Ұйым экономикасы

Мен,……….., кәсіптік тәжірибемді «Басқарушы компания Доминанта» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінде өттім. Бұл практиканың мақсаты колледжде теориялық оқу кезінде алынған теориялық білімді бекіту, тереңдету, есеп-талдаушылық және аудиторлық жұмыста практикалық жаттығуларды алу болып табылады.
Бұл мақсаттарды орындау үшін келесідей міндеттерді орындау керек:
• кәсіпорынның ұйымдастырылуымен, оның құрылымы, сала бағыты және кәсіпорынның басқарушылық және өндірістік құрылымының негізгі қызметімен танысуға;
• кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп, талдау, аудиттің ұйымдастырылуын оқып білу. Оның ішінде: есеп саясатын, бухгалтерлік есеп формаларын, есеп автоматизациясын, бастапқы құжаттар мен құжат айналымын, аналитикалық есеп формаларын; қаржылық есептіліктің құрамы мен мазмұнын; жүргізіліп отырған есеп беруді ұйымдастырудың қысқаша сипаттамасын;
• тәжірибені міндетті түрде кәсіпорын бухгалтериясында немесе экономикалық талдау және ішкі аудит бөлімдерінде келесідей бөлімшелерде белгілі бір жұмыс орнын ала отырып өту қажет: материалдық құндылықтар, негізгі фондтар, еңбек ақы есебі мен талдауы;
• бухгалтерлік операцияларға, аналитикалық көрсеткіштер есебіне, инвентаризация жүргізу мен тексеруге байланысты құжаттарды өңдеу мен қалыптастыруға қатысуға;
• кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметін, бухгалтерлік есбін ұйымдастыру сұрақтарын шешуге бағытталған жиналыстарға қатысуға міндеттімін.
Қазіргі таңда қаржылық, басқару есебінің жүйесін қалыптастыратын нақты, уақытылы берілген экономикалық ақпаратсыз шаруашылықты басқару, оны жетілдіру үшін қандай да бір тиімді шешім қабылдау, ұйымдастыру мүмкін емес.
Есеп мәліметтерін кәсіпорынның және оның құрылымдық бөлімшелерінің жұмысын жедел басқару үшін, қаржылық есебін құру үшін, қолданады.
Қазіргі таңда елімізде бухгалтерлік есепті одан әрі дамыту мен жетілдіру бойынша, бухгалтерлік есеп жөніндегі құқықтық актілерді дайындау мен қабылдау бойынша, халықаралық есеп стандарттарына көшу бойынша көптеген үлкен жұмыстар жүргізілуде.
Бухгалтерлік есепте капиталдың айналым сатысы деп шаруашылықтың өндіріс, жабдықтау және өткізу процесін айтады.
Бұл қызметтердің қаржылық нәтижесі барлық өндірістік ресурстар, шаруашылық операциялар, өндірістік циклдің элементтері, капиталдың айналым сатылары қаншалықты есепке алынуы, тіркелуі және өлшенуі бойынша анықталады. Бұндай аса маңызды міндетті бухгалтерлік есеп орындайды.
Кәсіпорынның тиімді қызмет етуін қамтамасыз ету оның атқаратын қызметін білікті экономикалық басқаруды талап етеді. Ал ол өз кезегінде оны талдай білумен анықталады.
Талдаудың арқасында даму тенденциясы игеріледі, қызмет нәтижесінің өзгеру факторлары терең әрі жүйелі зерттеледі, жоспарлар мен басқару шешімдері негізделеді. Олардың орындалуына бақылау жүргізіледі. өндірістің тиімділігін көтеру резервтері анықталады, кәсіпорын қызметінің нәтижесі бағаланады. Оны дамытудың экономикалық стратегиясы дайындалады.
Сондықтан, білікті бухгалтерлер, аудиторлар және экономикалық саланың басқа да мамандары экономикалық зерттеу әдістерін жақсы білуі керек.
Аудит – Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қаржылық есептiлiк жасау және өзге де ақпарат туралы тәуелсiз пiкiр бiлдiру мақсатымен тексеру болып табылады
        
        КІРІСПЕ
Мен,……….., кәсіптік тәжірибемді «Басқарушы компания Доминанта»
жауапкершілігі ... ... ... Бұл ... мақсаты
колледжде теориялық оқу кезінде алынған теориялық ... ... ... және ... жұмыста практикалық
жаттығуларды алу болып табылады.
Бұл мақсаттарды орындау үшін келесідей міндеттерді ... ... ... ... оның ... сала ... ... басқарушылық және өндірістік құрылымының негізгі қызметімен
танысуға;
• кәсіпорындағы бухгалтерлік ... ... ... оқып ... Оның ішінде: есеп саясатын, бухгалтерлік есеп
формаларын, есеп автоматизациясын, бастапқы ... мен ... ... есеп ... ... ... құрамы мен мазмұнын;
жүргізіліп отырған есеп беруді ұйымдастырудың қысқаша сипаттамасын;
• тәжірибені міндетті түрде ... ... ... ... және ішкі ... ... келесідей бөлімшелерде
белгілі бір жұмыс орнын ала отырып өту қажет: ... ... ... ... ақы ... мен ... ... операцияларға, аналитикалық көрсеткіштер есебіне,
инвентаризация ... мен ... ... ... ... ... қатысуға;
• кәсіпорынның қаржы-шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... қатысуға
міндеттімін.
Қазіргі таңда қаржылық, басқару есебінің жүйесін қалыптастыратын
нақты, уақытылы берілген экономикалық ақпаратсыз шаруашылықты ... ... үшін ... да бір ... шешім қабылдау, ұйымдастыру мүмкін
емес.
Есеп мәліметтерін кәсіпорынның және оның құрылымдық бөлімшелерінің
жұмысын жедел басқару үшін, ... ... құру ... ... ... елімізде бухгалтерлік есепті одан әрі ... ... ... ... есеп ... ... ... дайындау
мен қабылдау бойынша, халықаралық есеп стандарттарына көшу ... ... ... ... ... ... айналым сатысы деп шаруашылықтың
өндіріс, жабдықтау және ... ... ... ... ... ... ... өндірістік ресурстар,
шаруашылық операциялар, өндірістік циклдің элементтері, ... ... ... есепке алынуы, тіркелуі және ... ... ... аса ... міндетті бухгалтерлік есеп орындайды.
Кәсіпорынның тиімді қызмет етуін қамтамасыз ету оның атқаратын
қызметін білікті ... ... ... ... Ал ол өз ... ... ... анықталады.
Талдаудың арқасында даму тенденциясы игеріледі, қызмет нәтижесінің
өзгеру факторлары терең әрі ... ... ... мен ... ... ... ... бақылау жүргізіледі. өндірістің
тиімділігін көтеру резервтері анықталады, кәсіпорын қызметінің нәтижесі
бағаланады. Оны дамытудың экономикалық стратегиясы ... ... ... аудиторлар және экономикалық
саланың басқа да ... ... ... ... жақсы білуі
керек.
Аудит – Қазақстан ... ... ... ... ... және өзге де ... ... тәуелсiз пiкiр бiлдiру
мақсатымен тексеру болып табылады.
Модуль 1. Ұйым ... 1.1 ... ... ... ... ... 1.1.1. ... құрылымымен танысу. Жұмыс орнында еңбекті қорғау
және қауіпсіздік техникасы бойынша нұсқау
ЖШС «Басқарушы компания Доминанта» 2005 жылы ... ... ... Тян Наталья Борисовна . Компанияның
мекен-жайы Алматы қаласы,Райымбек даңғылы 162А .Бұл кәсіпорын 10 ... ... ... ... жұмыс істейтін құрылыс компанияларының
бірі.Алматы қаласының 12 ірі жобасын іске асырған.Бұл фирма қысқа мерзім
ішінде өндірісте үлкен тәжірибе жинаған ... ... ... ... ... орталықтары мен сауда орталықтарын тұрғызуда үлкен
тәжірибеге ие. ... ... ... ... ... өзінің жеке балансы,
есеп және де банк мекемелерінде басқа да несие - ... ... ... дөңгелек мөрі, фирмалық бланкісі, логотипі бар.
ЖШС «Басқарушы ... ... ... ... ... отырып,заманауи технологиямен жұмыс жасауда.
Серіктестік өз қойған мақсаттарына сәйкес өз қызмет ... ... ... ... жұмыстары
құрылыс алаңын дайындау
жер жұмыстары
ғимараттар мен құрылыстардың құрылымдарына көтергіш және қоршау тұрғызу;
объектілерді жөндеу және қайта ... оның ... ... ... салу,нығайту
әрлеу жұмыстары
сыртқы және ішкі инженерлік желілер мен құрылыстарды құру жұмыстары
бас мердігер қызметтері
құрылыс техникасын жалға беру
ЖШС ... ... ... ... ... ... да ... асыра алады.
Тізімі заң актілерімен белгіленген, басқа да қызмет ... ... ... негізінде жүзеге асырады.Компания
меншігінде құрылыс машиналары паркі мен механизмдері бар.
ЖШС-ң басты ... METRO ... Mega ... ... сынды компаниялар.
ЖШС «Басқарушы компания Доминанта» ұжымы-азаматтық және өнеркәсіптік
құрылыс алаңында кең әрі ... ... ие ... ... ... ... ... ірі жобаларының бірнешеуі:
2009
 Көтерме сауда орталығы «METRO Cash&Carry»
Тапсырыс беруші:  ЖШС «МЕТРО Казахстан», Астана қ,.
Орындалған жұмыс көлемі: 11 000м²
Бас мердігер
2007 - ... ... ... ... ... ... жұмыс көлемі: 21 660м²
Бас мердігер
2006
 
Тапсырыс беруші: ЖШС «Mega Centre Development»
Жасалған жұмыс көлемі: 5 100 м²
Құрылыс –монтаж және ... ... ... ... ... «AGAT Asia»
Жасалған жұмыс көлемі: 6 650 м²
8-залды кинотеатр
Тапсырыс беруші: ЖШС «Star Cinema»
Жасалған жұмыс көлемі: 4 382 ... ... және ... ... боулинг орталығы
Тапсырыс беруші: ЖШС «BBSS»
Жасалған жұмыс көлемі: 2 542 м²
Құрылыс –монтаж және әрлеу жұмыстары 
Тапсырыс беруші: ЖШС «Кокмайса»
Жасалған жұмыс көлемі :25 798 ... ... және ... ... Plus
Тапсырыс беруші: «INTERFOOD»
Жасалған жұмыс көлемі: 6 800 м²
 4 залды кинотеатрЖалпы көлемі: 1 650 м²
Директор
Хатшы
Механизация ... ... ... ... ... ... бөлімі
Логистика бөлімі
Өндіру бөлімі
Бас экономист
Негізгі клиенттермен жұмыс жасайтын менеджер
Технология бөлімі
Бухгалтерия
АХО
Құрылыс алаңы
Бас энергетик
Кәсіорынның құрылымы
Кәсіпорында ... 47 ... ... ... ,есепшіні қоса алғанда
12 кісі басқару бөлімінде жұмыс жасайды.Компанияның ... ... ... әрі ... ... ... ... жұмыс күшінің әрекетсіздігі ,жұмыстағы
қиындықтар мен үзілістер бұзбау үшін бас мердігердің болуы басты шешім
болып табылады.``Тәжірибеміз көрсеткендей,барлық ... ... ... ... ... жауап бере алатын білікті
серіктестер табу компания үшін де клиенттер үшін де оңтайлы шешім екені
анық``-дейді компания ұжымы.Осылайша барлық жұмысты өз ... әрі ... ... ... ие болады.
Тақырып 1.1.2. Ұйымның экономикалық қызметінің негізгі есеп беру
құжаттарымен танысу
Есеп беру термині деп ... ... ... ... ... шаруашылық субъектінің көп жақты қызметін бақылауға болады. ...... ... бұл – ... ... әр түрінің негізінде
құрастырылған ... ... және ... ... бар – ... ... Есептің және есеп берудің арасындағы
байланыс, есепте алынатын жиынтқы мәліметтер ... ... есеп ... ... ... қойылған кезде, орнатылады.
Бүгінгі күндегі есеп беру – негізгі ақпараттық құжат, оның мәліметтері
кәсіпорынмен ... ... ... ... және ... бұл ... ... жүргізудің негізгі факторы болып
табылады. Соныме қатар, ол, бірігіп ... ... ... ... ... ... ... фирманың қызметінің жарнамалаудың
ерекше әдісі болып саналады.
Есеп беруді құрастырудың алдыңда елеулі дайындық ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асады. Негізінде
бухгалтерлік есеп жатқан, есеп беруге бұл жағдайлар ерекше мән ... ... ... ... ... ... рөлі тек
қана шаруашылық операцияларды бекіту ... ... ... ... ... жақсарту бойынша экономикалық шешімдерді жоспарлау,
бақылау, дайындау және ... есеп ... ... ... және ... жағдайы, және
де есеп беру кезеңі үшін шаруашылық ... ... ... ... ... әдістемелік нұсқауларды бекіту
туралы» 1997 жылдың 27 шілдесіндегі ҚР-ның Өкіметінің ... ... ... жасау туралы әдістемелік нұсқаулар келтіріледі. Осы ... ... ... есеп ... ... ... ... қызметтің нәтижелері туралы есеп беруден;
ақша құралдарының қозғалысы туралы есеп беруден
түсіндірме жазбадан
кіріс шығыстар есебі
Блок 1.2. ... ... ... экономикалық жұмыс
Тақырып 1.2.1. Ұйымның жарғылық капиталы, құрылтай құжаттары
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ету
үшін жаңадан құрылған кәсіпорынның жасаған қаражаттарының сомасы болып
саналады. Ол ... ... ... ... жеке ... мемлекеттің қаражаттарының, материалдық емес активтердің ... да ... ... ... ... ... ... капиталдың есебі 5000-ші ... ... ... ... ... ... мемлекеттік тіркеуден өтпес бұрын,
алдымен жарияланған жарғылық капиталының ... ... ... ... ... минималды көлемі жабық қоғам үшін – жүз
минималды есептік көрсеткішін құрайды. Акцияны шығарудың жағдайы, мерзімі,
саны ... ... ... белгіленеді. Қоғамның шығарылған
жарғылық капиталының деңгейі шығарылатын акцияның номиналдық құнына тең
болады. Жарғылық ... ... ... шығарылған немесе сатып алынған
және жойылған акцияларға сәйкес өзгеруі мүмкін. Жарғылық капиталды ұлғайту
және азайту туралы ... ... ... ... ... ... ... төмендеуге болмайды.
«Басқарушы компания Доминанта» ЖШС Жарғылық капиталы.
Серіктестікті құру және оның ... ... ету ... Жарғылық капиталы құрылады.Шаруашылық серіктестіктің
жарғылық капиталына салым ақша, бағалы қағаздар, заттар, мүліктік
құқықтар, оның ішінде жер ... ... мен ... ... ... және өзге де ... болуы мүмкін.
Салымды жеке мүліктік емес құқықтар және өзге де материалдық емес
игіліктер ... ... жол ... салым ретінде мүлікті пайдалану құқығы берілген
жағдайларда бұл салымның мөлшері құрылтайшы құжаттарда ... ... ... ... ... ... пайдалануына берілген мүліктің кездейсоқ құрып кетуіне
немесе бүлінуіне тәуекелдік, осы мүлікті берген қатысушыға
жүктеледі.Жарғылық капиталға ... ... ... ... мүліктік құқықтар түріндегі салымдары барлық
қатысушылардың келісімі бойынша немесе серіктестіктің барлық
қатысушыларының жалпы жиналысының шешімі ... ... ... ... ... құны ... мың ... есептік
көрсеткіштен асып кетсе, оны бағалауды тәуелсіз сарапшы растауға тиіс.
Жарғылық капиталдың мөлшері 430 410 000 (төрт жүз отыз миллион төрт
жүз он мың) ... ... ... ... тіркеу сәтінде толығымен
құрылған.
Серіктестіктің Жарғылық капиталы Қазақстан Республикасының
«Жауапкершілігі ... және ... ... бар ... Заңының 24 бабына сәйкес құрылады.
Серіктестіктің қатысушысы қолданыстағы заңнамаға сәйкес Жарғылық қорды
көбейту немесе азайту туралы ... ... ... ... ... ... хабардар етілгеннен кейін ғана
шаруашылық серіктестігінің жарғылық капиталын азайтуға жол беріледі.
Құрылтай құжаттары.  Қазақстан Республикасының «Жауапкершiлiгi шектеулi
және қосымша жауапкершiлiгi ... ... ... ... серiктестiктiң серiктестiк атауын, сондай- ақ
"жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiк" деген сөздердi немесе "ЖШС" ... ... тиiс ... атауы болады.Қосымша жауапкершiлiгi
бар серiктестiктiң  фирмалық атауында тиiсiнше "қосымша  жауапкершiлiгi бар
серiктестiк" деген сөздер ... "ҚЖС" ... ... ... ... ... ұйым болып табылады,
азаматтық құқықтары  болады. Жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiктiң 
орналасқан жерi деп оның тұрақты  жұмыс iстейтiн органының орналасқан жерi
танылады. Жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiк өзi орналасқан жерден
тыс жерлерде филиалдар құрып, ... ... ... құру оның ... ... ... ... серiктестiктi заңды тұлға ретiнде мемлекеттiк
тiркеуден өткiзумен аяқталады.Құрылтай  шарты.Жауапкершiлiгi шектеулi
серiктестiктiң құрылтай шарты: жазбаша нысанда,әрбiр құрылтайшының немесе
оның уәкiлеттi өкiлiнiң шартқа қол қоюы ... ... ... ... ... ... кiретiн заңды тұлғаларды
олардың тиiстi заңды тұлға атынан сенiмхатсыз әрекет етуге құқылы
басшылары ұсынуы мүмкiн. Шартқа қол  қоюдан бас тарту серiктестiкке 
кiруден бас тартуды бiлдiредi. Шартқа ескертпелер жасай ... қол ... ... Серiктестiктiң жекелеген қатысушылары мәртебесiнiң
ерекшелiктерi барлық құрылтайшылар қол қойған шарттың мәтiнiнде көрсетiлуге
тиiс. Құрылтай шартын нотариат куәландыруға ... ... ... шектеулi
серiктестiктiң жарғысы серiктестiктiң  заңды тұлға ретiндегi құқықтық
мәртебесiн  белгiлейтiн құжат болып табылады.  Серiктестiктi
мемлекеттiк тiркеу кезiнде оның жарғысы  құрылтай құжаты ретiнде қаралады.
Жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiктiң жарғысында:серiктестiктiң фирмалық
атауы, орналасқан жерi мен ... ... ... ... жүргiзудi тiркеушi жүзеге асыратын
серiктестiктердi қоспағанда) олардың атауы, орналасқан жерi, ... ... (eгep ... ... ... ... немесе аты-жөнi,
тұратын жерi және жеке басын куәландыратын құжаттың деректерi (eгep
құрылтайшы жеке ... ... ... ... жарғылық
капиталының мөлшерi туралы мәлiметтер;серiктестiк органдарын құру тәртiбi
мен олардың құзыретi;серiктестiктi қайта ұйымдастыру және оның қызметiн
тоқтату ... ... ... ... тiркеушi
жүзеге асыратын жағдайда серiктестiктiң таза кiрiсiн бөлудiң
тәртiбi;серiктестiкке қатысушыларға және ... ... ... ... ... ақпаратты ұсыну тәртiбi және
мерзiмi;серiктестiкке қатысушылардың құқықтары мен мiндеттерi болуға
тиiс.Жарғыда ... ... ... ... ... де болуы мүмкiн.Серiктестiктiң  жарғысында оның қызметiнiң мәнi
мен  мақсаттары көзделуi мүмкiн.Серiктестiктiң  нотариат куәландырған
жарғысында даналары, сондай-ақ оның ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырған органда
сақталады.
Блок 1.3. Инвестициялық қызмет. Негізгі қорлар мен айналымнан тыс ... 1.3.1. ... ... – бұл ... ... ... формасы болып табылады.
Бизнес-жоспар негізгі мақсаты берілген бизнестің негізін салу және нақты
кезеңге нәтижелерді бағалау. Осы тұрғыда бизнес -жоспар ... жету ... ... ... бизнесті басқару және іс-әрекеттер бағытын
анықтайтын құжат болып табылады. Бұл ... ... ... және ... ... мен ... қажетті элементі.
Бизнес-жоспарды жоспарлау процесі және фирманың ішкі басқару инструменті
ретінде қарастыруға болады. Сондықтан да бизнес-жоспар ылғи да ... ... ол ... жаңа ... ... ... үйрету құралы. Бұл аспектіде бизнес-жоспар бұл
үзіліссіз тану мен өзін-өзін тану процессі құралы. Осыдан бизнес-жоспар
шығармашылық процесс деп бекітуге болады.
Нарықтық экономикада ... ... ... мәні бойынша әр
түрлі типте қолдануы мүмкін. Бизнес-жоспар келесідей жіктеледі:
-            Коммерциялық сана және инвесторлық жобаның толық бизнес-
жоспары;
-            ... сана және ... ... ... ... және ... Құрылымдық бөлімдердің бизнес-жоспары;
-            Бизнес-жоспар несиеге сұраныс;
-            Бизнес-жоспар – грантқа сұраныс;
-            ... даму ... ... бойынша бизнес-жоспар әртүрлі қолдануына байланысты
атқарылады.
Бизнес-жоспар құжат ретінде ... ... және ... ... ... алмастыруға қабілетті. Сондықтан, бизнес-
жоспар – бұл кәсіпорынның өндірістік-қаржылық қызметінің ... ... даму ...... iс-шаралардың зерттеп-дайындалған негiзгi
аспектiлерiн, туындаған мәселелердi, мүмкiн болған кедергiлердi сараптау
және оны ... ... ... ... құжат. Несие беру үшiн
негiз болады, коммерциялық жобаның шынайылығын және тиiмдiлiгiн сараптау
құралы болып ... ... ... ... ... ... кірді, сондай-ақ инвесторлармен, кредиторлармен
және мемлекеттік басқару органдармен келіссөздерді жүргізу үшін ... ... ... ... мен ... ... ... айырмашылықтар бар.Стратегиялық жоспарды жалпы кәсіпорын бойынша
құрастырады және барлық мақсаттар мен ... ... ... жаңа ... құру мен дамыту үшін нақты мақсаттар мен міндеттер
бейімделеді.Бизнес-жоспар ... ... ... ... ... кең ... болып келеді. Осыдан бизнес-жоспар бұл ... ... бір ... ... ... ... ... құжат болып техника-экономикалық негіз болып табылады,
өйткені мұның бағыты бизнес-жоспардағыдай, ... ... ... ... ... ... ... – бұл кәсіпкерлік жобаның негізгі
формасы болып табылады.
Бизнес-жоспар ... ... ... ... ... салу және ... ... бағалау. Осы тұрғыда бизнес -жоспар табысқа жету ... ... ... ... ... және іс-әрекеттер бағытын
анықтайтын құжат болып табылады.
Тақырып 1.3.2. Ұйымдағы жоспарлау және болжау
Жоспарлау – ... іске ... ... ... түрде талдау
процесі. Кез-келген шаруашылық қызметтің мақсатқа жетуі, ғылыми немесе
логикалық тұрғыдан нәтежиесін ... ... ... ... ... мүмкін қиындықтар мен жағдайларды алдын-ала қарастыруға мүмкіндік
береді. Сонымен, болжаудың екі түрі болады: теориялық-танымдылық және
басқарушылық болжау.
Жоспарлау мен болжау – бұл, ... ... ... мен себеп-
салдар нәтежиесінде, әлеуметтік және ғылыми-техникалық прогрессте, қоғамдық
өнімділіктің дамуы мен нәтежиесін алдын-ала ғылыми тұрғыдан көре білу.
Болжау мен жоспарлаудың әдістеріне ... ... ... ... ғылыми тұжырымдар, әртүрлі жағдайлар, жоспарлау мен болжаудың
мақсатқа сай ... ... ... ... және ... ... негізгі принципі – жоспарлық есептің ғылыми негізделуі және нақты
шама болуы.Бұл барлық экономикалық заңдылықтарды, ғылымның жаңа
жетістіктерін ... ... мен ... ... ... ... білу мен ... құралады.
Экономикалық тепе теңдікті сактау және талдау жасай білу керек. Яғни,
нарықтағы сұраныс пен ұсыныстың көрсеткіштерін толық зерттеу. Соған ... мен ... ... ... тағы да бір маңызды принципі бұл – мемлекеттің, қоғамның,
шаруашылық ... ... ... ... ... ... де ... жасауда ең бірінші айналысатын саладағы тиімді және ұтымды
шешімдерді қарастыру керек. Бұл болашақта әр кәсіпорынның, әр ... ... ... ... ... ... барысында, тексеріле отырып, түзетулер мен толықтырулар
енгізілуі мүмкін.
Тақырып 1.3.3. Инвестицияның ... ... ... ... мына ... ... жүзеге
асырылады:
* Таза дисконттық табыс(ТДТ);
* Табыстылық индексі(ТИ);
* Табыстылықтың ішкі нормасы(ТІН);
* Жұмыс ... ... ... ... есеп ... ... өзгерістер
болмаса н/е есеп базалық бағада жасалатын болса,онда тұрақты дисконтты
норма үшін ТДТ :
∑∑ьььт
ТДТ= ∑(Rt- Зt)*1/( 1+E)t
Ппппt=0
Rt - есептің t- ... ... ... - осы ... ... объектіні жою адымының номеріне тең есеп тегі;
Е – дисконт нормасы.
Егер ТДТ 0 болса ,инвестициялық жоба ... ... ... ... сомасының күрделі салым көлеміне
қатынасын айтады және келесі формуламен есептеледі:
ииииииииит
ТИ = 1/К* ∑ (Rt- Зt)*1/( 1+E)t
ммммммі t=0
К –инвестициялық ... ... ... үшін ... күрделі салымның
сомасы;
Rt - есептің t- адымында жететін нәтижелер;
Зt - осы ... ... ... жою ... ... тең есеп ...... нормасы.
Егер ТИ>1,жоба тиімді.
Табыстың ішкі нормасы келтірілген залалдар көлемі келтірілген күрделі
салымға тең болған жағдайдағы дисконт нормасын көрсетеді:
Ит ... (Rt- Зt)*1/( 1+E)t = ∑ (Кt/( ... ... ... ... ... ... табыс нормасына тең не одан
көп болған жағдайда инвестициялық жоба салымы тиімді.
Қайтарым уақыты –бұл инвестициялық жобамен байланысты алғашқы
салымдардың және басқа шығындардың ... ... ... ... асатын мерзім:
Тқай =ИШ/ТААорж
ИШ –жобаны жүзеге асыру үшін қажетті инвестициялық шығындар сомасы.
ТААорж –жобаны қолдану мерзіміндегі таза ақшалай ... ... ... ... қызметі.
Нақты инвестициялар –тауар өндіру және қызмет көрсетуден пайда табу
үшін қаражаттың нақтылы активтерге ... ... ... да ... ... бағалы қағаздар мен акцияларды сатып алуға
бағытталған.
Венчурлік инвестициялар-бұл тәуекелді ... ... ... н/е жоғары қауіп –қатермен байланысты бизнестің
жаңа саласында қызмеи атұаратын кәсіпорындарға жұмсалымын көрсетеді.
Аннуитет-тұрақты уақыт аралығында салымшыға белгілі табыс әкелетін
инвестициялар.
Инвестициялар-кәсіпорын ... ... н/е ... арналған
жұмсалымдары,яғни кәсіпкерлік қызметтің нәтижесінде пайда табу
мақсатымен н/е әлеуметтік тиімділікке жұмсалған мүліктік және
теориялық құндылықтардың барлық түрлері,капиталдың ел ішіндегі және
шетелдегі ұзақ мерзімді ... ... ... ... кәсіпорынның даму
жоспары бизнес-жоспар ретінде көрсетіледі, ол негізінен кәсіпорынның даму
жоспарының ... ... ... ... Егер жоба
инвестицияны тартумен байланысты болса, онда ол ... ... ... ... кез келген жобасы, қалай болса ... ... ... ... ... ... бойынша жоба –
бұл белгілі бір мақсатқа жетелейтін ... ... ... ... ... 1.3.4. ... негізгі өндірістік қорлар құрамы, құрылымы мен
қозғалысы
«Негізгі құралдар – материалдық өндірісте және өндірістік емес ортада
ұзақ мерзім ... (бір ... ... ... ... ... активтер».
Өндіріс процесінде көп рет қолдану, ұзақ ... ... ... ... ... – заттай түрі) негізгі құралдардың ерекшелігі болып
табылады. Өндіріс процесі және сыртқы орта ... ... ... ... нормалар бойынша амортизацияны есептеу жолымен нормативті
қызметінің мерзімі бойында бастапқы құнын өндіріс шығындарына өткізеді.
Өндіріс ... ... ... ... ... құралдар
өндірістік және өндірістік емес болып екіге бөлінеді.
Негізгі өндіріс құралдарына өндіріс процесіне ... ... ... олардың көмегімен өнімді әзірлеген ... ... ... ... ... т.б.) әсер ету ... және ... жүргізу үшін қажет материалдық жағдайын жасайды
(ғимараттар, ... ... ... ... өндірістік
құралдардың пайдалануын сипаттайтын шолушы экономикалық көрсеткіші – қор
қайтарымы болып табылады, ол негізгі құралдардың бір ... ... ... немесе ақшалай түріндегі өнімді көрсетеді.
Өндірістік емес негізгі құрал-жабдықтар – тұтынуға ... ... Ол ... мәдени-тұрмыстық (ғимараттар, тұрғын үй-коммуналдық,
денсаулық сақтау мүлкі, т.б.) қажеттіліктерін ұзақ ... бойы ... ... ... құралдар меншікті және жалға алынған болып
бөлінеді. Менің қарастырылып отырған «Басқарушы компания ... ... ... ... ... мен ... – күш ... машиналар мен жабдықтар; жұмысшы
машиналар мен жабдықтар; өлшеу және реттеу аспаптары және қондырғылар мен
лабораториялық жабдықтар; ... ... егер ол ... ... ... ... оған ... бейімделген құралдарды, соған тиісті
заттарды, аспаптарды, қоршауды, фундаментті қоса алғанда, мүліктік ... ... да ... ...... қорлары, спорт мүлкі және басқа
да салымдар.
«Басқарушы компания Доминанта» ЖШС-дегі негізгі құралдардың
бухгалтерлік ... ... ... ... түсуін, оның ішінде орын
ауыстыруы мен шығуын, дұрыс құжаттық ... және ... ... ... ... ... ... адамдарға бекітілуін және
сақталуы мен ұтымды пайдаланылуын бақылайды; негізгі құралдардың есептелген
амортизациясы мен тозу ... ... ... көрсетілуін, негізгі
құралдардың қор қайтарымын анықтауды, жаңа техниканың және оны қолданудың
жаңа әдістерінің тиімділігін; ... ... ... ... ... есебін; негізгі құралдарды түгелдеуді және қайта бағалауды
мезгелінде жасауын және олардың нәтижесін ... ... ... сату және ... ... шығу ... ... нақты
көрсетілуін қамтамсыз ету керек.
Кесте №1. «Басқарушы компания Доминанта» ЖШС-ның негізгі қорларының
қозғалыс көрсеткіштерінің талдауы ... ... ... |Көрсеткіштер ... ... |
| | ... құны |л ішінде) |шығуы(жыл |
| | | | ... |
|1 |Lexus LX 570 |- |2 073 265 |- |
| ... | | | |
|2 |Lexus LX 570 VİN |- |19 672 500 |- |
| ... | | | |
| ... | | | |
|3 |Toyota Avensis |- |4 736 408 |- |
| ... | | | |
|4 |Toyota Land Cruiser |- |886 735 | |
| |100 Gx7 2003 | | | |
| ... | | | |
|5 |Toyota Land Cruiser |- |93000 |- |
| |Prado ... | | | |
|6 |Жер -0,0998 га |14 880 642 |- |- |
| ... -2 | | | |
|7 |Жер- № ... |- ... |
| ... | | | |
|8 |Жер- № ... ... |- |- |
| ... | | | |
|9 |Жер- № ... ... |- |- |
| ... | | | ... |Жер 0,1530 га |633 570 | | ... ... аппараты Миника|19 000 | | |
| |1102 Ф | | | ... |МФУ HP Laser ... |24 910 |- |
| |MFP A4 print ,scan | | | ... |Ғимарат |- ... |
| | | |69 | ... ... Dell Inspiron|- |145 863 |- |
| |5720 Core i5 3210M | | | |
| |2.5 Ghz6 Gb | | | ... ... блок |36500 |- |- ... |Телефон iPhone 16гб |145000 |- |- ... ... ... Доминанта»-ның негізгі құралдарының құрамын
талдай отырып кәсіпорынның негізгі құралдарының 60 % пассивті ,40% активті
екеніне көз жеткіздім.
Негізгі ... орта ... ... ... ... ... қорлардың
орта жылдық құны ортажылдық бағада есептелуі мүмкін. ... ... ... келесі формуламен есетеуге болады.
= Н+ –
(1)
Мұндағы, – негізгі қорлардың жылдық орташа құны;
Н - негізгі қорлардың ... ... ... ... орта жылдық кіріс құны;
– негізгі қорлардың орта жылдық шығыс құны;;
= Н*/12 ... Н - ... ... ... ... ... ... Н*/12
(3)
Мұндағы, Н - негізгі қорлардың кіріс құны;
- пайдалану ... ... ... ... ... ... құрылымының қозғалысын сипаттайтын көрсеткіштеріне:
- негізгі құралдардың өсу коэффициенті(1);
- негізгі құралдардың ... ... ... ... ... шығу коэффициенті(3);
- негізгі құралдардың тозу коэффициенті(4);
- негізгі құралдардың жарамдылық (5) коэффициенті жатқызылады.
НҚ өсу = НҚ қ. енг. / НҚк.б.б.қ
(4)
Мұндағы: НҚ қ. енг. – ... ... ... ... ... құралдардың
құны;
НҚк.б.б.қ – кезең басындағы негізгі құралдардың бастапқы құны;
Кжаңару = НҚ енг. / НҚк.с.б.қ.
(5)
Мұндағы: НҚ енг. – белгілі бір ... ... ... ...... ... негізгі құралдардың бастапқы құны.
НҚ шығу = НҚ і.ш. / НҚ ... НҚ і.ш. – ... ... ... ... ... ... қ ны;
НҚ к.б. – кезең басындағы негізгі құралдар ... ... = НҚ қ.қ. / НҚ ... НҚ қ.қ. - ... құралдардың қалдық құны;
НҚ б.қ. - негізгі құралдардың бастапқы құны.
НҚ тозу = НҚ т.с. / НҚб.қ.
(8)
Мұндағы: НҚ т.с. - ... ... тозу ... - ... ... ... құны.
Негізгі құралдарды пайдалану тиімділігінің көрсеткіштері:
Негізгі қорларды пайдаланудың жалылама көрсеткіштеріне қор қайтарымдылығы,
қор сиымдылығы және ... ... ... Осы көрсеткіштер арқылы
кәсіпорындағы негізгі құралдарды пайдалану ... ... ... ... ...... бір кезең ішінде өндірілген ... ... ... ... қызмет құнының негізгі ... ... ... ... ... мына ... бойынша есептеледі:
Ққ = Қө/НҚо.қ.
(9)
Мұндағы: Қө – ... ... ... ... ... жұмыс н/е
көрсетілген қызмет құны;
НҚо.қ. – ... ... ... ... ... ... - бұл қор ... кері шамасы болып
табылады, яғни ... ... ... ... ... ... ... немесе
қызмет көлеміне қатынасымен анықталады. Мұны формула ... ... = ... НҚо.қ. - негiзгi құралдардың орташа жылдық құны;
Қө - кезең ішінде өндірілген өнім, орындалған ... ... ... ... жыл ... ... Жыл ... құн-шығыс құны
Бұл көрсеткіштерді өндірілген өнім, орындалған жұмыс, көрсетілген
қызмет көлемімен ғана емес сату көлемі немесе сатудан түскен ... ... ... ... Қор ... негізгі құралдардың әрбір теңгесіне
қанша өнім ... ... ... ... ... Ал қор қайтарымдылығы көрсеткіші негізінен жұмыс
істеп тұрған ... ... ... ... талдау үшін
пайдаланылса, қор сыйымдылығы негізгі ... ... ... үшін ... ... негізгі құралдардың жағдайын талдағанда қормен қарулану
көрсеткішін есепптеудің мәні жоғары. Ол – негізгі құралдардың пайдаланудың
тиімділігін сипаттайды және ... ... ... жылдық құнының
персоналдардың орташа тізімдік санына қатынасымен анықталады. Яғни, мынадай
формуламен есептеледі:
Ққ = НҚо.қ/По.т.с.
(11)
Мұндағы: НҚ о.қ – ... ... ... жылдық құны;
По.т.с – персоналдың орташа тізімдік саны.
Кесте №2. «Басқарушы компания Доминанта» ЖШС-ның негізгі
қорларының қозғалыс көрсеткіштерінің ... ... |2013 |2014 |(+/-) |
| ... | | | ... жыл ... |Тг ... 185 |105 395 244 ... ... | | | | ... жыл соңындағы |Тг ... 244 ... ... ... | | | | ... ... |Тг |0 |186 331 ... ... НӨҚ | | | | ... | | | | ... ... ... |Тг |1998941 |0 ... ... НӨҚ құны | | | | ... нәтижесі ... |2013 |2014 |(+/-) ... жыл ... құны |105 395 244 |291727085 |186 331841 |
|НҚ орташа жылдық құны ... | |
| |5 | | ... ... ... |0 |63 |63 ... ... шығу |0.02 |0 |-0.02 ... | | | ... ... ... |2.81 |1.83 ... және ... ... жыл ... және жыл аяғына
есептелінеді.Өндірістік есептеулерден көріп ... ... 0-ге ... тозу коэффициенті неғұрлым төмен болса жарамдылық
коэффициенті жоғары болады және ... ... ... ... ... Негізгі қорларды  жаңарту коэффициенті есептік кезең
аяғына оның жаңару дәрежесін ... ... ... ... ... ... ... қорлар енгізілмеген.
Тақырып 1.3.5. Негізгі өндірістік қорлардың жылдық орта ... ... ... анықтау
Кесте №3. «Басқарушы компания Доминанта» ЖШС-ның негізгі ... ... ... анықтау
|Айдың бір |Негізгі қорлар ... | |
| |2013 |2014 |
| ... ... |Кіргізілуі |Шығарылуы ... |0 | ... | ... | |1 098 941 | |0 ... | | | | ... |0 |90 000 |90 000 000 |0 ... қорлардың жылдық орташа құны Қо= НҚ баст.+Қо кіріс.- Қо шығыс
формуласымен анықталады,яғни жылдық орташа құнын анықтау үшін ... ... ... ... ... орташа құнын,шығыс
қорларының жылдық орташа құнын бөлу керек.
НӨҚ орта жылдық кіріс құны ... ... ... кіріс = НҚк.қ * nм/12=96331841*10/12 + 90 000 000*1/12=189 60716,8
(12)
Қо шығыс = НҚш.қ*mм/12=1098941 *7/12+ ... №4. ... ... ... ... негізгі құралдарды тиімді
пайдалану көрсеткіштерінің талдауы
|Көрсеткіштер ... | 2013 | 2014 ... |
| ... | | ... ... ... |мың тг ... |449 976,3 |-1 129816899 |
|түсім | | | | ... ... ... құны |мың тг |106394,7 |198561,2 |92166,5 ... саны ... |43 |47 |4 ... ... | |11,04 |2,3 |-8,8 ... ... | |0,09 |0,44 |0,35 ... ... | |2474,3 |4224,7 |1750,4 ... ... ... 2013 жылы 2014 ... ... 4
есе кеміген.Қор қайтарым нәтижелерін салыстырғанда базистік жылға қарағанда
есептік жылы қор ... ... ... ... Қор қайтарым
көрсеткішінің кемуін 2 ... ... ... деп түсіндіреміз,
біріншіден негізгі қорлардың көлемінің кему ... және ... ... ... ... ... қадағаламауынан.
Өнімнің қор сыйымдылығын былтырғы жылға қарағанда өсуі қорлардың
салыстырмалы үнемдеу мөлшерінің жоқ екенін көрсетеді.
Тақырып 1.3.6. ... ... ... мен ... ... ... ... компания Доминанта» ЖШС-дегі негізгі құралдарға амортизация
есептеу ... ... ... Бұл әдістен бұрын бухгалтерлік
есептегі амортизация ... ... ... тоқтала кетейік.
Негізгі құралдар өндіріс процесіне қатысумен, жылдар ... ... ... әсер ... пайдалану процесінде біртіндеп тозады. Тозудың
екі түрі бар: табиғи және сапалы ... ... ... сай ... ... амортизациясының есептеудің әртүрлі әдістері бар.
Шаруашылық жүргізуші субъектінің бухгалтерлік есеп стандартына сай дербес
тұрғыда, өздерінің есеп саясатында ... ... ... бойынша
жасалынады, олар:
құнын бірқалыпты (түзу сызықты) жолмен есептен шығару;
құнын орындалған жұмыстың көлеміне пропорционалды ... ... ... ... ... ... азайту жолымен есептен шығару;
құнын сандардың жиынтығы бойынша ... ... ... ... ... құны ... ... бірқалыпты (түзу
сызықты) жолмен есептеу әдісі, яғни ... ... оның ... ету
мерзімі ішінде өндіріс шығындарына біркелкі норма бойынша жатқызылады. ... ... ... ... оның ... ету ... ... болып келеді.
Негізгі құралдардың құны бойынша амортизацияны ... ... ... ... ... мына ... ... есептелінеді:
Бастақы құн – жойылу құны
Пайдалану мерзімі
Амортизацияны (тозуды) орындалған жұмыстардың көлеміне пропорционалды
түрде есептеу әдісі (өндірістік ... ... ... ... ... ... ... болып табылады және оны есептеу процессінде
уақыт кесіндісі ешқандай рөл атқармайды.
Ол келесі формуламен есептелінеді:
Бастапқы құн – ... құны ... ... ... мөлшері
Амортизацияны (тозуды) есептеудің жеделдетілген әдістері:
а) Кумулятивтік әдісі – латын тілінен аударғанда - өсу, ... ... ... яғни ... ... ... тозудың сомасы
есептелінеді, демек объектінің қызмет ету мерзіміндегі ... ... ... ... ... отыратын қалдық әдісі – бұл әдіс те кумулятивтік әдістің
принциптеріне негізделген. Оны екі ... ... ... ... ... ... қалдық әдісі деп те ... ... ... ... 5 жыл. ... ... әдісінде
амортизациялау нормасы 20 пайыз болады (100/5).
Екі еселенген нормасымен есептелініп, азайып отыратын қалдық әдісінде
амортизациялау нормасы 40 пайызға тең ... «Бк ... ... ... ... ... ... құрал
түрлері бар: жер, ғимарат,құрал жабдықтар және тағы да басқа. Ал негізгі
құралдар 2410 «Негізгі құралдар» ... ... ... ... 2420 есеп шотында ... ... ... ... оны актив ретінде тану
негізінде анықталады.Тауардың уақыты болжамдалып белгілі бір уақыт арасында
есептен ... ... ... ... ету ... ... ... анықтайды. Іс-тәжірибе өткен кәсіпорында
амортизацияны есептеудің қарапайым әдісі қолданады, бас ... ... ... ... ... ... бар,соның ішінде:
бұл әдіс ҚР-ның Салық ... ... ең ... ... ... онда ... ... нормалары көрсетіледі;
сатып алынатын негізгі құралдардың жиі жағдайда өте ... ... ... амортизацияны есептеудің жеделтілген әдісін қолдану кәсіпорын
үшін қиынға түседі.
Кесте №5. «Басқарушы компания Доминанта» ... ... ... ... |НҚ ... ... |Амортиза- |Амортиза- |Баланстық |
|циялық |құны ... ... қор |құн ... | |я ... ... | | ... | |(%) | | | ... |104 757 433,2 |10 ... ... ... |2537915,6 |124357362,0|
| | | | | |9 ... |9 756 908 |15 ... ... ... ... | | | | | ... |145863 |40 |58345,2 ... |29172,6 ... |36500 |40 |14600 |29200 |7300 ... | | | | | ... |164 000 |25 |41000 |82000 |82000 ... | | | | | ... ... жылына 1 рет жүргізіледі.
Блок 1.4. Айналым ... ... ... ... анықтау
Тақырып 1.4.1. Айналым қаржыларының құрамы, құрылымы мен пайдалану
тиімділігін анықтау
Айналым қаражаты – өнімді өндіру және өткізу процесі үзіліссіз болуын
қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... мен ... ... ... айналым қорлары деп еңбек затын айтады(шикізат,негізгі
материалдар,көмекші материалдар,т.б)Өндірістік айналым қорлары ... ... ... толығымен өнімді дайындау процесінде
қолданылады.Олар өзінің құнын өндірілетін өнімге көшіреді.
* ... ... ... мен айналыс қорларының қозғалысы бңрдей
сипатталып,біртұтас процесті құрады.Бұл ... ... ... ... ... дегенді білдіреді.
* Өндірістік кезеңнің аяқталуымен айналым қаражатының құны өнімді
өткізуден тапқан табыстың құрамында қайтарылады..Кәсіпорын ... ... ... ... ... ... жаңартып отыру
мүмкіндігін туғызады.
Айналыс қорлары бұл кәсіпорынның дайын өнімінің босалқы қоры,босатылған
бірақ төленбеген тауарлар,кассадағы және шоттағы ақша қаражаты.Айналым
қорлары ... ... ... ... ... байланысты.
Кесте №6. «Басқарушы компания Доминанта» ЖШС-ның айналым қаржыларының
пайдалану ... ... |2013 |2014 |(+/-) ... ... ... 287 ... 586 ... 299 |
|түскен түсім | | | ... ... ... ... |
|қаражатының | | | ... құны | | | ... |1 |2,1 |1,1 ... | | | ... ... |360 |171,43 |-188,57 ... ... | | | ... |1 |0,5 |-0,5 ... | | | ... | | | ... ... ... ... айналымдылық коэффициенті есепті
жылы 2,1-ге ,өткен жылы 1-ге тең болған.Ауытқуы 1,1 ... ... ... ... ... жылға қарағанда есепті жылы
кеміген,яғни тауар айналымының жылдамдығы артты.Бұл жағдай алдағы уақыттағы
қосымша айналымдылық ... ... ... ... компания жағдайы жақсы деуге болады.
Тақырып 1.4.2. Айналым қаржыларын ...... ... ... ... ... элемента оборотных средств.
Мөлшерлеу/Норматив – өндіріс үшін қажетті айналым қорларының нақты
мөлшерін көрсетеді.
Өндіріс үшін ... ... ... ... көлемін немесе өнім
бірлігіні/көлемін көрсетеді.
Айналым қаражатының жалпы нормативі жеке ... ... ... ... ... өндіріс нормативі;
Ндө-дайын өнім нормативі;
Нбш-болашақ шығындар нормативі
Өндірістік запастардың негізгі элементтері ... ақша ... ... ... мына ... ... ... орташа запас мөлшері (Д), біртекті немесе әр түрлі
материалдар үшін ағымдағы уақытты (Т), ... (С), ... ... (Ф) запастар, және жеткізу, түсіру, қоймаға апару (П).
Ағымдағы қор. Өндірісті материалдық ресурстармен қамтамасыз етуге
арналған.
ТЗ = Рсут * ... Рсут – ... ... ... ... шығыны.
Ип – тасымал арасындағы интервал (күн)
Сақтандыру қоры. Материалмен жабдықтау уақыты жабдықтаушылар тарапынан
бұзылған жағдайда құрылады:
СЗ = ТЗ* 0,5 ... ... ... уақытының бұзылуы көлік ұйымымен байланысты
болған жағдайда ... ... ... сақтандыру қорына сәйкес
анықталынады.
Қкөл=Қмо*Қкүн
(18)
Қмо – материалдардың орташа тәуліктік қажеттілігі;
Қкүн-жүк айналымы мен құжат айналымының арасындағы ... ... ... көлем, Тн-360
Технологилық қор. Материалдық құндылықтар технологиялық процесс
талаптарына ... ... ... ... з = (ТЗ + СЗ + ТРз) * ...... қор ... 1.4.3. Айналым қаржыларының қажеттілігін анықтау
Айналым активтері кәсіпорынның мүлкінің бір бөлігі ретінде қаралады.
Айналым активтері – бұл өндірістік ақша ... ... ... және
үздіксіз өндірістік процесстер мен өнімді өткізудің қамтамасыз ету үшін
авансылаудың ақшалай ... ... ... ... мәні ... ... ... қажеттілігін қамтамасыз етудегі экономикалық
ролімен анықталады. Айналым қаражаттары өндірістік процесске ... ... ... ... қарағандағы айырмашылығы, ол тек бір ... ... ... ... және ... ... ... тәуелсіз
өзінің құнын тікелей дайын өнімге алып ... ... ... ... бірі – ол тиімді пайдалану. Ұйымның жаңа ... ... ... ... ... ... және ... пайдалану –
кәсіпорын әрекетінің басты жағдайы болып есептелінеді. ... ... ... жаңа ... ... ... Жоғарғы инфляция, төлем
қабілеттігінің нашарлауы және ... ... ... ... ... ... саясатын өзгертуге ықпал етті,
оны толықтырудың жаңа көздерін іздестіру проблемаларын қарастыруда.
Кәсіпорынның айналым ... ... ... жалпы
тиімділігін арттыру проблемасының негізі болып есептелінеді. Оған ... ... ... ... және ... анықтау;
- кәсіпорынның айналым қаражатына қажеттілігін анықтау;
- айналым ... ... ... ... ... қаражаттарын пайдалану туралы өкім және ептілік жасау;
- айналым қаражаттарын сақтау және тиімді пайдалануға жауапкершілік
ету.
Айналым қаражаттарының ... ... ... ... айналым активтерінің негізгі бөлігі – шикізат,
негізгі және ... ... ... ... жанар және жағар
майлар, ыдыстар және т.б. құрылады.
Мысалы, машина жасау өндірісінде, өндірістік цикл ұзақ болады,
осыған байланысты ... ... ... ... жоғары. Ал жеңіл
және тамақ өнеркәсібінде ... ... ... ... ... ... тамақ өнеркәсібінде қосалқы материалдардың қоры әлбетте жоғары
болады.
Материалдық өндіріске кәсіпорын ... ... ... ... ... олар негізгі және айналым құралдарына бөлінеді.
Айналым құралдарының функционалдық ролі өндіріс процессінің түп тамырында
негізгі капиталдан айырмашылығы бар. ... ... ... ... ... етеді.
Кәсіпорындардың іс-әрекеттерін қамтамасыз етудегі міндетті шарт –
қолда бар айналым капиталының болуы. Айналым капиталы – бұл өндірістік
айналым ... ... ... және ... ... процестер мен
өнімді өткізуді қамтамасыз ету үшін авансылаудың ... ... ... ... мәні – ұдайы өндірістік процестердің
қажеттілігін қамтамасыз етудегі экономикалық ролімен анықталады. Айналым
капиталы өндірістік процеске бірнеше рет ... ... ... ... ол тек бір ғана өндірістік кезеңде қызмет етеді
және өндірістік тұтыну тәсіліне тәуелсіз ... ... ... ... өнімге
апарады.
Блок 1.5. Өндірістік шығындар мен өнімді өткізу
Тақырып 1.5.1.Шығарылған ... ... ... ... өзіндік құнының
калькуляциясы
Өндіріс шығындары- өнімді өндіру процесінде қолданылатын табиғи
ресурстар,шикізат,материалдар,отын,энергия,негізгі қорлар,еңбек ресурстары
және де басқа ... ... ... ... ... |Материалдық шығындар |Шикізат және негізгі |
| | ... ... ... |
| | ... ... және |
| | ... ... тозатын заттар |
|2 |Жалақы шығындары ... ... ... және |
| | |т.б. ... ... |
| | ... ... |
| | ... |
|3 ... ... ... ... |
| | ... ... |
|4 |Негізгі қорлардың амортизациясы|Негізгі қорлар ... есеп |
| | ... ... |
|5 ... де ... |Пайыз ... ... |
| | ... ... тозуы,қызмет |
| | ... ... |
| | ... даярлау |
| | ... және т.б. ... 7. ... ... ... ЖШС-ның шығындар құрамын талдау
|№ |Көрсеткіштер |2013 ж. |2014 ж. ... |
| | |тг |% |тг |
|1 ... пен ... |- |- |- |
|2 ... ... |- |- |- |
|3 ... да ... |- |- |- |
|4 ... |- |- |- |
1 ... ... өнім шығындары мына формуламен анықталады:
З1pmn = Smn/Vmn (20)
Мұндағы, З1pmn – 1 ... ... ... ... тауарлы өнімнің өзіндік құны.
З1pmn=1 183 829 094/1 174 814 586=1 (2013)
З1pmn=374 368 819/449 976 287=0,8 ... ... ... ... ... ... мен ... 1.6.1.Ұйымның өндірістік қуаттылығы
Кәсіпорынның өндірістік қуаттылығы деп құрал – ... ... ... ... алаңды пайдаланып, белгілі бір
номенклатурада, ... ... сай ... ... ... ... - уақыт бірлігіндегі құралдардың өнімділігі: дана, кг
Т – уақыт бірлігіндегі құралдардың жұмыс уақыты;
- құралдар саны, ... осы ... ... өнімнің еңбек сыйымдылығы.
Орта жылдық өндірістік қуаттылық – жыл басына және жыл соңына бөлу
арқылы анықталуы мүмкін. ... оның ... ... тура есебі баланстық
әдісті пайдалансақ, былай алынады:
Мұндағы, - жыл ... ... ... бір жыл ... ... ... ... енгізілген қуаттылық эксплуатациясы айларының саны;
– бір жылдың ішінде шығарылған қуаттылық;
- ... ... ... ... жыл ... ... ... саны.
Өндірістік қуаттылықты, сонымен қатар оларды пайдалану мүмкіндігінің
резервтерін ашып сипаттайтын ... ... ... ... Экстенсивті пайдалану коэффициенті () – уақыт ... ... ... ол мына формула арқылы анықталады:
= ... - ... мен ...... ... ... істеу уақыты;
- машина мен құрал – жабдықтың жоспар бойынша жұмыс істеу қоры.
* Интенсивті пайдалану коэффиценті - ... ... ... ... - ... мен ...... нақтылы өнімділігі;
- машина мен құрал – жабдықтардың мүмкін болатын өнімділігі.
* ... ... ) ...... ... уақыты және
қуаттылығы бойынша сипаттайды:
= ... ... ... әдістері
Кәсіпорында қолданылатын еңбек нормалары:
Еңбекті нормалау- экономикалық қызметтің негізгі ... ... ... ... ... ... санаттағы жұмыскерлер еңбегінің
кооперация,жұмыс орындарын анықтау жүзеге асады.
Уақыт нормасы- бір н/е бір топ ... ... ... ... бір ... ... үшін ... жұмыс уақыты.
Өндіру нормасы - бір н/е бір топ жұмысшылардың белгілі жағдайда уақыт
бірлігінде даярлайтын өнім ... Тсм /Ну ... ... ... ... ... нормасы – бір н/е бір топ ... ... ... ... ... Тсм ... бір құралдың қызмет ету уақыты.
Жұмысшылар сан нормасы – ... ... үшін ... жұмысшылар
саны:
Нс=Ж/Нң ... ... ... ... ... саны
Нормалық тапсырма – бір жұмысшы н/е бір топ ... ... ... ... ... ... көлемі.
Тақырып 1.6.3.Еңбек өнімділігін сипаттайтын көрсеткіштерді есептеу
Еңбек өнімділігі – материалдық ... ... ... тиімділігін
сипаттайтын және уақыт бірлігіне өндірілген өнім мөлшерімен, өнім ... ... ... ... ... ... сыйымдылығы – бұл өнім бірлігі өндірісіне жұмсалатын ... ... Оған ... ... ... байланысты технологиялық
еңбек сыйымдылығы, өндірістік еңбек сыйымдылығы және өндіріске қызмет
көрсетудің еңбек сыйымдылығы және ... ... ... ... түрлері бар.
Кесте №9. «Басқарушы компания Доминанта» ЖШС-ның еңбек өнімділігін
сипаттайтын көрсеткіштерді ... ... ... |2013 жыл |2014 жыл |Ауытқу |
| | ... | | |(+/-) ... ... ... түскен |Мың тг |1174 814,6 |449 976,2 |-724838,4 |
| |түсім | | | | ... ... саны ... |43 |47 |4 ... |Еңбек өнімділігі(1/2) | |24996,05 |9573,9 ... ... ... ... | |0,00004 |0,00001 |-0,00003 |
Еңбек ... ... осы ... ... ... ... кеміді.Өнімді сатудан түскен түсім де есепті жылы едәуір аз.Бұл
жағдайға себеп ... ... ... ... н/е ... ... мен тәжірибесіз жұмысшыларды қарастыра аламыз.Осы жағдайға
байланысты ұсынысым:персоналдың санын қысқарту және ... ... ... яғни ... ... ... еңбек
өнімділігінің көтерілуіне себеп бола алады.Сонымен қатар жұмысшылардың
еңбек өнімділігін ынталандыру ... ... ... ... ... етпес еді.
Тақырып 1.6.4.Ұйымда төлемақыны ұйымдастыру жүйесі
Іс жүзінде еңбек ... ... екі ... ... ... ... ... қарай ақы төлеу) және мерзімді (жұмыс
атқарған уақытына қарай төлеу).
Мерзімдік еңбек ақы деп, ... ... ... үшін ... ақы ... тарифтік мөлшерлемесі бойынша ... мен ... ... ... ... ... ... еңбек ақының нысаны жай
мерзімдік және сыйақылы – мерзімдік болып екіге бөлінеді.
Жай мерзімдік жүйе ... ... мен ... ... ... ... ... істеген уақыты бойынша еңбек ақы есептейді. Енді
осы жүйеге сандық және ... ... үшін ... ... ақы ... және ол жүйе ... – мерзімдік болып табылады.
Кесімді еңбек ақы төлеген кезде алдын – ала ... ... ... ... ... ... ... әрбір бөлігіне еңбек ақы
есептейді (дана, т, км, ... т.б.). ... ... ақы ... ... ақы ... тұрады:
Кесімді еңбекақының мынандай жүйелері бар:
* Тікелей кесімді;
* Кесімді сыйақылық
* үдемелі кесімді;
* акордтық
* жанама кесімді;
Тікелей кесімді; еңбек ақы ... ... өнім ... бойынша бағасын қою
арқылы белгіленеді.
Жұмысшылар мен ... ... ... ... кесімді
жүйесі бойынша – бұл бір ... ... бір ... ... орындаған жұмысының бәрі тек қана еңбек бағасымен есептеледі. Бұл
жүйе бойынша еңбекақы мөлшері – бұл құжатта көрсетілген, өндірілген ... сол ... бір ... ... яғни ... ... көбейту арқылы табылады.
Кесімді – сыйақылық жүйе қосымша ... ... ... ... ... кезде ғана пайдаланылады.
Шаруашылық субъектісінде жұмысшылар мен қызметкерлерге кесімді ... өнім ... ... ... ... артығымен орындағаны, өнім
өндіру барысында шикізаттар мен материалдарды, отындар мен энергияны үнемді
де ұтымды пайдаланғаны үшін ... ... ... ... қосымша
сыйақы ретінде төленеді.
Кесімді – прогрессивті (үдемелі) еңбек ақы төлемі. ... ... ... ... белгіленген нормадан артық өндіргені үшін көтермелеу
ретінде пайдаланылады. Норма мөлшерінде дайындалған өнім үшін ... ... ... ... бойынша есептейді, ал ... ... өнім үшін ... ... ... ... ... еңбек ақы төлемі. Мұнда қосалқы және басқа да жұмысшылардың
еңбек ... ... ... ... ... ... ... ақысына шаққанда процентімен аңықталады.
Еңбек ақы төлемінің аккордтық жүйесі. Бұл жүйеде жұмысшылардың еңбек
төлемін ... ... ... ... ... (уақытының, өндірім
нормаларының) орындалуы және алдын ала кешендік бағасы бойынша аңықтайды.
Мерзімдік еңбекақыға жұмысшылар мен ... ... ... ... ... ... қосымша төлем, мерзімінен тыс уақытта
істеген жұмысына есептелетін төлем, демалыс немесе қосымша мейрам ... ... ... ... мен ... төленетін қосымша
төлем, өнім өндірудегі ақауға байланысты ... ... ... ... үшін ... ... тағы ... және өзіне белгіленген
жұмыс уақытында істегеніне есептелетін төлемдер жатқызылады.
Жұмысшылардың еңбегін олардың мамандануына қарай бөлу үшін ... ... Ол алты ... және ... разрядқа бекітілген тарифтік
коэффициенттер мен ... ... ... ... ... ... ... ақы сомасы болып табылады. Сағаттық, күндік және айлық
тарифтік ставкалар болады.
Еңбек ақы ... және ... ... екі ... ... еңбек ақы нақты өтелген уақытқа, орындалған жұмыстың сапасы ... ... ... ... еңбек ақыға мерзімдік, ... ... ... баға бойынша төлемдер, жұмысшының кінәсінсіз жұмыстың
тұрып қалуы мен болған ... ... ... ... ... ... және түнгі уақытта ... ... үшін ... ... ... ... ... сонымен бірге, кластылыққа,
демалыс және мейрам күндері жұмыс істегені үшін, басқа лауазымды ... ... ... және т.б. ... ... ақы еңбек туралы заңнамалармен қарастырылған жұмысшылар мен
қызметкерлердің өтелмеген жұмыс уақытына төленетін төлем болып
табыладыҚосымша еңбек ақыға еңбек ... ... ... ... ... орындаған уақытқа, оқу демалысы уақытына төленетін
төлемдер, демалыс жәрдемақысын төлеу, жас сәбилі аналарға жұмыстағы үзіліс
уақыттарына ... ... ... ... ... ... өтілі үшін төленетін сыйақылар жатады. Негізгі және қосымша еңбек ақы
еңбек ақы қорын құрайды. Сонымен бірге, ... ... ақы ... ... олардың кірісін ұлғайтатын әр түрлі сыйақылар мен өзге де
төлемдер төленеді. Мысалы: бір уақыттық ақшалай сыйақылар, жаңалық
енгізгені үшін және тиімді ұсыныстары үшін ... және де ... ... ... ... ақылар, уақытша еңбекке
жарамсыздық төлемдері жатады.
Кесте 10. «Басқарушы компания Доминанта» ЖШС-ның 1 жұмысшының
еңбекақы көрсеткіші
|Ат|Лауазымы ... ... ... | |ы ... | ... ... | | | | ... | | | | ... ... қоры |Мың тг ... ... ... саны ... |47 |43 |-4 ... ... ... тг ... ... |23191,6 |
| ... | | | | ... кестені сипаттар болсам,есепті жылы кәсіпорында жұмысшылар саны
азайғанымен ,бір жұмысшыға шаққандағы ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін:
* кәсіпорын жұмысшыларына қосымша жалақы,сыйақы беруі
* жұмысшылардың алдын ала аванс алуы
Блок 1.7. Ұйымның баға саясаты мен оны ... ... ... ... ... мен ... ... жүйесі – нарық қатысушыларына қызмет көрсететін және ... ... ... біріккен реттелген әртүрлі баға
түрлерінің жиынтығы.
Кәсіпорынның көтерме бағасын есептеу формуласы
* Zк.ко = Cm(1+Rc)
* Rc=(Rоф*ОФ)/(Cm*q)
* ... ... ... құны
* Rоф-өндірістік қорлардың рентабельділік коэффициенті
Өнеркәсіптің көтерме (босату) бағасы-кәсіпорындар мен тұтынушы
ұйымдардың өндіруші-кәсіпорындарға немесе сауда ұйымдарына өнімін
төлейтін баға:
* ... = Zк.ко ... ... ... ... ... үлес салмағы,
* Исо-сату ұйымдары шығындары,
* Псо-сату ұйымдары пайдалары
Бөлшек сауда өнеркәсіптің көтерме бағалары, акциз, ҚҚС және сауда
ұйымдарының айналым ... мен ... ... ... үстемесінен
тұрады:
* Zб = Zк.өнд+ҚҚС+Иомо+Пмо
* Z = С+А+Р(С+А)
* С-өндіріс шығындары
* А-әкімшілік шығындар
* ... және ... ... ... ... ... ... қойылатын бағалар түрлері:
* 1.Өнеркәсіп өніміне көтерме бағалар
* 2.Кәсіпорынның көтерме бағасы
* 3.Құрылыс ... ... 4. ... алу ... ... сауда бағалары
Тақырып 1.7.2.Ұйымда бағаның құрылу тәртібі
Бағаны орнату тәртібіне ... ... - ... және ... ... ... ... бағалар – олар да сұраныс пен ұсынысқа ... ... ... ... да ... ... ... – мемлекет тікелей орнататын бағалар.
+ ... ... ... сатып алу бағасы (сауда мекемесімен)
Бөлшек сауда бағасы
Бағаның құрылу тәртібі
Мұндағы, - өндіріске ... ... ... ... ... – пайда;
- жанама салық;
– делдалдың қосқан устемесі;
- сауда үстемесі;
- айналыс шығындары;
Блок 1.8. Ұйымның қаржылық нәтижесін қалыптастыру, есеп ... ... ... ... ... мен бөлу ... №12. «Басқарушы компания Доминанта» ЖШС-ның табысын талдау
|№ |Көрсеткіштер ... |2013 жыл |2014 жыл ... |
| | ... | | | |
|1 ... ... |Мың тг ... |449 976,3 |-724838,3 |
| |түскен пайда | | | | |
|2 ... ... |Мың тг ... ... |66 593 |
|3 ... салынғанға |Мың тг |46 707,5 |24 246,9 |-224 606 |
| ... ... ... | | | |
|4 ... ... |Мың тг ... ... |-224 606 |
| |(зиян) | | | | ... ... ... ... екі жыл ... ... ауытқуы
-724838,3 құрады.Жалпы табыс артты.Жиынтық табыс керісінше кеміді.
Тақырып 1.8.2.Өндірістің, ... ... ... ... ... ... (Ро) – кәсіпорынның табыстарымен сипатталады
және ол келесі формула бойынша анықталады:
(26)
Мұндағы, - ... ... ... ... ... ... ... құны;
- материалды айналым қорының нормаланған жиыны немесе сомасы.
Өнім рентабельділігі () - өнімнің пайдалылығын (жеке өнім ... ... ... өнім ... және ... ... ... - өнім бірлігінен түсетін пайда (жалпы ... өнім ... - ... ... және өткізуге кететін шығындар (толық өзіндік құн);
Сату рентабельділігі () - әрбір өткізілген өнімнің 1тг ... ... ... ... ... және ол мына ... - ... табыс;
РП - өнімді өткізуден түскен түсім;
Негізгі қорлардың рентабельділігі () мына ... ... П - ... ... ... пайда;
- негізгі қордың орташа жылдық құны;
Кесте №13. «Басқарушы компания Доминанта» ЖШС-ның өнімді өткізуге
кеткен шығындарды есептеу
|№ |Көрсеткіштер ... |2013 жыл |2014 жыл ... |
| | ... | | |
| | |і | | | |
|1 ... ... |Мың ... ... ... |
| | | | |468 | |
|2 |НӨҚ ... ... құны |Мың ... |
| | | |14,5 |,5 | |
|3 ... ... ... |Мың ... ... |50792656 |
| |жиыны | |984 |640 | |
|4 ... құн |Мың ... | | |4 | | |
|5 ... ... ... түсім |Мың тг|117481458|449976287|-724838299|
| | | |6 | | |
|6 ... ... ... пайда |Мың тг|46707524 |24246935 |-22460589 |
|Талдау нәтижесі | |
|7 ... ... ... | |1,53 |13,8 |12,3 |
| ... | | | | |
|8 ... ... | |7,6 |20,2 |12,6 |
| ... | | | | |
|9 ... ... | |0,8 |16,8 |16 |
| ... | | | | ... |Негізгі қорлардың | |43,9 |12,2 |-31,7 |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... 1.8.3.Ұйымның қаржылық нәтижесін қалыптастыру
Кесте №14. «Басқарушы компания ... ... ... ... |Жыл ... |Жыл ... ... |
| ... |
| |тг |% ... ... ... пайдаланбаған сомасы |1010 |1251 |
|3. Банктегі есеп шоттан келіп түскен ақша |1010 |1020 ... ... ... ... ... және |3350 |1030 ... банк есебінен берілді | | ... ... ... ... ... есептік |1020 |1010 |
|шотты толықтыру | | ... ... мен ... ... |3310 |1010 ... қолма қол ақша | | ... ... және оның ... есеп ... ... және ... депозиттерден құрайды.
Ақша қаражаты және оның эквиваленттеріне кіреді:
- ұлттық валютадағы кассадағы ақша
- есеп айырысу шотындағы ұлттық валютадағы ақша
- валюталық шоттағы ... ... ... ... ақша
- депозиттегі шетел валютасындағы ақша
- басқа ақша қаражаттары және олардың эквиваленттері
“Кассадағы қолма – қол ... ... есеп ... ... “Валюталық шоттағы ақша қаражаты”, “Қаржылық инвестициялар”,
“Жолдағы ақша ... ... ... ақша ... ... “Ақша
қаражаттары және оның эквиваленті” бөлімінде көрініс табады.
Келісімшарттарға немесе басқа да заңды күштерге байланысты жұмсалады, ЖШС
«Басқарушы ... ... ... ... ақша ... ... ... барлық уақытта әр түрлі көздерден келіп түсетін капиталдар
жиынтығы ... ... ... Оларға: инвесторлардан, кредиторлардан
келіп түскен ақша қаражаттары, сондай-ақ ... ... ... ... ... Бұл қаражаттар түрлі мақсаттарда қолданылады:
негізгі құралдарды алу, тауарлық запастарды ... ... ... және де ... ... ішіндегі ең негізгі алғашқы құжаттар мыналар:
Кіріс кассалық ордер – кәсіпорын кассасына ақша ... ... ... ... Бұл құжат бас бухгалтер мен кассирдің қолдарымен
рәсімделеді.
Шығыс кассалық ордер – ... ... ақша ... ... ... құжат. Бұл құжат кәсіпорынның ақша қаражатын реттеуші
басқарушының, бас бухгалтердің, ... және ақша ... ... ... ... қолма-қол ақша қаражаттары көрінісінің сызбасы:
Бухгалтерия
Кіріс және шығыс кассалық ордерлерді тіркеу журналы
ККО
ШКО
Касса
Кассалық ... ... 2.2.2 Есеп шоты ... банктік операцияларды құжаттық рәсімдеу
Кәсіпорын, ұйымдар өз қызметтерінің ... ... ... ... есеп ... ... ... сақтайды. Субъектілердің
арасында пайда болатын шаруашылық қызметтер процесінде белгілі бір талаптар
мен міндеттмелер ... ... ... ... үшін ... ... ... Кәсіпорын, ұйымдардың арасындағы төлем айналымы нақты
ақшасыз ІІ-ші деңгейдегі банк мекемелерінде ... ... ... ... ... Банк шоты ... пен клиент арасында ақша
қабылдау және ... ... ... ... жөніндегі шарттық
қатынастарды көрсету тәсілі.
Банк шоттары банк пен клиент арасындағы банк шотының шарты, банктік
салым шарты ... ... ... ... шот - жеке және заңды тұлғаларға
2. Жинақ шот - жеке және заңды тұлғаларға
3. Корреспонденттік –банктердің және де ... ... ... емес ... ... ... есеп шоты бойынша
барлық операцияларды клиенттердіңкелісімімен ғана жүргізіледі. ... ... ... шотын жабу себебін көрсеткен өтініші
негізінде жүзеге асырылады. Егер банк клиенті ... ... ... ... ... ... 1 жылдан аса мерзімде ... ... ал ... 3 ... аса, онда ... ... бойынша шотты жабуға
тоқтау жасалады. Банк кәсіпкерлік қызметті ... ... және ... банктік шотты ашқаны және жабылғаны туралы 10 күн ... ... ... ... ... ... ету ... есеп айырысу шотын ашуға негіз болатын құжаттар тізімі:
* Шот ашуға өтініш.
* Клиенттің салықтық ... ... ... ... ... ... ... тіркеуден өткенін растайтын куәлік көшірмесі.
* Нотариалды расталған жарғы (Устав) көшірмесі.
* Статистикалық есепте ... ... ... ... Нотариалды расталған қол үлгісі бар карточка (3данада)
Кассалық құжаттардың ішіндегі ең негізгі алғашқы құжаттар мыналар:
* Кіріс кассалық ордер – ... ... ақша ... ... растайтын құжат. Бұл құжат бас бухгалтер мен
кассирдің қолдарымен рәсімделеді.
* Шығыс ... ...... ... ақша ... ... ... құжат. Бұл құжат кәсіпорынның ақша
қаражатын реттеуші басқарушының, бас бухгалтердің, кассирдің және
ақша қаражатын ... ... ... қойылады.
«Басқарушы компания Доминанта» ЖШС-ның HSBKKZKX АО ... ... ... ... жеке шоты ашылған.Ол шотқа кәсіпорын
көрсеткен қызметі үшін ... ... және ... жабдықтаушыларына
қаражаттарды аударады.
Мысалы, «Mega Development »ЖШС- не көрсеткен ... үшін ... ... Доминанта» ЖШС-ның шотына белгілі бір көлемде қаржы
аударады. Сол сияқты ... ... ... ЖШС-не материалдар
жіберген кезде,қызмет көрсеткені үшін «Kazbuildengineering» ЖШС, «Метако»
ЖШС «Басқарушы компания Доминанта» ... жеке ... ақша ... ... арқылы нақты ақшасыз есеп айырысуларды жүзеге асыру тәртібі ҚР-ның
«Төлемдер ж/е ақша аударымдары» заңына және ... ... ... ақшасыз есеп айырысуларды жүзеге асыру үшін есеп ... ... ... ... ... ... ... Чектер
* Вексельдер
* Аккредитивтер
Тақырып 2.2.3 Банктерде есеп, валюталық және өзге шоттар бойынша
операцияларды есепке алу
Банкі шоттары теңгемен де ... ... ... ... ... ... ... немесе корреспондентік шоттарын ашқан ... ... ... келіп түсетін ақшаны, оның өзіне немесе 3 тараптарға
тиесілі ақша ... ... ... ... орындауды және басқа
да қызмет түрлерін көрсетуді өз міндетіне ... ... ... ... ... ... жасалған келісім шарты ... ... ... ... ... мәні немесе келісім
шарттың жасалған нәрсесі, салық ... ... ... ... ... шот
иесінің тіркеме нөмірі, банктың көрсететін қызметінің шарты және ... ... ... ... тарапынан келісілген басқа да жағдайлар
қарастырылуы мүмкін. Банк пен Қазқстан Республиканың ... ... оның ... ... бөлімшесі (филиал мен өкілділігі) арасында
келісім ... ... ... қол үлгілері және мөр таңбасы бар құжаты мұның
белгісі төменде келтіріліп отыр, клиенттың ... ... ... ... ... ... берген, белгіленген үлгіде құжаты женке
тұлғаның үлгісі де төименде келтірілген,аудандық еңбек және ... ... ... ... ... жүргізуші субъектінің Қазақстан
Республикасының зейнеткер қорына жарналар төлеуші ретінде тіркелгендігі
жөнінде, фактісін ... ... ... ... ... ... тіркеуден өткендігін растайтын, өкілетті оргакндар берген
белгіленген үлгідегі құжаттың көшірмесі немесе оған теңестірілген ... ... ... заң ... ... ... құжаттың көшірмесі, көшірмелері тапсырылады.
Валюталық шотқа келіп түскен ақша:
Сатып алушылар мен ... ... ... мен қызмет үшін келісім
шарт бойынша түсті – Дт 1030(валюта) – Кт 6010
Валюталық шоттан аударылды:
Есеп шотқа (теңге) – Дт 1020 – Кт ... ... ... пайда(валюта бағамының өсуі) – Дт 1030(валюта) –
Кт 6250
Кайта ... ... ... ... ... – Дт 7420 – Кт
1030(валюта)
Тақырып 2.2.4 Есеп беруге ... ... және ... да дебиторлармен
есеп айырысу есебі
Өнеркәсіптік-шаруашылық қызметі барысында кәсіпорын өз қызметкерлерін
қызмет бабымен іс-сапарға жібереді, дүкендерден кеңсе ... ... ... арқылы жіберілген ақшаларды және басқа да шығындарды төлейді.
Бұл шығындардың үнемі банк мекемелері арқылы нақты ... ... ... ... ... ... да ... аталған және басқа да
шығындарды төлеу үшін қызметкерлерге қолма-қол ақша ... және олар ... ... есеп ... ... тек басшының жарлығымен және нақты қажеттілік жеткен кезде есеп
беруге тиісті адамдарға және ... ... ... ... Есеп ... ... адамдарға берілген сомалар оны қуаттайтын
құжаттарының негізінде жұмсалады және ... ... ... ... ... ... төменде келтірілген).
Аванс есептерін бухгалтерия тексереді, сонан соң ... ... ... ... ... ... ... және оларға қоса
тіркелген құжаттар қайта ... үшін есеп ... ... ... ... ... ... өздеріне берілген аванстарды ... онда ол ... ... ... ... ... ... Аванс құжаттары бойынша артық жұмсалған сома еңбеккерлерге
кассадан беріледі.
Іс-сапары бойынша ... ... ... ... ... ... басшысының жарлығы бойынша белгілі бір ... ... ... ... үшін ... басқа кәсіпорынға бару үшін алған
қаражатын айтады. Ол ... ... ... ... ... ... туралы" заңымен қаралған шаралар бойынша беріледі.
Іс-сапар шығыстары өтелетін шығыстар қатарына жатады.
Қазақстан ... ... ... ... екі ең ... ... деңгейінде тәулік ақысы тәленеді, демалыс және мейрам,
сондай-ақ жолда болған күндері де қоса есептелінеді.
Іссапарға жіберілген ... ... ... ... шығындары
негізінен ұсынылған құжаттардың негізінде, бірақ Қазақстан Республикасының
Қаржы Министрлігі бекіткен мөлшерден артық емес ... ... ... ... ... қүжаттар бойынша белгіленген
норматив деңгейінде және тиісті ... ... ... ... ... ... және кері ... жолына кеткен нақты шығындарымен
қоса броньға кеткен шығыстары да қоса алынады. Келгеннен кейін бес ... ... ... бойынша есеп беру керек.
«Басқарушы компания ... ... ... мен ... ... бар ... және жеке ... дебиторлар болып табылады.
Өтелетін (алынатын) уақытына қарай ... ... ... борыштар
ағымдағы алынуға тиісті борыштар және ұзақ ... ... ... ... екіге бөлінеді. Бұл борыштардың ... ... ... ... шоттарында есептелінеді.
Дебиторлық борыштар келесідей бөлімдерден тұрады:
1210 «Сатып-алушылар мен тапсырыс ... ... ... ... ... ... ... (тәуелді) серіктестіктердің дебиторлық борышы».
1280 «Басқадай дебиторлық борыштар».
1620 «Алдағы кезең шығындары».
1630 «Берілген аванстар». Яғни осы ... ... ... ... мен ... ... ... немесе жеке тұлғалардан ... ... ... ... ... 2.3 ... ... және материалдық емес активтер есебі
Тақырып 2.3.1 Негізгі ... және ... емес ... ... шығарылу есебі және құжатпен рәсімделуі
Негізгі құралдар дегеніміз – ұзақ уақыт бойы (бір және одан артық жыл)
материалдық ... ... да, ... емес ... да ... ... іс-әрекет ететін материалдық активтер.
Негізгі құралдарға жер, жер учаскелері мен ғимараттар, машина жабдықтары,
кемелер, ... ... ... ... ... ... бен жылжымалы мүлік кеңсе жабдықтары және тағы басқалар жатады.
ХҚЕС сәйкес негізгі құралдардың есебі мына шоттарда жүргізіледі:
2410 – Негізгі құралдар
2411 – ......... мен ... – Көлік құралдары
2415 – Қондырғылар
2416 – Кеңсе жиһазы және т.б.
Материалдық емес активтер есебі
Материалдық емес активтері деп – ... бір ... ... ... ... ... зат ... активтер қатарына жатпайтын, бірақ қандай да бір
бағаға, құнға бағаланатын ... ЖШС ... ... өнім ... ... ... ... көрсетуде, негізгі
құралдарды жалға беруде немесе әкімшілік қызмет барысында үнемі, яғни ұзақ
уақыт бойы (бір жылдан артық уақыт) ... ... ... ... ... ... материалдық емес активтердің қатарына лицензиялық
келісімдерді, бағдарламамен қамтамасыз ету, ... , ... ... ... ... маркаларын, авторлық құқықты
жатқызуға болады.
Материалды емес активтердің бар болу және ... ... ... ... 2700 ... ... ... «Гудвилл»;
2720 «Гудвиллді қамтамасыз ету»;
2730 «Басқа да материалды емес активтер»;
2740 «Басқа да материалды емес активтер құнсыздануы және ... емес ... ... құн ... осы ... ... өз есебінен құрылған МЕА бастапқы бағасын ... ... ... ... – Дт 2730 – Кт ... ... кеткен шығындарлы көрсету – Дт 2730 – Кт 7470
Заңды және жеке ... ... ... МЕА – Дт 2730 – Кт 6160
Аяқталмаған өндіріс кезінде МЕА ... ... ... ... – Дт 7470 – Кт ... ... ... НҚ-ды қабылдау-өткізу (ф.№ НҚ-1) нысандағы актімен
рәсімделеді. Ол ... ... НҚ-ң ... ... үшін, олардың
пайдалануға берілуін рәсімдеу үшін, НҚ-ң бөлімше  ішіндегі ... ... ... ... пайдалануға беру үшін , сондай-ақ  басқа
субъектіге беру мақсатында  НҚ құрамынан шығарып тастау үшін ... ... ... ... ... тағайындаған қабылдау комиссиясы 
әр бір жеке бір дана объектіге акт жасайды. Акт рәсімдеогеннен ... ... ... ... құжаттармен бірге бухгалтерияға беріледі. Оған
бас бухгалтер қол ... және ... ... ... ... ... НҚ ішкі ... рәсімдегенде акт 2 данада жасалады. НҚ басқа
объектілерге сатылғанда акт 3 дана жасалады, оның екеуі ... ... ... ... активтік 2410 шоттарда жүргізіледі, оларда
субшоттар бастапқы бағасымен немесе ағымдағы құнымен ескеріледі. Есептелген
тозу сомаларын есепке ... ... 2420 ... ... ... ... кәсіпорынға сатып алуға байланысты, құрылыс нәтижесінде, өтеусіз,
жарғылық капиталға салым ретінде  және т.б. жағдайларда келіп түседі.
НҚ-р ... ... ұзақ ... бойы қатыса отырып, біртіндеп
тозады, яғни физикалық күштердің, техникалық және экономикалық факторлардың
әсерінен  өз қасиеттерін жоғалтады және ... күй ... – бұл ... құндық белгісі.
Амортизациялық құн- дегеніміз бастапқы құн мен жою құнының арасындағы
айырмашылық.
Амортизация ... – бұл ... ... ... НҚ-ң ... ... құнына қатынасы.
1. Құнды біркелкі (тікелей) есептен шығару ... ... құны ай ... ... ... ... ... Өндірістік әдіс. Амортизация объектіні пайдалану мен уақыт
бөлігінің нәтижесі ғана болып ... ... ... оны есептеген кезде
ешқандай роль атқармайды.
3. Сандар сомасы бойынша құнды есептен шығару ... ... ... ... ... Кемімелі қалдық әдісі амортизацияны есептеу бастапқы құнынан емес,
баланстық құннан  жүргізілуге тиістілігін білдіреді.
НҚ-ң ... ... ... ... ... балансынан:
1. физикалық және моральды тозғанда;
2. шаруашылық қызметте пайдаланылмаған объектілер сатылғанда;
3. жарғылық капиталға салым ретінде басқа субъектілерге берілгенде;
4.  ... ... ... жеке ... өтеусіз берілгенде;
5. қалдықтарды ұзақ мерзімді жалға бергенде;
6. кемшіліктерге, табиғи апаттарға және басқа себептерге байланысты
есептен шығарылады.
Материалдық емес активтер ... емес ... ұзақ ... ... ... 1 жылдан астам), физикалық негізі жоқ ақшаға ... ... ... ... ... ... ... бақылауда болып, оны
пайдаланудан кәсіпорын болашақ экономикалық тиімділік күтеді.
Материалдық емес активтерге (МЕА): лицензиялық келісім; компьютерлік
бағдарламамен ... ... ... ... ... жақтардан
алынған тауарлар белгісі; фирмалық атаулар; ноу-хау; табиғи ресурстарды
пайдалану құқығы және тағы басқалар ... ... ... банктер мен адамдардан ақыға сатып алынған МЕА есепте оларды
сатып алуға жұмсалған нақты шығындардың сомасымен көрсетіледі;
2. Банкке өтеусіз келіп ... МЕА ... ... ... ... ... ... ретінде құрылтайшыдан келіп түскен
активтер ... ... ... ... құн ... басқа банкке табыс етілгенде  ( сатылғанда, өтеусіз берілгенде)
акт екі ... ... ... және ... ... шоттары бойынша талдамалы есеп материалдық емес активтерді
есепке алудың №2 МЕА ... ... ... ... амортизациясын ексепке алу үшін 11 «МЕА ... ... ... Бұл ... ... әрі ... ... 5784
шоттардың кредиті бойынша  МЕА амортизациясының ай басындағы қалдығын, ай
ішінде есептелгенін және есепті айдың соңындағы қалдығын ... ал ... ... ... МЕА амортизациясының есептен шығарылуы
көрсетіледі.
МЕА аудиті ретінде қалыптасуды, іс-жүзіндегі нақты ... бар, ... анық ... ... ... ету құны мен мерзімін
бағалаудың ... ... ... ... шығарудың
негізділігін, есепті ұйымдастыруды, ... ... ... ішкі ... ... түсіндіріледі.
Белгіленуі мен атқарылатын функцияларына байланысты МЕА үш ... ... ... ( ... ... ... ... Кейінге қалдырылған шығындар.
Санаткерлік  меншіктің объектілері мыналар: патенттер, лицензиялар, пайдалы
үлгілер ( модельдер),  өнер ... ... ... ЭЕМ ... сараптау жүйелері, «ноу-хау», «гудвилл», сауда белгілері,
фирмалық атаулар, қызмет ету белгілері, ... және ... ... ... ... мына ... ... ресурстарын ( жер
қойнауын, минералды қазбалармен т.б.) жер телімдерін ( ... ... ... және ... қалдырылған шығындарға мыналар жатады: ұйымдатыру шығындары, ғылыми-
зерттеу жұмыстары, тәжірибелік-конструкторлық әзірлеме.
Тақырып 2.3.2 ... ... ... емес ... ... ... Доминанта» ЖШС-дегі негізгі құралдарға амортизация
есептеу қарапайым әдіспен ... Бұл ... ... ... ... ... тәсілдерінің түрлеріне тоқтала кетейік.
Негізгі құралдар өндіріс процесіне қатысумен, ... ... ... күшінің әсер етуімен пайдалану процесінде біртіндеп тозады. Тозудың
екі түрі бар: ... және ... ... ... ... сай келмеуі).
Негізгі құралдардың амортизациясының есептеудің әртүрлі әдістері бар.
Шаруашылық жүргізуші субъектінің бухгалтерлік есеп стандартына сай ... ... есеп ... ... ... ... ... олар:
құнын бірқалыпты (түзу сызықты) жолмен есептен шығару;
құнын орындалған жұмыстың көлеміне пропорционалды (немесе пара-пар) етіп
есептен шығару (өндірістік ... ... ... азайту жолымен есептен шығару;
құнын сандардың жиынтығы бойынша (кумулятивтік ... ... ... ... құны ... амортизацияны бірқалыпты ... ... ... ... яғни ... ... оның қызмет ету
мерзімі ішінде өндіріс шығындарына біркелкі норма бойынша жатқызылады. ... ... ... ... оның ... ету ... ұзақтығына
байланысты болып келеді.
Негізгі құралдардың құны бойынша амортизацияны бірқалыпты (түзу
сызықты) жолмен есептеу әдісі мына ... ... ... құн – ... ... ... ... орындалған жұмыстардың көлеміне пропорционалды
түрде есептеу ... ... ... негізгі құраолдардың тозуы тек
олардың пайдалану дәрежесі болып табылады және оны ... ... ... ... рөл атқармайды.
Ол келесі формуламен есептелінеді:
Бастапқы құн – жойылу құны
Орындалатын жұмыстың болжамды мөлшері
Амортизацияны (тозуды) есептеудің жеделдетілген әдістері:
а) Кумулятивтік әдісі – латын ... ... - өсу, ... деген
мағынаны білдіреді, яғни сандарды қосудың көмегімен тозудың ... ... ... ... ету ... жылдар санын қосу
арқылы анықталады.
ә) Азайып отыратын ... ... – бұл әдіс те ... ... ... Оны екі ... ... нормасын
қолдану арқылы азайып отырған қалдық әдісі деп те ... ... ... мерзімі 5 жыл. ... ... ... ... 20 ... болады (100/5).
Екі еселенген нормасымен есептелініп, азайып отыратын қалдық әдісінде
амортизациялау ... 40 ... тең ... ... ... ... амортизацияны есептеудің
қарапайым әдісі қолданады, бас ... ... ... мұның
бірнеше қомақты себептері бар:
-бұл әдіс ҚР-ның Салық кодексінің ... ең ... ... ... онда ... ... ... көрсетіледі;
-сатып алынатын негізгі құралдардың жиі жағдайда өте қымбат болып ... ... ... ... әдісін қолдану кәсіпорын
үшін қиынға түседі.
Тақырып 2.3.3 Негізгі құралды жалдау және инвестиция есебі
Жалгерлік есеп №7-ші ... ... деп ... ... ... ... ... және сонымен жол мерзіміне
байланысты ... және ... ... ... ... қол ... ... бастау алады.
Жал мерзімі көпке дейін өзгертуге ... ... ... және
сол жалға алынған мүлік келісім-шартпен ресімделеді, сондай-ақ кез келген
келесі кезеңге оның ақысы төленіп ... ... ... ... ... ... байланысты активтер 2410 шотының ... ... ... жалы бойынша операцияларды есептеу үшін
жалға берушіде ... ... ... ... 3150 ... 7320 «Үстемақылар бойынша шығындар»; 3380 «Қысқа ... ... ... ... ... сөзі және бұл ... пайда табу мақсатында ұзақ мерзімге ... ... ... ... ... көзіне өнеркәсіп кәсіпорынының ... ірі ... ... ... қоры, тұрғындардың жинаған ақшалары,
мемлекеттің ақшалай қаржылары, яғни ... ... ... ...... ... және ... қарқынының
қалыптастыруда, ғылыми-техникалық прогрестің жетістіктерін ... ... ... ... ... ... және ұзақ ... немесе беретін мамандандырылған
инвестициялық банктер мен акционерлік ... ... ... қорлар ерекше роль атқарады. ... ... ... ... ... ... ... қолдауға
бағытталған.
«Басқарушы компания Доминанта» ЖШС-де негізгі құралдарға инвестициялар
салынбайды және бұл кәсіпорын негізгі құралдарды жалға ... ... ... ... жалға береді.
Тақырып 2.3.4 Негізгі құралдар және материалдық емес активтерді түгендеу
және қайта бағалау ... ... ... ... ... ... ... есеп мәліметтері мен
қолда болуы ... ... ... ... ... жағдайын,бағыты бойынша пайдалану деңгейін ... ... ... ... үшін ... бұйрығы бойынша түгендеу комиссиясы
құрылады. Түгендеуді ... ... ... ... ... ... өткізілген және ... ... ... ... ... ... және ... құралдардың тұрған жері
бойынша тізімін анықтайды. Түгендеу ... ... 1994 жылы ... №194 “Қазақстан Республикасының кәсіпорынтерінің бухгалтерлік
есеп және есеп беру туралы”ережемен қарастырылған түгендеуді жүргізу ... ... ... ... кәсіпорын басшысының бұйрығымен
бекітіледі. Материалдық құндылықтардың нақтылығы тізімдемеге тіркеледі .
Тізімдеме мәліметтерімен есеп мәліметтері салыстырылады. ... мен ... ... . ... ... ... жұмысы аяқталған соң
айлық есепте бейнеленеді.
1) Артықшылық анықталған негізгі құралдар ... ... ... және ... ... нәтижесіне жатқызылады.
2) Құндылықтардың жетіспушілігін кәсіпорын басшысының өкілі бойынша
кәсіпорын шығынына есептен шығарылады . Кінәлі анықталған жағдайда
жетіспеушіліктер кінәлі тұлғалардың есебіне жатқызылады .
Негізгі ... ... ... ... ... бухгалтерлік
проводкалар беріледі:
А)артық шыққан негізгі құралдарға Дт 2410 Кт 6280
Б)Жетіспеушілік ... ... Дт 1252 Кт ... емес ... түгендеу
Материалдық емес активтерді төгендеу кезінде: кәсіпорынның өзіндік
құқығына жататын ... ... емес ... бар болуы, олардың
баланста дұрыс және толық көрсетілуі; материалды емес ... ... ... ... ... ... бар болуын тексереді.
Материалды емес активтерді түгендеу кезінде объектінің өзінің бар ... оның ... ... құқығын нақтылайтын құжаттардың бар
болуын белгілеу қажет. Оларға материалды емес активтердің объектісін немесе
оның ... ... ... ... ... ... мүлікті
құқығын нақтылайтын құжаттар жатады. ... ... ... ... ... ойлап шығару құқығын сатып алу. Материалды
емес активтердің нақты ұйымдық ... және ... ... ... – шаруашылық ісінің қорытындысының нақты ... рөл ... ... ... ... ... деңгейге жеткізу
мақсатында, «Басқарушы компания Доминанта» ЖШС белгілеген уақытта, жыл
сайын есепті жылдың ... ... ... кұралдар нысанына қарай жүргізуге
міндетті.Нәтижесінде есеп пен ... ... ... ... баға ... жүргізілетін болады.
|Операция мазмұны ... шот |
| ... ... ... ... ... көбейген |2410 |5420 ... ... ... құны | | ... ... ... ... | | ... ... ... құны: | | ... ... ... ... |5420 |2410 ... қайта бағалаудың теріс таңбалы | | ... ... | | ... ... айырма сомасының қалдығы |7420 |2420 ... 2.4 ... ... ... 2.4.1 ... ... жіктелуі, бағалануы және
қоймадағы есебімен құжатта рәсімделуі
«Басқарушы компания Доминанта» ЖШС -де кәсіпорынның үздіксіз
қызметін ... ету ... ... қорлармен қамтамасыз
ету дұрыс жолға қойылған және оның есеп жүргізу ерекшеліктері кәсіпорынның
есеп саясатында ... ... ... , ... ... ЖШС -нің айналымдық қорының негізгі ... ... Оның ... ... ... өндіріс, тауарлар кіреді.
Нарықтық экономика жағдайында айналымдық қордың ... ... ... және ... ... ... табылады. Өнімнің өзіндік құнында
материалдардың үлес салмағы ... 70 ... ал ... ... ... 85 ... ... қорлар есебінің жалпы принциптері ... №7 ... ... ... ... ... мұнда есептің негізгі бағыттары көрсетілген.
тауарлы-материалды қорлардың есебі;
тауарлы-материалды қорлардың өзіндік құны және ... ... ... ... қорлар – бұл ағымдағы ... ... ... ... ... ... ... орағыш бұйымдар,
конструкциялар мен бөлшектер, отын, ыдыс және ыдыс ... ... ... да ... ... өнделуге жіберілген материалдар,
құрылыс материалдары, және басқалдары, аяқталмаған ... ... ... ... ... ... ... арналған тауарлар.
Тауарлы-материалды қорлар есебінің негізгі міндеттері:
операциялардың құжаттарда уақытылы және дұрыс ... ... мен ... ... ... ... мәліметтермен қамтамасыз
ету;
материалдардың сақталу орындарында және ... ... ... ... ... ... сақталуын бақылау;
қажет емес және артық материалдарды анықтап, олардың өткізілуін бақылау;
өндірісте материалдардың қолданылуын ... ... ... ... ... құнын және көлік дайындау ... және ... ... дайындау шығындарының өндірістің өзіндік құнына дұрыс аударылуын
бақылау;
тауарлы-материалды ... ... ... ... ... сақталуын
және дұрыс қалыптасуын бақылау.
Жабдықтау және қойма шаруашылығының, салмақ өлшеу шаруашылығының ... үшін әр ... ... материалды-жауапты тұлға
белгіленеді, материалды жауапкершілік ... ... ... тура ... ... ... ... ыдыстарымен
қамтамасыз етілуі тиісті. Цех қоймаларынан материалдарды талап етуге ... ... ... ... ... ... орталықтандырылып,
базистік қоймалардан цехтық қоймаларға немесе тіке жұмыс орнына графикке
сай жеткізілуі ... ... ... ... ... материалдардың
уақытылы жеткізілуіне және сақталынуына жауапты тұлғаларды тиянақтау керек.
Тауарлы-материалды қорларды сипаттауға арналған алғашқы есеп құжаттары
негізінен кіріс және ... ал ... ... ... ... техникасының
көмегімен және қолмен толтыру болып бөлінеді. ... ... ... ... ... ... санын субъектінің өзінің сипатына,
өндірісті ұйымдастыру ерекшеліктеріне, материалдық-техникалық жабдықталуына
және есепті ұйымдастыру жүйесіне ... ... ... ... ... ... жеткізіп беру
туралы келісім-шартына сай түседі. Қолданылатын ... ... ... табылады, онда келісімшарттың заты, төлеу тәртібі,
келісімнің ... және ... ... ... ... және шарттары,
тауардың сапасы және саны бойынша талаптары, маркировкасы, ... ... ... ету ... ... ... ... басқа да шарттары, заңды тұлғалардың реквизиттері және мекен-жайы
және сатылынып алынатын тауарлардың спецификациясы ... ... ... ... ... ... қызмет
бақылайды. Олар келісім-шарттардағы барлық жағдайлардың орындалуын бақылау
керек, материалдың сапасы және жетіспеушілігі бойынша ауытқулар ... ... ... ... ... ... өндіріс қорларының
шығысы мен түсімі бойынша жасалатын алғашқы құжаттар ... ... ... ... ... Тікелей алғашқы құжаттардың көмегімен
ТМҚ тиімді пайдалануын және және сақталуын, қозғалысын алдын-ала, ағымдағы
және болашақтағы бақылануын ... ... ... ... ... ... материалдарға номенклатуралық көрсеткіш беріледі.
Әрбір атаулары, сорттары бойынша ... ... ... ... нөмірі беріледі, содан соң барлық құжаттарда ТМҚ-дың ... ... ... ... нөмірі қойылады.
ТМҚ-ды жабдықтаушылардың қоймасынан алғанда алушы-кәсіпорын ... ... ... жүзеге асырады. Оған сенімхат беріледі. Сенімхатты
бухгалтерия рәсімдеп, алушының қолын қойғызып, ... алу ... ... ... ... тіркеледі.
Жабдықтаушылар ТМҚ босатқан кезде, әрбір жіберілген бөлігіне үш данада
наклодной жазып береді, онда ... ... күні ... Оның
біріншісі ТМҚ алушысына, екіншісі жіберушінің өзінде ... оны ол ... ... ... ... ... үшін пайдаланады. Ал үшіншісі
бухгалтерияға беріледі. ТМҚ босатып біткен соң, ең ... ... ... ... да ... ... компания Доминанта» ЖШС -де ТМҚ-ды кіріске алуға мына ... ... ... ... ... ... мен ... атауы және жабдықтау
нөмірі, әкелінген ТМҚ атаулары мен саны, ... ... ТМҚ ... ... ... қабылдап алған материалды жауапты тұлғаның жазған наклоднойы
мен құжаттары, атап айтқанда:
1) Кіріс ордері – ... ... ... есепке алу үшін
қолданады, ол бір ... және ол ... ... ... ... ... ... толырылады;
2) Материалдарды қабылдау туралы акті – Жабдықтаушылардың ілеспе
құжаттарындағы ... ... және ... ... ... ... кезінде қолданылады; сондай-ақ ... ... ... ... де. Қабылдау комиссиясы міндеттңі түрде
материалдық жауапты тұлғаның, жіберуші өкілінің немесе мүдделі емес ... ... ... 2 ... етіп ... ... ... өндірісте дайындалған және сақталған
кезінде жетіспеушілігі мен жоғалуы туралы акітісі;
4) Табиғи шығын нормаларына сай материалдардың жоғалуы ... ... ... ... ... ... ... туралы актісі.
ТМҚ-ды босатқан кезде рәсімделетін құжаттар. Кәсіпорынның ... ... ... және ... да шаруашылық қажеттілігі үшін
цехтарға, сондай-ақ сыртқа өңдегу немесе артығын сатуға ... ... ... ... ... онда оны ... ішіндегі қозғалысы деп
санайды, ал егер де орталық қоймадан цех қоймасына ... онда ол ... ... танылады.
Материалдардың шығыны келесі құжаттармен рәсімделеді:
1) Лимиттік – жинақтама карта;
2) Материалдарды айырбастауға (қосымша босатуға) арналған ... ... ... орын ... ... ... ... сипаты келесідей:
Бұл әдіс кезінде материалдық қорлардың құны – ай басындағы қалдық
құнына ай бойындағы ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі.
Бұл әдісті есептеуді математикалық формуласы келесідей:
Орташа құн = м.қ. + алын.
Км.қ. + ... ... ... ... қалған материалдардың қалдық құны;
Км.қ.- есепті кезеңннің басындағы қалған материалдардың қалдық саны;
алын – алынған материалдардың құны;
Калын – ... ... ... бір ғана түрінің алу бағасы есептік кезең ... ... ... ... оларды дұрыс анықтау үшін, 7-БЕС
қарастырылған төрт ... ... ... ... әдісі; орташа өлшемді әдіс қорларды бастапқы сатып алу
бағалары ... ... ... ... ... ... алу ... бағалау әдісі(“ЛИФО”).
Мысал. ТМҚ өзіндік құнын бағалаудың әдістерін қарастырып көрейік.
«Басқарушы компания ... ЖШС -нің 2005 ... 1-ші ... ... ... цемент- 200 тонна 60 000теңге сомасына;
- бензин- А- 95- 100 литр 4500 ... ... ... материалдардың құны және ай соңына ... ... ... әдіс ... жеке ... кезеңнің соңына материалдардың қалдықтарының құнын анықтау ... ... ... ... пайдалану мүмкін:
Орташа өлшенген ... ... . Бұл әдіс ... ... құны - ай ... ... құнына ай бойында келіп ... ... ... ... ... ... әдісті есептеудің математикалық формуласы мынадай:
Орташа құны =(Σ м.қ.+ Σ ... (К м.қ. + ... м.қ.- ... ... ... қалған материалдардың қалдық құны;
К м.қ.- есептік кезеңнің басындағы қалған материалдардың қалдық саны;
Σ алын- алынған ... ... ... ... ... ... теңге
Жұмсалған бензиннің құны 45,63теңге ... құны ... ... ... ... ... әдісі - босалқыларды алғашқы сатып алу бағалары бойынша бағалау
әдісі. Бірінші кезекте сатып алынған ... ... ... ... ... ... деп есептеледі, яғни бірінші келген-
бірінші кетеді. Сонымен, соңғы қалдық құны ең ... ... ... ... ... ... негізінде “ФИФО” әдісі бойынша соңғы
қалдықтың және жұмсалған материалдық құны мынаны құрайды:
“ЛИФО” ... ... ... ... ... ... бойынша
бағалау әдісі. Соңғы алынған қорлардың өзіндік құны бірінші ... ... ... үшін ... ал ай соңындағы қорлардың
өзіндік құны бірінші сатып алынған қорлардың өзіндік құны бірінші ... ... ... ... ... ... тұжырымға негізделген
әдіс. Біздің мысалымызда “ЛИФО” әдісінің көрсеткіштері мынадай болады:
Тақырып 2.4.2 Материалдардың бухгалтериядағы есебі және ... ... ... ... ... ... бухгалтериядағы
есебі:
Қоймадан реестр бойынша түскен алғашқы ... ... ... ... ... топтастырылып, синтетикалық есептің жинақтау ведомысына
әрбір қойма бойынша синтнтикалық шоттар және субшоттарда көрініс ... ... ... ... ... ... ... сатып алу және дайындау есебін жүргізу үшін ... ... ... ... және ... шығындарының есебін жүргізу үшін
жібереді.
Жинақ ведомосінің негізінде материалдар қозғалысының есебі жүргізіледі.
Сонымен қатар кәсіпорында материалдардың ... ... мен ... ... ... ... оларды материалдардың әрбір есептеу
топтары бойынша біріктіріп және ол ... ... ... ... ... ... ... көшіріп жазады. Бұл
тізімдеме екі бөлімнен тұрады.
Бірінші бөлімде кіріске алынған материалдардың жиынтық өзіндік құны жайлы
деректер ... ... ... бұл ... ... ... ... өзіндік құны мен есептеу бағасымен есептелген құнның
арасындағы ... ... ... ... ... қойма мен материалдарға жауапты тұлғалар юойынша
материалдардың қозғалысы (айдың басындағы және айдың аяғындағы ... мен ... ... ... бойынша көрсетіледі.
Тақырып 2.4.3.Жабдықтаушылар және мердігерлермен есеп айырысу есебі
«Басқарушы компания Доминанта» ЖШС -де ... ... есеп ... ... ... ... бөлімі
жасасқан келісімшарт негізінде әрбір жабдықтаушы және жабдықтаушының әрбір
құжаты бойынша жүргізеді.
Жабдықтаушыдан түскен ... ... ... ... ... ... Материялдық құндылықтарды есепке алған соң немесе
орындалған жұмыс, қызметтердің қабылданғаны ... ... ... ... және ... ... күні қойылады. Журнал мәліметтері
есеп регистрындағы 3310,4110 шоттары бойынша ... ... ... жүктер есебінің журналы бойынша жолдағы материалдық
құндылықтарды бақылайды. Материялдық құндылықтардың ... ... ... ... ... ... кіріс ордерлері, материалды
қабылдау ... ... ... ... ... ... бағанында
шоттың төленгені туралы мәлімет акцептен бас тарту ... және ... есеп ... ... ... ... ... Шоттың кредитібойынша жабдықтаушы және мердігерлерден
активтер ... ... үшін ... ... сомасы көрсетіледі.
Шоттың дебеті бойынша жабдықтаушыларға төленген шоттар сомасы және алдын-
ала берілген аванс ... ... есеп ... №6 ... ... ... №6 ... толтырылады.
1-кезең. журналда жабдықтау бөлімінен ... ... ... күні,шот номері, тіркеу номері ... ... ... ... ... б/ша ... Содан кейін шот фактуралар
экспедиторға жүкті алу үшін беріледі. Әрбір жабдықтаушыға жо 6-да бөлек жол
беріледі.
2-кезең. жо 6-ға ... ... ... ... құжат номері,
түскен құндылықтар атауы, ... алу құны ... ... ... жасалады. Құндылықтар құны корреспонделетін шоттарда көрсетіледі.
3-кезең. жо 6-да банк ... ... ... ... ... ... жабдықтаушы және мердігерлер шоттарының төленгені туралы ... ... ... ... ... ... қалдықтар шығарылады.
Тақырып 2.4.4 Материалдық құндылықтарды түгендеу және оның нәтижелерін
есепте бейнелеу
Түгендеу – бұл ... ... ... ... ... шығып,
одан кейін материалдардың нақтылы қалдығын бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... сақталуын
қамтамасыз етудің басты құралы ... ... ... келесі
жағдайларда міндетті түрде жүргізіледі:
1)жылдық қаржы есептемесін жасар ... ... ... ... ... фактілері анықталғанда;
4)өрттен н/е табиғи апаттан кейін;
5)кәсіпорынды сатып алғанда,сатылғанда,н/е АҚ-ға айналғанда
|“ЖШС Басқарушы компания Доминанта” ... ... |
| ... 1 ... ... ... ... тізімі ... ... ... ... ... ... |
| ... ... коды ... коды | | ... ... |17 |01 |02 |01 ... ... ... түрі ... ... ... ... ... ... құндылықтарға арналған барлық |
|шығыс пен ... ... ... ... және ... ... ... түскентауарлы- материалдық құндылықтар кіріске тіркеледі, |
|ал кеткендері шығыс ретінде есептен шығарылады. ... ... ... ... ... ... ... Абдыгулова ... қолы аты- жөні ... ... 25 ... № 447 ... ... 2005 жылдың ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2004 ... 28 желтоқсанындағы басталды, 2005 жылдың 1 қаңтарында ... ... ... мыналар анықталды: ... ... ... ... ... құндылықтар |Өлшем бірлігі ... ... | | |
| | ... сорты, түрі,|Номенклатуралы|коды |атауы |
| | ...... | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 |203 ... ” |203001 |04 |Т |
| | ... | | | |
|2 |203 ... |203002 |04 |Т |
|3 |203 |АИ-76 ... |203003 |04 |Т |
|4 |203 ... ... |203004 |04 |Т |
|5 |203 ... ... |203005 |04 |т |
| ... ... қолда бары |Бух. есеп ... ... ... | | |
| ... |Сомасы, теңге|саны ... ... |
|7 |8 |9 |10 |11 ... |180 |5040000 |182 |5096000 ... |230 |6210000 |231 |6237000 ... |340 |6732000 |340 |6732000 ... |120 |1920000 |119 |1904000 ... |143 |1278000 |142 |1278000 ... |1013 ... |1014 ... ... ... ... қатар нөмірі- саны бес. ... ... ... ... Бір мың он төрт ... ... ... ... ... бір ... екі жүз ... жеті мың ... ОО ... |
| ... ... ... ... ... ________ ... ... қолы ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... нөмірі біріншіден |
|бастап нөмірі ... ... ... ... ... ... ... кіргізді, |
|осыған байланысты ... ... ... қоятын талабы жоқ. Түгендеу тізімінде |
|Аталған құндылықтар менің жауапкершілігімде сақталып тұр. ... ... ... |
| ... ... ”5” ... ... ... ... ... мен ... тексердім ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... “Басқарушы компания Доминанта” ЖШС-ның 2009 жылы жасаған
материалдарды түгендеу жұмысы көрсетілген.
Блок 2.5 ... ақы ... есеп ... есебі
Тақырып 2.5.1 Кәсіпорында еңбекақыны төлеудің түрлерімен және
формаларымен, штаттық ... жеке ... ... ... ... – бұл еңбек үшін төлем, оны еңбек келісім шартында және
қызмет нұсқауында белгіленген көлеміне сай ... ... ... ... ... ... ,жұмысқа алу туралы бұйрықпен және ... ... ... ... қабылдау кезінде кадр бөлімінің
қызметкері жұмысшының еңбек ... ... ... талап етуге
құқылы. Ондай құжаттарға еңбек кітапшасы,жеке еңбек келісім шарттары немесе
жұмыстан босату туралы бұйрықтың ... ... ... ... рет ... ... ... толтырылады және ол кадрлар бөлімінде
сақталады. Әр жұмысшыға жеке табельдік ... ... ... ... ... 9.«Басқарушы компания Доминанта»ЖШС-ның штаттық кестесі
| |№ р/с |Лауазымы ... ... ... |
| |1 ... ... |1 ... ... |
| |2 ... ... |1 ... |12346,00 |
| |3 |Кеңес беруші |1 ... ... |
| |4 ... |1 ... ... |
| |5 ... бөлімінің бас маманы|1 |166667,00 |166667,00 |
| |6 ... ... ... |1 ... |158357,00 |
| |7 ... ... ... |1 |145844,44 |145844,44 |
| |8 ... ... |1 ... ... |
| |9 ... ... бас ... |1 |244 69,88 |244 69,88 |
| |10 ... ... ... |1 ... ... |
| |11 ... даму бөлімінің|1 |244609,88 |244609,88 |
| | ... | | | |
| |12 ... мен ... б/ша |1 ... ... |
| | |бас ... | | | |
| |13 ... ... |1 ... |306338,27 |
| | ... | | | |
| |14 |IT ... ... |1 ... |121153,09 |
| |15 ... ... |1 ... ... |
| | ... | | | |
| | ... |15 ... ... |
Тақырып 2.5.2.Еңбекақыны төлеудің түрлері бойынша жалақыны есептеу
Бухгалтерлік есепте еңбекақы төлеудің 2 ... ...... — кесімді;
Мерзімдік нысан кезінде еңбекақы төлеу жұмыспен өтелген ... ... ... ... бойынша жүргізіледі. Еңбекақы
төлеудің мерзімдік нысаны мынадай жағдайларда қолданылады:
1. Жұмысшы өнім шығарудың артуаны тікелей әсер ете ... ... ... ... ... ... толық емес;
3. Жұмыс уақытын пайдалануға ... ... ... ... ... ... ... есеп жүргізіледі;
4. Жұмысшыларды дұрыс тарифтендірген кезде, яғни жұмысшының біліктілігі
орындалатын жұмыстың разрядына сәйкес келу;
5. Қызметкерлерге еңбекақы төлеу үшін;
Мерзімді ... жай және ...... ... ... ... еңбекақы тек жұмыспен өтелген уақытпен және қызметкерлердің
тарифтік ставкасымен немесе қызметақысымен анықталады. Практикада ... ... 3 ... ... қолданылады:
- Сағаттық;
- Күндік ақы;
- Айлық ақы;
Мерзімдік – сыйақылық еңбекақы кезінде тек нақты жұмыспен өтелген уақыт
қана ескеріліп қоймай, ... – ақ ... ... ... ... бір ... қол ... үшін сыйақы көзделеді).
Кесімді еңбекақы шығарған өнімін ескеруге болатын жұмыскерлерге ғана
(токарьлар, тігіншілер, тас қалаушылар) ... ... ... 5 жүйесі бар:
1. Тікелей кесімді жүйе;
2. Кесімді- сыйақылақ жүйе;
3. Ілгерішіл – кесімді жүйе;
4. Жанама – кесімді жүйе;
5. Аккордық жүйе;
Тікелей кесімді ... ... ... тек шығарылған бұйымның саны
мен өнім бірлігі үшін белгіленген бағалауға тәуелді болады.
Кесімді – сыйақылық төлемде кесімді жалақы сомасынан ... ... ... және ... ... қол ... үшін сыйақы есептейдә.
Ілгерішіл – кесімді төлемде ... ... ... ... ... бағалаулар бойынша төлеу көзделген. Ал нормадан ... ... ... ... ... (2 есе ... бағалаудан
аспайтындай төленеді).
Жанама — кесімді жүйе жабдықтарға және жұмыс орындарына қызмет ... ... ... ... ынталандыру үшін қоланылады.
Мұндай жұмыскерлердің еңбегі олар ... ... ... ... өнімнің есебінен жанама – кесімді бағалаулар төленеді.
Аккордық жүйеде орындалатын жұмыстың ... ... ала ... ... ... ... ... көрсету арқылы бағаланады. Жұмысты
орындауға наряд жазылады да, онда табыстың ... ... ... ... ... мен ... мөлшері көрсетіледі.
Жұмысшылардың қызметіне ақы төлеу тарифтік ставкалардың ... ... үшін ... ... ... ... Кесімді
бағалаулар қолданыстағы ... ... мен ... нормаларына
негізделеді. Уақыт нормасы – бұл адам / сағат, адам / күн көрсеткіштерімен
көрсетілген, жұмыс бірлігін ... ... ... ... ... уақыт бірлігінде жасауға тиіс жұмыс санымен анықталады
«Басқарушы компания Доминанта» ЖШС еңбекақы ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорнында
қызметақысы 50000 теңге фирма бухгалтері айдағы 20 жұмыс күнінің 19 ... ... ... ... ... ақысы: 50000/20 =2500 теңге. Бухгалтердің
жалақысы 2500*19=47500 теңге құрайды. Жай мерзімдік жүйе жұмыскер еңбегінің
түпкілікті нәтижесі мен оның ... ... ... ... ... ... субъектісі жұмыскердің еңбегіне ақы ... ...... ... қолдануға құқылы. Бұл орайда ... ... ... ... ... ақы Жалақыны шарттық әдіспен реттеу
ұжымдық және жеке еңбек ... ... ... 2.5.3 ... ... және оны төлеу бойынша
есептесудің талдамалы есебі
Еңбекақыдан төмендегі сомалардың ұсталуы мүмкін:
* жеке табыс салығы;
* ЖЗҚ-ның міндетті аударымдары;
* сот шешімдері ... жеке ... ... ... ... ... жарналары;
* мекемеге қарыздарын өтеу төлемдері
ЖЗҚ есебі 3220 «Зейнетақы аударымдары бойынша міндеттемелер» пассивті
шотында жүргізіледі.
ЖЗҚ ... ... ... ... ... жасалады:
|№ |Операциялар мазмұны |Дт |Кт |
|1 ... ... ... ... |3350 |3220 |
| ... ... тұрып 10%ЖЗҚ жарнасы | | |
| ... ... | | |
|2 ... және жинақтау зейнетақы |3220 ... |
| ... ЖЗҚ ... | | |
|3 ... ... ЖЗҚ ... |7210 |3220 |
| ... ... ... үшін | | |
| ... ... | | |
|4 ... сомасы қызметкерлердің |3220 ... |
| ... ЖЗҚ ... | | ... ... ... ЖТС-ның есебі 3120 «Жеке табыс салығы» пассивтік
шотында есепке алынады.
Салық есептелген кезде мына ... ... ... ... |Дт |Кт |
|1 ... ... ұсталған табыс салығы |3350 |3120 |
|2 ... ... ЖТС ... |3120 ... ... ... ұстап қалу тек заңда көзделген жағдайларда жүргізіледі. Әрбір
жалақы төлемі кезінде барлық ұстап қалулардың ... ... ... ... - нен аса ... 2.5.4 Еңбек төлемі бойынша есеп айырысудың жинақтау есебі.Есептеу-
төлеу ведомосін толтыру
Қызметкерлер ... ... ... ... ... арнайы
тағайындалған адам жүргізеді. Әрбір жұмысқа қабылданған (тұрақты, уақытша,
маусымдық түрде) ... жеке ... ... және оған ... табельді
нөмірі беріледі. Кәсіпорын басшысының бұйрықтары немесе ұйғарымдары
негізінде ... ... ... есеп ... ... Онда ... ... көрсетіледі және есептелген сомалар мен ... ... ... ... ... мазмұны ... ... |
| ... ... ... ... айына |7210 |3350 |
| ... ... | | |
| ... басқару қызметкерлерінің еңбекақысына |7210 |3150 |
| ... ... ... | | |
| 3 ... ... әлеуметтік |7210 |3210 |
| ... ... ... жасалды | | |
| ... ... ... ... ... |3350 |3220 |
| 5 ... ЖТС ... |3350 |3120 |
| 6 ... ... сақтандыыру бойынша аударым |3210 |1030,1010 |
| |аударылды | | |
| ... ЖТС ... |3120 ... |
| ... ... ... ... |3350 |1010 |
| ... | | |
| ... ... карт ... ... |3350 |1040 ... ... ... ... ... ... табыстың |5610 |7210 |
| ... ... | | ... ... есебі белгіленген үлгідегі жұмыс уақытын пайдалану
табельдерінде жүргізіледі.
Есептелген сомалар мен ұсталымдар туралы мәліметтер есеп парағының ... ... ... ... үлгідегі есептеу-төлем
ведомостыларына көшіріледі. Бұл ведомостің негізінде ... ... ... ... ... ... мерзімді берешек» шотында кредит
бойынша – есептелген сомалар, дебет бойынша – ... ... ақша ... ... ... ... ... түрде беру, басқа ұсталымдар және
т.б белгіленеді. Бұл ведомость ... ... мен бас ... ... ... соң ... тиіс барлық сомада шығыс кассалық ордер
толтырылып, еңбекақы беріледі.
Блок 2.6 Өндіріске ... ... ... өнім және оны сату ... 2.6. 1 ... ... және өндірістегі шығындар есебін
ұйымдастырумен танысу
Шығындар – басқару есебі негізгі ... ... ... және ... ... былайша жіктеледі:
Пайда болу орны бойынша - өндіріс, цехтар, учаскелер, құрылымдық бөлімшелер
бойынша. Мұндай жіктеу жауапкершілік орталықтары ... ... ... өнімнің (жұмыстың, көрсетілген қызметтің) өндірістік ... ... үшін ... ... яғни өнім ... ... көрсетілетін қызмет) бойынша
- өнімнің өзіндік құнын анықтау үшін қажет;
өнімнің өзіндік құнына жатқызу ... ... ... ... ... ... мен калькуляция баптары бойынша:
а) экономикалық элементтер бойынша - өнім өндірісіне нақты не ... ... ... экономикалық элементтер жатады:
материалдық шығындар;
еңбекті өтеуге жұмсалатын шығындар;
ақша аударулар;
құралдардың тозуы;
басқадай шығындар.
ә) калькуляция баптары ... - ... ... ... ... құнын
есептеу үшін қолданылады бұларға:
материалдар;
еңбекті өтеу;
ақша аударулар (аударымдар);
қосымша шығыстар.
ЖШС «Басқарушы компания Доминанта» кәсіпорнында ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру.
Шығындарды  және өнімнің шығарылуын ... ... ету  үшін ... ... онда 8010, 8020, 8030, 8040 ... шығындар есепке ... Ай ... ... ... ... талдамалық (аналитикалық) ... ... және ... ... ... ... бойынша калькуляциялық карточкаларда  немесе
ведомостарда жүргізіледі.
Көмекші ... ... шала ... ... ... қызметі,
өндірістің өз қажеттілігіне жұмсалуы мүмкін (онда олар 8010, 8041, 8036
және басқа да ... ... ... ... олар ... ... (онда 7010 бөлімше шоттарымен немесе 1320 шотымен ... 2.6.2 ... ... және ... шығындарын бөлу және есепке
алу
Тікелей шығындар–өндірістің технологиялық процесімен тікелей
байланыстылар: шикізат пен ... ... ... мен ... ... ... – өндірісті ұйымдастыру мен оған қызмет етуге, ... ... ... ... ... 4 ... кезеңге бөлуге болады
Өндіріс түрлері бойынша ... ... ... ... ... ... ... туралы ақпараттарға шолу жасалады (негізгі,
көмекші, фабрикаттар).
“Үстеме шығыстардың” шоттары ... ... ... ... олардың жалпы деңгейі туралы ақпараттар беріледі.
Үстеме шығыстарын белгіленген тәсіл ЖШС ... ... ... ... ... ... әдісі) бойынша негізгі, көмекші
өндірістерге таратады.
“Транзиттік” шоттардағы жинақталған шығыстарды дайын өнім ... ... ... ... нақты өзіндік құны ... ... ... де үлесі анықталып, тиесілі саласына (шотына)
жатқызылады.
Тақырып 2.6.3.Өндірістен шыққан дайын өнімнің нақты ... ... ... ... ... ... ... есептеу.
Тікелей шығындар деп табыс алумен тікелей байланысты ... ... деп ... және ... ... ... ... шығындар жатады.
Өндіріс есебін 4 негізгі кезеңге бөлуге болады
Өндіріс түрлері бойынша “транзиттік” шоттарда ... ... ... ... ... туралы ақпараттарға шолу жасалады (негізгі,
көмекші, фабрикаттар).
“Үстеме шығыстардың” ... ... ... ... ... ... ... деңгейі туралы ақпараттар беріледі.
Үстеме шығыстарын белгіленген тәсіл (кәсіпорынның ... ... ... ... негізгі, көмекші өндірістерге таратады.
“Транзиттік” шоттардағы жинақталған шығыстарды дайын өнім ... ... ... өнімнің нақты өзіндік құны ... ... ... де үлесі анықталып, тиесілі ... ... ... ... өнімнің нақты өзіндік құнын және өнімнің нақты
өзіндік құнының калькуляциясын есептеу.
ЖШС «Басқарушы компания ... ... ... ... ... ... ... өндіріс, дайын өнім (тауар)
қорларында көрсетіледі. Олар түгенделуге тиісті, кәсіпорын активінде ... ... ... ... пайда әкелуге тиісті.
Калькуляциялау - өнім, жұмыс және көрсетілетін қызмет бірліктерінің өзіндік
құнын есептеу. Ол кәсіпорын ... ... ... ... үшін ... ... ішкі ... уақтылы ашуға және өнімнің өзіндік құнын
одан әрі түсіндіруге, онын бәсекеге қабылеттілігін арттыруға ... ... ... ... құнын жоспарлауда және оған, нарықтағы
сұранысты есепке ала отырып, жұмысқа, ... ... ... баға
белгілеуде қолданылады.
Калькуляцияда өндірістегі өнімнің нактылай ... ... мен ... ... пен ... ... ... (жүк тасу, жөндеу
жұмыстарына және т.б.) орындауға ақшалай түрде шықкан шығындар ... ... ... ... ... ... ... байланысты (өндіріс бойынша жоспарды асыра ... ... ... кей ... ... немесе артық жұмсау) және оған
байланысты емес (материалдарға ... ... ... ... ... ... отынға, газға, суға және т.б.
тарифтердің өзгеруі) ... ... ... ... ... ... 2.6.4.Кезеңдік шығындарының есебі
ЖШС «Басқарушы компания Доминанта» ... ... ... ... 7310, 7320, 7330 ... ... ... кезең шығындыры
өнімдерді сату үрдісімен тікелей ... ... ... ... байланысты жұмсалған шығындарды есепке алуға 7110 шоты
арналған. Бұл ... сату ... ... ... ... өнім ыдыстарына және өнімді буып-түюге жұмсалған шығындар
енгізіледі. Өнімнің өзіндік ... ... ... сату ... шығындарды тек сатылған өнімнің толық өзіндік құнын және өнімді,
жұмыстарды және қызметтерді сатуға байланысты нәтижелерін есептеп шығарған
кезде ғана ... ... ... ... сатуға жұмсалған шығындардың баптары бойынша талдау есебін
өнімді ... ... ... ... ... ... ... бекіткен баптардың номенклатурасы /7 стандарт/
бойынша жүргізеді.
Дт           Кт        ... 3350  ... ... ... ... ...  3150  ...  әлеуметтік аударымдар
7110     1313, 1315      өнімді буып-түюге материалдар жұмсалды
7110     3440                қойманы ... ... ... ... ... есепке алынған шығындар тұтастай табыс /залал/
шотына көшіріліп жазылады. Сол ... ... жазу ... ... Кт 7110
Тақырып 2.6.5 Дайын өнім және оны сату есебі және құжатпен рәсімделуі
Дайын өнім — өндірістік үрдістің соңғы нәтижесі. Ұйым  ... ... ... ... ... келісім шарттардағы өнімнің ... ... ... ... байланысты өнім дайындап, шығаруды
ұйымдастырады. Ол ... ... ... және ... ... техникалық бақылау қызметінен өткендігі паспорт, сертивикаты
және тағы басқа құжаттарымен  куәләндырылған  қоймаға қабылдап алғаны  ... ... ... ... АКТ пен рәсімделеді
Дайын өнімді есептеу үшін 1320 «Дайын өнім» деп аталатын ... ... ... ... өнім ЖШС ... компания Доминанта»
кәсіпорынның  айналым қаражат құрамына ... Және ... есеп ... ... құны ... кіреді. 
       Дайын өнімді босату үшін бұйрық – жүкқұжаты ... онда ... ... ... ... ... және ... жүкқұжаты.
|             Шаруашылық операция мазмұны ... ... ... ... ... алу |1320 |8110, 8210 ... ... ... беру |7410 |1320 ... мен ... негізгі өндіріс цехына |8111 |1310 ... | | ... ... дайын өнім қоймаға кірістелді |1320 |8110 ... ... мен ... ... |1310 |3310 ... ... ҚҚС 12% көрсетілді |1420 |3310 ... ... ... ... ... ... |1010 |1210 ... есептен шығару үшін жасалған резерв |7420 |1360 ... өнім ... ... ... ... |1320 ... ... ... | | ... 2.6.6 ... ... және тапсырыс берушілермен есеп айырысу.
Кәсіпорнында сатып алушылар және тапсырыс берушілер мен есеп
айырыу операциалары ... ... ... ... сатылған 
айналымнан тыс активтер, ... ... ... ... шот ... немесе бақадай есеп айырысу құжаттары
жинақталып,топтастырылып бөлек көрсетіледі.Тізімдемелердегі ... ... ... ... ... ... құжаттар
негізінде активтердің топтары бойынша жазылады.Тізімдеменің ... ... ... ... ... ... ай ... көшіріледі және бұйымдардың аттары немесе топтары  ... ... ... мәліметтері көрсетіледі. «Сатып алушылар мен
тапсырыс берушілердің борышы» шотының ... ... ... бойынша
операциялардың есебі үшін №11 Журнал –ордер ... ... мен ... ... ... шоты бойынша
жүргізілетін операциялар
|Операциялардың мазмұны ... ... ... ... ... өнімге, көрсетілген |1210 |6010 ... ... ... ... тапсырыс | | ... ... | | ... ... ... өнімге, көрсетілген |1210 |3130 ... ... ... құн ... ... | | ... ... бұрын алынған аванс сомасынан шегерілді|3510 |1210 ... ... және ... ... есеп ... |1210 ... келіп түскен сома | | ... ... және ... берушілердің борышы |3210 |1210 ... ... ... ... өтелінді | | ... ... ... ... ... көрсетілген |1220 |1210 |
|қызметінің ... ... | ... ... ... және ... берушілер берген | |1220 ... үшін ... ... |1040 | ... ... ... ... капитал есебі және қаржылық есеп беру
Тақырып 2.7.1 Кәсіпорынның қаржы нәтижесін қалыптастыру және оның есебі
ЖШС ... ... ... ... кәсіпорынның қаржылық
нәтижелеріне көптеген келесідей факторлар әсер етеді, олар:
1) пайда болу орнына байланысты
2) нәтижесінің маңыздылығына байланысты - негізгі және ... ... ... ... - ... және ... ... ету уақыты бойынша
Сонымен, кәсіпорынның қаржылық нәтижесі өткізу ... ... ... ауытқуына әсерін анықтау табыстылықтың келесі абсолютті көрсеткіші –
негізгі қызметтен ... ... ... ... ... ... табыс = жалпы табыс – кезең шығындары). Қаржылық нәтиже ... ... емес ... ... пайда мен зияндар ... ... ... ... ... ... үшін
кәсіпорынның тұрақтылығы, пайдасының жыл сайын артуы ... ... ... ... ... ... ... – өндіріс
көлемі мен қазіргі ғылыми техникалық дамуға сәйкес жаңа ... ... ... арқылы өзіндік құнды төмендетіп, еңбек
күшін техника мен технологияларға негіздеу арқылы екені анық.
Келесі қаржылық нәтижені ... ... ... ... орын алады. Жалпы
табыс өнімді /тауарды, жұмысты, қызметті/ сатып өткізудің қаржылық нәтижесі
болып табылады және ол ... ... ... ... ... өткізуден
түскен табыс пен сатып- өткізілген өнімді /тауарды, ... ... ... ... ... ... ... мен ұйымдардың қаржы шаруашылық қызметінің нәтижелері жеке
көрсеткіштер бойынша ... ... ... көрсетіледі. Бұдан басқа ақша
қаражаттарының қозғалысы ... есеп ... онда бұл ... үш ... көрсетіледі.
операциялық қызметтен (шаруашылық жүргізуші субъектінің негізгі қызметін
сипаттайды)
инвестициялық ... ... ... ... құрамы мен мөлшеріндегі
өзгерістерді тудыратын)
қаржылық қызметтен (меншікті капитал мен қарыз ... ... ... ... ... 2.7.2 ... ... қалыптасуымен және жарғылық
капиталдыңсинтетикалық және талдамалы есебі
Меншікті капитал - бүл міндеттемелерді шегеріп ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші ұйымдардың
ұйымдық – қүқықтық формаларына қатысты ажыратылады. ... ... ... меншікті капитал қүрылымдарын айырмашылықтар
байқалады.
Ұйымдардың ... ... ... ... олардың ұйымдық –
құқықтық формаларына ... ... ... ... ... ... ол ... шегертіп тастағаннан кейінгі активтер.
Меншікті капитал топтастырылады: құрылтайшылармен немесе ... ... ... ... ... резервтер.
Кәсіпорнында меншікті капиталына мыналар жатады: ... ... ... пайда. Баланстағы меншікті капитал сомасы ... ... ... ... ... ... ... бөлігін жарғылық капитал алып тұр.
Жарғылық капитал қозағылысын кәсіпорнында баланстың капитал және
резертер деген 5-ші ... 5000 ... ... ... ... ... ... шектеулі серіктестік болғандықтан,
басқарушысы заңды тұлға болып табылады. 5030 ... мен ... ... ... табады. «Есепті жылдың бөлінбеген пайдасы» 5510 шотында
есепке алынады.
Жарғылық капитал ол жариянған капитал, ЖШС ... ... ... қызмет шаруасына қажетті капитал. Жарияланған
капитал ЖШС «Басқарушы компания Доминанта» кәсіпорынның ... ... ... Ол ... ... көрсетіледі және олардың
шешімімен қарастырылады.
Бухгалтерлік есеп шоттарының ... ... 5 ... 5010 ... ... ... 5010 ... жарғылық капиталдың азаюы көрсетіледі Кт 5210 қайта
қайтарылған шотпен.
|Операциялардың мазмұны | ... ... ... жарғылық капитал |5110 |5030 ... ... ... құннан төмен болуы |5030 |5210 ... ... ... ... |5110 |5030 ... 2.7.3 ... ... ... есеп ... ... есеп айырысу кезінде салық және
бюджетке төленетін басқа да ... ... ... сомасын, сондай-ақ
ұсынылған шот-фактуралар бойынша есепке алуға жататын қосылған құн
салығының сомасын ... ... ... ... ... ... ... бойынша аванстық төлемдер. Бухгалтерлік есеп шоттардың типтік
жоспарында ... ...... ... салығы», онда бюджетке артық төленген
корпорациялық табыс салығын көрсетуге байланысты операциялар, сондай-ақ
корпорациялық табыс салығын төлеу бойынша аванстық төлемдер ...... құн ... онда ... ... жататын, оның ішінде салық
заңнамасына сәйкес өтеуге жататын қосылған құн салығы, ... ... ... ... құн ... ... операциялар көрсетіледі;
1430 – «Өзге салық және бюджетке ... ... да ... ... ... ... ... аударуға жататын және салық заңнамасына сәйкес
есепке ... ... өзге ... және ... ... ... да міндетті
төлемдер есепке алынады. ЖШС «Басқарушы компания Доминанта» ... :
| | ... ... мазмұны ... ... |
| | | ... ... аванстық есептеме жасалды |1410 |3110 |
| | | ... ... ... ... |3110 |1030 |
| | | ... ... шот-фактура бойынша |1420 |3310 ... ... | | |
| | | ... төленетін ҚҚС есептелді |3130 |1420 ... ... ... ... ҚҚС | | ... |7210 |1420 ... ... аванстық есептеме төлемдер | | ... |1430 ... |
| | | |
| | ... ... 2.7.4 ... есеп ... құрастыру және оны өткізу тәртібімен
танысу
399-бап. Салықты есептеу мен төлеу ... № 242-IV ... ... ... (2011 ... 1 қаңтардан
бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара)
1. Салық төлеушілер салықты ... ... ... ... ... ... арқылы дербес жүргізеді.
Ауыл шаруашылығы өнімдерін, акваөсіру ... ... ... өнімін
өндіруші заңды тұлғалар мен ... ... ... үшін арнаулы
салық режимін қолданатын салық ... ... осы ... ... ... ерекшеліктерді ескере отырып есептейді.
2. Ортақ үлестік меншіктегі салық салу объектілері бойынша әрбір салық
төлеуші үшін ... ... ... ... оның үлесіне барабар есептеледі.
3. Патент негізінде арнаулы ... ... ... дара ... ... ... салық кезеңі ішінде мүлік салығы бойынша
ағымдағы төлемдерді төлеуге ... олар ... ... басындағы
бухгалтерлік есепке алу деректері ... ... ... ... ... ... ... салық ставкасын қолдану ... ... ... ... салық салу объектілерінің орналасқан жері бойынша
жүргізіледі.
2009.30.12. № 234-ІV ҚР ... (2010 ... 1 ... ... ... ... № 467-ІV ҚР ... (2010 жылғы 1
қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара) ... ... ... ... ... сомасын, патент негізінде арнаулы салық
режимін қолданатын дара ... ... ... ... ... 25 ақпаннан, 25 мамырдан, 25 тамыздан және  25 ... тең ... ... ... құрылу күнінен (салық салу ... ... ... ... ... беру ... кейінгі кезекті мерзім
осы Кодекстің 394-бабы 4-тармағының 3) және 4) тармақшаларында ... ... ... төлеушілер мен заңды тұлғалар ... ... ... ... ... ... табылады.
Ағымдағы төлемдерді төлеудің соңғы мерзімінен кейін құрылған ... мен осы ... ... ... 3 және 4 тармақшаларында
аталған заңды тұлғалар ағымдағы төлемдерді төлеудің соңғы мерзімінен кейін
салық салу объектілерін пайдалануға, сенімгерлiкпен басқаруға ... ... ... ... ... ... ... кезеңі үшін осы баптың 7-
тармағында ... ... ... № 167-ІV ҚР Заңымен 6-тармақ жаңа редакцияда (2009 жылғы 1
қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді) ... ... ... ішінде салық салу объектілері келіп түскен жағдайда, мүлік
салығы бойынша ағымдағы төлемдер ... салу ... ... түскен айдан
бастап салық кезеңінің соңына дейінгі ағымдағы салық кезеңі ... ... ... ... күніне бухгалтерлік есеп деректері бойынша
айқындалған, келіп ... ... салу ... ... құнының 1/13-
іне салық ставкасын қолдану жолымен айқындалады. ... ... тиіс сома осы ... ... ... ... бойынша
тең үлестермен бөлінеді, бұл ретте салық салу объектілері келіп түскен
күннен кейінгі кезекті ... ... ... ... бірінші мерзімі
болып табылады.
Салық кезеңі ішінде салық салу объектілері шығып қалған ... ... ... салу ... шығып қалған айдан бастап салық ... ... ... ... кезеңі айларының санына көбейтілген, шығып
қалған салық салу объектілерінің ... ... ... ставкасын қолдану
жолымен айқындалатын сомаға азайтылады.
Бұл ретте мыналар:
келіп түскен күнге бухгалтерлік есеп ... ... ... құны ... ... ... келіп түскен салық салу объектілері бойынша;
салық кезеңі басындағы бухгалтерлік есеп деректері бойынша баланстық құны –
басқа ... салу ... ... шығып қалған салық салу объектілерінің
құны болып табылады.
Ағымдағы төлемдер ... ... сома ... ... ... ... тең үлестермен бөлінеді.
7. Салық төлеуші ... ... ... ету ... ... күнтізбелік он күннен кешіктірмей түпкілікті есеп
айырысуды жүргізеді және мүлік салығын төлейді.
8. Патент ... ... ... ... ... дара ... ... салық кезеңі ішінде декларацияны табыс ету мерзімі басталғаннан
кейін күнтізбелік он ... ... ... 2.7.5. ... есеп беру ... мазмұны және тапсыру мерзімімен
танысу. Жылдық қаржылық есеп беру нысандарын құрастыру
Қаржылық есептілік элементтері
1. Активтер, міндеттемелер және ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
2. Кірістер мен шығыстар пайда мен зиян туралы есепте қызмет нәтижелерінің
өлшемімен тікелей байланысты элементтер болып табылады.
Қаржылық есептілікті ... ... мен оған ... ... ... стандарттарға және ҚР-ның бухгалтерлік есеп пен қаржылық
есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес ... Егер ... ... ... ... көзделмесе, мемлекеттік
мекемелердің қаржылық есептілік көлемін, оны ... ... мен ... ... ... Қаржылық есептілікке ұйым басшысы, бас бухгалтері, жеке кәсіпкер қол
қояды.
Есепті кезең
1. Жылдық ... ... үшін ... кезең 1 қаңтардан бастап 31
желтоқсанды қоса күнге күнтізбелік жыл болып табылады.
2. Жаңадан құрылған ұйым үшін ... ... жыл ол ... тіркеуден
өткен кезден басталып сол жылдың 31 желтоқсанын қоса қамтиды
Қаржылық есеп беру бұл ... ... есеп ... мен ... ... ... ... есеп беру жылына кемінде жылына 1 рет ... ... ... мерзімі-күнтізбелік жыл. Ол 1- қаңтар мен ... ... ... ... ... ... ... есеп туралы »заңына жүгінеді.
ҚР президентінің 1998 жылғы 26 ... заң күші бар № ... есеп ... ... сәйкес:
Бухгалтерлік баланстан;
Қаржы–шаруашылық қызметінің нәтижелері туралы есептен;
Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есептен тұрады;
Жылдық есептілікке мынадай құжаттар кіреді: баланс, ... және ... ақша ... ... және ... ... ... шығыстардың қайдан ... ... ... көрсетіледі.
Ақша қозғалыс есебі. Таза активтердің өзгерісін қаржылық құрылым ... ... ақша ... көлемі мен пайда болу уақытына тікелей
байланысты.
Тақырып 2.7.6 Өндірістік тәжірибе туралы есеп беруді рәсімдеу
Өндірістік тәжірибе ... есеп ... ... ... ... туралы жұмысты өткізу уақыты;
- студенттердің дайындаған ... ... мен ... ... (өндірістік, диплом алды практика есебі, ҚР статистика
бойынша Агенттігі мәліметтері, қызмет етуші субъектілердің есебі, ... ... ... ... ... ... ... тізімі;
- кестелік материалдар тізімі (кесте, сурет).
Өндірістік тәжірибе туралы есепті орындау ... ... ... зерттеудің өзектілігін дәйектеу, ғылыми әдістерді қолдану арқылы зерттеу
объектісіне сәйкес қойылған мақсаттар мен міндеттерді шешу;
- ... ... ... ... ... ... ... көрсетіп,
аналитикалық мәліметтерді талдау;
- шаруашылық субъектінің экономикалық қызметін жетілдіру және ... даму ... ... ... ... және ... ... жұмыстың қорытынды тарауында негізгі ұсыныстар мен қорытындыларды
тұжырымдау.
Өндірістік ... ... ... ... ... ... теориялық
және практикалық сұрақтарды қамтуы керек.
Сонымен қатар өндірістік тәжірибенің орындалуының барлық кезеңіне ... ... мен ... ... ... кестесі құрылады.
Өндірістік тәжірибе туралы есепті жазу алдында уақытты үнемдеу ... ... ... ... танысу қажет. Өндірістік тәжірибе
туралы есептің негізгі мәтіні шығармашылық ойды, ... ... ... ... технологияны қолданумен қабылданған
есептеу әдістері мен есебін, жүргізілген тәжірибенің сипаттауын, оларды
талдау және ... ... ... ... ашып ... және қажет болған жағдайда кестелермен,
эскиздермен, диаграммалармен, сызбалармен және т.б ... ... 3. ... ... және ... есебін талдау »
Блок 3.1. Экономикалық талдау
Тақырып 3.1.1.Экономикалық талдаудың мазмұны, ақпаратпен қамтамасыз ету
көздері.
Экономикалық құбылыстар мен үрдістерді ... ... ... және ... ... көптүрлілігін және тәуелділігін
оқуға негізделген мазмұнын ... ... ... ... ... ... ... және микродеңгейлерде жүзеге асырылатын басқару қызметі. Сәйкес,
макроэкономикалық және микроэкономикалық ... ... ... ... ... ... әлемдік экономика деңгейінде
экономикалық құбылыстарды зерттейді, ол ... ... ... ... ... ... ... және әрекеттерін ғылыми
позиция негізінде шешуге негізделген.
Экономикалық ... ... ... және ... ... ... ... және тұрады:
• кәсіпорын қызметінде жоспарлаудың ғылыми-экономикалық негіздемесін
жоғарлату;
• еңбек, ... және ... ... ... тиімділігін
анықтау;
• өндірістік үрдістің барлық кезеңдерінде кәсіпорын қызметінің
тиімділігін ... және ... ... ... ... ... әсер ... объективті және субъективті
факторларды анықтау;
• жоспарлар және ... ... ... ... ... ... және келешектегі қаржылық жағдайын анықтау.
Экономикалық талдаудың негізгі мақсаты - ... ... ... ... ... табылады.
Экономикалық талдау нормативтік, статистикалық, бухгалтерлік және жедел
мәліметтердің, ... ... ... қатар мамандандырылған
фирмалардың жүйесі ... ... ... түрлі шығыс ақпаратқа
негізделген. ... ... ... ... ... ... және есептен тыс болып бөлінеді.
Экономикалық талдаудың әдіс-тәсілдері:
* Дәстүрлі;
* Математикалық;
* Дәстүрлі қабылдаулар зерттеу үшін ... орта ... ... қолданылады.
* Математикалық әдістердің қолданылуы кәсіпорынның шаруашылық қызмет
экономикалық нәтижелігін жоғарылатады. Негізгі математикалық
әдістерге және ... ... ... жатады:
* Математикалық үлгі;
* Математикалық бағдарлама;
* Ойындар теориясы;
* Бұқаралық қызмет ету теориясы;
* Корреляция қабылдаулары және кері кетушілік;
Экономикалық талдаудың ең ... ... ... аналитикалық өндеу;
* Қажетті кестелер құрастыру (график, диаграмма);
* Көрсеткіштердің жүйе құруы;
* Бөлінген көрсеткіштерге ықпал жасау;
* Факторлардың ықпалын жасау;
* Бар ... ... ... ... ҚР заңдары; ҚР Президентінің Жарлықтары; ҚР
Үкіметінің қаулылары және қараулары жатады.
Нормативтік-жоспарлық ... ... ... федаралдық қызметтер және орындаушы биліктің ... ... ... құжаттары (бұйрықтар, қаулылар,
нұсқаулықтар және т.б.); ... ... ... ... ... ... т.б.); ... шешімі; Кәсіпорында дайындалатын жоспарлар; Сметалар (бюджет);
Бағалар ... ... ... ... дереккөздеріне: Бухгалтерлік
есеп және есеп берулер; Статистикалық есеп және есеп ... ... ... есеп ... ... есеп ... ... есеп мәліметтері жатады.
Тақырып 3.1.2.Өнімді өндіруді және сатуды ... ... ... ... немесе сәтсіздігі сұраныстың
деңгейі, сипаты, құрылымы қаншалық мұқият зерттелуі мен ... ... ... ... ... ... ... зерттеудің нәтижелері
шаруашылық стратегиясы мен тауарлық ассортиментті ... ... Олар ... ... ... жаңарту екпінін,
өндірістің техникалық жетілдіруін, ... ... және ... мұқтаждықты анықтайды. Шаруашылық субъектісі өндіріс көлемін
жоспарлаған және өндіріс қуатын анықтаған кезде ... ... ... ... ... қайда және қандай бағаға сататынын ... ... ... мен ... ... ... байланысты.
Өндіріс көлемінің өсу және өнімді өткізу екпіні, сапаның жоғарылауы
шығындардың, түсімнің және рентабельділіктің көлеміне тікелей әсер ... ... ... аз ... ... ... ... шығару және сатуға бағытталуы қажет.Сондықтан өндіріс көлемі мен
өнімді өткізуді талдаудың маңызы зор.
Кәсіпорындарда өнімді шығару мен ... ... ... ... көлемнің негізгі көрсеткіштері бойынша, өнімнің құрамы мен сапасы дамуын
бағалау;
– бизнес-жоспарлардың, жоспарлау көрсеткіштерінің, олардың қарбаластығы ... ... мен ... ... ... ... мен өнімді өткізу мөлшері өзгеруіне факторлар ықпалының
дәрежесін айқындау;
– өнімді ... мен ... ішкі ... ... көбеюін
айқындау;
– өнімнің өсу, ассортименті мен ... ... ... ... үшін
ішкі шаруашылық резервтерді пайдалану бойынша іс-шаралар ... ... ... компания Доминанта» ЖШС-де өнімді өндірудің факторлық
талдауын жүргізу
|№ |Көрсеткіштер ... ... ... |
| | | | ... |
|1 |Өнімді өндіру, мың тг (Q) |185748 |198764 |13016 |
|2 ... ... ... |47 |47 | |
| ... адам (TC) | | | |
|3 ... ... ... |3952 |4229 |277 |
| ... мың тг (Өн) | | | ... ... көрсетілгендей кәсіпорын жоспарлағаннан артық ... ... ... ... ... бұл ... қызмет сапасының жоғары әрі жұмысшылардың білікті екендігін
көрсетуде.
Тақырып 3.1.3.Ұйымның еңбек ресурстарымен қамтылуын талдау
Жұмысшылардың келу ... ... ... жұмысшылардың жұмысқа
қаншасы келгендігін анықтаумен тсіндіріледі. Нақты жұмыс істеушілер саны
бұл тек ... ... ... саны ғана ... ... ... ... нақты
түскендері. Жұмысқа келген және нақты жұмыс істйтіндер ... ... ... тоқтап тұруды анықтауға мүмкіндік береді.
Жалпы кадрлар туралы мәліметтер және категориялар бойынша, сонымен
бірге ... ... ... ... ... ... ... болады:
Қабылдау бойынша айналым ... ... - ... орта ... ... ... :
= ... ... ... ... ... ... ) – ... шығарылғандар
санының ) жұмысшылардың тізімдік орта санына қатынасы:
= /=3/16=0,19
(2)
Ағымдылық коэффициенті ) – белгілі бір ... ... ... өз ... кеткені, жауапкершіліктен қашқаны шін, басқа да
тәртіп бұзұшылықтар) орта тізімдік санына қатынасы:
= /=0,19 ... ... ... ) – жұмысқа қабылданғандардан жұмыстан
босатылғандардың санын ... орта ... ... ... ()/=0,6 ... ... коэффициенті ) - күнтізбелік жылға тізімдік ... ... ... орта тізімдік санына қатынасы :
= /=2,9 ... ... ... ... тізімдік саны 43 адамды
құрады.Бұл кезеңде жұмысқа 4 адам қабылданды. Қабылдау ... ... 2,7 ... ... 3 ... өз ... жұмыстан
шықты.Сол себепті босатылу бойынша айналым коэффициенті 0,19 ... ... ... ... 0,19 ... ... себептеріне еңбек
тәртібін (себепсіз кешігу) бұзуына байланысты және өз еріктері бойынша
босатылғандар жатады. Жұмыс ... ... ... 0,6 ... ... ... ... жұмысшылармен толықтай қамтамасыз
етіп отырды . Кадрлардың тұрақтылық коэффициенті 2,9- ті құрады.Бұл
кадрлардың тұрақтылығының артқандығын көрсетеді.
Тақырып 3.1.4.Негізгі ... ... ... ... қайтарымдылығы = Өнімді өткізуден түскен түсім / ... ... ... құны.
Қор сыйымдылығы - қор қайтарымдылық көрсеткішіне кері көрсеткіш болып
табылады. Оның ... ... оның ... бірнеше бөлек цехтар және
құрал–жабдықтар топтарына бөліп тастауға болады. Бұл ... ... ... қор ... ... ... анықтауға
мүмкіндік береді.
Қор сыйымдылығы = Негізгі қордың (орт) жылдық құны / ... ... ... ... = ... ... (орт) жылдық құны / Жұмысшылар саны.
Кесте №2. «Басқарушы компания Доминанта» ... ... ... тиімді
пайдалану көрсеткіштерінің талдауы
|Көрсеткіштер |Өлшем | 2013 | 2014 ... |
| ... | | ... ... ... |мың тг ... ... |-1 129816899 |
|түсім | | | | ... ... ... құны |мың тг ... ... |92166,5 |
|Жұмысшылыр саны |адам |43 |47 |4 ... ... | |11,04 |2,3 |-8,8 ... ... | |0,09 |0,44 |0,35 ... ... | |2474,3 |4224,7 |1750,4 ... қайтарымдылық коэффициенті 2013 жылы 2014 жылмен салыстырғанда 4
есе кеміген.Қор қайтарым нәтижелерін салыстырғанда базистік ... ... жылы қор ... ... ... ... Қор ... кемуін 2 негізгі фактордың әсерінен деп түсіндіреміз,
біріншіден ... ... ... кему ... және ... ... өндірістік қорларын пайдалануды қадағаламауынан.
Өнімнің қор сыйымдылығын былтырғы жылға ... өсуі ... ... ... жоқ екенін көрсетеді.
Тақырып 3.1.5.Өндірістің техникалық деңгейін талдау
Кәсіпорында ... ... ... ... ... ... ... ұтымды пайдалану жатады. Жөндеу шаруашылығының негізгі
міндеттеріне:
- негізгі өндірістік қорларды жөндеу және оларға техникалық ... ... ... кәсіпорынның өзі дайындаған немесе жаңадан сатып алынған ... ... ... ... ... қосымша бөліктерді және түйіндерді дайындау;
- жөндеу жүмыстарының ... ... ... ... ... ... ... құрамына бас механик бөлімі, жөндеу-
механикалық цехы, майлау және эмульсиялық шаруашылық, құрал-жабдықтар мен
бөлшек бөліктер қоймасы кіреді.
Кесте №3. ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерінің талдауы
|Көрсеткіштер |Өлшем |2013 |2014 |(+/-) |
| ... | | | ... жыл ... |Тг |107 394 185 |105 395 244 |-1998941 |
|құны | | | | ... жыл ... |Тг ... 244 ... ... ... | | | | ... ... |Тг |0 |186 331 ... ... НӨҚ | | | | ... | | | | ... ... ... |Тг |1998941 |0 ... ... НӨҚ құны | | | | ... ... ... |2013 |2014 |(+/-) ... жыл ... құны ... 244 ... ... ... ... жылдық құны |106 394 714,|198561164,5 | |
| |5 | | ... ... ... |0 |63 |63 ... ... шығу |0.02 |0 |-0.02 ... | | | ... ... ... |2.81 |1.83 ... және жарамдылық коэффициенті жыл ... және жыл ... ... ... отырғанымыздай тозу
коэффициенті 0-ге тең.Ал тозу ... ... ... болса жарамдылық
коэффициенті жоғары болады және негізгі ... ... ... ... ... ... ... кезең
аяғына оның жаңару ... ... ... ... ... ... ешқандай негізгі қорлар енгізілмеген.
Тақырып 3.1.6.Еңбек өнімділігін және жұмысшылардың біліктілігін ... ...... ... ... ... тиімділігін
сипаттайтын және уақыт бірлігіне өндірілген өнім мөлшерімен, өнім бірлігі
өндірісіне кеткен еңбек шығындарымен анықталатын көрсеткіш.
Еңбек сыйымдылығы – бұл өнім ... ... ... ... ... Оған ... ... шығындарына байланысты технологиялық
еңбек сыйымдылығы, өндірістік еңбек сыйымдылығы және ... ... ... ... және ... басқарудың еңбек сыйымдылығы
сияқты түрлері бар.
Кесте №4. ... ... ... ... ... өнімділігін
сипаттайтын көрсеткіштерді есептеу
|№ |Көрсеткіштер |Өлшем |2013 жыл |2014 жыл ... |
| | ... | | |(+/-) ... ... сатудан түскен |Мың тг |1174 814,6 |449 976,2 ... |
| ... | | | | ... ... саны ... |43 |47 |4 ... ... ... | ... |9573,9 ... |
|4. |Еңбек сыйымдылығы(2/1) | |0,00004 |0,00001 ... ... ... ... осы ... жоспарланған мөлшермен салыстырғанда
күрт кеміді.Өнімді сатудан түскен түсім де ... жылы ... ... ... ... ... күшінің азаюы н/е материалдық қорлардың
жетіспеушілігі мен тәжірибесіз жұмысшыларды қарастыра аламыз.Осы ... ... ... ... және ... жаңа
техниканы қосудың, яғни еңбекті ... ... ... ... ... бола ... қатар жұмысшылардың
еңбек өнімділігін ынталандыру мақсатымен жалақының ... ... ... етпес еді.
Тақырып 3.1.7.Өнімнің көлемін, сапасы мен құрылымын талдау
Өндірістік және өткізілетін ... ... ... ...  Өндіріс көлемі мен өнімді өткізу ... ... ... ... ... ... жағдайында
шектелген өндірістік мүмкіндіктер мен шектелмеген сұраныс басымдылығы
өнімнің өндіру көлеміне жіберіледі. ... ... ... және ... сату ... ... ... анықтамайды, керісінше сату
көлемінің мүмкіндігі негізінде өндірістік ... ... ... ... тек қана өткізілетін көлемді тауарларды өндіру
керек.Өндіріс көлемінің өсу темпі және ... ... ... ... ... пайдалылығына, шығындар мөлшеріне тікелей әсер
етеді. Сондықтанда талдау мәліметтер көрсеткіштерінің маңызы зор.
Негізгі ... ... өнім және ... ... жоспардың
орындалуының бағалау   дәрежесі;
-  көрсеткіштер мөлшерінің өзгеруіндегі факторлардың ықпалын
анықтау;
-  өткізілген өнім және ... ... ... анықтау;
-  қорларды игерудегі іс-шаралардың әзірленуін анықтау.
Өндіріс көлемі және өткізілген өнімдер натуралды, шартты-
натуралды, еңбектілік және ... ... ... ... ... қызмет көрсеткішінің көлемінің қорытындысын алу
үшін, ағымдағы бағаны немесе салыстырманы қолданады.Өткізілетін өнім
көлемі сатып ... ... ... ... ... жіберу бойынша
анықталады; ағымдағы ... және ... ... ... ... экономика жағдайындағы бұл көрсеткіш бірінші
дәрежелі мәнді сатып алады. Өнімнің ... ... ... оған ... ... оның өндіріс көлемі тәуелді ... ... ... өнімнің өндіріс көлемінің сипаттамалық
қорытындысы үшін ... ... ... зауыттарда осындай
көрсеткіш қолданылады, мың шартты банк секілді, жөндеу кәсіпорындарында ... ... ... аяқ киім ... – қос аяқ киім шарты, еңбек
сыйымдылығының коэффицентінің негізіне есептеледі және т.б.Нормативті еңбек
шығындары сонымен ... ... ... ... бағасын қорытындылау үшін
қолданылады – осындай кезде, кашан өндірістің мол өнімінің ... ... ... ... ... ... өлшемімен ұсынылмауын
білдіруі мүмкін.Өткізілетін өнім, базистік есептеу және ... ... және ... ... ... ... талдаудан басталады. 
Тақырып 3.1.8.Материалды шығындарды және өнімнің өзіндік құнын талдау
Өндіріс шығындары- өнімді өндіру процесінде ... ... ... ... де ... ... өзіндік құнын құрайтын шығындар
|1 |Материалдық шығындар ... және ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... және |
| | ... ... ... ... |
|2 ... ... ... өндіріс персоналы және т.б.|
| | ... ... ... |
| | ... ... |
|3 ... ... |Зейнетақы қорына аударым,әлеуметтік|
| | ... |
|4 ... ... ... |Негізгі қорлар бойынша есеп |
| | ... ... |
|5 ... де шығындар |Пайыз ... ... |
| | ... активтердің тозуы,қызмет |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... және т.б. ... 5. «Басқарушы компания Доминанта» ЖШС-ның шығындар құрамын талдау
|№ ... |2013 ж. |2014 ж. ... |
| | |тг |% |тг |% ... ... | | | | | ... | | | | | ... |4 414 956 |1,14 ... |3,1 |11 022 885 |
|-ақша қаражаты |46 310 248 |11,9 ... |11,3 ... ... ... ... |86,9 |425 798 883,|85,6 |88 602 268 |
|-ТМҚ | | |5 | | ... ... ... |100 ... |-74 727 991|
|активтер,барлығы | | |5 | | ... ... 925 | ... | |34 663 492 |
| | | |417 | | ... ... ... ... ... ... ... артқанын көре аламыз.Бұл жағдай бізге компанияның ... ... ... ... ... ... ... белсене атсалысатынын,есеп айырысу ... ... ... ... ... жасайтындығын
көрсетеді.Бірақ ұзақ мерзімді активтер ... ... ... ... ... ... жағдайына үлкен әсерін тигізбейді.
Тақырып 3.2.3.Ұйымның өтімділігі мен төлем қабілеттілігін ... №7. ... ... Доминанта» ЖШС-ның өтімділігін балансты
топтастыру әдісі бойынша көрсетеміз:
|Актив ... тг ... ... тг ... |
| | | | ... | | | ... |
| |Жыл ... |Жыл ... | |Жыл |
| | | | ... |
|1 ... ... ... ... ... қаражаттары және қысқа мерзімді |2041316 |2373640 |332324 |
| ... ... | | | ... ... және басқа активтер |6753296 |85867200 ... ... ... ... |- |- |- |
| ... ... қосылған | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... азайтылған құрылтайшылармен | | | |
| ... және ұзақ ... ... | | | |
| ... | | | ... ... ... міндеттемелер | 6753296|85867200 ... ... ... ... |104109 ... ... ... ... |11 143 649 ... ... | | |460 |1 ... да ағымдағы міндеттемелер |23824267 |104970204 ... |
|3 ... ... |- |- |- ... өтімділік коэффициенті |0,3 |2,8 |2,5 |
| |(1.1: 2) | | | ... ... ... |2041316 |2373640 |332324 |
| ... | | | ... ... ... |2041316 |2373640 |332324 |
| ... ... | | | ... ... дұрыс шектеуі келесі түрде болады:
Ка.ө 0,20,5
Бұл – ағымдағы ... ... ... ... өтелуі керек
екендігін көрсететін төлем қабілеттілігінің қатаң белгісі.
жыл басында – 0,3
жыл соңында – 2,8- ді құрады.
Бұл талдауға қарап жыл ... ... ... ... көре ... жыл соңында бұл көрсеткіш біраз өсіп, өз кезінде ұйымның қарыздарын
жаба алатындығын көре ... өтеу ... ... ... ... ... ... 1
Біздің кәсіпорын үшін оның мәні:
жыл басында –2041316;
жыл соңында –2373640;
Бұл кәсіпорын көрсеткіші аралық өтеу коэффициентінің ... ... Яғни ... ... өз қарызын өтей алады.
Ағымдағы өтімділік коэффициенті (жалпы өтеу коэффициенті) барлық
ағымдағы активтердің жедел және ... ... ... ... ... Ол ағымдағы активтер мен міндеттемелердің ... ... ... ... ... жіне дебиторлармен өз
уақытында есеп айырысу және дайын өнімді тиімді ... ... ... сонымен бірге материалды айналым құралдарының басқа элементтері қажет
болған кезде сату ... ... ... ... ... өтеу ... өтімді құралдар жедел және қысқа мерзімді
міндеттемелердің сомасын ... ... ... ... және ... құрылымының тұрақтылық дәрежесін ғана емес, ... ... ... ... ... тез есептесе алу ... ... үшін мына ... ... мән ... табылады:
Кағ.ө 2
Біздің кәсіпорын үшін оның мәні:
жыл басында –2041316;
жыл соңында –2373640;
Берілген шектеу ... ... ... тиімді қажеттілік
деңгейі ағымдағы міндеттемелерден 2 есе асуы қажет екендігін көрсетеді.
«Басқарушы ... ... ... өз ... ... ... «Басқарушы компания Доминанта» ЖШС-ның көрсеткіштері
қалыпты мәніне сәйкес келіп тұр,яғни бұл ... ... ... ... ... ... тұрақтылығын талдау
|Көрсеткіш атауы |Не сипаттайды |Есептеу әдісі ... |
| | | ... |
|1 |2 |3 |4 ... ... | ... |
|тәуелсіздік |балансындағы |мұнда СК- ... мәні ... ... ... ... ... |
| ... үлесі |балансы ... |
| | | ... |
| | | ... ... |
| | | ... |
| | | ... |
| | | ... |
| | | ... ... ... және | ... ... ... ... ЗК – займдық|ұсынылатын мәні – |
| ... ... СК – |0,67 |
| ... ... капитал | ... ... және | ... мәні ... ... |мұнда СК – |. ... ... ... |меншікті капитал; |қаражатын меншікті|
| ... ...... ... жабу |
| | ... ... |
| | | ... ... ... ... ... | ... ... |қаражатының ... СОС – ... мәні ... ... ... ... ... |, немесе 10%.|
|коэффициенті(Ко) |активтеріндегі ... ОА - ... ... ... ... ... |жоғары болған |
| | | ... |
| | | ... |
| | | ... қаржы |
| | | ... ... |
| | | ... де |
| | | ... ... ... ... | ... мәні |
|коэффициенті (Км) |қаражатының ... СОС – ... |
| ... ... айналым |Көрсеткіштің мәні |
| ... ... ... СК – |жоғары шекке |
| | ... ... ... ... |
| | | ... |
| | | ... |
| | | ... үшін |
| | | ... |
| | | ... де |
| | | ... ... ... |Қарыз қаражатының | ... ... ... ... алушының |мұнда ЗК – ... ... |
| ... ... ... шектен |
| ... ...... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... |
| | | ... |
| | | ... |
| | | ... ... және ... | |Әр ... |
|мобильсіз |активтерінің әр ... ОА- ... ... ... ... |теңгесіне неше |активтері; ВОА – |Көрсеткіштің мәні ... ... тыс ... тыс |неғұрлым жоғары ... ... ... ... ... ... |
| | | ... |
| | | ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... |Кәсіпорын | |. ... ... ... ВОА- |Көрсеткіштің |
| ... ... тыс ... ... |
| ... ... З- ... |
| ... ... ... А- ... толтыру |
| | ... ... ... ... |
| | ... |қаражатын тарту |
| | | ... ... 0,4 ... ... ... 3.2.5.Ұйымның табыстылығын талдау. Табыстылықтың абсолютті және
салыстырмалы көрсеткіштерін талдау
Кәсіпорынның нарықтық экономика жағдайында қызмет ... ... ... ... ... ... ... абсолюттік
және салыстырмалы көрсеткіштермен сипатталады. Табыстылықтың абсолютті
көрсеткіші – бұл ... ... ... ... ... ... ең алдымен қаржылық нәтижелердің
абсолютті ... ... олар : ... ... алынатын табыс;
жалпы табыс; негізгі қызметтен алынатын табыс; салық салынғанға дейінгі
табыс; салық салынғаннан ... ... ... ... ... ... болып табылатын таза табыс.
Табыстылықтың бірінші абсолютті көрсеткіші ... ... ... болып табылады. Ол қаржы – шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы
есепте қосымша құн салығы, және ... ... мен ... ... – ақ ... ... ... сату шегерімдері және баға
шегерімдері алынып тасталып көрсетіледі.
Табыстылықтың екінші абсолютті көрсеткіші – жалпы ... Ол ... ... ... ... және ... ... нәтижесінде
өнімді өткізуден алынатын табыс пен өткізілген өнімнің ... ... ... ... ... анықталады.
Жалпы табысқа әсер ететін маңызды фактор өндірістік өзіндік құн,
сондықтан оның төмендеуі оның ... көп ... ... абсолютті және салыстырмалы көрсеткіштерін талдау
Абсолютті көрсеткіштер:
Жалпы табыс = ӨӨТТ – ... ... ... ... = ... -374 368 819=75 607 468
Негізгі қызметтен түскен табыс = жалпы табыс – кезең шығындары
Негізгі қызметтен түскен табыс = 75 607 ... ... ... = ... 0=449976287
Маржиналды табыс = 449976287
Кесте №9.«Басқарушы компания Доминанта»ЖШС-ның салыстырмалы көрсеткіштері
|Көрсеткіш атауы ... ... |2013 жыл |2014 жыл ... ... ... ... |4 |10 |6 ... |активтердің орт құны *100 | | | ... ... ... активтер|0,1 |0,04 |-0,06 ... | | | | ... | | | | ... ... табыс/менш кап |0,1 |0,06 |-0,94 ... | | | | ... ... ... алынған |-0,002 |0,05 |0,052 ... ... ... ... | | | ... ... өз. Құны | | | ... мерзімді |Таза табыс / ұз мерзімді |0,08 |0,03 |-0,05 ... ... | | | ... | | | | ... кәсіпорынның салыстырмалы көрсеткіштері берілген. Компанияның
активтерінің табыстылығы 2013 жылы төмен болып 2014 жылы 6-ға ... ... ... активтерінің азаюынан ұлғайып отыр. Ал меншікті
капитал табыстылығы -0,94-ке азайған. Негізгі ... ... ... -0,002-ні құраса, 2014 жылы 0,05 көрсеткішті көрсетеді. Ұзақ ... ... 2013 ... салыстырғанда -0,05-ке кеміген.
Тақырып 3.2.6.Ұйымның іскерлік белсенділігін талдау
Кәсіпорынның іскерлік белсенділігі мен қызметінің ... ... ... ... ... қорытынды кезеңі болып табылады.
Кәсіпорынның іскерлік белсенділігі қаржылық жағдайында ең алдымен оның
қаражат айналымының жылдамдығымен көрінеді. ... ... ... ... ... ... тез нақты ақшаға айналуына
тікелей тәуелді болады.
Іскерлік белсенділік коэффициентінің кәсіпорынның ... ... үшін ... ... бар, ... ... айналым жылдамдығы
кәсіпорынның төлем қабілетіне тікелей әсер етеді. Оған ... ... ... ... айналым жылдамдығының өсу кәсіпорынның
өндірістік – ... ... ... ... іскерлік белсенділігінің көрсеткіштеріне мына
коэффициенттер жатады:
Капиталдың ... ... ... Ол жылына қанша рет айналу мен
өндірудің толық циклі болатындығын және активтердің ... ақша ... ... ... ақша ... әкелгендігін көрсетеді.
Негізгі құралдардың айналымдылығы. Бұл көрсеткіш қор ... яғни ... ... ... ... ... тиімділігін сипаттайды. Ол сатудан түскен табысты ... құны ... ... ... құралдардың орташа шамасына бөлу
арқылы есептейді.
Меншік капиталдың айналымдылық коэффициенті. Бұл ... ... ... ... ... ... ... ол сатудың
артықтығын немесе жеткіліксіздігін анықтайды;
Ағымдағы активтер (мобильдік қаражат) ... ... ... ... Ол өнім ... түскен (ақша) табысыың (жұмыс,
қызмет ... ... ... ... шамасына қатынасымен
анықталады:
Материалдық айналым ... ... ... ... ... ... мен ... айналым санын көрсетеді, ... ... ... ... ... ... коэффициенті. Бұл көрсеткіш өнімді сатудан
түскен ... ... ... ... ... ... ... өнімнің
орташа шамасына қатынасымен анықталады.
Дебиторлық борыштың айналымдылық коэффициенті. Ол өнімді ... ... ... ... ... ... орташа шамасына қатынасымен
анықталады.
Кредиторлық борыштың ... ... Ол ... сатудан түскен
табыстың (ақша) кезеңдегі кредиторлық борыштың орташа шамасына қатынасымен
есептеледі.
Ақша қаражатының ... ... ... ... қызмет
етуі үшін ақша қаражаты қозғалысының жылдамдығының ерекше маңызы ... ... ... ... болуының негізгі шарттарының
бірі, оның ағымдағы міндеттемелерін жабуды ... ... ... ... ... ... Демек, бұндай аса қажет ақша қаражаты
қорының ... ... ... ... бар ... ... ... Инвестицияланған капиталдың
айналымдылық коэффициенті кәсіпорынның ... ... ... ... ... оның ұзақ ... және қысқа мерзімді инвестицияларының
айналым жылдамдығын көрсетеді.
Істегі капиталдың айналымдылығы алымында – сатудан түскен табыс (ақша),
бөлімінде – ... ... ... ... ... ... капиталдың айналым жылдамдығын сатудан түскен табысты
кезеңдегі перманенттік капиталдың орташа шамасына бөлу ... ... ... ... индексі айналым капиталын басқару өрісінде,
кезеңдегі кәсіпорынның негізгі қызметі бойынша кәсіпкерліктің тиімділігін
сипаттайды. Ол ... ... ... ... ... ... қызметтің табыстылығына (рентабельділігі) көбейту ... №10 ... ... ... ... ... ... талдау
|Көрсеткіштер |Есептеу |2013ж. |2014 ж. |Өсу |
| ... | | ... ... ... ... ... / ... |0,012 |0,013 |0,001 ... ... ... | | | ... Ағымдағы активтердің |ӨӨТТ / ағымдағы|0,59 |0,5 |-0,09 ... ... ... орт| | | |
| ... | | | ... ... ... |Ағымдағы |1,7 |2 |0,3 ... ... ... орт| | | |
| ... ӨӨТТ | | | ... ... ... ... / кезең |20,5 |561 |540,5 ... ... ... деб | | | |
| |бер орт. ... | | | ... ... ... |360/деб-қ |0,059 |1,525 |1,466 ... ... ... |қарыз-ң | | | ... ... коэф | | | ... Ақша ... ... іш ақша |9,45 |11,4 |1,95 ... коэфиценті |қарж айн/ ақша | | | |
| ... орта | | | |
| ... | | | ... Ақша ... ... қаож |38,1 |31,58 |-6,52 ... ... |орт қалд/ кезең| | | ... |іш ақша қарж | | | |
| |айн | | | ... ... белсенділік |(ӨӨТТ/істегі |3,97 |4,34 |0,37 ... |кап) * (нег | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... өз | | | |
| ... | | | ... айналымдылық коэфиценттері жоғарығыдай. Капиталдың жалпы
айналымдылық коэфиценті 2013 жылы 0,012 ... 2014 жылы 0,013 яғни ... Бұл ... оң әсер етеді. Капиталдың айналымдылығы неғұрлым
үлкен болғаны ... ... ... ... ... 2013 ... ал 2014-те 0,5, бұл ... ... ... ... ... ... коэффициенті 540,5-ке көбейген. Бұл
дебиторлық қарыздарымызды өткен жылмен салыстырғанда ... ... ... Яғни 2013 жылы ... ... ... 0,059 күн болса 2014 жылы 1,525 күнді құраған. Ақша қаражаттарының
айналымдылық коэфиценті 1,95-ке ... Ал ақша ... ... коэфиценті азайған. Бұл кәсіпорын үшін жақсы өзгеріс.
Іскерлік белсенділік индексі жыл басында 3,97 ал жыл соңында 4,34 , ... ... ... ... ... талдау
Кәсіпорынның іскерлік белсенділігі мен  қызметінің тиімділігін
бағалау мен талдау қаржылық талдаудың қорытынды кезеңі ... ... ... ... ... ... ең ... оның
қаражат айналымының жылдамдығымен көрінеді. Іскерлік белсенділікті талдау,
кәсіпорынның өз қаражатын қаншалықты тиімді пайдаланғандығын анықтауға
мүмкіндік беретін, әр түрлі қаржылық айналымдылық коэффициенттердің деңгейі
мен ... ... ... ... ... сипаттайтын негізгі
көрсеткіштер:
бір акцияға түскен табыс (пайда);
акцияның құндылығы;
бір акцияның баланстық құны;
акцияны ...... ... акцияның табыстылығы;
дивиденттерді төлеу коэффициенті (төленген дивиденттер үлесі, дивиденттік
шығу);
тұрақты өсу коэффициенті;
капиталдандыру коэффициенті;
Акцияға түскен табыс.  Инвестор акцияны сатып ... ... ... ... ... ... бағдарға алады. Өйткені, компанияның табысы
дивиденттер ... ... көзі ... ... және келешекте
акцияның рыноктық құнын көтеруге бизнес ... ... ... ... ... құзығушылық білдіреді. Ол таза табыстан
айрықша акциялар бойынша дивиденттерді алған ... ... ... ... ... (кәдімгі) акциялардың жалпы санына қатынасы ретінде
формуламен есептелінеді:
ДЧА = ДЧ – ... ... ... ... ... бір ... ... түскен таза табыс;
ДЧ – таза табыс;
ДВПР.А. – айрықша акциялар бойынша дивиденттер;
АО – айналымдағы әдеттегі (кәдімгі) акциялар саны.
Бір ... ... ... ... ... ... акцияға таза
табыстың қанша үлесі тиетінін көрсетеді (айрықша акциялар бойынша төленген
дивиденттерді алып ... ... ... ... шығарылған
әдеттегі акциялар мен меншікті портфельдегі акциялар саны ... ... ... тұрғыда негізгі кемшілігі – әр түрлі компаниялардың
акцияларының нарықтық құнының бірдей ... ... ... ... ... ... табылады.
Акциялардың құндылығы. Ол акцияның нарықтық бағасын акцияға түскен
табысқа бөлгендегі бөлінді ретінде ... ... РЦ/ ... ... ... ... құндылығы;
РЦ – акцияның нарықтық бағасы;
Д АЧ – бір акцияға түскен таза табыс.
Акцияның нарықтық бағасы ... мен бір ... ... ... ... мен оның акционерлері арасындағы қатынасын көрсетеді.
Акцияның нарықтық бағасы мен акцияға түскен ... ... ... ... ... «баға – табысы» коэффициенті деп ... ... ... мен ... ... ... акцияның
құндылық бағалылығын бағалау үшін жалпы басшылыққа алады. Ол аталған
компанияның акциясына ... ... ... ... ... етеді,
өйткені, акционерлер мен инвесторлар компания акциясының таза ... ... ... ... ақша ... ... келісетіндігін көрсетеді.
Бұл көрсеткіштің динамикасында салыстырмалы түрде жоғары өсуі, басқа
фирмаларға қарағанда ... ... ... жылдамырақ өсуін
инвесторлар күтулі екенін көрсетеді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... мол фирмалар әдетте «баға – табыстың» жоғары коэффициентіне ие
және керісінше.
Инвестор жоғары табыс алу мақсатымен ақшасын бір ... жиі ... ... ... мен ... ... алынған табысты, компания
өзінде, операцияларды кеңейту мақсатымен қалдыруына мүдделі. Осындай тәсіл
қолданатын компаниялардың акцияларының ... құны ... тез ... ... ... ... келтіруі мүмкін. Бірақ бұл операция қор нарығында
болатын кездейсоқтыққа байланысты қауіпті.
Басқа инвесторлар кепілді табыс көзін табуға ынталы. ... ... ... ... ... ... акциялар қызығушылық тудырады. Алайда
акционерлер мен инвесторлардың екі тобы үшін де ... ... ... ... ... ... зор.
Бір акцияның баланстық құны кәсіпорынның бухгалтерлік есеп пен ... ... ... бір ... ... ... таза ... капиталдың) құнын көрсетеді. Бұл көрсетіш былайша есептелінеді
БС.А.= СА.К. – СП.А./ АО           
(8)
Мұндағы: БС.А. – акциялардың баланстық құны;
С А.К. – акционерлік капиталдың құны;
С П.А. – айрықша акциялардың ... ... ... ... ... бағалау коэффициенті – акцияның нарықтық бағасының ... ... ... ... ... ... бойынша есептеледі:
КК.А. = РЦ / БС.А.      
            (9)
Мұндағы: К К.А.  — акцияны бағалау коэффициенті;
Р Ц – бір акцияның нарықтық бағасы;
Б С.А.  — бір акцияның баланстық құны.
Формула ... ... ... түскен түскен таза табыс көлемі
ДЧА = ДЧ – ДВПР.А./ АО
ДЧА =178,7-178/287205
ДЧА=178,6994
Тақырып 3.2.8.Кәсіпкерлік тәуекелді талдау. Инвестициялық жоба тиімділігін
талдау
Тәжірибеде ... ... - ... бір құбылыстардың болуы
нәтижесінде шығынға ұшырау қаупі. ... ... ... rescum - ... ... себебі дегенді білдіреді. Жалпы тәуекел кенеттен ... және оның ... ... ... ... ... ... ол болашақта қандай да бір құбылыстың болу мүмкіндігін білдіреді. Ол
өз қолданысын барлық сфераларда ғылым мен ... банк ісі мен ... ... іс ... банктік операциялардың барлығы ұшырайды.
Тәуекел терминінің әр түрлі анықтамалары бар. Бірақ тұтас ... ... ... ... ... ... осы негізде банк тәуекелі дегеніміз
- банктің қандай да бір мүдделеріне төнген, болуы мүмкін (әлуетті ... ... ... деп ... ... ... дегенді әлуетті шығын ... ... ... ... өз кезегінде, шығын келтіруге әкелетін ең
қауіпті оқиға мүмкіндігі дәрежесінің және ... ... ... ... ... ... ... қабылдау – әр істің негізі.
Банктердің тәуекелдері ойлап жасалған, бақыланатын және ... ... мен ... ... ... ... ие болады.
Тәуекелдің дәрежесі артады, егер:
- мәселелер аяқ ... ... ... ... ... ... бұрынғы тәжірибесіне сәйкеспейтін жаңа мәселелер қойылса;
- басшылық қажетті және шұғыл шаралар қабылдай ... ол ... ... банк ... ... ... ... заң шығарушылықтың
жетілмегендігі нақты жағдайларда ... ... ... ... ... ... – бұл ... түріне байланысты компанияның
қызметінің тәуекелі. ... ... ... ... ... ... тәуекелдің пайда болуының ортақ себептері бар. Сонымен қатар
қазіргі кезеңде ҚР кәсіпкерлерінің тәуекелдерін талдай ... ... ... экономикасының дағдарысын (яғни, өндірістің құлдырауы,
көптеген кәсіпорындардың қаржылық ... және ... ... ... ... ... банк жүйесінің әлі де құрылып болмауы;
в) кейбір заң актілерінің жетілмеуі және ... жоқ ... яғни ... іс ... ... ... ... келмеуін ескеру қажет.
Инвестициялық жобаларды бағалау мына көрсеткіштер негізінде ... Таза ... ... ... индексі(ТИ);
* Табыстылықтың ішкі нормасы(ТІН);
* Жұмыс мерзімі(ЖМ);
Таза дисконтталған табыс .Егер есеп мерзімінде инфляциялық өзгерістер
болмаса н/е есеп ... ... ... ... тұрақты дисконтты
норма үшін ТДТ :
∑∑ьььт
ТДТ= ∑(Rt- Зt)*1/( 1+E)t
Ппппt=0
Rt - ... t- ... ... нәтижелер;
Зt - осы адымдағы шығындар;
Т- объектіні жою адымының номеріне тең есеп тегі;
Е – дисконт нормасы.
Егер ТДТ 0 болса ,инвестициялық жоба ... ... ... залалдар сомасының күрделі салым көлеміне
қатынасын айтады және келесі формуламен есептеледі:
ииииииииит
ТИ = 1/К* ∑ (Rt- Зt)*1/( ... ... ... ... ... ... үшін ... күрделі салымның
сомасы;
Rt - есептің t- адымында жететін нәтижелер;
Зt - осы адымдағы шығындар;
Т- объектіні жою ... ... тең есеп ... – дисконт нормасы.
Егер ТИ>1,жоба тиімді.
Табыстың ішкі нормасы келтірілген залалдар көлемі келтірілген күрделі
салымға тең болған жағдайдағы ... ... ... ... (Rt- Зt)*1/( 1+E)t = ∑ (Кt/( ... ... ... ... ... ететін табыс нормасына тең не одан
көп болған жағдайда инвестициялық жоба салымы тиімді.
Қайтарым уақыты –бұл инвестициялық жобамен байланысты алғашқы
салымдардың және басқа ... ... ... ... ... асатын мерзім:
Тқай =ИШ/ТААорж
ИШ –жобаны жүзеге асыру үшін қажетті инвестициялық шығындар сомасы.
ТААорж –жобаны қолдану мерзіміндегі таза ақшалай орташа жылдық сомасы.
Инвестициялық ... ... ... ... ... ... ол ... кәсіпорынның даму
жоспарының құрамдастырылған ... ... ... Егер жоба
инвестицияны тартумен байланысты болса, онда ол «инвестициялық ... ... ... кез келген жобасы, қалай болса да,
инвестицияның тартуымен байланысты ... ... ... ... жоба –
бұл белгілі бір мақсатқа жетелейтін кәсіпорынның ... ... ... ұсыныс.
Тақырып 3.2.9.Ұйымның банкротқа ұшырау ықтималдылығын талдау
Банкроттық - ... ... бір ... ... ... ... шешімі мен немесе кредитордың келісімі бойынша соттан тыс ресми
түрде ... ҚР-ң ... ... ...... ... сәйкес, қарызды төлеуге шамасы жоқ ... ... ... ... ... ... ... алмау, сонымен қатар өзіне тиісті ... ... ... бюджеттен тыс қорларға міндетті төлемдерді қамтамасыз ете алмау
жатады. Басқаша айтқанда, ... ... ... ... ... операциялық қызметті қаржыландыра алмауы, қарыздардың ,
міндеттердің өсуіне ... ... ... өтеу ... ... ... капиталының шаруашылық механизімінің
балансының бұзылуынан, яғни оның қаржылық және ... ... ... ... ... ... ... себептері:
1. Шаруашылық жүргізу жағдайын жасаудың объективті себептері:
- экономиканы ... ... және заң ... ... , ақша , ... салық жүйелерінің жетілмегендігі;
- инфляцияның жоғары деңгейі;
- фирманың құнды қағаздарының нарықтық құнының төмендеуі;
- бәсекелестің ... ... және ... нәтижесінде пайда болған
сәйкес келмейтін өндіріс шығындары төмендемей, өнім бағасының төмендеуі.
2. Шаруашылық жүргізуге тікелей қатысты субъективті ... ... ... ... және келешекте одан сақтана алмау;
- жарнама, өтімділік жүйесінің ... ... ... сату ... төмендеуі;
- өндіріс көлемінің төмендеуі;
- ақталмаған жоғары шығындар;
- өнімнің төменгі рентабельділігі;
- өндіріс циклінің өте көлемді болуы;
- үлкен қарыздар мен ... ... ... ескі ... ... ... құруға бейімделе алмауы, сұранысы
жоғары өнімдерді шығаруда ... ... ... , ... ... ... ... алмауы.
Банкроттықтың ықтималдығын бағалаудын ең жиі қолданылатын әдісі ... ... Э. ... ... 2 модельдері.
Америка тәжірибесінде мынандай ... ... ... ... ... ... үшін: (Кп) - (-1,0736);
* баланстың пассивіндегі заемдық қаражаттың үлес ... ... (Кз ... ... шама ... Z есебінің формуласы мынандай болады:
Z= -0,3877+К(-1,0736)+К*0,0579
(10)
Мұнда:
Ктл = Ағымдағы өтімділік =Ағымды активтер ... ... ... = ... ... / ... болғанда кәсіпорындар үшін банкроттық ықтималдығы 50%-ға тең. Егер Z0, болса, онда банкроттық
ықтималдылығы ... ... Z ... ... ... ... модельдердің ерекшелігі оньң қарапайымдылығы, оның кәсіпорын жайында
ақпарат көлемі шектелген жағдайда қолданылу мүмкіндігі болып табылады.
Ктл =265 642/13 ... ... ... ... ... ... ... тең. Яғни, Z

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Іс-тәжірибеден есеп беру
Көлемі: 97 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1917 -1928 жылдардағы Қазақстан экономикасы8 бет
XX ғ. 50 жж. Қазақстанның саяси-әлеуметтік жағдайы және экономикасы мен мәдениеті6 бет
XXI ғасырдағы Қазақстан Республикасы экономикасының дамуы19 бет
Агробизнес экономикасы20 бет
Агробизнес экономикасының негіздері15 бет
Агроөнеркәсіп кешенінің нарықтық экономикасы26 бет
Азиядағы жаңа индустриялы елдер экономикасы21 бет
Аймақ экономикасы дамуының кластерлік принципі9 бет
Аймақ экономикасын мемлекеттік реттеу16 бет
Аймақтар экономикасын мемлекеттік реттеу8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь