Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың 2007-2011 жылдарға арналған тұжырымдамасы

Кiрiспе
1. Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың тұжырымдамасын iске асырудың негiзгi қорытындылары
1.1. Ақша.кредит саясатының құралдарын жетiлдiру және оны Еуропалық Одақ елдерiнiң стандарттарына жақындату
1.2. Валюталық қатынастарды ырықтандыру
1.3. Қаржы нарығына қатысушылардың қызметiн қадағалаудың бiрыңғай органын құру және дамыту
1.4. Кредиттiк мекемелердi дамыту
1.5. Тұрғын үй ипотекалық кредит берудi оңтайландыру және кеңейту
1.6. Кредиттiк бюроны құру
1.7. Екiншi деңгейдегi банктерде жеке тұлғалардың салымдарына, мiндеттi кепiлдiк беру жүйесiн дамыту
1.8. Сақтандыру нарығын дамыту
1.9. Бағалы қағаздар нарығын дамыту
1.10. Зейнетақы қызметтерiнiң қол жетiмдiлiгiн және сапасын арттыру
1.11. Почталық.жинақ жүйесiн дамыту
1.12. Даму институттары
2. Қаржы секторын дамытудың 2007.2011 жылдарға арналған басымдықтары
2.1. Қазақстанның экономикалық дамуының стратегиялық мақсаттарының контексiнде республиканың қаржы секторын дамытудың ұзақ мерзiмдi көкжиегi
2.2. Қаржы секторын дамытудың 2007.2011 жылдар кезеңiне арналған мақсаттары мен мiндеттерi
2.3. Алматы қаласының өңiрлiк қаржы орталығын дамыту
3. Қазақстан Республикасының қаржы секторын реттеу саласындағы мемлекеттiк саясаты
3.1. Қаржы секторын мемлекеттiк басқаруды нығайту және оның сапасын арттыру
3.2. Мемлекеттiк органдар мен қаржы секторы институттарының өзара iс.қимылы
3.3. Теңдестiрiлген ақша.кредит және фискалдық саясаты және олардың негiзгi құралдарының тиiмдiлiгiн арттыру
3.4. Қазақстанда бухгалтерлiк есепке алу мен қаржылық есеп беру жүйесiн дамыту және жетiлдiру
3.5. Қаржы нарығына және қаржы құралдарына қатысушыларға салық салуды жетiлдiру
3.6. Төлем жүйелерiн дамыту
3.7. Корпорациялық басқару сапасын арттыру
3.8. Халықтың қаржы секторының қызметтерi туралы хабардар болу деңгейiн арттыру және олардың қол жетiмдiлiгiн арттыру
3.9. Қаржы нарығы үшiн кәсiби кадрлар дайындау
3.10. ЕурАзЭҚ және басқа ықпалдасу одақтары шеңберiнде Қазақстан қаржы секторының халықаралық қарым.қатынастарын тереңдету
4. Қаржы секторын дамытудың негiзгi бағыттары
4.1. Кредиттiк ұйымдарды дамыту
4.1.1. Банк секторы
4.1.2. Банктiк емес ұйымдардың секторы
4.2. Жинақтаушы зейнетақы қорлары
4.3. Сақтандыру секторы
4.4. Валюта нарығы және бағалы қағаздар нарығы
4.4.1. Валюта нарығы
4.4.2. Бағалы қағаздар нарығы
4.5. Микроқаржыландыру: сектордың Қазақстан Республикасы қаржы жүйесiнiң бiр бөлiгi ретiнде мiндеттерi және оны дамыту
5. Қаржы лизингi
Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың осы тұжырымдамасы 2007-2011 жылдарға арнап, мыналарды:
қаржы секторын мемлекеттiк реттеудiң бағыттарын және тәсiлдерiн;
қаржы секторын дамытудың басым бағыттарын;
оларды iске асыру жөнiндегi қажеттi шараларды айқындау мақсатында әзiрлендi.
Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың осы тұжырымдамасы 2007-2011 жылдарға арнап әзiрлендi және қаржы секторын дамытудың негiзгi басымдықтарын, сондай-ақ оның жекелеген секторларын мемлекеттiк реттеудiң бағыттарын және тәсiлдерiн айқындайды.
Осы Тұжырымдаманың шеңберiнде айтылған мемлекеттiк саясаттың басымдықтары Қазақстан Республикасы Президентiнiң "Қазақстанның әлемдегi бәсекеге барынша қабiлеттi 50 елдiң қатарына кiру стратегиясы. Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпiлiс жасау қарсаңында" 2006 жылғы 1 наурыздағы Қазақстан халқына Жолдауында айқындалған Қазақстан Республикасының әлемдегі бәсекеге барынша қабiлеттi 50 елдiң қатарына кiру жөнiндегi стратегиялық мақсатқа сәйкес қалыптастырылды. Бұл бағыттағы маңызды аспектi экономиканың нақты секторының қаржы ресурстарындағы қажеттiгiн қанағаттандыратын және еркiн бәсекелестiк жағдайында қаржы институттары сапалы қызмет көрсететiн қаржы жүйесiнiң жұмыс iстеуi шарттарын қалыптастыру арқылы Қазақстан қаржы ұйымдарының және қаржы секторының бәсекелестiк қабiлетiн арттыру қажеттiлiгi болып табылады.
Сонымен бiрге, Тұжырымдамада қаржы секторын дамыту және реттеу саласындағы мемлекеттiк саясаттың реттiлiгi және сабақтастығы принципi және Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банктiң және Қазақстан Республикасы Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау агенттiгiнiң бұрын белгiлеген бастамашылығы ескерiлген.
        
        Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың 2007-2011 жылдарға
арналған тұжырымдамасы туралы
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 25 желтоқсандағы N 1284
Қаулысы
Қазақстан ... ... 2006 ж., N 50, ... Қазақстан Республикасының қаржы секторын одан әрi дамыту және
Қазақстан Республикасының ақша-кредит саясатын ... ... ... ... ... ... Үкiметi ҚАУЛЫ ЕТЕДI:
      1. Қоса берiліп отырған Қазақстан Республикасының қаржы секторын
дамытудың 2007-2011 ... ... ... ... әрi ... ... 2. ... Республикасы Ұлттық Банкi мүдделi мемлекеттiк
органдармен бiрлесiп, осы ... ... ... ... екi ай мерзiмде
Қазақстан Республикасының Үкiметiне белгiленген тәртiппен ... ... iске ... ... ... ... 3. Осы ... қол қойылған күнiнен бастап қолданысқа енгiзiледi.
      Қазақстан Республикасы
      Премьер-Министрiнiң
      мiндетiн атқарушы 
Қазақстан Республикасы   
Үкiметiнiң        
2006 жылғы 25 желтоқсандағы
N 1284 ... ... ... ... дамытудың
2007-2011 жылдарға арналған тұжырымдамасы
Мазмұны
Кiрiспе
1.  Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың тұжырымдамасын iске
асырудың негiзгi қорытындылары
1.1. Ақша-кредит саясатының құралдарын жетiлдiру және оны Еуропалық ... ... ... қатынастарды ырықтандыру
1.3. Қаржы нарығына қатысушылардың қызметiн қадағалаудың бiрыңғай органын
құру және дамыту
1.4. Кредиттiк мекемелердi дамыту
1.5. Тұрғын үй ипотекалық кредит берудi ... және ... ... ... ... ... жеке ... салымдарына, мiндеттi
кепiлдiк беру жүйесiн дамыту
1.8. Сақтандыру нарығын дамыту
1.9. Бағалы қағаздар нарығын дамыту
1.10. Зейнетақы қызметтерiнiң қол ... және ... ... жүйесiн дамыту
1.12. Даму институттары
2.  Қаржы секторын дамытудың 2007-2011 жылдарға арналған басымдықтары
2.1. Қазақстанның экономикалық ... ... ... ... ... секторын дамытудың ұзақ мерзiмдi көкжиегi
2.2. Қаржы секторын дамытудың 2007-2011 жылдар кезеңiне арналған мақсаттары
мен мiндеттерi
2.3. Алматы қаласының өңiрлiк қаржы орталығын дамыту
3.  Қазақстан Республикасының ... ... ... саласындағы мемлекеттiк
саясаты
3.1. Қаржы секторын мемлекеттiк басқаруды нығайту және оның сапасын арттыру
3.2. Мемлекеттiк органдар мен қаржы секторы институттарының өзара iс-қимылы
3.3. Теңдестiрiлген ақша-кредит және ... ... және ... ... тиiмдiлiгiн арттыру
3.4. Қазақстанда бухгалтерлiк есепке алу мен қаржылық есеп беру жүйесiн
дамыту және жетiлдiру
3.5. Қаржы нарығына және қаржы құралдарына қатысушыларға салық салуды
жетiлдiру
3.6. Төлем ... ... ... ... ... қаржы секторының қызметтерi туралы хабардар болу деңгейiн
арттыру және ... қол ... ... ... үшiн ... кадрлар дайындау
3.10. ЕурАзЭҚ және басқа ықпалдасу одақтары шеңберiнде Қазақстан қаржы
секторының халықаралық қарым-қатынастарын тереңдету
4.  Қаржы секторын дамытудың негiзгi бағыттары
4.1. Кредиттiк ұйымдарды ... ... емес ... ... ... қорлары
4.3. Сақтандыру секторы
4.4. Валюта нарығы және бағалы қағаздар нарығы
4.4.1. Валюта нарығы
4.4.2. Бағалы қағаздар нарығы
4.5. Микроқаржыландыру: сектордың Қазақстан Республикасы қаржы жүйесiнiң
бiр ... ... ... және оны дамыту
5.  Қаржы лизингi
       Кiрiспе
      Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың осы ... ... ... ... ... секторын мемлекеттiк реттеудiң бағыттарын және тәсiлдерiн;
      қаржы секторын дамытудың басым бағыттарын;
      оларды iске асыру жөнiндегi қажеттi шараларды айқындау ... ... ... ... секторын дамытудың осы тұжырымдамасы
2007-2011 жылдарға арнап әзiрлендi және қаржы секторын дамытудың негiзгi
басымдықтарын, ... оның ... ... ... реттеудiң
бағыттарын және тәсiлдерiн айқындайды.
      Осы Тұжырымдаманың шеңберiнде айтылған мемлекеттiк саясаттың
басымдықтары Қазақстан Республикасы Президентiнiң "Қазақстанның әлемдегi
бәсекеге барынша қабiлеттi 50 ... ... кiру ... ... өз
дамуындағы жаңа серпiлiс жасау қарсаңында" 2006 жылғы 1 наурыздағы
Қазақстан халқына Жолдауында айқындалған Қазақстан Республикасының әлемдегі
бәсекеге барынша ... 50 ... ... кiру ... ... сәйкес қалыптастырылды. Бұл бағыттағы маңызды аспектi экономиканың
нақты секторының қаржы ресурстарындағы қажеттiгiн қанағаттандыратын және
еркiн бәсекелестiк жағдайында ... ... ... ... ... жүйесiнiң жұмыс iстеуi шарттарын қалыптастыру арқылы Қазақстан қаржы
ұйымдарының және қаржы секторының бәсекелестiк қабiлетiн арттыру
қажеттiлiгi болып табылады.
      Сонымен бiрге, Тұжырымдамада қаржы ... ... және ... ... ... реттiлiгi және сабақтастығы принципi және
Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банктiң
және Қазақстан Республикасы Қаржы нарығы мен қаржы ... ... ... ... бұрын белгiлеген бастамашылығы ескерiлген.
       1. Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң 2003 жылғы 28 шiлдедегi N 753
Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамыту тұжырымдамасын ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың тұжырымдамасының
негiзгi мақсаты экономиканың нақты секторының қаржы ресурстарындағы
қажеттiгiн қанағаттандыратын және ... ... ... ... сапалы қызмет көрсететiн тұрақты және тиiмдi жұмыс iстейтiн
қаржы жүйесiн қалыптастыру болды. Осыған байланысты Тұжырымдаманың
мақсаттары мен мiндеттерiне сүйене ... ... ... ... ... Ақша-кредит саясатының аспаптарын жетiлдiру және оны Еуропалық
Одақ елдерiнiң стандарттарына ... ... ... ... жетiлдiру және оны Еуропалық Одақ
елдерiнiң стандарттарына жақындату мақсатында Қазақстан Республикасы Ұлттық
Банкi мынадай ... ... iске ... 1. Қайта қаржыландырудың ресми ставкасын тоқсан сайын қайта қарауды
және ...... ... ... ол ... өтiмдiлiктi,
инфляцияны және т.б. реттеу жөнiндегi негiзгi аспаптардың бiрi ретiнде
пайдаланылатын болды.
      Осылайша, 2006 жылғы 1 шiлдеден бастап қайта қаржыландыру ставкасы
9%, екiншi ... ... ... депозиттер бойынша 4%
деңгейiнде қалыптасып отыр.
      Ұлттық Банктiң операциялары бойынша ставкаларды арттыру нәтижесiнде
банкаралық ақша ... және ... ... ... ... ... мұның өзi өз кезегiнде кредиттiк белсендiлiктiң және ақша
агрегаттарының өсу қарқынын ... әкеп ... ... түпкi
қорытындысында инфляцияның деңгейiн төмендетуге тиiс.
      2. Ең төменгi резервтiк талаптарды ... ... ... ... ... ... Басқармасы 2006 жылғы 27 мамырдан
бастап "Ең төменгi резервтiк талаптар туралы ереженi бекiту туралы" және
"Ең төменгi резервтiк талаптардың нормативтерiн белгiлеу ... ... ... қабылданды.
      Алдыңғы редакциямен салыстырғанда мiндеттемелер құрылымы бөлiгiнде
өзгерiстер көзделедi, ол ... ... ... ... ең ... ... және ... беру тәртiбiнiң нормативтерiн
орындауға мiндеттi болады.
      Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкi Басқармасының шешiмi бойынша
екiншi ... ... үшiн ... iшкi ... 6 % және
банктiң өзге де мiндеттемелерi үшiн 8 % деңгейiнде ең төменгi резервтiк
талаптардың нормативтерi белгiлендi.
      Ең төменгi ... ... ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз етуге және елдiң iшкi
борыш нарығын дамытуға оң әсер етедi деп ұйғарылып отыр.
      1.2. ... ... ... ... ... толық айырбасталу қағидаттарына өту және елдiң
валюта нарығын дамыту мақсатында неғұрлым тартымды және экономикалық
жағынан ақтаған валюталық операцияларға қатысты жекелеген шектеулердi алып
тастауға ... ... ... ... ... 2003 жылғы 29
қаңтардағы N 130 қаулысымен бекiтiлген Қазақстан Республикасында валюталық
режимдi ырықтандырудың 2003-2004 жылдарға арналған бағдарламасы қабылданды.
      ... ... iске ... ... ... және капиталдың
қозғалысына қойылатын шектеулердi алып тастаудың басталған процесiн
жалғастыру үшiн экономикалық алғышарттарды ... қалу 2005 жылы ... ... ... ... ... ... мүмкiндiк
бердi. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2004 жылғы 25 маусымдағы N
705 қаулысымен бекiтiлген "Қазақстан Республикасында ... ... ... ... арналған бағдарламасында айқындалған
валюталық режимдi ырықтандыру жөнiндегi iс-шаралар 2005 ... ... ... ... ... ... реттеу және валюталық
бақылау туралы" Қазақстан Республикасының Заңында iске асырылды.
      Заңды қолданысқа енгiзумен:
      банктер мен сақтандыру ұйымдары жүзеге асыратын тiкелей
инвестицияларды, шет елге ... ... ... бағалы қағаздар нарығында кәсiби қызметтi жүзеге асыратын ұйымдар
арқылы шет елге инвестициялауды жүзеге асыру тәртiбi айтарлықтай
жеңiлдетiлдi;
      заңды тұлғалардың шет елдегi ... ... ... ... жою ... ... резидент еместерге қаржы қарыздарын беруге, сондай-ақ жылжымайтын
мүлiкке ... ... ақы ... ... ... пайдасына
аударымдарға қатысты лицензиялау жойылды.
      Бұл ретте капиталдың жоғары ... және ... iшкi ... ... осалдығы жағдайларында Үкiметтiң және Ұлттық Банктiң
валюталық операцияларға заң жүзiнде ресiмделген арнайы ... беру ... ... ... экономикалық сипаттағы төтенше жағдайларға әсер ету
аспабы сақталады.
      1.3. Қаржы ... ... ... ... бiрыңғай
органын құру және дамыту
      Қаржы нарығын мемлекеттiк реттеу жүйесiн реформалау шеңберiнде
Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 4 шiлдеде қабылданған "Қаржы нарығы
мен қаржы ... ... ... мен ... ... Заңы ... ... қатысушылардың қызметiн қадағалайтын бiртұтас мемлекеттiк
орган - Қазақстан Республикасы Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу және
қадағалау агенттiгi (бұдан әрi - ... ... ... ... ... Банк ... одан әрi ... сондай-ақ Қаржы секторын дамыту
тұжырымдамасының мақсаттары мен мiндеттерiн iске ... ... ... ... ... ... ... 1. Шағын бизнес пен микробизнестiң көлеңкеден шығуын ынталандыру
мақсатында кредиттiк мекемелердi дамыту шеңберiнде банктерден, ... ... ... ... ... ... ... ұйымдардан тұратын кредит берудiң үш деңгейлi жүйесi
жасалды, олардың қызметiн регламенттейтiн қажеттi заңнамалық актiлер
қабылданды.
      2. ... ... ... асыратын операциялар лицензияланатын
қызмет түрлерiнен алып тасталды, мұның өзi микрокредит берудi дамытуға оң
түрткi болды.
      3. Банктiк қызметтер нарығындағы бәсекелестiктiң ... ... ... емес ... ... ... ... жөнiнде iс-шаралар
өткiзiлдi, олар тұтастай алғанда олардың қызметiне, оның iшiнде
лицензиялау, бөлiгiнде ... тыс ... ... ... көздейдi. Банктердiң филиалдарын, резидент банктердiң
өкiлдiктерiн, резидент емес банктердiң өкiлдiктерiн ашуға Агенттiктiң
(мiндеттi түрде ... ... ... ала ... беру ... мұның өзi оларды ашудың рәсiмдерiн оңайлату болып табылады.
      4. "Қазақстан Республикасының кейбiр заңнамалық ... және ... ... ... ... өзгерiстер
мен толықтырулар енгiзу туралы" Қазақстан Республикасының 2005 жылғы 23
желтоқсандағы Заңы әзiрленiп, қолданысқа енгiзiлдi. Осы Заңда банкке және
онымен байланысты конгломераттың басқа да ... әсер ... ... үшiн ... ... ... енгiзiлдi, банктiң iрi
қатысушысы және банк холдингi мәртебесiн алуға, оның iшiнде iрi қатысушының
және банк ... ... ... ... ... талаптар
күшейтiлдi, банктiң және банк холдингiнiң инвестициялық қызметi шектелдi,
шоғырландырылған қадағалау туралы ... ... iске ... үшiн ... ... ... ... актiлер қабылданды. Бұл шаралар банк
секторының және тұтастай алғанда Қазақстан қаржы ... ... ... ... болады.
      5. Банк жүйесi қызметiнiң айқындылығы мақсатында Банк қызметiнiң
ашықтығын арттыру мәселелерi ... ... және ... ... ... меморандум әзiрленiп, банктерге қол қоюға ұсынылды, мұнда
банктiң нақты меншiк ... ... банк ... ... ... ... аффилиирленген тұлғалары және олармен жасалатын мәмiлелер
туралы, банк бизнесiн дамытудың жақын ... бес ... ... ... ... ... ашуы көзделедi.
      Агенттiк Меморандумды екiншi деңгейдегi 17 банктiң қарауына жiбердi.
2006 жылғы 1 маусымдағы жағдай бойынша Меморандумға екiншi деңгейдегi 16
банк қол ... Бұл ... ... ... иелерi құрылымының айқындылығы мен
жариялығының деңгейiн арттыруға себепшi болады және қаржы секторы
тұрақтылығының деңгейiн арттырудағы маңызды аспектi болып табылады.
      6. Қуатты ... ... ... және ... ... жүйесiне
деген сенiмдi арттыруға көмек көрсету мақсатында 2004 ... ... ... ... жүйелi тәуекелдер арта түскен кезде жедел iс-
әрекеттер ... ... және ... Еуропалық Одақтың стандарттарын және Банктiк қадағалау жөнiндегi
Базель комитетiнiң, Сақтандыруды қадағалау органдарының халықаралық
қауымдастығының, Бағалы қағаздар жөнiндегi комиссия халықаралық ұйымының
халықаралық ... ... одан әрi ... ескере отырып,
нормативтiк құқықтық актiлер, оның iшiнде қаржы ұйымдарының қызметiн, осы
ұйымдардағы тәуекелдердi басқару ... ... ... ... ... қабылданды.
      7. Қазақстанның банк секторын реттеудi халықаралық стандарттарға
жақындату мақсатында Қазақстанның банк жүйесiн "Капиталды және капитал
стандарттарын есептеудiң халықаралық ... ... of Capital ... аnd Capital ... ... ... ... жөнiндегi Базель комитетiнiң капиталдың барабарлығы
келiсiмiне өтудi жүзеге асыру жөнiндегi жұмыс атқарылды.
       1.5. Тұрғын үй ипотекалық кредит берудi оңтайландыру және ... ... ... ... және ... үй жинақ ақшасының бұқара
халыққа қолжетiмдiлiгiн арттыру жөнiндегi мiндеттердi шешу мақсатында
Қазақстан Республикасы Президентiнiң 2004 жылғы 11 ... ... ... ... үй ... ... жылдарға арналған мемлекеттiк бағдарламасы қабылданды.
      Көрсетiлген бағдарлама шеңберiнде "Қазақстан Ипотекалық Компаниясы"
АҚ (бұдан әрi - ҚИК) Қолжетiмдi тұрғын үйге ... ... ... ... ... Осы ... ... мемлекеттiк
бағдарламаны iске асыру шеңберiнде ҚИК-тiң банктермен және банктiк емес
ұйымдармен одан әрi өзара ... ... ... Тұтастай алғанда, ипотекалық кредиттер халыққа қолжетiмдiрек болды.
Нәтижесiнде, жеке тұлғаларға 2004 жылдың 1 қаңтарынан бастап 2006 ... ... ... кезеңде тұрғын үй сатып алуға берiлген қарыздар тиiсiнше
37,7 ... ... 275,3 ... ... ... ... Бұл ретте, ипотекалық
компаниялардың жиынтық несие қоржыны 2004 жылдың қаңтарындағы жағдай
бойынша 16,7 млрд. ... 2006 ... 1 ... жағдай бойынша 68,3
млрд. теңгеге дейiн артты.
      Республиканың ... ... 2006 ... 1 ... ... 7 ... ұйым ... iстейдi. Ипотекалық ұйымдардың қызметiн
сипаттайтын негiзгi көрсеткiштердiң артуы байқалды. Жиынтық активтердiң
сомасы 2006 жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша 75,3 млрд. теңгені ... ... 62,0 ... ... ... жеттi, меншiктi капиталдың
мөлшерi 13,3 млрд. теңгенi құрады.
      1.6. Кредиттiк бюроны құру
      Банктiк қызмет көрсету деңгейiн ... ... ... және басқа
да қаржы ұйымдарына деген сенiмi, қарыз алушылар мен банктердiң мүдделерiн
қорғау жөнiндегi кепiлдiктердi жасау, кредиттiк қызметтер нарығында
тәуекелдердi азайту ... шешу үшiн 2004 жылы 6 ... ... ... ... кредиттiк бюро және кредиттiк
тарихты қалыптастыру туралы" Қазақстан ... ... ... бюро ... ... ... ... бiр дәрежеде кредиттiк қызметтер нарығының аса айқындылығы мен
сенiмдiлiгi, кредит алған ... ... ... ... ... қарыз алушылар шығыстарының азаюы проблемалары шешiлдi.
      1.7. Екiншi деңгейдегi ... жеке ... ... ... беру ... дамыту
      Салымшылардың мүдделерiн қорғаудың деңгейiн арттыру екiншi деңгейдегi
банктерде депозиттерге кепiлдiк беру жүйесiнiң ... ... ... ... болды. Осы мақсаттарға орай үстiмiздегi жылы Қазақстан
Республикасының 2006 жылғы 7 шiлдедегi "Қазақстан Республикасының екiншi
деңгейдегi банктерде депозиттерге мiндеттi түрде кепiлдiк беру ... ... ол ... таратылатын банктiң салымшылары болып табылатын
жеке тұлғаларға депозиттердi қайтарып беру жөнiндегi сөзсiз кепiлдiктердi
айқындайды. Халықаралық Валюта Қорының (ХВҚ) ұсынымдарына сәйкес кепiлдiк
берген ... ең ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы жеке тұлғаларының салымдарына
ұжымдық кепiлдiк беру (сақтандыру) жүйесiне қатысушылар 33 екiншi
деңгейдегi банк болып табылады, халықтың банк секторына деген сенiмi ... өзi ... ... ... ... ... ... 2004 жылдың
басынан бастап жеке тұлғалардың банктердегi салымдарының көлемi 73,8%-ға
ұлғайып, 2006 жылдың 1 қаңтарына 596,8 млрд. ... ... Осы ... ... ... ... сақтандырудың негiзгi халықаралық
стандарттарының барлығына дерлiк, атап айтқанда ХВҚ және ... ... ... ... ... ... ... нарығын дамыту
      Елдiң сақтандыру нарығын дамыту саласында сақтандырудың бiрқатар
мiндеттi ... ... ... ... кепiлдiк беру қоры,
мемлекеттiк аннуитеттiк компаниясы, экспорт-импорт кредиттерiн сақтандыру
жөнiндегi мемлекеттiк корпорация құрылды, отандық сақтандыру нарығына
шетелдiң ... ... ... ... республиканың қаржы нарығында 2006 жылдың 1 қаңтарында
37 сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы, 12 сақтандыру брокерi және 30
актуарий жұмыс ... ... ... ... ... 2003 жылдың 1 қаңтарындағы
көрсеткiштермен салыстырғанда 5,9 есе ұлғайып, 2006 жылдың 1 қаңтарына 73,3
млрд. теңгенi құрады, сақтандыру резервтерi 2,5 есе ... (32,1 ... ... ... көлемi 2006 жылдың 1 қаңтарына 67,1 млрд.
теңгенi құрап, 2003 ... 1 ... ... ... ... ... асып түстi. Бұл ретте, міндетті сақтандыру бойынша ... ... 10,8 есе (13,0 ... ... ... жеке ... - 4 есе (7,8 ... теңге) және ерiктi мүліктік сақтандыру бойынша
2,4 есе (46,3 ... ... ... Қайта сақтандыруға берiлген сақтандыру сыйақыларының сомасы 26,7
млрд. теңгенi немесе сақтандыру сыйақыларының жалпы көлемiнiң 39,7 ... ... ... қайта сақтандыруға сақтандыру сыйақыларының
жалпы көлемiнiң 35,2 % берілді (2003 ... 1 ... ... ... ... %).
      2006 жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша 2 698,6 мың сақтандыру
шартты қолданыста, оның 61,0 % ... ... ... ... ... ... сақтандыру шарттары бойынша мiндеттемелердiң
жалпы көлемi (сақтандыру сомасы) 13 883,8 млрд. теңгенi құрайды.
      Қазiргi уақытта сақтандыру төлемдерiне кепiлдiк беру ... ... ... ... ... ... iстейдi.
      1.9. Бағалы қағаздар нарығын дамыту
      Бағалы қағаздар ... ... және ... ... ... ... ұжымдық нысандары арқылы халықтың
(кәсiби емес инвесторлардың) ақшасын тарту тетiктерiн жетiлдiрудi көздейтiн
Қазақстан ... ... 2004 ... 24 ... N
1385 қаулысымен Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар нарығын дамытудың
2005-2007 жылдарға арналған ... ... Жаңа ... "Бағалы қағаздар рыногы туралы" Қазақстан
Республикасының 2003 жылғы 2 шiлдедегi Заңы мен "Акционерлiк қоғамдар
туралы" Қазақстан Республикасының 2003 ... 13 ... Заңы ... құқықтық базаны қабылдау қаржы құралдарына инвестиция жасау
мүмкiндiктерiн кеңейттi, жаңа ... ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығындағы қолданыстағы шығарылымы бар
акционерлiк қоғамдардың саны 2006 жылдың 1 ... 2 300 ... ... 62 ... 18 ... 11 кастодиан банк, зейнетақы
активтерiне инвестициялық басқаруды жүзеге асыратын 10 ұйым, 28 ... ... ... ... Тiркелген үлестiк инвестициялық қорлардың саны 2005 жылдың 1
қаңтарынан ... 2006 ... 1 ... ... кезеңде 2-ден 45-ке дейiн
ұлғайды. Бұл ретте, қарастырылып отырған кезеңдегi үлестiк инвестициялық
қорлардың жиынтық активтері 32 есе ... 12 311 млн. ... ... Зейнетақы қызметтерiнiң қол жетiмдiлiгiн және сапасын арттыру
      Қазақстанның барлық халқы үшiн зейнетақы қызметтерiнiң ... және ... ... ... және ... қорғау, зейнетақы активтерiн инвестициялау үшiн қаржы
құралдарының спектрiн ұлғайту мақсатында Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң
2004 жылғы 24 желтоқсандағы N ... ... ... ... ... ... жылдарға арналған
бағдарламасы әзiрлендi.
      Бағдарламаны iске асыру кезiнде ... ... қол ... ... 1 ... ... ... республикада 14 жинақтаушы зейнетақы
қоры жұмыс iстейдi, олардың республика өңiрлерiнде 77 филиалы мен ... ... ... зейнетақы қорларының, зейнетақы активтерiн инвестициялық
басқаруды 11 ұйым жүзеге асырады, олардың iшiнде 3 жинақтаушы зейнетақы
қорының зейнетақы активтерiн ... ... ... ... Мiндеттi зейнетақы жарналары бойынша салымшылардың (алушылардың)
дербес зейнетақы шоттарының (бұдан әрi - шот) саны 2003 ... 1 ... 2006 ... 1 қаңтарына дейiнгi кезеңде 41 % ұлғайып, 7 613 369
бiрлiктi құрады. Ерiктi зейнетақы жарналары бойынша салымшылар (алушылар)
шоттарының саны ... ... ... ... 479,9 млн. ... 32 336 бiрлiктi құрады.
      Салымшылардың (алушылардың) жинақталған зейнетақылары 2006 жылдың 1
қаңтарына 648,6 млрд. теңгенi ... ол 2003 ... ... ... 2,4 есе ... ... ... (комиссиялық сыйақыларды алып
тастағанда) инвестициялаудан түскен, салымшылардың (алушылардың) дербес
зейнетақы шоттарына бөлiнген "таза" инвестициялық ... ... ... 1 ... жағдай бойынша 155,1 млрд. теңгенi құрады, мұның өзi
2003 жылдың 1 қаңтарындағы көрсеткiштен 2,0 есе артық. Салымшылардың
(алушылардың) жинақталған зейнетақының жалпы ... ... ... үлесi 23,91 % құрайды.
      Сонымен қатар, 2006 жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша жинақтаушы
зейнетақы қорларының зейнетақы ... ... ... ... ... 2003 ... маусым мен 2006 жылғы маусымды қоса
алғандағы кезеңге 18,92 %-ды құрады. Бұл ретте, көрсетiлген кезеңге
жинақталған инфляция деңгейi 22,62 %-ды ... ... ... ... жол ... ... ... сәйкес
зейнетақы активтерiн басқару жөнiндегi кiрiстiлiктi арттыру болып қалады,
сондықтан, осы бағыттағы жұмыс алдағы кезең шеңберiнде жалғасады.
      1.11. Почталық-жинақ жүйесiн дамыту
      ... ... ... және почталық-жинақ жүйесiн қалыптастыру
мақсатында Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2004 жылғы 20 қазандағы ... ... ... ... дамытудың
2005-2010 жылдарға арналған бағдарламасы қабылданды.
      Бағдарлама мақсаты жаңа технологиялар енгiзу және тиiмдi ақпараттық
басқару жүйесi арқылы саланы коммерциялық жағынан бағдарланған ... ... етiп ... қалыптастыру мақсатында почта саласын қайта
құрылымдау және почталық-жинақ жүйесiн қалыптастыру болып табылады.
      Соңғы жылдарда почта ... ... оң ... қол жеткiзiлдi.
Қаржы секторында көрсетiлетiн қызметтер көлемiнiң елеулi өсiмi болды.
      1.12. Даму институттары
      Мемлекеттiк инвестициялық қызметтiң тиiмдiлiгiн жетiлдiру және
арттыру елiмiздiң экономикасына ... және iшкi ... ... ... ... даму институттары құрылды.
      "Қазақстан Даму Банкi", "Қазақстанның инвестициялық қоры", "Ұлттық
инновациялық қор", "Шағын кәсiпкерлiктi ... ... ... кредиттер
мен инвестицияларды сақтандыру жөнiндегi мемлекеттiк сақтандыру
корпорациясы", "Инжиниринг және технологиялар трансфертi орталығы" және
"Маркетингтiк-талдамалық зерттеулер орталығы" акционерлiк қоғамдары сияқты
қаржылық және ... даму ... ... 2006 ... 1 ... ... бойынша даму институттарының
("Қазақстан Даму Банкi" АҚ, "Қазақстанның ... ... АҚ, ... қор" АҚ, ... және ... ... орталығы"
АҚ, "Экспорттық кредиттер мен инвестицияларды сақтандыру жөнiндегi
мемлекеттiк сақтандыру корпорациясы" АҚ) жиынтық жарғылық капиталы 144
199,9 млн.теңгенi құрайды. 2006 жылғы 1 ... ... ... ... ... ... 1 012,7 ... доллары
даму институттарының қатысуымен жалпы сомасы 3 632,0 млн.АҚШ долларына
қаржыландыруға мақұлданған 136 жобалардан тұрады.
      792,6 млн. АҚШ доллары даму институттарының ... ... ... ... млн. АҚШ ... 109 жобаларды қаржыландыру басталды.
      Тұтастай алғанда, Қаржы секторын дамытудың 2003-2006 жылдарға
арналған тұжырымдамасы шеңберiнде қойылған мәселелер орындалды. Қалған ұсақ
мәселелер, сондай-ақ қаржы ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Ұлттық Банкiнiң және
Агенттiктiң жаңа бастамалары шеңберiнде шешiлетiн болады және 2010 жылға
дейiн ... ... ... ... орта ... кезеңге арналған
тұжырымдамасын әзiрлеу қажеттiлiгiн түсiндiредi.
       2. Қаржы секторын дамытудың 2007-2011 жылдарға арналған басымдықтары
      2.1. Қазақстанның экономикалық дамуының стратегиялық ... ... ... ... ... ұзақ ... көрiнуi
      Қазақстан Республикасының қаржы секторын одан әрi дамыту, оның
құрауыштарының тиiмдiлiгiн арттыру Қазақстан Республикасы Президентiнiң
2006 жылғы 1 ... ... ... бәсекеге барынша қабiлеттi
50 елдiң қатарына кiру стратегиясы Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпiлiс
жасау қарсаңында" Қазақстан халқына Жолдауында белгiленген республиканың
әлемдегi бәсекеге барынша ... 50 ... ... ... ... ... мәселенi iске асыруда маңызды құралдардың бiрi болып табылады.
      Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... табылады:
      Қазақстанның iшкi экономикалық жүйелерiн жаңғырту;
      Қазақстанның өңiрлiк экономикалық көш ... және оның ТМД ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
      республиканың экспортқа, оның iшiнде қаржылық қызметтердiң экспортына
да, бағдарлануын арттыру.
      Тиiсiнше, қаржы ... ... ... ... "Қазақстан
Республикасының ТМД және Орталық Азия өңiрлерi шеңберiнде қаржы ағынын
тиiмдi қайта бөлудi қамтамасыз ететiн өңiрдiң ... ... ... қалыптасуы" болып табылады.
      Ұзақ мерзiмдi перспективада қаржы секторын дамытудың көрiнiсiн iске
асыру ... ... жеке ... көш басшы өңiрлiк ұстанымға қол
жеткiзу есебiнен қамтамасыз етiлуi мүмкiн:
      ... ... ... ... ТМД және Орталық Азиядағы ең
өтiмдi және қол жетiмдi нарық ретiнде қалыптасуы;
      Қазақстанда валютаның негiзгi түрлерi бойынша ең ... ... ... ... ... ... ТМД және ... өңiрлерiнiң қаржы ресурстарына мұқтажын қамтамасыз етуге қабiлеттi iрi
өңiрлiк қаржы ұйымы ретiнде ... ... ... ... мен ... ... нарықтарға алып шығу
және қолдау;
      Қазақстан қаржы секторының көрсеткiштер бойынша экономикалық ... ... қол ... ... ... ... ТМД мен ... Азияда деңгейi, сапасы және қаржы өнiмдерiнiң
әртүрлiлiгi жағынан көш басшы болуы.
      Бұл ретте, Қазақстанның Дүниежүзiлiк ... ... кiруi ... ... ... және шетел компаниялары келген жағдайда қаржы
институттарының бәсекеге қабiлеттiлiгi маңызды мәселелердiң бiрi болып
табылады.
      Қаржы секторын дамытудың ұзақ мерзiмдi көрiнiсiн iске ... ... ... ... асыруға жүйелi орта мерзiмдi жоспарларды iске
асыру арқылы қол жеткiзiледi, оның бiрiншiсi Қазақстан Республикасының
қаржы секторын дамытудың ... ... ... ... ... Қаржы секторын дамытудың 2007-2011 жылдар кезеңiне арналған
мақсаттары мен мiндеттерi
      Қазақстанның ТМД және Орталық Азияда қаржы секторында өңiрлiк көш
басшылыққа қол ... үшiн ... ... ... бiрiншi кезеңде
негiзгi күш Қазақстанның қаржы секторын нығайтуға, оның тұрақтылығын
арттыруға, кәсiпорындар мен халықты қаржы секторының қызметтерiмен қамтуды
кеңейтуге, оның жеке сегменттерiн одан әрi ... ... бұл ... ... қаржы ұйымдарының көзқарасын күшейтедi және өңiрде
және ауқымды өңiр ... ... ... ... ... оның
қалыптасуына түрткi болады.
      Осыған байланысты, қазақстандық экономиканың бәсекеге қабiлеттiлердiң
бiрi бола тұрып, бәсекеге қабiлеттiлiктi арттыру мәтiнiнде ... ... ... кең және ... ... қатынастарды жаңғыртуға
маңызды қатысушылар көзқарасы жағынан анықталуы тиiс.
      Осылайша, қазақстандық экономиканың бәсекеге қабiлеттiлiгiн арттыру
және ұзақ мерзiмдi қаржы секторын iске ... ... ... ... ... ... ... одан әрi дамыту 2007-2011
жылдар кезеңiнен бастап мыналарға бағытталады:
      қаржы ... және оның ... ... ... ... ... секторы қызметтерiнiң және олардың қол жетiмдiлiгi сапасын
арттыру;
      өтiмдi қор нарығын және оның ... ... ... ... ... стандарттарын арттыру;
      қаржылық қызметтер нарығында бәсекеге қабiлеттiлiктi арттыру
мақсатында қаржы секторын ырықтандыру.
      Бұдан басқа, қаржы секторында адал бәсекелестiктi дамытуға, ... ... ... ... ... мен мүдделерiн қорғауға
бағытталған қаржы ұйымдарын монополияға қарсы реттеудi жетiлдiру орынды
болып табылады.
      Мемлекеттiк саясаттың тиiстi шараларын iске асыру ... ... шешу ... ... ... ... ... және әсерiн елеулi арттыруы тиiс.
      2.3. Алматы қаласының өңiрлiк қаржы орталығын дамыту
      Мақсаты мен мiндетi
      ... ... ... қаржы орталығын (бұдан әрi - қаржы орталығы)
құру мақсаттары бағалы қағаздар нарығын дамыту, оның халықаралық капитал
нарықтарымен шоғырлануы, Қазақстан Республикасының экономикасына
инвестицияларды тарту ... ... ... бағалы қағаздар
нарығына шығуы болып табылады.
      Қаржы орталығының мiндеттерi шетел де, қазақстандық та ... ... ... және ... ... қаржы орталығының
арнайы сауда алаңына тарту, Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар
нарығының тиiмдi дамуы үшiн жаңа ... ... ... және ... ... ... одан әрi дамыту болып табылады.
      Ағымдағы жағдай
      Қазiргi уақытта Қазақстан Республикасында активтерi жыл сайын екi
eceгe дейiн өсетiн, негiзiнен жинақтаушы ... ... ... ... ... ... келе ... Сондықтан, ұсыныстары
шектеулi қаржы құралдарына сұраныстың артуы туындайды, бұл ... ... ... ... ... жасайды.
      Қазақстан Республикасының 2006 жылы 5 маусымдағы "Алматы қаласының
өңiрлiк қаржы орталығы ... Заңы ... және ... кейбiр заңнамалық актiлерiне тиiстi өзгерiстер енгiзiлдi.
Осы жылы қаржы орталығының уәкiлеттi органы - ... ... ... ... қаржы орталығының қызметiн реттеу агенттiгi жұмысын
бастады.
      Бұдан басқа, ағымдағы жылы қаржы орталығына қатысушылардың дауын шешу
үшiн "Алматы қаласында мамандандырылған қаржы ... құру ... ... Президентiнiң 2006 жылғы 17 тамыздағы N
158 Жарлығы қабылданды.
      Бiрiншi кезеңде қаржы орталығын iске қосу үшiн ... ... ... ... ... қабылданды.
      Қаржы орталығының қызметiне қатысты мәселелерде әлемдiк тәжiрибенi
пайдалану жөнiнде ұсыныстар әзiрлеу және Қазақстан Республикасы Алматы
қаласының өңiрлiк қаржы орталығының ... ... ... ... қаржы
орталығын дамытудың стратегиясын әзiрлеу мақсатында консультативтiк-кеңес
органы ретiнде Халықаралық кеңес құрылды.
      Негiзгi шаралар
      Орта мерзiмдi ... ... ... ... ... ... мыналар болады:
      2006 жылғы 5 маусымдағы "Алматы қаласының өңiрлiк қаржы орталығы
туралы" және 2006 жылғы 5 ... ... ... ... ... қаласының өңiрлiк қаржы орталығын құру
мәселелерi бойынша өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу ... ... ... ... ... iске ... қаржы орталығының арнайы сауда алаңында ұлттық компаниялардың және
банктiк сектор ұйымдарының акцияларын (IРО) бастапқы орналастыруды жүзеге
асыру эмитенттердi, ... мен ... ... нарығының кәсiби
қатысушыларын қаржы орталығының арнайы сауда алаңына тарту үшiн қаржы
орталығының, конференциялардың, семинарлар мен дөңгелек үстелдердiң кең
жарнамалық ... ... ... кең ... қол жетiмдi (институционалдық инвесторлар
үшiн де, жеке тұлғалар үшiн де) индекстiк қорлар, (EFT),
секьюрителендiрiлген активтер (SPV), фьючерстер, опциондар, ислам құралдары
(сукук және т.б.) жаңа ... ... ... және ... ... қағаздар нарығының қазiргi заманғы халықаралық стандарттарына
жауап беретiн қаржы орталығының жаңа технологиялық инфрақұрылымын құру;
      ... ... ... ... ... тану туралы
уағдаластықтарға қол қою;
      Қазақстанның Даму Банкiнiң қаржы орталығының қызметiне қатысуын
белсендiру;
      Қазақстан Республикасы Қаржы ... жыл ... ... ... ... қазақстанның клиринг палатасын құру;
      ұзақ мерзiмдi салымдарға ... ... ... ... ... ... iшкi ... мүмкiндiктердi барынша
қатыстыру;
      экономикалық өсудiң мультипликаттық тиiмдiлiгiне және халықтың өмiр
сүру сапасын ... ... iрi ... ... жүзеге
асыру. Нарыққа мемлекет қатысатын iрi отандық инвестициялық жобалармен
мемлекеттiк жобалау облигацияларын шығару қажет және оларды
институционалдық инвесторларға, атап ... ... ... қатыстыру;
      Алматы қаласының аумағында қаржы нарығы инфрақұрылымының ұйымдары,
реттеушi органдар, бағалы қағаздар нарығының кәсiби қатысушылары және т.б.
ұсынылуы мүмкiн ... ... құру ... ... мен ... ... тәуекелдерiн сақтандыру кезiнде перспективада
салық жеңiлдiктерiн беру;
      жинақтаушы зейнетақы қорларына ... ... ... ... үшiн ... ... ... рұқсат беру.
      Көрсетiлген шараларды iске асыру Бағалы қағаздар нарығын дамыту
бағдарламасының, Сақтандыру нарығын дамыту бағдарламасының, Жинақтаушы
зейнетақы жүйесiн дамыту бағдарламасының, ... ... ... ... ... ... мiндеттерiн шешуге ықпал етедi және оны
орындаудан тәуелдi.
      3. Қазақстан Республикасының қаржы секторын реттеу саласындағы
мемлекеттiк саясаты
      Қазақстанның қаржы секторы жүйелiк ... бар ... ... және ... ... ... факторлардың жиынтықты әсер етуi
қаржы секторы институттары қызметi практикасы әзiрленетiн және бекiтiлетiн
ортаны құрады, яғни қаржы секторының экономиканың нақты секторына және
бәсекелі ... әсер ету ... ... Осыған байланысты мемлекет саясатының басымдығы қаржы институттарының
қызметi практикасын қалыптастыруға ұзақ мерзiмдi әсер ететiн жүйе құрушы
факторларды жетілдiру ... ... ... ... сапасы;
      корпоративтiк заңнама сапасы;
      бағалы қағаздары бағалы қағаздар нарығында айналымдағы ... да, ... ... кәсiпорындарының сенiмдi және сапалы ақпараты
болуы (оның iшiнде қаржы есептiлiгi), сондай-ақ оған еркiн қатынау;
      қаржы секторы инфрақұрылымның даму деңгейi;
      халықтың қаржы ... ... ... ... ... ... қаржы нарығы үшiн кәсiби кадрларды даярлау;
      қаржы нарығы мен қаржы құралдары қатысушыларының бухгалтерлiк есебi
мен салық ... ... ... ... ... ... сапасын нығайту мен
арттыру
      Қаржы секторын реттеу мен қадағалаудың 2007-2011 жылдарға ... ... ... ... мемлекеттiк реттеу мен қадағалау
функцияларын жүзеге асыру мынадай мемлекеттiк органдарға бекiтiлген: оларға
заңнамалық ... ... ... мен ... ... Yкiмет,
ҚҚА, Ұлттық Банк және Алматы қаласы өңiрлiк қаржы орталығының қызметiн
реттеу жөнiндегi агенттiк.
      Осы ... ... ... ... ... ... бойынша
жүзеге асырылатын болады:
      қызметкерлердiң кәсiбилiгiн арттыруға және қаржы секторы
институттарының мониторинг сапасын арттыру үшiн мүмкiндiктер құруға
бағытталған ... ... ... нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу
және қадағалау агенттiгiн институционалдық нығайту;
      тәуекелдердi бағалау негiзiнде (risk based supervision) қадағалау
әдiстерiн енгiзу жолымен ... ... ... ... және
қадағалау жүйесiн жетiлдiру;
      мүмкiн реттеушi тәуекелдердi талдау және олардың қаржы ... ... ... ... ... жетiлдiру;
      қаржы ұйымдарының тәуекелдердi басқарудың iшкi жүйелерiн дербес және
тәуелсiз сыртқы бағалауын ... үшiн ... ... ... мен ... ... қорғауды қамтамасыз ету;
      Халықаралық қаржылық есептiлiк стандарттарына ... ... ... бухгалтерлiк есептi жүргiзу және қаржылық есептiлiк жасау
жүйесiн одан әрi жетiлдiру, және нақты сектор ұйымдарында ХҚЕС енгiзу;
      елдiң банк секторының сыртқы ... ... ... тиiмдiлiгiн арттыру;
      халықаралық ұйымдармен және басқа мемлекеттердiң уәкiлеттi
органдарымен өзара iс-қимыл ... ... ... ... мен құралдарын жетiлдiру
      Алдағы үш жылда Ұлттық Банк алдына инфляцияның төменгi деңгейiн
қолдау мiндетiн қойып ... ... ... қою ... ... ... ... және қаржы секторын талдау әдiстерiн одан әрi
жетiлдiру қажеттiлiгi;
      Ұлттық Банктiң инфляциялық таргеттеу қағидаттарына негiзделген ақша-
кредит саясатына режимiне көшу дайындығын жалғастыру;
      ... ... ... ... ... реттеу рөлiн
арттыру;
      Үкiметпен бағалардың тұрақтылығын қолдау мәселелерi жөнiнде тығыз
үйлесiм.
      Тұрақтылықты қамтамасыз ету қаржы тұрақтылығының негiзi бола отырып,
елдiң ... ... оның ... ... ... ... ... қатар елдiң ДСҰ-ға кiруi үшiн негiз жасайды.
      Өз кезегiнде қаржы секторын талдауды ... елде ... ... баламалы ахуалын алу қажеттiлiгi ақша-кредит саясатын
институционалдық қамтуды кеңейтудi талап етедi. Осыған ... ... ... ... ... ... үшiн басқа (банктiк емес) қаржы
ұйымдарының шоттарын қамту жөнiндегi жұмыс ... ... ... ... ... ... ... сандық және сапалық бағалаумен, сондай-ақ макроэкономикалық
деңгейде де, өңiрлер және жеке салалар деңгейiнде де негiзгi тенденцияларды
экономикалық талдау және ... ... ... сапасын арттырумен
қамтамасыз етiлуi тиiс. Бұл үшiн Ұлттық Банк ... ... ... ... ... ... ... мониторингiн жүргiзедi.
Ағымдағы кезеңде осы мәселенi кезiндегi негiзгi проблема банк жүйесiнiң
артық ... ... ... Артық өтiмдiлiк жағдайында нарықтық пайыз
ставкаларына әсер ету қиын. Бұдан басқа, артық өтiмдiлiктiң, өзi
инфляциялық қысымды ұстап тұруға септiгiн ... Банк ... ... ашық ... ... ... толық ауқымдылығын шектейтiн
Ұлттық Банктiң бағалы қағаздар қоржынының жеткiлiксiздiгiмен жағдай
ушығады. Ұлттық Банкiнiң пайыздық ставкалары әсерiнiң өсiмi артық
өтiмдiлiктiң жоқ болған ... оның ... ... болуы мүмкiн.
      Қойылған мақсаттарға қол жеткiзу үшiн Ұлттық Банк мынадай шараларды
жүзеге асырады:
      1. Ақша-кредит ... ... ... ... саясаты құралдарын жетiлдiру жолымен қаржы нарығында
шығынды өтiмдiлiктi қысқарту жөнiнде одан әрi шаралар қабылдау;
      ақша-кредит саясатының макроэкономикалық көрсеткiштерге, атап
айтқанда ... ... ... ... одан әрi жетiлдiру;
      инфляциялық таргеттеу қағидаттарын пайдалана отырып, ақша-кредит
саясатын жүргiзу схемасын әзiрлеу;
      Үкiметпен негiзгi ... ... ... ... ... ... 2. Ақша-кредит саясатын жетiлдiру
      Ақша-кредит статистикасын институционалдық қамту және банктiк емес
қаржы институттары (сақтандыру (қайта ... ... мен ... ... шоттарын енгiзу есебiнен қаржы секторын неғұрлым толық
шолуды жасау жөнiндегi жұмыстарды жалғастыру.
      3. Шынайы сектор кәсiпорындарының ... ... ... ... ... ... экономиканың шынайы
секторында экономикалық процестердiң ахуалын және күтiлетiн өзгерiстердi
бағалауды жақсарту;
      ақша-кредит саясатын ағымдағы жүзеге асыру үшiн ... ... ... индикаторларды әзiрлеу.
       3.2. Мемлекеттiк органдар мен қаржы секторы институттарының өзара iс-
қимылы
      Республиканың ... ... ... ... одан ... ... ... секторында бәсекелес қабiлеттiлiктi жаңғырту
мен арттыруда оның жоғары ролiн қамтамасыз ету процесiн ... ... ... мен ... ... институттарының арасында ақпарат
алмасудың тиiмдi тетiгiн құру болып табылады.
      Осы мәселе мемлекеттiк органдар қабылдайтын шешiмдердiң айқындылығын
арттыру, ... ... ... ... ... ету ... ... институттарының қаржы секторы мен оның жекелеген
сегменттерiнде мемлекет саясатының жаңа ... мен ... ... ... ... Осыған байланысты, алдағы кезеңде 2007-2011 жылдардан бастап, осы
жұмысқа қаржы институттарының кең ауқымының мүдделерiн бiлдiретiн ресми
бизнес бiрлестiктерi мен қауымдастықтарын тарту ... ... ... ... секторлары арасында үнемi өзара iс-әрекеттi және ақпаратпен
алмасуды қамтамасыз етудiң қалыпқа келтiрiлген тетiктерi әзiрленетiн
болады.
      Осы тетiк шеңберiнде мынадай негiзгi ... ... ... ... ... ... ... қаржы секторы мен мемлекеттiң экономикалық
саясатын дамытуға қатысты қабылдайтын шешiмдерi бойынша пiкiрмен алмасу;
      қаржы секторының стандарттары мен қызметтерiн экономикаға неғұрлым
кеңiнен тарту және ... ... ... бастамалар жүргiзу;
      қаржылық қызметтердiң халыққа қол жетiмдiлiгiн ... және ... ... ... қаржылық бiлiм деңгейiн арттыру;
      Қазақстанның өңiрдiң қаржы орталығы ретiнде қалыптасуы;
      ... ... ... ... нарықтарға көтеру;
      қаржы секторының орнықтылығы мен тұрақтылығын қамтамасыз ету.
      Жоспарланған жұмыс тұрақты форумдар, дөңгелек үстелдер өткiзу арқылы
iске асырылатын болады, ... ... ... ... секторының
бизнес-бiрлестiктерi өкiлдерiнiң және қаржы институттары өкiлдерiнiң
қатысуымен қаржы секторының мәселелерi бойынша үнемi жұмыс iстейтiн жұмыс
тобын қалыптастыру мүмкiн. Сондай-ақ, ... ... 2006 ... ... ... ... ... сарапшы кеңестердiң
мемлекеттiк органдар жанындағы кәсiпкерлiк мәселелерi бойынша жүргiзетiн
аккредиттелген кәсiпкерлер бiрлестiктерiмен бiрге нормативтiк құқықтық
актiлер жобаларын сараптау жөнiндегi жұмысы ... ... Даму ... мен ... ұйымдардың өзара iс-әрекеттерiн
жетiлдiру бөлiгiнде олардың арасында ақпараттық алмасу жөнiндегi жұмыс
жандандырылады. Атап айтқанда, даму институттары мен екiншi деңгейдегi
банктер, лизингтiк және сақтандыру ... ... ... ... ... және ... ... арасында қаржы
ұйымдары қызметтерiнiң прейскуранты туралы, отандық та шетелдiк те
инвестицияларды тарта отырып, iрi ... ... ... ... ... ... ақпаратпен алмасу жүйесi ретке келтiрiледi.
      3.3. Теңдестiрiлген ақша-кредит және фискалдық саясаты және олардың
негiзгi құралдарының тиiмдiлiгiн арттыру
      ... және ... ... ... бiрнеше бағыттар
бойынша жүзеге асырылуы тиiс.
      Бiрiншiден, осы саясаттарды iске асыру кезiнде негiзгi шарт бiрыңғай
ұзақ мерзiмдi мақсаттарға немесе бағдарға бет алу ... ... ... ... ... ... 50 ... қатарына
кiруi осы мақсат болып қызмет ете алады. Осы мақсатқа қол жеткiзу ... ... іске ... ... ... ... ... саясатты
жүргізу арқылы ЖIӨ-нiң жоғары және тұрақты өсiмiн сақтау, инфляция деңгейiн
төмендету, ... ... ... ... ... азайту және т.б.
      Екiншiден, фискалдық және ақша-кредит саясатын ... ... ... ... көрсеткiштердiң болжамдары негiзiнде, сондай-ақ
осы болжамдарды түзету негiзiнде жататын маңызды жорамалдар мен ... ... ... ... ... тенденциялары бойынша
жорамалдар мен жол берулердегі алшақтықтар болжамдардағы елеулi
айырмашылықтарға және, қорытындысында, қолданатын шаралар бағыттарындағы
алшақтықтарға алып келедi. ... ... ... ... ... ... ... бағытталған экспансионист бюджет саясаты, бір
тараптан және оны қатайту жөнiндегi шаралармен сипатталатын шектеулi ақша-
кредит саясаты, екiншi тараптан, жүргiзiледi. Осы саясаттар шараларының ... ... ... ... ... ... ... Алайда, ақша-кредит және фискалдық саясатты үйлестiру олардың бiр-
бiрiне тәуелдi болуын болжамдамайды. Ұлттық Банкiнiң өкiлдi және атқарушы
өкiмет органдарынан тәуелсiздiгi Қазақстан Республикасының 1995 ... ... ... Республикасының Ұлттық Банкi туралы" Заңында
бекiтiлген.
      2007-2011 жылдарға арналған негiзгi мәселелер
      Теңдестiрiлген ақша-кредит және фискалдық саясатты ... ... ... ... ... ... ... саясаттың бірыңғай ұзақ мерзiмдi мақсатын
және олардың басымдығын белгiлей отырып қысқа мерзiмдi кезеңдегi
мақсаттарын анықтау төмен тұрған мақсаттардың жоғары тұрғандарға
тәуелдiлiгiн сақтау;
      негiзгi ... ... ... және ... дамудың орта мерзiмдi жоспарының параметрлерiнiң, орта
мерзiмдi фискалдық саясаттың және Ұлттық Банкiнiң ақша-кредит саясатының
негiзгi бағыттарының негiзiнде, сондай-ақ осы ... ... ... бiрыңғай жорамалдар мен жол берулердi келiсу жөнiндегi тетiктi
жетiлдiру;
      әлеуметтiк-экономикалық дамудың орта мерзiмдi ... ... ... саясаттың және Ұлттық Банкiнiң ақша-кредит саясатының
негiзгi бағыттарының шеңберiнде жарияланатын көрсеткiштер мен параметрлер
тiзбесiн анықтау;
      мақсаттарға қол ... ... ... ... қабылдау бойынша
Ұлттық Банкi мен Экономика және бюджеттiк жоспарлау министрлiгiнiң өзара iс-
әрекетiнiң тетiгiн жетiлдiру.
      3.4. Қазақстанда бухгалтерлiк есепке алу мен ... есеп ... ... және ... жағдай
      2003 жылдан бастап барлық қаржы ұйымдары бухгалтерлiк есепке алуды
жүргiзудi және қаржылық есеп берудi ... ХҚЕС ... ... ... ... аудиторлық компаниялардың қорытындыларымен расталады. ХҚЕС
қаржылық тәуекелдердi бағалауға, ашуға және басқаруға қатысты ... ... бiрi ... ... ... ... негiзгi
мақсаты - бұл дайындалатын қаржылық есеп берудiң айқындылығы мен растылығы,
осыған байланысты отандық қаржы мекемелерi үшiн ақпарат берудiң танымал
көзқарастарын пайдалану салдарынан ... ... ... ... ... оңайлатылады.
      2007-2011 жылдарға арналған негiзгi мiндеттер
      Республиканың қаржы секторында бухгалтерлiк есепке алу мен қаржылық
есеп беру жүйесiн одан әрi ... ... ... ... ... өткiзу болжамдалады:
      қаржы секторының бухгалтерлерiнiң, ЖОО жас мамандарының бiлiктiлiк
деңгейiн арттыруға және сертификатталған ... ... ... ... ... ... қол жетiмдi оқу практикалық материалдар
мен құжаттамаларды арттыруға;
      ХҚЕС-пен реттелмеген, алайда олармен анықталған тұжырымдамалар мен
принциптер шеңберiндегi ... ... мен ... ... ... ... ... асыратын операциялардың белгiлi спектрiн есепке
алуға қатысты талаптар әзiрлеуге;
      ХҚЕС бойынша бухгалтерлiк есепке алуды және қаржылық есеп берудi
жасауды автоматтандыру ... ... есеп беру ... мен ... ... ... ... факторын" алып тастауға.
      Бухгалтерлiк есепке алу саласында мамандардың бiлiктiлiк деңгейiн
арттыру мақсатында "ХҚЕС" тақырыбы бойынша конференциялар, семинарлар және
тренингтер өткiзу арқылы ... ... ... ... ... бағдарламаларды iске асыруға, сондай-ақ Қазақстан
Республикасының аумағында да, шетелдерде де халықаралық ұйымдармен (СРА,
ACCA, СМА) мамандардың кәсiби сертификатталуына қатысты оларды
ынталандыруға және ... күш ... ... ... ... ... ұйымының бас бухгалтерiнiң лауазымын атқару үшiн кәсiби бухгалтер
сертификатының болуын талап ету енгiзу болжамдалады.
      Басым бағыттардың бiрi ... ... ... ... ... жалпыға қол жетiмдi телекоммуникация құралдарын
пайдалана отырып таратылатын студенттер үшiн ... ... және ... ... ... үшiн практикалық материалдар әзiрлеу
болып табылады.
      Алдағы жылдарға ... ... ... ... - ХҚЕС қазақстандық
қаржы жүйесiнiң талаптарына одан әрi ... ... ... ... ... жүйесiнiң серпiндi дамуы қазақстандық экономика мен заңнама
ерекшелiктерiне негiзделген ерекшелiгi бар бiрқатар институттардың ... алып ... ... ... чили ... принциптерiне құрылған
және, тиiсiнше, бухгалтерлiк есепке алуды жүргiзудiң негiзгi рәсiмдерiн
әзiрлеудi талап ... ... ... қорларын атауға болады, себебi
ХҚЕС қаржылық есеп берудi жасаудың қолайлы концептуалдық негiздер ... ... ... ... ... тиiсiнше үйретiлмей
пайдаланыла алмайды. Бұдан басқа, қазақстандық бағалы қағаздар нарығының
және өзге қаржы институттарының жеткiлiксiз белсендiлiгi мен дамуы
салдарынан республиканың ... ... ... барабар бағалау
мәселесi өзектi болып отыр. Осылайша, пайдаланылатын бағалаудың
субъективтiлiгi қаржылық ұйымдар қызметi тиiмдiлiгiнiң бұрмалануына, сондай-
ақ ... ... ... ... ... және ... ... алып келедi. Осы мәселенi шешу мақсатында дамыған
экономикасы бар түрлi елдердiң тәжiрибесiн, қаржылық есеп берудiң шетел
стандарттарын ... ... ... ... ... ... есепке
алу саласында сарапшылармен кеңестер өткiзу болжамдалады. Жүргiзiлген
жұмыстар ... ... ... ... құрудың және қаржы
құралдарының бухгалтерлiк есепке алуын жүргізудің түрлі нұсқалары
ұсынылады.
      Сондай-ақ, бухгалтерлiк есепке алу жүргiзу және ... есеп ... ... ... жүйелердi автоматтандыру процесi де аса маңызды
мәселе болып табылады. Бухгалтерлiк есепке ... ... ... ... ... ұйымдарда ұйымдардың автоматтандырылған ақпараттық
жүйелерiнде енгiзiлген көмекшi бухгалтерлiк есепке ... және ... ... жүргiзуге қойылатын талаптарды одан әрi жетiлдiру
жоспарланады.
      Бағалы қағаздар нарығын ойдағыдай дамыту үшiн ... ... ХҚЕС ... маңызды фактор болып табылады. Осы үшiн ХҚЕС
тездетiп енгiзу талап етiледi, бұл ретте, нақты ... ... көшу ... асыра сiлтеу жағдайының қайталануына жол бермеу және
тиiмдi көшудi қамтамасыз ету мақсатында тек үкiмет тарапынан мемлекеттiк
бақылауды ғана емес, сонымен қатар, ... ... ... керi ... ... де ... ... етiледi.
      Мынадай талаптардың орындалуын бақылауды қосымша қамтамасыз ... олар үшiн ... ... ... ... ... алушылардың қарызды
беру кезiнде соңғы қаржы жылы iшiнде қаржылық есеп берудiң ХҚЕС-ке сәйкес
келуi туралы көзқарас бiлдiрiлетiн аудиторлық есеп беру, сондай-ақ
шығарылатын бағалы ... ... ... ... ... ... ... есеп берудi ұсынған шығарылған бағалы қағаздар шығарушылары
туралы ақпарат беру;
      табиғи монополияларды ХҚЕС ... ... ... реттеу
мәселелерi жөнiндегi заңнаманы талдау;
      ХҚЕС ерекшелiгiн бiлетiн мамандар дайындау: ХҚЕС бойынша оқулықтар
әзiрлеу; ... және ... ... ... ... ... алу, ... есеп беру және аудит" курсы бекiтiлдi; оқытушы құрамын
және студенттердi ХҚЕС-ке оқыту жөнiнде шаралар қабылдау;
      акционерлiк қоғамдар мен мемлекеттiк ... ... ... ... бухгалтерлiк есепке алу мен қаржылық есеп беру мәселелерi
бойынша Қазақстан Республикасы заңнамасының ... ... ... ... ... және ұйымның ХҚЕС-ке көшу жағдайы туралы
ақпарат беру.
       3.5. Қаржы нарығына және қаржы құралдарына қатысушыларға салық
салуды жетiлдiру
      Мақсаты мен ... ... ... ... көшу ... ... түрлi қаржы
құралдары бойынша өмiр сүретiн салықтық жеңiлдiктер мен преференцияларды
жою болжамдайды. Уақытша жеңiлдiктер енгiзу экономиканың басым
секторларында, оның iшiнде қаржы секторында, мемлекеттiк ... iске ... аса ... ... да бiр жаңа ... құралдарын
дамытуды ынталандыру мақсатында расталған. Кейiн бұл жеңiлдiктер қаржы
нарығында жаңа құралдардың қалыптасуына жеткiлiктi уақыттың белгiлi кезеңi
өткеннен кейiн күшiн жоюы тиiс.
      ... ... қор ... ... ... ... сияқты жаңа қаржы құралдарының пайда болуына алып келдi. ... ... ... болған құралдар (деривативтер) тәуекелдердi
басқару құралы болып табылады. Оларды тиiмдi пайдалану үшiн деривативтерге
салық салуды жетiлдiруде одан әрi ... ... ... ... Қазiргi уақытта қаржы нарығын реформалау мен ырықтандыру жөнiнде
жұмыс жүргiзiлдi, олармен қаржы жұмыстары жұмыс iстей алатын және оларға
активтер шоғырлана алатын қаржы ... ... ... қайта
қаралады және кеңейтiледi. Осылайша, ҚҚА қаулысына сәйкес зейнетақы
қорларына зейнетақы ... ... ... құны ... ... ... ... қорғау үшiн хеджирлеу құралын сатып алуға рұқсат
берiлген.
      Акция шығарушыларға салық салуды жетiлдiру
      Ағымдағы жағдай
      Қазақстанның қор нарығының қазiргi жағдайы акция ... ... ... ... ... ... ... сатуға мүдделi емес стратегиялық инвесторлар
қолдарында болады. Нарықта еркiн айналатын акциялар көлемi (free float) 1 ... ... ... ... ... жасалатын акциялармен мәмiлелердiң
жартысынан астамы тiкелей мәмiлелер режимiнде өтедi.
      Негiзгi шаралар
      Бағалы қағаздар нарығында ... ... ... ... және ... ... айналымын және өтiмдiлiгiн қамтамасыз ету
мақсатында халықаралық тәжiрибенi ескере отырып, акциялары KASE-те
және/немесе Алматы қаласының Өңiрлiк ... ... ... ... ... және ... ... өлшемдерiне жауап беретiн бағалы
қағаздар шығарушылар үшiн жеңiлдiктер енгiзудiң орындылығы мүмкiндiгiн
қарастыру ұсынылады.
      Депозиттер және борыштық бағалы қағаздар бойынша жеке ... ... ... жағдай
      Қазiргi уақытта банктiк операциялардың жеке түрлерiн жүзеге асыратын
банктерде және ұйымдарда салымдар бойынша сыйақы және жеке ... ... ... қағаздар бойынша сыйақы салық салудан босатылады.
Бұл халық қаражатын қаржы жүйесiне тартудың ... ... ... банк жүйесiне халық салымын ынталандыру мақсатында жасалды.
      Негiзгi шаралар
      Нарықта халық үшiн жаңа қаржы ... ... болу ... және ... ... қағаздар бойынша жеке тұлғалардың
табыстарына салық салуды оңтайландыру туралы мәселенi ... ... ... және ... ... қағаздар бойынша сыйақыға салық салу
      Ағымдағы жағдай
      Қазiргi уақытта мемлекеттiк бағалы қағаздармен (МБҚ) жасалатын
операциялар және олар ... ... ... ... ... Бұл осы қаржы
құралына инвестициялауды неғұрлым тартымды етедi. Сондай-ақ, ... үшiн ... ... ... ... ... ететiн
Қазақстанның қаржы секторы үшiн жаңа қаржы құралдарының бiрi қаржы
агенттiктерiнiң агенттiк бағалы қағаздары болып ... ... ... ... салу ... 2003 ... 1 ... бастап МБҚ-ға қатысты
қолданылатын тәртiпке пара пар болып табылады.
      Негiзгi шаралар
      Болашақта, нарықтарының қалыптасу ... ... МБҚ және ... ... ... ... төлем көзiнен ұсталатын табысқа салынатын
салық салынатын болады, бұл ... ... ... ... ... қоса алғанда, көптеген дамыған елдер үшiн қатысты. Бұл ... ... ... үшiн, ол ... ... ... ... бағалы қағаздар шығарушылар болса да, жағдайда теңестiруге мүмкiндiк
бередi.
      ... ... ... ... ... қарай, екiншi
деңгейдегi банктер өтiмдiлiгiн реттеу жөнiндегi Ұлттық Банкiнiң
операцияларын қоспағанда, мемлекеттiк бағалы қағаздармен және ... ... ... ... ... құн ... салық салуды
енгiзу мүмкiндiгiн қарастыру қажет.
      Биржаның ресми тiзiмiне енгiзiлген акциялармен және облигациялармен
жасалатын операциялар кезiнде құн өсiмiне салық салу
      Ағымдағы жағдай
      Қор ... ... ... ... ... мен ... ... кезiнде құн өсiмiнен алынатын табысқа салынатын салықтан босату
жөнiндегi салық жеңiлдiгiнiң ... ... ... осы ... ... ... тұлғалар тарапынан асыра пайдаланудың болғандығы
туралы болжам жасау негiзiн беретiн бағалы қағаздардың ұйымдасқан нарығының
көрсеткiштерiнiң белгiлi ауытқуға алып келдi.
      Осылайша, "Қазақстандық қор ... ... ... ... жартысынан астамы (KASE) тiкелей мәмiле режимiнде жүргiзiледi,
себебi мұндай мәмiлелер салықтық жоспарлаудың қолайлы құралы болып
табылады.
      ... ... ... ... ... мен ... төмендету жүрiп жатыр және оларды бағалармен еркiн iс-әрекеттер
жасау мүмкiндiгiне жол берiледi.
      КАSЕ-ке "тiкелей" мәмiле жасау және ... ... ... ... ... бағасына алыпсатарлық әсер ету арқылы салық
сызбасын асыра пайдалануды болдырмау мақсатында "Салық және ... ... да ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Кодексiне өткiзiлетiн күнi листингтiң ең жоғары және ең
жоғарыдан кейiнгi санаттары бойынша қор биржасының ресми тiзiмдерiнде
тұрған акциялар мен облигацияларды қор ... ашық ... ... ... құн ... түскен табысты салық салудан
босатуды көздейтiн өзгерiстер мен толықтырулар енгiзiлдi. Осы өзгерiс ... 1 ... ... ... енгiзiледi.
      Негiзгi шаралар "А" және "Б" санаттағы листингiлiк компаниялардың
акцияларымен және облигацияларымен жасалатын операциялар ... ... ... ... ... оңтайландыру мүмкiндiгi туралы қарау.
      Пайда болатын құралдарға салық салуды жетiлдiру
      Ағымдағы жағдай
      Пайда болатын құралдар (деривативтер) дүниежүзiнде капиталды ... ... ... ... және ... ... үшiн пайдаланылатын тиiмдi қаржы құралы болып табылады.
Қазақстан Республикасында қаржы құралдарының нарығы төмен өтiмдiлiгi және
нарыққа ... ... жоқ ... ... ... ... және т.б. ... бiрiншi өнiмнiң пайда болуымен сипатталатын
қалыптасу деңгейiнде тұр. Осы нарықты одан әрi дамыту үшiн бүгiнгi күнi
деривативтер ұғымын анықтау Қазақстанда нарықты ... ... ... ... ... жүйесiн әзiрлеу, олардың айналымы, кейiн оған пайда
болатын құралдарға салық салу жүйесi негiзделетiн бухгалтерлiк есеп берудi
жүргiзу әдiснамасы ... ... ... ... ... ... ... Пайда болатын қаржы құралдарының нарығын одан әрi дамыту мақсатында
дамыған қор ... бар ... ... сүйене отырып, Қазақстан
Республикасының қолданыстағы заңнамасына қажет өзгерiстердi әзiрлеу үшiн
Қазақстанның Қаржыгерлер қауымдастығының, қаржы ... және ... ... ... тобы ... ... ... салық салу және ұзақ мерзiмдi перспективаға
актуарлық бағалауды жетiлдiру жүйесiн жетiлдiру
      Ағымдағы жағдай
      Өмiрдi ... ... ... ақшасын жинақтау құралдарының бiрi
болып табылады, алайда осы нарық сегментiнiң даму деңгейi банктiкпен
салыстырғанда салыстыруға келмейдi.
      Елiмiзде өмiрдi жинақтаушы сақтандыруды дамытуға бағытталған
тетiктердi ... ... тек ... ғана ... тұтастай
алғанда, мемлекет үшiн де пайдалы болады, бұл мемлекеттiк-әлеуметтiк
қорғаудан жеке ... ... ... ... ... ... бередi.
      Қазiргi уақытта "өмiрдi сақтандыру" саласында қызметтерiн жүзеге
асыратын сақтандыру ұйымдарының қызметiн жандандыруға байланысты республика
халқының қаражаты мен жинақтарының құралы ретiнде өмiрдi ... ... ... ... ... ... өзгерiстер
мен толықтырулар енгiзу қажеттiлiгi туралы мәселе өзектi болып отыр.
      Негiзгi шаралар
      Атап ... ... ... ... пай ... және
инвестициялық қорлар клиенттерi үшiн инвестициялық табысқа салық салу
талаптарымен тең "өмiрдi сақтандыру" ... ... ... ... ұйымдарының клиенттерi үшiн инвестициялық табысқа салық салу
талаптарын құру жөнiндегi мүмкiндiк қарастырылады. Сондай-ақ, сақтандыру
төлемдерiне салық салу мәселесi де әзiрленедi. Бұл ... ... ... оң және ... ... ... ең ... халықаралық
тәжiрибенi ескеру қажет.
      3.6. Төлем жүйелерiн дамыту
      Ағымдағы жағдай
      Қазiргi уақытта Қазақстанның төлем жүйелерi төлемдер мен ақша
аударымын қазiргi заманға сай ... ... ... және қаржы
нарығына басқа қатысушылардың нақты секторының мұқтажын ... ... ... ... ... тиiмдi iске асырылуына және
мемлекеттiк бюджеттiң атқарылуына септiгiн тигiзедi. ... ... ... ... ... ... ұйымдары дамыған елдердiң
төлем жүйелерiне қоятын барлық талаптарға жауап бередi. Бұл ретте, төлем
жүйелерiнде пайдаланылатын нормативтiк база мен ... ... ... ... жүйелерiн құрған сәттен бастап жүйелермен өңделетiн төлемдер
саны мен көлемдерi өсiмiнiң тенденциясы сақталады. Осылайша, 2006 жылы ... ... ... емес төлемдер саны мен көлемi 2 eceгe және
3,3 есеге тиiсiнше артты. Бұл ретте, елде қолма-қол емес ... ... ... ... ... ... ... ескерсек,
Қазақстанның экономикасын тиiмдi дамытуға олардың маңызды рөлiн атап өту
қажет.
      Төлемдер ағымының жоспарлы ... ... ... ... ел ... емес төлемдердi жүзеге асыру үшiн кеңiнен таралған және ыңғайлы
құрал болып табылатын төлем карточкалары бойынша төлемдер саны мен
көлемiнiң едәуiр өсiмi ... ... 2005 жылы 2002 ... ... ... бойынша транзакция саны мен көлемiнiң
өсiмi 2,4 есенi және 3,4 есенi тиiсiнше құрады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... серпiндi дамып келе
жатқан сегменттерiнiң бiрi болып табылады. Жыл сайын айналымдағы
карточкалар, карточкаларды ұстаушылар саны өсуде, төлем карточкалары
нарығының инфрақұрылымы ... ... күнi, ... ... жағынан
белсендi халықтың 45%-ы төлем карточкаларының нарығына тартылған, ал 3 жыл
бұрын осы ара қатынас 20,4%-ды құрады.
      Алайда, сонымен ... ... ... бөлшек сауда саласында қолма-
қол ақша айналымының басымдылығымен, сондай-ақ төлем карточкаларына қызмет
көрсету үшiн инфрақұрылымның жеткiлiксiз дамуымен байланысты белгiлi
проблемалар да бар. ... ... ... жүйелерiнiң операциялық сенiмдiлiгi
мен қауiпсiздiгiн одан әрi арттыру жөнiнде шаралар қабылдау шеңберiнде
шешiм талап ... ... бiрi жаңа ... ... ... құру ... ... бұл төлем жүйелерiнiң негiзгi және резерв
орталықтарының орналасқан жерлерiнiң жеткiлiксiз алшақтығына байланысты
(Алматы қаласында).
      2007-2011 ... ... ... ... ... Банкiнiң орта мерзiмдi кезеңге арналған төлем жүйелерiн дамыту
саласындағы ... ... ... ... түрлi субъектiлерi
арасында төлем жүйелерiнiң жұмысын төлемдер мен ақша айналымын қауiпсiз
және уақтылы өткiзудi қамтамасыз ететiн жоғары технологиялық деңгейде
қолдау болып қалады.
      Бұл ... 2007 ... ... 2011 ... қоса ... ... Банк төлем жүйелерiн дамытуды мынадай бағыттар бойынша жүзеге
асыруды болжамдайды:
      Қолданыстағы төлем жүйелерiнiң техникалық инфрақұрылымын одан әрi
жетiлдiру және жаңғырту. Осы ... ... жаңа ... ... ... құру ... ... жүргiзiлетiн болады. Ұлттық Банкiнiң
төлем жүйелерiнiң жұмыс iстеуiн қамтамасыз ету жөнiндегi негiзгi
мәселелерiнiң бiрi оның үздiксiз және ... ... ... ... ... ... ... жүйелерiнiң негiзгi орталығы орналасқан ауданда
төтенше жағдайдың туындауы жағдайында төлем ... ... ... ... жаңа Төлем жүйелерiнiң резерв орталығын құру мәселесi
Ұлттық Банкiнiң олардың жұмыс iстеуiнiң үздiксiздiгiн қамтамасыз ету
жөнiндегi мәселенi тиiмдi орындау үшiн ерекше маңызға ... ... ... ... емес ... одан әрi ... жөнiнде
жұмыс жалғасатын болады. Инфрақұрылымды дамытуға және тауарлар мен
көрсетiлетiн қызметтерге есеп ... ... ... ... ... жағдай жасауға аса назар аударылады.
      Бөлшек қолма-қол емес ... ... ... ... ... ... ... спектрдi кеңейту және халыққа көрсетiлетiн бөлшек банк қызметтерiнiң
сапасын арттыру;
      төлем қызметтерiнiң нарығын дамыту және инновациялық ... үшiн ... ... ... бәсекелес нарықтық жағдайды қолдау;
      қажет инфрақұрылымды дамыту және төлем карточкаларын пайдалану үшiн
тиiстi жағдай ... ... ... емес ... дамыту мақсатында қазiргi заман
технологияларын - төлем карточкаларын, Интернет-банкингтi, мобильдiк
банкингтi және т.б. пайдалану негiзiнде қолма-қол емес ... ... ... ... ... ... базаны жетiлдiру жөнiндегi
жұмыс жалғасын табады.
      Бөлшек қолма-қол емес ... ... ... және банк ... өспелi түрлерiн дамыту осы бағыттағы банктiң белсендi қызметiне
байланысты. ... ... ... банк қызметтерiн ұсынудың
принципиалды жаңа деңгейiне шығу үшiн банктерге төлем карточкалары
нарығының дамыған инфрақұрылымын құру, ... ... ... ... ... кеңейту, банкоматтар мен ақпараттық өз-
өзiне қызмет көрсету ... ... ... ... және ... ... ... технологиялар мен алыс қол жеткiзу
жүйелерiн енгiзу және дамыту жөнiндегi күштi шоғырландыру қажет.
      Сонымен қатар, карточкалар нарығын одан әрi ... ... ... ... үшiн банк ... құрылып жатқан "электрондық үкiмет"
жүйесiмен бiрiктiрудi қамтамасыз ететiн "төлем шлюзiнiң" жобасын iске ... ... ... ... шоттарында орналастырылған халықтың және
заңды тұлғалардың қаражаты есебiнен "электрондық үкiмет" қызметтерiне қолма-
қол емес оn-line ... iске ... ... ... ... қол ... үшiн ... қызмет көрсету жөнiндегi банктердiң терминал желiлерiн
пайдалану.
      Қазақстанның қаржы ... ... ... ... институттарымен
бiрiктiру жөнiндегi жалпы тенденция шеңберiнде нақты уақыт режимiнде есеп
айырысудың ұлттық жалпы жүйелерiне негiзделген ЕурАзЭҚ елдерi арасында
жалпы төлем жүйесiн құру ... ... ... жалғасын табады. Ұлттық
Банк пайдаланушыларға SWIFT жүйесi арқылы төлем жүйесiне хабарды қабылдау
және жiберудiң қосымша арналарын ұсыну үшiн SWIFT ... ... ... ... ықтимал жолдарын зерттейдi. Жаңа қаржы
институттарын қосу арқылы SWIFT сервис бюросын одан әрi ... ... ... жүйелерiн танымал ету үшiн төлем жүйелерi және ТМД
елдерiнiң бағалы қағаздарын есептеу жүйелерi (CISPI) бойынша ... ... ... халықаралық институттармен қарым-қатынасты және
төлем жүйелерiн құруда тәжiрибемен алмасуды одан әрi ... ... ... ... ... ... Қаржы жүйесiнiң тиiмдiлiгiн арттыру, экономикалық процестер дамуына
және халықаралық корпорациялық ... ... ... ... ... ... маңызды мәселе республикада корпорациялық басқаруды
жетiлдiрудiң жаңа кезеңiн жүргiзу болып табылады.
      Корпорациялық басқаруды жетiлдiру жөнiнде жоспарланған жұмыстың
мақсаты ... ... ... ... ... тартымдылығын арттыруға септiгiн тигiзетiн кешендi және
тиiмдi жүйенi қалыптастыру, сондай-ақ ... ... мен ... ... ету ... ... Бұл ретте, корпорациялық басқаруды жетiлдiру халықаралық заңнама
стандарттарымен және, атап айтқанда, ОЭСР корпорациялық басқару
принциптерiмен неғұрлым жақындастыруға бағытталуы тиiс.
      Қазақстанда корпорациялық басқару ... ... ... ... мен ... басқарудың
ағымдағы жағдайына шолу жасау қазақстандық компаниялардың инвестициялық
тартымдылығын арттыруға және ... ... ... ... ... ... агентi ретiнде одан әрi қалыптасуына бөгет болатын бiрқатар
негiзгi проблемаларды бөлiп көрсетуге мүмкiндiк ... сот ... ... ... ... құқыққа қарсы
басып алудан компаниялардың меншiк иелерiнiң мүдделерiн әлсiз қорғау;
      заңды тұлғалардың ... ... ... жеке жауапкершiлiгi
тетiктерiнiң пысықталмауы;
      заңнамада корпорациялық шешiмдер мен ... дау айту ... ... өлшемдерiнiң болмауы, бұл елеулi бұрмалаушылыққа және
асыра пайдалануға, атап айтқанда, активтердi заңсыз шығаруға және т.б. алып
келедi;
      акционерлiк қоғамдарға қатысты да, ... ... ... ... ... (оның iшiнде қаржылық есеп беруде де) ашуға қойылатын талаптарды
жетiлдiру қажеттiлiгi;
      инсайдер ақпаратын, нарықты ... және ... ... ... бермеу жүйесi пысықталмаған;
      активтер қозғалысының, шешiмдер қабылдау рәсiмiнiң айқындылығы және
т.б. бөлiгiнде бiрiктiрiлген бизнес-құрылымдарды (холдингтердi) реттеу
саласы пысықталмаған.
      Бұдан басқа, Қазақстанда ... ... ... ... құрудың
басым құқықтық нысаны жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiк болып табылады,
бұл ақпаратты ашу, корпорациялық басқару заңды ұйымдар ... ... ... ... ... байланысты, бұл ретте, олар
капиталды тарту саласында акционерлiк қоғамдар сияқты осыған ұқсас
мүмкiндiктердi пайдаланады.
      ... ... ... ... ... тетiктерi арқылы
инвестициялау тәуекелiн арттырады, транзакциялық ұстап қалуларды ... ... ... үшiн ... ... ... қор ... дамытуға кедергi болады.
      2007-2011 жылдарға арналған негiзгi мiндеттер
      ... ... ... ... ... ... ... және
Агенттiктiң тиiстi заңнама жұмыстарында көрiнiс табатын корпорациялық
басқаруды дамытудың негiзгi бағыттары мыналар болады:
      1. Корпорациялық жанжалдар мен ... ... ... корпорациялық
меншiктi және активтердi заңға қарсы басып алудың алдын алу бөлiгiнде
заңнаманы жетiлдiру.
      2. Компанияның ... ... ... ... корпорациялық
басқаруды жетiлдiру, құзыреттi бөлу және басқару органдары мүшелерiнiң
жауапкершiлiгi.
      3. Даулы корпорациялық шешiмдер мен мәмiлелердi қарау, басқару
органдарының заңсыз ... ... ... және ... зиянды өтеу тәртiбiн реттейтiн құқықтық нормалар құру.
      4. Жария компаниялар өлшемдерiн белгiлеу және тиiстi реттеу жүйесiн
қалыптастыру.
      3.8. Халықтың қаржы секторының ... ... ... ... ... және олардың қол жетiмдiлiгiн арттыру
      Халықтың қаржы секторының қызметтерi туралы хабардар болу деңгейiн
арттыру
      Мақсаты мен мiндетi
      Қаржы ... және оның ... ... ... ... ... ... тұтынушы ретiнде халықтың қаржылық мәдениетiнiң
деңгейiн арттыру қажеттiлiгiмен тығыз байланысты. Қаржылық мәдениеттi
арттыру ... даму ... ... ... бiрi ... табылады.
      Осы мәселенi шешу инвесторларды - жеке тұлғаларды қазақстандық бағалы
қағаздар нарығында оқыту арқылы, оның iшiнде ұжымдық ... ... ... ... ... ... ... насихаттау арқылы
қаржы қызметтерiн пайдаланушылардың бiлiм деңгейiн арттыруды, халықтың жеке
жинақтарын жұмылдыруды қоса алғанда бiрқатар iс-шаралармен ... ... ... Қаржы қызметтерiн пайдаланушылардың бiлiм деңгейiн арттыру
      Осы мәселенi iске ... үшiн осы ... ... және ... субъектiлер арасында пайдалануды одан әрi жандандыра отырып,
барлық қаржы нарығына қатысушылардың ... ... ... ... ... қажет.
      Бұдан басқа, қаржы қызметтерiн тұтынушыларды ақпараттандыру ... ... ... қол ... ... ... ... нарыққа
қатысушылар тарапынан да, мемлекеттiк органдар тарапынан да халық арасында
ақпараттық компаниялар жүргiзiлетiн болады.
      2. Инвесторларды - жеке ... ... ... қағаздар
нарығында оқыту арқылы, оның iшiнде ұжымдық инвестициялар жүйесі арқылы
халықтың жеке жинақ ақшасын жұмылдыру
      Инвесторлардың қор рыногының құралдарына жоғары сенiмдiлiк ... ... ... маңызды сипаттарының бiрi болып табылатыны
белгiлi. Сондықтан, халықтың жеке жинақ ақшасын жұмылдыру мақсатында
ұжымдық инвестициялау саласын дамытуды ынталандыру, ұсақ жеке
инвесторлардың ... ... ... тетiгi ретiнде
инвестициялардың ұжымдық нысандарын насихаттау және халықты қаржы нарығының
мүмкiндiктерi туралы кеңiнен хабардар ету жүзеге ... ... ... кәсiби қатысушылардың, шаруашылық жүргiзушi
субъектiлердiң және ел халқының сақтандыру мәдениетiн арттыру
      Халықтың сақтандыру мәдениетiн арттыру үшiн өмiрдi сақтандыру
жөнiндегi сақтандыру ... ... ... ету ... ... ... ... өмiрiнде елеулi роль ойнайтынын
ескере отырып, сақтандыруды, негiзiнен өмiрдi сақтандыруды, танымал ету
жөнiнде iс-шаралар ... ... ... ... ... төмен сұранымының себептерiнiң бiрi
сақтандыру ұйымдары көрсететiн қызметтердiң көпшiлiк бөлiгi және сақтандыру
өнiмдерi туралы және олардың ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарына және олардың бiрлестiктерiне бұқаралық ақпарат
құралдарымен өзара iс-әрекеттi жандандыру, бұқара халыққа бiлiм беру ... ... ... сақтандыру қызметтерiне халық сұранымын
зерттеу және жаңа сақтандыру өнiмдерiн әзiрлеудi қамтамасыз ету ... ... ... ақпарат ашудың айқын және нақты өлшемдерi әзiрленедi.
Сақтандыру саласының ақпараттық айқындылығы көпшiлiк халыққа сақтандыру
ұйымдарының ... және ... ... туралы мәлiметтiң қол
жетiмдiлiгiн қамтамасыз етуi тиiс, ақпарат тұтынушыларға қол жетiмдi ... ... ... ... ... ... көрсетiлген мәселелерiн шешу Сақтандыру
этикасы кодексiн қабылдау қызмет етуi тиiс, оның негiзi бизнестi әдiл
жүргiзу, ... ... ... ... ету, ... ... ... мүддесiн қорғау принциптерi болуы
тиiс.
      4. БАҚ арқылы қаржылық мәдениеттi насихаттау
      Қаржылық мәдениеттi арттыру мәселелерiнде ... ... ... роль ... ... ... ... радио. Бұл бағытта
қаржы нарығы, онда жүргiзiлетiн реформалар саласында ... ... және ... ... ... ... қызметтердi
тұтынушыларды қорғауға бағытталған өзге шараларды жүзеге асыру күшейтiледi.
      Халыққа қаржы секторы қызметтерiнiң қол жетiмдiлiгiн қамтамасыз ету
      Мақсаты мен мiндетi
      ... ... ... қызметтерiнiң қол жетiмдiлiгiн қамтамасыз ету
қажеттiлiгi Елбасы белгiлеген стратегиялық мақсаттарға қол жеткiзу
жолындағы маңызды мәселелердiң бiрi болып табылады.
      Осы мәселенi шешу халықтың ... қол ... ... ... ... бұл, өз ... ... тiзбесiн кеңейтудi,
сондай-ақ осы қызметтердiң сапасын арттыруды ескере отырып, қаржылық
қызметтер нарығында бәсекелестiктi арттыруға септiгiн тигiзедi. ... ... ... ... ... ... ... көрсетудiң
электрондық нысандарына көшу, кредит серiктестiктерiн, микрокредит
ұйымдарын, сақтандыру ұйымдарын, трансфер-агенттiк қызметтердi дамыту,
инвестициялаудың ұжымдық нысандарын ... ... ... қызметтердiң жаңа түрлерiн дамытуды ынталандыру болып табылады.
      Негiзгi шаралар
      1. Бағалы қағаздар нарығына кәсiби қатысушылардың жұмысында
электрондық сандық қол қоюға көшу және оны ... ... ... 2003 жылғы 7 қаңтардағы "Электрондық құжат
айналымы және электрондық цифрлық қолтаңба туралы" Заңы бұрын қабылданған,
алайда оның ... ... ... пайдалану қазiргi уақытта
қиындау. Ақшаны электрондық байланыс құралдары арқылы басқаруға беру үшiн
клиент қолының түпнұсқалығын растау ... аса ... ... ... ... кәсiби қатысушыларының қызметтерiне қол
жеткiзудi және сапасын арттыру мақсатында электрондық сандық қол қоюды
бағалы қағаздар нарығының кәсiби қатысушыларының жұмысына енгiзу тетiгi
әзiрленедi.
      2. Зейнетақы ... ... ... ... ... ... ... үкiмет құру жөнiндегi бағдарламаны қоса алғанда,
мемлекеттiк бағдарламаларды iске асыру шеңберiнде электрондық карточка
негiзiнде алыс өңiрлердi қоса алғанда, барлық ... қол ... ... ... ұсынуға көшу жөнiнде жұмыс ұйымдастырылады
және оның базалық қосымшаларының бiрi ретiнде азаматтарды зейнетақылық
қамтамасыз ету жөнiндегi электрондық қызметтердi қарастыру қажет. ... ... және ... оның жеке ... ... ... ... беруi, электрондық қызметтер шеңберiнде аударымдар
мен төлемдердi ұйымдастыруы бойынша оған зейнетақы қызметтерiн көрсетуге
мүмкiндiк бередi.
      3. Инвестициялаудың ұжымдық нысандарын жетiлдiру
      2006 ... 1 ... ... әлемдегi бәсекеге барынша
қабiлеттi 50 елдiң қатарына кiру стратегиясы Қазақстан өз дамуындағы жаңа
серпiлiс жасау қарсаңында" ... ... ... ... ... H. Назарбаев елiмiзде тұрғын үйдi жалға беру
рыногын әлемдiк стандарттарға сай дамытып, оны мемлекет үшiн ашық, бизнес
үшiн тартымды ету ... деп атап ... ... ... ... Республикасының 2006 жылғы 7 шiлдедегi
"Қазақстан Республикасының кейбiр заңнамалық актiлерiне тұрғын үйдi жалға
беру секторын дамыту мәселелерi бойынша ... мен ... ... Осы Заңды iске асыру мақсатында жылжымайтын мүлiк
қорларының активтерiн құрайтын қаржы құралдарының тiзбесiн анықтайтын
нормативтiк құқықтық aктi ... деп ... ... ... дамыту бөлiгiнде заңнаманы одан әрi жетiлдiру
және инвестициялық қорлар құруға және дамытуға кедергi болатын заңнама
нормаларын жою ... Атап ... ... ... биржа жүйесiнде
айналымға жiберу, жылжымайтын мүлiкке пай инвестициялық қорлар құқығын
тiркеу, жердi пайдалану және жер қойнауын пайдаланушылар ... ... ... ... ... ... ... серiктестiктерiн, микрокредит ұйымдарын, сақтандыру
ұйымдарын, трансфер-агенттiк қызметтерiн дамыту
      Қазiргi уақытта қаржы нарығын дамытуда нақты дисбаланс проблемасы
орын алады, бұл республиканың жеке, ... алыс ... ... ... қол ... ... не ... қол жетiмдiлiгiмен бiлiнедi.
Екiншi деңгейдегi банктердiң филиал желiлерiн кеңейткеннен басқа, осы
мәселенiң шешiмiне кредит серiктестiктерiн, микрокредит ... ... ... ... ... ... ... осылайша, қаржы нарығында бәсекелестiктi дамытуға жағдай жасайды.
      Осы мақсаттарда орта мерзiмдi ... ... ... ... ... ... қызметтер спектрiн кеңейтуге жағдай жасау,
сақтандыру нарығын инфрақұрылымын дамыту трансфер-агенттiк қызметтердi
дамыту болжамдалады.
      5. Қызметтердiң жаңа түрлерiн ... ... ... ... нарықтарда қалыптасқан дәстүрлi ұғымда инвестициялық
банктер - бұл компанияларды бiрiктiру және жою мәселелерi бойынша
андеррайтинг, ... және ... ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығында толық қызметтер тiзбесiн ұсынатын
брокерлiк-дилерлiк компаниялар. Инвестициялық банктер осы ... ... ... ... коммерциялық емес корпорацияларға
және жеке тұлғаларға көрсетедi. Инвестициялық банк ... ... ... ретiнде ол бiрқатар функцияларды
орындайды. Ол қаржы құралдарын (акциялар, облигациялар және т.б.) дайындау
және шығару кезiнде делдал болып табылады, шығарылған ... ... және ... ұйымдастырады, қаржы нарығындағы жағдайға
байланысты инвестициялар жөнiнде ұсынымдар бередi, қажет қаржылық
зерттеулер жүргiзедi.
      Қазақстанда инвестициялық банкингтi дамыту мәселелерi бойынша
ағымдағы кезеңде ... ... ... актiлерге кейбiр өзгерiстер
енгiзiлдi. Сонымен қатар, Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2004 жылғы 24
желтоқсандағы N 1385 Қаулысымен бекiтiлген Бағалы қағаздар нарығын
дамытудың 2005-2007 жылдарға арналған ... iске ... ... ... осы ... ... табады, бұл инвестициялық банкингтi
реттеу жөнiндегi қолданыстағы нормативтiк құқықтық базаны, жетiлдiруде
бiлiнетiн болады.
      Қазiргi ... ... ... ... қатысушылар үшiн ислам
қаржыларының түрлi нысандарын пайдалану және Қазақстан ислам банкингiн
енгiзу мүмкiндiгi туралы мәселелер үлкен қызығушылық бiлдiредi.
      Инвестициялар, қаржылық ... және ... ... ... сәйкес құрылымдалған ислам капитал нарығының пайда болуы
ислам қаржы қызметтер индустриясының өсiмiндегi табиғи прогресс нәтижесi
болып табылады. Бүгiнгi күнi инвестицияларды шариғат ... ... ... ... ... үшiн ... капитал нарығының
көптеген өнiмдерi мен қызметтерi бар. Мұнда шариғатпен рұқсат ... ... ... ... ... және ... ... өнiмдерi кiредi. Ислам капитал нарығы өсiп едәуiр ... ... ... ... ... ... биржа iстерi,
активтердi басқару және венчурлiк капитал қызметтерi кеңiнен қол жетiмдi
болуда.
      Ислам қаржысының ғаламдық қаржылық қауымдастықтарға әсерi ұқыпты ... ... және ... ... ... Орта ... перспективада Қазақстан ислам банкингiн дамыту
тетiктерi әзiрлендi.
      6. Қаржылық қызметтердi тұтынушылардың құқықтары мен ... ... ... Орта мерзiмдi перспективада қаржы нарығын реттеу және қадағалау
саясаты мен тәжiрибесiнiң сабақтастығы сақталады, қаржы секторының
тұрақтылығын қамтамасыз етуге және тұтастай ... ... ... ... ... тигiзедi. Қаржылық қызметтердi тұтынушыларды
бiрiктiретiн қауымдастықтар мен бiрлестiктер рольдерi күшейтiледi.
      3.9. Қаржы нарығы үшiн кәсiби кадрлар ... ... ... ... ... осы ... кәсiби кадрларды
даярлау аспектiсi маңызды рөл ойнайды. Отандық қаржы нарығын жеделдетiп
дамыту және оның дүниежүзiлiк қаржы кеңiстiгіне кiру қажеттiлiгi қаржы
индустриясы кадрларының кәсiби ... ... ... ... ұсынады.
      Бұл нарық талаптарын ескере отырып кәсiби кадрларды даярлауды
көздейдi, ол өз кезегiнде бұдан әрi ... ... ... ... ... ... арттыруды ынталандыратын болады.
      Бұл мақсатта халықаралық стандарттарға сәйкес бiлiм беру
бағдарламаларын, курстарды ұйымдастыруды, оқу орталықтарын, оқу-практикалық
конференциялар мен семинарларды және оқытудың басқа ... ... ... ... орта және жоғары кәсiби бiлiм беру жүйесi арқылы
қаржы саласында кәсiби кадрларды даярлау жөнiндегi ұсыныстар ... ... ... бағдарламасы бойынша басым мамандықтардың
тiзбесiне қаржы және банк iсi, қаржы талдамашысы, банктерде тәуекел-
менеджмент, ... ... ... сақтандыру ұйымында
тәуекелдердi басқару қаржы консультанты сияқты мамандықтарды енгiзу
жөнiндегi мәселе шешiмiн табатын болады. Алайда осы бағдарлама бойынша
қаржыландыру көлемiн ... және ... ... ... қажет.
      Сақтандыру саласында оқыту Қазақстанның қоғамдық сақтандырушылар
бiрлестiгi жасаған тиiстi оқыту бағдарламаларының негiзiнде жүргiзiлуi
тиiс. Осы мiндеттi iске ... ... ... ... ... ... ... сақтандырушылардың қоғамдық бiрлестiгi жанында оқу
орталығын құру туралы ... ... ... Ұлттық Банк 2003 жылы құрылған T.Рысқұлов атындағы Қазақ Экономикалық
Университетiнiң MBA бағдарламасы бойынша Магистратура жолымен мемлекеттiк
органдар мен қаржы ұйымдары үшiн ... ... және ... ... ... болады.
      3.10. ЕурАзЭҚ және басқа ықпалдасу одақтары шеңберiнде Қазақстан
қаржы секторының халықаралық қарым-қатынастарын тереңдету
      ... ... ... ... ... ... одан әрi тереңдету және Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығы
елдерi арасында ықпалдастыру процестерiн күшейту үшiн алғышарттар жасап
бердi.
      Бiртұтас экономикалық ... ... және ... ... ... ... ... жаңа, перспективалық нысандары
мен тетiктерiн пайдалануға, бiрлескен күш-жiгермен оған қатысушылардың
ортақ пайдалары мен ... ... іске ... ... Қазақстан үшiн алдағы орта мерзiмдi кезеңге арналған негiзгi
мақсаттар басталған экономикалық ықпалдастыру бастамаларын жалғастыру,
ұлттық ... ... үшiн өңiр ... ... ... ... өңiр ... заңнамаларын үйлестiрудi жеделдету және адамдар
мен капиталды жылжыту жолындағы барлық ықтимал кедергiлердi алып тастау
жөнiндегi жұмысты ... ... ... ... Одақ ... ... ... өзара қарым-қатынасы
Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығы (ТМД); Еуразия экономикалық қоғамдастығы
(ЕурАзЭҚ); Бiртұтас экономикалық кеңiстiк (БЭК); ... ... ... ... Республикасы мен Өзбекстан Республикасы
кiретiн Орталық-Азия ынтымақтастығы; Грузия, Әзiрбайжан, Украина, Өзбекстан
мен Молдова альянсы (ГӘУӨМ) сияқты ... ... ... ... дамуда.
      Экономикалық ықпалдасудың жаңа сатысы Белоруссия, Қазақстан, Ресей
мен Украина президенттерiнiң БЭҚ қалыптастыруға дайындық туралы 2003 жылғы
23 ақпандағы өтiнiшiнен бастау алды.
      ... ... ... ... қиыншылықтар оның "қаржылық
құрамдас бөлiгiнiң" дамымауымен байланысты.
      Қазiргi заманғы жағдайларда валюталық қарым-қатынастар арасындағы
өзара iс-қимылды күшейту ТМД ... ... ... ... және ... ... қаржылық ауытқуларға осалдығының дәрежесiн
төмендету факторы ретiнде үлкен мәнге ие болып келедi. Бұл ретте, ... ... ... iс-қимылды нығайту кезеңдiлiк қағидатына негiзделедi.
      Валюталық ықпалдастыру мәселелерi ... ... және ... ... ... ... ... басым бағыттарында көрiнiс
тапты, оларда жалпы қаржы нарығы мен валюталық ықпалдастыруды қалыптастыру
қағидаттары мен шарттары айқындалған.
      Бiртұтас экономикалық кеңiстiк құру мен ... және ... ... кезең-кезеңмен және сауда-экономикалық қатынастарды дамыту,
кәсiпкерлiк пен инвестицияларды дамыту, ақша-кредиттiк, қаржы және
валюталық қатынастарды дамыту, заңнамаларды кезеңмен үйлестiру, келiсiлген
әлеуметтiк ... ... ... ... тиiс. ... ... нарығын дамыту жөнiндегi ЕурАзЭҚ-қа мүше мемлекеттердiң
шаруашылық жүргiзушi субъектiлерiнiң ұлттық бағалы қағаздар нарығына қол
жеткiзуiнiң тең шарттарын қамтамасыз ету жөнiндегi шараларды iске ... ... ... ... ... және ... жолындағы маңызды
кезең Еуразия даму банкiн құру болып табылады, оны құру туралы келiсiмге
2006 жылғы 12 қаңтарда қол қойылды.
      ... ... ... ... қызметтi жүзеге асыру
жолымен қатысушы елдерде нарықтық экономиканың дамуына, олардың
экономикалық өсуiне және инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... жәрдемдесу болып табылады. Банк
бiртұтас экономикалық кеңiстiктiң қаржы инфрақұрылымының бiрiктiрушi
элементi, терең интеграциялық процестерге қатысушы елдердiң серiктесi
болуға ... ... ... ... ... ... құру жөнiндегi жұмыс
жалғасады. Ол үшiн мыналар алғышарттар болып табылады: экономикалық
саясатты үйлестiру, ... ... ... мен ... ... ... алып тастау және және валюталық одаққа әлеуеттi
қатысушы елдердiң экономикалық саясатының арасын бiртiндеп жақындату.
      4. Қаржы секторын дамытудың негiзгi бағыттары
      4.1. Кредиттiк ... ... Банк ... мен ... Орта ... ... банк секторын дамытудың негiзгi
мақсаттары мен мiндеттері мыналар болып табылады:
      халықтың банк өнiмдерiне қатынауын кеңейту және қаржы қызметтерiн
тұтынушыларды қорғау ... ... ... банк ... ... арттыру мақсатында отандық
екiншi деңгейдегi банктер қызметiнiң айқындық деңгейiн арттыру;
      ... ... және ... банктердiң отандық қаржы нарығына
қатынауын ырықтандыру;
      үздiк халықаралық практика негiзiнде банктiк қадағалауды жетiлдiру
және елдiң банк секторының сыртқы қарыз алуын басқару тиiмдiлiгiн ... ... ... ... неғұрлым тығыз кiрiгу жолында отандық банк
жүйесiн одан әрi жетiлдiру ... рөл ... Банк ... ... басқаруда озық шетелдiк тәжiрибенi енгiзуге, менеджмент сапасын
және тиiсiнше, банк жүйесiн дамыту деңгейiн арттыруға ықпал етедi.
      Банк секторын ... ... ... ... ... ... ... шеңберiнде қаралады. Осыған байланысты одан әрi
ырықтандыру, сондай-ақ олардың Қазақстан Республикасының аумағындағы
қызметiне тең жағдайлар жасау ... ... ... ... ... банк ... кiруi ... бiрқатар шектеулер
жойылды.
      Банк жүйесi қызметiнiң ашықтығын арттыру мақсатында Банк қызметiнiң
ашықтығын арттыру мәселелерi бойынша ынтымақтастық және өзара iс-қимыл
жасау туралы меморандум ... ... қол ... ұсынылды, онда
банктiң шынайы меншiк иелерi туралы, банк бақылайтын ұйымдардың тiзбесi
туралы, ... ... ... және ... ... мәмiлелер
туралы, банк бизнесiн дамытудың жақын арадағы бес жылға арналған
стратегиясы туралы ақпаратты банктердiң ашуы көзделедi.
      Экономиканың үздiксiз өрлеуi, елдегi қолайлы инвестициялық ... ... банк ... ... дамуы халықаралық кредиторлар
тарапынан сенiмнiң нығаюына және соның нәтижесiнде сыртқы қарыздардың
ағылуына ықпал еттi, бұл өз ... банк ... ... ... ... ... ... Сырттан қарыз алудың өсуi банк секторының айтарлықтай валюталық
тәуекелге бейiмдiлiк дәрежесiн ... алып ... ... ... ... жөн, оның ... әсерi банктердiң валюталық мiндеттемелерiн қайта
бағалауға, сондай-ақ қайта қаржыландыру тәуекелдерiне, пайыздық тәуекелге
және өтiмдiлiк тәуекелiне әкеп соғуы мүмкiн.
      Қазақстандық банктер ... ... ... ... ... ... тартатынын айрықша атап өту қажет. Өз кезегiнде, әлемдiк
нарықтағы ахуал мен кредиттiк келiсiмдердiң шарттары күрт өзгерген жағдайда
банктер өз ... ... ... ... ... ... мүмкiн, бұл
жекелеген банктiң де, республиканың бүкiл банк жүйесiнiң де рейтингіне
келеңсiз ықпал етуi мүмкiн.
      Ағымдағы жылы банктердiң сырттан ... ... ... мақсатында
пруденциалық сипаттағы тиiстi жанама шаралар қабылданды.
      Отандық банк ... ... ... ... ... ... осы бағыттағы жұмыстарды жалғастыру қажет.
      Банк секторын одан әрi дамыту мақсатында, сондай-ақ алдағы
Қазақстанның ДСҰ-ға кiруiн ескере отырып, ... ... ... банк ... жетiлдiру, бәсекелестiктi дамытуды және шетелдiк
банктердiң отандық қаржы нарығына кiруiн ырықтандыруды дамыту ... ... ... ... ... ... шараларды
қабылдау (ҚР-дағы қолданыстағы кангломераторларды және осыған байланысты
тәуекелдердiң ... ... ... ... сыртқы нарықтарға
экспансиясына, тұтынушылық кредит берумен және шағын бизнеске кредит
берумен байланысты банк ... ... ... ... ... ... жүргiзу ұйғарылады.
      Негiзгi шаралар
      1. Шетелдiк банктердiң отандық қаржы нарығына кiруiн ырықтандыру
      Жаһандандыру процесiн, Қазақстан Республикасының ДСҰ-ға ... ... ... банк жүйесiнде ырықтандыру және
бәсекелестiктi арттыру жөнiндегi жұмыстарды жалғастыру орынды болып
табылады.
      Шетелдiң қатысуы бар, банктердiң қызметi үшiн алынған шектеулерден
өзге (шетелдiң ... бар ... ... ... ... Басқарма
құрамына, қаражатты iшкi активтерге орналастыру жөнiндегi талаптарға,
сондай-ақ персоналға қатысты) өтпелi кезеңдi және елдiң қаржылық
тұрақтылығын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... аумағында олардың филиалдарының қызметiне рұқсат беру
мүмкiндiгiн ұйғарылады.
      2. Шоғырландырылған қадағалауды жетiлдiру және оның ... ... ... мен ... ... ... үшiн
ұлттық банк секторының айқындылығын қамтамасыз ету
      Шоғырландырылған қадағалауды жетiлдiру және банк ... ... ету ... ... қадағалау, меншiк
иелерi құрылымы, аффилиирлендiрiлген тұлғалармен қарым-қатынас жасасу
бөлiгiнде банктердiң заңнама талаптарын орындауын қамтамасыз етуге
бағытталған банктiк қадағалау ... ... ... ... ... ... беру көлемiнiң өсуiне, банктердiң
сыртқы нарықтарға экспансиесiне, тұтыну кредитiн беруге және шағын бизнеске
кредит беруге, сондай-ақ банк қызметтерiнiң тiзбесiн ... мен ... банк ... ... үшiн шаралар қабылдау
      Екiншi деңгейдегi банктердiң кредит тәуекелдерiн, сондай-ақ жоғарыда
санамаланған тәуекелдердi қажеттiлiгiне қарай бағалау ... ... ... ескере отырып қолданыстағы банк заңнамасы, әсiресе
пруденциалдық реттеу және екiншi деңгейдегi банктердiң активтерiн сыныптау
әдiстемесi бөлiгiнде жетiлдiрiлетiн ... ... ... ... ... банк ... ... Қазақстанның банк секторын реттеудi халықаралық стандарттарға
жақындату мақсатында Қазақстанның банк жүйесiнiң Банктiк ... ... ... ... есебiнiң және капитал стандарттарының
халықаралық конвергенциясы" (International Convergence of Capital
Measurment and Capital Standars) (Базель II) капитал барабарлығының жаңа
келiсiмiне көшуiн ... ... ... ... ... ... Орта
мерзiмдi перспективада Базель II көшудi аяқтау жөнiндегi жұмыс жүргiзiлетiн
болады, ол бiрқатар шараларды жүзеге асыруды ұйғарады, атап айтқанда:
      1) Агенттiктiң Базель II көшу ... ... II ... жөнiндегi
Топтың (Accord Implementation Group) өкiлдерiмен келiсу;
      2) ... II ... ... ... және ... ... ... Агенттiктiң ресми сайтында оның мәтiнiнiң орыс тiлiндегi
нұсқасын орналастыру;
      3) елдердiң қадағалау органдарына олардың Базель II көшу ойлары мен
шарттары туралы тиiстi ... ... ... 4) ... ... ... рейтингтер әдiсiн пайдалану
орындылығын қарастыру;
      Бұдан басқа, банктердiң қызметiне қойылатын талаптарды арттыру,
халықаралық практиканы ескере отырып екiншi деңгейдегi банктерде
тәуекелдердi басқару жүйесiн одан әрi ... ... ... ... Қадағалау ақпаратымен алмасу үшiн шетелдiк мемлекеттердiң
қадағалау органдарымен өзара iс-әрекет жасасу
      Халықаралық стандарттарды ескере отырып, банк заңнамасын әсiресе
Қазақстанның банк жүйесiнiң ... II ... ... асыру бөлiгiнде
жетiлдiру жөнiндегi шаралар шеңберiнде елдердiң Қазақстанда қаржы
ұйымдарының еншiлес қаржы ұйымдары бар барлық реттеу органдарымен (АҚШ,
Нидерланды) және тиiсiнше Қазақстанның қаржы ... ... ... ... бар елдермен ынтымақтастық пен ақпарат алмасу туралы
меморандумдарды жасасу жөнiндегi жұмыстарды жеделдету, сондай-ақ
Қазақстанда еншiлес банктерi бар бас банктердiң (атап айтқанда, ... ... ... ... бас ... ... II
ережелерiн қолдануда өзара iс-әрекет стратегиясын әзiрлеу, оның iшiнде
техникалық ынтымақтастық саласында шет ... ... ... ... ... ... мiндеттi кепiлдендiру жүйесiн дамытуды жетiлдiру 
      Қазақстандық депозиттердi кепiлдендiру жүйесiнiң (бұдан әрi - Жүйе)
үздiк ... ... ... ... мақсатында мынадай негiзгi
шараларды жүзеге асыру қажет:
      үздiк әлемдiк тәжiрибенi және Халықаралық депозиттердi сақтандыру
жүйелерi қауымдастығының (IАВI) ... ... ... ... одан ... 2007 жылдан бастап Жүйеге қатысушы банктер үшiн мiндеттi күнтiзбелiк
жарналардың ... ... ... мәжбүрлеп таратылған банктiң мiндеттемелерi мен мүлкiнiң бiр
бөлiгiнiң екiншi банкке (банктерге) бiр уақытта берiлуi жөнiндегi
операцияларды жүргiзу мәселелерi бойынша ... ... ... қатысу.
      7. Елдiң банк секторының сыртқы қарыз алуын ... ... ... жылы қабылданған халықаралық қаржы ұйымдарының ұсынымдарын
ескере отырып, халықаралық практиканы зерделеуге негiзделген банктердiң
сыртқы қарыз алуын шектеу жөнiндегi шараларды, перспективада, қалыптасқан
жағдай ... және ... ... банк ... ... ... ... әсер етуiн назарға ала отырып, қажет болған кезде банктердiң
қызметiн пруденциялық реттеудi жетiлдiру шеңберiнде осы бағыттағы жекелеген
нормативтер мен ... ... ... ... ... ... жетiлдiру
      Экономиканың қаржы секторының ұзақ мерзiмдi кредит беру
статистикасының жоқтығы банк жүйесiнiң өнеркәсiптiң негiзгi құралдарын құру
және жаңғыртуға инвестициялық ... ... ... ... жүргiзуге
мүмкiндiк бермейдi.
      4.1.2. Банктiк емес ұйымдардың секторы
      Мақсаты мен мiндетi
      Қазақстан ... да, шет ... де ... емес ... мен ... ... ... мақсаты халықты, шағын және орта
кәсiпкерлердi кредиттiк ресурстармен қамтамасыз ету осы ұйымдардың бәсекеге
қабiлеттiлiгi мен қаржылық тұрақтылығының деңгейiн арттыру болып табылады.
      ... емес ... ... ... ... ... деңгейдегi
банктер жасауы мүмкiн ақауларды толтыруға ықпал етуге тиiс.
      Ағымдағы жағдай
      Банктiк емес ұйымдардың секторын одан әрi жетiлдiрудi қамтамасыз
етуде қаржы ... ... ... ал ... - бір ... ... ... екiншi жағынан - инновацияны дамыту және
кәсiпкерлiктi дамыту үшiн кедергiлердi жеңу арасында балансқа қол ... ... рөл ... ... ... ұйымдар қызметiн реттеудiң заңнамалық және нормативтiк
базасын одан әрi жетiлдiру
      Ипотекалық ұйымдардың қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету және
тәуекелдерiн ырықтандыру мақсатында оларды Базель ... ... ... ұсынымдары мен Еуродирективаларға сәйкес пруденциалдық
реттеу көзделген.
      3 жылға есептелген олардың мөлшерiн кредит ұйымдары үшiн 2000 жылғы
20 наурыздағы 2000/12/EC ... ... 2009 ... 1 қаңтарына
800 млн. теңгеге дейiн жеткiзе отырып, ипотекалық ұйымдардың ... ... ... ... ... жүзеге асыру ұйғарылады. Бұл түпкiлiктi
сатыда ипотекалық нарықта ... ... ... ... ... ... ... бередi.
      Перспективада ипотекалық ұйымдар қызметiнiң нәтижелерiн талдау
негiзiнде, ... ... ... мен ... ... үшiн ... жасау
мақсатында реттеушi төрелiк пен бәсекелестiктегi кедергiлердi болдырмауға
негiзделген ипотекалық ұйымдардың қызметiн реттеудiң заңнамалық және
нормативтiк ... ... ... ... басқа, ипотекалық компаниялардың тәуекел-менеджментi жүйесiн
жетiлдiру мәселелерiне көңiл бөлiнетiн болады.
      2. Ипотекалық тұрғын үй қарыздарын беруге құқықты ұйымдардың ... ... ... "Қазақстан Республикасында банктер мен банк қызметi туралы" Қазақстан
Республикасының 1995 жылғы 31 ... ... ... ... оның ... ... ... беруге құқықты ұйымдардың
(банктер, ипотекалық ұйымдар, брокерлер және (немесе) жалғыз акционерi
(қатысушысы) мемлекет болып ... ... ... және ... ... клиенттердiң шоттарын жүргiзу құқығы бар дилерлер).
      Бұл  ретте  мемлекеттiк  даму  институттарын  қоспағанда,  барлық
көрсетiлген ... үшiн ... ... ... ... отырып
пруденциалдық реттеу көзделдi. Мемлекеттiк бағдарламаларды iске асыру
шеңберiнде құрылған мемлекеттiк даму институттары үшін пруденциялық реттеу
көзделмеген, өйткенi нормативтiк реттеудi енгiзу осы ... ... ... ... мүмкiн.
      Пруденциялық реттеу көзделген және осы реттеу көзделмеген ұйымдардың
қаржы қызметтерiнiң бiр нарығында қызметi бiрiншiсiн ... ... ... басқа, ипотекалық кредит беру нарығының, атап айтқанда қарыз
алушының төлем қабілетсiздiгiне және жылжымайтын ... ... ... ... үй ... бағаның мүмкiн күрт ауытқуларына байланысты
жоғары тәуекелдер тән ерекшелiгiн ескеру қажет.
      Осыған байланысты, заңнамалық деңгейде екiншi деңгейдегi банктер мен
ипотекалық ұйымдарды енгiзе ... ... ... үй ... ... ... тiзбесiн шектеген жөн.
      3. Жылжымайтын мүлiкпен жасалатын алыпсатарлық мәмiлелердiң көлемiн
тежеу жүйесiн енгiзу
      ... ... ... ... ... ... ... қоймалар) және тұрғын үй жылжымайтын мүлiктiң түрлi секторларына
салымдар бойынша кiрiстiлiк орташа есеппен алғанда ... ... ... ... ол банк ... бойынша кiрiстiлiктен
асып түседi. 2006 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша Қазақстанда жеке
тұлғалардың мерзiмдi салымдары бойынша орташа өлшемдi пайыздық ставка соңғы
2 ... ... үйге ... өсуi ... 48%-ды ... ... ... 9,4%-ды шетел валютасымен 5,9%-ды құрайды.
      Бұдан басқа, жылжымайтын мүлiктi жалға беру кiрiстiлiгiн талдауды
жүргiзу кезiнде республикада алыпсатарлықтың ... ... құны 50 ... ... ... ... мүлiк болып табылатындығы анықталды, ол
жалға берушiге орташа алғанда жылдық 17,2% ... ... ... ... ... ... үй нарығында сақталып отырған бағаның өсу
үрдiсiмен қатар ... сату және ... ... кiрiс алу мақсатында
тұрғын үйді сатып алуға мүдделiктi ынталандырады. Тұрғын үйге ... ... ... ... ... ... үйдi сатып алу-сатумен
айналысатын делдал ұйымдардың көптiгi, делдал және құрылыс компанияларының
қызметiне қатаң мемлекеттiк бақылаудың болмауы және т.б. сияқты
факторлармен ... ... үй ... ... ... қаупiн және
тұрғын үйге бағаның "құлау" қауiптілiгiн тудырады, ол ... ... ... ... ... ... қаржы ұйымдары үшiн шынайы
қауiптiлiктi бiлдiредi.
      Тұрғын үймен алыпсатарлық мәмiлелердi ... ... ... шараларды енгiзу орындылығы қарастырылатын болады:
      1) қосымша тұрғын үй сатып алушылар үшiн қосымша бiржолғы салық
және/немесе мұндай салыққа жоғары салық салу;
      2) ... ... ... екi-үш жылдың iшiнде тұрғын үй сатушылар үшiн
салық салуды (оның iшiнде капиталдың өсiмiнен) қатаңдандыру.
      4.2. Жинақтаушы зейнетақы қорлары
      Мақсаты мен мiндетi
      Орта ... ... ... ... жүйесiнiң негiзгi
мақсаттары мен мiндеттерi:
      жинақтаушы зейнетақы қорлары арасында ... ... ... ... халқы үшiн зейнетақы қызметтерiнiң қол жетiмдiлiгi
мен сапасын арттыру;
      жинақтаушы зейнетақы қорларының зейнетақы активтерiн инвестициялау
жөнiндегi мүмкiндiктерiн арттыру;
      ... ... ... ... ету және ... мен ... жүйесiнiң салымшылары мен алушыларының құқықтарын
қорғау жөнiндегi тетiктердi одан әрi жетiлдiру;
      мiндеттi зейнетақы жарналарын ... ... ... ... тиiмдiлiгiн
арттыру болып табылады.
      Ағымдағы жағдай
      Қазiргi уақытта зейнетақы қорлары iшкi бағалы қағаздар ... iрi ... ... ... ... ... ... Республикасының қор нарығында тартымды, сонымен бiрге сенiмдi әрi
өтiмдi бағалы қағаздардың тапшылығы аясында зейнетақы активтерi
инвестициялануы мүмкiн бағалы ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2004 жылғы 24 желтоқсандағы N
1359 қаулысымен бекiтiлген Жинақтаушы ... ... ... 2005-2007
жылдарға арналған бағдарламасына сәйкес салымшылардың әрқилы топтары үшiн
бiр-бiрiнен инвестициялық портфельдi әртараптандыру дәрежесiмен,
кiрiстiлiгiмен және инвестициялық тәуекел дәрежесiмен ерекшеленетiн
зейнетақы жоспарларын ... ... ... ... ... ... стратегияның сипатына негiзделе отырып, жинақтаушы зейнетақы
қорының зейнетақы активтерi портфелiндегi қаржы құралдарының ... ... ... ... ... ... ... әртараптандыру дәрежесiмен
ерекшеленетiн зейнетақы жоспарларын енгiзу шеңберiнде зейнетақы
активтерiнiң бiр бөлiгiн басқару үшiн резидент еместердi тарту мүмкiндiгiн
қарау, ... ... ... үшiн ең ... ... ... ... отыр.
      Негiзгi шаралар
      1. ЖЗҚ қызметiн бағалауды енгiзу жолымен бәсекелестiктi ынталандыру
      Қазiргi уақытта жинақтаушы зейнетақы қорының орташа өлшемдi атаулы
кiрiстiлiгiнiң көрсеткiшiн қоспағанда, қорды ... үшiн ... ... ... сомасы және салымшылардың саны жоқ. Портфель тәуекелiн
бағалау мүмкiндiгiн беретiн көрсеткiштер жүйесiн әзiрлеудiң негiздi
қажеттiлiгі бар. Бiр-бiрiнен инвестициялық портфельдi ... ... ... ... үшiн ... ... және ... ерекшеленетiн зейнетақы қорлары
инвестициялық портфельдерiнiң сапасын қолдау мақсатында салымшылар үшiн
зейнетақы активтерiн басқару ... ... ... ... сондай-ақ салымшының инвестициялық портфельдердiң түрлi
нұсқаларын таңдау мүмкiндiктерiн кеңейту мәселесiн қарау ұйғарылады.
      Бұдан басқа, инвестициялар портфелiнiң кiрiстiлiгi мен ... ... ... ... ... көрсететiн
көрсеткiштердi енгiзу.
      2. Қаржы құралдарының, оның iшiнде зейнетақы активтерiн инвестициялау
үшiн валюталық және өзге тәуекелдердi ... ... ... ... ... ... ... өтiмдiлiктi арттыру үшiн ынталандырулар
жасау
      Қаржы құралдарының, оның iшiнде зейнетақы активтерiн инвестициялау
үшiн валюталық және өзге тәуекелдердi хеджерлеу жөнiндегi ... ... ... қағаздар нарығында өтiмдiлiктi арттыру үшiн ынталандырулар
жасау өзектi мәселе болып қалып отыр. Осыған байланысты Yкiметтiң кепiлдерi
және/немесе кепiлдемелерi негiзiнде басым ... ... ... ... ... қаржыландыру үшiн ЖЗҚ активтерiн
пайдалану, сондай-ақ қорлардың активтерiн хеджерлеу экономикалық дамудың
басым бағыттарына да, зейнетақы активтерiнiң ... ... да ... ... ... осы ... шешу үшiн осы ... бағалау мен
есепке алудың әдiстемесi жөнiндегi нормативтiк реттеудi, ... ... ... ... ... және оларды iс жүзiнде
қолданудың практикалық тетiгі жөнiндегi әдiснамалық аспектiлердi әзiрлеу
қажет.
      3. Халықты қамтуды кеңейту, ... ... ... деңгейiн
арттыру мақсатында жинақтау жүйесiнде қатысу үшiн ынталандыру жасау
      Әлеуметтiк шаралар ретiнде кезектi көлеңкелi жұмыспен қамтуды
қысқарту мақсатында ... ... ... берушiлер мен
қызметкерлер арасында ұтымды бөлудi ұйғаратын, формалды секторда - жұмыспен
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... жоспарланып отыр.
      Сондай-ақ нашарлап бара жатқан демографиялық жағдайда зейнетақы
жасындағы азаматтарды толық ... ... ... бiр бөлiгiн мемлекеттен және салық төлеушiден алып тастау
мақсатында өз пайдасына да, үшiншi тұлғалардың пайдасына да ерiктi
зейнетақы жарналарының ... үшiн ... ... ... жасай
отырып, кәсiптердiң шектелген тiзбесi бойынша ғана емес, барлық жұмыс
берушiлердiң өз ... ... ... және ... ... ... ... шарттарын беруiн қарау қажет. Ерiктi және ерiктi
кәсiби зейнетақы жарналары жүйесiнiң тартымдылығын арттыру мақсатында
жинақтау мерзiмдерi бойынша ерiктi және ерiктi кәсiби ... ... ... мәселесiн қарау қажет.
      Халықты, әсiресе өмiрi үшiн жоғары тәуекел деңгейi бар өнеркәсiп
салаларында жұмыс iстейтiн ... ... ... ... ... ... мiндеттi кәсiби зейнетақы жарналарын енгiзу
мүмкiндiгiн қарау ұйғарылып отыр.
      Халықты хабардар ... ... ... үшiн зейнетақы қорлары
қызметiнiң айқындылығы деңгейiн арттыру саласында ЖЗҚ инвестициялық
декларацияларын және оларды орындау нәтижелерiн жариялау жөнiндегi
талаптарды енгiзу орынды.
      4. Мiндеттi зейнетақы ... ... ... ... ... ... және мiндеттi зейнетақы жарналары жөнiндегi
агенттердiң берешегiн азайту
      Мемлекеттiк зейнетақы төлеу ... ... ... ... алу ... құру жолымен Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты
әлеуметтiк қорғау министрлiгiмен бiрлесiп жүзеге асырылады. 2006 жылғы 1
шiлдеден бастап мiндеттi зейнетақы ... оның ... ... ... тiкелей жүргiзiледi. МЗТО мiндеттi зейнетақы жарналары есебiнен
зейнетақылық қамсыздандыру туралы шарт ... жеке ... ... ... ... ... ... жинақтаушы зейнетақы қорына
аударады. Жинақтаушы зейнетақы жүйесiнде төлемдердi ... ... ... ... шарт ... үшiн жинақтаушы зейнетақы
қорын дербес iрiктеу құқығын iске асыруға; салымшының, жұмыс берушi мен
зейнетақы жүйесi кәсiби қатысушыларының жалпы ... ... ... ... ... ... және қаржы ағындарының өтуiн
оңтайландыруға мүмкiндiк бередi; түрлi жинақтаушы зейнетақы ... жеке ... ... ... ... үшiн ... жасау;
мiндеттi зейнетақы жарналары есебiнен соңғы шарт жасалған қорға салымшының
зейнетақы жинақтауларын автоматты түрде аударуға ... ... ... жарналарын төлеу жөнiндегi агенттердiң мiндеттi зейнетақы
жарналарының сомасын аудару рәсiмiн жеңiлдету.
      Зейнетақы шартын жасасу, жинақтауларды аудару және төлеу ... ... ... ... ... ... асыруға мүмкiндiк беретiн қазiргi заманғы технологиялар негiзiнде
халыққа қызмет көрсетудiң ... ... ... ... отыр ... ... түрiнде электрондық карточкаларды
енгiзу).
      5. Жинақтаушы зейнетақы қорларын және зейнетақы активтерiнiң құрамына
енетiн құралдардың тәуекелiне байланысты зейнетақы активтерiн инвестициялық
басқаруды жүзеге асыратын ұйымдарды капиталдандыруды ... ... ... жүйелерiн енгiзу
      Құралдардың тәуекелi мен кiрiстілiгiн салыстыру негiзiнде зейнетақы
активтерiн басқарудың тиiмдiлiгiн арттыру және инвестициялық портфельдi
қалыптастыру мақсатында зейнетақы активтерiнiң есебiнен ... ... ... ... ... ... ... немесе
бағалы қағаздың өзiнде ең аз рейтингтiк бағалаудың болуын пайдалану
мүмкiндiгiн қарау және ... ... ... ... ... ... мiндеттi айналдыру ұйғарылады.
      Жинақтаушы зейнетақы қорларының және басқарушы компаниялардың
инвестициялық портфельдерiнде қамтылған құралдардың тәуекелiне қарай
көрсетiлген ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы қорларын және зейнетақы активтерiн
инвестициялық басқаруды жүзеге асыратын ұйымдарды зейнетақы активтерiнiң
есебiнен қалыптастырылған инвестициялық портфельдің сапасына ... жеке ... ... ... ... ... одан әрi ... жоспарланады.
      Сондай-ақ бұдан әрi жинақтаушы зейнетақы қорларында және зейнетақы
активтерiн инвестициялық басқаруды жүзеге асыратын ұйымдарда менеджердiң
де, Директорлар кеңесi мүшелерi мен ... ... ... осы ... ... ... ... және
басқа шешiмдердi қабылдауға байланысты рәсiмдердi белгiлеу және
регламенттеу бөлiгiнде тәуекел-менеджментi жүйесiн жетiлдiру ұйғарылады.
Бұдан басқа, зейнетақы активтерiн сақтандырудың жекелеген элементтерiн
енгiзу мүмкiндiгiн қарау ... ... ... ... ... мен ... Орта мерзiмдi перспективада сақтандыру нарығын дамытудың негiзгi
мақсаттары мен мiндеттерi мыналар болып табылады:
      азаматтардың, заңды тұлғалардың, мемлекеттiң ... ... ... және ... ... ... үшiн ұзақ
мерзiмдi инвестициялық ресурстарды шоғырландыру жөнiндегi шараларды әзiрлеу
және iске асыру;
      халықты әлеуметтiк ... ... ... ... ... ... сақтандыру жүйесiн жетiлдiру;
      халықтың сақтандыру ұйымдарына сенімiн және ... ... ... ... ... ... ... халықаралық практика негiзiнде сақтандыру қадағалауын
жетiлдiру.
      Ағымдағы жағдай
      Соңғы ... ... ... ... ... және ... ... реформалау жөнiнде мемлекет қабылдаған шаралар осы
саланың шапшаң дамуына ықпал еттi. Сақтандыру нарығының негiзгi
көрсеткiштерiнiң ... жыл ... ... оң баға ... Дегенмен,
елде өмiрдi сақтандыру және жинақтаушы және ұзақ мерзiмдi сақтандырудың
өзге түрлерi нарығы жеткiлiксiз дамыған. Қазiргi кезде өмiрдi сақтандыру
жөнiндегі сақтандыру ... ... ... ... өзектi болып қалып отыр. Сақтандыру ұйымдарын капиталдандыру төмен
деңгейде, олар жинаған сақтандыру сыйлықақыларының басым бөлiгi қайта
сақтандыру арналары арқылы шет ... ... ... ... ... ... жүйесiнде бiрқатар проблемалар бар.
Айталық, мiндеттi сақтандырудың ұлттық жүйесiнiң өзiнiң барлық әлеуетiн
толық көлемде пайдалануға мүмкiндiк бермейтiн бiрқатар проблемалары бар.
Мiндеттi сақтандырудың ... ... ... ... ... ... болады:
      сақтандырушылардың мiндеттi сақтандыру туралы заңнаманы сақтауын
мемлекеттiк қадағалау деңгейiнiң ... мен ... ... ... ... ... ... нормаларды қамтитын салалық
заңдарды әзiрлеудi шектеу қажеттiлiгi.
      Көлiк құралдары иелерiнiң АҚЖ-ын мiндеттi сақтандыру сақтандырудың
бұқаралық түрлерiнiң бiрi болып табылады, бұл көлiк ... ... жол ... ... ... мүдделерiн қозғайды. Сондықтан
сақтандыру нарығында осы сақтандырудың проблемалары неғұрлым өткiр
сезiледi.
      Жақын арадағы ... ... ... ... ... маңызды мәселе өзара сақтандыру жүйесiн дамыту болады. Өзара
сақтандыру қазiргi заманғы сақтандыру нарығы элементтерiнiң бiрi болып
табылады. Өзара сақтандырудың қажеттiгi, ең ... ... ... көп
шығынға, сақтандыру сомаларының жоғары мәнiне байланысты коммерциялық
сақтанушылар сақтандыруға қабылдаудан бас тартатын тәуекелдердiң көп
болуымен негiзделген.
      Бұдан басқа, сақтандыру ұйымдарында тәуекелдердi басқару ... ... ... шаралар
      1. Сақтандыру ұйымдары қызметiнiң ашықтық деңгейiн арттыру
(шоғырландырылған қадағалауды жүзеге асыру) - осы сәтте ... ... ... ... ... ... ... меншiк
иесiн, қаржы ұйымының шешiмдерiн анықтайтын аффилиирленген тұлғалар тобын
анықтау мүмкiндiгi көзделдi, қаржы ұйымы қабылдайтын ... ... ... қаржы ұйымдарының акционерлерiн анықтау бөлiгiнде банктермен
сақтандыру және зейнеткерлiк заңнаманы бiрiздендiру жүргізілді.
      ... ... бар ... iрi ... ... банк
конглометрлерiне жатады және оларды шоғырландырылған негiзде реттеу банк
конглометрi арқылы жүзеге асырылады. Сонымен қатар банк конгломератына
жатқызылмаған 24 сақтандыру ... ... ... ... жүзеге асыру мүмкiндiгi аз қолданылады.
      Бұл кең көлемде олардың арасында қаржы кангломератын ... ... ... iс жүзiнде жоқтығымен түсiндiрiледi.
      Осылайша осы бағыттағы келесi саты осы сақтандыру ... мен ... ... үшiн ... ... ... ... жүзеге
асыру болады.
      2. Мiндеттi сақтандыру жүйесiнiң тиiмдiлiгiн арттыру
      Қазiргi уақытта Қазақстанда мiндеттi сақтандыру жүйесi, тұтастай
алғанда қалыптасты. Мiндеттi ... ... ... ... ... түрлi, оның iшiнде қаржылық, әлеуметтiк,
экологиялық, табиғи, техногендiк тәуекелдерден сақтандырумен қамтиды.
      Сонымен қатар, ... ... ... ... өзiнiң барлық
әлеуетiн толық көлемде пайдалануға мүмкiндiк бермейтiн бiрқатар
проблемалары бар.
      Мiндеттi сақтандыру ... ... ... ... және ... iстеуi мақсатында мыналар:
      сақтандыру ұйымдарының сақтандырудың мiндеттi түрлерi бойынша
қызметтi жүзеге ... ... ... алу үшiн шарттар анықтау;
      қаржылық есептiлiк нысандарын жетiлдiру жөнiндегi жұмыстарды
жалғастыру;
      Үкiмет тарапынан сақтандырушылардың ... ... ... ... мемлекеттiк бақылау жүйесiн ұйымдастыру бойынша шаралар
қабылдау жөнiндегi бiрқатар шаралар жүргізiлетiн болады.
      Осымен бiр уақытта мiндеттi сақтандыру жөнiндегi заңнаманы жетiлдiру
бойынша шараларды ... ... ... ... ... АҚЖ ... өзектi мәселелерiнiң бiрi
сақтандыру тарифтерi мөлшерiнiң республикадағы жол қозғалысы тәуекелдерiнiң
деңгейiне барабарлығы мәселесi болып отыр. Төмен рентабельдiкке, ал кейбiр
сақтандыру ұйымдарында сақтандырудың осы түрi ... ... ... сақтандыру ұйымдарының сақтандыру төлемдерiн
жүзеге асырудан бас тартатын, сақтандыру шарттарын жасасудан бас тартатын,
агенттiк пункттер санын ... ... орын алып ... бұл ... ... және ... оқиғасының нәтижесiнде зардап
шеккен тұлғаларға келеңсiз әсер етедi.
      Жолдарда апаттардың жоғары деңгейiн, елдiң автопаркiнiң икемсiз ... ... ... ... әсер ... өзге ... ескере
отырып, көлiк құралдары иелерiнiң АҚЖ сақтандыруының және
тарифтерге байланысты проблемаларға жедел әрекет етудiң тұрақты
мониторингiн ұйымдастыру қажеттiлiгi туындайды.
      ... ... ... АҚЖ ... ... оның iшiнде
сақтандыру жағдайын қарау тәртiбiн жеңiлдету және қысқарту және сақтандыру
төлемiн жүзеге ... ... ... ... ... ... ... Халықаралық тәжiрибенi және осы жүйенi қолдану
практикасын ескере отырып, шығындарды тiкелей реттеу жүйесiн енгiзу
мүмкiндiгi әзiрленетiн болады.
      Қазақстан Республикасының Президентi ... ... ... ... барынша қабiлеттi 50 елдiң қатарына кiру
стратегиясы Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпiлiс жасау қарсаңында" атты
2006 жылғы 1 наурыздағы Қазақстан халқына ... iске ... ... ... ... 2006 ... 11 сәуiрдегi N
86 Жарлығымен бекiтiлген Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейiнгi көлiк
стратегиясы әзiрленген болатын, оның негiзгi мақсаттары көлiк-
коммуникациялық кешенiн одан әрi ... ... ... ... ... ... жүйесiмен ықпалдастыру болып табылады.
      Жоғарыда көрсетiлген стратегия атап айтқанда Қытай мен Ресей сияқты
елдердi қамтитын пайдалы, сенiмдi және қол ... ... ... ... ... ... өсiп ... сауда байланыстарын қамтамасыз
етуге бағытталған.
      Осыған байланысты Еуразия экономикалық қоғамдастығы ... ... ... ұйымы (ШЫҰ) шеңберiнде қолданыстағы "Жасыл карта"
халықаралық автосақтандыру жүйесiне ұқсас көлiк құралдары ... ... ... ... құру ... болады. ЕурАзЭҚ немесе ШЫҰ шеңберiнде көлiк құралдары иелерiн
сақтандырудың халықаралық жүйесiн енгiзу Қазақстанның "Жасыл карта"
жүйесiне қосылуы жөнiндегi ... ... ... ... ... ... шешуге мүмкiндiк бередi.
      Отандық практиканы және халықаралық тәжiрибенi ... ... ... ... ... ... ... зиян келтiргенi
үшiн жұмыс берушiнiң азаматтық-құқықтық жауапкершiлiгiн мiндеттi
сақтандыруды ... ... мен ... одан әрi ... ... ... қажет. Бұл ретте экономикалық қызмет түрлерiн кәсiби
тәуекел топтарына жатқызу тiзбесiн нақтылау және сақтандырудың осы түрiнiң
басқа шарттарын жаңғырту қажет. Жұмыс берушiнiң ... ... ... түрi ... ... ... отырып, оның
жүргiзудiң барлық шарттары айқын және осы құқық қатынастарының барлық
қатысушылары үшiн түсiнiктi болуы тиiс. Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... ... ең төменгi мiндеттi
талаптарды белгiлеу мүмкiндiгi зерделенетiн болады.
      3. Мiндеттi сақтандыру түрлерiн жүзеге асыру кезiнде дауларды ... тыс ... ... ... ... ... ... жауапкершiлiгiн мiндеттi
сақтандыруға байланысты дауларды жою жөнiндегі проблемаларды шешу
мақсатында сақтандыру омбудсман түрiнде соттан тыс тетiктердi ... ... ... ... ... ... ... икемдiлiкке
негiзделген, ол тұтынушылардың да, сақтандырушылардың да мұқтаждарына
неғұрлым ... ... атап ... ... ... рәсiмдердiң
жылдамдығы мен формалдық емес сипаты, сақтандырушылардың қабылданған
шешiмдi мiндеттi орындауы.
      Сақтандыру омбудсманы институттарын қолданудың дүниежүзiлiк
тәжiрибесi үкiметтiк агенттiктердiң, заңнамалық комитеттердiң, сақтандыру
ұйымдары өкiлдерiнiң және ... ... ... тұтынушылар
тарапынан сақтандыру қарым-қатынастарын бақылау мақсатында оларды құру
жөнiндегi мүдделерiн ... ... ... ... ... дамыту
      Сақтандыру нарығын дамыта отырып сақтандыру нарығының ... ... ... әсер алып ... ... ... ... апат комиссарлары және т.с.с. сияқты сақтандыру нарығы
қатысушыларының өкiлеттiктерiн заңнамалық бекiту талап ... ... ... ... сақтандырылатын тәуекелдердi және сақтандыру
жағдайы басталу нәтижесiнде келтiрiлген ... ... ... ... ... ... ... Сақтандыру ұйымдарының делдалдары - агенттер желiсiн дамытуға ерекше
көңiл бөлiнетiн болады. Сақтандыру агенттерiнiң тиiмдi жұмыс iстейтiн
желiсiн құру сақтандыру ... өз ... ... сату ... және сақтандырушыларды неғұрлым кең қамтуды қамтамасыз етуге
мүмкiндiк бередi. Агенттiк желiсiн құрудағы маңызды сәт агенттердiң кәсiби
даярлығын ұйымдастыру ... ... ... да бiр ... ... ... оның ар-намысын көрсету деңгейiне тұтастай алғанда
сақтандыруды дамыту және атап айтқанда өмiрдi сақтандыру тәуелдi.
Қолданыстағы заңнамаға сақтандыру нарығының аталған ... ... ... ... ... мен ... тиiстi түзетулердi енгiзу қажет.
      Сақтандыру агентiнiң жеке кәсiпкерлiкке жатқызу мәселесiн қарау
ұйғарылады. Жеке кәсiпкер ретiнде сақтандыру агентi қызметiнiң басымдықтары
мыналар болып ... ... ... ... ... ... алатын болады, сақтандыру ұйымдары пайда тартуға бағытталған өз
қызметiнде ... ... ... ... ол түптеп келгенде сақтандыру
қызметiн кеңейтуге және ұсынылатын ... ... ... ... ... ... жақсаруына әсер етедi. Мемлекеттiң атынан
уәкiлеттi органдар сақтандыру ұйымының iшкi ... ... ... ... ... ... ... бiр бөлiгi ретiнде өзара
сақтандыру жүйесiн дамытуға көңiл бөлiнетiн болады. Өзара сақтандыру
қазiргi заманғы сақтандыру нарығы элементтерiнiң бiрi ... ... ... ... ең ... ... сақтандырушылар түрлi
себептерге: таза шығындар, сақтандыру сомаларының жоғары мәнiне байланысты
сақтандыруға қабылдаудан бас тартатын тәуекелдердiң көп санының болуымен
шартталған.
      Сақтандыру нарығының инфрақұрылымын дамыту ... ... ... нарығының түрлi қатысушыларын бiрiктiретiн қоғамдық ұйымдарды
құру және ... ... ... ... ... оқу ... ... жөнiндегi өкiлеттiктердi жүктеу және сақтандыру нарығында
қызметтi жүзеге асыруға ... ... ... жүргiзу, сондай-ақ
сақтандыру нарығына қатысушылардың, оның iшiнде сақтандыру агенттерiнiң,
андеррайтерлер мен т.б. қызметiн ... ... ... ... ... маңызды сатысы кепiлдiк беру
институттарының қызметiн одан әрi жетiлдiру, оны халықаралық практикаға
сәйкес келтiру болып табылады.
      Кепiлдiктi схемаларды құру мақсаты сақтандыру ... ... ... ... тұрақтылығын сақтау үшiн сақтандыру ұйымын
мәжбүрлеп тарату зардаптарын жұмсартуға негiзделген.
      Сақтандыру ұйымын мәжбүрлеп таратқан жағдайда сақтандырушылардың
құқықтары мен мүлiктiк мүдделерiн қорғауды қамтамасыз ету ... ... ... ... ... қоғамының негiзгi
мiндетi болып табылады. Қор мiндеттi сақтандырудың неғұрлым жаппай түрлерi
бойынша, атап айтқанда көлiк құралдары иелерiнiң азаматтық-құқықтық
жауапкершiлiгiн мiндеттi сақтандыру жөнiндегi және ... ... ... ... ... ... сақтандыру төлемiне кепiлдiк бередi. 31 сақтандыру ұйымы ... ... ... ... және ... ... тiкелей өзара байланысын ескере
отырып Қорды акцияландыру туралы ... ... ... Бұл ... ... ... ... үлкен икемдiлiк пен басқарушылық алуға
мүмкiндiк бередi, бұл Қордың ... де, ... ... ... да ... ... әкеп ... Сақтандыру төлемдерiне кепiлдiк беру жүйесiн одан әрi кеңейту
мақсатында сақтандыру төлемдерiне кепiлдiк беру жүйесiне сақтандырудың
басқа мiндеттi түрлерiн, ... ... ... кезең-кезеңмен
енгiзуге бағытталған шараларды қабылдау қажет, өйткенi осы сәтте оның
барлығынан да артық жоғары әлеуметтiк ... ие ... ... ... ... ... беру ... сомасының сақталуы мен көбеюiн қамтамасыз ету
үшiн оларды инвестициялауға рұқсат етiлген қаржы құралдарының тiзбесiн
кеңейту қажет.
      Қазақстан ... 2006 ... 20 ... ... кейбiр заңнамалық актiлерiне сақтандыру мәселелерi бойынша
өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу ... ... ... ... өз
қызметiн "ипотекалық сақтандыру" сыныбы бойынша жүзеге асыру мүмкiндiгi
берiлген. Осымен қатар, "Қазақстандық ипотекалық кредиттерге кепiлдiк беру
қоры" ... ... ... одан әрi ... ... оның
қызметiн халықаралық тәжiрибеге сәйкес келтiру ұйғарылады, ол сақтандыру
ұйымына оны қайта ұйымдастыру дегендi бiлдiредi.
      5. Сақтандыру ұйымдарын одан әрi капиталдандыру
      5-8 жыл бойы ... ...... өмiр ... және ... сақтандыру нарығында сақтандыру ұйымдарының банкроттық мысалдары iс
жүзiнде жоқ. Ішiнара бұл уәкiлеттi ... ... ... деңгейiне қоятын талаптарының тұрақты артымен шартталған,
оны барлық сақтандыру ұйымдары уақтылы қамтамасыз ете алмайды. Осыған
байланысты, мәжбүрлеп таратудың себебi жеке меншiк капиталдың ... ... ... ... ... ... Бұған
бiрнеше себептер ықпал етедi: акционерлердiң мөлшерiнiң аздығына байланысты
капиталдың ... ... ... төлей алмауы (мәжбүрлеп таратылған
сақтандыру ұйымдарының көп бөлiгi шағын акционерлерi бар үлкен емес ... ... жеке ... ... ... жоғары өсуiн
қамтамасыз етуге мүмкiндiк бермейтiн барабар емес тарифтiк саясаты, жылдам
пайда алу үшiн ашылған бiрқатар сақтандыру ұйымдарының алыпсатарлық
бағыттылығы және өзге ... және ... ... Бұл ... жеке ... капиталдың ең аз мөлшерiне қойылатын талаптарды
арттырудың негiзгi мiндеттерi жеке меншiк ... ... ... ... ... жиналатын сақтандыру сыйақылары көлемi
өсуiнiң жоғары қарқыны, ЕС Директиваларында белгiленген талаптарға, атап
айтқанда 2-3 млн. eypo жақындауы. Жеке ... ... ең аз ... ... сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарын капиталдандырудың кезең-
кезеңмен үш жылдық жоспарын аяқтағаннан кейiн 2008 ... ... ... болады.
      Кейiннен сақтандыру ұйымдарын капиталдандыруды сақтандыру ұйымдарының
акционерлерi тiкелей жүргiзетiн болады, ол объективтi себептермен, атап
айтқанда сақтандыру ұйымы қызметiнiң ... ... ... ... ... реттеудi одан әрi жетiлдiру
      Қазақстан Республикасының 2006 жылғы 20 ақпандағы "Қазақстан
Республикасының кейбiр ... ... ... ... ... мен толықтырулар енгiзу туралы" Заңына сәйкес пруденциалдық
нормативтер ЕС Директиваларына (Solvency) және IAIS ... ... Risk based ... ... ... ... реттеуді
одан әрi жетiлдiру және Solvency II төлем қабiлеттiлiгi жүйесiне көшу талап
етiледi. Мұның бәрi сақтандыру ... ... және ... ұйымының
тәуекелдерiн басқару жүйесiн орнатуға жағдайлар жасайды.
      7. Сақтандыру статистикасының базасын қалыптастыру, сақтандыру
тарифтерiн реттеу
      Қазiргi сәтте Агенттiкке сақтандыру (қайта ... ... ... әдiстемесiн қарау жөнiндегi өкiлеттiктер берiлген.
Көрсетiлген өкiлеттiк объективтiк қажеттiлiкпен шартталған. Айталық,
көптеген сақтандыру ұйымдары клиенттердi тарту мақсатында сақтандырудың
ерiктi ... ... ... ... кiрiстiлiктiң жеткiлiктi
деңгейiн және тиiсiнше сақтандыру ұйымының қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз
етуге мүмкiндiк беретiн мәннен төмен азайтуға мүмкiндiк бередi.
      ... ... ... ... ... базасы
қалыптастырылатын болады, жиналатын деректердi, бiрiншi кезекте мiндеттi
сақтандыруда сақтау және өңдеу осы сәтте ... ... ... ... бiрi ... табылады.
      Сақтандыру статистикасының деректерiн жинау үшiн сақтандыру
ұйымдарынан өзге мемлекеттiк органдар, оның iшiнде iшкi iстер, мемлекеттiк
статистика, ... және ... ... органдары тартылатын болады.
      8. Сақтандыру қызметтерiн сатуда жаңа технологияларды ... ... ... ... ... болып барады және кез
келген уақытта сақтандыру қызметтерiн берудi талап етедi. Мұның шешiмi
Интернет-сақтандыру бола алады, ол тұтастай алғанда, әсiресе ерекше
консультацияларды ... ... ... ... ... ... мәнiн арттырады.
      Кейбiр деректер бойынша жыл сайынғы дүниежүзiлiк сақтандыру нарығының
интернет-айналымы 250 млн. долларға жетедi, ол Интернет-сатудың жалпы
көлемiнiң 2-2,5%-ын ... ... ... сақтандыру ұйымдары
кiрiстерiнiң 2 %-ы электрондық коммерцияға келiп ... ... ... ... ... ... ... Сақтандыру ұйымдарының тәуекел-менеджментi жүйесiн жетiлдiру
      Сақтандыру ұйымдарының ... ... ... ... ала ... ... ... оның ағымдағы және алда күтiлетiн
қаржы жағдайын қозғауы мүмкiн барлық мiндеттемелер спектрiн ескеру қажет.
Осыған байланысты, бүгiнгi күнi ... ... ... басқару
жүйесiн құру мәселесi өзектi болып отыр.
      Тәуекелдердi ... ... ... ... ... ... ... тәуекелдердi өлшеудiң сандық әдiстерiн пайдалануды,
олардың тәуекелдерiне сәйкес өнiмдер мен ... ... ... ... ... және ... арқылы
тәуекелдердi басқаруды, шығындарды жабу үшiн "қауiпсiздiк жастығын" құруды
(мiндеттемелер мен капитал тарапынан) қамтиды. Бұл құралдарды қолдану
тәуекел түрiне және қадағалау режимiне ... ... ... ... ... ... ... мақсаты
қандай-да бiр тәуекелдердi қабылдау мүмкiндiгiн және оларды өлшеу мен
басқару үшiн көзқарастарды ... ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 69 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қостанай облысының әлеуметтік – экономикалық дамуының 2009-2011 жылдарға арналған негізгі бағыттары128 бет
Коммерциялық банктер және оның қаржылық жағдайы14 бет
2002 жылы қабылданған Қазақстан Республикасының Құқықтық саясат тұжырымдамасы12 бет
2003 - 2005 жылдары экономиканы дамытудың негізгі қорытындылары және Үкіметтің 2003 - 2006 жылдарға арналған бағдарламасы67 бет
2011 жылғы «Азиада» ойындарының туризмдегі рөлі78 бет
2015 жылға дейінгі елді дамытудың индустриалды-инновациялық Стратегиясын жүзеге асыру9 бет
PowerPoint 200716 бет
«Федоров ауданының ауыл шаруашылығы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің 2010-2014 жылдарға арналған стратегиялық жоспары9 бет
«Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеуді дамытудың негізгі бағыттары»32 бет
«Қазақстан Республикасының мұнайгаз секторындағы шетел инвестициялары»105 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь