Луций Анней Сенека

Луций Анней СЕНЕКА– әрі ақын, әрі көсемсөзші, әрі философ ретінде аты тарихта қалған белгілі тұлға.
Сенеканың тағдыры өте күрделі болған. Ол сенатор болып, онан соң қуғындалып жер аударылған, одан император мұрагерінің – зұлымдығы мен залымдығынан атағы шыққан Неронның тәрбиешісі, сол арқылы елдің нақты билеушісі болған, артынан ұмытылған шонжар, отставкадағы оппозиционер болып, ақыр соңында император жауыздығының құрбаны болып, өзіне-өзі қол жұмсаған, яғни өз дәуірінің барлық маңызды оқиғаларының куәгері ғана емес, қатысушысы да болған адам. Ол осылай бірде биікке самғап, бірде биіктен оңбай құлап өмір кешкен.
Сенека «өмірінің соңында дүние жалған екен, барлығы бекер, тек қана философиямен айналыссам, ешкімді көрмесем, араласпасам, байланысымды үзсем, уақытымды олар үшін босқа кетірмесем» деп ойлаған. Корсикада айдауда жүргенде әуелі ұнжырғасы түсіп, өмірге нала болған, кейіннен оңалып, философиямен айналысқан, «Өмірдің қысқалығы туралы» деген трактат жазған.
48 жылы Клавдийдің әйелі Мессалина өлтіріліп, оған Агриппина әйел боп келгенде оның ұлы Нерон он бір жаста ғана болған. Агриппина Сенеканы айдаудан алдырып, жоғары қызметке қойып, баласына ұстаз болуды ұсынған. Әйелдің әріден жоспарланған ойын Сенека түсінбеген, өйткені ол император сарайының айлаларын әлі білмейтін. Сарайдың ішкі оқиғаларына қаныға бастағанда, бес жылдан кейін Агриппина күйеуіне у беріп өлтіріп, он алты жасар Неронды император еткен. Сөйтіп әуелден тұтқынға түскендей болған Сенека жас императордың ең жақын кеңесшісіне айналған.
Сенеканың билік маңайына өте жақын жүруіне не себеп болғанын біз білмейміз, ол мүмкін атаққұмар я пайдакүнем болды ма (оны осылай деп өте жиі айыптаған), жоқ философ бола тұрып, яғни адамның ішкі дүниесін жіті бағалаушы ретінде билеушінің жанында болып доктрина жүргізу адамдарға тиімді деген сенімде болды ма, біз білмейміз. Білетініміз – Сенека жеке билік мемлекетті ұшпаққа жеткізетініне әбден сенген және соны ұдайы насихаттаған. Адамдар мемлекеттің жай бір мүшелері ғана деп санаған. Сондықтан да билікке қызмет ету арқылы жеке билік иесін жақсылықты, ізгілікті жағдайларға бұрсам деген ниетте болған.
        
        Луций Анней СЕНЕКА -  әрі ақын, әрі көсемсөзші, әрі философ ретінде аты ... ... ... ... ... өте  күрделі болған. Ол сенатор болып, онан соң қуғындалып жер аударылған, одан император мұрагерінің  -  ... мен ... ... ... ... тәрбиешісі, сол арқылы елдің нақты билеушісі болған, артынан ұмытылған шонжар, отставкадағы оппозиционер болып, ақыр ... ... ... ... болып, өзіне-өзі қол жұмсаған, яғни өз дәуірінің барлық маңызды оқиғаларының куәгері ғана емес, қатысушысы да болған адам. Ол ... ... ... самғап, бірде биіктен оңбай құлап өмір кешкен.
Сенека деп ойлаған. ... ... ... ... ұнжырғасы түсіп, өмірге нала болған, кейіннен оңалып, философиямен айналысқан, деген трактат жазған.
48 жылы Клавдийдің әйелі Мессалина өлтіріліп, оған ... әйел боп ... оның ұлы ... он бір ... ғана ... ... ... айдаудан алдырып, жоғары қызметке қойып, баласына ұстаз болуды ұсынған. Әйелдің әріден жоспарланған ойын Сенека түсінбеген, өйткені ол император сарайының айлаларын әлі ... ... ішкі ... ... ... бес ... ... Агриппина күйеуіне у беріп өлтіріп, он алты жасар Неронды император еткен. Сөйтіп әуелден тұтқынға түскендей болған ... жас ... ең ... ... ... ... ... өте жақын жүруіне не себеп болғанын біз білмейміз, ол мүмкін атаққұмар я пайдакүнем болды ма (оны ... деп өте жиі ... жоқ ... бола тұрып, яғни адамның ішкі дүниесін жіті бағалаушы ретінде билеушінің жанында болып доктрина жүргізу адамдарға тиімді деген сенімде ... ма, біз ... ... - ... жеке ... ... ... жеткізетініне әбден сенген және соны ұдайы насихаттаған. Адамдар мемлекеттің жай бір мүшелері ғана деп санаған. Сондықтан да ... ... ету ... жеке ... ... жақсылықты, ізгілікті жағдайларға бұрсам деген ниетте болған.
Сенека, тіптен, мемлекеттегі билік иесіне қызмет ету ... ... ... де ... және онда ... ... жоқ деген ойда болған. Ол сарай ішіндегі пәлелердің жуан ... ... ... мен ... ... ... бәрін де шешуге болады деген тактика ұстанған.
Бірақ Сенека Агриппинаның ішкі ойларын түсіне сала ... ... ... ... ... оның билікқұмар қатігездігіне көзі жеткен еді. Әлі жас императорды арандатып алмау үшін Сенека гвардия басшысын одақтас етіп ... ... ... ... Сол кездері Сенека: деген ұран тастайды. Неронға арналған дейтін трактаты да сол ... ... ... - ... ... сәйкес туындаған идеалдар болғанымен, нақты жағдай ол ойлағандай ... ... ... жайлы шектеулер жасауға кеңес берген сайын Нерон оған аса үлкен көлемде сый жасап тұрды. Сенеканың байлығы өскені ... ... ... оны ... деп өсек ... ... Император болғанына алты жыл болғанда, жиырма екі жасар Нерон анасын өлтіруге бұйрық береді. Сенека қызмет ... орай ... ... ... ... ... сөз сөйлейді. Бұдан кейін барлық ашу-ыза Неронға емес, Сенекаға қаратылады, оның басына бұлт үйіріледі. Өзін ... үшін ... ... ... ... ... ... әсерінен құтылған Нерон Сенеканың кеңестерін тыңдамайтын өзімбілермен бола бастайды. Сенека қызметінен бас тартып арыз жазады және Нерон берген барлық ... ... ... мәлімдейді. Ол берген сыйлықтарын қайтып алудан бас тартады. Бірақ Сенека қалай болғанда да мемлекет істерінен алыстап, ... ... ... бел ... трактатын жазады. Онда азаматтық істерден, форумдарға қатысудан, ел алдында сөйлеуден, түрлі демалыс кештерінен бас тартқысы келетінін, яғни ... ... адам ғана ... ... ... айтады.
Және осылай жасайды да. Ол трактат жазады. Онысы Корсикада ... ... ... яғни бірталай өмірді өткізіп, қаншама құрмет пен ... ... ... ... ... ... ... күй кешеді.
Сенека үлкен драматург болған, оның қаламынан , , секілді осы кезге дейін құндылығын жоймаған трагедиялар туған. ... ... ... ... ... мен ... ... ұстанған философия негіздерін байқауға болады.
Сенека әлемдегі барлық жамандық қайдан шығады деген сұрақ қойып, оған деп жауап берген. Оның айтуынша, ... ең ... - ашу, одан - ... ... ... ... ... шығады. Махаббат та, егер ол ұятсыздыққа алып барса, құмарлыққа ... ... ... ... сана ... жоқ ... өйткені құмарлық жанды баурап алып оны көрсоқыр ... ... осы ... оқығанда, оның шығармашылығын онша қабылдай бермейтін Квинтиллиан ... ... ... ... ... деген.
Осылайша ол өзінің соңғы еңбегінің бірі - деген Луцилийге арнаған ... ... ... ... ... хаттары
Өзіңді өзің үшін жеңуге тырыс, бұрындары сенен тартып алынған немесе ұрланған, бостан-босқа өткен уақытыңды сақта және жинақта. Біздің ... бір ... ... ... ... ... бір ... ұрлайды, біраз бөлігі босқа ағып кетеді. Бірақ барлығынан ұяттысы - ... өз ... ... уақытымыз. Бажайлап қарап көрші: біз өміріміздің басым бөлігін ақымақтық істерге, бірталай бөлігін - бостан ... ал ... ... ... емес істерді істеп өткіземіз. Уақытын бағалай білетін, бір ... өзі неге ... ... әр сағат сайын өлімге жақындап жатқанын толық сезінетін бір адамды көрсетші... Өлім біздің алдымызда тұр, біз ... ... ... әр ... босқа жіберме. Бүгінгі күнді уысыңда ұстай білсең, ертеңгі күнге азырақ бағыныштысың. Кейінге қалдырып жүргеніңде, бар өмір ... өте ... ... ... ... - еш жерде де болмайды.
Дәрілерді жиі ауыстыру ауруға ем болмайды. ... дәрі ... ... жазылуы қиын. Өсімдікті бір орыннан екінші орынға ауыстырып отырғыза берсең, жайқалып өспейді.
Дүниесі аз адам кедей емес, соны көбейте түскісі ... адам - ... ... ең аз ... - ... керектіңнің болуы, ең көп байлық - тойынғаныңша баю.
Луций Анней СЕНЕКА
Платон

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс туралы4 бет
Көне Рим әдебиеті8 бет
Экономика ұғымы және түрлері8 бет
«Мен жастарға сенемін» - ұлтжандылықтың ұраны10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь