Қаржылық жоспарлау, болжау

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І. ҚАРЖЫЛЫҚ ЖОСПАРЛАУ, БОЛЖАУ
ЖӘНЕ ҰЙЫМДАРДА ҚАРЖЫЛЫҚ ЖОСПАРЛАУ ТЕОРИЯЛЫҚ
АСПЕКТІЛЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1Қаржылық жоспарлау, болжау мәні, әдістері мен қағидаттары ... ..5
1.2Қаржылық бақылаудың мәні мен қағидаттары ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
1. 3Қаржылық жоспарлаудың , Қаржылық бақылау.қаржыжүйесі ... 13
ІІ. НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКАДАҒЫ ҚАРЖЫНЫ ЖОСПАРЛАУДЫҢ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
2.1 Жоспарлауда қолданылатын қаржылық көрсеткіштер ... ... ... ... ..21
2.2 Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің қызметтерін жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
2.3 Қаржы секторын тұрақтандыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30

Пайдаланылған әдебиеттер

Қосымша
Қаржылық жоспарлау мен болжау бұл қаржы механизмінің қосалқы жүйесі, саналы басқарудың аса маңызды элементтерінің бірі және әлеуметтік экономикалық жоспарлаудың құрамды бөлігі. Олар экономиканың үйлесімді және тепе теңдік дамуына жетуге, біртұтас ұлттық шаруашылық кешенінің барлық буындарының қызметін үлестіруге, қоғамдық өндіріс өсуінің жоғарғы қарқынын қамтамасыз етуге, халықты әлеуметтік қорғауға бағытталған. Қаржылық жоспарлаудың өзіндік ерекшелігі сол, бұл жоспарлау өндірістің материалдық заттай элементтері турасында, ақшамен қоғамдық ұдайы өндіріске белсенді ықпал жасау турасында ақша қозғалысының салыстырмалы дербестігімен шарттасылған ақша нысанында жүзеге асырылады.
Қаржының табысты іс-әрекет етуі және қоғамдық процестерге белсенді ықпал ету көбінесе қаржы ресурстарының қозғалысын, шаруашылықты жүргізудің барлық деңгейлерінде ақша қорларын қалыптастырып, бөлуді алдын ала үлгілеуге байланысты болады. Мұндай процесс тәртіпті (реттілік) анықтайтын өзара үйлесілген тапсырмалардың, көрсеткіштердің кешенді жүйесін жасауды, ақша түсімдерін жұмылдырудың прогррессивті нысандарын қолдауды қажет етеді.
Қаржылық көрсеткіштерді, белгіленетін қаржы операцияларын негіздеп дәлелдеуге, көптеген шаруашылық шешімдердің нәтижелілігі сияқты, қаржылық жоспарлау мен болжау процесінде қол жетті. Бұл өте ұқсас ұғымдар экономикалық әдебиет пен практикада жиі теңестіріледі. Іс жүзінде қаржылық болжау жоспарлаудың алдында болуы және көптеген нұсқаларды бағалауды жүзеге асыруы тиіс (тиісінше макро және микродеңгейлерде қаржы ресурстарының қозғалысын басқарудың мүмкіндіктерін анықтауы тиіс).
Қаржылық жоспарлаудың көмегімен белгіленетін болжамдар нақтыланады, нақтылы жолдар, көрсеткіштер, өзара үйлесілген міндеттер, оларды іске асырудың дәйектілігі, сондай ақ таңдалынған мақсатқа жетуге көмектесетін әдістер анықталады.
Қаржылық жоспарлау бұл қаржы жоспарларын (тапсырмаларын) әзірлеу, қаралған мерзімде оларды орындау, белгіленген мақсаттарға жетуге бағытталған поцесі. Жоспарлау басқарудың элементі ретінде қаржы саясаты құралдарының бірі болып табылады. Ол ірі шаруашылық өзгерістерді байсалды және елеусіз жасауға мүмкіндік туғызады.
Қаржылық жоспарлаудың объектісі шаруашылық жүргізуші субъектілері мен мемлекеттің қаржылық қызметі, ал қорытынды нәтижесі қаржы жоспарлары мен жеке мекеменің сметаларынан бастап мемлекеттің жиынтық қаржы жоспарына дейінгі қаржы жоспарларын жасау болып табылады. Әрбір жоспарда белгілі бір мерзімге белгіленген кірістер мен шығыстар, қаржы және кредит жүйелерінің буындары мен байланыстары анықталады.
1. Жолдасбаева Г.Ө. «Кәсіпорын экономикасы» Оқу құралы Алматы «экономика» - 2003, 5 бет
2. Кеулімжанов Қ.К., Әжібаев З.Н., Құдайбергенов Н.А. Бухгалтерлік есеп принциптері: Оқу құралы. Алматы: Экономика, 2003-360 бет.
3. Көшенова А.М. Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары. Оқу құралы.-Алматы: Экономика, 2000.-328 бет.
4. Шеденов Ө.Қ., Сағындықов Е.Н., Жүнісов Б.А. ж/е т.б. «Жалпы экономикалық теория», Ақтөбе, 2004ж.
5. Ілиясов Қ.К., Құлпыбаев С. Қаржы.
6. Өмірзақов К.Ө. «Кәсіпорын экономикасы» Оқу құралы Орал – 2003, 5 бет
        
        МАЗМҰНЫ 
КІРІСПЕ........................................................................................................3
І. ҚАРЖЫЛЫҚ ЖОСПАРЛАУ, БОЛЖАУ
ЖӘНЕ ҰЙЫМДАРДА ҚАРЖЫЛЫҚ ЖОСПАРЛАУ ТЕОРИЯЛЫҚ
АСПЕКТІЛЕРІ........................................................................................5
1.1Қаржылық жоспарлау, болжау мәні, әдістері мен қағидаттары......5 ... ... мәні мен ... ... ... , ... бақылау-қаржыжүйесі....13
ІІ. НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКАДАҒЫ ҚАРЖЫНЫ ЖОСПАРЛАУДЫҢ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ ....................................21
2.1 Жоспарлауда қолданылатын қаржылық көрсеткіштер..................21
2.2 Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің қызметтерін жетілдіру жолдары...................................................................................................22
2.3 ... ... ... .............................................................................................30
Пайдаланылған әдебиеттер
Қосымша
КІРІСПЕ
Қаржылық жоспарлау мен болжау бұл қаржы механизмінің қосалқы жүйесі, саналы басқарудың аса маңызды элементтерінің бірі және ... ... ... ... ... Олар ... ... және тепе теңдік дамуына жетуге, біртұтас ұлттық шаруашылық кешенінің барлық буындарының қызметін үлестіруге, қоғамдық өндіріс өсуінің жоғарғы қарқынын ... ... ... әлеуметтік қорғауға бағытталған. Қаржылық жоспарлаудың өзіндік ерекшелігі сол, бұл жоспарлау өндірістің материалдық заттай элементтері ... ... ... ... өндіріске белсенді ықпал жасау турасында ақша қозғалысының салыстырмалы дербестігімен шарттасылған ақша нысанында жүзеге асырылады.
Қаржының табысты іс-әрекет етуі және ... ... ... ... ету ... ... ... қозғалысын, шаруашылықты жүргізудің барлық деңгейлерінде ақша қорларын қалыптастырып, бөлуді алдын ала үлгілеуге байланысты ... ... ... ... ... ... ... үйлесілген тапсырмалардың, көрсеткіштердің кешенді жүйесін жасауды, ақша ... ... ... ... ... ... ...
Қаржылық көрсеткіштерді, белгіленетін қаржы операцияларын негіздеп дәлелдеуге, көптеген ... ... ... ... ... ... мен ... процесінде қол жетті. Бұл өте ұқсас ұғымдар экономикалық ... пен ... жиі ... Іс ... ... ... жоспарлаудың алдында болуы және көптеген нұсқаларды бағалауды жүзеге асыруы тиіс (тиісінше макро және микродеңгейлерде қаржы ресурстарының қозғалысын басқарудың мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... ... болжамдар нақтыланады, нақтылы жолдар, көрсеткіштер, өзара үйлесілген міндеттер, оларды іске асырудың дәйектілігі, сондай ақ таңдалынған мақсатқа жетуге көмектесетін ... ... ... бұл ... ... (тапсырмаларын) әзірлеу, қаралған мерзімде оларды орындау, белгіленген мақсаттарға жетуге бағытталған поцесі. ... ... ... ретінде қаржы саясаты құралдарының бірі болып табылады. Ол ірі шаруашылық өзгерістерді байсалды және ... ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектілері мен мемлекеттің қаржылық қызметі, ал қорытынды нәтижесі қаржы ... мен жеке ... ... ... ... жиынтық қаржы жоспарына дейінгі қаржы жоспарларын жасау болып ... ... ... ... бір мерзімге белгіленген ... мен ... ... және ... жүйелерінің буындары мен байланыстары анықталады.
Нарықтық экономикасы ... ... ... ... ... ... ... қарыздық және өзіне тиесілі қаржыларын заңды, тиімді және мақсатты пайдалануына ерекше көңіл
бөледі. Осыған байланысты Қазақстан Республикасында ... ... және әр ... жеке ... ... ... ... бақылаудың жүйесін реформалау үшін бірнеше нормативтік - құқықтық актілер қабылданды.
Қаржылық бақылаудың негізгі міндеті- елдегі экономикалық мақсаттың тиімді ... ... және ... ... ... шаруашылық жүйелерінің өндірістік салаларының өркендеп дамуына ықпал ету. Бұрынғы әміршілдік - ... ... ... гөрі ... экономиканың әр түрлі салаларын нарықтық әдістермен реттеу, қаржылық бақылау органдарының қайта құрылуы- уақыт талап еткен ... ... ... ... Қаржылық жоспарлау мен болжамдаудың мәні, әдістері мен қағидалары; қаржылық жоспарлар жүйесі. ... ... ... ... ... нарықтық жағдайдағы қаржылық жоспарлау, болжау мен қаржылық бақылаудың тиімділігін талдау.
Бұл қурстық жұмыстың теориялық негізін Қазақстан ... ... ... ... жолдары, оларды тиімді пайдалану, сонымен бірге коммерциялық банктердің болашақтағы дамуын, нарықта алатын орының ерекшлігін қарастырылады.
І. КӘСІПОРЫНДАҒЫ ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ҚАРЖЫЛЫҚ
ЖОСПАРЛАУ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
+ Қаржылық жоспарлау, болжау мәні, әдістері мен қағидаттары
Қаржылық жоспарлаудың нақтылы міндеттері қаржы саясатымен айқындалады. Бұл: жоспарлы тапсырмаларды ... ... ... ... мен ... ... анықтау; крістерді өсірудің, шыығындарды үнемдеудің резервтерін анықтау; орталықтандырылған және орталықтандырылмаған қорлар ... ... ... ... үйлесімдерді белгілеу және басқалары.
Жоспарлау:
* экстенсивтілігімен (әлеуметтік саяси және экономикалық құбылыстардың кең шеңберін қамтиды)
* қарқындылығымен (кәміл техника мен ... ... ... ... ... ... басқару қойған міндеттерге жетудің қажеттілігін білдіреді) сипатталады.
Қаржылық жоспарлаудың мына тәсілдемелер пайдаланылады:
а) автоматтық (өткен жылдың деректері келесі жылға көшіріледі). Инфляция ... ... ... коэффициенттеріне көбейтіледі. Бұл әдіс ең қарапайым әдіс болып табылады және, әдеттегідей, уақыт жетіспеушілігі кезінде пайдаланылады;
ә) статистикалық ... ... ... ... ... ... ... бөледі);
б) нөлдік база тәсілдемесі (барлық айқындамалар қайта есептелуі тиіс бұл әдіс ... ... ... алады және оларды мүмкіндіктерімен үйлестіріледі).
Нарықтық экономика жағдайында жоспарлау басқарудың функциясы ретінде экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... нысанын алуы тиіс. Егер жоспарлау экономикада қаржы жоспарлауда сүйеніш бөлгіштік процестерге ... ... ... ... сферасына сүйенеді, бұл сфера арқылы тауарлар мен қызметтерді өткізу және оларды өндіру мен өткізу кезінде ... ... ... тану ... ... асырылады.
Демек, нарықтық экономикада тауарлар мен қызметтерді өндіру мен өткізу процесіндегі ... ... және ... әдісі ақшаны, бағаны, құн заңын, сұраным мен ұсыным заңын кіріктіретін өзінің механизмі бар рынок болады. Нарықтық механизмінің ... ... ... пен ... ... анықтаудың әдісі ретінде, бірақ жоспарлаудың элементтері болатын болжаудың қажеттігін анықтайды.
Қаржылық жоспарлаудың мазмұны ақшалай табыстар мен қорланымдарды жасау, бөлу және ... бөлу ... ... оңтайландырудың күні бұрын анықталған мүмкіндік ретінде көрінеді және осының негізінде орталықтандырылған және ... ақша ... ... және ... ... ... және оның буындарын басқарудың аса маңызды функциясы болып табылады. Оны мемлекеттік билік пен басқарудың ... ... және ... ... ... ... ... жүргізудің нарықтық жағдайында қаржылық жоспарлау шаруашылық жүргізудің белгіленетін түпклікті нәтижелеріне ықпал етуші көптеген факторлардың екі ұштылығына байланысты көбінесе ... ... ... ... ... ... ... қаржы жағдайын алдын ала көре білу, қаржы жоспарларының көрсеткіштерін негіздеу (дәлелдеу). Болжамдар орташа мерзімді ( жыл) және ұзақ ... ... ... ... ... ... ... қаржы жоспарларын жасау стадияларынан бұрын болады, қоғам дамуының белгілі бір кезеңіне арналған қаржы саясатның ... ... ... ... ... ... кезеңдегі қаржы ресурстарының шынайы мүмкін болатын ауқымын, оларды ... ... және ... ... ... табылады. Болжамдар қаржы жүйесінің органдарына қаржы жүйесін (құрамын) дамыту мен жетілдірудің түрлі нұсқауларын, қаржы саясатын іске ... ... мен ... ... ... ... ... әр түрлі әдістерді қолдануды қажет етеді:
* экономикалық процестерді анықтайтын факторларға қарай қаржы жоспарлары көрсеткіштерін динамикасын бейнелеп көрсететін экономикалық ... ... ... регрессиялық талдау;
* тікелей сараптамалық бағалау әдісі.
Шаруашылық жүргізудің ... ... ... ... ... яғни ... ... жоспарлау пайдаланылады; ол ақпараттық үйлестіруші рөлді орындайды және қарды қызметінің субъектілеріне эконмикалық реттеушілер ... ... ... ... етеді. Индикативтік жоспарлау нарықтық экономиканы мемлекеттік теттеуде және экономиканы ойдағыдай ... ... шегі ... ... ... 1993 ... бері ... Оны жасау барысында батыс Еуропа және шығыс Азия елдерінің тәжірибелері негізге алынып келеді. 1996 жылдан бері ағымдағы ... ... ... ... ... бюджетті жасау жұмыстары қалыптасады.
Индикативтік жоспарлаудың қазіргі кезеңдегі басты ерекшелігі зерттемелік қасиеті. Яғни қоғамдағы ... ... және жан ... ... ... арқылы әлеуметтік экономикалық дамудың нысандары көзделінеді, әрі алда тұрған небір өзекті мәселелер нақтылы белгіленеді. Арналған индикативтік жоспардың басты ... ... ... арттыру.
Индикативтік жоспардың ажырағысыз бөлігі индикативтік қаржылық жоспарлау болып табылады, бұл жоспарлаудың басты мақсаты болжанған дамуды қамтамасыз ету үшін ... ... ... ауқымын және олардың бағытын анықтау.
Индикативтік қаржы жоспарларының мемлекеттік секторда ғана міндетті сипаты, ал меншіктің басқа нысандарының секторлары үшін ... ... ... Соңғыға экономикалық тетіктерді реттелетін бағаны, субсидияларды, кредиттрді, салық мөлшерлемелері мен жеңілдіктерін, жеделдетілген аморизацияны және ... ... ... ... Аса ... ... ... жатады: валюта бағамы, инфляяцияның болжанған деңгейі, Ұлттық ... ... ... ... ... аударымдарлың нормалары.
Әлеуметтік экономикалық болжау жүйесінде қаржылық жоспарлау белсенді рөл атқарады. Қаржы жоспарлаудың әзірлеу кезінде ... ... ... ... ... өнім өндіру мен оның сапасын жақсарту бойынша өндірістік қуаттылықтарды неғұрлым толық пайдалану есебінен, шығындарды төмендету және өнімсіз шығасыларды қарастыру ... ... ... ... көбейтудің мүмкіндіктері анықталады. өндіріске қолда бар материалдық ресурстарды таратуды, айналым қаражаттарының айналымдылығын тездетуді, ... ... ... ... ... ... ... шығындырын қарастыруды және т.б. ескере отырып, сондай-ақ ақшаға деген қажеттілікті азайтудың жолдары қарастырылады. Сөйтіп қаржылық жоспарлау, бір ... ... ... ... басқа жағынан қоғамдық өндірістің процесіне ықпал жасаудың белсенді құралы болып табылады.
Қаржылық жоспарлаудың әдістемелігі аса ... мына ... ... және орталықтандырылмаған тәсілдемелердің үйлесуі. Бұл қаржы жоспарларының жасағанда екі негіздің (бастаудың) орталықтандырылған қаржылық жоспарлаудың жергілікті (төменгі) бастаманы барынша дамытумен етене ... ... ... қаржылық жоспарлау мемлекетке бірыңғай қаржы саясатын жүргізуге, мемлекет ауқымында қаржы ресурстарын бөлуді және ... ... ... басқаруға мүмкіндік береді. Қаржылық жоспарлаудағы децентрализм өндірістік бөліністер мен биліктің жергілікті органдардың ... ... ... оларды орындаудағы, өндірісті өркендеудің және оның нәтижелілігін арттырудың резервтерін іздестірудегі шығармашылық белсенділігін дамытуға жәрдемдеседі.
Биліктің жергілікті органдары бюджеттерінің олардың ... ... ... ... ... ... нәтижесіне тәуелділігінің белгілейтін ұзақ мерзімді нормативтердің негізінде аймақтардың қаржыларын басқарудың экономикалық ... көшу ... ... ие болып келеді. сонымен бір мезгілде жалпымемлекеттік қаржыларды жүйелі түрде нығайту, мемлекеттік бюджеттің кіріс бөлігінің тұрақтылығын, қоғамдық өндіріс ... ... ... ... ... арттыруда оның рөлін арттыру қажет;
Бірлік қағидаты қаржылық жоспарлаудың экономикалық және әлеуметтік жоспарлаумен тығыз өзара байланысы мен ... ... ... білінеді. Қаржы жоспарларының негізінде экономикалық және әлеуметтік даму жоспарлары мен болжамдарының ... ... ... ... ... жоспарлаудың барысында объектінің дамуының белгіленген параметрлері дәлелденіп анықталады, экономикалық және әлеуметтік жоспардың жеке элементтері мен ... ... ... ... ... жоспарлаудың бірлігі сонымен бірге қаржы жоспарларының барлық түрлерінің тығыз өзара байланысын ... ... ... қаржы жоспарларының көрсеткіштері оған қатысты субъектілердің жоспарлы жобаламаларын кіріктіреді. Мемлекеттік деңгейде жасалынатын қаржы жоспары (мемлекеттік бюджет) басқарудың жергілікті органдарының ... мен ... ... жоспарларының көрсеткіштерін тірек етеді;
Жоспарлаудың үздіксіздік қағидаты перспективалық және жылдық қаржы жоспарларының тығыз үйлесуін шамалайды, бұған перспективалық жоспарлаудың іс-қимылының ... ... және ... ... ... ... нақтылаумен қол жетеді. Қаржыны жоспарлаудың бұл қағидаты ағымдағы және перспективалық ... ... ... ... ... ... субъектілерді, олардың нақтылы даму перспективаларын анықтай отырып, дұрыс бағыттауға мүмкіндік береді. Бұл қағидат шығыстардың көпшілігі үшін, ... ... ... ... есептеу кезінде қолданылады. Бұл жоспарлаудың жүйелік түрлендірме әдісі жоспарлау, бағдарламалау және бюджет жасау:
* жоспарлау өзіне мақсаттар мен ... ... және ... ... бағдарламалау деп мақсаттарға жету үшін пацдаланылатын құралдардың қолда барын іріктеуді және жаңаларын табуды түсіндіреді;
* ... ... ... ... ... ... ... бойынша жылдық бюджеттік цифрлар тіліне аудару процесі. Бұл дәстүрлі бюджеттік топтастыру бойынша сан ... ... ... ... ... бөлу ... жоспарлау (болжау) белгілі әдістердің көмегімен жүзеге асырылады, олардың қатарына жататын ең маңыздылары мыналар:
* Экстрополяция (немесе коэффициенттер) әдісі. Оның ... ... ... олардың динамикасын белгілеу негізінде анықтауда болады. Есеп қисаптар есепті кезеңнің жетістіктері және ... ... ... ... ... ... қарөынына түзету негізінде жүргізіледі.
Мұндай тәртіптің айтарлықтай кемшіліктері бар :
* мүмкін болатын ішкі ... ... ... есепке алмайды;
* материалдық және ақша ресурстарын пайдалануға теріс әсер етеді, өйткені жоспарланатын ... ... ... қол ... ... қарай анықталады.
* Нормативтік әдіске сәйкес жоспарлы қаржылық көрсеткіштер белгіленген нормалар мен нормативтердің ... ... ... Матеметикалық үзгалеу әдісі: процестің құру және оны қаржы саласына көшіру.
* ... әдіс ... ... жабу ... ... жоспарларының барлық бөлімдерінің, сонымен бірге өндірістік жоспарларының барлық ... , ... ... ... және ... ... ... үйесушін қарастырады. Қаржы балансының талаптарын сақтау үшін кәсіпорынның, саланың, бюджеттің, бұкіл ұлттық шаруашылықтың шығындары мен табыстарының арасында ... ... ... ... ұлттық шаруашылықты дамытудың қажетті қарқындары мен үйлесімдарін анықтауға; ішкі резервтерді жұмылдыруды ескере отырып оларды жан жақты негңздеуге мұмкіндік ... ... ... ... ... ... жай-күйінің параметрлерін анықтау үшін аса біліһті мамандардың тәжірибесін пайдалануды қажет етеді.
Объективті талаптарға жауап беретін қаржылық жоспарлауды ... оның ... ... ... есепке алуды қажет етеді. Отандық экономикалық әдебиеттерде қаржылық жоспарлаудың қағидаттарын анықтауда әр түрлі көзқарас бар. Алайда қағидаттар басқарудың бұл ... ... ... ... ... ... ... кезеңдері үшін бірдей болады. Өзгеретін жоспарлаудың қағидаттары емес, тек оларды іске асырудың механизмі, өндіргіш күштерідің, ғылымның және көптеген ... ... даму ... ... оның әдістері өзгереді.
Қаржылық жоспарлауда тарихи мына ұйымдық қағидаттар қалыптасты: ... ... ... және ... мақсатты. Ведомстволық және салалық қағидаттар экономиканы бір орталықтан басқарудың ... ... ... ... ... ... болды.
Нарықтық қатынастар жағдайында аумақтық және предметтік мақсатты қағидаттар кеңінен қолданылатын болды. Аумақтық қаржылық жоспарлау әміршіл аумақтық бөліністердің қаржы ресурстарын ... ... ... ... ... шаруашылық қызметтің нәтижелеріне тәуелді ғып қоюға көмектеседі; объектиті себептер бойынша ресурстардың тапшылығы жағдайында аймақтың қолайлы әлеуметтік ... ... ету үшін ... ... ... арқылы қайта бөлу мүмкін.
Қаржылық жоспарлаудағы предметтік мақсатты қағидат белгілі бір экономикалық, әлеуметтік, экологиялық, мәдени және басқа бағдарламаларды қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... және пайдалануға бағытталған.
Қаржы жоспарларын жасау негізінен үш кезеңнен тұрады: бірінші кезеңде есеп беріліп отырылған мезгілдің қаржылық көрсеткіштердің орындалуына экономикалық ... ... ... ... ... өндірістік мәліметтермен өзара байланысты жүргізіледі. Мұның өзі қаржыларды толық жұмылдырудың себептерін ашуға, оларды пайдаланудың тиімділігі дәрежесін анықтауға, ішкі ... ... ... ... ... кезеңде әлеуметтік және экономикалық даму жоспарлары мен ... ... ... ... мен шығыстардың нақтылы түрлерінің есеп қисаптары жасалады.
Үшінші кезеңде сметедағы тапсырмалар және ... ... ... ... Егер қарастырылған шаралар мен жоспарлы тапсырмалар ақша ресурстарымен сәйкес келмеген жағдайда табыстар мен қорланымдарды көбейтудің көздері іздестіріледі, оларды аса ... ... ... анықталады, ал кейбір жағдайда шығындардың жеке түрлерін тікелей қысқарту қарастырылады.
1.2 Қаржылық бақылаудың мәні мен қағидаттары
Қаржылық бақылаудың мәні, міндеттері және ... ... ... ... ... ақшалай қорлар бойынша және оның белгілі бір мақсаттарға сәйкес пайдаланылуын ... ... ... - бұл ... және ... ... ... барлық деңгейінің және арнайы құрылған мекемелердің экономикалық субъектлердің қаржылық қызметіне бақылау ... ... ... ... ... қалыптастыру, бөлістіру және пайдалану бойынша кемшіліктер анықталады.Осыған сәйкес қаржылық бақылаудың ... - оның ақша ... ... ... ... ... ... тексеру нысанына- кәсіпорындағы пайда, кірістер, рентабельділік, өзіндік құн, айналыс шығындары жатады..Бақылаушылық функцияның міндеттеріне келесілер жатады:- ақшалай қорлардың қалыптасуы, ... мен ... ... ... ... ... ... өндіріс, айналыс және материалдық игіліктерді тұтыну үрдістеріне әсер ету мүмкіндіктерін ... ... ... ... атқарады:1. Қаржылық міндеттемелердің орындалуын тексеру2. Ақшалай қаржаттардың дұрыс пайдаланылуын тексеру3. Қаржылық операциялардың және ақшалай қаражаттарды ... ... ... ... ... ... ішкі ... - еңбек өнімділігін, айналым қаржаттарының айналымдылығының жеделдігін, ақшалай және материалдық қаражаттарды тиімді ... ... ... Қаржылық тәртіптің бұзылуын ескерту мен жою.
Қаржылық бақылаудың ... ... ... ... ... ... қамтушылық, әмбебаптығы;-алдын ала ескертушілік сипаты;-әрекеттілік, нақтылық, жариялылық;-бақылауда алаламаушылық (бөлмеушілік) ... ... ... ... ... бақылау өткізілуі мерзіміне байланысты нысандары бойынша былай сыныпталады:
-алдын ала ( шығындалуға дейін жүргізіліп, профилактикалық шара қолданылады );
-ағымдағы ( ... ... ... , ... ... сметамен салыстырылады);
-кейінге ( есеп материалдары негізінде шығыннан кейін жүргізіледі. Алдын ала және ... ... үшін ... ... ... ... (өткізілуі тәсілдері):
-ревизия( барлық құжаттар бойынша барлық бөлімшелердің қызметтері тексеріледі);
-инспекция (кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... зерделеу);
Қазақстан Республикасында бұрын болған қаржылық бақылау жүйесі ... ... ... ... ... негізделген еді. Сондықтан қаржылық бақылау жүйесінің құрылуы мен тиімді атқарылымы мәселелері ... ... ... ... ... ... ... қала берді.
Қаржылық бақылаудың тиімділігі көп жағдайда ұтымды ... яғни ... ... ... ... бақылаудың компонентерімен, олардың құқықтары мен міндеттерімен, бақылау шараларын өткізудегі әдістері мен нысандарының
ұштастырылуымен анықталады. Жоғарыда айтылған бақылау жүйесінің ең жалпы ... ... ... ететін факторы болып мыналар саналады:
1. Бақылауды жүзеге асыратын ... ... ... ... ... ... мен ... жоғары болған сайын, олардың бақылау нәтижесі де жоғары болады.
2. Бақылау обьектісі. Ол ... ... ... оны ... ... ... ... көп болады. Бақылау обьектісінің күрделілігі толық анық ақпараттарды жинауды талап етеді.
3. Бақылаудың әдістемесі, яғни бақылау ... ... және ноы ... ... ... ... таңдай білу, яғни, бақылаудың тепе- теңдігін есепке алып, турашылдығын, сенімділігін, жеделдігін және бақылаудың сапасын қамтамасыз ету өте ... ... ... ... ... ... бақылау органдарының тәжірибесін талдаудың көрсетуі бойынша, ревизиялық- бақылау жұмыстарының тиімділігін қөрсету үшін мыналар ең ... ... ... ...
а) ... ... ... (мамандармен қамтамасыз ету) мамандардың жоғары дәрежелі болуы;
б) бақылау обьектісі туралы бастапқы толық және анық деректері (ақпараттық ... ету);
в) ... ... мен ... ... қамтамасыз етілген бақылаудың турашыл, сапалы, жедел және кешенді ... ... ... және ... ... ету.)г) бақылау атқарылымының орындалуына құқықтық кепілдеме беретін нормативтік- құқықтық қамтамасыз ету. ... ... ... ... ... факторларын ресурстық- әлеуметтік келуімен, яғни, бақылаушы органдардың әлеуметтігін пайдалану денгейімен анықтауға болады.
Бақылаушы органның ... ... ... ... және материялдық- техникалық қамтамасыз етіп, әртүрлі жақтарын белгілейтін бірнеше компоненттерден тұрады:
Шебер, ... ... ... мамандар мен қосымша қызметкерлер), санатты.
1. Ақпараттық- технологиялық компанент (деректер қөзі, техника, ... ... және ... ...
2. ... құқықтық компонент (теория, әдіснама және бақылау технологиясы).
3. ... ... ... ... ... нормативтік акті және бақылау органдарының қызметін қамтамасыз етуші стандарттар).
Бақылаушы органдарының ... ... ... ... кемшіліктерді анықтап, олардың құрылымы мен компоненттерін жетілдіріп, белгіленген талап деңгейінен және ... ... ... ... бір ... ... ескертіп, рогандардың әлеуметтігін көтерудегі қиындықтарды жеңу қажет.
1.3 Қаржылық жоспарлаудың , қаржылық бақылау-қаржы жүйесі
Қаржылық ... ... ... болып келетін қаржы жоспары шаруашылық жүргізуші субъектілердің, салалардың, аймақтардың және жалпы мемлекеттің ақшалай табыстары (кірістері) мен ... ... және ... ... ... ... ... жоспары ұлттық шаруашылықтың ресурстармен қамтамасыз етілуін көрсетеді.
Басқарудың барлық деңгейлеріндегі жасалынатын саны көп қаржы жоспарларын бір жүйеге келтіру үшін ... ... ... ... сыныптаған орындар. Экономикалық әдебиеттерде олар негізгі екі топқа бөлінеді: жиынтық және бастапқы қаржы жоспарлары.
Жиынтық қаржы жоспарлары жалпымемлекеттік қаржы ресурстарының ... ... ... ... ... ... ... қайта бөлу процестерін белгілейді.
Нысаны бойынша олар әрқашан жиынтық жоспарлар болып табылады, бірақ бұл оның ... ғана ... ... ... ... ... ведомстволардың қаржы жоспарларының да құрамалық сипаты болады, бірақ олар қаржы ресурстарының қозғалысын тек нақтылы саланың, ведомствоның шегінде ғана жобалайтындықтан, олар ... ... ... ... қаржы жоспарлары ең алдымен өзінің мазмұнымен, ресурстардың объектісімен және сферасымен, жоспарлау ... және ... ... ... ... ... жоспарлары жалпымемлекеттік, салалық, аумақтық жоспарларды кіріктіреді. Мыналар жалпымемлекеттік болып табылады: мемлекеттің жиынтық қаржы балансы, мемлекеттік бюджет, республикалық бюджет, бюджеттен тыс ... ... ... деп орта ... ... ... арналған дамудың жалпымемлекеттік болжамының қаржылық бағдарламасын айтады. Оны жасаумен Қаржы министрлігінің, Ұлттық банктің белсенді қатысуымен экономика және ... ... ... ... ... ... есеп ... аймақтық органдар жүргізуі тиіс. Жиынтық қаржы балансында мемлекеттің, меншіктің барлық нысанының шаруашылық жүргізуші субъектілерінің ақша қорларын қалыптастырудың ... мен ... және ... ... пен ... , қажеттерге (әлеуметтік мәдени шараларға, қорғанысқа, басқаруға) оларды пайдалану ... ... ... ... ... кіріктіреді: таза табыс, тұтынуға салынатын салықтар (қосылған құнға салынатын салық, акциздер, кеден баждары), амортизациялық ... ... ... ... ... ... ... мен алымдар, қысқа мерзімді несиелендірудің ресурстары, ұзақ мерзімді несиелендірудің көздері.
Шығыстар бөлігінің аса маңызды көрсеткіштері: экономиканы дамытуға жұмсалатын шығыстар ... ... ... айналым қаражаттарының өсіміне жұмсалатын шығындар, мемлекеттік субвенциялар); сыртқы экономикалық операциялар жөніндегі шығыстар; әлеуметтік мәдени шараларға жұмсалатын шығыстар; ... мен ... ... ... мерзімді кредит салымдарының және ұзақ мерзімді кредит беруге арналған қаражаттардың өсімі.
Жиынтық қаржы балансы сөйтіп ... ... ... ресурстарын сипаттайтын қаржылық көрсеткіштердің жүйесі болып табылады. Жиынтық қаржы балансына қамтылатын көрсеткіштердің құрамы оның елдің әлеуметтік экономикалық даму ... ... және ... үйласімдерінің теңгерімділігін қамтамасыз етудің тетігі болып табылатындығын көрсетеді. Бесжылдық мерзімге (жылдарға бөле отырып) жасаған кезде бұл баланс ... және ақша ... ... ... ... мен ... ... ала айқындайды. Жиынтық қаржы балансы ірілендірілген көрсеткіштер бойынша ... ... мен ... ... ... ... Мәселен, онда қарастырылған таза табыстың сомасы субъектілер, яғни мекен жайлары бойынша бөлінбейді. Шығыстардада сондай. Бұл баланстың көмегімен мемлекеттік ... пен ... ... ... қаржы жоспарларын жасау процесінде жүзеге асырылатын атаулы қаржылық жоспарлау үшін негіз ... ... ... ... ... ... ... жоспары мемлекеттік бюджет болып табылады. Оны жасаудың керектігі мемлекеттің ақша ресурстарының ... мен ... ... және ... ... ... қанағаттандыру үшін оларды ұтымды бөлудің қажеттігімен туындайды.
Мемлекеттік бюджет қаржы ... мен ... мен ... бастысы болып келеді, өйткені олардың қалыптасуы мен орындалуына ол белсенді ықпал етеді, ... ... ... ... ... мен және ... өзара қатынастарын айқындай отырып оларды үлестіреді. Бюджет белгіленетін жалпы ... ... және ... бағдарламаларды орындауда, демек, мемлекеттің функциялары оның ішкі және сыртқы саясатын жүзеге асыруда маңызды рөл ... ... ... ... ... онда ... кезеңде арналған елдің, оның аумақтарының экономикалық және әлеуметтік бағдарламаларына сәйкес бүкіл кірістері мен шығыстары жоспарланады. Сонымен бірге түсім ... ... ... ... ... ... ... және бюджеттің тапшылықсыз теңестірілуіне баса назар аударылады.
Аса маңызды оперативтік қаржы жоспары болып ... ... ... ... ... ... бірқатар елеулі айырмашылықтары бар. Онда мемлекеттің барлық кірістері емес тек оның ... ... ... ... ... қаржы балансында мемлекеттің кірістері мен шығыстары туралы мәліметтер ірілендірілген түрде бүкіл ұлттық шаруашылық ... ... ал ... ... олар ... (нақтыланып) көрсетіледі. Бюджетте оған түсетін төлемдерінің нақты атаулары мен оларды төлеушілер, арналымы және оларды алушылар көрсетілген.
Шаруашылық жүргізудің социалистік ... мен ... ... ... ... мемлекеттендірудің жоғары дәрежесі жағдайында мемлекеттік сақтандырудың жиынтық қаржы жоспарлары мен әлеуметтік ... ... ... ... ... ... да ... сақтандырудың жиынтық қаржы жоспары бұл ұйымның барлық ақша түсімдері мен тиісінше стихиялық апараттарды ... мен және оның ... жою мен ... ... ... анықтайтын. Мемлекеттік әлеуметтік сақтандырудың бюджеті әлеуметтік сақтандыру ... ... мен ... ... ... ... ... ұлттық шаруашылықтың, жеке республикалардың жиынтық қаржы жоспарлары да жасалады. Оларда ... ... ... ... қаражаттарының басқа мемлекеттік кәсіпорындардың қаражаттары есепке алынады.
Дамыған нарықтық экономикасы бар елдерде бюджеттен басқа жалпы мемлекеттік бағдарламаларды қаржымен қамтамасыз ету, сондай-ақ ... ... тыс ... ... түрінде басқа да орталыұтандырылған қаржы жоспарлары жасалады.
Көптеген елдерде әлеуметтік, табиғатты ... ... ... ... ... ... ... қаржыландырудың арнаулы көздері ретінде қалыптастырылады. Бюджеттен тыс қорлар, әдеттегідей, жалпымемлекеттік қаржы жүйесінің дербес ... ... ... Айрықша көздер есебінен құрылады және өзінің ресурстарын функциялық міндеттерді ... ... ... ... қаржы жоспарлары ағымдағы жылға түсетін барлық түсімдер мен шығындарды анықтайтын құндық баланстар ... ... ... қаржы жоспарлары тек қаржы жүйесінің буындары бойынша емес, сонымен бірге қаржы ресурстары қозғалысының деңгейі ... да: ... ... жеке ... ... және ... жоспарлыры болып ажыратылады.
Салалық (ведомтволық) қаржы жоспарларының жүйесі материалдық ... ... ... ... кірістері мен шығыстарының балансын, өндірістік емес салалар министрліктерінің ... ... ... ... ... және т.б. ... ... кіріктіреді.
Аумақтық қаржы жоспарларына мыналар жатады: аймақтардың жиынтық қаржы баланстары, жергілікті бюджеттер, тиісті аумақтағы қоғамдық ұйымдардың және тағы басқа ... ... және ... ... ... ... барлық түрлері өзара байланысты: мәселен, салалық жоспарлар ... ... ... ... ... ... ... жалпымемлекеттік немесе салалық жоспарлардың бөлігі болып келеді.
Мезгіліне қарай қаржылық жоспарлау жылдық, ортамерзімді (үшжылдық, бесжылдық) және ... ... ... ... ... жоспарлардың жоғарыда аталған барлық түрлері бір және бесжылдық мерзімге жасалынады.
Шаруашылық баланстар мен экономика теңдестігінің бұзылуына, дағдарыстан туған шаруашылық органдарының ... ету ... екі ... ... бес жылдық және перспективалық жоспарлау нарыққа өтпелі кезеңде қатаң шектелінген. Арналымына байланысты бес жылға жиынтық қаржы балансы, бірқатар басқа жиынтық ... ... ... ... ... ... мен ... негізгі көрсеткіштері бойынша есеп-қисаптар жүргізілуі тиіс.
Бастапқы қаржы жоспарларының саны жиынтық қаржы жоспарларына қарағанда едәуір көп және ... мен ... әр ... Бұл ... жатқан, өзінң қызметі, ұйымдастыру типі, басқару әдістері мен қаржыландырылуы әр алуан шаруашылық ... ... ... ... ... Бастапқы қаржы жоспарларының ортақтығы (бірлігі) олардың шаруашылық жүргізудің нақты субъектісінің ақша қаражаттарының жеке дара айналымын негіздеу қабілетінде болып ... ... ... олардың айрықша арналымын бұл объектінің кірістер мен шығыстарын, оның қызметінің қаржылық нәтижелерін және ... ... ... ... тиісті қатынастарды анықтау.
Бастапқы қаржы жоспарларын топтастырудың негізіне кірістердің, ... ... мен ... ... әдістемесіне, сондай ақ мемлекетпен және ұдайы өндірістік процестің барлық қатысушыларымен қаржылық өзара қатынастардың қалыптасуына ықпал ... ... ... ... ... ... ең алдымен меншік нысандарын жатқызуға болады. Мәселен, мемлекеттік, жалгарлік, кооперативтік кәсіорындардың, акционерлік қоғамдардың, бірлескен шетелдік кәсіпорындардың, жеке ... ... ... ... ... ... ... ажыратылады.
Бұл топтардың әрқайсысының кәсіпорындарының бірқатар ортақтығымен қатар жеке субъектілердің қаржы жоспарлары салалық ерекшеліктеріне, өндіріс өзгешелігіне, кәсіпорынның ... ... типі мен ... ... нысаны мен мазмұны жағынан айырмашылықтары болады. Шаруашылық саласы, ... ... ... әдісі (коммерциялық есеп немесе бюджеттік қаржыландыру) қаржыландыру көздеріне, кірістер мен шығыстардың құрамына, құрылымына айтарлықтай әсер етеді. ... ... ... ... ... ... басқару нысаны, сондай ақ кәсіпорындардың түрлері бойынша да (бірлестіктер, концернер, ірі, орта, шағын кәсіпорындар) топтастырылған орынды.
Қаржы жүйесінің барлық сфераларын, ... ... ... болады және қаржы жоспарларының нысаны, оның көрсеткіштерінің құрамы қаржы жүйесінің тиісті буынының өзгешелігін бейнелейді.
Бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелердің қаржы жоспарлары смета деп ... және ... ... ... ... ал ... қосымша көздері болған жағдайда шаруашылық қызмет бойынша барлық түсімдер мен шығындарды ... ... ... түсімдер мен шығындарды негіздейтін кіріс-шығыс сметалары жасалынады. Ұжымшылар, кооперативтік ұйымдар, қоғамдық бірлестіктер және сақтық компаниялары қаржы жоспарларын, мемлекеттік ... ... ... деңгейлері бюджеттерді жасайды. Коммерциялық есепте жұмыс істейтін кәсіпорындар мен ұйымдар қаржы жоспарларын бұрын кірістер мен ... ... ... ... Бұл ... құрылымы негізінен кәсіпорындар үшін де, сондай-ақ бірлестіктер үшін де бірдей болады. Олардың кіріс бөлігінде табыстар мен ... ... ... осы ... есебінен жасалатын шығындар анықталады. Баланстың бөлігі бюджетке түсетін түсімдердін және бюджеттен қаржыландыруды көрсетеді.
Қаражаттарының айналымы үлкен емес шаруашылық - ... ... екі ... кірістер мен шығыстардан тұратын қаржы жоспарларын жасайды, оларда бюджеттен ... ... ... ... кіріктіріледі.
Кәсіпорынның кірістер мен шығыстары балансының ерекшелігі сол, онда ... ... ... түпкілікті нәтижелері қамтып көрсетіледі, ал аралық нәтижелер ақша қаражаттарының айналымдары болмайды.
Есептеулер мен ақша қаражаттарының айналымдарын ... ... ... ... - ... күнтізбесінде жүзеге асырылады. бөлімінде өнімді (жұмыстарды, қызметтер көрсетуді) өткізуден түскен табыс, банктардің қысқа мерзімді өткен дебиторлық берешектің түсімдері, ақша ... ... ... ... және есеп ... шотындағы қалдық қамтып көрсетіледі. бөлімінде тауар- материалдық құндылықтарды сатып алуға, еңбекақыға, ... ... ... ... ... ... ... көрсетіледі. Сөйтіп, төлем күнтізбесінің көмегімен шаруашылық жүргізуші субъектілерде айналымдардың көлеміне қарай қысқа уақыт ... ( бір ... бес ... ... ... ... жоспарлау жүзеге асырылады. Нарыққа өту кезінде кәсіпорын қызметін тиімді басқарудың шешуші шарты ретінде фирманың ішкі қаржы жоспарларының да мәні арта ... ... ... көптеген фирмалар, акционерлік қоғамдар және басқа кәсіпорындар қаржылық жоспарлауда да жалпы дүниежүзілік стандарттарға көше ... - бұл ... ... ... ... негізіне сайма-сай болатын құжат. Ол мемлекеттік кәсіпорындардың экономикалық және ... ... ... ... жекеше
кәсіпорындар қатынастарының барлық жақтарын анағұрлым толық ... ... ... ... қызметтер көрсетудің, ерекшеліктерін, олардың бәсекелестік қабілетін, өтім рыногын бағалауды және ... ... ... ... ... ... жоспарлау анағұрлым жоғары сапалық деңгейде жүзеге асырылады және ғылыми әдістерді, қазіргі заманғы техникалық құралдарды және ... ... ... ... ... бұл ... ... мүмкіндік беретін жаңа нысандармен және әдістермен молаяды.
Қаржылық бақылау жүйесі
Қаржылық бақылаудың жіктелуі субъектлердегі айырмашылықтарға, бақылау іс- ... ... ... ... жүргізудің тәсілдеріне негізделген. Осы белгілеріне қарай, қаржылық ... үш ... ... түрлері, нысандары оны жүзеге асырудың әдістері бойынша жүзеге асырылады.
Бақылауды жүзеге асыратын субъектілерге қарай бақылаулар келесі түрлерге бөлінеді:
-жалпы мемлекеттік (мемлекеттік, ведомствалық, ішкі ... ... ... (профсоюздік, партиялық және массалық қозғалыстар және т.б. )
Жалпы мемлекеттік бақылау кез-келген объектіге қатысты оның ведомстволық және ... ... ... ... ... мемлекеттік билік пен басқару органдары жүзеге асырады. Жалпы мемлекеттік бақылаудың ... ... атап ... ... салықтық, бюджеттік, валюталық және кедендік бақылау.
Ведомстволық қаржылық ... жеке ... ... ... ... олардың жүйесіне кіретін шаруашылық жүргізуші субъектлердің қаржы-шаруашылық ... ... Оның ... ... ... жатады: жоспарлы тапсырмалардың орындалуын, материалдық және қаржы ресурстарын тиімді, үнемді пайдаланылуын, меншіктің сақталымдығын, бухгалтерлік есептің дұрыс ... ... - ... ... ... бақылау, заң бұзушылықтарды айқындау.
Ішкі шаруашылық бақылау кәсіпорындар мен ұйымдардың ... ... және ... ... жүргізіледі. Мұндай бақылаудың объектісіне шаруашылық және қаржылық қызмет жатады. Қоғамдық бақылау түрлі қоғамдық ұйымдар жүзеге асыратын ... ... Бұл ... ... ... алдында тұрған міндеттерге байланысты.
Тәуелсіз бақылау арнайы мамандандырылған органдар арқылы - аудиторлық ұйымдар мен фирмалар арқылы жүргізіледі. ... ... ... ... ... келесі түрлерге бөлінеді:
* Алдын - ала бақылау
* Кейінгі бақылау
Алдын - ала ... ... ... ... ... алдында жүзеге асырылады. Ол қаржылық болжау мен ... және ... ... ... ... құру ... негізделген нақты бағалау жүргізуге мүмкіндік береді.
Кейінгі қаржылық бақылау есептік кезең соңындағы қаржылық және ... ... пен ... ... ... ... бұл түрі ... қызметтің нәтижелерін бағалау үшін және қаржылық стратегияның тиімді жүзеге асырылуын бағалау үшін қолданылады
Қаржылық бақылау жүргізілу әдістері бойынша келесілерге бөлінеді: ... ... ... - ... ... бойынша құжаттар бойынша барлық бөлімшелердің қызметін тексеру.
Зерттеу - кәсіпорынның ... ... жеке ... ... ... сәйкес орындалған жұмыстарды, материалдық шығындарды, отынды, энергияны есептеу жүргізіледі. Қадағалау қаржылық қызметтің белгілі бір түрі ... ... ... ... және т.б. қызметтер үшін лицензия алған бақылау органдар арқылы жүзеге ... Ол ... ... жүзеге асырылуын қадағалайды.
Экономикалық талдау бұл объектінің шаруашылық, қаржылық қызметіне баға беру; ... ... ... ... және осының негізінде экономикалық жағдайды жақсартудың жолдары мен факторларын анықтау.
Тексеріс (ревизия) қаржылық бақылаудың кең ... ... ... ... шаруашылық қызметіне белгілі нақты және құжаттық бақылау әдістері мен тәсілдері ... ... ... ... шаруашылық қызметін қамтуына байланысты тексерістің келесідей түрлерін атап көрсетуге болады:
* Толық
* Іріктемелі
* Тақырыптық
* Нақтылы
Толық тексеріс ... ... ... қызметінің бүкіл қызметін тексеруді айтады. Іріктемелі тексеріске субъектінің қаржылық-шаруашылық қызметінің бір ... ғана ... ... ... ... бір ... бірнеше кәсіпорындарда, мекемелерде, қаржы - шаруашылық қызметтің жеке мәселелеріне сәйкес жүргізіледі.
Нақтылы тексеріс тек құжаттарды ғана емес ... ... ... ... ... ... құндылықтарына да бақылау жүргізеді. Қаржылық және шаруашылық операцияларды қамту деңгейіне байланысты ... ... ... ... ... ...
* ...
* Іріктеулі
* Кешенді
Жалпы тексеріс қарастырылып отырған кезеңде белгілі бір объектінің барлық операцияларын ... ... ... ... ... бір уақыт аралығында бастапқы құжаттардың белгілі бір таңдаулы бөлігін тексеруді айтады. Мысалы, бір кварталдағы бір айды тексеру. ... ... ... бақылау объектісінің нақты кезеңдегі бір қызметін жаппай әдіспен, ал кейбір бөлігін іріктеулі әдіспен тексеруді айтады. Тексерістің бұл түрі ірі шаруашылық ... ... ... және ірі ... айналымы бар шаруашылықтар қызметінде қолданылады.
ІІ. НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКАДАҒЫ ҚАРЖЫНЫ ЖОСПАРЛАУДЫҢ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
2.1 Жоспарлауда қолданылатын қаржылық көрсеткіштер
Басқаруда және шаруашылық қаржылық ... ... ... ... ... жүргізуші субъектілердің, салалардың және жалпы ұлттық шаруашылықтың ақшалай табыстар мен қорланымдарын ... және ... ... қызметтің түрлі жақтарын сипаттайтын жоспардың, есептің немесе есеп ... ... ... Олар ... және ... мөлшерлерде тұлғаланады.қаржылық көрсеткіштер сан және сапа түрінде белгілі бір қаржы экономикалық категорияны, ... ... ... ... ... ... ... төменгі буындарында, мысалы, мынадай аса маңызды абсолюттік қаржылық көрсеткіштер қабылданады: (Қосымша 4)
Айрықшалықты ... ... ... ... ... және ... ... пайдаланылады.
Салық салу кезінде жиынтық жылдық табыс, жиынтық жылдық табыстан шегерімдер, ... ... ... ... және ... ... және басқа көрсеткіштер қолданылады. Мемлекеттік қйымдар мен мекемелерде жалпы және жеке ... ... ... көрсеткіштері қолданылады.
Ұлттық шаруашылық деңгейдегі қаржылық көрсетікштер мемлекеттің қаржы ресурстарының ... мен ... ... ... және ... ... ... арқылы олардың бөлінуін, экономиканың түрлі салаларының рентабелділігін және бюджетке төленетін табыстың үлесін сипаттайды. Мемлекеттің қаржы ресурстарын қалыптастырудың тиімділігі ... ... ... ... ... жалпы ұлттық өнім мен ұлттық табысқа қатынасын сипаттайтын көрсеткіштер атқарады.
Қаржылық көрсеткіштерді есептеу кезінде нормалар мен нормативтер пайдаланылады, олар ... ... ... ... ... негіздеуге арналған.
Нормалар мен нормативтер салыстырмалы немесе абсолюттік шамаларда (пайыздарда, коэффициенттерде, өнімді өлшеудің натуралды бірліктерінде, уақытта, ақша өлшемінде) тұлғаланады.
Қаржылық жоспарлауда қаржы ... ... ... және ... ең ... орташа және жоғарғы шекті нормалары мен нормативтері ... ... ... ... ...
орташа нормалар мен нормативтер, нақтылы шаруашылық органдарының қаржылық көрсеткіштерін жоспарлағанда жеке дара нормалар мен нормативтер пайдаланылады.
Қаржылық ... мен ... ... ... және есеп қисаптық болып бөлінеді. Бекітілетін нормалар мен нормативтер қолданыстағы заңнамамен ... есеп ... ішкі ... ... Бекітілетіндерге салық мөлшерлемелері, әлеуметтік қажеттерге, бюджеттен тыс қорларға аударылатын аударымдардың нормалары, есеп қисаптарға аударымдардың нормалары және кәсіпорындар мен ... ... және ... ... ... ... ... қорын жасау нормативтері және кәсіпорындар мен мекемелердің қаржы ... ... ... ... ... ақ ... ... мен нормативтер болып ажыратылады, әр түрлі шаруашылық жүргізуші субъектілер мен салалар үшін амортизациялық аударымдардың нормалары және ... ... ... ... ... түрліше болатын айналым қаражаттарының нормалары мен нормативтері.
Көптеген қаржылық көрсеткіштер бір мезгілде нормалар, нормативтер немесе лимиттер бола алады, мысалы, ... ... ... ... ... ... көрсеткіштер де, нормативтер де немесе лимиттер де болып табылады. ... ... ... ... мен ... процестеріндегі қаржы механизімінің бұл қозғалмалы элементтерінің тығыз тоқайласуы, өзара байланысы мен өзара іс қимылы ... ...
2.2 ... ... ... банктердің қызметтерін жетілдіру жолдары
Азаматтардың тұрғын үй проблемаларын шешу және Астана мен Алматы ... ... ... ... жандандыру үшін "Самұрық - Қазына" қоры арқылы ипотекалық кредит берудің және тұрғын үй ... ... ... бағдарламасы іске қосылатын болады. Осы бағдарламаны қаржыландыруға Қор Ұлттық қордың және жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... ... ... 5 млрд. АҚШ доллары (600 млрлд. теңге ) мөлшерінде сома беретін болады. Осы бағдарламаның қаражаты есебінен екінші деңгейдегі банктер ... ... және ... ... ... ... ... үй кешендерін аяқтауға қарыздар беру қамтамасыз етілетін болады.
Екінші деңгейдегі банктер мен ... үйді әділ ... ... ... ... ... ... компаниялар осы бағдарламаға қатысушылар болады.
Жылжымайтын мүлік рыногындағы ахуалды тұрақтандыру жөніндегі бағдарламаның негізгі параметрлері:
* "Самұрық - Қазына" қоры ... ... ... ... ставка бойынша 15 жылға бірқатар несиелік желілер ашатын болады. Өз кезегінде екінші деңгейдегі банктер қарыз алушылардың әр ... ... ... ... ... ... өтеу ... 10.5%- 12.5% - бен 15 жыл мерзімге дейін ... ... ... бір ... жаңа ... ... үшін түпкілікті ставканың 10.5 % деңгейінде болуын және 2009 жыл бойы іске ... ... жаңа ... ... ... ... Осы ... халыққа ипотека бойынша жеңілдікті ставкалармен және тұрғын үйдің қолжетімді бағасы ... ... үй ... мүмкіндік береді. Екінші деңгейдегі банктер құрылыс аяқталмаған нысандардан пәтерлер сатып алуға ипотекалық қарыздар беру ... ... ... ... ... ... ... және кредиттік портфельдің сапасын елеулі дәрежеде жақсартуға мүмкіндік алады.
* Екінші ... ... ... ... ... ... 120 ... метрден аспайтын тұрғын үй алуға ипотекалық қарыз алған және осы ипотекалық қарызға қызмет көрсету бойынша өз ... адал ... ... ... ... ... алуды қамтамассыз ететін тұрғын үйді қоспағанда, басқа тұрғын үйі ... ... ... ... бір ... ... алушылар үшін ипотекалық қарыз бойынша пайыздық ставкаларды 10.5% - 12.5-ға дейін төмендетуге бағыттайтын болады.
* Өз ... ... ... ... және ... қатысатын акционерлік қоғамдардың атынан ... және ... ... рыногынан әділ бағамен жаға тұрғын үйлер сатып алатын болады.
Үкімет, сондай ақ тұрғын үйге ... ... ету ... ... қабылдайтын болады. Бұл үшін қолданыстағы тұрғын үй құрылысын дамыту ... ... ... ... жеке құрылыс салушылардан пәтерлерді құрылыс аяқталған және дайындығы жоғары дәрежедегі нысандардан белгіленген баға ... ... алу ... ... ... Бұл тұрғын үй бағдарламасын іске асыруды жеделдетуге мүмкіндік береді.
Азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз етуді ұлғайту мақсатында арендалық тұрғын үй ... 15 ... ... жіберілетін болады. Бұл қосымша 265 мың ... метр ... ... үйді ... ... мүмкіндік береді.
Мемлекеттік бағдарлама шеңберінде салынған барлық обектілер тұрғын үй құрылыс жинақтарының жүйесі арқылы сатылатын болады. Бұл ... ... ... жылдық дан аспайтын пайыздық ставка бойынша алдын ала тұрғын үй қарыздарын ұсынуға және тұрғын үй сатып алу үшін ... ... ... байланысты қиындықтарды болдырмауға мүмкіндік береді.
Үлескерлердің құқықтарын қорғауды арттыру мақсатында Үкімет үлестік құрылыс ... ... ... ... енгізетін болады.
Экономиканы отандық қаржы институттары тарапынан қаржыландырудың қысқаруы жағдайында шағын және орта бизнеске көмек көрсету ... ... ... ... ... ... тиістілігіне қарамастан, шағын және орта бизнестің барлық субъектілеріне көрсетілетін болады.
Біріншіден, осы мақсаттарға ... - ... " қоры 2009 жылы ... 1 ... АҚШ ... (120 млрд ... бөледі. Бөлінетін қаражат шеңберінде 70% ағымдағы жобаларды қайта қаржыландыруға және 30% жаңа жобаларды іске ... ... ... ... ... шағын және орта бизнеске кредит беру бойынша барлық бағдарламалардың операторлары ... ... ... " қоры ... ... шеңберінде бір жобаны қаржыландыруға арналған лимит 3-тен 5 млн. АҚШ. долларына ... ... ... ... ... ... және орта ... үшін сыйақы ставкасын дағдарысқа дейінгі деңгейге дейін(14%-дан аспайтын) тұрақтандыру бойынша шара қабылдайды, сондай-ақ тиімді ставканы тағайындай отырып, ... және орта ... ... ... ... барлық бағдарламалар қайта қаралатын болады.
"Даму" кәсіпкерлікті дамыту қоры шағын және орта ... ... ... кепілдік беру тетігін енгізетін болады.
Екіншіден,"Самұрық-Қазына"қоры ауылдық жерде шағын кредит берудің, оның ішінде ауылдық кәсіпкерлерге кредит берудің ... ... ... және орта ... ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында олардың "Мемлекеттік сатып алу туралы" жаңа заңның қолданылуы шеңберінде мемлекеттік холдингтер мен ... ... ... ... қол ... ... жасалады.
Жер қойнауын пайдаланумен және сервистік компаниялармен қазақстандық ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті дамыту үшін әкімшілік кедергілерді төмендету және рұқсат беру.
Агроөнеркәсіптік кешенді ... ... ... ... ... ... экономиканы тұрақтандыру мен сауықтыру бағыттарының бірі ретінде белгілеуге мүмкіндік беретін негізгі факторлар мыналар:(Қосымша 5)
Республикалық бюджеттен агроөнеркәсіп ... ... ... ... ... ... ... 350 млрд. теңгені құрайды. Агроөнеркәсіптік кешенді қолдауға "Қаз Агро" холдингінен қосымша 1 млрд. АҚШ доллары (120 млрд. ... ) ... ... бөлінеді. Жобалар әлеуметтік - кәсіпкерлік корпарациялармен бірлесіп іске асырылатын болады.
Инвестициялар, ең алдымен, астық секторы, ет және сүт ... ... ... және ... - көкеніс дақылдарын өндеу сияқты қолданыстағы секторларды қолдануға және жаңа экспортқа бағдарланған секторларды дамытуға ... ... ... ... инфрақұрылымдарды бар жылыжай шаруашылықтарының, көкеніс қоймаларының, құс фабрикаларының, тауарлы - сүт ... ... ... мен ... ... ... болады. Қазіргі заманғы ет өндеу кешендерін ұйымдастару, тамшылатып суару ... ... ... - ... ... ... және ... жүнді терең өндеуді дамыту, Қазақстан астығы экспортының инфрақұрылымын дамыту, аграрлық техникалық ... құру және ... ... ауыл шаруашылығы техникасын құрастыру жөніндегі жобалар іске асырылатын болады.
2.3Қаржы секторын тұрақтандыру
Отандық банк жүйесін қолдау қажеттілігі оның ... ... ... ... ... ... ... Тәуелсіздік жылдарында отандық банктер отандық экономикалық жүйенің ажырамас бөлігіне айналған, оның жұмыс істеуін қамтамасыз ... және оның ... ... дамуын ынталандыратын жетілдірілген қаржы жүйесін қалыптастырды.
Отандық банктерге қолдау жасай отырып, мемлекет олардың ішкі экономика мен нақты секторды кредиттеу көлемін ... атап ... ... және орта ... ... ... және ипотекалық несиелеу бойынша қолайлы жағдайды белгілейтіндіктеріне сенім артуда.
Мемлекеттің мақсаты - жалпы жүйе тұрақтылығын қолдау және сақтау. Бұл мақсаттар үшін ... ... ... мен қадағалау, сондай-ақ депозиттерге кепілдік беру жүйесі бар. Жүйе тұрақтылығына қауіп төнген жағдайларда мемлекет банк секторына жағдайды ... ... ... және ... ... ... көрсетеді.
Мемлекет банктің борыштары бойынша ешқандай міндеттемелер алмайтыны сияқты банктердің операциялық қызметіне араласпайды. Ағымды жағдайда ... банк ... ... ... ... етіп ... мен ... тиімді басқаруды қамтамасыз етулері тиіс. Бұған қарамастан мемлекет қызметі ел экономикасының одан әрі дамуына ықпал ететін жүйе құраушы банктерге ... ... ... ... ... тұрақтандыру үшін мынадай шаралар қабылданатын болады:
Біріншіден, ол қарапайым және ерекше артықшылығы бар акцияларды сатып алу, сондай-ақ ... ... беру ... төрт жүйе ... ... ... капиталдандыру. Бұл ретте банктерге мұндай мемлекеттік қолдау көрсетудің басты ... бірі ... банк ... өздерінің ұлғайтуы болып табылады.
Қазіргі таңда банктер берген ... 35.6%-ы құны ... ... ... ... және жермен қамтамасыз етілген. Бұл банктер активтерінің сапасын төмендетеді. Осыңан байланысты банк секторына ... ... ... ... ... ... Банк ... сауықтыру үшін Қаржы қадағалау агеттігі банктер құрған провизияларға қойылатын талаптарды арттырады. Бұл банктердің өз шығындарын мойындауына және ... ... ... ... ... ... ... тигізеді. Бірақ, банктердің провизияларды құруы үшін қосымша капитал қажет.
Банктерді қосымша капиталдандырудың жалпы сомасы кемінде 4 млрд. АҚШ долларын (480 ... ... ... ... ... млрд. АҚШ доллары (120млрд. теңге) төрт жүйе банктердің (Қазақстанның Халық банкінің, Қазкоммерцбанктің, Альянс банк пен ТӘБ - нің) ... ... ... алу ... ... болады.
3 млрд. АҚШ доллары (385 млрд. теңге) реттелген борыш түрінде және дауыс беру құқығын ... ... ... бар ... ... алу ... берілетін болады.
Берілген қаражатты банктер резервтердің барабар деңгейін қалыптастыруға және ел ... ... ... ... ... ... ... банктер капиталындағы бақылау пакетін сатып алмайды. Құны 2008 жылғы 24 қарашада, яғни банк ... ... ... ... ... және Қазақстан қор биржаларында акцияларға баға белгілеуге байланысты ... ... ... ... беруші акцияларының 25%-ына дейін "Самұрық - Қазына " қорының ... ... ... ... ұзақ мерзімді қатысушысы болып қалмайды. Әлемдік қаржы дағдарысы бәсеңдеген және халықаралық капитал рыноктарына жол ашылған жағдайда " ... - ... " қоры ... ... ... ... сату ... сатып алу бағасынан төмен болмауы керек. Банктердің акционерлері 5 жыл ішінде акциялардың мемлекеттік ... ... ... ... ... ие ... - Қазына " қоры банктердің сыртқы борыштарын қайта құрылымдау жөнінде шаралар қабылдайтын болады. ... ... ... ие, ал қайта құрылымдау сыртқы қорландырудың шектеулі ... ... ... ... ... ... Егер сыртқы борыштарды қайта құрылымдау жөніндегі жұмыстың тиісінше тиімділігі болмаса және банктердің тәуекелдерге бейімділігі олардың депозиторларының ... ... ... ... ... ... ... ең соңғы шара ретінде қолданыстағы заңнамаға сәйкес шара ретінде ... ... ... ... ... ... ... активтері мен міндеттемелерін мәжбүрлеп қайта құрылымдауды жүргізуі мүмкін.
Екіншіден, Стресті активтер қоры құрылды. Оның қызметі қазақстандық банктердің ... ... ... ... ... ... Банктердің сенімсіз активтерін сатып алу және кейіннен оларды басқару осы мақсатты іске асырудың негізгі ... ... ... ... және ... да ... ... елеулі тәуекелдерге ұшырайтын активтер, банктердің жылжымайтын мүлік және жер кепілдігімен қарыздар баруі осындай активтер ретінде ... ... ... сатып алу банктердің балансын өтімділігі аз активтерден тазартуға және банктерді өз шығындарын мойындауға ... ... ... алу Стресті активтер қоры айқындайтын дисконтты немесе тәуеклдерді бөлудің басқа нысанын ... құны ... ... ... ... жылы ... ... Стресті активтер қорын капиталдандыруға алғашқы траншпен 52 млрд. теңге бөлінді. 2009 жылы ... ... ... ... бюджет қаражаты есебінен 122 млрд. теңгеге дейін жеткізілетін болады.
Үшіншіден, банктердің міндеттемелеріне уақтылы қызмет ... ... ету ... өтімділіктің қосымша көздері ұсынылатын болады. Атап айтқанда, Ұлттық Банк репо операциялары бойынша ... ету ... ... ... тізімін кеңейтетін болады.
Ресурстық базаны тұрақтандыру мақсатында ұлттық компаниялардың, акционерлік ... ... ... және ... капиталына мемлекет қатысатын заңды тұлғалардың активтері Ұлттық Банктің басқаруындағы мемлекеттік ұйымдардың уақытша бос ақша ... ... ... депозиттеріне орналастырылатын болады.
Төртіншіден, қаржы секторында мемлекеттік реттеу жетілдірелетін болады. Қаржы қадағалау агенттігі пруденциалды реттеу шеіберінде банктердің сыртқы міндеттемелерін және ... ... ... ... төмендету жөніндегі жұмыстарды жалғастыратын болады. Бұл ретте банк заңнамаларының қолданыстағы және жаңадан енгізіліп жатқан ... ... ... ... ... ... яғни ... операцияларды көптеген жағдайда депозиттік база, атап айтқанда жеке тқлғалар есебінен қаржыландыруға ынталандыруы тиіс.
Таңдаулы халықаралық практика негізінде ... ... ... тәсілдері оңтайландыратын болады, бұл банк активтерін жанама факторлардың болуы мүмкін, оның ішінде экономика секторларында ... ... ... ... ... ... ұшырау, айырбас бағамдарының күтіліп отырған тұрақсыздығы әсерін ескере отырып банктердің қосымша резервтерді қалыптастаруын көздейді. ... ... ... және ... ішкі ... талаптар күшейтілетін болады. Ең алдымен банктер өтімділікті жоғалту тәуекелі мониторингіге тәсілдерді елеулі түрде ... ... тиіс ... ал банктердің активтері мен пассивтерін басқару стресті ахуалдардың туындауын ескере отырып үлгіленуі ... ... ... ... ... де, ... негізде де, сондай ақ банк конгломераты шеңберінде де қолданылатын болады.
Бесіншіден, ... ... ... жаңа ... ... ... ... пысықталатын болады. Зейнетақы қорларының салымшыларының мүдделерін қорғау мақсатында Үкімет халықтың зейнетақы жүйесіндегі жинақтарының сақталуын, жинақтаушы ... ... ... үшін ... ... деңгейін қамтамасыз етеді, олардың хабардар етілуін және қаржылық сауаттылығын арттырды.
Халықтың зейнетақы қорларына барлық салымдарын мемлекет зейнетақы жинақтарын төлеу сәтіне ... ... олар ... ... есепке ала отырып кепілдік береді. Үкімет азаматтарға зейнетақы қорларынан тұрақты төлем мониторингін жүзеге асыратын болады және жыл сайын инфляция есебі ... ... ... және ... ... сәттегі іс жүзіндегі жинақтар арасындағы айырмашылықтың орнын толтыру үшін республикалық бюджетте жыл ... ... ... ... ... ... инвестициялық портфельдерін әртараптандыру үшін Үкімет пен "Самұрық - Қазына"қоры зейнетақы активтерін ... ... ... ... үшін тарту жөнінде шара қабылдайды, құрылған Стресті активтер қоры инвестициялық рейтінгі бар борыштық бағалы қағаздарды шығаруды қамтамасыз ... ... ... ... ... қорларының инвестициялық саясатын жетілдіруді, сондай ақ зейнетақы ... ... және ... мен ... активтерін басқарушылардың жауапкершілігін арттыруды қамтамасыз ету мақсатында олардың қызметін қадағалауды жалғастырады.
Инновациялық, ... және ... ... іске ... ... ... ... проблемаларын шешу және халықты жұмыспен қамту деңгейін ... үшін ... ... жүргізу және инфрақұрылымды жаңарту қамтамасыз етілетін болады. Экономикалық өсуді қолдау мақсатында бағдарламасын іске ... ... ... ... жалғасатын болады.
Инфрақұрылымға, әсіресе электр энергетикасы секторына инвестициялар ұзақ мерзімді ... ... ... ... ету үшін зор ... ие.Инвестицияларды, ең алдымен, экономиканың шикізаттық емес секторына одан әрі тарту, инфрақұрылымдық ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымды дамыту экономикалық белсенділікті қолдау және дағдарыс кезінде халықты жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету жөніндегі барынша тиімді құралдардың бірі ... ... ... ... ... және инфрақұрылымдық жобаларды іске асыруға > қоры қосымша 1 млрд. АҚШ долларын бөледі және 2009 жылы 3 ... АҚШ ... ... ... ... ... тартылатын болды. Бұдан басқа,"Самұрық - Қазына" қорының жобаларын қаржыландыруға зейнетақы ... ... ... ... ... саласының инвестициялық тартымдылығын арттыру үшін Үкімет келесі жылдан бастап әр ... бөле ... ... жеті жыл ... ... энергия өндіруші ұйымдардың тобы бойынша шектеулі тарифтерді бекітеді және оны бұған дейінгі жылдың итарифтерді бекітеді және оны бұған ... ... ... ... ... жыл ... ... болады. Электр энергиясына арналған шекті тарифтер жаңа активтерді құруға, электр энергиясындағы ... ... ... ... ... ... қайта жаңалауға және техникалық қайта жарақтандыруға инвестициялар тартуды қамтамасыз ететін болады.
Электрожелілік активтерді дамыту үшін тарифтерге инвестициялық үлесті енгізу көзделуде. Осыған ... ... ... ... қосылғаны үшін төлемді толығымен алып тастайды.
Үкімет энергияны үнемдеу және энергияның қайта жаңғыртылатын көздерін пайдалану жөніндегі шаралар кешенін қосымша ... ... ... ... ... ... жөніндегі барлық шараларды қабылдайды және Мемлекет басшысының 2009 - 2011 жылдары әлеуметтік төлемдерді, ... және ... ... ... ... ... ... тапсырмаларын іске асыруды қамтамасыз етеді.
Атап айтқанда, 2009 және 2010 ... ... ... мен ... ... 25% - ға ... ... 2011 жылға қарай базалық зейнетақы төлемдерінің мөлшері ең төменгі күнкөріс деңгейінен 50% - ға дейін ұлғайтылатын болды. ... ... ... және арнайы мемлекеттік жәрдемақылардың мөлшері жыл сайын 9% - ға ұлғайып отырды.
2010 жылдан бастап, сондай - ақ 4 - ші және одан көп бала ... ... ... ... ... 50 айлық есептік көрсеткішке дейін және бала бір ... ... ... ... ... ай ... ... 2007 жылғы деңгеймен салыстырғанда 2,5 есе ұлғаятын болды.
Кәсіпорындарда өндіріс көлемі ... ... ... ірі ... ... жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету бойынша жұмыс жүргізетін болды.
Қажет болған кезде Үкімет облыстардың, Астана және ... ... ... ... ... ... ... түрлерін қолданып және өңірлерді жаңа жұмыс орындарын ашып, оның ішінде инфрақұрылымдық және әлеуметтік объектілердің ... ... ... оның ... " 100 ... 100 аурухана" жобасы шеңберінде халықтық жұмыспен өнімді қамтылуын арттыру жөнінде ... іс - ... ... рынокта тауарлардың тапшлығына және бағалардың өсуіне жол бермеу мақсатында үкімет бірінші кезекте қызметте қажетті тауарлардың - ет, ... сүт, ... ... қант және ... ... қорларын қалыптастыру жөніндегі жұмысты жалғастырады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Ынтымақтас елдердің жоғары қаржылық бақылау органдарының ... ... ... күшпен көтеру қажеттігі піскендіктен осы Кеңес құрылды.
Қаржылық бақылау жүйесі елдің бюджеттік, қаржылық, кредиттік, және әлеуметтік- ... ... ... ... ... ... жұмыстарын жүйесіздікке және құқықтық белгісіздікке әкелетін, бақылаушы органдардың қызметін шектейтін нормативтік-құқықтық аткілерді қайта қарау орынды. Бақылау шараларын өткізудің, қаржылық заң ... ... айып салу мен ... да ... ... маериалдық және қылмыстық жауапкершіліктің, оған қоса әкімшілік шараның әдістемесін ... ... ... ... ... ... тереңдету шамасында Қазақстан Республикасында қалыптасып келе жатқан әлеуметтік-экономикалық жағдайға толық жауап беретін қаржылық ... ... ... құру ... ... өсе ... банк ... қолдау қажеттілігі оның елдің экономикалық жүйесіндегі маңызды ... ... ... ... ... ... банктер отандық экономикалық жүйенің ажырамас бөлігіне айналған, оның жұмыс істеуін қамтамасыз ететін және оның нарық ... ... ... ... ... ... қалыптастырды.
Отандық банктерге қолдау жасай отырып, мемлекет олардың ішкі экономика мен нақты секторды кредиттеу көлемін сақтайтындықтарына, атап айтқанда, шағын және орта ... ... ... және ... несиелеу бойынша қолайлы жағдайды белгілейтіндіктеріне сенім артуда. Мемлекеттің мақсаты - ... жүйе ... ... және сақтау. Бұл мақсаттар үшін Қазақстанда тиісті реттеу мен қадағалау, сондай-ақ депозиттерге кепілдік беру жүйесі бар. Жүйе тұрақтылығына қауіп төнген ... ... банк ... ... ... ... ... және көлемде қаржылық қолдау көрсетеді.
Мемлекет банктің борыштары бойынша ... ... ... ... банктердің операциялық қызметіне араласпайды. Ағымды жағдайда банктер банк депозиторларының мүдделерін барынша қорғалатындай етіп ... мен ... ... ... ... ... тиіс. Бұған қарамастан мемлекет қызметі ел экономикасының одан әрі ... ... ... жүйе ... ... ... ... бастамаларымен шығады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
* Жолдасбаева Г.Ө. Оқу құралы Алматы - 2003, 5 бет
* ... Қ.К., ... З.Н., ... Н.А. ... есеп ... Оқу құралы. Алматы: Экономика, 2003-360 бет.
* Көшенова А.М. Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары. Оқу құралы.-Алматы: Экономика, 2000.-328 бет.
* ... Ө.Қ., ... Е.Н., ... Б.А. ж/е т.б. , ... ... ... Қ.К., ... С. Қаржы.
* Өмірзақов К.Ө. Оқу құралы Орал - 2003, 5 бет ... 1 ... - ... ... ... 4
Сызба -
Шаруашылық жүргізуші төменгі ... ... ... аса ... абсолюттік қаржылық көрсеткіштер қабылданады:
1)өнімді өткізуден түсетін табыс;
2)өткізілген өнімнің өзіндік құны;
3)жалпы табыс;
4)кезең шығысы;
5)негізгі қызметтен түсетін ... ... ... ... 5
Сызба -
Қосымша 2
Сызба -

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қаржылық жоспарлау мен болжау19 бет
Қаржылық жоспарлау мен болжаудың теориялық негіздері26 бет
«Мерей» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің қаржысын жоспарлау43 бет
Қаржы жоғары оқу орындарына арналған оқулық107 бет
Бюджеттік болжау мен жоспарлау81 бет
Бюджеттік жоспарлау мен болжау75 бет
Жергілікті бюджетті жоспарлау және болжау мәселелері75 бет
Жоспарлау мен болжаудың түсінігі және маңызы12 бет
Криминалистикалық болжаулар және тергеуді жоспарлау8 бет
Криминалистикалық болжаулар және тергеуді жоспарлау туралы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь