Сот үкімі және басты сот талқылауы

КІРІСПЕ 3.5

1 ҚЫЛМЫСТЫҚ ІС.ЖҮРГІЗУДЕГІ СОТ ӨНДІРІСІНІҢ ЖАЛПЫ МӘСЕЛЕЛЕРІ
6.20
1.1 Басты сот талқылауының түсінігі мен мағынасы 6
1.2 Басты сот талқылауын тағайындау туралы мәселені шешу және соттың отырысына дайындық іс.әрекеттер
12
1.3 Басты сот талқылауындағы дәлелдеу заты мен дәлелдеу шегі 15
1.4 Басты сот талқылауына қатысушылар 16

2
БАСТЫ СОТ ТАЛҚЫЛАУЫ
21.37
2.1 Басты сот талқылауының тәртібі 21
2.2 Басты сот талқылауының ашылуы 23
2.3 Сотталушының құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз ету және басты сот талқылауының тәрбиелік ықпалын жоғарылату мәселелері

26
2.4 Сот тергеуі 29
2.5 Соттағы жарыссөз және сотталушының соңғы сөзі 35

3 СОТ ҮКІМІ ЖӘНЕ БАСТЫ СОТ ТАЛҚЫЛАУЫНЫҢ ІС. ЖҮРГІЗУ ҚҰЖАТТАРЫ
38.61
3.1 Сот үкімін шығару кезінде анықталуға жататын мән.жайлар 43
3.2 Басты сот талқылауындағы іс.жүргізу құжаттарына қатысты іс.жүргізу талаптары 46
3.3 Үкімді жариялау және жеке қаулы алу 53

ҚОРЫТЫНДЫ
62
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 65.69
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Қазақстан Республикасы өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы – адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары. Әрбір қымбат қазынаның құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қорғаудың бірден-бір жолы қылмыстық істер бойынша сот төрелігін жүзеге асырумен байланысты.
Сот әділдігін жүзеге асырудың негізгі нысаны – басты сот талқылауы болса, оның орталық кезеңі сот тергеуі болып табылады. ҚР ҚІЖК 311-бабының 3-бөлігіне сәйкес, соттың үкімі тек сот отырысында зерттелген дәлелдемелерге ғана негізделуі тиіс [1,128-бет]. Осыған орай, сот тергеуі барысында барлық дәлелдемелер тікелей, ауызша тексеріліп, зерттеледі, айыптау және қорғау тараптарымен қосымша дәлелдемелер ұсынылады, соның негізінде сот жарыссөзінің негізі құрылып, соттың ішкі сенімі бойынша бағалануға жатады.
1997 жылы 13 желтоқсанда қабылданған Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу кодексі (әрі қарай ҚР ҚІЖК) басты сот талқылауының екі нысанын қарастырған – жалпы тәртіппен және қысқартылған тәртіппен басты сот талқылауы, ал 2006 жылдан бастап алқабилердің қатысуымен басты сот талқылауы күрделенген нысанда жүзеге асырылуда.
Дипломдық жұмыстың мақсаты мен міндеттері. Аталған дипломдық жұмыстың мақсаты, сот тергеуіне қатысушылардың ролін сараптай отырып, іс бойынша ақиқатты анықтаудағы сот тергеуінің маңыздылығын көрсету; айыптау және қорғау тараптарының өзара құқықтық қатынастарына кешенді сараптау жүргізу арқылы олардың тең құқықтылығын салыстыру және бәсекелестік қағидасының шынайы жүзеге асырылуын зерттеу; сондай-ақ жекелеген санаттағы қылмыстық істер бойынша сот тергеуінің ерекшеліктерін зерттеу және оны жетілдіруге бағытталған ұсыныстар беру. Басты сот талқылауы орталық кезеңінің теориялық, әдістемелік және құқықтық негіздерін, сот тәжірибесін зерттеу негізінде қылмыстық іс жүргізудегі сот тергеуін жетілдіруге бағытталған тұжырымдар жасап, ұсыныстар беру аталған жұмыстың мақсатын құрайды.
Жұмыстың пәні. Сот талқылауының тәртібін, негіздері мен шарттарын реттейтін қылмыстық іс жүргізу заңы, сот талқылауы субъектілерінің іс жүргізудегі мәртебесі, сонымен қатар оны жүзеге асыру барысындағы қылмыстық іс жүргізу қатынастары ғылыми зерттеудің пәні ретінде танылады.
Жұмыстың объектісі. Қылмыстық іс бойынша сот әділдігін жүзеге асыру барысындағы сот талқылауы кезеңінің қызметі диссертациялық зерттеудің объектісі болып табылады.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 1995 жыл 30 тамыз. «Дәнекер» Алматы, 2009 жыл;
2. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі 1997 жыл 16 шілде. «Юрист» Алматы, 2008 жыл;
3. Қазақстан Республикасының Қылмыстық Іс Жүргізу кодексі 1997 жыл 13 желтоқсан. «Юрист» Алматы, 2009 жыл;
4. Нормативтік құқықтық актілер туралы Қазақстан Республикасының Заңы 1998 жыл 24 наурыз. «Юрист» Алматы, 2007 жыл;
5. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі 1994 жыл 27 желтоқсан. «Юрист» Алматы, 2008 жыл;
6. Қазақстан Республикасының Азаматтық Іс Жүргізу кодексі 1999 жыл 13 шілде. «Юрист» Алматы, 2009 жыл;
7. С.Тыныбеков «Қазақстан Республикасындағы адвокатура және адвокаттық қызмет» Оқулық. «Дәнекер» 2003 жыл;
8. Е.Алауханов «Қылмыстық құқық» Жалпы бөлім. Оқулық. «ҚР ғылыми зерттеулері және құқықтық сараптама халықаралық орталығы» Алматы, 2009 жыл;
9. Ү.Нұрмашев «Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу құқығы» Оқу құралы. «Жеті жарғы» Алматы, 2008 жыл;
10. Е.Алауханов «Қазақстан Республикасындағы адвокатура және адвокаттық қызмет» Оқулық. «ҚР халықаралық ғылыми зерттеулер және құқықтық сараптама орталығы» Алматы, 2010 жыл;
11. Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сотының қаулылары;
12. «Сот үкімі туралы» заң 2002 жыл;
13. Академический курс «Уголовно-процессуальное право РК» Часть Общая, Алматы, 2004 год;
14. «Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сотының қаулылары» Кітап;
15. «Адам құқықтары туралы» жалпы декларация. Біріккен Ұлттар Ұйымының қарары. 1948 жыл;
16. Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі 2007 жыл 15 мамыр. «Юрист» Алматы, 2009 жыл;
17. Қазақстан Республикасының Әкімшілік Құқық Бұзушылық туралы кодексі 2001 жыл 30 қаңтар. «Юрист» Алматы, 2009 жыл;
18. Қазақстан Республикасының «Сот жүйесі мен судьялардың мәртебесі туралы» Конституциялық заңы 2000 жыл 25 желтоқсан. «Юрист» Алматы, 2007 жыл;
19. «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуiрдегi № 261-IV Заңы 2010.04.02. берілген өзгерістер;
20. «Қазақстан Республикасының кейбiр заңнамалық актiлерiне атқарушылық iс жүргiзу мәселелерi бойынша өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу туралы» Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуiрдегi № 262-IV Заңы 2010.04.02. берілген өзгерістер;
21. «Заңсыз жолмен алынған кiрiстердi заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмдi қаржыландыруға қарсы iс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 28 тамыздағы N 191-IV Заңы;
22. Қазақстан Республикасының Қылмыстық-атқару кодексі (1997 ж., 13 желтоқсан, N 208 ) (2009.11.12. берілген өзгерістер мен толықтыруларымен);
23. ҚР Президентінің Қаулысымен бекітілген «ҚР құқықтық саясаты Концепциясы», 20 қыркүйек, 2002 жыл;
24. Казахстанская правда. 26 от 7 ақпан 2008 ж.;
25. «Адвокаттық іс-әрекет туралы» ҚР Заңы, 1997 жыл, Алматы қаласы;
26. «ҚР сот жүйесі жєне сот төрағасы статусы» конституциялық заңы, 25желтоқсан, 2000 жыл;
27. «ҚР Қылмыстық, Қылмыстық іс жүргізу және қылмыстық-атқарушы кодексіне өзгертулер мен толықтырулар туралы» ҚР Заңы, 21.12.2000ж.;
28. «Құқықтарды қорғауды реттейтін қылмыстық-процессуалдық заңнаманы қолдану тәжірибесі туралы» Қазастан Республикасының Жоғарғы Сотының нормативтік қаулысы. 06.12.2002ж.//қаулылар жинағы. Астана;
29. Багаутдинов Ф. Возбуждение дел частного обвинения. // Законность. - 2000;
30. Б.Х. Толеубекова «Уголовно-процессуальное право РК» Алматы, 1998 год;
31. Дагель П.С. Взаимодействие уголовно-материального и процессуального права в регулировании общественных отношений. // Правоведение; - 1972;
32. Давыдов П.М. Обвинение в советском уголовном процессе. Дисс… канд. юрид. наук. - Свердловск, 1973, - С. 20;
33. Джекебаев У.С. Основные принципы уголовного права РК. - Алматы: «Жетi жаргы» 2001;
34. Жогин Н.В., Фаткулин Ф.М. Возбуждение уг. дела. - М., 1961. С. 79-80; Они же: Предварительное следствие в совет. уг. процессе. - М., 1965. - С. 6; Чеканов В.Я. Возбуждение уг. дела в советском уг. процессе. Саратов, 1958. - С.12;
35. Зусь Л.Б. Механизм уголовно-процессуального регулирования. Владивосток, 1976. С. 96;
36. Карнеева Л. Развитие основных понятий теории доказательств в советском уг. процессе. //Соц. Законность. 1978.-2.- С.30-31; Она же. Доказывание в совет.угол. процессе и основание процессуальных решений. //Сов. гос. и право.- 1981. - 10 : С. 85-90;
37. Корнуков В.М., Лазарев В.А., Холоденко В.Д. Возбуждение уголовного дела в системе уголовно-процессуальной деятельности. Саратов, 2002. С. 151;
38. Б.Х. Толеубекова, К.Ж. Капсалямов, Б.К. Шнарбекова, Д.К. Бекишев «Уголовно-процессуальное право РК» Часть Общая, «Данекер», Астана, 2002 год;
39. Лупинская А.П. Уголовный процесс. - М., 1995.- С. 48;
40. Уголовное преследование в советском уголовном процессе..- М., 1951.- С.63;
41. Б.Х. Толеубекова, К.Ж. Капсалямов, Б.К. Шнарбекова, Д.К. Бекишев «Уголовно-процессуальное право РК» Часть Общая, «Данекер», Алматы, 2000 год;
42. С.Тыныбеков «Қазақстан Республикасындағы адвокатура және адвокаттық қызмет» Оқулық. «Дәнекер» 2003 жыл;
43. «Құқықтарды қорғауды реттейтін қылмыстық-процессуалдық заңнаманы қолдану тәжірибесі туралы» Қазастан Республикасының Жоғарғы Сотының нормативтік қаулысы. 06.12.2002ж.//қаулылар жинағы. Астана;
44. «Адам құқықтары туралы» жалпы декларация. Біріккен Ұлттар Ұйымының қарары. 1948 жыл;
45. Жогин Н.В., Фаткулин Ф.М. Возбуждение уг. дела. - М., 1961. С. 79-80; Они же: Предварительное следствие в совет. уг. процессе. - М., 1965. - С. 6; Чеканов В.Я. Возбуждение уг. дела в советском уг. процессе. Саратов, 1958. - С.12;
46. Корнуков В.М., Лазарев В.А., Холоденко В.Д. Возбуждение уголовного дела в системе уголовно-процессуальной деятельности. Саратов, 2002. С. 151;
47. «Заңсыз жолмен алынған кiрiстердi заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмдi қаржыландыруға қарсы iс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 28 тамыздағы N 191-IV Заңы;
48. Дагель П.С. Взаимодействие уголовно-материального и процессуального права в регулировании общественных отношений. // Правоведение; - 1972;
49. Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сотының қаулылары;
50. «Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сотының қаулылары» Кітап.

Кітаптар мен монографиялар:

1 С.Тыныбеков «Қазақстан Республикасындағы адвокатура және адвокаттық қызмет» Оқулық. «Дәнекер» 2003 жыл;
2 Е.Алауханов «Қылмыстық құқық» Жалпы бөлім. Оқулық. «ҚР ғылыми зерттеулері және құқықтық сараптама халықаралық орталығы» Алматы, 2009 жыл;
3 Ү.Нұрмашев «Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу құқығы» Оқу құралы. «Жеті жарғы» Алматы, 2008 жыл;
4 Е.Алауханов «Қазақстан Республикасындағы адвокатура және адвокаттық қызмет» Оқулық. «ҚР халықаралық ғылыми зерттеулер және құқықтық сараптама орталығы» Алматы, 2010 жыл;
5 Багаутдинов Ф. Возбуждение дел частного обвинения. // Законность. - 2000;
6 Боннер А.Т. Принцип диспозитивности советского гражданского процессуального права. М., 1987. С. 34;
7 Дагель П.С. Взаимодействие уголовно-материального и процессуального права в регулировании общественных отношений. // Правоведение; - 1972;
8 Давыдов П.М. Обвинение в советском уголовном процессе. Дисс… канд. юрид. наук. - Свердловск, 1973, - С. 20;
9 Джекебаев У.С. Основные принципы уголовного права РК. - Алматы: «Жетi жаргы» 2001;
10 Корнуков В.М., Лазарев В.А., Холоденко В.Д. Возбуждение уголовного дела в системе уголовно-процессуальной деятельности. Саратов, 2002. С. 151.

Мерзімді басылымдар:

1 Казахстанская правда. 26 от 7 ақпан 2008 ж.;
2 «Адвокаттық іс-әрекет туралы» ҚР Заңы, 1997 жыл, Алматы қаласы;
3 «Құқықтарды қорғауды реттейтін қылмыстық-процессуалдық заңнаманы қолдану тәжірибесі туралы» Қазастан Республикасының Жоғарғы Сотының нормативтік қаулысы. 06.12.2002ж.//қаулылар жинағы. Астана;
4 «Адам құқықтары туралы» жалпы декларация. Біріккен Ұлттар Ұйымының қарары. 1948 жыл;
5 «Заңсыз жолмен алынған кiрiстердi заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмдi қаржыландыруға қарсы iс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 28 тамыздағы N 191-IV Заңы;
6 Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сотының қаулылары.


Нормативтік құқықтық актілер:

1 Қазақстан Республикасының Конституциясы. - Алматы, 2009. - 40 б.;
2 О Концепции правовой политики Республики Казахстан на период с 2010 до 2020 года: Указ Президента Республики Казахстан // Справочная правовая система ЮРИСТ. – 2009, август-24. - №858;
3 Прокуратура туралы» Қазақстан Республикасының 1995 ж. 21 желтоқсандағы №2709 Заңы // «Заң» базасы - Қазақстан Республикасының электрондық жүйеленген нормативтік құқықтық актілерінің жиынтығы;
4 Жаңа онжылдық - жаңа экономикалық өрлеу - Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері: Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2010 ж. Қазақстан халқына жолдауы // Айқын. – 2010, қаңтар – 30. - №15 (1439);
5 Қазақстан Республикасының Әкімшілік Құқық Бұзушылық туралы кодексі 2001 жыл 30 қаңтар. «Юрист» Алматы, 2009 жыл;
6 Қазақстан Республикасының «Сот жүйесі мен судьялардың мәртебесі туралы» Конституциялық заңы 2000 жыл 25 желтоқсан. «Юрист» Алматы, 2007 жыл;
7 «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуiрдегi № 261-IV Заңы 2010.04.02. берілген өзгерістер;
8 «Қазақстан Республикасының кейбiр заңнамалық актiлерiне атқарушылық iс жүргiзу мәселелерi бойынша өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу туралы» Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуiрдегi № 262-IV Заңы 2010.04.02. берілген өзгерістер.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ
3-5
|1 |ҚЫЛМЫСТЫҚ ІС-ЖҮРГІЗУДЕГІ СОТ ӨНДІРІСІНІҢ ЖАЛПЫ МӘСЕЛЕЛЕРІ | |
| | |6-20 ... ... сот ... түсінігі мен мағынасы |6 ... ... сот ... ... ... ... шешу және | |
| ... ... ... ... |12 ... ... сот ... ... заты мен ... шегі |15 ... ... сот талқылауына қатысушылар |16 |
| | | |
|2 ... СОТ ... |21-37 ... ... сот ... ... |21 ... |Басты сот талқылауының ашылуы |23 ... ... ... мен ... ... ... ету | |
| ... басты сот талқылауының тәрбиелік ықпалын жоғарылату | |
| ... |26 ... |Сот ... |29 ... ... ... және ... соңғы сөзі |35 |
| | | |
|3 |СОТ ... ЖӘНЕ ... СОТ ... ІС- ЖҮРГІЗУ ҚҰЖАТТАРЫ | |
| | |38-61 ... |Сот ... ... ... анықталуға жататын мән-жайлар |43 ... ... сот ... ... ... ... |46 |
| ... ... | ... |Үкімді жариялау және жеке қаулы алу |53 |
| | | |
| ... |62 |
| ... ... ... |65-69 ... ... өзектілігі. Қазақстан Республикасы ... ... ... және әлеуметтік мемлекет ретінде
орнықтырады, оның ең ... ... – адам және ... ... ... ... Әрбір қымбат қазынаның құқықтарын, бостандықтары мен
заңды мүдделерін қорғаудың бірден-бір жолы ... ... ... ... ... асырумен байланысты.
Сот әділдігін жүзеге асырудың негізгі нысаны – басты сот ... оның ... ... сот ... болып табылады. ҚР ҚІЖК 311-бабының
3-бөлігіне сәйкес, ... ... тек сот ... ... ғана ... тиіс [1,128-бет]. Осыған орай, сот ... ... ... ... ... ... зерттеледі,
айыптау және қорғау тараптарымен ... ... ... ... сот жарыссөзінің негізі құрылып, соттың ішкі ... ... ... жылы 13 ... ... Қазақстан Республикасының
қылмыстық іс жүргізу кодексі (әрі қарай ҚР ҚІЖК) ... сот ... ... қарастырған – жалпы тәртіппен және қысқартылған тәртіппен басты сот
талқылауы, ал 2006 ... ... ... ... ... ... күрделенген нысанда жүзеге асырылуда.
Дипломдық жұмыстың мақсаты мен міндеттері. Аталған ... ... сот ... қатысушылардың ролін сараптай отырып, іс ... ... сот ... маңыздылығын көрсету; айыптау ... ... ... ... ... ... сараптау жүргізу
арқылы олардың тең құқықтылығын салыстыру және бәсекелестік қағидасының
шынайы жүзеге асырылуын зерттеу; ... ... ... қылмыстық
істер бойынша сот тергеуінің ерекшеліктерін зерттеу және оны ... ... ... Басты сот талқылауы ... ... ... және ... ... сот ... ... қылмыстық іс жүргізудегі сот тергеуін жетілдіруге бағытталған
тұжырымдар жасап, ұсыныстар беру аталған жұмыстың ... ... ... Сот ... ... ... мен ... қылмыстық іс жүргізу заңы, сот талқылауы ... ... ... ... ... оны жүзеге асыру барысындағы қылмыстық
іс жүргізу қатынастары ғылыми зерттеудің пәні ретінде танылады.
Жұмыстың объектісі. Қылмыстық іс бойынша сот ... ... ... сот ... кезеңінің қызметі диссертациялық зерттеудің
объектісі болып табылады.
Жұмыстың ... ... және ... ... ... әдістемелік негізін тарихи және ... ... ... Зерттеуде жалпы ғылыми және жеке әдістермен
қатар, анализ, синтез, салыстырмалы ... ... ... ... статистикалық сияқты жалпы әдістер қолданылды.
30 тамыз 1995 жылғы Қазақстан Республикасының Конституциясы, ҚР ҚІЖК,
қылмыстық іс жүргізу қатынастарын ... ... ... ... Сотының нормативтік қаулылары, сондай-ақ ... ... ... іс жүргізу заңнамалары зерттеудің нормативтік
құқықтық негізін құрайды.
Зерттеу барысында ... ... ... ... ... іс
жүргізу, дәлелдемелер теориясы, криминалистика, басқа да құқық саласындағы
ғалымдардың еңбектеріне сүйенді.
Жұмыстың эмпирикалық ... ... ... ... құрайтын
деректер ретінде судьялардан, мемлекеттік айыптаушылардан, қорғаушылардан
жүргізілген 217 сұраунамалар мен сауалнамалық деректер және ... ... ... 209 қылмыстық істер қарастырылды (Астана,
Алматы, Қарағанды қалаларының аудандық ... сот ... ... ... ... ... оны ... үшін
бірнеше шаралар қолдануды ұсынды.
Жұмыстың ... ... ... және ... таңдағы заң
әдебиеттерінде, қылмыстық іс жүргізу оқулықтарында басты сот талқылауының
жекелеген кезеңдеріне ... ... сот ... ... ... ... аударылмаған. Сонымен қатар, соңғы он жыл
көлемінде Қазақстан Республикасының қылмыстық істер бойынша сот ... ... ... ... ... ... отырып, сот тергеуі
институтын жетілдіруге бағытталған зерттеу жұмысы, оның ғылыми жаңалығын
сипаттайды. Сот ... ... ... тәжірибеде толық
көлемде жүзеге асуын анықтау және жүйелендіру, қылмыстық іс жүргізу заңында
орын алған ... ... ... ... үшін ... ... ... бірінші рет сот ... ... ... ... ... ... органы құрылымында арнайы мемлекеттік
айыптау қызметін құру сияқты мәселелерді қарастырып отыр. Жұмыс ... ... ... шығарылатын мынадай тұжырымдармен сипатталып
отыр.
Қорғауға шығарылатын тұжырымдар:
1. ... іс ... ... ... ... мен ... мүдделерін қорғау жолымен ақиқатты анықтау –
Қазақстан ... ... сот ісін ... ... ... оны заңды түрде бекіту ұсынылады.
2. Сот талқылауы ұғымы келесідей мазмұнда беріледі. Сот талқылауы ... ... ... және сот ... ... ... етілген
дәлелдемелерді зерттейтін сот тергеуінің басты кезеңі.
3. Сот ... ... ... ... бір-
біріне қайшы келуі сот тергеуінің ерекшелігін негіздейді. Сот ... ... мен ... ... ... мен ... ... субъектілері қызметінің ашықтығын білдіреді.
4. Дәлелдемелерді жинау ... ... ... ... ... туралы тұжырым жасалды. Себебі, соттың дәлелдемелерді дербес
жинауы және ... сот ... ... жан-жақты және объективті
зерттелуінің бірден-бір кепілі. Осыған орай, ... іс ... ... барлық сот іс-әрекеттерін тараптардың өтіншімен қатар, өз
бастамшылығы ... да ... ... реттеу ұсынылады.
5. Сот талқылауы шеңберінде дәлелдемелерді жинауды, зерттеуді,
бағалауды жүзеге асыра ... ... ... ... ... оларды
пайдалануы соттың дәлелдеу субъектісі ретінде танылуын білдіреді.
Соттың міндетінің бірі – басты сот ... ... ... ... ... ... жасау, барлық мән-жайларды ... ... және ... ... және ... үкім ... Сондықтан,
төрағалық етуші процеске басшылық жасай отырып, сот отырысында тараптардан
жауап алмауы, дәлелдемелерді талап ... ... ... ... мүмкін емес. Демек, дәлелдеудің барлық ... ... ... ... ... ... ... соттың дәлелдеу
субъектісі болып танылатынын дәлелдейді.
Дипломдық құрылымы мен көлемі. Дипломдық жұмыстың құрылымы мен көлемі
зерттеудің ... мен ... ... ... ... ... және он екі тараудан, қорытындыдан, әдебиеттер ... ... ... Жұмыстың көлемі дипломдық жұмысқа қойылған
Нұсқаулықтың ... ... ... ... ... СОТ ... ... МӘСЕЛЕЛЕРІ
1. Басты сот талқылауының түсінігі мен мағынасы
Қазақстан Республикасының Конституциясының 75-бабына сәйкес, ... ... тек әділ сот ... ғана ... ... сотқа жіберу мемлекеттік істің негізгі формасы болып ... ... қана ... ... ... және мемлекетті ғана қорғап
қоймайды, сонымен қатар қоғамдағы демократияны (сөз бостандығын), сот ... ... ... бірдей жауап беретінін, заң негізінде әрекет етеді.
Соттың үкімінсіз немесе ... ... де ... мемлекеттік конституциямызда
қылмыстық жазаға тартылып, негізсіз айыпталмайды.
Сот ... ... ... сапасы тек оның қылмыстық істі
жүргізу заңдарының теориялық біліміне ғана ... ... ... ... іс жүзінде жүзеге асыруға, жеке ... ... ала ... ... ... сот процесін білікті өткізу, екі жақтың
өтініштерін дұрыс ... ... ... ... ... және ... үкім
шығара білу керек.
Қылмыстық сот процесін жүргізу соттардың жұмыс ... ... ... іс ... және ... іс жүргізу, алдын ала
тергеу жұмыстары, алдын ала тыңдауға арналған ... және ... ... бас сот ... ... іс ... ... және қадағалау жұмыстары осылардың барлығы да ... ... ... бірі ... ... ... көп ... істер қаралып шешіледі; жан-жақты
орындалады; қылмыстық іс объективті және толық зерттеледі; ... ... ... ... ... ... ... ақтайтын
не олардың жауаптылығын жеңілдететін дәлелдердің бар екені анықталады.
Көрсетілген әрекеттердің барлығы да қатаң конституциялық ... ... ... тек сот ... ... ғана айыпталушыны айыпты деп санап, оған
сай жазасын береді. ... ... тек осы ... ғана ... Сот
шешімінде үкім қабылданып Қазақстан Республикасының атынан шығарылады.
ҚР ҚІЖК-ң 40-тарауы, яғни ... сот ... ... ... ... ... сатысына дейін арналған.
Басты сот талқылауына мыналар жатады:
1) дайындық бөлімі;
2) сот ... сот ... ... ... сөзі;
5) үкім шығару.
Басты сот талқылауының жалпы шарттарымен, қылмыстық заңмен бекітілген
нормаларымен ... ... ... ... анықтайды, олар тұрақты
және барлық қылмыстық іс жүргізудің алғашқы кезеңін өзгеріссіз қалдырады.
ҚР ҚІЖК-ң 40-тарауындағы сот ... ... ... мыналар
жатады:
- сот талқылауының тікелей және ауызша болуы (ҚР ҚІЖК-ң 311 ... сот ... ... (ҚР ҚІЖК-ң 29-бабы) [7,12-бет];
- екі жақтың теңсіздігі (ҚР ... 21, ... ... сот құрамының өзгертілмеуі (ҚР ҚІЖК-ң 312-бабы);
- запастағы судья (ҚР ҚІЖК-ң 313-бабы);
- төрағалық етушінің өкілеттігі (ҚР ҚІЖК-ң 314-бабы) ... ... ... ... (ҚР ҚІЖК-ң 315-бабы);
- қорғаушы мен мемлекеттік айыптаушының басты сот талқылауына ... ... 316, ... ... ... сот ... қатысуы (ҚР ҚІЖК-ң 318-бабы)
[10,130-бет];
- азаматтық талапкердің немесе азаматтық жауапкердің ... ... ... (ҚР ... 319-бабы);
- басты сот талқылауының шегі (ҚР ҚІЖК-ң 320-бабы) [11,131-бет];
- басты сот талқылауын кейінге қалдыру және ... істі ... (ҚР ... ... ... ... ... мәселені шешу (ҚР ҚІЖК-ң 322-бабы);
- істі қосымша тергеуге жіберу (ҚР ҚІЖК-ң 323-бабы);
- басты сот ... істі ... (ҚР ... ... ... сот талқылауында қаулы шығару тәртібі (ҚР ҚІЖК-ң 325-бабы)
[12,132-бет];
- басты сот ... ... (ҚР ... 326-бабы);
- басты сот талқылауындатәртіпті қамтамасыз ету ... ... (ҚР ... ... ... сот талқылауының хаттамасы және ескертпелері (ҚР ҚІЖК-ң ... ... ... сот ... ... ... қарау (ҚР ҚІЖК-ң
330-бабы).
Соттың талқылауы қылмыстық процесс принциптерінің негізінде ... ... ... ... ... бөлігі орындалады. Бұндай
жағдайда ... сот ... ... ... оның ... беру ... ... тікелей болуы сот іске қатысы бар адамдардың барлығын
тыңдап, дәлелдерді жариялауы тиіс. Сот ... ... ... ... ғана сот үкім шығара алады. Сот ... ... ... және ... да іс ... танысып қана
қоймайды, сонымен қоса ол міндетті түрде оларды қарауға, сотталушылардан,
жәбірленушілерден жауап алуға, сарапшыларды тыңдауға, ... мен ... ... ... ... ... өзімен зерттелмеген және ... ... сот ... ... ... ... ... алынған мәлімдемелерді
қабылдауға жіберілуі мүмкін, ал егер сот құрамы өзгертілген жағдайда ... ... ... үкім ... ... ... сот ... әрекетін жаңадан, төрағалық етушіні, сот төрешісін, прокурорды,
қорғаушыны және басқаларын таныстырудан бастауы ... ... ... мен тергеу жұмыстарының хаттамасы, тексеру
актілері, өзге де құжаттарды тексеру жұмыстары сот ... ... ... Сот ... түрде сотталушыдан, ... ... ... кезде ауызша сұрақ қойып, одан жауапты ауызша алып,
оны ауызша талқылайды. Сонымен қатар ... ... ... ... талқылауының тікелей және ауызша болуы сот ... ... іс ... ... ... ... ... болатын
мәлімдемелер мен дәлелдерге қанық болады. Бұл-куәгерлердің, айыпталушының,
жәбірленушінің және басқаларының жауаптары. Тек ... ... ... ҚР ... ... ... жағдайда ғана олардың айғақтары
жария етілуі мүмкін [14,138-бет].
Жариялылық-бұл сот талқылауындағы сөз бостандығы. Сот ... ... сот ... ... ... мен ... бұқаралық ақпарат құралдарымен бөлісуге болады. Сот ... ... ... да ... ... ... ... асады.
Сот талқылауының үзілмеуі, басталған іс жөнінде шешім қабылдамайынша
сот басқа іске көшуі ... ... ... ... істің барлық
мүмкіндіктерін, айыпталушыны әшкерелейтін де ақтайтын да шараларды тексеруі
тиіс.
Істің толықтылығы істі дұрыс дәлелдеуге қажетті және ... ... ... үшін ... ... ... күні ... пішілген ой шығару, бейтараптық, айыптау
немесе ақтау тараптарының біржақтылығы.
Сот құрамының ... істі бір сот ... ... ... сол бір ... ... тиіс (ҚР ҚІЖК-ң 312-бап). Сот
төрешілерінің бірінің сот талқылауына қатысуды жалғастыруы мүмкін ... ол ... сот ... ... істі ... бастайды. Тек ҚР
ҚІЖК-ң 313-бабында қарастырылған жағдайларда ғана сот ... ... сот ... сот ... сот ... ... ... шарт, егер сот төрешілерінің бірі ... т.б. ... кету ... сот ... ... ретте істі талқылау жалғастырыла береді. Запастағы сот төрешісін
шақырту істі талқылаудың дайындық кезінде ... Сот ... ... запастағы сот төрешісін шақыру не шақырмау мәселесі шешіледі.
Төрағалық етушінің басты сот талқылауындағы ... Сот ... ... дейін төрағалық етеді. Төрағалық етуші барлық ... ... ... ... шешімге байланысты кеңесті басқарады.
Төрағалық етуші кеңесу бөлмесінде қабылданған шешімді ... Ол ... ... жүру тәртібін хабарлайды және де процестің заң
негізіндегі ... пен ... ... қамдайды.
Төрағалық етуші сот отырысына басшылық жасайды, әділ соттың мүддесіне
объективтілік пен бейтараптылықты ... ... ... ... ... ... зерттеу үшін қажетті жағдайларды жасап, соттың тәрбиелік әсерін
қамтамасыз етеді. Төрағалық ... сот ... ... ... (ҚР ҚІЖК 314-бап).
Төрағалық етуші сот талқылауының ... ... ... мен ... және ... ... асырудың тәртібін түсіндіреді.
Ескерте кететін бір жайт, төрағалық етушінің шешімі сот ... ... ... да ... ... бірі төрағалық
етушінің іс-әрекетіне қарсылық білдірген жағдайда бұл қарсылық білдіру ... ... ... (ҚР ... ... 3-бөлігі).
Басты сот талқылауы сотталушының ... ... ... ... ... кезде іс кейінге қалдырылуы тиіс. ҚР ҚІЖК-ң 315-бабына
сәйкес, сот дәлелді ... ... ... ... ... ... ... шарасын қолдануға немесе өзгертуге құқылы, мысалы,
ешқайда кетпеу қолхаты күзетпен ... ... ... ... сот ... ... бас ... кезде сот істі қорғаушының
міндетті түрде қатысуымен ол болмағанда қарауға құқылы [15,129-бет].
Бір ... ... ... мынадай ерекше жағдайларда, сотталушы
болмағанда істі талқылауға жібере алады: егер ... ... ... ... үшін істі оның қатысуынсыз қарау туралы өтініш берсе,
сотталушы қазақстан Республикасынан тыс жерлерде болса ... ... ... ... ... ғана жол беріледі.
ҚР Конституциясының 16-бабында айтылғандай айыпталушының құқығын
қорғауға [16,7-бет], ҚР ҚІЖК-ң 69-бабында ... ... ... айып тағылғаннан бастап заңды түрде қорғаушы ... ... ... ... ... ... басты сот талқылауына ... мен ... ... ... дәлелдерді зерттеуге қатысады, сотқа айыптаудың
мәні және оның дәлелдегені ... ... ... ... оны ақтайтын мән-жайлар туралы, жазалау шарасы туралы, сондай-ақ ... ... ... да ... ... өз пікірін айтады.
Қорғаушы келмеген және оны осы сот ... ... ... ... істі ... ... қалдырылады, оны ауыстыру тек сотталушының
рұқсатымен ғана жүзеге асады. Егер сотталушы ... ... ... ... ... мүмкін болмаса, сот басты сот талқылауын ... ... ... ... ... ... ал ол бас
тартқан жағдайда жаңа қорғаушыны ... ... ... ... сот талқылауына дайындалу үшін қажетті
уақыт беріліп және ол іске өзі ... ... сот ... ... ҚІЖК-ң 317-бабына сәйкес, мемлекеттік айыптаушының (прокурор) басты
сот талқылауына қатысу шарты мен тәртібіне ... ... ... ... сот ... ... ... жеке айыптау ісіне прокурордың қатысуы міндетті емес;
- күрделі және көпэпизодты істер бойынша ... ... ... ... мүмкін;
- егер сот талқылауы кезінде прокурордың одан әрі қатысуының ... ... ... ... ... прокурормен
ауыстырылуы мүмкін.
Прокурордың өтініші бойынша сот оған істің материалдарымен танысу үшін
уақыт бере алады, бірақ ол осы уақытқа дейін ... ... ... әкеп ... ... ... ... дәлелдерді ұсынып және оларды зерттеуге қатысады;
- айыптаудың мәні бойынша өзінің пікірін баяндайды;
- сот талқылауы кезінде ... ... да ... бойынша өзінің
шешімін береді;
- сотқа қылмыстың заңды қолдану және сотталушыға жаза ... ... ... мұны азаматтардың құқықтарын, мемлекеттік ... ... ... талап етсе, прокурор іс бойынша азаматтық талап қояды
немесе оны ... ... ... прокурор заң талаптарын және істің ... ... ... ... ... ішкі ... алады. Сотталушының жағдайын нашарлатпайтын және оның ... ... ... ... ... ... алады немесе егер
айыптау сот талқылауында қолдау таппады деген қорытындыға келсе, айыптаудан
бас тартуға міндетті, ол үшін оның ... ... ... ... сот ... ... ... деген қорытындыға
келсе, айыптаудан бас тартуға (толық немесе ішінара) міндетті. Бұл жағдай
сот талқылауын жалғастыруға ... бола ... ... айыптаушының
айыптаудан бас тартуына сот тергеуі ... сот ... ... ... айыптаудан толық бас тартқан жағдайда, егер ... де бас ... сот өз ... істі ... Бұл ... ... ... жайлы үкім шығаруы керек. Ал егер жәбірленуші
айыптауды талап етсе, сот істі ... ... оны ... ... ... не ... деп ... Бұл жағдайда прокурор процеске
одан әрі ... ... ал ... ... өзі не ... ... қолдайды.
Прокурор мен жеке айыптаушы айыптаудан ішінара бас тартқан ... ... ... ... бас ... ... іс ... тәртіппен
қаралады.
Егер прокурор айыптауды өзгертсе және жәбірленуші бұрынғы айыптауды
талап етпесе, сот істі жаңа ... ... ... дәлелсіз себептермен жәбірленуші сот талқылауына келмеген жағдайда
сот істі ... ... ... ... ... Ол үшін жәбірленушінің
сот талқылауына қатыспауы істің барлық жағдайларын толық анықтаудың ... ... мен ... мүдделерін қорғауға әсер етпеуі керек.
Жәбірленушінің өтініші бойынша сот оны айғақ беру үшін белгілі уақытта
келуге міндеттей отырып, сот ... ... ... ... ... жәбірленуші сотқа келу уақытын белгілеуі міндет. Жеке айыптау ісі
бойынша ... сот ... ... ... істі қысқартуға әкеп
соғады. Ал егер ... ... ... іс ... ... қатысуынсыз қаралуы мүмкін.
Сот отырысына шақырылған адамдардың, сотталушы, жәбірленуші, қорғаушы,
куәгерлер және т.б. шақырылған адамдардың бірінің ... ... ... ... алдыру қажеттігіне байланысты істі талқылау мүмкін ... сот істі ... ... ... ... ... ... [18,222-
бет].
Бұндай жағдайларда істі тоқтатқаны, келмеген адамдарға қолданған
шаралар және жаңа ... ... ... сот ... ... (ҚР ҚІЖК-ң 321-бабы).
Басты сот талқылауын кейінге қалдыру негіздері алдын ала тыңдау ... ала ... ... жалпы барлығына сәйкес, істі тоқтату ҚР
ҚІЖК-ң 50-бабының 1 және 2-тармағында көрсетілген ... ... алу ... ... істің сотқа түскен күнінен
бастап үкім шығарылғанға ... алты ... ... ... ... ... ... істер бойынша сот өзінің қаулысымен қамауға алу мерзімін
он екі айға дейін ұзартуға құқылы.
Істі он екі айдың ... істі ... ... ... ... сот ... ... шарасын үйде қамауда ұстау немесе ешқайда
кетпеу туралы қолхат беруге ... ... ... ... бұл жаза ... ... қолданылмайды (ҚР ҚІЖК-ң 322-бабы).
Басты сот талқылауында істі тоқтату алдын ала тыңдау ... ... ҚР ... ... ... ... бас ... ҚР ҚІЖК-ң 317-бабының 6-тармағында және ҚР ҚІЖК-ң 38-
бабының 1-тармағында көрсетілген.
Басты сот ... ... сот ... ... мәселелер бойынша сот
қаулы шығарады, ол сот отырысында жариялануға тиіс.
Оған қоса ҚР ҚІЖК-ң 325-бабының 2-тармағында істі ... ... ... істі ... туралы, іс бойынша іс жүргізуді ... ... ... ... ... ... ... оның күшін жою туралы,
бас тарту туралы, сараптама тағайындау туралы ... және жеке ... ... ... және жеке ... ... жазылады.
Барлық өзге қаулылар соттың қалауынша, кеңесу бөлмесінде, не ... ... ... ... сот отырысының хаттамасына енгізе
отырып шығарылады.
2. Басты сот талқылауын тағайындау туралы ... шешу және ... ... ... іс сотқа түскен кезде соттың төрағасы немесе оның ... ... ... істі ... іс ... ... туралы мәселені
шешеді.
Судья келіп түскен іс бойынша:
1) басты сот талқылауын тағайындау;
2) істі алдын ала ... ... ... ... ... ... іс бойынша шешімді қаулы нысанында қабылдайды, онда:
1) қаулының шығарылған уақыты мен жері;
2) қаулы ... ... ... мен ... ... ... ... мен мәні көрсетілуге тиіс.
Шешім іс сотқа келіп түскен ... ... бес ... ... ... ... шығарумен бір уақытта айыпталушыға бұлтартпау шарасын
қолданудың немесе қолданбаудың негізділігі туралы және егер ... ... оның ... ... ... негізсіздігі туралы
мәселені қарауға міндетті.
Судья сот отырысын тағайындаудың мүмкіндігі ... ... ... сотталушылардың әрқайсысына қатысты мыналарды:
1) істің аталған соттың қарауына жататындығын;
2) іс бойынша іс жүргізуді тоқтатуға не ... ... ... жағдайдың болу-болмауын;
3) анықтау және алдын-ала тергеу жүргізу ... сот ... ... ... ... іс ... заңын бұзуға жол
берілген-берілмегендігін;
4) айыптау қорытындысының немесе айыптау хаттамасының ... ... ... ... ... шарасының өзгертуге немесе
тоқтатуға жататын-жатпайтындығын;
6) қылмыспен келтірілген залалды өтеуді және мүлкін ықтимал тәркілеуді
қамтамасыз ету шаралары қабылданған-қабылданбағандығын;
7) ... мен ... ... ... ... істі ... ... қайтару, іс бойынша іс жүргізуді тоқтата
тұру, істі соттылығы бойынша жіберу, істі қысқарту, ... ... ... ... ... сондай-ақ тараптардың өтініштерін
қарау және сот талқылауын қысқартылған тәртіппен ... ... ... үшін ... ... істі алдын ала тыңдауды өткізеді.
Істі алдын ала ... ... ... жабық отырысында жеке-дара
өткізеді. Істі алдын ала ... ... ... пен орын ... Істі алдын ала тыңдау барысында хаттама жүргізіледі.
Сот ... ... оның ... мен ... қатысуы міндетті. Алдын ала тыңдау ... бұл ... ... оның ... жүргізіледі. Қорғаушы дәлелді себептерсіз
келмей қалған ... ... оның ... ала ... ... болмаған кезде, судья сот отырысына жаңадан тағайындалған
қорғаушының қатысуын қамтамасыз ... ... ... Сот ... мен оның ... ... ... азаматтық жауапкердің
немесе олардың өкілдерінің келмеуі істі алдын ала ... ... ... ала ... нәтижелері туралы судья қаулы шығарады, онда
қаралған мәселелер бойынша шешімді баяндайды. Іс ... іс ... тұру ... істі ... үшін ... істі ... тергеуге қайтару
үшін негіздер болмаған жағдайда сот ... сот ... ... ... шығарады.
Егер алдын ала тыңдау барысында прокурор айыптауды өзгертсе, судья мұны
қаулыда көрсетеді. Егер прокурордың айыптауды өзгертуі соттауға жатқызудың
өзгеруіне әкеп ... ... істі ... ... айыптау хаттамасын
қайта жасау және істі соттауға жатқызу бойынша ... үшін ... мен ... ала ... ... ... процеске қатысушылардың
құқықтарын қамтамасыз ету жөніндегі барлық талаптары сақталған және істі
сотта ... ... ... өзге ... жоқ ... пікірге келген
судья басты сот талқылауын тағайындау ... ... ... сот талқылауын тағайындау туралы қаулы:
1) сотталушы болып табылатын адамды корсетуді;
2) оны бұзу сотталушыға есептелетін қылмыстық ... дәл ... ... ... мен ... ... ... ету
шараларын сақтау, тоқтату, өзгерту немесе таңдау туралы шешімді;
4) процеске қатысушылардың қарсылық білдіру, өтініштер және өзге ... ... ... ... ретінде айыпталушы таңдаған немесе соңғысына тағайындалған
қорғаушыға рұқсат ету туралы шешімді;
6) басты сот отырысына шақыруға жататын адамдардың ... заң оның ісін ... ... жол ... ... істі
айыпталушының қатысуынсыз тыңдау туралы шешімді;
8) басты сот талқылауының орны мен уақыты туралы мәліметті;
9) ҚІЖК-де ... ... істі ... ... ... ... шешімді;
10) сот ісі қай тілде жүргізілетіні туралы шешімді;
11) запастағы судья туралы шешімді ... ... іс ... ... ала тыңдау жүргізілсе, басты сот ... ... ... талқылауға қойылған мәселелер жөніндегі шешімдер
баяндалуы қажет.
Басты сот талқылауы тараптарға сот ... ... орны ... уақыты хабарланған кезден бастап кемінде үш тәуліктен кейін және
оның тағайындалуы туралы ... ... ... ... он бес ... кешіктірілмей басталуға тиіс. Ерекше жағдайларда бұл мерзім судьяның
қаулысымен ұзартылуы мүмкін, бірақ ол отыз тәуліктен аспауға тиіс.
Басты сот ... бір ай ... ... ... ерекше жағдайларда
бұл мерзім судьяның дәлелді қаулысымен ұзартылуы мүмкін.
Судья істі тараптың өтініші бойынша:
1) егер ол қаралып отырған ... ... ... істе айыпталушыға
басқа айып тағуға негіздердің болуы немесе егер ... ... ... іспен байланысты болып, басқа ... ... ... ... болса және жаңа адамдарға қатысты істі жеке қарау мүмкін
болмаса;
2) айыптау актісінде ... ... ... тағылған айыптаудан
неғұрлым ауыр немесе елеулі түрде өзгеше айыптауға өзгерту қажеттігі ... ... ... ... ... істі алдын ала тыңдауды өткізу нәтижелері бойынша тараптың
өтініші бойынша да, өз ... ... да іс ... ... ... не ... сот талқылауын тағайындауға кедергі келтіретін
қылмыстық іс ... ... ... да ... бұзушылық анықталған
жағдайларда, басты сот ... ... істі ... ... құқылы.
Іс қосымша тергеуге прокурор арқылы жіберіледі. Бұл ретте судья қаулыда
істің ... ... ... ... ... ... ... қатысты бұлтартпау шарасы туралы мәселені шешуге міндетті.
Судья іс ... іс ... ... тоқтату туралы қаулыны ҚІЖК-ң 50-
бабының бірінші және екінші бөліктерінде көзделген негіздер бойынша ... ... іс ... ... ... ... қатысты
қорғануға арналған оның құқығына немесе басқа да айыпталушылардың құқығына
нұқсан келтірмеуі ... ... ... ... Оларға қатысты іс
жүргізу тоқтатылмаған айыпталушылар ... ... және ... ... шарасын өзгертуді мүмкін деп таппаған жағдайда іс жүргізу отыз
тәуліктен аспайтын ... ... ... Егер осы уақыт ... ... ... іс ... ... ... негіздер
жойылмаса, онда басқа айыпталушыларға қатысты іс жүргізу ... ... сот ... күні ... ... 50-бабының бірінші бөлігінің 2-тармағында көзделген негіздерге
сәйкес іс бойынша іс жүргізуді тоқтата тұру ... ... ... ... және ... ... ... көрсетілген жағдайларды
қоспағанда іс прокурорға қайтарылады.
Анықтаушы, ... ... ... ... ... залалды
өтеуді және мүлікті ықтимал тәркілеуді ... ... ... ... судья қылмыстық ізге түсу органдарына оларды
қамтамасыз етуге қажетті шаралар қолдануды міндеттейді.
Егер ... ... өзі ... ... ... онда ол ... заңдық негіздерін келтіре және іс жолданатын сотты көрете отырып,
істі соттың қарауына жататындығы бойынша жіберу туралы қаулы ... ... ... қатысушыларға хабарлайды.
Судья ҚІЖК-ң 37-бабының бірінші бөлігінің 1-12-тармақтарында және 38-
бабының бірінші бөлігінде көрсетілген ... ... ... ... ... бас ... ... істі қысқарту туралы
қаулы шығарады. Істі қысқарту туралы шешім қабылданғаннан кейін ... ... ... талапты және мүлкін тәркілеуді қамтамасыз ету
шараларын тоқтатады және заттай айғақтар ... ... ... Судьяның
істі қысқарту туралы қаулысының көшірмесі прокурорға жіберіледі, сондай-ақ
қымыстық жауапқа тартылған адамға және жәбірленушіге ... сот ... ... ... ... тараптарға істің сотқа
дейінгі іс жүргізу сатысында өздері таныстырылмаған барлық материалдарымен
танысу және ... ... ... ... алу мүмкіндігін қамтамасыз
етуге міндетті.
Егер сот отырысын ... ... ... шешу ... ... ... сотқа шақыруға жататын адамдардың тізімі ... ... ... ... онда ... адамға судьяның қаулысының
көшірмесі тапсырылады.
Судья өзінің қаулысында көрсетілген адамдарды сот отырысына шақырту
туралы өкім береді, ... сот ... ... үшін ... қолданады.
1.3 Басты сот талқылауындағы дәлелдеу заты мен ... ... сот ... тек ... ... және ... берілген
айыптаудың шегінде ғана жүргізіледі.
Айыптауды өзгертуге бұл арқылы ... ... ... ... қорғауға деген құқығы бұзылмаған жағдайда ғана жол беріледі.
Егер басты сот талқылауы барысында алдан ала ... ... ... ... өзгертуге байланысты айыптауды неғұрлым ауыр айыптау
етіп өзгерту қажет болса, онда істі тағылған айыптау шегінде ... үшін ... ... бұл ... ... ... ... басқа
қатысушыларының пікірін ескере отырып, сот талқылауын жеті тәулікке дейін
мерзімге кейінге ... істі ... ... ала ... ... ... бойынша сот талқылауының шегі тек қана сот тараптарының қатысуымен
айыптау бөлімінде шығарылған үкіммен ... ... ... 320-бабының 1-бөлігінде көрсетілгендей басты сот талқылауы
тек айыпкерге қатысты және сотқа берілген ... ... ... сот талқылауының шегі өзгертілуге болмайды. Сот ... ісін ... ... ... ... үкім ... ҚІЖК-ң 320-бабының 2-бөлігінде сот талқылауының шегі соттың айыпты
деп ... ... ... ... ... бұл ... ... нашарламаған және оның қорғауға деген құқығы
бұзылмаған жағдайда ғана жол ... ... шегі сот ... ... ... Егер ... сот ... өзгертілген болса, онда сот айыптау
қорытындысы бойынша соттың қайта қарауына құқығы ... сот ... ... ... ала тыңдау сатысында бастапқы
айыптауды неғұрлым ауыр ... ... ... жағдайын нашарлатуы
мүмкін. Мұнымен қатал ... ... ... ... ... заң ... айыптаудың тым ауыр жазасын қолдануға
жіберілмейді. Қылмыстық кодекстің айрықша ... ең ... және ... ... ... ... жоғарыда қарастырылған қосымша жаза
немесе ауыр жаза қолданылған ... ... ... ... ... ... айыптауды өзгерту үшін қылмыстық істі қосымша тергеуге
жібереді.
Егер айыптау және қылмыстың кейбір жағдайларын ... ... ... ... ... ... сот сол ... үкім шығарып,
сотты әрі қарай жалғастыруға құқылы.
1.4 Басты сот ... ... үшін ұзақ ... ... ... істі ... қарау кезінде
запастағы судья тағайындалуы мүмкін.Запастағы судья басты сот талқылауында
сот отырысы ашылғаннан бастап ... сот оның ... ... ... кезден бастап қатысады және ... бірі ... ... оны ... Бұл ... істі ... жалғастырыла береді.
Запастағы судья судьялардың бірі шығып қалған жағдайда соттың құрамына
кірген кезден бастап ... ... ... ... ... судьяның
орнына запастағы судья кез келген сот әрекетін жаңартуды ... ... сот ... осы ... төрағасы немесе оны сот төрағасы
тапсырған судья ... ... ... істі ... және ... ... кезінде басқа
судьялармен бірдей құқықтарды пайдаланады.
Төрағалық етуші сот отырысына басшылық жасайды, әділ соттың мүддесінде
объективтілік пен ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін ҚІЖК-де көзделген барлық шараларды қолданады,
істің жай-күйін жан-жақты және ... ... үшін ... ... ... ... ... сот отырысы күн тәртібінің сақталуын
қамтамасыз етеді, сот талқылауының барлық қатысушыларына олардың құқықтары
мен міндеттерін және ... ... ... ... ... Сот
талқылауына қатысушы адамдардың бірі төрағалық ... ... ... ... бұл қарсылық білдіру сот отырысының хаттамасына
енгізіледі.
Басты сот талқылауы ... ... ... көзделгеннен басқа
жағдайларда сотталушының міндетті түрде қатысуымен өтеді. Сотталушы
келмеген ... іс ... ... тиіс. Сот дәлелді себептерсіз келмеген
сотталушыны келтіруге, сондай-ақ оған қатысты бұлтартпау шарасын ... ... ... ... ... сотталушы сот отырысына келуден
бас тартқан кезде сот істі ... ... ... ... ол
болмағанда қарауға құқылы.
Сотталушы болмағанда істі талқылауға:
1) ауырлығы шағын қылмыс ... үшін ... ... істі ... қарау туралы өтініш берген;
2) сотталушы ҚР-нан тыс жерлерде болған және сотқа ... ... ғана жол ... мүмкін.
Сотталушының қорғаушысы дәлелдерді зерттеуге қатысады, сотқа айыптаудың
мәні және оның ... ... ... ... немесе оны ақтайтын мән-жайлар туралы, жазалау шарасы туралы,
сондай-ақ сот талқылауында туындаған ... да ... ... ... ... ... және оны осы сот ... ауыстыру мүмкін болмаған
кезде істі талқылау кейінге қалдырылады. Сот отырысына ... ... тек ... ... ғана жол беріледі. Егер сотталушы
шақырған қорғаушының қатысуы ұзақ уақыттың ішінде мүмкін ... сот ... ... ... қалдыра отырып, айыпталушыға басқа қорғаушыны
таңдауды ұсынады, ал ол бас ... ... жаңа ... тағайындайды.
Іске жаңадан кіріскен қорғаушыға сот талқылауына қатысуға дайындалу
үшін қажетті уақыт беріледі. Ол өзі іске ... ... істі ... ... ... кез ... әрекеттің қайталануы туралы өтініш
жасауға құқылы.
Прокурордың жеке айыптау істерін қоспағанда, мемлекеттік айыптаушы
ретінде бас сот ... ... ... және көп ... ... ... ... айыптауды бірнеше
прокурор қолдауы мүмкін.
Егер сот талқылауы кезінде прокурордың одан әрі ... ... ... ол ... ... Іске жаңа ... ... уақытқа дейін сотта жасалған іс-әрекеттерді ... ... ... ... ... бойынша сот оған ... ... үшін ... бере ... ... ... және оларды зерттеуге қатысады, ... мәні ... ... сот талқылауы кезінде туындаған басқа да
мәселелер бойынша өзінің пікірін баяндайды, сотқа қылмыстық заңды қолдану
және ... жаза ... ... ... айтады.
Егер мұны азаматтардың құқықтарын, мемлекеттік ... ... ... ... етсе, прокурор іс бойынша азаматтық талап қояды
немесе оны ... ... ... ... заң талаптарын және істің ... ... ... негізделген өзінің ішкі көзқарасын
басшылыққа алады. ... ... ... және оның ... ... ... ... айыптауды өзгерте алады. Прокурор, егер
айыптау сот талқылауында қолдау таппады деген қорытындыға келсе, ... ... ... ... ішінара) міндетті. Мемлекеттік айыптаушының
айыптаудан бас ... сот ... ... сот ... ... жол
беріледі.
Прокурор айыптаудан толық бас тартқан жағдайда, егер айыптаудан
жәбірленуші де бас тартса, сот өз ... істі ... Ал ... ... ... етсе, ст істі талқылауды жалғастырып, оны жалпы
тәртіппен шешеді. Бұл жағдайда прокурор ... одан әрі ... ал ... ... өзі ... өкілі арқылы қолдайды.
Жәбірленушінің өтініші ... сот оған өкіл ... үшін ... беруге тиіс.
Прокурор мен жеке ... ... ... бас ... ... сот
айыптаудың тарап айыптаудан бас тартқан ... істі ... ... ... іс жалпы тәртіппен қаралады. Егер прокурор
айыптауды өзгертсе және жәбірленуші бұрынғы айыптауды ... ... ... жаңа айыптау бойынша қарайды.
Басты сот талқылауы жәбірленушінің немесе оның ... ... ... ... сот істі талқылау немесе ... ... ... ... жағдайларын толық анықтаудың және
оның құқықтары мен заңды мүдделерін қорғаудың мүмкін ... ... ... қалдыру туралы мәселені шешеді. Егер сот отырысына жәбірленушінің
өкілі келсе, сот бұл ... ... ... ескере отырып шешеді.
Жәбірленушінің өтініші бойынша сот оны айғақ беру үшін белгілі уақытта
келуге міндеттей отырып, сот отырысына қатысудан босата алады.
Жеке ... ісі ... ... сот отырысына дәлелсіз
себептермен ... істі ... әкеп ... ... ... ... іс ... жөнінде жәбірленушінің қатысуынсыз қаралуы мүмкін.
Сот талқылауына азаматтық талапкер, азаматтық жауапкер немесе олардың
өкілдері қатысады.
Азаматтық талапкер немесе оның ... ... ... ... ... ... мүмкін. Азаматтық талапкердің азаматтық сот ісін ... ... қою ... ... азаматтық талапкердің немесе оның өкілінің өтініші ... ... ... ... ... ... ... құқылы.
Сот қажет деп тапқан жағдайда немесе талап қоюды прокурор қолдағанда
сот ... ... ... ... ... оның ... ... байланыссыз қарайды.
Азаматтық талапкердің немесе оның өкілінің келмеуі азаматтық талап
қоюды ... ... ... ... ... ... қарап сөз сөйлегенде,
айғақ бергенде және мәлімдеме ... ... ... Бұл ережелерден
шегінуге төрағалық етушінің рұқсатымен ғана жол ... ... ... ... ... ... сәйкес, орнынан тұрып, сот отырысына
қатысуға тиісті адамдардың келгені туралы ... және ... ... ... ... ... баяндамасы залда отырған адамдарды тізіп
айтудан басталады және мұны прокурорды атаудан бастау міндетті емес.
Мысалы: «Сот отырысы залына ... ... ... ... ... Иванов, оның қорғаушылары – Иванова және адвокат Петров
келді, сондай-ақ прокурор Ахметов келіп отыр (бұл ... ... ... ... ... деген сөз айтудың қажеті жоқ, себебі келген
прокурордың позициясы әлі белгісіз, ол ҚІЖК-нің ... ... ... үшін ... кері ... ... немесе істі қосымша тергеуге
жіберу туралы өтінім мәлімдеуге құқылы), жәбірленуші Сидоров, ... … , ... …, ... …, ... … , ... ... куәнің заңды
өкілі … келді. Сырқаттануына байланысты жәбірленуші Ысқақов келмей қалды,
бірақ оның өкілі Ыбыраева келіп отыр. Екі куә ... ... ... ... болуына орай, Баев шақыру қағазын алды, бірақ сотқа келмей
қалуының ... ... ... сот ... ... ... ... қызметін
пайдалануға ниет білдірсе, судья аудармашы ретінде кімнің қатысатынын
хабарлайды және ... ... ... ... ... ... құқықтарының бар екендігін хабарлайды: аударманы жүзеге асыру
кезінде қатысушыларға аударманы нақтылау үшін сұрақтар қою; ... ... ... ... өзге де іс ... әрекеттерінің хаттамасымен,
сондай-ақ тиісті бөлігінде сот отырысының хаттамасымен ... ... ... мен дұрыстығына қатысты хаттамаға ... ... ... егер оның ... үшін қажетті білімі болмаса, іс бойынша
іс жүргізуге қатысудан бас тарту; ... ... ... ... ... ... тергеу және өзге де іс жүргізу әрекетіне ... ... ... ... өтем және егер іс ... ... қатысу оның қызметтік міндетінің ... ... ... ... үшін сыйақы алу.
Сонымен қатар, судья ҚІЖК-нің ... ... ... мынадай міндеттерінің бар екендігін түсіндіреді: ... ... ... ... ... ... өзіне тапсырылған
аударманы дәл және толық ... оның ... ... ... ... ... ... қатысушыларға олардың ана
тіліндегі немесе олар білетін тілдегі аудармасында ... іс ... ... ... ... ... куәландыру; аудармашы
ретінде тартылуына байланысты өзіне белгілі болған істің жағдайы ... ... өзге де ... ... тергеу әрекеттерін
жүргізу кезінде және сот отырысы уақытында тәртіп сақтау.
Содан соң төрағалық етуші аудармашыға ... ... ... үшін ... жауаптылыққа тартылатыны туралы ескертеді, бұл
жөнінде оған қол қойдырылады да ... сот ... ... тіркеледі.
Сонымен қатар аудармашыға дәлелді себептерсіз ... ... ... ... бас тартқаны немесе жалтарғаны үшін әкімшілік жауапқа
тартылатыны туралы ескертіледі.
2 БАСТЫ СОТ ТАЛҚЫЛАУЫ
2.1 ... сот ... ... сот ... ... қалыпты жұмысын және процеске қатысушылардың
қауіпсіздігін қамтамасыз ететін жағдайда өтеді.
Соттың сот отырысы залына кіруінің алдында сот ... "Сот ... деп ... сот ... қатысып отырғандардың бәрі орындарынан
тұрады, мұнан соң төрағалық етушінің ұсынуы бойынша өз орындарына отырады.
Сот ... ... бәрі ... ... ... ... және мәлімдеме жасағанда орындарынан тұрады. Бұл ережелерден
ауытқуға төрағалық етушінің ... жол ... сот ... ... ... сондай-ақ сот отырысы
залында қатысып ... ... ... ... етушінің сот
отырысының тәртібін сақтау туралы өкіміне бағынуға тиіс ... алты ... ... ... егер олар тарап немесе куә болмаса, сот
отырысы залына жіберілмейді. Қажет болғанда сот приставы ... ... ... ... талап етуге құқылы. Залға сондай-ақ мас адамдар
жіберілмейді.
Сот ... ... ... ... ... ... қолдануға
және киноға түсіруге төрағалық етушінің рұқсатымен ғана жол ... ... ... бұзған, төрағалық етушінің өкімдеріне бағынбаған,
сол сияқты сотты құрметтемеуді анық ... өзге де ... ... ... төрағалық етуші сот отырысы залынан адамды
шығарып жіберуге немесе сотты құрметтемеу ... ... ... және ... ... ... ... бұзушылық туралы заңнамада
белгіленген тәртіппен әкімшілік жаза қолдануға ... ... ... мен ... ... процестің кез келген қатысушысына немесе
өзге адамға қатысты жүргізілуі мүмкін. ... жаза ... сот ... ... ... шығарып жіберілсе, онда үкім оның
көзінше жариялануға немесе ол жарияланғаннан кейін дереу ... ... ... ... залынан процеске қатысушыны шығарып жіберу және әкімшілік
жаза қолдану туралы сот қаулы шығарады.
Сот отырысы залында ... ... ... ... қатысушы болып
табылмайтын адамдар тәртіп бұзған жағдайда олар төрағалық етушінің ... сот ... ... ... ... қоса сот ... әкімшілік
жаза қолдануы мүмкін.
Егер тәртіп бұзушының сот отырысындағы іс-әрекетінде басқа ... ... не ... ... ... сот тиісті тәртіппен
қылмыстық немесе әкімшілік іс қозғау үшін материалдар жібереді.
Судья сот отырысы ... ... ... ... ... залдағы
жағдай ресми және салтанатты болуға, ал залда отырғандардың мінез-құлқында
судьяға деген ... ... ... ... ... судья қатаңдық пен айбындылық кейпінде болуға тиіс.
Мантия киіп, дәлізде жиналып қалған адамдар ... ... ... өте
алмай жатқан немесе сот отырысы залына көп томдық істің материалдарын әзер
көтеріп ... ... ... ... мантиясы арнайы халатқа ұқсап кеткен
судьяны көру аса жағымды әсер қалдырмауы мүмкін. Судьяның ... ... ... ... және ... ... басқа азаматтар
тарапынан оған деген құрметтің ... ... ... ... ... ... ... іс материалдарының залға жеткізілуін қамтамасыз етуді
хатшының, приставтың немесе көмекші ... ... ... ... жатқызған жөн;
2) судья сот отырысы залына кірер кезде сот ... ал ол ... сот ... ... ... келе ... деп ... дауыспен
айту арқылы залда отырған адамдарды орындарынан тұрғызып, судьяны қарсы
алуға ... ... Сот ... ... ... ... тиісті рұқсат
еткеннен кейін ғана өз орындарына отырады. Сот приставы барлық адамдардың
аталған талаптарды ... ... ... ... тиіс;
3) қандай да бір адамдардың бұл талаптарды орындамағаны туралы
төрағалық ... ... тиіс және ... ... ... білдіру ретінде бағалануы мүмкін. Бұл ережеден ... ... ... ғана жол ... Атап ... ... мүгедектігіне және т. с. байланысты ... ... ... ... ... жоқ ... осындай рұқсат жасалуы мүмкін.
Кейін төрағалық етуші жәбірленушіге, жеке айыптаушыға, азаматтық
талапкерге, ... ... және ... ... ... 75, ... 78, 80, 81-баптарында көзделген басты сот талқылауындағы олардың
құқықтарын ... ... ... 340-бабы бойынша судья жәбірленушілерге және
жәбірленушілердің өкілдеріне ҚІЖК-нің 75, 80-баптарында көзделген басты сот
талқылауындағы олардың құқықтары мен міндеттерін ... ... ... және ... өкілінің міндеттері:
- қылмыстық процесті жүргізуші органның шақыруы бойынша келу, іс
бойынша белгілі барлық мән-жайларды шын ... және ... ... ... ... іс бойынша белгілі мән-жайлар туралы мәліметтерді жарияламау;
сот ... ... ... тәртіпті сақтау.
Жәбірленуші және жәбірленуші өкілінің құқықтары:
- айыпталушыға тағылған айып туралы білу; айғақ беру;
- ... ... ... мен ... білдіру;
- ана тілінде немесе өзі білетін тілде айғақ беру;
- апелляциялық ... ... ... ... ... ... ... сатыдағы сотта істі сот талқылауына қатысу;
- сот жарыссөздерінде сөйлеу; айыптауды қолдау;
- сот ... ... ... және оған ... беру;
- соттың әрекетіне шағым келтіру;
- соттың үкімі мен ... ... іс ... ... ... мен наразылықтар туралы білу және
оларға қарсылық ұсыну;
- мәлімделген шағымдарды, өтінімдерді және ... ... ... ... ... айыптау істері бойынша, сондай-ақ бірінші рет жасалған шағын және
орташа ауырлықтағы қылмыстар туралы істер бойынша ... ... оның ... ... келу ... бар екендігі түсіндіріледі.
Сот отырысында тәртіп ... ... ... үкімдеріне
бағынбаған кезде процеске қатысушыға тәртіпті қайта бұзуы оны сот отырысы
залынан шығарып жіберуге әкеп ... ... ... жаза ... ... ... ескертіледі.
Сот отырысы залында сот процесінің тәртібін ... ... ... ... ... салынады.
Бір ескерте кететін жайт, сот отырысы залында суретке түсіруге, дыбыс
бейнежазбаларды қолдануға және киноға ... ... ... ғана жол ... Басты сот талқылауының ашылуы
Басты сот талқылауы үшін белгіленген уақытта ... ... ... ... және ... ... ... қаралатынын, сондай-ақ істің
ашық немесе жабық сот отырысында талқыланатыны туралы хабарлайды.
Сот отырысының хатшысы сот отырысына қатысуға ... ... ... ... және ... ... ... хабарлайды.
Төрағалық етуші аудармашы ретінде кімнің қатысып отырғанын хабарлайды
және оған ҚІЖК-ң 85-бабында көзделген құқықтарын, міндеттерін түсіндіреді.
Төрағалық етуші ... ... ... ... ... үшін
қылмыстық жауаптылығы туралы ескертеді, бұл туралы одан қолхат алынып, ол
сот ... ... қоса ... ... ... ... ... жалтарған жағдайда оған заңдарда белгіленген
тәртіппен ... жаза ... ... ... ... ескертіледі.
Төрағалық етуші келген тараптарға, куәларға, сарапшыға, маманға олардың
аудармашыдан бас тартуын мәлімдеу құқықтарын түсіндіреді және ... ... әкеп ... ... ... ... ... бас тартуды сот ҚІЖК-ң 89-бабында белгіленген ережелер бойынша
шешеді. Егер ... бас ... ... сот ... ... куәлар олардан жауап алу басталғанға дейін сот отырысы залынан
шығарылады. Төрағалық ... сот ... ... ... ... ... ... сот отырысы залындағы өзге адамдармен сөйлеспеуі үшін
шара қолданады.
Төрағалық етуші сот құрамын ... ... ... ... ... ... ... жауапкер немесе олардың
өкілдері, сондай-ақ сот ... ... сот ... ... ... табылатынын хабарлайды.
Төрағалық етуші тараптардың сот құрамынан немесе судьялардың бірінен,
сондай-ақ ҚІЖК-ң 337-бабында аталған адамдардан ҚІЖК-ң 90, 91, 94, 95, ... ... ... бойынша бас тартуды мәлімдеу құқығын
түсіндіреді. Бұл ережелер ... ... ... да ... бас ... сот ҚІЖК-ң 89, ... ... ... ... ... ... оның ... 69-бабында көзделген басты сот
талқылауындағы құқықтарын түсіндіреді.
Төрағалық етуші жәбірленушіге, жеке айыптаушыға, азаматтық ... ... және ... ... ... ... 75, 76, 77, ... 81-баптарында көзделген басты сот талқылауындағы құқықтарын
түсіндіреді. Жеке ... ... ... ... ... рет жасалған
шағын және орташа ауырлықтағы қылмыстар ... ... ... ... қоса оның ... ... келу құқығы
түсіндіріледі.
Төрағалық етуші сарапшыға оның ҚІЖК-ң 83-бабында көзделген құқықтары
мен міндеттерін түсіндіреді және оған ... ... ... ... ... ... туралы ескертеді, бұл туралы сарапшыдан қолхат
алынады, ол басты сот талқылауының ... қоса ... ... маманға оның ҚІЖК-ң 84-бабында көзделген құқықтары мен
міндеттерін түсіндіреді және оған өз ... ... бас ... ... үшін ... ... ... ескертеді.
Судья сот отырысын ашады.
1) төрағалық етуші залдағы ... бәрі өз ... ... көз
жеткізіп, ал қажет болғанда оларды тыныштық сақтауға шақырып, ... сөз ... сот ... ... отырысы ашық деп жарияланды. ... (мысалы, Иванов Иван Ивановичті
Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 175-бабы 2-бөлігінің «а, б, ... ... ... ... деп) ... ... қылмыстық
іс тыңдалады».
Сот отырысын ашқанда судья басты сот талқылауы ... ... ... және ... ... ... ... ететін
жағдайда өтуге тиіс екендігін және ҚІЖК-нің 314-бабы бойынша ол ... ... сот ... басшылық жасайтынын, әділ ... ... пен ... ... отырып, тараптар құқықтарының
теңдігін қамтамасыз ету үшін осы ... ... ... ... ... ... жан-жақты және толық зерттеу үшін ... ... ... ... ... ... ... сот отырысы күн тәртібінің сақталуын
қамтамасыз ... сот ... ... ... ... құқықтары
мен міндеттерін және оларды жүзеге асырудың тәртібін түсіндіреді. Сот
талқылауына ... ... бірі ... ... ... қарсылық
білдірген жағдайда бұл қарсылық білдіруді хатшы сот ... ... ... сот ... ашып және ... ... тыңдалатынын жариялап, төрағалық
етуші сот отырысының хатшысына қарап мынадай сөз айтады: «Сот ... сот ... ... ... ... ... ... және келмегендердің келмеу себептері туралы хабарлауын сұраймын».
Төрағалық етуші келген тараптарға, куәларға, сарапшыға, маманға олардың
аудармашыдан бас тартуын мәлімдеу ... ... және ... ... бойынша егер аудармашының құзырлы еместігі анықталса немесе ... ... ... іс бойынша іс жүргізуге ... ... егер ол осы іс ... ... ... ... ... болып табылса, куә ретінде шақырылған болса немесе шақырылуы
мүмкін ... егер ол осы ... іс ... іс жүргізуге сарапшы, маман, куә,
сот отырысының ... ... ... ... ... ... ... жәбірленушінің өкілі, азаматтық талапкер немесе
азаматтық жауапкер ретінде қатысқан болса;
- егер ол жәбірленушінің, азаматтық талапкердің, азаматтық ... ... ... ... ... ... ... оның заңды
өкілінің туысы, прокурордың, тергеушінің немесе анықтаушының туысы ... ол жеке өзі, ... ... ... ... осы іске ... деп
есептеуге негіз беретін өзге мән-жайлар бар болса [22,43-бет].
Адамның ... ... ... ... ... егер оның ... ... көрінеу қате болғаны анықталмаса, оның осы ... ... іс ... ... ... одан әрі қатысуын жоққа шығаратын
мән-жай болып табылмайтынын судья назарда ... ... ... ... ... ... бас тартуға әкеп
соғатын заңда көзделген негіздемелерді түсіндіргенде, сот ең ... ... оның ... ... ... ... өзіне белгілі
мән-жайлар туралы сұрайды. Мұндай мән-жайлар бар болған жағдайда, қылмыстық
процеске ... ... ... ... ... ... ... адамның іске аудармашыны қатыстыруға қарсылық
білдіру туралы өтінімдері болған жағдайда, ... ... ... ... сөз сөйлеуінің және процеске басқа да қатысушылардың
мәлімделген қарсылық ... ... өз ... ... ... Егер іске қатысушы прокурор өз бетінше аудармашыға қарсылық
білдірмесе, заң бойынша ... ... ... ... ... жүктелген органның өкілі ретіндегі оның пікірі қорытынды ретінде
соңғы кезекте ... ... ... ... ... төрағалық етуші кеңесу
бөлмесінде қабылдайды және дәлелді жеке қаулы нысанында шығарады, ол жеке
шағым түсіруге, наразылық ... ... іс ... іс ... ... ... мүмкін етпейтін
заңда көзделген мән-жайлар болған жағдайда, тіпті қорғау, ... ... ... ... ... сарапшының,
маманның тарапынан тиісті өтінімдер болмаса да, ... ... ... ... ... ... шығарып, аудармашыны іс ... ... ... ... етуші қаулымен (аудармашыны іс бойынша іс жүргізуге ... ... оған ... ... ... қабылдамау туралы)
келіспеушілік туралы уәждерді апелляциялық немесе ... ... ... ... ... ... бас тарту қанағаттандырылса, сот басқа аудармашыны
шақырады.
Сот отырысында төрағалық етуші ... өз ... ... жүзеге асыруы үшін тиісті жағдайды қамтамасыз ... ... ... ... ... ... үстелмен, жазу құралдарымен қамтамасыз
етілуге тиіс, сот отырысы кезінде төрағалық етуші айғақтардың көлемі үлкен
болған ... ... ... ... үшін адамдардан жауап алуды
оқтын-оқтын үзуі мүмкін.
2.3 Сотталушының құқықтары мен ... ... ... ету ... сот ... ... ... жоғарылату мәселелері
Басты сот талқылауы 315-баптың екінші бөлігінде көзделгеннен ... ... ... ... ... өтеді. Сотталушы
келмеген кезде іс кейінге қалдырылуы тиіс. Сот дәлелді себептерсіз келмеген
сотталушыны келтіруге, сондай-ақ оған ... ... ... қолдануға
немесе өзгертуге құқылы. Күзетпен ұстаудағы сотталушы сот отырысына ... ... ... сот істі ... міндетті түрде қатысуымен ол
болмағанда қарауға құқылы.
Сотталушы болмағанда істі ... ... ... ... ... үшін айыпталған сотталушы істі оның
қатысуынсыз қарау туралы өтініш берген;
2) сотталушы Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде болған және ... ... ... ғана жол берілуі мүмкін.
Төрағалық етуші сотталушының тегін, атын, әкесінің атын, ... ... ... және ... сот ісі ... тілді білетінін, тұратын
жерін, немен айналысатынын, білімін, ... ... және оның жеке ... ... да деректерді анықтай отырып, оның жеке басын айқындайды.
Мұнан кейін төрағалық ... ... ... ... ... ... қаулының немесе айыптау ... ... және ... ... анықтайды. Бұл ... ... бұл ... ... ... ... ... сондай-ақ ҚІЖК-ң 393-
бабының екінші бөлігінде көзделгеннен басқа жағдайларда ... ... ... ... ... ... айыптау
хаттамасының көшірмелері тапсырылған күннен бастап үш тәуліктен басталмауға
тиіс.
Төрағалық етуші сотталушыға оның ҚІЖК-ң 69-бабында көзделген басты ... ... ... жеке басын және оған айыптау қорытындысы көшірмесінің
уақтылы ... ... ... іс ... мәліметтермен салыстыра
отырып, төрағалық етуші сотталушыдан оның тегін, атын, ... ... ... ... күнін және жерін, сот ісі жүргізілетін тілді білетінін,
тұратын жерін, яғни ... ... ... және іс ... ... ... қолға түсіру, қамауға алу кезінде), немен айналысатынын
(жұмыс істейтін немесе оқитын жерін, сыныбын, ... ... ... ... және т. с.), ... отбасы жағдайын (үйленбегенін,
үйленгенін, кәмелетке толмаған балаларының, қарт ... және ... ... ... да адамдардың бар-жоғын,
олардың санын және жасын, әсіресе, егер жас балалар, мүгедектер бар болса),
оның сайланбалы органның депутаты болып табылатындығын не ... ... ... ... марапаттарының бар-жоғын, мүгедектігін
сұрайды және оның жеке басына қатысты басқа да ... ... ... ... қатысты оның қамауға алынған уақытын міндетті
түрде нақтылаған жөн.
Судья залда отырған прокурордың, тараптар өкілдерінің сотталушының жеке
басына байланысты ... ... ... ... сұрақтар қоюына
рұқсат еткені жөн.
Айыптау қорытындысының, айыптауды ... ... ... ... ... ... ... қашан тапсырылғаны туралы
мәселені айқындау мына ... ... ... сот ... айыптау
қорытындысының, айыптауды өзгерту туралы қаулының немесе ... ... ... ... ... үш ... ... тиіс.
Сот тәжірибесінде сотталушылардың біреуі оған айыптау қорытындысының
көшірмесі тапсырылмағанын, ал іске тіркелген ... оның ... ... қол ... ... ... сотталушыға оқылуы мүмкін емес
көшірме (сапасыз ксерокөшірме және т. с.) ... ... ... ... қорытындының көшірмесі тапсырылғаны (мысалы, тергеуші
тарапынан бұрмалау орын алған ... ... ... істі сотқа
жібергенде айыптаудың ... ... ... ... ... жаңа ... ... жасалған жағдайда және т. с.)
анықталатын жағдайлар жиі кездеседі. Бірінші ... ... ... ... және оның қойған қолы қолдан жалған ... ... ... ... оған ... ... ... тапсыру шараларын дереу қабылдаған жөн, ал істі талқылауды ҚІЖК-
нің 363-бабының талаптарына ... кем ... үш ... ... ... ... ... өзі оған аталған іс жүргізу құжаттары тапсырылған
күннен бастап үш тәулік өтпес бұрын сот ... ... ... ... сот бұл ... ... жасауға құқылы. Бұл ретте одан ... ... ... ... тағы бір ... жеке ... ... сот талқылауы қандай
жағдайда да айыпталушы шағымның көшірмесін алған күннен бастап үш тәулік
өткенге ... ... ... ... ... ... сұрап, судья оларға ҚІЖК-нің
69-бабына сәйкес, әрбір ... ... ... бар ... ... сатыдағы сотта істі сотта талқылауға қатысуға және ... ... ... сот ... ... ... ... ету, заңға
қайшы келмейтін құралдармен және ... ... ... мен заңды
мүдделерін қорғау және қорғануға дайындалу үшін жеткілікті уақыты мен
мүмкіндігі болу;
- ... не үшін ... білу және өзін ... ... ... ... көшірмесін алу;
- қылмыстық процесті жүргізуші органнан өзінің құқықтарын және
мүдделерін ... іс ... ... ... туралы хабардар етілу;
- бұлтартпау шараларын қолдану туралы қаулының көшірмесін алу;
- өзіне тағылған айып ... ... мен ... ... айғақ беруден бас тарту;
- дәлел ұсыну;
- өтінім мен қарсылық мәлімдеу;
- ана тілінде немесе өзі білетін тілде айғақ беру және түсінісу;
- ... ... ... пайдалану; қорғаушысының болуы;
- қорғаушымен оңаша және құпия жолығу;
- ... ... ... қою, ... ... ... ... сарапшының қорытындысымен танысу;
- соттың әрекеттері мен шешіміне шағым беру;
- ақтамайтын негіздемелер бойынша істі қысқартуға қарсылық білдіру;
- сот жарыссөздерінде сөйлеу және ... ... ... сотталған немесе ақталған адам болып табылатын оның сот отырысының
хаттамасымен танысуға және оған ескертпелер беру;
- соттың үкіміне, ... ... ... ... ... ... ... алу;
- іс бойынша келтірілген шағымдар мен қарсылықтар туралы білу және
оларға қарсылық ... ... ... мен ... сотта қаралуына қатысу [24,29-
30-беттер].
Құқықтарының түсінікті екендігі туралы сотталушының әрқайсысын жеке-
жеке сұраған жөн.
2.4 Сот тергеуі
Сот тергеуі ... ... ... ... ... ал жеке ... ... бойынша-арыз берген адамның немесе оның
өкілінің, ал олар болмағанда-сот отырысы хатшысының шағымды баяндауынан
басталады.
Айыптау ауырлығы ... ... ... ... ... айыптаудың
бір бөлігінен бас тартылған кезде айыптаушы сотқа айыптаудың ... ... ... ... ... ... етуші сотталушыдан оған айыптаудың түсінікті-түсінікті емес
екенін ... оған ... ... түсіндіреді және оның тағылған
айыпқа өз көзқарасын сотқа хабарлау ... ... ... ... ала ... ... ... кезінде білдірілген кінәсін
мойындау немесе мойындамаумен байланысты емес екенін, өз ... ... ... ... ... жауап беруге міндетті
емес екені және сотталушының жауап беруден бас ... оған ... ... ... ... ... өз ... құқылы. Сотталушының жауап бермеуі оның өз кінәсін мойындамағаны
деп түсініледі.
Төрағалық етуші сотталушыдан оған ... ... ... ... ... ішінара) сұрайды. Егер сотталушы бұл
сұраққа жауап берсе, онда ол ... ... ... ... ... ... оның ... талап қоюды мойындамағаны деп түсініледі.
Тараптар сотталушыға оның ... ... ... ... ... ... ... және қорғаушы тараптар ұсынған ... ... ... ... ұсынады. Дәлелдемелерді зерттеу
тәртібін тараптармен келісе отырып, сот белгілейді. Дәлелдемелерді зерттеу
тәртібін белгілеу ... ... ... ... сот ... шығарады.
Сотталушы төрағалық етушінің рұқсатымен сот тергеуінің кез ... ... ... ... жауап алудың алдында төрағалық етуші тағылған айып және
істің басқа да ... ... ... беру немесе бермеу құқығын, сондай-
ақ сотталушының барлық айтқаны өзіне қарсы пайдаланылуы мүмкін екенін оған
түсіндіреді.
Сотталушы айғақ ... ... ... ... ... болып одан қорғаушы
және процеске қорғаушы тарапынан қатысушылар, ... ... ... және ... айыптаушы тарапынан қатысушылар жауап ... ... ... ... және іске қатысы жоқ ... ... ... одан тараптар жауап алғаннан кейін сұрақ қояды, алайда
нақтылау сұрақтары жауап алудың кез келген сәтінде ... ... ... ... ... ... ... алуға тараптардың
өтініші немесе соттың бастамашылығы бойынша жол ... бұл ... ... Бұл ... ... сот ... ... қайтып келгеннен
кейін оған өзі болмаған кезде сот мәжілісінің хаттамасына ... ... және өзі ... ... ... ... ... қою
мүмкіндігі беріледі.
Сотталушының іс бойынша сотқа дейінгі ... ... ... ... ... ... ... алу хаттамасына қоса берілген оның
айғақтарының дыбыс жазбасын, бейне жазбаны ... ... ... ... ... ... ... айғақ беруден бас тартқан кезде;
2) іс сотталушы болмаған кезде қаралғанда;
3) сот талқылауымен алдын ала тергеу ... ... ... ... ... ... жол беріледі.
Жәбірленушіден ҚІЖК-ң 351-бабының екінші, үшінші, төртінші, бесінші,
алтыншы және жетінші бөліктерінде көзделген куәлардан жауап алу ... ... ... ... ... етушінің рұқсатымен сот тергеуінің кез ... ... ... ... жеке-жеке және жауап алынбаған куәлардың қатысуынсыз жауап
алынады.
Жауап алудың ... ... ... ... жеке ... ... оның
сотталушыға және іске қатысушы ... ... ... қарым-қатынасын
анықтайды, іс бойынша шын айғақтар беру ... ... ... ... ... ... ... бас тартқаны және ... ... ... үшін ... ... Куәға, сондай-ақ өзіне-өзі,
жұбайына (зайыбына) және жақын туыстарына ... ... ... ал ... ... ... ішкі ... сеніп ашқан адамдарға да
қарсы айғақтар беруден бас ... ... ... ... Заң бойынша
айғақ беру міндетінен босатылған, бірақ айғақ ... ... ... ... ... ... бергені үшін жауаптылығы түсіндіріледі.
Куәға ҚІЖК-ң 82-бабында көзделген оның басқа құқықтары мен ... ... Куә ... ... ант ... «Сотқа іс бойынша өзіме
белгілі болған барлық мән-жайды, тек қана шындықты, барлық шындықты ... ... ... ... айтпауға ант етемін.». Куәдан оған өз
міндеттері мен ... ... ... қолхат алынады. Қолхат
сот отырысының хаттамасына ... ... ... жәбірленуші, азаматтық талапкер, азаматтық жауапкер
және олардың өкілдері, ... және оның ... ... алады. Бірінші
болып өтініші бойынша сот отырысына осы куә шақырылған тарап сұрақ ... ... одан ... жауап алып болғаннан кейін сұрақ қояды.
Куә соттың талап етуі бойынша оған ұсынылатын жазбаларды ... өз ... ... қолындағы құжаттарды оқып шығуға рұқсат
беріледі. Бұл құжаттар сотқа ұсынылады және оның ... ... ... ... алынған куәлар сот отырысы залында қалады және олар сот тергеуі
аяқталғанға дейін ... ... және ... ... ... тиіс.
ҚІЖК-ң 101-бабында көзделген жағдайларда, куәнің және оның жақындарының
қауіпсіздігін қамтамасыз ету ... сот ... жеке басы ... ... жарияламаә, оны процеске басқа қатысушылар көрмейтіндей жағдайда
одан жауап алуға құқылы, бұл туралы ... ... ... төрт жасқа дейінгі кәмелетке толмаған жәбірленушіден, куәдан жауап
алу, ал соттың қалауынша-он төрт жастан он ... ... ... ... ... алу педагогтың қатысуымен жүргізіледі. ... ... ... ... ... ... кәмелетке толмаған адамның өзге
де заңды өкілдері шақырылады. Аталған адамдар төрағалық ... ... және ... сұрақ қоя алады.
Он алты жасқа толмаған жәбірленушіден, куәдан ... ... ... ... оған шын және ... ... іс үшін маңызын
түсіндіреді. Айғақ беруден бас тартқаны және көрінеу ... ... ... ... ... ... ... ескерту жасалмайды және олардан
қолхат алынбайды.
Тараптардың ... ... ... ... бастамашылығы бойынша
кәмелетке толмаған жәбірленуші мен куәдан жауап алу сотталушы жоқ ... ... бұл ... сот ... ... Сотталушы сот отырысы
залына қайтып келгеннен кейін оған кәмелетке ... ... ... жария етіледі, жәбірленушіге, куәға сұрақ қою және олардың
айғақтарына орай өз ... беру ... ... сегіз жасқа толмаған жәбірленуші, куә сот олардың әрі қарай қатысуын
қажет деп таныған жағдайлардан басқасында, олардан жауап алынғаннан ... ... ... ... талқылауында жәбірленуші мен куәнің іс бойынша сотқа дейінгі іс
жүргізу немесе кейінгі сот талқылауы ... ... ... ... жауап алудың бейнежазбасы мен киноға түсіруін жария етуге:
1) бұл айғақтар мен ... ... ... ... арасында елеулі
қайшылықтар бар болған жағдайда;
2) олардың сот ... келу ... ... ... ... ... немесе куәнің сот отырысына қатыспауы кезінде жол
беріледі.
Жәбірленуші мен куә ... ... ... ... ... ... бейнежазбасы мен киноға түсіруін естіртіп-көрсету ҚІЖК-ң ... ... ... ... ... орын алуы ... ... өтініші бойынша немесе өз бастамасымен сараптама
тағайындауға құқылы.
Сараптаманы алдын ала ... ... ... ... ... не сот ... ... сарапшы (сарапшылар) жүргізеді.
Сотта сараптама жүргізу осы 354-баптың талаптары ескеріле отырып, ҚІЖК-
ң 32-тарауында жазылған ережелер бойынша жүзеге асырылады.
Сарапшының сот ... ... ... ... ... ... мән-жайларды зерттеуге қатысуға: жауап алынатын адамдарға
сұрақ беруге, қылмыстық істің материалдарымен танысуға, сараптама ... ... сот ... ... ... ... етуші тараптарға іс үшін мәні бар ... ... ... ... ... ... ... беруді ұсынады. Қойылған
сұрақтар жария етілуге және олар ... сот ... ... тыңдалуға тиіс.
Тараптар сараптамалық зерттеу объектісі ретінде заттарды, құжаттарды
ұсынуға ... ... ... ... ... сот дәлелді қаулы
шығаруға міндетті.
Мәселені қарап және ол бойынша тараптардың ... ... сот ... ... ... іске қатысы жоқ немесе сарапшының құзыретіне
жатпайтындарын алып тастайды, жаңа мәселелерді тұжырымдайды.
Сарапшы ... ... ... ... ... сот ... ... және ҚІЖК-ң 83-бабымен көзделген оның құқықтары мен
міндеттері түсіндіріледі. Сот тараптардың ... ... ... ... үшін ... ... сот ... кейінге қалдыруға құқылы [28,37-
38-беттер].
Сарапшы қорытындыны жазбаша түрде береді және оны сот мәжілісінде жария
етеді, содан кейін, одан жауап алу ... ... ... ... жүргізілуі мүмкін. Сарапшының қорытындысы іске тігіледі.
Сот талқылауында ... ... соң, ... ... жағдайларда сот қосымша немесе қайта сараптама тағайындауға
құқылы [29,109-бет].
Іс бойынша ... ... іс ... ... қорытынды берген сарапшы
сотқа шақырылған жағдайда, сот қорытындыны жария еткен соң, ол ... ... ... ... және ... ... ... құқылы.
Сарапшыдан жауап алу қорытынды жария етілгеннен кейін ғана ... ... ... толықтыру үшін жүргізілуі мүмкін.
Сарапшыға бірінші болып өтініші бойынша сараптама тағайындалған ... ... ... ... ... ... ... немесе қылмыстық
істі жүргізуші органның бастамасы ... ... ... ... ... тарап, содан соң қорғаушы тарап сұрақ қояды.
Сот жауап алудың кез келген ... ... ... ... ... барысында іске тігілген және жаңадан алынған заттай дәлелдемелер
сот тергеуі барысында сотта қаралуға және тараптарға ... ... ... қарау сот тергеуінің кез келген сәтінде тараптардың өтініші
бойынша да, сондай-ақ ... ... де ... ... ... ... ... қарауы үшін ұсынылуы мүмкін.
Заттай дәлелдемелер ... ... ... ... ... ... іс үшін ... бар мән-жайларға соттың назарын аударуға
құқығы бар.
Заттай дәлелдемелерді қарауды сот олар тұрған жерде осы ... ... ... ережелерді сақтай отырып жүргізуге тиіс.
Мән-жайларды куәландыратын тергеу іс-әрекетінің хаттамалары және қарау,
куәландыру, алу, тінту, мүлікке тыйым ... ... тану үшін ... ... телефонмен сөйлесуді тыңдау кезінде белгілі ... ... егер ... іс үшін ... бар мән-жайлар баяндалған
немесе куәландырылған болса, іске тігілген немесе сот отырысында ... ... ... ішінара жария етілуге тиіс. Сот отырысына ұсынылған
құжаттар соттың қаулысы бойынша іске тігілуі мүмкін [30,247-бет].
ҚІЖК-ң 349, 353, ... ... ... ... ... ... сондай-ақ тергеу ... мен ... ... ... ету ... ... білдірген тарап
не сот жария етеді.
Іс болған орынды және үй-жайды қарауды сот тараптардың қатысуымен, ... ... ... ... ... ... де ... орнына келген соң төрағалық етуші сот отырысының ... ... да сот ... ... Бұл ... сотталушыға,
жәбірленушіге, сарапшы мен маманға ... ... ... ... куәландыру, айғақтарды тұрған жерінде ... мен ... ... үлгілер алу үшін көрсету сот талқылауында тараптардың
қатысуымен, ҚІЖК-ң 226, 229, 238, ... және ... ... сақтала отырып, соттың қаулысы бойынша жүргізіледі.Егер
істің мән-жайлары бойынша бұл қажет болса, тану, куәландыру, эксперимент,
үлгілер алу үшін ... ... сот ... ... ... ... ... куәландыруды жеке үй-жайда дәрігер
немесе өзге маман жүргізеді, онда куәландыру актісі жасалып, қол қойылады.
Одан соң аталған адамдар сот ... ... ... онда олар ... ... адамның қатысуымен, егер куәландырылушының денесінде
таңбалар мен белгілер табылса, олар туралы ... ... ... ... ... ... ... Куәландыру актісі іске тігіледі.
Мемлекеттік айыптаушы айыптау дәлелдемелерін зерттеу аталған өтініш
туындаған сәтке қаралған дәлелдемелермен шектеу ... ... ... ... ... пікірін тыңдап, бұл өтінішті қанағаттандыруға
құқығы бар.
Қорғаушы табының ... ... ... ... ... ... ... оның өкілінің өтініші бойынша
ұсынылған және іске ... ... ... бас тартуға құқығы
бар. Мұндай бас тарту сот үшін міндетті.
Төрағалық етуші дәлелдемелерді зерттеу аяқталғаннан кейін:
1) тараптарға, олардың сот ... ал ... үкім ... ... сот ... ... ... ғана сілтеме жасауға құқылы
екендігін түсіндіреді;
2) тараптардан, олар сот тергеуін ... ... ма және ... ... ... ... ... туралы өтініш мәлімделген жағдайда, сот бұл
өтінішті талқылайды және оны шешеді.
Өтінішті шешкен және ... сот ... ... соң, ... ... толықтыру туралы өтініш туындамаған немесе сот оларды ... ... ... ... ... сот тергеуін аяқталды деп
жариялайды.
Ауыр немесе орташа ауыр қылмыстар туралы істер ... ... ... ... ... толық көлемінде, оның ішінде өзіне қойылған
талап-арызды мойындаса;
2) сотқа дейінгі іс жүргізу барысында ... ... ... ... ... ... ... бұзылуына жол берілмесе;
3) процеске қатысушылар іс бойынша жиналған дәлелдемелердің қатыстылығы
мен жол берушілігіне дау ... және ... сот ... ... ... сот ... қысқартылған тәртіппен жүргізіледі.
Істі сотта талқылаудың қысқартылған ... ... ... жауап алудан тұрады. Сот жарыссөзі және қаралған істі аяқтау
ҚІЖК-де белгіленген ережелер бойынша жүзеге асырылады. ... ... он күн ... ... ... ... ... бұл мерзім
судьяның дәлелді қаулысымен ұзартылуы мүмкін.
Сот, егер айыпталушыдан немесе жәбірленушіден ... алу ... ... ... ... ... ... белгіленген болса, сот
тергеуін толық көлемде жүргізу туралы қаулы ... ... ... ... және ... ... сөзі
Сот тергеуі аяқталған соң төрағалық етуші соттың сот жарыссөзіне
көшетінін хабарлайды.
Сот ... ... ... ... оған сот ... үшін ... беріледі, ол үшін төрағалық етуші оның ұзақтығын
көрсете отырып, сот отырысында үзіліс ... ... ... жәбірленушінің немесе оның өкілінің,
азаматтық ... және ... ... ... олардың
өкілдерінің, сотталушы мен ... ... ... ... ... ... ... ұсыныстары бойынша сот
белгілейді, ... ... ... ... ... айыптаушы сөз алады.
Егер мемлекеттік айыптауды бірнеше мемлекеттік айыптаушы ... ... ... ... ... ... мен олардың өкілдері,
азаматтық талапкерлер мен олардың өкілдері, сотталушылар қатысса, төрағалық
етуші өз сөздерінің кезектілігін өзара ... үшін ... ... ... болғанда бұл үшін сот ... ... ... ... Егер
аталған адамдар жарыссөздегі өз сөздерінің ... ... ... ... сот ... ... ... болып, сөз кезегі туралы қаулы
алады.
Сот жарыссөзіне қатысушылар өз сөздерінде сот отырысында зерттелмеген
дәлелдемелерге сілтеме ... ... ... ... жаңа айғақтар ұсыну қажет
болса, олар сот тергеуін қайта бастау туралы өтініш жасай алады.
Сот сот жарыссөзінің ұзақтығын ... бір ... ... ... төрағалық етуші, егер жарыссөзге ... ... ... іске қатысы жоқ мән-жайларға қатысты не сот ... ... ... ... оларды тоқтатуға құқылы.
Сот отырысына қатысушылардың барлығы сөз сөйлеп болған соң ... ... ... ... айтылғандар бойынша тағы бір реттен
қысқаша ... ... ... ... ... құқылы.
Соңғы ескертпені айту құқығы барлық жағдайларда сотталушы мен ... ... сот ... ... ... ... 371-бабының бірінші
бөлігінің 1-6-тармақтарында аталған мәселелер бойынша шешімнің өзі ұсынатын
тұжырымын жазбаша түрде ... ете ... ... ... сот үшін
міндетті күші жоқ.
Сот жарыссөзі аяқталған соң, ... ... ... ... ... Сотталушыға оның соңғы сөзі кезінде ... ... ... ... сотталушының соңғы сөзінің ұзақтығын белгілеуге құқылы емес.
Төрағалық етуші, егер ... сөзі ... іске ... жоқ ... ... болса, оны тоқтатуға құқылы.
Егер сот жарыссөзінде сөз сойлеуші ... ... ... ... ... ... бар жаңа ... туралы хабарласа, сот тараптардың өтініші
бойынша немесе өз бастамасымен сот ... ... ... ... басталған
сот тергеуі сот аяқталған соң жарыссөзін жаңадан ... және ... сөз ... ... ... тыңдап, сот үкім шығару үшін кеңесу бөлмесіне
кетеді, ол туралы төрағалық етуші сот отырысы ... ... ... ... ... ... ... кеңесу
бөлмесіне кетер алдында хабарлануы мүмкін.
Сот жарыссөзі ... соң, ... ... ... ... сөз
береді. Сотталушының соңғы сөзі кезінде оған сұрақ қоюға ешкімнің құқығы
жоқ. Бұл ... сот ... ... ... ... белгілемейді.
Төрағалық етуші, егер сотталушының сөзі қаралған іске қатысы жоқ ... ... ... оны ... ... (ҚІЖК-нің 365-бабының 2-
бөлігі). Егер сотталушы соңғы ... ... бас ... бұл жөнінде сот
отырысының хаттамасында көрсетілуге тиіс.
Егер сот талқылауында немесе сот ... ... ... ... мәні ... ... отырған іс үшін маңызы бар жаңа мән-жайлар
туралы хабарласа, онда сот өз ... ... ... ... сот тергеуін қайта бастайды (ҚІЖК-нің 366-бабы). Бұдан ... ... ... ... ... және сотталушыға соңғы сөз береді.
Сотталушының соңғы сөзін тыңдап, судья ... ... сот ... ... ... ... ... уақытын хабарлап, кеңесу
бөлмесіне кетеді (ҚІЖК-нің 367-бабы) [31,142-бет].
Сот жарыссөздерінде істің дәлелдемелері мен ... ... ... Іске ... ... ... қандай мән-жайлары
қандай дәлелдемелердің негізінде анықталғаны, қандай дәлелдемелер шынайы
болып табылатыны, қандай ... ... ... ... ... тиіс ... ... құқықтық қатынастың мазмұны қандай
екені және істі қалай ... ... ... ... ... ... ... іске қатысушы адамдар мен өкілдердің сөздерінен тұрады
(АІЖК-нің 211-бабының 1-бөлігі).
Сот ... ... сөз ... ... ... қатаң
реттелінген (АІЖК-нің 211-бабының 2 және 3-бөлімі).
• алдымен талапкер және оның өкілі сөз сөйлейді;
• содан соң ... және оның ... сөз ... ... ... бойынша дербес талаптар мәлімдейтін үшінші тұлға мен
оның өкілі процесте тараптар мен олардың өкілдерінен ... сөз ... ... ... бойынша өз бетінше талаптар мәлімдемейтін үшінші
тұлға мен оның ... ... ... іске өзі жақтасып қатысатын
жауапкерден кейін сөз сөйлейді [32,61-бет];
• прокурор, сондай-ақ өздерінің бастамасы бойынша АІЖК-нің ... ... және ... ... 3-бөлігінің және 56-бөлімінің негізінде
азаматтық іс қозғалған ... ... ... ... басқару
органының, ұйымның өкілдері немесе азамат сот жарыссөздерінде ... ... ... жарыссөздерінің барлық қатысушылары сөз сөйлегеннен кейін олар
екінші рет ... ... ... яғни заң оларға басқа ... ... ... ... ... ... береді. Бұл
орайда тұлғаның істің мәні бойынша жаңа ... ... ... құқығы бар. Реплика құқығын пайдалану кезектілігі ... сот ... ... ... ... ... ... реплика құқығын үнемі жауапкер мен оның өкілі иеленеді (АІЖК-нің
212-бабы).
Сот жарыссөздерінде шығып сөйлегеннен кейін сот ... ... ... ... ... ... прокурордың қорытындысын
тыңдайды. АІЖК-нің 213-бабымен іс бойынша тарап болып ... және ... ... 2-бөлігінде көзделген тәртіппен процеске қатысушы
прокурордың сот ... ... ... істің мәні бойынша қорытынды
беруі көзделеді.
Егер сот ... ... мен ... бұл ... ... ... мәні ... қарау аяқталмай тұрып өз мәлімдемелерінде
көрсетпесе, сот жарыссөздеріне қатысушылар өз сөздерінде сот ... ... сот ... ... ... сілтеме
жасауға құқығы жоқ (АІЖК-нің 214-бабының 1-бөлігі).
Сот егер сот жарыссөздері кезінде немесе одан кейін іс үшін маңызы бар
жаңа мән-жайларды ... ... жаңа ... ... ... ... ол істі мәні ... қарауды қайта жалғастыру туралы ұйғарым
шығарады (АІЖК-нің 214-бабының ... ... ... ... істі
мәні бойынша қайта қарауға оралу дегенді білдіреді. Мұндай жағдайда істің
мән-жайларын ... мен ... ... ... тәртіпте іске
асырылады. Істі мәні ... ... ... ... ... сот
жарыссөздерін, қатысушылардың және өзінің бастамасынсыз басталған процеске
араласқан ... ... сот тағы бір рет ... ... мәні ... ... кейін қайталама сот жарыссөздері ... ... ... ... ... СОТ ... ЖӘНЕ ... СОТ ТАЛҚЫЛАУЫНЫҢ ІС- ЖҮРГІЗУ ҚҰЖАТТАРЫ
Үкім-бұл кеңесу бөлмесінде сотталушының айыпты не ... ... ... керек немесе оны қылмыстық іс жүргізуден босатуын шешетін сот
шешімі.
Үкімді судья кеңесу бөлмесінде ... Ол ... іс ... пайдаланып дайындалуы мүмкін. Үкім шығарғанда сот ... ... ... сот ... сот толық, объективті және жан
жақты тікелей зерттеген дәлелдемелерге ғана негізделуге ... ... ... ... ... ... талдау жасауға және тиісті
баға беруге ... ... ... ғана отыратын кеңесу бөлмесінде шығарылады. Іске
қатысушы тараптардың кез келген біреуі ғана емес ... ... ... осы соттың басқа судьяларының да (соның ішінде
қосалқы судья) кеңесу бөлмесінде отыруына жол ... ... ... ... ... ... болатын уақытта кез
келген мәселелер ... ... ... ... жол ... ... ... үкім жария етілетін уақытқа дейін ... ... ... ... Дегенмен бір күннің ішінде үкім шығару мүмкін
болмайтын қылмыстық істің өзіндік ерекшеліктерін ... сот ... күні ... ... ... ... үзе тұруға құқылы. Үкім
шығару – психологиялық тұрғыдан күрделі әрі ... ... ... ... үшін ... ... және ... күні ішінде кеңесу бөлмесінен
шығып тұруына заңда тыйым салынбаған.
Бұл орайда үкім шығарумен байланысты пайымдарын жария етуге жол ... ... ... ... үкім ... ... ... мынадай
мәселелерді шешу жүктелген (ҚІЖК-нің 371-бабы):
- жасалуына сотталушы айыпталып ... іс ... орын ... ме;
- бұл іс-әрекет қылмыс болып табыла ма және ол нақ ... ... ... ... бөлігі, тармағы);
- сотталушының бұл іс-әрекетті жасағаны дәлелденді ме;
- сотталушы бұл ... ... ... ... оның ... мен ... жеңілдететін немесе ауырлататын мән-
жайлар бар ма;
- сотталушы жасаған қылмысы үшін жазаға тартылуға тиіс пе;
- сотталушыға қандай жаза ... ... жаза ... үкім шығару үшін немесе жазадан босатуға не
қылмыстық жазаны өтеуді Қазақстан ... ... ... ... және 74-бабының екінші бөлігінде көзделген жағдайларда кейінге
қалдыру ... ... бар ... бас ... ... ... ... немесе тәрбие беру
мекемесінің қандай түрі мен режимінде жазасын өтеуге тиіс;
- азаматтық талап ... жата ма, ... ... ... ... сондай-ақ егер азаматтық талап берілмесе, ... ... жата ... ... ... немесе ықтимал тәркілеуді қамтамасыз ету үшін тыйым
салынған мүлікті не істеу керек;
- заттай дәлелдемелерді не істеу керек;
- іс ... ... ... қандай мөлшерде жүктелуге тиіс;
- сот сотталушының құрметті, әскери, арнайы немесе өзге ... ... ... ... ... ... ... айыруға (айыру туралы Қазақстан Республикасының
Президентіне ұсыныс енгізуге) тиіс пе;
- қылмысты жасауға әсер ететін ... ... ... ... ... ... ... туралы;
- бұрынғы үкім бойынша шартты түрде сотталудың күшін жою ... ... ... ... ... ... кезінде сот тергеу, прокуратура, сот органдарының
заңсыз әрекеті арқылы ақталушыға келтірілген зиянды өтеу туралы ... ... ... ... ... ... үшін айыпталған кезде, сот әрбір
қылмыс ... осы ... ... ... 1-7 тармақтарында көрсетілген
мәселелерді жеке-жеке шешеді.
Егер қылмыстың жасалуына бірнеше сотталушы айыпталса, сот оның жасалған
әрекеттегі рөлі мен ... ... ... ... ... қатысты
ҚІЖК-нің 371-бабының бірінші бөлігінде көрсетілген барлық ... соң сот ... ... ... ... ал ... ... жағдайда жәбірленушінің ата-анасыз
қалған, кәмелетке ... ... ... ... ... мүлкін, қажет болған жағдайда жәбірленушінің ... ... жеке ... ... ... ... ... жасаған адам анықталмаған болса, сот сотталушыға қатысты
ақтау үкімін шығарып, ақтау үкімі ... ... ... кейін, айыпталушы
ретінде жауапқа тартылуға тиіс адамды анықтауға шара ... үшін ... ... ... ... сол сияқты ақтау үкімінің де кіріспе бөлімі ... ... орны үкім іс ... ... қала немесе елді
мекен болып табылады.
Үкімнің кіріспе бөлімі «Қазақстан Республикасының атынан» ... ... ... соң ... ... ... мен орны, үкім
шығарған соттың толық атауы көрсетіледі. Үкімде сөздерді қысқартып жазуға
жол берілмейді.
Соттың ... ... ... үкім ... ... тегі мен ... қамтылады, сондай-ақ сот отырысының ... ... ... ... ... ... ... және олардың өкілдері
туралы деректер ... ... аты, ... аты ... ... Оның іздеуде
болғаны немесе тегін әр түрлі етіп көрсетіп сотталғанына қарамастан, үкімде
алдымен оның шынайы ... және ... ... ғана ... ... көрсеткен
жөн. Сотталушының жұмыс істейтін орны, білімі, отбасылық жағдайы ... ... ... және ... ... құжаттардың негізінде
көрсетіледі.
Сонымен қатар қылмыстық іс үшін маңызы бар сотталушы тұлғасы туралы
басқа деректерді де көрсету ... Атап ... ... ... ... ... оның мемлекеттік наградаларының, құрметті, әскери және өзге де
атақтарының бар-жоқтығы ... ... ... не ... ... егер сотталушы бұған дейін сотталған болса, үкімнің кіріспе бөлімінде
оның сотталған уақытын, қылмыстық заң, жазаның мерзімі, ... ... ... ... ... негіздемелері мен уақытын көрсету керек.
Егер оның сотталғандығы алынып тасталған ... ... ... онда соттың
бұл жөнінде үкімде көрсетуге құқығы жоқ.
- ... ... ... ашық ... ... сот ... ... тиіс.
Айыптау үкімінің сипаттау-дәлелдеу бөлімінде айыптаудың тұжырымдалуы
және соттың қабылдаған ... ... ... ... ... бұл орайда барлық мәселелер заңда көрсетілген ретпен
баяндалады.
Үкімнің ... ... ... үкімінің қарар бөліміне қайшы
келмеуге тиіс. Үкімнің сипаттау-дәлелдеу бөлімін құру кезінде қылмыстық іс
жүргізу заңының талаптарын орындамау үкімнің бұзылуына алып ... ... ... ... ... ... ... сот дәлелденген деп таныған қылмыстық іс әрекеттің сипаттамасы;
- жасалған орны, ... оның ... ... ... іс ... ... себептің, мақсаттың нысандары мен
салдары;
- сотталушының өзіне тағылған айыпқа көзқарасы;
- соттың сотталушыға қатысты қорытындысына негіз ... ... ... ... ... да бір ... ... жоққа шығару
себептері.
Сот жәбірленушілердің, куәлардың және соттың пікірі бойынша, берген
айғақтары белгілі бір ... ... ... ... ... қана қоймай, бұл айғақтарды мәні бойынша ... ... ... бұл сот талқылауында зерттелген басқа дәлелдемелерді баяндауға да
қатысты.
Бастапқыда үкімнің сипаттау-дәлелдеу ... сот ... ... ... ... ... ... оның жасалған орны,
уақыты, жасалу тәсілі, кінәнің нысаны, қылмыстың себептері мен ... Бұл ... ... ... іс ... ... бойынша
сотта тиісті тарап қолдап отырған айыптаудан елеулі түрде ерекшеленуі
мүмкін ... ... ... ... ... ... ... аудару қажет. Егер прокурор сотта айыптаудан немесе оның ... бас ... ... бас тарту сот үшін міндетті болып табылады.
Қылмысқа жекелеген қатысушылар заңда көзделген ... ... ... ... ... сот, егер сотталушының қылмысқа
қатысу дәрежесін анықтау, оның әрекеттерін ... және ... ... ... ... ... үшін мұның мәні болса, сот істі қысқартудың
негіздерін ... ... ... осындай адамдардың қылмысқа
қатысқандығына үкімде сілтеме жасай алады.
Бағалау санаттарына жататын белгілер ... ірі ... ... ... т. б.) бойынша сотталушыны қылмыстың жасалуына кінәлі деп танып, сот
жасалған ... ... ... да бір белгісінің бар екендігі туралы
тұжырым жасауға негіз болған мән-жайларды ... ... ... ... ҚР ҚК нің бір бабы ... ... ... қылмысты
жасады деп айыпталса (мысалы, бірнеше ұрлық) және олардың кейбіреулерін
жасады деген айыптау ... онда егер бұл ... ... ... ... бөлімінде соттың тиісті дәлелдемелерді келтіре
отырып, ... бұл ... ... деп тану ... ... жеткілікті. Егер сотталушы жасаған қылмыс қателікпен ҚР ҚК нің
бірнеше бабы ... ... сот ... ... ... ғана ... келтіре отырып, қылмыстық заңның қателікпен айып тағылған
бабын істен алып ... ... ... ... үкімінің қарар бөлімі біртұтас іс жүргізу құжатының құрамдас
бір бөлігі ретінде оның ... және ... ... ... бөлімінде «ҮКІМ ЕТТІ» деген сөздерден кейін ... ... және ... аты ... ... және ... дәл ... көрсетілуге тиіс.
Тиісті қылмыстық заңға сілтеме жасай отырып, сотталушыны нақты ... ... деп ... сот осы ... үшін ... ... және сол сияқты қосымша жазаның түрі мен мөлшерін көрсетуге тиіс.
Егер сотталушы бірнеше ... ... ... деп ... онда жаза ... үшін ... Қылмыстар мен үкімдер жиынтығы болған жағдайда,
сот ҚР ҚК нің 58 және 60-баптарының негізінде негізгі және ... ... ... ... ... ... қарар бөлімінде жаза оны
орындау ... түрі мен ... ... ... күмән туындамайтындай
етіп көрсетілуге тиіс. Бұл негізгі, сол сияқты қосымша жазаға да ... ... ... ... ... ... ... бұлтартпау шарасы
мәселесі, егер осыған дейін қандай да бір ... ... ... шешіледі. Қамауға алу түріндегі бұлтартпау шарасы таңдалған
жағдайда, үкімнің ... ... сот бұл ... ... өтелген
мерзімінің есебіне алынғанын көрсетуге тиіс.
Ақтау үкімінің сипаттау-дәлелдеу бөлімі ... ... ... болмауға
тиіс, бұл орайда барлық мәселелер заңда көрсетілген тәртіппен ... ... ... ... ... ... дәлелдей отырып,
сот тағылған айыптың мәнін ақтау ... ... ... соң, сот ... ... соттың өзі анықтаған қылмыстық
істің мән-жайларын, айыпталушыны ақтаудың негіздемелерін және ... ... ... тарапы ұсынған дәлелдемелерді соттың
жоққа шығару себептерін көрсетеді.
Бірнеше ... ... ... істі ... ... сот ... ... бөлімінде сотталушыны ақтаудың негіздемелерін
және оларды растайтын дәлелдемелерді келтіреді. Сондай ақ айыптау ... ... ... кінәлі деген қорытындысына негіз ... ... ... емес ... ... деп тануының себептері
көрсетіледі және бұл әрбір сотталушыға қатысты көрсетілуге тиіс.
Қарар ... ... ... ... ... ... ... тегі,
аты және әкесінің аты үкімнің ... және ... ... ... оған айып ... ... ... нің тиісті бабы, бөлігі, тармағы) көрсетілуге тиіс. Содан кейін
сотталушыны кінәсіз деп тану ... ... және оны ... негіздемелері
көрсетіледі.
Егер сотталушыға ҚІЖК-нің 140-бабында атап көрсетілген бұлтартпау
шараларының біреуі ... ол ... ... үкімнің қарар бөлімінде
сот бұлтартпау шарасын жою туралы өкім жасауға ... ... ... сотталушы үкім жария етілгеннен кейін, тікелей сот залында дереу
босатылуы тиіс [36,60-61-беттер].
Үкімнің қарар бөлімінде ... ... ... ... ... шешімі болуға тиіс. Онымен ... және сот ... ... ... ... ... есептеме жасау қажет болған
жағдайда, сот ... ... ... талапты қанағаттандыру
құқығын мойындауы және ... ... ... ... туралы мәселені
азаматтық сот ісін жүргізу тәртібімен қарауға беруі мүмкін.
Мүлікті тәркілеу қосымша жазалар қатарына ... ... ... немесе ішінара болуы мүмкін, тәркілеуге сотталғанның мүлкі, соның
ішінде оның ... ... ... ... үлесі, ақшасы немесе бағалы
қағаздары, сотталғанның банктегі салымдары және меншіктің кез ... ... өзге де ... жатады. Сотталушыға тиесілі,
заттай дәлелдемелер деп танылған заттар сотталғанның өзі немесе ... ... ... жету үшін ... ... ... ретінде
қасақана қолданған ... ғана ... ... ... ... ... мөлшері үкімде дәл көрсетілуге тиіс.
Үкімнің қарар бөлімінде ҚІЖК-нің 175, ... ... іс ... шығыстарын бөлу мәселесі бойынша соттың нұсқауы ... ... ... ... кейін, сот (судья) шағымдардың үкім
шығарған сотқа жіберілуге тиіс ... ... ... іс ... ... және ... ... жоғары тұрған сатыға жіберу үшін керек екендігін
тараптарға түсіндіруге міндетті.
3.1 Сот үкімін шығару кезінде анықталуға жататын ... ... істі ... ... ... сот бір ғана үкім
шығара алады. Сотталушы бір қылмыстардың жасалуына кінәлі деп ... ... ... ... ... сол ... бір ... бірнеше сотталушы айыпталған жағдайда да бұл ... ... ... – кінәсіздік презумпциясына сәйкес – ... тиіс және ол ... ... ... ... ... барысында дәлелденуі шартымен шығарылады. Сондықтан сот
талқылауында қаралған және ... іс ... ... ... ... ... ... жиынтығы айыптау үкімін шығаруға ... және ол ... ... ... шығару үшін жеткілікті болуға тиіс:
- қылмыс оқиғасы орын алған;
- онда осы қылмыстың құрамы ... ... ... ... ... көзделген) бар;
- бұл іс-әрекетті сотқа берілген сотталушы жасады;
- қылмыстың ... дәл ... өзі ... ... адамды қылмыстың (қылмыстардың) жасалуына кінәлі деп
тану және оған қылмыстық жазалау ... ... ... сот ... тиіс.
Сотталушы өтеуге тиіс қылмыстық жаза тағайындаумен шығарылған ... ... ... ... ... ... шығарылады, бұл орайда
жасаған ... үшін оның ... ... және жазаны тағайындау мен
өтеу үшін кедергілердің жоқ болу шарты ... ... ... кінәлі екендігі дәлелденген, бірақ осы
қылмыстар үшін адамды ... ... ... ... ... ... ... жасалған іс-әрекет үшін жаза қолдануды болдырмайтын
рақымшылық жасау актісінің бар ... ... ... сот ... ... ... ... үкім шығару кезінде сотталушы қайтыс ... сот ... ... ... ... ... ... шығарады немесе істі
қысқартады.
Ақтау үкімін шығаруға мынадай жағдайлар негіздеме ... ... ... ... яғни ... айып етіп ... ... ол жасамаса немесе көрсетілген салдар зиян келтірілген ... ... ... де еркінен байланыссыз орын алған болса;
- сотталушының іс әрекетінде қылмыс құрамы болмаса, яғни іс-әрекетті
сотталушы ... ... ... заң ... ол ... деп ... іс-әрекетінде қандай да бір қылмыстың белгілері формальды түрде ғана
бар, ... аса мәні жоқ ... ... қауіпті болмаса; қылмыс құрамы
бар деп танудың заңда белгіленген шарттары болмаса; іс әрекет ... ... ... қажеттілік жағдайында жасалса; немесе адам қылмыс
жасаудан өз еркімен бас тартса;
- қылмыс жасауға сотталушының ... ... Бұл ... ... мен ... ... ... анықталды, бірақ сот отырысында
зерттелген дәлелдемелер жиынтығында осы қылмысты сотталушының жасағандығы
даусыз дәлелденбеді дегенді білдіреді. Бұл ... ... ... ... дәлелдемелер жинау жөніндегі барлық мүмкіндіктер ... ... ... кез ... соттың қолдануы сотталушының
кінәсіз деп танылғанын білдіреді және сол дәрежеде сот оны ... ... ... ... ... сот ... шықты.
Естеріңізде болса осы жазда Ақтаудағы ГМ 172/1 ... ... ... 21 ... ... қашып шыққан болатын. Оларды ... ... ... ... 15-і көз ... еді. ... қолға түсіп, Ақтау қалалық сотының шешімімен тағы 10-14 жылға
сотталды. Сотталғандардың ... кісі ... ... қылмыстық кодекстің
96 бабы бойынша 10-20 жылға кесілгендер. Олар түрмеден қашуға бірнеше ай
бойы ... ... ала ... ... ... оқ дәрілер
алдыртқан. Тоңазытқыштың бірін ... ... ішке ... ... ... бір күн бұрын қол жеткізген. Екі тоңазытқышты ішке кіргізуге
колония ... ... әр ... 10 мың ... 20 мың теңге сыйақы
алыпты. Оны сотталушылардың бірінің ... ... ... ... ... оның
мұздатқыш бөлігіне оқдәрілер мен қарудың бөліктерін жасырып салған. Сөйтіп
Тараздан Атырауға Атыраудан Ақтауға жеткізген. ... ... ... ... ішін ... қарамаған. Алайда тоңазытқыштың
ішіндегі кәдімгі аң ататын қару болып ... ... ... ... ... ... жоқ. Өйткені олардың бірінің ... ... ... бар ... ... ... түрмедегі мешітке жиналған сотталушылар ... таң ... ... ... ... Олар ... ... түрменің орталық электр жүйесін жарып, кейін темір ... ... ... ... ... ... ... Алайда өзіне тиген
оқтан ауыр ... ... ... ... ... қала алмаған. Оқиға орнынан
«Винчестер» қаруы мен бірнеше тапанша және қолдан жасалған жарылғыш заттар,
сонымен қатар іші ... ... толы 16 ... ... ... 4 ... ... аумағына жақын келген ... ... ... ... ... ұстау тобының көмегімен
жазасын өтеушілер 6-шы күн ... ... ... ... ... 15 ... жердегі «Айрақты» шатқалында жасырынған жерлерінен
ұсталды. «Құқық қорғаушылар тарапынан бірнеше рет ескерту жасалған. ... ... ... ... әр-түрлі қарудан оқ ата
бастады. Олардың бірі көліктегі жарылғыш ... ... ... өз ... ... ... жараланған 6 сотталушы мен олардың бір сыбайласы жаралы
күйде ауруханаға жеткізілді», дейді сот процесін жүргізген Ақтау ... ... ... ... Аса ауыр ... Қырғызстанға
қашпақшы болған екен. «Қырғыз елінде жағдай ... ... ... ... ... сонда барып бой тасалағанымыз дұрыс депті», дейді құқық
қорғаушылар.
Сотталушылар «Колония басшылығы тарапынан қысым көрдік және заңсыз ... ... ... ... үшін қаштық» деген уәж айтады.
Енді олар ... ... 358 бабы ... тағы 10-14 ... ... айырылды. Барлығы жазаларын ерекше режимдегі түзеу
мекемесінде ... ... «Біз іс ... ... ұзақ ... сұраған едік. Сот пен екеуміздің арамызда қайшылықтар тек ... 17 жыл ... 14 жыл ... Ал ... ... ... ... 5
адам көмектескен болатын. Оларды құрықтау кезінде 4-і қайтыс болды. Ал тірі
қалған ... 4 ... бас ... ... дейді Ақтау қалалық
прокуратурасының бөлім бастығы Азат Сапарқұлов.
Сонымен қатар Оңтүстік Қазақстан облысының Сарыағаш ауданында тағы бір
сот ісі аяқталды. ... ... - ... бір отбасы. Олар жарты жыл
бұрын бір ... ... ... қыздарының із-түзсіз жоғалып
кеткеніне көршісін айыптап, оны азапқа салған болатын. 19 жастағы бойжеткен
сол үйдің ... ... ... ... әрең ... ... Көп
ұзамай олардың хабарсыз кеткен қыздары да ... Ол ... ... барыпты. Қызының қашып ... үшін ... ... ... ... 8 ... ал оның інісі 7 жылға бас ... ... ... ... екі жүргізуші жарты жылға түрмеге ... ... үш ... ... ... жаза кесілді.
Өткен жылдың соңында аталмыш бөлімде келісім-шарт бойынша ... ... ... ... пен қатардағы жауынгер Сәбит Абдуллаев
арасындағы ерегістің арты төбелеске ұласып, сержант қаза болған еді. ... айға жуық ... ... соты ... өз ... ... ... Шымкент әскери гарнизоны сотының төрағасы:
- Абдуллаев Сәбит Асқаровичті ҚР Қылмыстық кодексінің 369-шы ... ... А, Б ... ... деп танып, оны 4 жыл алты айға ... ... үкім ... ... ... ... ... белгіленеді.
Бұрын мәлімдегеніміздей, екі әскери қызметкердің арасындағы жанжалға
Абдуллаевтың досы Александр Өмірәлиев ... ... ... сержантқа
бірнеше жерден пышақ сұққан болатын. Қазір ол іздеуде. Ал осының бәрін
телефонға түсірген азамат ... іс ... ... ... ... ... 369-шы ... 2-ші тармағымен, яғни "бірнеше
адамдар тобымен, әскери міндетін атқару кезінде басшыға қару ... ... ... ... 4,5 ... ... ... Абдуллев бұған қоса
марқұмның туыстарына 1,5 миллион теңге ... ... ... ... ... Нұрман Әшірбековтың туыстары ... ... ... Әшірбекова, қаза болған сарбаздың анасы:
- Адам өлген жоқ,бұларға.... ана ... ... ... ... ... ... үстінен жай түскендей болды. Болды. "Адам өлімі болыпты, жас
жігіт кетті", деп ешқайсысы ойлаған жоқ.
3.2 Басты сот ... ... ... қатысты іс-жүргізу
талаптары
Басты сот талқылауын тағайындау туралы қаулы мынадай үш шарт ... ... егер істі ... кезінде айыпталушы ретінде тартылған азаматтың
құқықтарын ... ету ... ... іс жүргізу заңында көзделген
барлық талаптар сақталса;
2) істі басты сот талқылауында қарауға өзгедей кедергі болмаса;
3) ... іс ... ... ... түрде бұзушылық болмаса.
Судья айыпталушы таңдап алған адамның қорғаушы ретінде іске қатысуына
рұқсат ету немесе қорғаушыны тағайындау ... ... ... ... ... сот ... ... жөніндегі қажетті әрекеттер
бекітіледі. Басты сот талқылауы өткізілетін уақыт пен орын анықталады, ... сот іс ... ... ... ... ... кезінде судья сот отырысына шақыруға жататын ... ... ... ... ... тиіс. Судья өзінің бастамасымен
немесе процеске ... ... ... бұл ... ... куә ретінде сотқа шақыруға құқылы.
Барлық жағдайда жәбірленуші сот отырысына ... ... ... ... сот ... оның ... шақырылады.
Кәмелетке толмаған жәбірленушінің ... ... ... ... ... ала тергеу немесе анықтау кезінде сот сараптамасы жүргізілген
және сотта сарапшының түсіндірмесі қажет болған ... ... ... ... сот отырысында сараптама жүргізілетін жағдайларда
сарапшы ... Егер ... ... ... ... қатысқан
болса, сотқа олардың өкілі шақырылады. Сарапшылардың ... ... ... ... бәрі шақырылуы мүмкін.
Шешілуі сараптама жүргізуді қажет етпейтін мәселелер бойынша арнайы
білім пайдаланылатын жағдайда, сот отырысына ... ... ... ... ... ... ... немесе куәлар сот
отырысында іс қаралатын тілді білмеген жағдайда ... ... ... ... ... ... сот ... шағын
қылмыс жасағаны үшін айыпталған сотталушы істі оның қатысуынсыз қарау
туралы өтінім ... ... және ... ... тыс жерлерде болған және
сотқа келуден жалтарған жағдайларда қабылдайды (ҚІЖК-нің 315 ... ... ... ... орны процеске қатысушылардың өтінімін ескеріп сот
ғимаратынан тыс жерде, қылмыс жасалған ... ... ... ... ... көпшілігінің мекен-жайы бойынша және т. ... ... ... ... көзделген жағдайларда судья істі жабық
сот отырысында қарау туралы шешім қабылдайды. Бұл шешімді ... ... ... ... ... және ... ... келтіреді [38,48-бет].
Басты сот талқылауы тараптарға сот отырысының болатын орны ... ... ... ... бастап кемінде үш тәуліктен кейін және
оның тағайындалуы туралы қаулы шығарылған кезден бастап он бес ... ... тиіс ... ... ... ... ... алдын ала тыңдау жүргізілетін жағдайда басты сот талқылауын
тағайындау туралы ... ... ... талқылауға қойылған мәселелер
бойынша қабылданған шешімдер көрсетілуге тиіс.
ҚІЖК-нің 90-бабы ... ... ... ... істі ... қатыса
алмайды:
- егер іс оның қарауына жатпаса (айталық, басқа ... ... ... ... ... айыптың ауырлығына орай облыстық,
оған теңестірілген соттың қарауына жатқызылса, немесе егер ... ... істі ... ... ... беру ... қаулы шығарса);
- егер бұрын ол осы іс бойынша прокурордың шешіміне жасалған ... ... ... ... санкция беру туралы прокурордың ... ... ... осы іс ... ... ... талапкер, азаматтық жауапкер
болып табылса, куә ретінде шақырылса не шақырылуы мүмкін болса;
- осы ... іс ... ... ... ... куә, ... ... анықтаушы, тергеуші, прокурор, қорғаушы, айыпталушының
заңды өкілі, жәбірленушінің, азаматтық талапкердің ... ... ... ретінде іс жүргізуге қатысса;
- жәбірленушінің, азаматтық талапкердің, азаматтық жауапкердің немесе
олардың өкілдерінің туысы, айыпталушының немесе оның заңды өкілінің ... ... ... ... ... ... болса;
- егер судья жеке, тікелей немесе жанама осы іске мүдделі деп санауға
негіз беретін өзге де ... ... дәл сол ... іс ... ... шығарған үкімінің немесе істі
қысқарту туралы қаулысының бұзылуына орай ... ... іс ... бұрын ол осы істі екінші сатыдағы сотта қарауға немесе қадағалау
тәртібімен ... ... ... ... ... ... ... азаматтық талапкердің, азаматтық жауапкердің өкілі мына мән-
жайлардың кез-келгені болған кезде ... іс ... іс ... ... егер ол ... іске ... ... тергеуші, анықтаушы, сот
отырысының хатшысы, сот приставы, куә, ... ... ... немесе
куәгер ретінде қатысса;
- егер ол осы істі тергеуге немесе соттың қарауына қатысқан ... ... ... ... ... болса;
- егер ол қорғалушымен немесе сенім білдірушімен қарама-қарсы мүдделері
бар адамға заңгерлік ... ... ... ... бұрын көмек көрсеткен
болса, сонымен бірге мұндай адамдармен туыстық қатынаста болса;
- егер заңның күшімен немесе соттың ... ... ... ... оның ... жоқ ... ... көрсетілген адамдардың барлығына қарсылық сот тергеуі
басталғанға дейін білдірілуге ... Ал ... ... ... ... мән-
жай қарсылық білдірген тарапқа сот тергеуі басталғаннан кейін ... ... ғана ... кешірек білдіруге жол беріледі.
1) төрағалық етуші өзінің ... ... ... ... және ... ... ... пікір айтудың кезектілігін
белгілейді. Қарсылық білдірмеген прокурордың пікірі қорытынды ретінде соңғы
кезекте тыңдалады.
2) егер туыстық қатынаста ... жеке ... бар ... қатынаста
болуынан бірнеше адамның қылмыстық сот ісін жүргізуге ... ... ... ... қатысушысы мәртебесін басқалардан кейін алған
адамдар қылмыстық іс бойынша іс жүргізуден шығарылуға тиіс.
Егер ... ... ... бір уақытта процестің басқа
қатысушыларына қарсылық білдірілген болса, онда ... ... ... ... білдіру мәселесі шешіледі.
Істі жеке-дара қарайтын судьяға мәлімделген ... осы ... ... осы соттың басқа судьясы, ал олар болмаған жағдайда жоғары
тұрған соттың судьясы ... ... ... ... мәлімдеу
қанағаттандырылған жағдайда қылмыстық іс белгіленген тәртіппен басқа
судьяның іс ... ... ... ... ... қатысты мәлімделген қарсылықты
осы іс бойынша іс жүргізіп ... ... ... ... ... шешім кеңесу бөлмесінде қабылданады және
жеке дәлелді қаулы нысанында ... ол жеке ... ... ... ... етуші қаулымен (белгілі бір адамды іс бойынша іс жүргізуге
қатысудан босату немесе оған мәлімделген ... ... ... ... ... ... ... қадағалау шағымына
енгізуге болатынын түсіндіруі қажет.
ҚІЖК-нің ... ... ... ... ... ... ҚІЖК-нің 75, 80-баптарында көзделген басты сот
талқылауындағы олардың құқықтары мен міндеттерін түсіндіреді, бұған сәйкес
жәбірленуші және ... ... ... ... ... ... ... шақыруы бойынша келу, іс
бойынша белгілі барлық мән-жайларды шын хабарлау және қойылған ... ... ... іс ... ... ... туралы мәліметтерді жарияламау;
сот отырысы уақытында белгіленген тәртіпті сақтау [41,64-бет].
Жәбірленуші және жәбірленуші өкілінің құқықтары:
- айыпталушыға ... айып ... ... ... беру; дәлелдер ұсыну;
өтінім мен қарсылық білдіру; ана ... ... өзі ... ... ... ... сатыдағы соттың қаулысының, ... ... алу; ... ... сотта істі сот талқылауына қатысу; ... ... ... ... сот ... хаттамасымен
танысу және оған ескерту беру; соттың әрекетіне шағым келтіру; соттың үкімі
мен қаулысына шағымдану; іс бойынша ... ... мен ... білу және ... ... ... мәлімделген шағымдарды, өтінімдерді
және наразылықтарды апелляциялық сатыдағы соттың қарауына қатысу.
Жеке айыптау істері бойынша, сондай-ақ бірінші рет жасалған шағын ... ... ... ... ... ... ... бұдан
басқа, оның сотталушымен бітімге келу құқығының бар екендігі түсіндіріледі.
Сарапшы сот талқылауы барысында сот үкім ... ... ... дейін
берген қорытындының жалғандығы туралы өз еркімен мәлімдесе, қылмыстық
жауаптылықтан босатылады.
Одан әрі сот іске ... ... ... ... ... істі
тыңдау мүмкіндігі туралы мәселені шешеді.
Бұл жерде басты сот талқылауы міндетті түрде ... ... ... ... ... ... ауырлықтағы қылмыс жасады деп айып
тағылған адам істі оның ... ... ... өтінім жасаса немесе
сотталушы Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде жүргенде және ... ... ... бұл ережеден шегініс жасауға болады. Жеке
айыптау істері бойынша сот талқылауына айыпталушы өзі қатысуға немесе ... ... ... ... Басқа жағдайларда сотталушы сотқа келмесе іс
кейінге қалдырылуға тиіс.
Қамауда отырған ... ... ... ... ... ... отырған сотталушы сот отырысына келуден бас тартқан жағдайда, судья
істі оның қатысуынсыз, бірақ қорғаушысының ... ... ... ... ... себептерсіз келмеген сотталушыны айдап жеткізуге душар
етуге, сол сияқты оған қатысты бұлтартпау ... ... ... ... келмей қалуының дәлелді себептері ретінде мыналар танылуы
мүмкін: оның келу мүмкіндігінен айыратын ауруға шалдығуы; жақын туысының
қайтыс ... ... ... ... ... келу ... айыратын
басқа дүлей тосқауылдың болуы; шақыру қағазын (хабарламаны) алмауы.
Сондықтан бостандықта жүрген сотталушы сот отырысына келмеген жағдайда,
судья, ... ... ... ... оның ... ... ... қағазы, телефонхат немесе жеделхат жіберіліп, ... ... ... ... сот отырысына тиісті түрде шақырылғанын; шақыру
қағазында сотталушы ... ... ... отырыстың уақыты мен орны
дұрыс көрсетілді ме, сондай-ақ ... ... ... ... ме; ... қағазы сотталушыға қол қойдырып тапсырылды ма ... ... ... ... ... арқылы, тұрғын үй пайдалану ұйымы
немесе тұрғылықты жері бойынша ... ... не ... орны ... ... қорғаушысы келмеген және осы сот отырысында оны ауыстыру
мүмкін болмаған жағдайда істі ... ... ... Сот ... ... ... тек ... рұқсатымен ғана жол
беріледі. Егер сотталушы ... ... ... ұзақ ... бойы ... – бұл бес тәуліктен көп уақыт) мүмкін болмаса, сот басты ... ... ... ... басқа қорғаушы таңдауын ұсынады,
ол бас тартқан жағдайда жаңа қорғаушыны тағайындайды.
Іске жаңадан кіріскен ... сот ... ... ... ... ... ... Ол өзі іске кіріскенге дейін сот талқылауында
жасалған кез келген әрекетті қайталап жасау ... ... ... ... ... ... қоспағанда, басты сот талқылауына мемлекеттік
айыптаушы ретінде ... ... ... сот ... ... ... одан әрі ... мүмкін еместігі
анықталса, оны ауыстыруға болады. Іске жаңа прокурордың кірісуі оған дейін
сотта жасалған әрекеттерді қайталауға әкеп соқтырмайды, ... ... ... сот іс ... ... үшін оған ... беруі мүмкін.
Прокурор айыптаудан толығымен бас тартқан ... егер ... ... ... ... ... одан әрі ... қатысудан
босатылады, ал айыптауды жәбірленушінің жеке өзі немесе өкілі арқылы
қолдайды.
Сот талқылауына ... ... ... сот ... ... ... ... мән-жайларын толығымен айқындаудың және оның ... ... ... ... ... ... байланысты істі талқылау
мүмкіндігі немесе оны талқылауды кейінге қалдыру ... ... ... сот ... ... өкілі келсе, сот бұл мәселені өкілдің
пікірін ескере отырып шешеді.
Басты сот талқылауының дайындық бөлімі және ... ... ... пікірді анықтау аяқталғаннан кейін судья жәбірленушінің
өтінімі бойынша оны айғақ беру, ... ... ... үшін ... ... келуге міндеттеп, сот отырысына қатысып отырудан босатуы
мүмкін.
Жеке айыптау істері ... сот ... ... ... ... ... келмеуі істі қысқартуға әкеп соғады,
бірақ сотталушының өтінімі бойынша ... ... ... іс ... ... мүмкін.
ҚІЖК-нің бірқатар баптарында “және” деген жалғаулықтың орнына ... ... ... ... ... процеске қатысушылардың
құқықтарын сақтау қажеттігін басшылыққа ала отырып, бұған ерекше ... ... ... орай сот ... ... ... және оның өкілінің де бір уақытта қатысуына тыйым салынбайды.
Сот талқылауына қатысушылардың біреуі, сол сияқты куә, ... ... ... ... сот ... істі ... мүмкіндігі туралы
пікірін тыңдайды және талқылауды кейінге ... ... оны ... және ... ... ... сот отырысына шақыру немесе айдап
әкелу туралы қаулы шығарады.
(Мысалы, хатшы былай деп баяндайды:
«Сот ... ... ... Е. С. ... ... Ю. Н. ... А. А. Гудованная келді, сотталушылар В. ... В. В. ... В. К. ... ... ... олардың
қорғаушылары - Л. А. Мейірманова және адвокаттар Л. Ш. Цолоева, Б. Лайков,
А. Б. Құрбанов келіп отыр.
Куәлар В. Т. ... К. Ж. ... ... Куәлар Т. И. Раскатова,
Р. Р. Яцухина, А. К. Мейірманова істі тыңдаудың орны мен ... ... ... хабардар етілсе де залда жоқ, олардың сотқа келмеу ... ... ... ... А. Б. ... ...... Н. В. Буйракова және адвокат С. П. Яремчук сот отырысы залында отыр.
А. Б. Буйраковтың өзі сот отырысына айдауылмен ... ... ... ... ... былай деп жеткізеді: «Сотқа №__
мекеменің бастығынан сотталушы А. Б. Буйраковтың ХХХХ ... 12 ... ... ... ... ... ... тромбозы, өкпенің оң жағының қабынуы”
деген алдын ала диагнозбен ауруханаға жеткізілгені туралы жазбаша хабарлама
келіп ... Дәл сол күні ол ... ... ... ... ... А. Б.
Буйраковтың өлгені туралы куәлік табыс етілді».
Осыған орай төрағалық етуші А. Б. Буйраковқа тағылған айыпқа байланысты
қандай да бір ... ... үшін А. Б. ... ... бойынша
қылмыстық істі қараудың мүмкіндігі туралы, Н. В. Буйракованың және адвокат
С. П. ... сот ... одан әрі ... ... ... ... ... адвокат С. П. Яремчук қылмыстық істі А. Б. Буйраковқа қатысты
бөлігінде ... ... және істі ... бөлігінде адвокат С. П.
Яремчуктың қатысуынсыз одан әрі ... ... ... ... айтты,
тараптардың басқа өкілдері бұл пікірді қолдады. Төрағалық етуші қорғаушы Н.
В. Буйраковаға А. Б. Буйраковты ... үшін оған ... ... ... талқылауын жалғастыруды талап ету құқығын түсіндірді. Н. В. Буйракова
ондай ниет білдірген жоқ және ... оны іс ... ... ... ... ... ... өтінді. Бұған қарсылық болған жоқ.
Сот кеңесу бөлмесіне кетеді, ал одан ... ... А. Б. ... ... ізге ... оның өлуіне байланысты қысқарту туралы қаулы
жария етіледі, қалған бөлігінде қылмыстық іс ... ... ... қаулыға наразылық келтіру, шағымдану ... және оның ... ... ... ... сот ... ... деп
жарияланады).
Куәдан айыптаушы, жәбірленуші, азаматтық талапкер, азаматтық жауапкер
және ... ... ... және оның ... ... ... Бірінші
болып өтінімі сот отырысына осы куәні шақыруға негіздеме болған тарап сұрақ
қояды. Тараптар куәдан жауап алып ... ... ... ... ... ... ... етуі бойынша оған ұсынылатын жазбаларды пайдалануға
құқылы.
Куәға өз айғақтарына қатысты қолындағы құжаттарды оқып ... ... Бұл ... ... ... және оның ... ... іске
тіркелуі мүмкін.
Жауап алынған куәлар сот отырысы залында қалады және олар сот тергеуі
аяқталғанға дейін соттың ... және ... ... ... ... нің ... көзделген жағдайларда куәнің және ... ... ... ету ... сот ... жеке ... ... деректерді жарияламай, оны процеске басқа қатысушылар
көрмейтіндей жағдайда одан жауап ... ... бұл ... ... ... төрт жасқа дейінгі кәмелетке толмаған жәбірленушіден, куәдан жауап
алу, ал соттың қалауынша - он төрт жастан он ... ... ... мұндай
адамдардан жауап алу педагогтың қатысуымен жүргізіледі. Қажет болған
жағдайда сонымен қатар, ата-аналары ... ... ... адамның өзге
де заңды өкілдері шақырылады. Аталған адамдар төрағалық етушінің рұқсатымен
жәбірленушіге және куәға сұрақ қоя алады.
Он алты жасқа ... ... ... ... алудың алдында
төрағалық етуші оған шын және толық айғақтардың іс үшін маңызды екендігін
түсіндіреді. ... ... бас ... және ... жалған айғақ бергені
үшін жауаптылық туралы аталған адамдарға ескерту жасалмайды және ... ... ... ... ... соттың бастамасымен кәмелетке
толмаған ... мен ... ... алу ... жоқ ... жүргізілуі
мүмкін, бұл туралы сот қаулы шығарады. Сотталушы сот отырысы залына қайтып
келгеннен кейін, оған кәмелетке ... ... ... ... етіледі, жәбірленушіге, куәға сұрақ қою және олардың айғақтарына орай
өз айғақтарын беру ... ... ... ... ... ... куә сот ... әрі қарай қатысуын
қажет деп таныған жағдайлардан басқасында, олардан жауап алынғаннан кейін
сот отырысы залынан шығарылады.
Сот талқылауында ... мен ... іс ... ... ... ... немесе кейінгі сот талқылауы кезінде берген айғақтарын, сондай-ақ
олардан жауап алудың ... мен ... ... ... ... ... жол ... бұл айғақтар мен олардың сотта ... ... ... ... бар ... ... ... сот талқылауына келу
мүмкіндігін жоққа шығаратын себептер бойынша ... ... ... ... ... ... мен куә берген айғақтардың дыбыстық жазбасын, олардан жауап
алудың бейнежазбасы мен ... ... ... ҚІЖК-нің 349-бабының 2-
бөлігінде белгіленген ережелер бойынша орын алуы мүмкін [43,137-бет].
Егер сот талқылауында немесе сот жарыссөзінде, ... ... ... мәні ... ... отырған іс үшін маңызы бар жаңа мән-жайлар
туралы хабарласа, онда сот өз бастамасымен ... ... ... сот ... ... ... (ҚІЖК-нің 366-бабы). Бұдан кейін сот
сот жарыссөзін жаңадан ашады және сотталушыға соңғы сөз ... ... ... және жеке ... алу
Үкімді жариялау – соттың маңызды әрекеті және оны ... ... ... болып табылады. Үкімді жариялау ... ... ... сот ... ... және сот приставына
тараптардың, сондай-ақ егер БАҚ өкілдері сот процесі кезінде ... ... ... ... ... ... сот актісін жариялауға кедергі
келтіретін ... ... үшін ... шара ... ... ... Сот ... хатшысы баяндама жасағаннан кейін, сот ... ... ... ... жариялайды. Бұл ретте үкім мәтінін дұрыс
оқымауға, оның бөліктерін жіберуге жол берілмейді.
Сот ... ... ... ... ... ... ... Денсаулық жағдайына байланысты тұрып тұруы қиын ... ... ... ... ... ... орындарында отыруына
заңда тыйым салынбаған, мысалы, мүгедектерге немесе сотталғанның ата-анасы
әдетте көңілдері бұзылып, үкімді тұрып тұрып тыңдай ... ... ... ... ... ... оларға
үкімнің түсінікті екендігін сұрауына кеңес беріледі. Қажет ... ... ... сұрақтар бойынша, мысалы, азаматтық талап
бөлігінде үкімді орындау, оған ... ... ... сотталушыға
қолданылған рақымшылық жасау актісі мәселесі және т. с. ... ... ... үкім сотталушы білмейтін тілде жазылса, онда сот үкім ... сот ... ... ... ... қамтамасыз етуге тиіс. Ол
ілеспе аударма жасайды немесе үкім жарияланғаннан кейін үкімнің ... ... ... ... ... дауыстап оқиды. Өлім жазасына
кесу туралы үкім шығарылған жағдайларда төрағалық етуші ... ... ... ... беру ... ... немесе ақталған адамды қамауда ұстау қажеттігі болмай қалған
барлық жағдайларда сот қамауға алу түріндегі ... ... жою ... сот ... залында дереу босату туралы үкімде көрсетуге міндетті.
Іс жүргізу құжаттарын ресімдеу қажеттігін немесе ... да бір ... ... ... ... кейінге қалдыруға болмайды. Егер сотталушы
басқа қылмыстық іс бойынша қамауда ұсталып ... ... ... тек ... ... іс ... ғана осы ... шарасының жойылатынын
хабарлайды.
Үкім жарияланғаннан кейін бес ... ... оның ... ... ... оның қорғаушысына және айыптаушыға, олардың
үкім ... ... ... болғанына не болмағанына қарамастан,
тапсырылады. Заңның бұл талабы сотталушының ... ... ... ... іске ... қамтамасыз ету үшін қажеттігінен туындаған.
Сотталушы білмейтін тілде шығарылған үкім оның еркін білетін ... ... ... ... сотталушыға немесе ақталушыға дәл сол
тілге аударылып тапсырылуға тиіс.
Сауатсыз немесе мылқау болып табылатын ... ... ... қана қоймай, үкімнің мазмұнымен аудармашы арқылы танысуы үшін
шынайы жағдай қамтамасыз етілуге тиіс. Сотқа өтінім ... ... ... ... ... ... азаматтық жауапкерге және
олардың өкілдеріне нақ сол мерзімде тапсырылады.
Қазақстан Республикасындағы соттар Қазақстан Республикасының ... ... ... заңды және негізді болуға тиіс.
Егер үкім заңның барлық таоаптары ... ... және заң ... ол ... ... ... үкім сот отырысында сотқа ұсынылған дәлелдемелерді жан-жақты және
объективті зерттеу негізінде шығарылса, ол негізді деп танылады.
Сот үкімді сотқа қандай ... ... ету ... ... кеңесу бөлмесінде шығарады. Үкім шығару кезінде кеңесу бөлмесінде
осы іс бойынша соттың құрамына ... ... ғана ... ... ... ішінде запастағы судьяның болуына жол берілмейді.
Жұмыс уақыты аяқталған соң, сондай-ақ жұмыс күні ... сот ... үшін ... ... ... үзіліс жасауға құқылы.
Судьялардың талқылау және үкім шығару кезінде орын алған пайымдауларды
жария етуге құқығы жоқ.
Сот үкім шығару кезінде ... ... ... ... ... ... ... айыпталып отырған әрекеттің орын алғаны
дәлелденді ме;
2) бұл ... ... ... табыла ма және ол нақ қандай қылмыстық заңда
көзделген (бабы, бөлігі, тармағы);
3) сотталушының бұл әрекетті жасағаны дәлелденді ме;
4) сотталушы бұл ... ... ... ... оның ... мен ... ... немесе ауырлататын мән-
жайлар бар ма;
6) сотталушы жасаған ... үшін ... ... тиіс ... ... ... жаза тағайындалуға тиіс;
8) жаза тағайындамай үкім шығару үшін немесе жазада босатуға не
қылмыстық ... ... ҚР ҚК-ң ... және ... ... ... ... кейінге қалдыру туралы негіздер бар ма [44,26-27-
беттер];
9) бас бостандығынан айыруға ... ... ... ... беру
мекемесінің қандай түрі мен режимдегісінде жазасын өтеуге тиіс;
10) азаматтық талап-арызды қанағаттандыруға жата ма, ... ... ... мөлшерде, сондай-ақ егер азаматтық талап берілмесе, ... ... жата ... ... ... ... ... тәркілеуді қамтамасыз ету
үшін тыйым салынған ... не ... ... заттай дәлелдемелерді не істеу керек;
13) іс жүргізу шығыстары кімге, ... ... ... ... сот сотталушының құрметті, әскери, арнайы ... өзге ... ... ... ... ... ... наградаларынан айыруға (айыру туралы ҚР-ң ... ... тиіс ... ҚР ҚК-ң ... ... жағдайларда медициналық сипаттағы
мәжбүрлеу шараларын қолдану туралы [45,32-бет];
16) қылмысты жасауға әсер ететін мән-жайлардың болуы туралы;
17) сотталушыға ... ... ... ... бұрынғы үкім бойынша шартты сотталудың күшін жою немесе оны сақтау
туралы.
Ақтау үкімін шығару кезінде сот тергеу, прокуратура, сот ... ... ... ... ... өтеу ... мәселе
жөнінде шешім қабылдайды. Сотталушы бірнеше қылмыс ... ... ... сот ... ... бойынша жеке-жеке ҚІЖК-ң 371-баптың
бірінші бөлігінің 1-7-тармақтарында көрсетілген мәселелерді шешеді.
Егер қылмыстың жасалуына бірнеше сотталушы айыпталса, сот оның ... ролі мен ... ... ... ... ... ... 371-баптың бірінші бөлігінде көрсетілген барлық мәселелерді шешеді.
Сот ҚІЖК-ң 371-баптың бірінші бөлігінде аталған негізгі мәселелерді
шешіп, мынадай қосымша ... ... ... ... ал ... ... жағдайда жәбірленушінің ата-анасыз
қалған, кәмелетке толмаған балаларын жайғастыру туралы;
2) сотталушының мүлкін, ... ... ... жәбірленушінің мүлкін
қорғау туралы;
3) жеке қаулы шығару қажеттігі туралы.
Алдын ала тергеу немесе сот ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда сот үкім шығару кезінде бұл
мәселені тағы да бір рет талқылауға міндетті.
Сотталушыны әрекет жасаған уақытта есі ... ... ... ... жасағаннан кейін оның өз әрекетінің (әрекетсіздігінің) іс
жүзіндегі сипаты мен ... ... ... не ... ... ... ... науқаспен ауырған деп таныған сот,
қылмыстық істі ... және егер ... іске айып ... ... ... және іс ... үш судья бар сотта қаралса, сотталушыға
медициналық сипаттағы ... ... ... ... қаулы шығаруға
құқылы.
Істі алқалы қарау кезінде үкім шығарудан ... ... ... ... ... мәселелерді судьялардың шешуіне, ҚІЖК-ң 371-бабында
олар қалай аталса, сондай реттілікте және тұжырымда қояды.
Әрбір мәселені шешу ... ... ... үшінші бөлігінде
көзделген жағдайларды қоспағанда, ... ... ... ... ... ... емес. Барлық мәселелер көпшілік дауыспен шешіледі. Төрағалық
етуші барлық жағдайларда өз дауысын соңғы болып береді [46,144-бет].
Сотталушыны ақтау үшін ... ... және ... ... ... ... қолдану мәселелері бойынша дауыс беруден қалыс қалу құқығы
беріледі. Егер қылмыстық саралануы туралы ... ... ... ... ... ... ... болмаса, онда ақтау үшін берілген дауыс
неғұрлым жеңіл қылмысты көздейтін заң саралануы бойынша және неғұрлым жеңіл
жаза тағайындау үшін ... ... ... жаза түрі-өлім жазасы-кінәліге тек барлық судьялардың бірауызды
шешімі бойынша ғана тағайындалуы тиіс.
Азшылықта қалған судья кеңесу бөлмесінде ерекше пікірін жазбаша түрде
баяндауға ... ... ... төрағалық етушіге тапсырылады және ол оны
жабық конвертпен іс материалдарына ... ... ... ... ... сот осы істі ... ... қарау кезінде танысуға
құқылы. Судьяның ерекше пікірі барлығы ... іске ... ... ... сот ... ... ... етілмейді.
Сот үкімі айыптаушы немесе ақтаушы болуы мүмкін.
Айыптау үкімі сотталушыны қылмыс жасауға кінәлі деп тану туралы ... ... ... ... өтеуге тиіс қылмыстық жаза тағайындала отырып;
2) адамды қылмыстық жауаптылықтан босата отырып;
3) қылмыстық жаза тағайындала және оны ... ... ... ... жаза ... қылмыстық жазаны өтеу кейінге қалдырыла отырып шығарылады.
Айыптау үкімі болжауларға негізделуге тиіс емес және сот ... ... ... ... ... соттың зерттеген
дәлелдемелерінің жиынтығымен дәлелденген жағдайда ғана ... ... тиіс ... ... ... ... шығара
отырып, сот оның түрін, мөлшерін, режимін және мерзімді өтеуді ... дәл ... ... егер осы ... үшін ... ... жауаптылыққа тартудың ескіру
мерзімі өтіп кетсе, сондай-ақ ҚІЖК-ң 38-бабының бірінші ... ... ... ... ... ... жауаптылықтан босата отырып,
шығарады [47,15-бет].
Сот, егер үкім шығару кезінде:
1) сотталушыға осы үкіммен тағайындалған жазаны қолданудан ... ... ... ҚР ҚК-ң ... ... ... ала қамауды есептеу ережелерін
ескере отырып, осы іс бойынша сотталушының қамауда болу ... ... ... ... ... ... ... жазаны тағайындап
және одан босата отырып шығарады.
Егер оны ... ... ... ... ... сот істі ... ... өтініші бойынша айыптау үкімін жазаны тағайындамай
шығарады.
ҚР ҚК-ң 72-бабында және ... ... ... ... сот істі ... ... тараптардың өтініші бойынша айыптау
үкімін қылмыстық жазаны өтеуді кейінге қалдыра отырып шығарады.
Сот ақтау үкімімен сотталушы қылмыстық ... ... ... ... ... оның ... жасалуына кінәсіздігін таниды және
жариялайды.
Егер:
1) қылмыс оқиғасы болмаса;
2) сотталушының әрекетінде қылмыс құрамы болмаса;
3) қылмыс жасауға ... ... ... ақтау үкімі
шығарылады.
Аталған негіздердің кез келгені бойынша ақтау соттың ... ... ... және оның толық ақталуына әкеп соғады.
Егер ақтау үкімі шығарылған жағдайда қылмыс жасаған адам ... ... ... ... ... ... сот қылмыстық істі прокурордың өзге адамды
қылмыстық қудалау туралы мәселені шешуі үшін соған жібереді.
ҚІЖК-ң 371-бабында көрсетілген мәселелерді шешкеннен кейін сот ... ... сот ... жүргізілген тілде баяндалады.
Үкім кіріспе, сипаттамалы-дәлелді және қорытынды бөлімдерден тұрады.
Үкім қолдан жазылуға, оны шығаруға ... ... бірі ... не ... ... ... және ... судьялардың қолы
қойылуға тиіс. Ерекше пікірінде қалған судья да үкімге қол қояды.
Үкімдегі түзету ескертілуге және үкім ... ... ... ... ... қол қоюымен куәландырылуға тиіс.
Үкімге ол жарияланғаннан кейін өзгеріс енгізуге жол ... ... ... ... ҚР-ң ... ... ... шығарылған уақыты мен орны; ... ... күн ... жағдайда, үкімнің шығарылған күні оның жария ... ... үкім ... ... ... ... құрамы, сот отырысының хатшысы,
процеске қатысушылар, олардың өкілдері, аудармашы;
4) сотталушының тегі, аты және ... аты, оның ... ... айы, күні
және жері, тұрғылықты орны, жұмыс орны, кәсібі, білімі, отбасы жағдайы және
сотталушының жеке басы туралы іс үшін ... бар өзге де ... ... ... ... отырған қылмысты көздейтін қылмыстық
заң (бабы, бөлігі, тармағы) көрсетіледі.
Айыптау үкімінің сипаттамалы-дәлелді бөлігі жасалған орны, уақыты, оның
жасалу тәсілі, кінә ... ... ... мен ... ... сот ... деп таныған қылмыстық әрекеттің сипаттамасын қамтуы
қажет. Үкімде соттың сотталушыға қатысты шешімі негізделген дәлелдер ... ... ... жоққа шығарған себептері келтіріледі. ... не ... ... ал ... бір бөлігі негізсіз
деп танылған ... ... ... ... ... ... өзгертудің негіздері мен себептері көрсетіледі.
Сот сондай-ақ қылмыстық жазаны тағайындауға, одан ... оны ... ... өзге де ... ету шараларын қолдануға қатысты барлық
мәселелер шешімінің себептерін көрсетуге міндетті.
Сипаттамалы-дәлелді бөлікте ҚІЖК-ң ... ... ... ... ... қабылданған шешімдердің негіздемесі қамтылуға тиіс.
Айыптау үкімінің қорытынды бөлігінде:
1) сотталушының тегі, аты және әкесінің аты;
2) ... ... ... ... деп тану туралы шешім;
3) сотталушы кінәлі деп танылған қылмыстық заң (бабы, бөлігі, тармағы);
4) жасағанына ... деп ... ... ... үшін сотталушыға
тағайындалған жазаның түрі мен мөлшері, ... ... үкім ... ... ... жою ... оны ... туралы шешім және ҚР ҚК-ң 58,
60-баптарының негізінде ... ... ... жаза түрі ... Жаза түрі ... бас бостандығынан айыру тағайындалған кезде сот
үкімде сотталушының оны өтеуге тиіс ... түрі мен ... ... ... ... ... кезде сынақ мерзімінің ... ... ... ... ... ... әскери, арнайы немесе өзге атағынан, сыныптық
шенінен, дипломатиялық дәрежесінен, біліктілік сыныбынан, ... ... ... ... ҚР-ң ... ... енгізу) туралы
шешім;
7) егер үкім қабылданғанға дейін сотталушы ұсталса және оған ... ... ... ... ... ... қолданылса немесе ол арнаулы
медициналық мекемеге орналастырылса, алдын ала қамауда ... ... ... ... ... ... ... және сотталушыға қорғаншылық белгілеу
туралы шешім;
9) үкім заңды күшіне ... ... ... ... ... ... ... көрсетілуге тиіс.
Егер сотталушыға қылмыстық заңның бірнеше бабы ... ... ... айып ... онда ... қорытынды бөлігінде
сотталушы олардың қайсысы бойынша ақталғаны және ... ... ... ... ... іс-әрекеттерін қайта дәрежелеу қажеттігі
туралы тұжырымға келіп немесе кейбір ... (бап ... бап ... ... ... анықтап, сот үкімінің сипаттамалы-дәлелді
бөлігінде әрекетті сол бойынша ... ... ... ... заңның
бабын (баптың бөлігін, баптың бөлігінің ... ... және ... ... (баптың бөлігін, баптың бөлігінің тармағын) алып тастау
керектігін көрсетеді.
Сотталушы ... ... ... ... үкім жаза ... ... ... өтеуді кейінге қалдыру қолданылған жағдайда, бұл
туралы үкімнің қорытынды бөлігінде көрсетіледі.
Ақтау үкімінің ... ... ... ... мәнісі;
сот белгілеген істің мән-жайы; сотталушының қылмыс ... ... ... ... ... сот дұрыс емес немесе жеткіліксіз
деп таныған себептер; сотталушыны ... үшін ... ... ... талап-арызға қатысты шешімнің себептері баяндалады.
Ақтау үкімінде ақталушының кінәсіздігіне күмән тудыратын тұжырымдарды
қолдануға жол ... ... ... ... ... тегі, аты және әкесінің аты;
2) сотталушыны кінәсіз деп тану және оны ... ... ... ... егер ... ... болса, оның күшін жою туралы шешім;
4) мүлікті тәркілеуді қамтамасыз ету шараларын, сондай-ақ егер мұндай
шаралар қабылданған ... ... ... ... ету ... ... ... қамтылуға тиіс.
Айыптау, сондай-ақ ақтау үкімінің де қорытынды бөлігінде ҚІЖК-ң 380,
382-баптарында санамаланған мәселелерден басқа:
1) ... ... ... ... ... заттай айғақтар туралы мәселені шешу;
3) іс жүргізу шығыстарын бөлу туралы шешім;
4) апелляциялық шағымдардың не ... ... ... ... ... түсіндіру қамтылуға тиіс.
Сот үкімге қол қойғаннан кейін сот отырыс залына оралады және төрағалық
етуші не басқа судья, не судьялар ... ... ... ... ... ... бәрі, сот құрамын қоса алғанда, сот үкімін
тұрып тыңдайды.
Егер үкім сотталушы (ақталушы) білмейтін тілде оқылса, онда ... ... ... ілеспе түрде оны сотталушынаң ана тіліне немесе
ол білетін басқа тілге дауыстап аударуға ... ... ... ... ... ... да
қатысушыларына үкімге шағым жасаудың тәртібі мен мерзімін, сот ... ... және оған ... ... ... ... ... қарауға қатысу туралы өтініш беру құқығын түсіндіреді.
Ақталушыға оның ... ... ... ... тартумен, бұлтартпау
шараларын қолданумен, сотқа заңсыз тартумен келтірілген зиянның орнын
толтыруға ... ... ... осы ... ... ... тәртібі
түсіндірілуге тиіс.
Егер сотталушы ерекше жаза түрі-өлім жазасына кесілген болса, төрағалық
етуші оған кешірім жасау туралы өтініш беру құқығын ... ... ... не жаза ... ... ... өтеуден
босатумен, сондай-ақ бас бостандығынан айырумен байланысты емес немесе бас
бостандығынан шартты ... ... жаза кесу ... ... үкімін
тағайындаған кезде қамауда ұсталған сотталушы сот отырысы залында ... ... ... ... ... бес ... кешіктірмей оның көшірмесі
сотталушыға немесе ақталушыға, қорғаушы мен айыптаушыға табыс ... ... ... ... адамдардың өтініші түскен болса, үкімнің көшірмесі
жәбірленушіге, ... ... ... ... және ... нақ сол ... табыс етіледі.
Сот оған негіз болған кезде кеңесу бөлмесінде жеке қаулы ... ... ... ... ... адамдардың, ұйымдардың немесе
олардың басшыларының назарын іс бойынша анықталған заңның бұзылу ... ... ... ... және ... шаралар қабылдауды талап ететін
себептер мен жағдайларға аударады. Адамның ... ... ... ... ... ... ... анықталған жағдайда сот оған заңда
көзделген жаза қолдануға құқылы.
Жеке ... ... сот ... ... ала ... жүргізу кезінде
немесе істі төменгі сот ... ... ... ... ... және ... басқа да бұзылуы байқалған кезде шығарылуы мүмкін.
Сот жеке қаулысымен ұйымдар мен еңбек ұжымдарының ... ... ... ... ... ... мінез-құлқына немесе
олардың қызметтік не азаматтық борышын бұзуына аударуға құқылы.
Сот, егер мұны ... деп ... сот ... ... ... да ... жеке ... шығаруға құқылы.
Сот жеке қаулысымен ұйымдар мен еңбек ... ... ... ... ... ашуға жәрдемдескен азаматтың азаматтық немесе қызметтік
борышын өтеу кезінде көрсеткен жоғары саналылығы, ерлігі ... ... ... ... бір ай ... ... ... шаралар
қабылдануы және оның нәтижелері туралы жеке қаулы шығарған сотқа хабарлануы
тиіс.
Бас бостандығынан айыруға сотталған ... ... ... қарт ... ... қалған басқа да асырауындағылар бар
болған кезде, сот ... ... ... бір мезгілде аталған адамдарды
қамқоршылыққа немесе туысқандарының не ... ... ... ... ... ... ал ... қараусыз қалатын
мүлкі немесе үй-жайы бар болған кезде оларды күзету ... шара ... ... ... Қажет болған жағдайда сот қылмыстың салдарынан
жәбірленушінің ауыр жарақат алуына немесе ... ... ... ... қалған кәмелетке толмаған балаларын, еңбекке жарамсыз ... ... ... да ... ... ... сондай-ақ
жәбірленушінің мүлкі мен тұрғын үйін қорғау ... ... ... ... бойынша қорғаушы қатысқан жағдайда, сот үкім
қабылдаумен бір мезгілде ... заң ... ... үшін төлеуге
жататын сыйақының мөлшері туралы қаулы шығарады.
ҚІЖК-ң 388-бабының бірінші және екінші бөлігінде аталған іс жүргізу
шешімдері мүдделі ... ... ... үкім жария етілгеннен кейін
де қабылдануы мүмкін [49,148-бет].
ҚОРЫТЫНДЫ
Қылмыстық сот іс жүргізу ... ... ... ... ... тұрады:
1) басты сот талқылауның дайындық бөлімі;
2) сот тергеуі;
3) сот жарыссөзі;
4) сотталушының соңғы сөзі;
5) үкім шығару.
Басты сот ... үшін ... ... ... ... ... ашады және қандай қылмыстық істің қаралатынын, ... ... не ... сот ... ... ... хабарлайды. Ол үшін
сотталушының аты-жөнін, қандай қылмыс қарастырылатынын, Қылмыстық Кодекстің
бабы, бөлімі, тармағы ... (ҚР ... ... сот талқылауын тағайындау туралы қаулы мынадай үш шарт сақталса,
қабылдануы ... егер істі ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету жөнінде қылмыстық іс жүргізу заңында көзделген
барлық талаптар сақталса;
2) істі ... сот ... ... ... ... ... ... іс жүргізу заңын елеулі түрде бұзушылық болмаса.
Судья ... ... ... ... ... ретінде іске қатысуына
рұқсат ету немесе ... ... ... ... ... ... ... сот талқылауын дайындау жөніндегі қажетті әрекеттер
бекітіледі. Басты сот талқылауы өткізілетін уақыт пен орын анықталады, бұл
жөнінде сот іс ... ... ... хабарлайды.
Істі зерттеу кезінде судья сот отырысына шақыруға жататын адамдардың
тізімі ... ... ... ... ... ... ... бастамасымен
немесе процеске қатысушылардың өтінімі бойынша бұл тізімде көрсетілмеген
адамдарды куә ретінде сотқа шақыруға құқылы.
Барлық ... ... сот ... ... ... ... бойынша сот отырысына оның өкілі ... ... ... ... өкілі міндетті түрде шақыруға
жатады.
Алдын ала тергеу немесе анықтау кезінде сот сараптамасы жүргізілген
және ... ... ... қажет болған жағдайда, сондай-ақ істің
мән-жайлары бойынша сот ... ... ... ... шақырылады. Егер сараптама жүргізуге бірнеше ... ... ... ... өкілі шақырылады. Сарапшылардың пікірі біртұтас
болмаған жағдайда, ... бәрі ... ... ... ... ... етпейтін мәселелер бойынша арнайы
білім пайдаланылатын ... сот ... ... шақырылады.
Аудармашы шақыру туралы шешім айыпталушы, жәбірленуші немесе куәлар сот
отырысында іс қаралатын тілді білмеген жағдайда қабылданады.
Істі сотталушының қатысуынсыз тыңдау туралы шешімді сот ... ... ... үшін айыпталған сотталушы істі оның ... ... ... берген жағдайда және сотталушы елден тыс жерлерде болған ... ... ... ... ... ... 315 ... 2
бөлігі).
Істің қаралатын орны процеске қатысушылардың өтінімін ескеріп ... тыс ... ... жасалған жерде, айыпталушының, жәбірленушінің
жұмыс орнында, куәлардың көпшілігінің мекен-жайы бойынша және т. ... ... ... 1-бөлігінде көзделген жағдайларда судья істі жабық
сот отырысында қарау туралы шешім қабылдайды. Бұл шешімді ... ... ... ... ... және қабылдаған шешімінің
дәлелдемелерін келтіреді.
Басты сот ... ... сот ... ... орны ... ... ... кезден бастап кемінде үш тәуліктен кейін және
оның тағайындалуы туралы қаулы шығарылған кезден бастап он бес ... ... тиіс ... ... 4-бөлігі) [50,126-127-
беттер].
Іс бойынша алдын ала ... ... ... ... сот ... туралы қаулыда сонымен қатар талқылауға қойылған мәселелер
бойынша ... ... ... ... ... Конституциясының 75-бабына сәйкес, Қазақстан
Республикасындағы әділеттілк тек әділ сот ... ғана ... ... ... ... ... ... негізгі формасы болып табылады. Сот
тек қана азаматтардың құқықтық қорғанысын және ... ғана ... ... ... ... демократияны (сөз бостандығын), сот және
заң алдында барлығы бірдей жауап беретінін, заң негізінде ... ... ... ... ... ешкім де біздің мемлекеттік конституциямызда
қылмыстық жазаға тартылып, негізсіз айыпталмайды.
Қылмыстық іс сотқа түскен кезде ... ... ... оның ... ... судья істі сотта іс жүргізуге қабылдау туралы мәселені
шешеді.
Басты сот ... тек ... ... және ... ... шегінде ғана жүргізіледі.
Талқылау үшін ұзақ уақытты қажет ететін істі алқалы ... ... ... ... мүмкін.
Сот талқылауында іс бойынша барлық дәлелдер тікелей зерттелуге ... ... ... ... куәлардың айғақтарын тыңдауы,
сарапшылардың ... ... етуі және ... заттай
дәлелдемелерді тексеруі, хаттамалар мен өзге де құжаттарды оқуы, ... ... ... ... ... жөнінде басқа да
сот іс-әрекеттерін жүргізуі тиіс.
Басты сот талқылауы соттың қалыпты жұмысын және ... ... ... ... ... өтеді.
Басты сот талқылауы үшін белгіленген уақытта төрағалық етуші сот
отырысын ... және ... ... ... қаралатынын, сондай-ақ істің
ашық немесе жабық сот отырысында талқыланатыны туралы хабарлайды.
Басты сот талқылауы ... ... ... көзделгеннен басқа
жағдайларда сотталушының міндетті түрде ... ... ... ... іс ... ... тиіс. Сот дәлелді себептерсіз келмеген
сотталушыны келтіруге, сондай-ақ оған қатысты бұлтартпау шарасын ... ... ... Күзетпен ұстаудағы сотталушы сот отырысына келуден
бас ... ... сот істі ... ... ... қатысуымен ол
болмағанда қарауға құқылы.
Сот тергеуі айыптаушының сотталушыға таққан айыбының ... ал жеке ... ... бойынша-арыз берген адамның немесе оның
өкілінің, ал олар болмағанда-сот отырысы ... ... ... ... аяқталған соң төрағалық етуші соттың сот жарыссөзіне
көшетінін хабарлайды.
Үкім-бұл кеңесу бөлмесінде сотталушының айыпты не ... ... ... ... немесе оны қылмыстық іс жүргізуден босатуын шешетін ... ... істі ... ... нәтижесінде сот бір ғана үкім
шығара алады. Сотталушы бір қылмыстардың жасалуына ... деп ... ... ... ... ... сол сияқты бір қылмыстың
жасалуына бірнеше сотталушы айыпталған жағдайда да бұл ... ... сот ... ... туралы қаулы мынадай үш шарт сақталса,
қабылдануы мүмкін:
1) егер істі тергеу кезінде айыпталушы ретінде тартылған ... ... ету ... ... іс ... ... ... талаптар сақталса;
2) істі басты сот талқылауында қарауға өзгедей кедергі болмаса;
3) қылмыстық іс жүргізу заңын елеулі түрде бұзушылық ... ...... ... ... және оны ... ... аяқталуы болып табылады. Үкімді ... ... ... ... сот ... ... және сот ... сондай-ақ егер БАҚ өкілдері сот процесі кезінде залда отырған
болса, олардың келгенін тексеру ... сот ... ... ... әрекеттерді болдырмау үшін қажетті шара қолдану туралы нұсқау
береді. Сот отырысының хатшысы баяндама ... ... сот ... ... ... ... жариялайды. Бұл ретте үкім мәтінін дұрыс
оқымауға, оның бөліктерін жіберуге жол берілмейді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... 1995 жыл 30 ... ... 2009 жыл;
2. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі 1997 жыл 16 ... ... 2008 ... ... ... Қылмыстық Іс Жүргізу кодексі 1997 жыл 13
желтоқсан. «Юрист» Алматы, 2009 жыл;
4. Нормативтік құқықтық актілер туралы ... ... ... жыл 24 ... ... ... 2007 ... Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі 1994 жыл 27 желтоқсан.
«Юрист» Алматы, 2008 жыл;
6. Қазақстан Республикасының Азаматтық Іс Жүргізу ... 1999 жыл ... ... ... 2009 ... ... ... Республикасындағы адвокатура және адвокаттық
қызмет» Оқулық. «Дәнекер» 2003 жыл;
8. Е.Алауханов «Қылмыстық құқық» Жалпы бөлім. Оқулық. «ҚР ... және ... ... халықаралық орталығы» Алматы,
2009 жыл;
9. Ү.Нұрмашев «Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу құқығы»
Оқу құралы. «Жеті жарғы» Алматы, 2008 жыл;
10. ... ... ... ... және адвокаттық
қызмет» Оқулық. «ҚР халықаралық ғылыми ... және ... ... ... 2010 ... Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сотының қаулылары;
12. «Сот үкімі туралы» заң 2002 ... ... курс ... ... РК» ... Общая,
Алматы, 2004 год;
14. «Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сотының қаулылары» Кітап;
15. «Адам құқықтары туралы» ... ... ... Ұлттар Ұйымының
қарары. 1948 жыл;
16. Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі 2007 жыл 15 мамыр. «Юрист»
Алматы, 2009 жыл;
17. Қазақстан Республикасының ... ... ... туралы кодексі
2001 жыл 30 қаңтар. «Юрист» Алматы, 2009 жыл;
18. Қазақстан Республикасының «Сот ... мен ... ... ... заңы 2000 жыл 25 ... ... Алматы,
2007 жыл;
19. «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi ... ... 2010 ... 2 ... № 261-IV Заңы
2010.04.02. берілген ... ... ... ... ... ... ... жүргiзу мәселелерi бойынша өзгерiстер мен толықтырулар ... ... ... 2010 ... 2 ... № 262-IV
Заңы 2010.04.02. берілген өзгерістер;
21. «Заңсыз жолмен алынған кiрiстердi заңдастыруға (жылыстатуға) ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының 2009 жылғы 28 тамыздағы N 191-IV ... ... ... ... кодексі (1997 ж., 13
желтоқсан, N 208 ) ... ... ... ... ҚР ... ... ... «ҚР құқықтық саясаты
Концепциясы», 20 қыркүйек, 2002 жыл;
24. ... ... 26 от 7 ... 2008 ... ... ... ... ҚР Заңы, 1997 жыл, Алматы қаласы;
26. «ҚР сот ... жєне сот ... ... ... ... 2000 ... «ҚР ... Қылмыстық іс жүргізу және қылмыстық-атқарушы
кодексіне ... мен ... ... ҚР ... ... қорғауды реттейтін қылмыстық-процессуалдық заңнаманы
қолдану тәжірибесі туралы» Қазастан Республикасының Жоғарғы Сотының
нормативтік ... ... ... Астана;
29. Багаутдинов Ф. Возбуждение дел частного обвинения. // Законность. -
2000;
30. Б.Х. ... ... ... РК» ... ... Дагель П.С. Взаимодействие уголовно-материального и процессуального
права в ... ... ... // ... ... ... П.М. ... в советском уголовном процессе. Дисс… канд.
юрид. наук. - Свердловск, 1973, - С. 20;
33. Джекебаев У.С. Основные принципы уголовного ... РК. - ... ... ... Жогин Н.В., Фаткулин Ф.М. Возбуждение уг. дела. - М., 1961. С. 79-
80; Они же: ... ... в ... уг. ... - ... - С. 6; Чеканов В.Я. Возбуждение уг. дела в советском уг.
процессе. Саратов, 1958. - ... Зусь Л.Б. ... ... ... 1976. С. ... ... Л. Развитие основных понятий теории доказательств в
советском уг. ... ... ... ... ... ... ... в совет.угол. процессе и основание процессуальных
решений. //Сов. гос. и право.- 1981. - 10 : С. ... ... В.М., ... В.А., ... В.Д. ... ... в ... уголовно-процессуальной деятельности. Саратов, 2002.
С. 151;
38. Б.Х. Толеубекова, К.Ж. Капсалямов, Б.К. Шнарбекова, Д.К. Бекишев
«Уголовно-процессуальное право РК» Часть Общая, ... ... ... ... А.П. Уголовный процесс. - М., 1995.- С. 48;
40. Уголовное преследование в советском уголовном процессе..- М., 1951.-
С.63;
41. Б.Х. Толеубекова, К.Ж. ... Б.К. ... Д.К. ... право РК» Часть Общая, «Данекер», Алматы,
2000 год;
42. С.Тыныбеков «Қазақстан Республикасындағы адвокатура және адвокаттық
қызмет» Оқулық. «Дәнекер» 2003 ... ... ... ... ... ... ... туралы» Қазастан Республикасының Жоғарғы Сотының
нормативтік қаулысы. 06.12.2002ж.//қаулылар жинағы. Астана;
44. «Адам құқықтары туралы» жалпы декларация. Біріккен Ұлттар ... 1948 ... ... Н.В., ... Ф.М. Возбуждение уг. дела. - М., 1961. С. ... Они же: ... ... в совет. уг. процессе. - М.,
1965. - С. 6; Чеканов В.Я. Возбуждение уг. дела в ... ... ... 1958. - ... ... В.М., ... В.А., ... В.Д. Возбуждение уголовного
дела в системе уголовно-процессуальной деятельности. Саратов, 2002.
С. 151;
47. «Заңсыз жолмен алынған кiрiстердi заңдастыруға (жылыстатуға) және
терроризмдi ... ... ... туралы» Қазақстан
Республикасының 2009 жылғы 28 тамыздағы N 191-IV Заңы;
48. Дагель П.С. ... ... и ... в ... ... ... // Правоведение; -
1972;
49. Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сотының қаулылары;
50. «Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сотының қаулылары» Кітап.
Кітаптар мен монографиялар:
1. С.Тыныбеков ... ... ... және ... ... ... 2003 ... Е.Алауханов «Қылмыстық құқық» Жалпы бөлім. Оқулық. «ҚР ғылыми
зерттеулері және ... ... ... ... ... ... ... «Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу ... ... ... ... Алматы, 2008 жыл;
4. Е.Алауханов «Қазақстан Республикасындағы адвокатура және адвокаттық
қызмет» Оқулық. «ҚР ... ... ... және құқықтық
сараптама орталығы» Алматы, 2010 жыл;
5. Багаутдинов Ф. ... дел ... ... // Законность. -
2000;
6. Боннер А.Т. Принцип ... ... ... ... М., 1987. С. ... Дагель П.С. Взаимодействие уголовно-материального и процессуального
права в регулировании общественных отношений. // ... ... ... П.М. ... в советском уголовном процессе. Дисс… ... ... - ... 1973, - С. ... ... У.С. ... ... уголовного права РК. - Алматы:
«Жетi жаргы» 2001;
10. Корнуков В.М., Лазарев В.А., ... В.Д. ... ... в системе уголовно-процессуальной деятельности. Саратов, 2002.
С. 151.
Мерзімді басылымдар:
1. Казахстанская правда. 26 от 7 ... 2008 ... ... ... туралы» ҚР Заңы, 1997 жыл, Алматы қаласы;
3. ... ... ... ... заңнаманы
қолдану тәжірибесі туралы» Қазастан Республикасының Жоғарғы Сотының
нормативтік қаулысы. ... ... ... ... құқықтары туралы» жалпы декларация. Біріккен Ұлттар Ұйымының
қарары. 1948 жыл;
5. «Заңсыз жолмен алынған кiрiстердi ... ... ... қаржыландыруға қарсы ... ... ... 2009 ... 28 ... N 191-IV ... ... Республикасының Жоғарғы Сотының қаулылары.
Нормативтік құқықтық актілер:
1 Қазақстан Республикасының ... - ... 2009. - 40 ... О ... ... ... Республики Казахстан на период с 2010
до 2020 года: Указ Президента Республики Казахстан // ... ... ... – 2009, август-24. - №858;
3 Прокуратура ... ... ... 1995 ж. ... №2709 Заңы // «Заң» базасы - Қазақстан ... ... ... ... ... ... Жаңа ... - жаңа экономикалық өрлеу - Қазақстанның жаңа
мүмкіндіктері: Қазақстан ... ... Н.Ә. ... ... ... ... ... // Айқын. – 2010, қаңтар – 30. - №15 (1439);
5. Қазақстан Республикасының Әкімшілік Құқық Бұзушылық ... ... жыл 30 ... «Юрист» Алматы, 2009 жыл;
6. Қазақстан Республикасының «Сот жүйесі мен ... ... ... заңы 2000 жыл 25 желтоқсан. «Юрист» Алматы,
2007 жыл;
7. «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы»
Қазақстан Республикасының 2010 ... 2 ... № 261-IV ... ... ... ... Республикасының кейбiр заңнамалық актiлерiне атқарушылық
iс жүргiзу мәселелерi бойынша ... мен ... ... ... ... 2010 жылғы 2 сәуiрдегi № 262-IV
Заңы 2010.04.02. берілген өзгерістер.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 84 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәмелетке толмағандардың қылмыстары бойынша сот ісін жүргізу190 бет
Сот26 бет
Сот, адвокатура, нотариат органдарының құқықтық жағдайы6 бет
Қылмыстық іс жүргізу жүйесіндегі сот тергеуі35 бет
Аралас экономика жүйесі және оның басты ерекшеліктері6 бет
Ашық экономиканы жандандырудағы халықаралық сауда айналымын арттырудың басты маңыздылығы8 бет
Ашық экономиканы жандандырудағы халықаралық сауда айналымын арттырудың басты маңыздылығы. Қазақстан экономикасын дамытудың тиімді механизмі34 бет
Ағарту ісінің басты бағыттары9 бет
Білім беру жүйесінің басты міндеті11 бет
Білім беру жүйесінің басты сипаты11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь