәйкес жұмыстың ұйымдастырылуы мен оған сеніп тапсырылған бөлімшенің қызмет
етуіне толық жауапты. Оған әдеттегіше нормадан тыс жұмыс күні белгіленеді
және оған ... гөрі көп ... үшін ... ... ... уақыттағы жұмыс, мезгілден тыс жұмыс, демалыс және мереке
күндеріндегі жұмыс үшін өтемақы ... ... ... Еңбек туралы»
Заңының 73-бабында рет-ретімен баяндалған және қосымша ақы түрінде нақты
істелген ... ... мына ... ... ... тыс, ... жұмыс уақыты ( сағат 22-ден 6-ға дейін) -
әрбір жұмыс сағаты үшін бір ... ... ... ... ... ... ... және мерекелік жұмыс уақыты - әдеттегі еңбекақының екі есе
мөлшерінен кем болмауы керек;
Мезгілден тыс ... және оның ... ... тыс ... тек мына жағдайларды қоспағанда ғана
оның келісімімен жіберіледі:
- елдің қорғанысына аса қажетті жұмыс болғанда, сондай-ақ төтенше
жағдайлар мен дүлей апаттың, ... ... ... алу немесе
олардың салдарын дереу залалсыздандыру үшін;
- сумен жабдықтау, газбен жабдықтау, жылу, жарық, канализация, көлік
(олардың ... ... ... бұзатын кездейсоқ және оқыс оқиғаларды
болдырмау үшін) қоғамдық аса қажетті ... ... ... ... ... (если работа не допускает перерывов) жұмысқа
ауыстыратын жұмысшы келмей қалғанда жұмысты ... ... ... ол екі ... көп ... ... тыс ... уақыты бір тәулікте әр жұмысшыға екі сағаттан
артық болмауы керек (көп күш жұмсауы қажет ететін ауыр жұмыстарда ... ... және ... ... ... – бір ... көп болмауы
қажет). Аса зиянды және аса қауіпті еңбек жағдайында мезгілден тыс жұмысқа
тыйым салынады.
Мезгілден тыс жұмыстың еңбекақысы бір жарым күндік еңбекақы ... ... ... тыс ... ... ... ... (жүктелім (наряд)
және басқалар).
Мұндай жұмыстың есебі жұмыс уақытын пайдалану есеп табелінде
жүргізіледі.
Бос тұрып қалу уақытының төлемақысы
«Қазақстан Республикасы ... ... ... 74 ... ... ... қалған жұмыс уақыты төлемақысының тәртібі мен шарттары жеке ... ... ... анықталады. Жұмысшының кінәсінен болған
бос тұрып қалу уақытына төлемақы берілмейді.
Бос тұрып қалу – жұмысшы жұмыс орнынан табылса да, ... ... ... ... ... ... тұрып қалу өнімнің өзіндік құнын көтереді, табысты кемітеді,
кәсіпорынға зиян шектіреді. Бос ... ... ... да, ... ... жабдықтаушылар да және т.б. кінәлі болуы мүмкін.
Жұмысшының кінәсінен болмайтын бос тұрып қалудың жоғары шегіндегі
төлемақысы жұмысшының толық ... ... ... ... ... ... ... немесе басқа да лауазымды тұлғаларға бос
тұрып қалудың қалай ... және оның ... ... бос ... ... ... ... қоса атқарудың (қызмет ету аймағын кеңейтуде) және жұмыста
уақытша жоқ жұмысшының міндеттерін орындау.
«Қазақстан Республикасы Еңбек ... ... 72 ... ... жұмысшы өзі қызмет ететін ұйымда өзінің негізгі жұмысына қоса жеке
еңбек келісімшартымен жұмыста уақытша жоқ жұмысшының жұмысын
қосымша атқаратын ... оған ... ақы ... ... қоса ... ... ету аймағын кеңейтуде) немесе
жұмыста уақытша жоқ жұмысшының міндетін орындаудың қосымша ақы
мөлшерін жұмыс беруші жұмысшымен ... ... ... ... ... өз ... ... келетін
жұмысты, ал, мамандар мен қызметкерлер – сәйкес келетін қызметті қоса
атқаруға болады.
Еңбекақыға ... және ... ақы ... белгіленген жеңілдіктер мен өтемақылардың ең аз шамадағы мөлшері
Біріңғай тарифтік кесте негізінде есептелген тарифтік мөлшерлемелердегі
және қызметақылардағы проценттерінде анықталады.
Ұжымдық келісімшартта және ... ... ... ... ... ... шегінде артуы мүмкін.
Кәсіби шеберлік, бригадаға басшылық, білім деңгейі; ауыр зиянды,
қауіпті жұмыс жағдайы және т.б. үшін ... ... ақы ... ... ... ... арналған қаражат шегінде белгілейді және ол
ұжымдық келісімшартында ... ... ... ... төлеу
«Қазақстан Республикасы Еңбек туралы» Заңының 70-бабының 3 тармағына
сәйкес қызметкердің еңбекақысы орындалған ... ... саны ... байланысты анықталады. Өндірістің тиімділігі мен жұмыстың сапасын
арттыру мақсатындағы қызметкердің материалдық мүдделігін күшейту үшін
сыйлықақы төлеу жүйесі, жұмыстың жыл ... ... ... және
материалдық көтермелеудің басқа да түрлері енгізіледі.
Еңбекақы жүйесі мен материалдық көтермелеу формасын белгілеуді,
сыйлықақы тағайындауды және жыл қорытындысы бойынша сыйақы төлеуді ... ... ... органымен келісе отырып іс жүзіне асырады.
Мынаны айта кету керек, ... ... ... заңы ... ... ... ... «сыйлықақы бермеу» терминдерін
қарастырмайды.
Сондықтан кәсіпорындарда дәл көрсеткіштер мен сыйлықақы төлеу жағдайы
бар болғанда ғана қызметкерлерге сыйлықақы төленеді.
Қосымша жалақы бойынша еңбекақыны ұйымдастыру
Қосымша жалақы – бұл ... ... ... жұмыс істелмеген уақыт үшін
қызметкерлерге есептелетін жалақы.
Қосымша жалақы құрамына мыналар кіреді:
- негізгі және қосымша демалыс уақыттарының төлемақысы;
- пайдаланылмаған демалыс үшін ... ... және ... ... орындауға кеткен жұмыс
уақытының төлемақысы;
- қызметтен босату жәрдемақысы;
- уақытша еңбекке қабілетсіздігі бойынша жәрдемақы;
Орташа жалақы – бұл белгілі бір мерзімдегі қызметкерлердің
еңбекақысының орташа ... ... ... ... есептеудің есептік кезеңіне
тиісті төлемақымен байланысты оқиғалар (жұмысшының демалысқа шығуы,
жұмыстан босатуы және т.б.) болып өтетін күнтізбедегі он екі ай ... бір ... ... ... ... ... еңбекақысы нақты
істеген уақытымен анықталады.
Нақты жұмысшының орташа еңбекақысын есептеу үшін жұмыс уақытының
жиынтықталған ... ... ... ... ... Орташа
сағаттық еңбекақы есептік кезеңде есептелген еңбекақы сомасын өндірістік
күнтізбе бойынша жұмыс уақытының жыл сайынғы балансына орай бұл ... ... ... бөлу ... ... ... жұмысшының орташа
еңбекақы көлемі орташа сағаттық еңбекақыны төлемақыға ... ... ... ... ... ... анықталады.
Еңбекақы жүйесінде қарастырылған сыйлықақы мен ынталандыру сипатындағы
басқа төлемақылар есептеу уақыты ... ... ... ... ... ал бір ... ... үшін берілетін жылдық сыйлықақы мен есептік
кезеңнің әрбір айы үшін 1/12 көлемінде ескеріледі.
Еңбекақы төлемі
Әр түрлі ... ... ... есеп айырысуды мына құжаттармен
жүргізеді: еңбекақы беру үшін бір мезгілде пайдаланатын есеп айырысу –төлем
тізімдемесі; есеп ... ... және ... төлем тізімдемелері;
әр жұмысшыға жасалатын еңбекақының арнайы есеп айырысу ; жыл бойынша
пайдаланылатын кітапшаға айналдырылған есеп ... ... ... ... құжаттардан кесімді, мезгілден тыс
және т.б.есептелген сома енгізіледі. «Ұсталғаны және есепке алынғаны»
бөліміне салық сомасы , ... ... ... ... ... ... ... берілген тауар үшін есепке алынған сома, еңбекақы
шотынан аванс және басқа да ұстаулар, есепке алулар және төлемдер жазылады.
Бастық пен бас ... ... қол ... ... ... ресімдеуден кейін төлемді жүзеге асыру үшін кассаға береді.
Ағымдағы айдың еңбекақысы бойынша есеп айырвсу үшін және өткен
кезеңнің еңбекақысы туралы ... алу үшін ... әр ... шот» ... шот өткен кезеңнің еңбекақысы туралы
мәліметтерді көрсету үшін қолданылады. ... ... ... ... айырысу –төлем тізімдемесі жасалады.Қызметкер еңбекақысын пластикалық
карточкамен алуына болады. Дебеттік пластикалық карточканы ... бар ... ... ... ... ... иесінің дербес карточкалық
шотындағы ақша көлемінде сауда нүктелерінде пайдаланылады. Карточкалық
шотқа ақша ... ... ... ... ... ... арқылы іс жүзіне
асырылады. Бұл арада мынаны айта кету керек, ... ... ... оның
пайдаланылуы карточка иесінің банк белгілеген нақты комиссиялық сыйақыны
тариф негізінде, банк пен шот иесінің келісімшартына сәйкес алу мәні болып
табылуы мүмкін.
Қорытынды
Қоғамдағы ... ... ... ... ... ... жалпы
ауруларға (сынық, жүктілікті жасанды жолмен тоқтату, туберкулез ауруына
немесе кәсіби ... ... ... жұмысқа уақытша ауыстырудағы
карантин) байланысты уақытша еңбекке жарамсыздық жағдайында және заңда
қарастырылған ... ... ... және төленеді.
Еңбек төлемі бойынша әлеуметтік жәрдемақы, сондай-ақ нәрестені
перзентханадан тікелей ... ... ... ... әлеуметтік жәрдемақы
жүктілік және туу бойынша барлық демалыс уақытына тағайындалады. Сонымен
қатар ... ... ... күннен басталатын демалысқа да әлеуметтік
жәрдемақы тағайындалады және бала туған күннен 56 күн ... ... ... ... ... (бір ... есеп көрсеткішінің он есе шамасынан көп
болмауы керек) жәрдемақы беріледі.
Қоғамдағы ... ... ... ... ... ... кәсіби
аурумен байланысты болса, онда әлеуметтік жәрдемақыны жұмыс беруші еңбекке
жарамсыз боп қалған бірінші күннен бастап ... ... ... ... 100% ... ... көлемінде төлейді.
Пайдаланған әдебиеттер
Назарова В.Л. Бухгалтерлік есеп ( оқулық)
Темірбекова А.Б Экономикалық теория

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау"4 бет
KEGO ААҚ персоналының еңбекақысын ұйымдастыру37 бет
«Кит со» ЖШС еңбекақы есептеу және еңбекақының «1С бухгелтерия» жүйесінде жүргізілуі31 бет
еңбек және еңбекақы есебі28 бет
Еңбек нарығы және еңбекақыны талдау, олардың есебін жоғарғы сатыға көтеру жолдары 25 бет
Еңбек түсінігі және еңбекақы есебі24 бет
Еңбекақы7 бет
Еңбекақы бойынша есеп айырысу аудиті27 бет
Еңбекақы бойынша есеп айырысулар аудиті62 бет
Еңбекақы бойынша қызметкерлермен есеп айырысу35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь