Қазақстандағы аграрлық құқық

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ АГРАРЛЫҚ ҚҰҚЫҚТЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫ
ЖӘНЕ АГРАРЛЫҚ ЗАҢНАМАЛАРДЫҢ ДАМУ ТАРИХЫ ... ... ... ... ... ... ..6
1.1. Аграрлық құқықтың қазіргі құқық жүйесіндегі алатын орны мен рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
1.2. Аграрлық құқықтың қағидалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 15
1.3. Ауыл шаруашылық ұйымдарының, шаруа (фермер) қожалығының,
ауыл шаруашылық серіктестігінің құқықтық жағдайы және жалпы сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19

2. АГРАРЛЫҚ ҚҰҚЫҚТЫҚ САЯСАТТЫ МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІҢ ТҮСІНІГІ, ҚЫЗМЕТІ, БАҒЫТТАРЫ ЖӘНЕ
ТЕТІГІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25
2.1. Аграрлық құқықтық саясаттағы қаржыландырудың құқықтық аспектісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30
2.2. Қазақстан Республикасындағы аграрлық құқық пен шетелдегі аграрлық
құқықтың қалыптасуына салыстырмалы.құқықтық талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ..39

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 48
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...51
Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Диплом жұмысы бүгінгі таңнын маңызды мәселелерінің бірі – Қазақстан Республикасының аграрлық құқықтық саясаты тақырыбына арналған. Осы еңбек мазмұнында аграрлық құқықтық саясатты мемлекеттік реттеу, аталған саладағы қоғамдық қатынастардың қатысушыларының жалпы сипаттамалары көрсетілген. Аграрлық құқықтық саясатты заңнамалық жетілдіруге байланысты ұсыныстар жасалған.
Зерттеу жұмысының өзектілігі. Қазақстанның экономикасы ғаламдық бәсекелестікке қабілетті, әлемдік экономикаға оңтайлы интеграцияланған, тиімді де икемді, жан-жақты дамыған, индустриялық-инновациялық бағыттағы, жоғары технологиялы болып дамуы – тың идеяларды қажет етеді. Қазіргі әлемдік дағдарыс экономикада қаржы тапшылығынан бұрын нақты, жүйелі, ғылыми дәлелденген, озық та жаңашыл жобалардың жетіспейтіндігін дәлелдеп отыр [1]. Бүгінде аграрлық өндірісте экономикалық, әлеуметтік, ұйымдасқан-құқықтық және өзге де шаралардың өзара келісілмегендігіне куә болып отырмыз. Сонымен қатар, азық-түлік қауіпсіздігі өз деңгейінде қамтамассыз етілмегендігі анық. Еліміздің Президенті Н.Ә.Назарбаев өзінің 2008 жылғы дәстүрлі Қазақстан халқына жолдаған жолдауында «еліміздің қазіргі саясатының бағыттарының бірі еліміздің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамассыз ету болып табылады. Сондықтан ауыл шаруашылығына және тамақ өнімдерін өндіруде инвенстиция тарту мөлшерін көбейту керектігін ел басымыз ерекше атап көрсетті [2]. Бұл жұмыста еліміздің аграрлық саясатының қалыптасуымен, оның даму тарихын қарастыра отырып, осы қатынастарды құқықтық реттеудегі өзекті мәселелерді зерттеуге талпыныс жасалды.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Тәуелсіз Қазақстан тұсындағы жаңа концептуальдық-ғылыми көзқараспен талдап, алғаш рет заң ғылымына бұл мәселеге жаңа ғылыми тұжырым жасау міндетін туғызды. Бірақ осыған қарамастан, бұл мәселе бойынша қазақстандық зерттеушілер арасында заңгер ғалымдар да біраз жұмыстар тыңдырды. Олардың арасында С.Т. Күлтелеев, Л.Қ. Еркінбаева, Б.А. Жетпісбаев, А.Е. Бектұрғанов, Н.Б. Мухитдинов және тағы басқалары бар.
Дипломдық жұмыстың мақсаты. Еліміздің экономикасының көтерілуінің бірден-бір себебі, ол тікелей аграрлық салаға байланысты болып отыр. Сондықтан аграрлық саланы кешенді түрде зерттеп, еліміздің аграрлық саласын шетелдің аграрлық саласымен салыстыра отырып, теориялық білімімізді тәжірибеде қолдану. Сонымен қатар, Дүниежүзілік сауда ұйымына кіру үшін бәсекеге қабілетті тауар өндіріп, еліміздің экономикасын ілгері жылжытуға атсалысу.
2. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы, ақпан 2008 жыл.
3. www.aikyn.kz.
4. Б.А. Жетписбаев Аграрное право Республики Казахстан Алматы “Данекер” 2002 С 7-15
5. Күлтелеев С.Т, Жарасбаева А.М, Рахметов Е.Ш, Өрісбаева А.А. Қазақстан Республикасының аграрлық құқығы, жалпы бөлім. Алматы “HAS” 2005ж 4-7 бет.
6. Веденин Н.Н. Аграрное право Учебник. М: Юриспруденция, 2000 С 12-13
7. Ерофеев Б.В. Земельное право: Учебник для вузов / Под ред. академика Г.В. Чубукова.-М: Новый юрист, 1998 С 27.
8. Нестеренко С. Процветание сельского хозяйства это процветание народа // Казахстанская правда. 2005, 1 ақпан.
9. Быстров Г.Е. Козырь М.И. Аграрное право. М 1998, 174-б.
10. Шуленбаева Р. Перепишут и фермеров и дачников // Казахстанская правда, 2005, 12 шілде.
11.Аграрное право Республики Казахстан // Сборник нормативных правовых актов. Алматы: Данекер, 2001.
12. Шемшученко Ю.С. Государственное управление охраной окружающей среды в СССР. Авторефаты доктор. Дисс. Киев. 1978. 10 б
13. Султанов К. Реформы в Казахстане и Китае – Астана: Елорда, 2000
14. Адам құқықтарының халықаралық стандарттары және ұлттық заңдарды дамыту мәселелері. Алматы “Қазақ Университеті” 2001жыл 267б
15.Статистический ежегодник 2009г- Алматы: Изд. ТАСИС.
16. www.nauka.kz.
17. Быстров Г.Е. Общая характеристика законодательства о земельных реформах в зарубежных странах. Государство и право – М.1996-№7- С. 92-93.
18. Абдраимов Б.Ж. Правовое обеспечение земельных отношений: обзор мировой практики. Учебно-практическое пособие. Алматы- 2002 - с 5
19. Еркинбаева Л.К. Аграрные правоотношения в Республики Казахстан дисс.на соискание ученой степени доктора юридических наук РК, Алматы-2008г
20. СНГ Соглашение об общем аграрных рынке государств – участников Содружества Независимых Государств от 16 марта 1998 г/. Параграф Ақпарат жүйесі. Юрист 2008г
21. Назаренко В.И. Аграрная политика Европейского Союза / Институт Европы РАН- М: ООО; Маркет ДС Корпорейшн 2004- 362 с.
22. СНГ Договор о создании Экономического союза ( от 23 сентября 1993года) / Параграф Ақпарат жүйесі Юрист 2008г
23 . СНГ Декларации глав государств-участников об основных направлениях развития Содружества Независимых Государств (апрель 1999г ) / Параграф Ақпарат жүйесі Юрист 2008г
24. Аграрное и экологическое законодательство в России и странах СНГ / Авт колл: С. А. Боголюбов, Е. А. Галиновская Д. Б. Горохов и др – М: Норма 1999-240 с.
25. Конституции 16 стран мира – Алматы: Жеті Жарғы- 1995-с 478
26.Бюро межпарламентской ассамблеи Евразийского экологического сообщества. Сравнительно-правовой анализ законодательства государств-членов ЕврАзЭс в сфере государственного регулирования агропромышленного комплекса (в части технических санитарных государственного субсидирования ценовой политики на продукцию АПК)//Параграф Ақпарат жүйесі. Юрист. 2008г
27. США Сельскохозяйственная безопастность и сельские инвестиции. Закон от 10 марта 2002 года. /hptt. www // miagri.kz.
28. Очерки экономики США: Американское сельское хозяйства и его меняющееся значение.www.4wth.gov.ua/usa/russian/society/economy/contents.htm
29. Андреева Н Сельское хозяйство США: факторы6 определяющие высокую эффективность отрасли. Институт мировой экономики и международных отношений РАН // Человек и труд -2008-№8-с-59-68
30. Н.А. Назарбаев Об основных направлениях внутренных и внешней политики на 2003года: Послание президента народу Казахстана от 29 апреля 2007 года // Казахстанская правда 2002 года 30 апреля.
31. Назарбаев Н А Стратегия вхождения Казахстана в число 50-ти наиболее конкурентоспособных стран мира Казахстан на пороге нового рынка впред в своем развитии: Послание Президента страны народу Казахстана от 1 марта 2006 года /Казахстанская правда 2006 года- 2 марта
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.................................................................
.............................................3
1. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ АГРАРЛЫҚ ҚҰҚЫҚТЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫ
ЖӘНЕ АГРАРЛЫҚ ЗАҢНАМАЛАРДЫҢ ДАМУ ТАРИХЫ..........................6
1.1. Аграрлық ... ... ... ... ... орны ... ... құқықтың
қағидалары.............................................................. 15
1.3. Ауыл шаруашылық ұйымдарының, шаруа (фермер) қожалығының,
ауыл шаруашылық ... ... ... және ... ... ҚҰҚЫҚТЫҚ САЯСАТТЫ МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІҢ ТҮСІНІГІ, ҚЫЗМЕТІ,
БАҒЫТТАРЫ ЖӘНЕ
ТЕТІГІ......................................................................
.................................................25
2.1. ... ... ... ... құқықтық
аспектісі...................................................................
...................................................30
2.2. Қазақстан Республикасындағы аграрлық құқық пен шетелдегі аграрлық
құқықтың қалыптасуына салыстырмалы-құқықтық
талдау..................................39
ҚОРЫТЫНДЫ...............................................................
.................................48
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ТІЗІМІ...........................................51
КІРІСПЕ
| ... ... ... ... ... ... ... маңызды |
|мәселелерінің бірі – Қазақстан Республикасының аграрлық құқықтық саясаты |
|тақырыбына арналған. Осы еңбек мазмұнында аграрлық құқықтық саясатты ... ... ... ... қоғамдық қатынастардың ... ... ... ... Аграрлық құқықтық |
|саясатты заңнамалық жетілдіруге байланысты ұсыныстар жасалған. ... ... ... ... ... ... ... қабілетті, әлемдік экономикаға оңтайлы интеграцияланған, |
|тиімді де икемді, жан-жақты дамыған, индустриялық-инновациялық бағыттағы,|
|жоғары технологиялы болып дамуы – тың ... ... ... ... ... дағдарыс экономикада қаржы тапшылығынан бұрын нақты, жүйелі, |
|ғылыми дәлелденген, озық та жаңашыл  ... ... ... [1]. ... аграрлық өндірісте экономикалық, әлеуметтік, |
|ұйымдасқан-құқықтық және өзге де ... ... ... ... отырмыз. Сонымен қатар, азық-түлік қауіпсіздігі өз деңгейінде |
|қамтамассыз етілмегендігі анық. ... ... ... ... ... дәстүрлі Қазақстан халқына жолдаған жолдауында «еліміздің ... ... ... бірі ... ... ... ... ету болып табылады. Сондықтан ауыл шаруашылығына және тамақ |
|өнімдерін өндіруде инвенстиция тарту мөлшерін көбейту керектігін ел ... ... атап ... [2]. Бұл ... еліміздің аграрлық |
|саясатының қалыптасуымен, оның даму ... ... ... осы ... ... реттеудегі өзекті мәселелерді зерттеуге талпыныс |
|жасалды. |
| ... ... ... Тәуелсіз Қазақстан тұсындағы жаңа ... ... ... ... рет заң ғылымына бұл |
|мәселеге жаңа ... ... ... ... ... ... осыған ... бұл ... ... ... ... арасында заңгер |
|ғалымдар да біраз жұмыстар тыңдырды. Олардың арасында С.Т. Күлтелеев, |
|Л.Қ. Еркінбаева, Б.А. Жетпісбаев, А.Е. ... Н.Б. ... және ... ... бар. ... жұмыстың мақсаты. Еліміздің экономикасының көтерілуінің |
|бірден-бір себебі, ол тікелей аграрлық салаға ... ... ... ... ... ... ... түрде зерттеп, еліміздің аграрлық |
|саласын шетелдің аграрлық саласымен салыстыра отырып, теориялық ... ... ... Сонымен қатар, Дүниежүзілік сауда ұйымына|
|кіру үшін бәсекеге қабілетті тауар өндіріп, еліміздің экономикасын ілгері|
|жылжытуға атсалысу. ... ... ... ... ... ... байланысты |
|дипломдық ... ... ... ... ... |
| ... ... аграрлық заңнамалардың даму тарихын жүйелеу. |
| ... ... ... ... ... ... ... механизімін |
|анықтау. |
| ... ... ... ... ... ... ... |
|сипаттама беру. ... ... ... ... құқық пен шетелдегі аграрлық |
|құқықтың ... ... ... ... ... ... |
|тәжірибесінің ұтымды жақтарын Қазақстанда қолдану. ... ... ... ... жұмысы Қазақстан ... ... етіп ... ... және ... ... |
|қатар шетел мемлекеттерінің ғалымдарының ғылыми еңбектерінің негізінде |
|орындалды. Диплом жұмысының алдына қойылған міндеттерге жету үшін ... ... ... ... ... ... және |
|басқа да әдістер қолданылды. ... ... ... республикасының аграрлық құқықтық ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан республикасының аграрлық құқықтық саясатын |
|мемлекеттік реттеу саласындағы құқықтық қатынастар. ... ... ... ... ... маңызы |
|төмендегілерден ... |
|- ... ... ... мен ... ... аграрлық |
|саясатты одан әрі ғылыми зерттеуге негіз болады; |
|- ... ... ... жетілдіру мақсатында қолдану. |
|- аграрлық саясатты жүзеге асыру барысында ұсынылған ұсыныстарды ... ... ... ... ... ... Республикасының Конституциясы, |
|ҚР Жер Кодексі, ҚР Азаматтық Кодексі, ҚР Үкіметінің қаулылары, шетел |
|мемлекеттерініңижер заңнамалары, зерттеу ... ... бар ... ... мен ... ... болып табылады. ... ... ... мен көлемі. Дипломдық жұмыс кіріспеден, екі |
|тараудан, бес бөлімшеден, қорытындыдан және ... ... ... ... ... ... ... Зерттеу жұмысының нақтыланған мына бағыттағы|
|түйіндері дипломдық жұмыстың алдына қойған мақсаты және міндеттерімен |
|байланысты, әрі ... ... ... ... ... |
|Қазақстан Республикасындағы аграрлық заңнамаларды жүйелеу мақсатында |
|аграрлық ... ... ... ... және ... ... талдау жасай отырып, аграрлық заңнаманың дамуының |
|жүйесін өзіндік сипатта ... ... ... ... ... ... ... механизмін |
|анықтай отырып, олардың қызметінің ... ... ... ... ... ... ұсыну. ... ... ... ... ... ... ... |
|талдау. ... ... ... ... ... ... орны мен оны |
|мемлекеттік реттеу жолдарын зерттей отырып, Қазақстан ... ... ... ... ... ұсыныстар жасау. |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ТАРИХЫ |
| ... ... ... ең ... ... ... – ауыл ... болып табылады. Оның маңыздылығы – ең алдымен халықты |
|азық-түлік өнімдерімен ... ету, ал ... ... ... ... ... ... Ауыл шаруашылығының еліміздің экономикалық, |
|әлеуметтік өмірінде айрықша орын алатыны баршамызға белгілі. Ауыл ... ... ... ... ... ... ... |
|анықтайды. Қазақстанның ауыл шаруашылығына қолайлы жерлері көп ... әлем ... ... ... ... ... дамытуға барлық мүмкіндіктері бар. Оған қоса, ел халқының ... ... ... ... ауыл ... ... байланыста.|
|Ауыл республика экономикасы дамуындағы маңызды фактор болса, ауыл халқы |
|еліміздің қоғамдық – саяси тұрақтылығының да ... ... ... ... ... халқының 44 пайызы бүгінде ауылдық жерлерде |
|тұрады. ... ... ... ... Ауыл ... деп жарияланған еді. |
|Осыған сәйкес, агроөнеркәсіптік кешенді мемлекеттік қолдаудың үш жылдық |
|бағдарламасы қабылданғаны белгілі. Ауыл шаруашылығы ұлттық ... ... ... Ауылдың әлеуметтік жағдайын, |
|тұрғындардың тұрмысын түзеу үшін ... үш ... ... арнау елімізге|
|үлкен өзгерістер әкелді. Ауылдық жерді дамыту ұғымы тек қана, ауыл |
|шаруашылығын ... ... ... ... ... Бұл ... |
|қауымдастықты қамтитын бүкіл қатынастар кешенінің дамуы болып табылады. |
|Демек, бүгінгі таңда ауылды ... ... ... ... әрі ... ... ... келтірудің біртұтас құрамдас бөлігі |
|ретінде қарастыруымызға болады. Ауыл ...... ... халықтың|
|тұрмыс салты, мәдениетіміздің, дәстүріміздің, әдет ғұрпымыз бен рухани |
|тіршілігіміздің қайнары. ... ... және ... ... ... ... ауылға |
|барынша байсалды қарауымызды талап етеді. Тәуелсіз Қазақстан тұсындағы |
|жаңа концептуальдық-ғылыми көзқараспен талдап, алғаш рет заң ғылымына ... жаңа ... ... ... ... туғызды. Бірақ осыған |
|қарамастан, бұл мәселе бойынша қазақстандық зерттеушілер ... ... ... да біраз жұмыстар тыңдырды. Олардың арасында С.Т. Күлтелеев, |
|Л.Қ. Еркінбаева, Б.А. ... А.Е. ... Н.Б. ... және ... ... бар. ... ... кезеңіндегі жүргізілген ауылдағы реформалар күткен ... ... ... ... ... жағдай |
|нашарлап, өндіріс көлемі қысқарып, ауыл тұрғындарының өмір сүру ... ... ... ... ... ... Осы тұрғыдан |
|қарағанда, Кеңес үкіметінің Қазақстанда жүргізілген волюнтаристік саясаты|
|халыққа жасалған ... ... ... зорлыққа негізделген |
|концепциясының жарқын бір көрінісі іспетті. Сондықтан да тоталитарлық |
|жүйе кезінде ... ... ... және ... ... ... зерттелген аграрлық мәселелерді қәзіргі заманның талабына сай, |
|өткен тарихқа сын көзбен қарап, оларды жаңаша ... ... ... ... ... ... өз ... ... ... жағдайына қол жеткізгенде |
|тарихымыздағы осы олқылықтың орнын толтыруға ... ... ... |
|кезеңнің зардабы ауыл шаруашылығына және бүкіл аграрлық секторға қолайсыз|
|болды. Аграрлық дағдарыстың табиғаты, негізгі себептері және одан шығу ... ... және ... ... аз жазылған жоқ. Осы өзекті ... ... ... ... ... түрлі Заң және |
|атқарушы органдардың күнделікті іс-тәжірибелерінен күн тәртібінен ... ... ... та ел ... маңызды және өмірлік қажет |
|саласының әлеуметтік проблемаларын, әкімшілік басқару жүйесінен нарықтық |
|жүйеге ... ... ... саланың тұрақты және тиімді даму |
|бағыттарын анықтау қажеттігі туындап отыр. ... ... ауыл ... алға ... нарықтық қатынастарға |
|көшу ауыл шаруашылығын реформалауды да талап ... ... ... тың ... жасау үшін, өткен тарихи кезеңнің келеңді, келеңсіз ... ... ... алға ... жөн – деп ... ... да, социализм тұсындағы аграрлық қатынастардың қалыптасуы мен |
|дамуы кезеңі, нарыққа өтпелі ... ... ... ... ... құрылымының ерекшеліктерін, аграрлық қатынастардың негізі болып |
|табылатын жер қатынастарының ... ... ... ... ... ... ... отырып, азық-түлік ... ... ... және оның ауыл ... ... кооперация мен жекешелендіру процесінің нәтижелерін, |
|орталықсыздандыру саясатының ауылдық аймақтарға жасаған ықпалы және ... ... ... көтеру мәселелері тақырыпты зерттеудің |
|маңыздылығы анықтайды. Соңғы ... осы сала ... қол ... ең |
|үлкен жетістік ретінде агроөнеркәсіптік кешеннің дамуының тұрақты арнаға |
|түскендігін айтуға болады. Осы өткен жылдар ішінде осы салаға қатысты ... ... Су ... астық, ветеринария, егіншіліктегі міндетті |
|сақтандыру туралы заңда, көптеген заң аясындағы актілер, сондай-ақ ... сөз ... ... үш ... бағдарламадан тыс Ауылдық ... ... 2010 ... ... ... ... |
|қабылданды. Міне, осы құжаттар негізінде, еліміздің ауыл шаруашылығы ... ... ... жолы да ... ... экономикалық, |
|идеологиялық қатынастармен көп ... ... ... ауыл ... ... даму ... қарастырғанда, аграрлық сектордың оның |
|ерекшеліктеріне байланысты, табиғи-биологиялық заңдарға тәуелділігі бұл |
|сала үшін ерекше аграрлық қатынастардың тән ... ... ... ... әміршіл-әкімшіл экономикадан нарықтық, одан әрі |
|аралас экономикаға өту ... ... ... ... жүйеден гөрі |
|шаруашылық жүйеге барынша жақын болып табылады. ... ... ... ... қоғамдық психологияны, еңбек |
|қатынастарын ... ... ... жаңаны қалыптастыруды |
|көздейді. Міне, сондықтанда ... ... өту ... ... саладағы шаруашылық жүргізудің және меншіктің көптүрлі формалары|
|– аграрлық нарық қалыптасуының жалпы экономикалық алғы ... ... ... ... ... ... жатқан саяси және ... ... ауыл ... ... ... ... күн ... болып отыр. Бұл процессте ауыл ... ... ... ... ... және ... ... ауылдың әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі бағыттарын |
|нақтылап, ... ... ... зерттеу жұмысымыз, Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... |
|технологиялы болып дамуын көздейтіндіктен де өзекті. Бүгінгі таңда іске |
|асырылып келген аграрлық реформаның ... ... ... |
|қорытынды жасауға мүмкіндік береді. Қазақстандағы ... ... ... зерттеудің жүйелі тәсілі оның сонау қайта құру кезеңіне ... ... ... ... көрсетеді. Әлі күнге дейін елімізде |
|азық-түлік мәселесі шешілмегендігі шындық. ... ... ... ... дамуы, ауылды жандандыру, ауылдағы саяси, әлеуметтік, әрі |
|экономикалық байланыстарды қалпына келтірудің біртұтас құрамдас бөлігі. ... ... бәрі де ... ... ... және ... |
|жұмысымызды терең талдауды талап етеді [3]. ... ... ... ... ... ауыл ... ... бүкіл КСРО|
|халқының «асыраушысы» болды деп айтсақ қателеспейміз. Бірақ, сол кездің ... бұл ... ... ... алмай қалу себебінен еліміздің ауыл|
|шаруашылығы дағдарысқа ұшырады. Мысалы, 1981-1985 жылдар аралығында ауыл |
|шаруашылық өндірісінің дамуының қарқыны төмендеді, жыл сайын ... ... ... 25 млн.га жер игерілсе, сол жылдары бұл көрсеткіш |
|біршама төмендеген. Аң ... ... де ... ... Егер 1970 жылы ... ... колхоздар мен совхоздар 15% |
|құраса, 1985 жылы 51% ... ... Ешкі саны ... ... |
|аралығында 3,4млн. басты құраса, 1981-1985 жылдар аралығында өсу қарқыны |
|керісінше төмендеп ... қой саны ... ... 19% дейін ... ... ... ... ... ... ... |
|1982 жылы 24 мамыр күні КПСС Орталық Комитетімен қабылданған «СССР-дің |
|1990 жылға арналған өндірістік ... және оны ... ... ... ... шешімі күйзеліске ұшырады. Бұл жобаның күйзеліске ұшырауының |
|басты себебі, ауыл ... ... ... ... шараларының |
|тиімсіздігінде. ... ... және ... ... дамуының жаңа сатысы ... ... ... ... ... ... ... |
|заңнамада агроөнеркәсіптік кешеннің жаңа құрамы анықталды. Қазіргі күні |
|агроөнеркәсіптік кешен: фермерлік шаруашылықтан, өндірісітік және тұтыну |
|кооперативтерінен, ұйымдардан, ... ... және т.б. ... ... құралады. Олардың қатарына: ... ... ... ... айналысатындар; ... ... ... ... ... шаруашылық қалдықтарын сақтайтын, өндейтін және қайта жарататындар; |
|Тұрғындарды ауыл шаруашылық өнімдерімен қамтамасыз ететіндерден тұрады. |
|Агроөнеркәсіптік ... ... ... ... ... |
|мекемелерді, шаруашылық субъектілерді жатқызу Қазақстан Республикасының |
|Үкіметінің өкілеттігіне ... Ауыл ... ... дамуына |
|үлкен ықпалын тигізетін аграрлық заңнама болып отыр. Аграрлық заңнама ... – ауыл ... ... ... ... ... |
|нормативтік-құқықтық актілердің жиынтығы. ... ... ... ... ... проблемасы ретінде |
|кеңестік жүйеден қазіргі нарықтық жағдайға бірқалыпты өтуі болып отыр. ... күні ол ... ... ... ... өту процесін |
|жеңілдету үшін көптеген нормативтік актілер қабылдануда. ... ... ... үшін ең ... аграрлық заңнаманы жетілдіру |
|керек. Қазіргі күні шаруашылық қатынастарды реттеуде, әр түрлі ... ... ... ... ... олардың көбісі қазіргі |
|заманның талаптарына сай емес. Қазіргі заңнаманың басты қателігі – теория|
|мен тәжірибенің сәйкессіздігінде. Сондай-ақ, аграрлық ... өте ... ... ... ... ... сондықтан да оны тәжірибеде қолдану қиын. |
|Аграрлық құқыққа жасалған талдау нәтижесі, заң ... ... көп ... ... ... ... ... Республикасының |
|аумағы кең байтақ, әр жердің климаттық ... да ... ... ... ... арқылы аграрлық заңнаманың нормаларын қалыптастыру ... ... ... ... жайт, ауыл шаруашылық өндірісі ... ... ... ... осы ... ғана ... |
|қарым-қатынасқа тірі адам, оның күші ... ... ... ... жер |
|игеруге жатпайтындықтан, бұл жайтты аграрлық заңнаманы қалыптастыру ... ... ... ... ... жетілдіру кезінде дамыған |
|мемлекеттердің тәжірибесіне сүйенген жөн. Сондай-ақ, сол елдердің ... ... ... ... ... ... |
|экономикалық тәуелсіздігі, дербестігі, мемлекет тарапынан ... ... ... ... жөн. ... Қазақстанның төңкеріске дейінгі кезендегі тәжірибесін ... алса ... ... ... ... ... ... және|
|сол кездегі мемлекет басшыларының ережелерін қазіргі заман талабына |
|сәйкес өзгертіп, жаңа ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... өткен|
|жылдың даму сатыларын еске алу керек. Өткен жылдары жасалған қателіктерді|
|айналып өтіп, ... жаңа ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... онда ... ... ... |
|нормаларымен реттелген және шаруашылық ... ... ... |
|басқару әкімшілігі; ... ... ... бастап жаппай ұжымдастыру кезеніне дейін, ол |
|кездің басты ұйымдастырушылық-құқықтық нысаны ... ... ... ... серіктестігі (ТОЗ), коммуналар болды; ... ... ... ... ол ... ... ... нысаны ретінде ауыл шаруашылық артелилер, ... ... ең ... нысаны ретінде танылды; ... ... ... ол ... ... ұйымдастырушылық-құқықтық |
|нысаны ретінде колхоздар болды; ... ... даму ... бұл ... колхоздар бірте-бірте |
|жойылып орнына жаңа мемлекеттің совхоздары келе бастады. Колхоздар мен ... ... ... ... ... ... кооперация мен |
|агроөнеркәсіптік интеграция заңнамасы дамыды. Сондай-ақ, ЦК КПСС пен |
|СССР Министрлігімен ... ... ... ... ... ... ... шаралы туралы» Қаулысы |
|қабылданды. ... ... ... ... ... ... ... жағдайларын жөндеп алып, ары қарай өсуіне елеулі түрткі болды.|
|Бұл кезеңді «ауыл шаруашылық өндірісінің концентрациясы мен интеграция» |
|кезеңі десе де ... ... ауыл ... өндірісінің қайта құрылуы кең етек алған |
|кезені. Бұл кезеңде, ауыл шаруашылық өндірісі демократияланып, халыққа ... ... ... ... еді. 1990ж. 21 ... ... ... туралы ҚазССР Заңы қабылданды. Бұл заң ауыл шаруашылық өнім |
|өндіруші субъектілердің құқықтық мәртебесін анықтап, соған бастама болды.|
|1991жылдан ... ... ... дейінгі кезең. СССР құлауынан басталып, |
|Қазақстан Республикасы өзін зайырлы, демократиялы, тәуелсіз, егеменді |
|мемлекет деп атаған ... ... Бұл ... ... ... ... заңнаманы жетілдіруде, сондай-ақ агроөнеркәсіптік кешенді |
|дамытуда көптеген күш жұмсап келуде. Қазіргі күні ... ... ... отыр деп ... ... күні ... ... ... ... ... жер ... ретке|
|келтіру, кеңестік ұйымдарды мемлекеттік немесе жеке меншікке беру ... ... ... ... ... ... көптеген қатынастар |
|ретке келтірілді. ... ... ... ... бекітілген саясат арқылы ... ... ... ауыл шаруашылық арқылы көптеген жұмыс күші ... ... ... ... ... ... (АҚШ,ФРГ) |
|агроөнеркәсіптік кешен мәселесі конституциялық құқықтық деңгейге шығып ... ... ... ... ... бағыты нарықтық экономикаға |
|еңгізілуі. Ауыл шаруашылық өндірісінің одан әрі ... үшін ... ... өабылдау керек, дамуын қарқындататын, ... ... ... ... ... ... ... |
|агроөнеркәсіптік кешен келесі бағыттарда даму керек: ... ... мен ... ... ... алушы тұлға арасында нақтылы |
|қарым-қатынас орнату. Шарттық қатынастарды жетілдіру; ... ... ... басқа да мамандықтарды қажет етеді, мысалы, |
|заңгер – ... ... ... ... ... заңгерлерді дайындау; |
|Аграрлық қатынасты дамыту үшін мемлекет тарапынан көмек ... яғни ... ... ... және ... бойынша Мемлекеттік көмек және т.б. |
|Мемлекет саясатының және стратегиясының басты ... бірі ... ... ... ... ... ... жетілдіру болып отыр.|
|Қазақстан Республикасы аграрлық саланы жетілдіру бойынша көптеген |
|іс-шаралар кешенін жасауда. ... ... ауыл ... ... ... көп ... ауылдар, селолар құрайды. Сондақтан да бұл |
|мәселеге көз жұма алмаймыз. Сол жылдары ауыл шаруашылығын ... ... ... ... ... ... ауылдық жердің жағдайын жақсарту |
|үшін аз емес ақша сомасы бөлінді, жер ... ... ... |
|техникамен, шикізаттармен жабдықталған. Соған қарамастан, ауыл шаруашылық|
|проблемасы әлі ... ... ... ... ... негізі ретінде, |
|аграрлық заңнаманы жетілдіру ... ... ... ... село және ... ... дамыту бойынша келесідей ... ... ... ... ... тауар өндірушілерге шаруашылық субъектісінің |
|түрін таңдау құқығы берілген; ... ... ... ... өндірушілерге бірінші болып жер |
|учаскесін таңдау ... ... ... ... бірінші жарату көзі болып, әлеуметтік ... ... ... село және ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
|көрсетуге, техникамен қамтамасыз ету; ... ... пен ... ... ... ... айырбастау |
|бостандығы; ... ... ... ... ... ... ... несие |
|беруде, сақтандыру саласында жеңілдіктер жасауға және мемлекет бюджетінен|
|көмек көрсетуге; ... ... ... мемлекет бюджеті арқылы қажыландыру арқылы |
|ғылыми-техникалық жетістіктерге қол жеткізу; ... ... ... ... ... ... ... кешенді дамыту үшін сыртқы экономикалық қарым-қатынас |
|орнатуда; ... ... ... ... ... тұлғаларға еңбек жағдайын, өмірлік|
|жағдайларымен қамтамасыз ету; ... және қала ... ... қарым-қатынасты нығайту болды. ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы|
|заңында өзгеше көзделмесе, ауыл шаруашылық өндірісіне мемлекет тарапынан |
|және сырттан ... жол ... [4]. |
| ... ... ... ... құқық жүйесіндегі алатын орны мен рөлі ... ауыл ... ... қатынастарды құқықтық реттеу |
|дамудың белгілі бір кезеңіндегі мемлекеттің аграрлық саясатын көрсетеді. |
|Агроөнеркәсптік кешенді ұтымды құқықтық ... ... ету ... ... қойылған міндеттерді жүзеге асыруға бағытталған |
|нормативтік-құқықтық актілер қабылдануда. Олардың арасынан атап ... ... 2003 ... 20 ... ... ... Жер |
|кодексі”, 1998 жылғы 31 ... ... ... ... ... қожалығы туралы” Заң, 1999 жылғы 21 шілдедегі “Қазақстан |
|Республикасының Ауыл шаруашылығы тұтыну кооперациясы туралы” Заң, 2000 ... 25 ... ... ... Ауыл шаруашылығы |
|серіктестері және олардың ассоциациялары (одақтары) туралы ” Заңы, ... 19 ... ... Республикасының Астық туралы ” Заңы, |
|2002 жылғы 3 шілдедегі “ Қазақстан Республикасының Өсімдік қорғау туралы |
|” ... 2002 ... 10 ... “Қазақстан Республикасының Ветеринария |
|туралы ” Заңы, 2005 жылғы 8 шілдедегі “Қазақстан Республикасының ... ... және ... ... ... мемлекеттік |
|реттеу туралы” Заңы, 2003 жылғы 10 шілдедегі “ Қазақстан Республикасының |
|ауылдық ... ... ... ... ... мемлекеттік |
|бағдарламасы туралы” Қазақстан Республикасының Президентінің Жарлығы, ... ... 22 ... ... Республикасының Ауыл шаруашылығын |
|2010 жылға дейін дамыту стратегиясы туралы және 2010 жылға дейін ауыл ... ... ... бойынша шаралардың жоспары туралы” |
|Қазақстан Республикасы ... ... және т.б. ... ... ... ... шаруа (фермерлік) қожалықтары, |
|акционерлік қоғамдар, ассоциациялар және агроөнеркәсіптік кешеннің басқа |
|да тармақтарының, яғни ауыл ... ары ... ... ауыл ... өнімін өндіруде ауыл шаруашылығының құқықтық реттеу саласының |
|көбеюіне, құқықтық нормалар кешенінің, құқықтық реттеудің біріккен ... ... ... мен ... ... ... Ауыл шаруашылығы заңдарында көрсетілген құқықтық нормалардың |
|осындай кешені - аграрлық құқықтың құрылуы үшін негіз ... ... |
| ... ... ... ... ... құқық салалары-колхоз |
|құқығы,ауыл шаруашылығы құқығы нарықтық қатынастарға өтумен және меншік ... әр ... ... ... ауыл ... ... ... қатынастарды ұтымды реттеуді қамтамасыз ете алмады. Осыған |
|орай,ауыл шаруашылығын дамытудың өзекті құқықтық мәселелерін толығымен ... ... ... аграрлық құқық пайда болады. Аграрлық |
|құқықтың міндеті ауыл ... ... ... ... және ... экономика жағдайында оны қолдану тәжірибесі туралы қажетті білім|
|деңгейін беру болып табылады. ... ... ... ... ... ... орны ерекше, себебі |
|әрекет етуші аграрлық заңдарды білетін және агроөнеркәсіптік кешеннің әр ... ... оны ... тәжірибесін білетін, қоғамдық қатынастардың|
|осы маңызды саласында заңдылықтың сақталуына бағытталған жұмыстарды |
|жүргізе алатын ... ауыл ... ... ... ... дайындаудан көрінеді. |
| ... ... ... ерекше саласы ретінде аграрлық құқықтың |
|құрылуының объективтік негізі ... ... ... ... ... кең ... ыңғайлы қоғамдық қатынас саласының болуы болып табылады. Бұл ең |
|біріншіден ауыл шаруашылық өнімдерін өндіруге ... ... ... бұл ... ... ... да ... әсерін тигізді, соның |
|ішінде аграрлық құқықтың пәні болып табылатын ауыл шаруашылық өнімдерін |
|өңдеу және тарату саласынд, аграрлық өндірістің ... ... ... оны ... қамтамасыз етуде ерекше мәнге |
|ие болып табылады. ... ... ... ... жасау, ғылымның осы ... ... бір ... ... идеялар мен көзқарастар жүйесін |
|зерттеу болып табылады. Аграрлық құқық теориясының дамуы-аграрлық |
|заңдардың тиімділігінің ... алғы ... ... ... оны ... ... ... нақты міндеттер қояды. Аграрлық құқық қазіргі құқық|
|жүйесінде алатын орны ... ... ... ... қажетті, әлеуметтік, |
|экономикалық салалардың бірі болып табылады. Аграрлық саясаттың ... ... ... ... әсер ... ... әр ... ғалымдардың көзқарасы,|
|ғылыми еңбектері, қазіргі аграрлық саясат туралы ... ... ... ... дамуына бірден-бір септігін тигізеді. Қандай құқық саласы |
|болмасын олардың ... тән ... ... Ауыл ... |
|өндірісінің ерекшеліктері аграрлық құқықтың да ерекшеліктері ... ... ... ... қатарына төмендегілерді жатқызуға болады:|
| |
|- ауыл ... ... үшін ... және ауыл шаруашылығы өнімдерін |
|шығарушы экономиканың жалғыз саласы болып ... |
|- ... ... ... ... ауыл ... жер |
|өндірістің негізі болып табылады, ал басқа салаларда олар өз ... яғни өз ... ... жер ... ... |
| |
|- ... ... ауыл ... ... ... ... құралы |
|тірі организмдер пайдаланылады, ал басқа салаларда мұндай жоқ; |
|- ауыл ... ... ... және ... ... ... ... еркіне байланысты емес басқа да жағдайлармен байланысты; |
|- ауыл шаруашылығына маусымдық және өндірістің кезеңділігі тән. ... ... ... және ... жұмыстардың көпшілік мөлшері жасалады. Бұл |
|контекстен ауыл шаруашылық кәсіпорындары жұмысшылыларын қысқы уақытта ... ... ету, ... ... жыл ... ... етіп ... демалыстарын дұрыстап беруді реттеу сияқты үдерістерді құқықтық ... ... ... |
|- ауыл ... ... ... ... және жануарлар ... ... ... және ... ... ... байланыста болады. Бұл бірінші кезекте өсімдік және мал |
|шаруашылықтарына, малға жем ... ... ... |
|(ветеринариялық- ... алу ... ... ... өнім дайындаудың, |
|егіс егудің маусымға байланыстылығы және т,б.); |
|- ... ... ... ... сәйкес келмеуі (мысалы, егіс кезінде |
|егілген тұқым оны еккен ... сол ... ... ... істемейтіндігіне|
|байланыссыз өсе береді немесе жаңа туған малдың төлі кімнің еңбегі |
|екеніне қарамастан тірі ағзалардың ... ... және ... заңдылықтарына сәйкес өсіп жетіле береді). |
| ... ... ... ... ... аграрлық құқықтың да |
|ерекшеліктерін ... ал бұл ... ... және ... ... Сонымен аграрлық құқық- ауыл шаруашылығы тауар өндірушілернің |
|қызметін ... ... ... ... реттейтін құқықтық |
|нормалардың жиынтығын көрсететін, нақты құқықтық қағидаларға негізделген |
|және ... ... ... және ... бар ... ... ... бір саласы болып табылады [5]. ... ... ... ашып ... маңызды өлшемі (критерий) оның |
|қағидалары, яғни берілген құқық саласының құрылымының және ... ... ... анықтайтын бастапқы ережелер, бастамалар. ... ... ... ... ... ретінде құқықтың қайнар көзі, |
|ең алдымен ... ... ... ... ... шаруашылық, |
|экономикалық, әлеуметтік мәселелерде ... ... орны мен рөлі ... ... табылады.Себебі, агаралық құқық экономикамызды, халықтың |
|әлеуметтік жағдайын құқықтық ... ... зор [6]. ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастар, аграрлық саясатты және ауыл
шаруашылықтың дамуының стратегиялары белгіленген қағидалар негізінде
құралады.
Қоғамдық ... даму ... ... ... ... ... асырылады. Аграрлық заңнаманың негізін құрайтын жағдайлар Қазақстан
Республикасының Конституциясында, арнайы ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
Конституциясының 24-бабы бойынша әркiмнiң еңбек ету бостандығына, қызмет
пен ... ... ... ... құқығы бар. Бұл норма бойынша, әрбір
Қазақстан Республика ... ауыл ... ... ... соның
ішінде шаруа (фермер) қожалығымен де ... ... ... ... ... ... ... заңында бұл субъектілердің
құқықтық жағдайы, мәртебесі анықталды.
Аграрлық заңнаманың дамуы белгілі бір ... ... ... яғни ол ... органдарынан алшақтамауы тиіс. Құқықтық жүйедегі
басқару органы ретінде құқықтық реттеудің қағидалары болып табылады [7].
Аграрлық құқықтың ... ...... ... ... басшы идеяларды қалыптастыратын, қоғамдағы мәні мен мағынасын
айқындайтын, ауыл шаруашылық қатынастарын ... ... ... ... ... нормалардың қалыптасуының жолын, бағытын
айқындайды. Олар ауыл шаруашылық пен ... ... ... мен ... ... ететін негізгі құрауыш болып ... ... ... арқылы құқықтық жүйе ауыл шаруашылық қатынастарында
орнығып, тауар өндірушілермен тығыз қарым-қатынаста.
Аграрлық құқықтың негізгі ... ... ... нарықтық
жағдайын сипаттайды. Олардың қатарына келесі аграрлық ... ... ... Аграрлық кәсіпкерліктің бостандығы мен ауылдық жерлерде шаруашылық
субъектілердің түрін таңдау бостандығы;
- ... ... ... тең ... ... әр түрлі шаруашылық субъектілерінің
құқықтық қорғалуы;
- Агроөнеркәсіптік ... ... ... Агроөнеркәсіптік кешенді мемлекет қолдауы;
- Азаматтардың толық тамақтануға құқығы;
- Ауыл ... ... ... ... ... ... ... құқықтың аталған қағидалары оның қазіргі ... ... ... ... ... және ... ... көрініс табады:
- Аграрлық кәсіпкерліктің бостандығы мен ауылдық жерлерде шаруашылық
субъектілердің ... ... ... ... ... ... 26-бабында көрініс тапқан, ол
бойынша «Әркiмнiң кәсiпкерлiк қызмет еркiндiгiне, өз мүлкiн ... ... ... қызмет үшiн еркiн пайдалануға құқығы бар.
Монополистiк қызмет заңмен реттеледi әрi ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлерді қолдау және қорғау» Заңы бойынша, «жеке
кәсіпкерлік қызметті шектеу ... ... ... және тек
қана заңда көзделген негіздерде, заңдылықты ... ... ... ... қызметі жалпы қоғамға қатер
төндірген жағдайда, шектеледі». Сондай-ақ, мемлекеттік ... ... ... ... да бір ... тыйым салынады. Шаруалар өз шаруашылық нысанын таңдау
еркіндігі ... Әр ... ... ... ... ауыл ... ... немесе
шаруашылық серіктестіктің, т.б. түрін таңдауға ерікті. Қазақстан
Республикасындағы барлық ... ... ... ... ... ... мен шаруашылықтың түрі бостандығы ... ... ... ... ... ... Республикасында мемлекеттiк меншiк пен жеке меншiк
танылады және бiрдей қорғалады». Жеке меншікті ... ... иесі мен ... ... болу керек. Меншік нысанының
объектісі мен субъектісі, көлемі мен шектері ... ... ... ... ... туралы» Заңына
сәйкес, «егер Қазақстан Республикасының заңында өзгеше көзделмесе,
меншік иесі өз ... ... ... және ... ... Сондай-ақ, өз меншігіне тиесілі барлық құқықтар мен
міндеттерді атқарады».
Қазақстан ... ... ... ... ... асырылады:
- Меншік нысанына қарамастан барлық ұйымдар мен олармен құрылған
бірлестіктер;
- Шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... мен
фондтар;
- Фермерлік шаруашылық;
- Жеке кәсіпкерлік.
Ауыл шаруашылық кәсіпкерлер өз ... ... ... құру ... асыра алады. Оладың бір түрінен екіншісіне ауысуға, қосылуға немесе
бөлінуге рұқсат алулары керек емес. Жеке кәсіпкерлікпен заңи ... ... жеке өзі ... ... – жеке ... ... ... тобымен
жүзеге асырылуы мүмкін – бірлескен ... ... ... ... кәсіпкерлігі, ерлі-зайыптылар бірлесіп жүзеге
асырылады;
2. Отбасылық
3. кәсіпкерлік, шаруа(фермер) қожалығы нысанында ... ... Жай ... нысанында жүзеге асырылады.Р
Заңды тұлғалардың жеке кәсіпкерлігі мемлекеттік емес заңды
тұлғалармен ... ... ... ... ... ... және агроөнеркәсіптік
кешеннің әр түрлі нысанындағы шаруашылық субъектілерінің қорғалуы.
Ол Қазақстан Республикасы ... ... ... «Заң мен сот алдында жұрттың бәрi тең», «Әркiм
Қазақстан ... ... және ... ... ... ... ... абыройы мен қадiр-
қасиетiн құрметтеуге мiндеттi».
Аграрлық кәсіпкерлік ... ... және ... әр түрлі нысанындағы шаруашылық субъектілерінің қорғалуы мемлекет
тарапынан қарқынды түрде ... ... ... ... ... ... ... көрініс табады:
- Линцензияны талап ететін қызмет түрін қоспағанда, барлық аграрлық
қызметтерді ерікті, рұқсатсыз ... ... ... Салық органдарында жеке кәсіпкер ... ... ... ... ... ... тексерулердің барынша
аздығы;
- Жеке кәсіпкердің қызметіне заңсыз аралсқан мемлекеттік органдарға
немесе ... ... сот ... ... ... ... ... негіздерде жеке кәсіпкердің ... ... ... Жеке кәсіпкерлік субъектілеріне тек қана заңда көзделген қызметтер
түрімен айналысуға жол бермеу;
- Мемлекеттік ... және ... да ... жеке ... ... ... жол ... барлық
құқықбұзушылықтарды тыю.
Әлі де болса, қазіргі күні ... ... ... көптеген
қосуларды талап етіп отыр. Қазақстан Республикасындағы аграрлық сектор
қазіргі заманның талабына сай ... ... ... ... ... ... субъектілердің болуы, жеке кәсіпкерлікті қоса талдауды
қажет ... ... ... ... ...... ... қағидасының бірі болып саналады. Қазіргі күні қабылданып
жатқан әлеуметтік-экономикалық бағдарламалардың басты мәселесі ауыл, ... ... ... және оны ... ... ... алдыңғы қатарға қойылған.
Соңғы жылдарға көз жүгіртіп қарасақ, ауыл мен ... ... ауыл ... ... ... отыр. Себебі, қазіргі жылдары
ауыл мен селоларда тек қана орта ... ... қарт ... ғана
қалған, ал ауылдың жастары өздерін қалалардан, кейде басқа мемлекеттерден
іздейді. Бұл динамиканың өсу ... жыл ... ... ... бұл ... себебі ауылдық жерлерде жұмыстың шоғырлануы аз емес.
Мемлекеттік қазынаның көп бөлігі, тартылып жатқан ... ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік-мәдени
мақсаттарға, ауыл шаруашылық өнімдерін өндеу, өндіру саласына, электр
жүйесінің дамуына, ... газ, су ... ... ... ... ... жерлердің жолдарын дамыту, жақсарту үшін бөлініп отыр.
Ауыл шаруашылық саласындағы мемлекеттік шаралар кешені және ауылдың,
селоның әлеуметтік-экономикалық даму бадарламалары ... ... ... Қазақстан Республикасының Парламенті мемлекеттік
қазынадан қаржыландыру туралы шешімін қабылдайды.
Ауыл шаруашылық тауар ... ... ... ... ...... тарапынан ауыл шаруашылық тауар өндірушілерге берілген
тәуелсіздігі, бостандығы болып отыр. Қазақстан Республикасы Конституциясы
бойынша, ... ... ... ... ... салынады. Сондай-ақ,
мемлекет тарапынан, қоғамдық ... ... ... ... араласуға тыйым салынады. Егер ауыл шаруашылық субъектілердің
қызметі кімнің болсын тарпынан ... жол ... ... қызметіне
мүліктік және өзге нұқсан келтірген ... сол ... ... орны ... ... да бір дау ... жағдайда сот
тәртібімен шешіледі. Егер теріс қылық жасалғандығы анықталса, мемлекеттік
орган болсын, басқа мекеме, ұйымдарға барлық ... ... ... қағидалар заңи тіркелгендіктен аграрлық секторды реттеуде
басымдықты иеленеді және аграрлық құқық ... ... ... ... ... ... ... орнамай тұрып аграрлық
қағидалар пайда болмайды. Аграрлық ... ... ... ... бекітілген, яғни заңи күші бар. Аграрлық сектордың басты
құраушысының бірі – аграрлық қағидалар болып саналады [4. ... Ауыл ... ... ... (фермер) қожалығының, ауыл
шаруашылық серіктестігінің құқықтық жағдайы және жалпы ... ... ... ... ... байланысқан экономика салалсының ұйымдарын жеті ... ... пен оның ... ... болып келді.Жаңа
нарықтық қатынастар кезінде өзінің шаруашылық дербестіктері шектеулі осы
кәсіпорындарының қызмет етуі ... ... ... ... құралына, ең
алдымен жерге ... ... ... ... ... ... ауыл ... реформаларды бастағанда, шаруашылық
жүргізудің тиімді тәсілі ретінде ауылды нарықтық қатынастарға көшіру ... ... Ауыл ... ... ... ХХ ғасырдың 90
жылдары мен ХХІ ғасырдаң басында-ақ осы салада бұрын ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізудің ұйымдастырушылық-
құқықтық түрлердің тудырды.Кәсіпорындардың жаңа ... ... ... және ... ... ... ... мен одақтары, акционерлік қоғамдар,ауыл
шаруашылығының өндірістік ... ... ... ... суды ... кооперативтері, шаруа (фермер)
қожалықтары пайда болды, ... ... ... ... емес ... табылды.Ауыл шаруашылығының ұйымдары өздерінің
қыметінің ... ... ... ... ... ... ие. ... басқа заңды тұлға ... олар да ... ... ... және ... ... тиым
салынбаған кез келген қызмет түрін жүзеге ... үшін ... ... және ... атқару құқығына ие болады [8]. «Мемлекеттік
кәсіпорын туралы» ҚР Президентінің 1995ж. 19 ... заң күші ... ... ауыл ... ... ... құрылады. Ауыл
шаруашылық мемлекеттік кәсіпорындарға:1.Шаруашылық жүргізу құқығына жүргізу
құқығына негізделген ... 2. ... ... құқығына негіделген
(қазыналық кәсіпорын) кәсіпорындар жатады. 3.Мемлекеттік меншігіне қарай
кәсіпорындар: 1.Республика ... ... ... ... 2. Коммуналдық меншіктегі кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар қыметінің негізгі міндет-
мақсаты қоғам мен ... ... ... ... ... ... шешу ... табылады.
1.Мемлекеттік қорғаныс қабілетін материалдық жағынан қамтамасыз ету
және қоғам мүддесін қорғау.
2.Экономиканың жеке ... ... ... ... жеткіліксіз
қамтыған қоғамдық өндірістің буындары мен салдарында бірінші ... ... ... жатқызылған немесе бақылау және қадағалау
функцияларын қоспағанда ... ... ... ... салалардағы
қызметті жүзеге асыру.Ауыл шаруашылығындағы акционерлік қоғамның құқықтық
жағдайы.Акционерлік ... ... ... ҚР ... ... ... 93- ... және ҚР-ның 2003ж. 13 мамырдағы « Акционерлік қоғам туралы
» ... ... Өз ... ... ... үшін ... ... акцияларды шығаратын заңды тұлға акционерлік қоғам деп танылады.
Қоғам ... ... ... жеке ... ие ... жіне ... бойынша жауап бермейді. Қоғамды құру. Қоғамды құру туралы
шешім қабылдаған жеке және заңды ... оның ... ... кәсіпорын тек осы кәсіпорынға қатысты меншік иесі мен
мемлекеттік органның функциясын жүзеге ... ... ... ғана ... ... ... және оның ... сатып
алуға құқылы. Қоғамның құрылтайшысы жалғыз тұлға функциясын атқарушысы
болуы ... ... ... ... ... заңымен және ҚР –ның
басқа да аңдық актілерімен белгіленген ... бар ... ... ... арқылы құрылуы мүмкін. Бірінші ... ... ... құру ... ... ... және қоғамды құру
жөніндегі бірлескен қызмет тәртібін ... ... ... ... ... ... ... мөлшерін белгілейді; шығарылатын
болып жарияланған акцияларды мемлекеттік тіркеу туралы шешім қабылдайды;
қоғамның ... ... ... ... ... ... үшін
құжаттарға қолдарын қоюға өкілетті тұлғаларды сайлайды; ... ... ... төлеуге енгізілетін ҚР заңдарына
сәйкес мүлкін бағалайтын адамдарды анықтайды; ... ... ... ... жүзеге асыруға қоғамның органдары құрылғанға дейін оның
мүдделерін және ... ... ... ... адамдарды сайлайды;
қоғамның жарғысын белгілейді [5.139-143б]. ... ... ... жағдайы.
Адамдардың жеке кәсiпкерлiктi жүзеге асыруы ауыл ... ... ауыл ... ... ... сондай-ақ осы өнiмдi
ұқсатумен және өткiзумен тығыз байланысты отбасылық-еңбек бiрлестiгi шаруа
(фермер) қожалығы деп ... ... ... ... және заңды тұлға
белгiлерi болмаған жағдайда кәсiпкерлiк қызметпен айналысатын жеке ... ... ... ... болып табылады. Шаруа (фермер)
қожалығы мынадай нысандарда болуы мүмкiн: кәсiпкерлiк ... ... ... базасына негiзделген отбасылық кәсiпкерлiк нысанында жүзеге
асырылатын шаруа қожалығы; өзiндiк кәсiпкерлiктi жүзеге асыруға ... ... ... ... ... ... шарт ... жалпы
үлестiк меншiк базасында жай серiктестiк нысанында ... ... ... ... ... ... ... қабiлеттi
кез келген азаматы шаруа (фермер) қожалығының басшысы бола алады. Шаруа
(фермер) ... ... ... ... оның ... ... органға бұл туралы ортақ өтiнiш берiп хабарлайды.ҚР 29.12.03 ж. N
512-II Заңымен 2-бап ... (бұр. ред. қара ... ... ... негiзде құрылады және жер учаскесiне құқығын мемлекеттiк тiркеуден
өткiзген кезден бастап құрылды деп есептеледi.ҚР 29.12.03 ж. N ... ... ... ... (бұр. ред. ҚР 29.12.03 ж. N ... 6-бап жаңа редакцияда (бұр. ред. қара); 2006.10.01. № 116-III
(2006.01.01. бастап қолданысқа енгізілді) (бұр. ред. ... ҚР ... ... учаскелерi Қазақстан Республикасының азаматтарына шаруа (фермер)
қожалығын жүргiзу үшiн - жеке ... ... ... 49 ... ... уақытша өтеулi жер пайдалану құқығымен, ал шалғайдағы ... ... үшiн ... ... осы ... және ... жер заңдарына сәйкес уақытша өтеусiз жер пайдалану
құқығымен берiледi.Шаруа ... ... ... үшiн ауыл ... жер учаскесiне жеке меншiк құқығын беру ақылы негiзде жүзеге
асырылады. Бұл ... ... ... ... жер учаскесiне
жеке меншiк құқығын ... ... жер ... ... оның кадастрлық (бағалау) құнына тең бағамен не ... алуы ... 29.12.03 ж. N 512-II ... 7-бап өзгертілді (бұр.
ред. қара) Шаруа (фермер) қожалығын ұйымдастыру үшiн өздерiне арнайы жер
қорының жерiнен және ... ... жер ... ... және ... ... құқығы берiлуiне мүдделi азаматтар жер учаскесiнiң орналасқан
жерi бойынша ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жергілікті ... ... ... Бұл ... жер ... пайдалану мақсаты;
2) оның болжамды мөлшерi;
3) орналасқан жерi;
4) сұралып отырған пайдалану құқығы;
5) ... жер ... ... ... ... (фермер) қожалығының құрамы көрсетiлуге тиiс.
Өтiнiшке шаруа (фермер) қожалығының ... ... қол ... ауыл ... ... ... қысқаша бағдарламасы;
шаруашылық басшысының ауыл шаруашылығы ... ... ... ... бiлiмi туралы немесе арнаулы дайындықтан өткенi туралы
құжат; салық төлеушi куәлiгiнiң ... ... ... қоса ... бiр ... iшiнде қаралуға тиіс.
Мемлекеттiк меншiктегi жер учаскелерiн меншiкке немесе жер ... ... ... ... ... ... ... маңызы бар
қаланың) жер қатынастары жөніндегі уәкілетті органы, сұралып отырған жер
учаскесiн ... ... ... ... ... ... ... пайдалану мүмкiндiгiн айқындайды. Жер ... ... ... ұсыныстар оны қарау және қорытынды дайындау үшiн ауданның
(облыстық маңызы бар ... ... ... ... ... ... Жер ... құқық беру туралы ауданның (облыстық
маңызы бар қаланың) жергілікті атқарушы ... ... ... ... ... ... Жер учаскесiне құқық беруден бас тарту
комиссия қорытындысының негiзiнде ауданның (облыстық ... бар ... ... органының шешiмiмен ресiмделедi және шешiмнiң көшiрмесi
ол қабылданғаннан ... жетi күн ... ... ... ... № 311-III ҚР ... 8-тармақ жаңа ... № 311-III ҚР ... ... жаңа ... ... қожалығының жер учаскесіне құқығы ... ... ... ... ... бастап туындайды.ҚР
29.12.03 ж. N 512-II Заңымен 9-бап өзгертілді (бұр. ред. қаШаруа ... жеке ... ... жер ... қатысты, соның iшiнде толық
құнына сатып алынған жер учаскесi бойынша ол мемлекеттiк тiркеуден өткен
күннен бастап және ... ... ... ... жер ... ... ол ... тiркеуден өткен күннен бастап он жылдан ... ... ... ... Республикасының заң актiлерiнде тыйым
салынбаған кез келген мәмiле жасай ... ... ... ... уақытша жер пайдалану құқығымен берiлген жер ... ... ... сондай-ақ оларды кейiнгi жер пайдалануға ... ... ... жеке ... құқығы немесе жер пайдалану құқығы: жер
учаскесiне жеке ... ... ... жер ... ... бас
тартылғанда; жер учаскесiн басқа ... ... ... ... ... ... жер учаскесiнен немесе жер ... ... алу ... жер ... ... мұқтажы үшiн
алынғанда (сатып алынғанда); жер учаскесi берiлген мерзiм бiткенде;
мақсатына сай ... ... ... бұза ... пайдаланылған жер
учаскесi алынып қойылғанда; жерлер Қазақстан Республикасының ... ... ... алынып қойылғанда; жер учаскесi ... ... ... ... кезден бастап бiр жыл ... оны ... орай ... сай пайдаланылмаған жер ретiнде, егер бұдан ұзақ
мерзiм Қазақстан Республикасының заңдарында көзделмесе, ... ... алып ... ... Бұл ... ... игеруге қажеттi уақыт,
сондай-ақ дүлей апаттарға немесе ... ... жол ... ... ... ... ... сай пайдаланыла алмайтын уақыт
кiрмейдi.ҚР 29.12.03 ж. N 512-II ... ... ... (бұр. ред. Егер
қожалықтың қызметiн жалғастырғысы келетiн бiрде-бiр ... ... ... ... адам ... сондай-ақ банкрот болған және жер учаскесiне
жеке меншiк құқығы немесе жер пайдалану құқығы тоқтатылған жағдайларда ... ... ... ... [10]. ... ... ... Ауыл ... ... ауыл ... ... өндiрушiлерiнiң ауыл шаруашылық өнiмiн өткiзу,
сақтау, қайта өңдеу, материалдық-техникалық ресурстармен жабдықтау, сумен
қамтамасыз ету ... ... ... ... да ... ... қажеттерiн қанағаттандыру үшiн олардың мүлiктiк жарналарын ерiктi
түрде бiрiктiру жолымен мүшелiк ... ... ... ... ... ... сай тауарлы ауыл шаруашылық өнiмiн өндiрумен
айналысатын жеке және заңды тұлға ауыл шаруашылық серiктестiгiнiң мүшесі
болуы мүмкін. Ауыл ... ... ... емес ... табылады және кәсiпкерлiк қызметпен өздерiнiң жарғылық мақсаттарына
сай келуiне қарай ғана айналыса алады. Ауыл ... ... ... ... оның мүшелерi арасында ... ... және ... ... тиiс. Егер құрылтай құжаттарында ауыл ... ... бiр ... және ... бiр ... жету ... ... ол белгiленбеген мерзiмге құрылған деп
есептеледi.Ауылшаруашылық ... ауыл ... ... өткiзудi, сақтауды, қайта өңдеудi қамтамасыз
ету, материалдық-техникалық ресурстармен жабдықтау сумен қамтамасыз ... ... ... ... да сервистiк қызмет көрсету үшiн ауыл
шаруашылық тауар ... ... ... бiрiктiру арқылы олардың
әлеуметтiк-экономикалық қажеттерiн қанағаттандыру;
2) серiктестiктердiң пайда алмайтын негiзде жұмыс ... ... ... ... ... өз пайдасын қамтамасыз ету;
3) өнiмдi өткiзу, сақтау, қайта өңдеу және ... ... ... ... орта жасау;
4) ауыл шаруашылық өнiмiн өндiрушiден тұтынушыға тiкелей жеткiзiп
берудi ... ... ауыл ... ... ... ... ... тиiмдi
жағдайлармен сатып алуына жәрдемдесу және өздерiнiң ... ... қол ... алуы ... ... Ауыл шаруашылық
серiктестiктерi негiзгi қызмет түрiне ... ... ... ... ... ... және ... аралас түрлерi болып
бөлiнуi мүмкiн. Ауыл шаруашылық серiктестiктiгi қызметiнiң ... ... ... ... ... ... мүшелерi
өндiретiн өнiмдi сатады. Өткiзу қызметiне сонымен қатар шикiзатты жас
немесе қайта ... ... ... сақтау, сұрыптау, кептiру, оларды
көтере немесе бөлшектеп сату және серiктестiк ... ... ... ... ауыл ... ... ауыл ... өнiмiн
қайта өңдеумен, оны өзiнiң көтерме және бөлшек сауда жүйесi арқылы сатумен
айналысады. Жабдықтаушы серiктестiктер ауыл ... ... ... ... ... ресурстармен және материалдармен: жанар-
жағармай материалдарымен, тұқыммен, тыңайтқыштармен, улы ... ... ... ... ... және ауыл
шаруашылық өндiрiсiне қажет ... да ... ... ... ... серiктестiктер өз мүшелерiне ауыл шаруашылық өнiмiн
өндiру мен өткiзу ... ... ... ... (материалдық-
техникалық және агрохимиялық қызмет көрсету, сумен қамтамасыз ету,
электрмен жабдықтау, ... ... мен оған ... ... ... ... мал тұқымын асылдандыру және ... ... ... мен ... ... ормандар өсiрудегi және басқа да
зерттеулер бойынша қызметтер көрсету) ортақ ... ... ... ... мен ... ... ауыл шаруашылық серiктестiгiнiң құрылтай
құжат. Ауыл шаруашылыќ серiктестiктерi облыстық және ... ... ... ... ... ... ... серiктестiктерi өз қызметiн үйлестiру, экономикалық мүдделерiн
қорғау мақсатында мемлекеттiк және өзге де ... ... ... ... ... ауыл ... серiктестiктерiнiң қауымдастықтарын
құрады.Қауымдастықтың (одақтың) мүшелерi құрылтай шартының және жарғының
негiзiнде iс-қимыл жасайды, бiрақ өзiнiң дербестігi мен ... ... ... ... ... ... саясатты мемлекеттік реттеудің түсінігі,
қызметі, бағыттары, тетігі
Ауыл шаруашылығын мемлекеттік реттеу дегеніміз ҚР ... ауыл ... жер ... ... ... ... ... құқықтары мен міндеттерін, мүдделерін, ауыл
шаруашылық өндірісін басым дамуын қамтамасыз етуге ... ... ... ... іс шараларды айтамыз.Қазақстан Республикасының
нарық жағдайында ауыл ... ... ... кезеңдері:
1.1991-1994 ж.ж. жекешелендіруді жүзеге ... ... ж.ж. ... ... ... жеке ... енгізу және
оның негізінде көптеген салаларды дамытуға жол беру
3.1998-2003 ж.ж. ауыл ... ... ... ... 4.2003 ж.ж. ... ... тұңғыш рет ауыл шаруашылығы жерлерін жеке меншікке беру мәселесі
Б) азық-түлік ... ... ету ... дүниежүзілік ... ... ... ... шаруашылығын мемлекеттік реттеудің керектігін мынандай талаптармен
негіздеуге болады: ... ... ... ... шаруашылық өндірісі жермен тығыз байланысты болғандықтан жер
мәселесін реттеу қажеттілігі
3.Ауыл шаруашылығы өндірісі көбінесе пайдалы өндіріс ... ... ... ... ... шараларын талап ету мәселесі [12].
Агроөнеркәсіптік
кешенде шешәлуге тиісті міндеттер ... ... ... жылы 31 ... өткен агроөнеркәсіптік кешен сұрақтары бойынша
Республикалық ... ... ... ... ... ... ... дамыту, яғни өнімді қымбат
бағаға сатуға мүмкін болатындай етіп өңдеу.
2.Ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру және ... ... ... ... пайдалануды топтастыру қажет. Ең алдымен оны тамақ
және тоқыма өнеркәсібінде қолдану. Әр ... ... ... ... шаралар кешенін жасау және қолдану. ... ... ... ... кеңестік көмек көрсетуді
кеңейту бойынша жұмыстарды күшейту қажет.
4.Ауыл шаруашылығы өнімдерінің және ... ... ... ... енгізу, яғни
5.Үлкен және орташа ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... ... да ... мүмкіншілік
беру. ... ... ... ... ... дамыту қажет. Ауылдағы
кәсіпкерлікті дамыту. Мемлекеттің белгілі бір ... ... үшін ... ... ... мәнін анықтайтын бастаушы идеялар мемлекеттік
басқарудың қағидалары деп аталады. Ауыл ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясында және аграрлық
заңдарда көзделген.Ауыл шаруашылығын мемлекеттік реттеу ... ... ... ... ішінде сыртқы
экономикалық және сала аралық қатынастарды ауыл шаруашылығына белгілі
жеңілдіктер ... ... ... қағидасы;
2.реттеудің ... ... ... ... ... қабылданатын мақсатты бағдарламалардың орындалуына
бақылаудың негізінде ... ... ... ... ... және ... ... толығымен басым дамыту;
5.ауыл шаруашылығы мен басқа
экономиканың салалары ... ... ... ... ... ... және өнеркәсіп еңбеккерлерінің табыс деңгейін
жақындастыру; ... ... ... ... тауар
өндірушілерді қорғау, мемлекеттік реттеуді экономикалық әдіске басымдық
бере ... ... ... ... ... ... ... және басқа
да шаруашылық құрылымдардың тікелей араласуына жол бермеу;
8. ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... жүзеге асыруына кепілдік беру, т.б.
Аталған қағидалардың заңдық және конституциялық бекітілуі ең ... ... ... бас ... ... ... ... қызметін жүзеге асыру тәсілі басқарудың нысандары мен
әдістерін көрсетеді. Мемлекеттік басқарудың нысандары үш ... ... ...... ... басқару қатынастарын
реттеуге бағытталған нормативтік ... ... және ... ... – нақты әрекеттерді жүзеге асыру жолымен
басқарушылық нормативтік ... ... ... мемлекеттің
қызметі;
3.құқық қорғаушы – ... ... ... ... ... немесе орындамаған тұлғаларға жазалайтын шаралар бойынша
мемлекеттің қызметі. ... мен ... ... ... және ... ... -
басқарудың мазмұнын көрсетеді және басқару ... ... ... ... ...... қандай тәсілмен жүзеге
асырылатындығын ... ... ... ... әдістері
меншік нысанының ... ... орай ... ... ... басқару органдары императивтік әдісті де
қолданады.Бұл әдісте мемлекеттің еркі нақты көрсетілген және ... ... ... ... ... ... ... күштеу шарасының
қолданылатындығын көрсетеді.Бұл әдістің ерекшелігі тарптардың заң ... ... яғни ... ... құқықтық байланыс «билік –
бағыну» қағидасына негізделген. Мемлекеттік билік және ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығына қатысты
басымдылықты пайдаланады.Бұл әдіс негізінен ауыл шаруашылық өндірушілердің
заңдылықты және ... ... ... ... ... ... ... айтсақ әкімшілік әдіс бақылау
функцияларын жүзеге асыратын мемлекеттік органдарға тән. Олар ... ... ... ... ... ... ... санитарлық, ветеринарлық инспекциялар, салық органдары және
т.б.Ұсыну ... яғни ... ... әр ... ... орындауға
мүмкіндік беретін әдіс. Мысалы, жергілікті жердің ерекшеліктерін ескеру.
Мемлекеттік санкциялау әдісі, яғни мемлекеттік емес ... ... ... ... соң ... ... ие ... әдіс.Мысалы, ауыл
шаруашылық тұтыну кооперативі немесе басқа заңды тұлға заңды оны әділет
органдарында ... ... ... соң құрылған болып есептеледі.
Рұқсат ету әдісі (құқықтарды толығымен ... ... яғни ... ... өз ... ... ... «ішкі субъектілеріне» міндетті шешім
шығарады. Мысалы, Қазақстан Республикасының Жер кодексінің 64-бабына ... ... ... иесі ... ... өзінің учаскесіндегі
құмды, батпақты, гравийді және басқа кең таралған ... ... ... ... ... ... ... тіпті техникалық
қызмет әдісін және т.б. заңға қайшы келмейтін ... ... ... ... ... ... орынға
экономикалық әдістер ие. Экономикалық реттеу ... ауыл ... ... ... ... өз ... етеді, яғни аграрлық қызметті жүзеге асырушы тараптардың
экономикалыцқ ... ... ... ... ... ... ... кіргізеді, мысалы, жоспарлау, қаржыландыру,
салық салу, сақтандыру, несие ... ... ... сыртқы
экономикалық әдістер және т.б.Қазақстан ... ауыл ... және ... ... ... ... ... бөлінеді:
1.жалпы құзыретті реттеу және басқару органдары;
2.арнайы ... ... ... аралық құзырет органдары; ... ... ... ... ... ... дегеніміз мемлекеттің ауыл шаруашылығы өнімін
өндіру, өңдеу және таратуға, ... ... ... ... ... ... кешендегі кәсіпорындардың
шаруашылық қызметін ұйымдастыруға нормативтік актілер шығару жолымен әсер
ету, мемлекеттік билік органдарының ұйымдасқан ... ... ... ... әдіс арқылы реттеуді жүзеге асыратын ауыл шаруашылық
органдардың ... ... ... шаруашылығын мемлекеттік реттеу мемлекеттік органдар тарапынан
жүзеге ... ... ... қызмет болып табылады. ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылық
өндірісінің тұрақты дамуын қамтамасыз ету, азық - ... ... ету, ... ... сауда ұйымына кіруіне жағдай жасау.
Ауыл ... ... ... бір ... ауыл ... басқару.
Ауыл шаруашылығы өндірісін басқару дегеніміз-ауыл шаруашылығы тауар
өндірушілерінің және барлық ауыл тұрғындарының қолайлылығына қол ... ... ... ... ... асыруға бағытталған ... ... ... ... ... ... ... – шаруашылық, әлеуметтік және олармен байланысты басқа ... ... ... ... ... ... ... өндірісін басқаруды ұйымдастыру мәселелері ҚР-ның қазіргі
кездегі дамуы үшін өзекті ... ... ... ... ... әсер ету шаралары ғана қажет емес, сонымен қатар
әкімшілік реттеу шаралары да ... ... ... ... ... алдына әр түрлі мақсаттар қояды.Экономиканың аграрлық
секторын мемлекеттік реттеу, ... ... ... 2002 ... ... қабылданған «ҚР- ның 2003-2005 жылдарға ... ... азық ... ... ... ... мен ... байланысты.Бағдарламадағы міндеттерге жету үшін мемлекет келесідей
міндеттерді орындау керек: - ... ... ... ету; - ... ... жүйесін құру;
- ауыл шаруашылығы өнімін сату ... және оның ішкі және ... ... ... арттыру;
-ауыл шаруашылығы өндірісін мемлекеттік қолдау шараларын арттыру.
Мемлекеттің ... бір ... ... үшін ішкі ... ... мәнін
анықтайтын бастаушы идеялар мемлекеттік басқарудың ... ... ... ... ... қағидалары:
-мемлекет ішінде сыртқы экономикалық және сала ... ... ... белгілі жеңілдіктер бекітетін аграрлық протекционизм
қағидасы;
-реттеудің индикативті ... ... ... ... қабылданатын мақсатты бағдарламалардың орындалуына
бақылаудың негізінде бағдарламалық реттеу қағидасы; ... ... және ... ... ... ... ... мен басқа экономиканың салалары ... ... ... ауыл ... ... еңбеккерлерінің ... ... ... ... ... ... ... және басқа да
шаруашылық құрылымдардың ... ... жол ... ... ... ... шарушылық қызметті өз бетінше жүзеге асыруына ... ... ... басқарудың нысандары үш негізде жүзеге асырылады: ... - ... ... басқару қатынастарын реттеуге
бағытталған нормативтік ... ... және ... ... - ... әрекеттерді жүзеге асыру жолымен
басқарушық нормативтік актілерін қолдануға бағытталған мемлекеттің қызметі;
3)құқық қорғаушы - ... ... ... көрсетілген талаптарды
бүзған немесе орындамаған тұлғаларға жазалайтын шаралар бойынша мемлекеттің
қызметі. Ауыл ... ... ... және ... ... ... ... әдісте мемлекеттің еркі нақты көрсетілген және белгілі
бір тыйым салулар ескерілмеген жағдайда мемлекет тарапынан күштеу шарасының
қолданылатындығын көрсетеді. Бұл әдіс ... заң ... ... ... ... билік бағыну қағидасына негізделген. Бұл әдіс
негізінен ауыл шаруашылық өндірушілердің заңдылықты және тәртіпті ... ... ... ... кешенді мемлекеттік басқаруда ... ... ... ие. ... ... ... ауыл шаруашылық
кәсіпорындарының өндірістік шаруашылық қызметтерінің өз ... ... яғни ... ... ... асырушы тараптардың
экономикалық мүдделі болуына негізделеді.Экономикалық механизм өзіне барлық
ынталандыру әдістерін кіргізеді, ... ... ... ... ... ... ... ынталандыру. Қазақстанның ауыл шаруашылығы
елдің экономикалық және әлеуметтік өмірінде ерекше орын ... ... ... ... ... реттеу және басқару арқылы
жүзеге асырылатын ықпал етудің маңызды объектісі болып табылады.Қазақстан
Республикасында ауыл ... ... және ... ... құзыретіне
байланысты төртке бөлінеді:
-Жалпы құзыретті реттеу және басқару органдары. ... ... ... аппараты, ҚР-ның Парламенті, Үкіметі, жергілікті атқарушы
және өкілді органдар ... ... ауыл ... ... және
басқару ерекшелігі, олардың осы қызметті өз құзыретіне қатысты басқа да
міндеттермен, яғни ... ... ... саланы, денсаулық сақтау,
білім беру, т.б. дамытуды басқару және т.б. қызметтермен қатар ... тұр. ... ... ... ... Ауыл шаруашылығы министрлігі, оның
құрылымдық бөлімшелері, ауыл шаруашылығын ... ... ... ауыл ... ... Ауыл ... ... ҚР - сы Үкіметінің 2002 ... 7 ... ... ... ... Ауыл ... ... » ережеде анықталған.Оған сәйкес министрлік елдің ... ... ... ... ерекшк қорғалатын табиғи аумақтар,
су ресурстарын, өсімдік, жануарлар әлемін басқару, ауылдық аумақтарды, ... ... ... ветеренария, фитосанитария, асыл тұқымды мал
шаруашылығында, суландыру, ирригация, дренаж ... ... ... ... мен ... ... заң ... салааралық
үйлестіреді.
-Функционалды ... бар ... ... ... және ... ... ... Кеден
комитеті, ҚР-ның Қоршаған ортаны қорғау министрлігі, ... ... ... Жер ... ... ... кіреді. Ауыл
шаруашылығын функционалды басқару органдарының ... Жер ... ... ... орын ... ... 1999 ... 23
қарашада бекітілген «ҚРның Жер ресурстарын ... ... ... ережеге сәйкес Агенттіктің негізгі міндеттері мыналар ... ... ... жер ... ... геодезия және
картография саласында ... ... ... ... ресурстарын басқару жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру, жүзеге ... ... ... және ... ... іс ... іске асыру;
-мемлекеттік геодезиялық қадағалауды жүзеге ... және ... ... ... ... ... Аграрлық құқықтық саясаттағы қаржыландырудың құқықтық аспектісі
Қазақстанның ... ... ... ... алдымен еліміз тәуелсіздік алған он тоғыз жыл
ішіндегі жүргізген реформадан ... тура деп ... ... осы он
тоғыз жыл ішінде аграрлық секторымыздын дамуы, өндірістің, экономиканың
басқа ... да ... ... ... ... ... деп айта
апамыз. Олай айту себебіміз жер - ... ... ... ... келе жатқан даму ерекшілігі, өндіріс, ауыл ... ... ... ... ... ... ... уақытта Қазақстанда мемлекеттің
меншіктегі 2000-нан аса совхоз бен коллективтік деп ... ... ... ... аса ... болған. Мемлекеттік меншіктен басқа
меншік болмады. Біржақты мемлекеттік құрылымдағы реформалауды бастау үшін
ең ... ... ... шешу ... ауыл шаруашылығындағы реформаның басты мәселесі - ... ... ... ... ... ... Кенес
парламенті қолдауымен аграрлық секторда мүліктерді мемлекет иеленген алу
бағдарламасын жасады. Бірақ бұл ... ... ... және ... ... ету қажет еді. Бұл өте маңызды іс экономиканың құлдырап,
мемлекеттің ондағы мемлекеттік ... ... ... кезімен тұспа-
тұс келіп жүргізілді. Бұл ... ... ... ... ... әлеуметтік-психологиялық жағдайы ескермесе болмайды. Жетпіс
жылдан аса мемлекет ... ... ... алуға үйренген ауыл
тұрғындарына партияның құлағаны күтпеген жерден болды және одан ... ... ... де жок. Сол 70 жылдай кеңестің жүйесіндегі ауыл
түрғындары меншік иеленуді ұмытып ... ... ... ... органдардың жекешілендіру барысында
жіберген көп қателіктері болды. Осылай ... ... ... ... және ... да ... аграрлық сектор реформасы көптеген
қиындықтармен жүргізуін бастады. ... ... ... ... ... алып келді. Ол жұмыспен жеткілікті ... ... ... ... ... ... миграциялык, процесстер.
Реформаның келесі мәселері: оның ... ... ... ... ... заңдар қабылдауы. Әсірісе басты мәселе - ... ... заң ... ... ... алғашқы күндерінен бастап-ақ ауыл өндірісін
қаржыландыру, несие беру мәселелері ... ... ... ... жүйесі аграрлық секторды реформалауға оң әсері тигізе алмады.
Төртінші: басты мәселелердің біріне ... ... де ... ... ... ... "Жергілікті : өзін-өзі басқару
туралы заң мұндағы мәселелерді толықтай өз дәрежесінде шешіп бере алмады.
Бесіншіден: ... ауыл ... ... мәселелерін, соның
ішінді денсаулық сақтау, білім беру, ... ... ету ... ... беруді қажет етеді. Өкінішке орай осы жоғарыда
айтылып кеткен мәселелер бүгінгі күнге дейін ... ... ... ... айтуға болады. Мемлекеттік ресми органдары бойынша бұрынғы колхоздар
мен совхоздарды жекешелендіру ... ... ... Енді ... 1998 ... ... ... жеке меншікке негізделген ... аса ауыл ... ... ... ... 58 ... аса
фермерлік және шаруа қожалықтары ... ... ... ... ... Сол құрылған қожалықтырының бастан кешіріп отырған
қиындықтарының бірі ондағы қаржыландыру мен ... ... ... ... ... көптеген шаруа қожалықтары қаржыландыру
жұйесінің ойға қонымсыз шарттарына шыдай ... өз ... ... ... ... ... қайтару мерзімінің қысқалығы жоғары
дәрежеде ауыл шаруашылық ... ... ... тигізбеді. Кешірек бұл қате
саясат түзеліп банктер жеңілдікпен несие бере бастады. Бұл ... ... ... ... ... қамтамасыз етпесе де олардың дамуына
оң әсерін ... ... ... ... ... ауылда реформа
тұрақты түрде жүргізіліп, көптеген жақсы жетістіктерге қол жеткізілді.
Құрылған ... мен ... ... жан-жақты қолдау көрсетіп,
елімізде агроөнеркәсіпті банктер құрыла бастады. Жыл сайын ауылда реформаны
одан әрі жүргізу үшін ... ... және шет ... ... мен
гранттар бөліне бастады.
Осындай және басқа ... ... ... пен ... ... басты мақсат: тез арада тиісті ... ... осы ... ... азаматтардың нарықтық шаруашылықтармен
айналысуына және белгілі бір ... ... ... ... ... әсер ... Тек ... заңдар қабылданғанна кейін аграрлық
сектордағы реформа тиімді жолға түсе бастады. Ол мынандай ... ... ... ... заң, ... ... ... заң , "Ауыл
шаруашылық өнімдерін сатып алу" ...... ... ... ауыл ... жерге деген шаруашылық қатынастарын
қайта жандандырып, ондағы қызығушылықты ояту басты мәселе болды, және ол
іске асты да. Тек ... үш ... ... ... саны 8 ... ... өнеркәсіп өндіріс мәселелері шаруа қожалықтарына ... ... ... ... ... ... бастады, жердегі егін өнімдерін
егу мен оны жинау компанияларын ... ... ... өнеркәсіп өнімдерін, техника мен жабдықтарды несиеге беру ... ... ... ... мал ... әсіресе мал басының кемуі
тоқтатылды. 1999 жылдан бастап ауылда өмір сүру дәрежесі жақсы ... ... ... деп ... болады. Реформаның 8 жылында бұрын болмаған өнім
жиналды. 16 млн. ... ... ... ... мал басы саны өсе бастады.
Алғашкы рет реформаның қорытындысы бойынша 1999 жылы ауыл ... ... өсуі ... ол 1998 ... ... ... өсті. Ауылдағы реформаның жүру барысында мемлекеттің рөлін айтып
өту кажет деп ... 2000 ... ... ... ... жалпы
республикалық жиыны болып өтті. Онда Ауыл шаруашылығы Министрлігінің 2000-
2002 жылдарында жасалынған ауыл ... ... ... талқыланды
[13].
Президент Н.А. Назарбаев осы саладағы жағдайда анализ жасай отырып
мұндағы ... ... ... ... атап берді:
Біріншісі: Жерге меншікті анықтау заңдарын жетілдіру.
Екіншісі: Ауыл шаруашылық ... ... ... ... және ... лизингтік қор механизмдерін анықтау, бұл салаға нақты
қаржылай кемек беру.
Үшіншісі: Ауыл шаруашылық ... ... ... зерттеулер
жүргізу. Нарықты өнімдерді өткізу, кооперативтер мен ... ... Мал ... мен ... ... бәсекелестікті дамыту
үшін генофонд пен элиталық базаны ... және ... ... ... ... ауыл шаруашылығының дамуында басты мәселе ондағы
реформаның терең жүруіне басты әсер беретін салық жүйесі. ... ... әлі де ... ... ... ... Қай ... болмасын
шет елден инвестиция тарату ондағы экономиканың әлеуметтік күйзелістен
шығуының басты мәселесі. Сол ... ... ... ... Ең ... атап ... біріншіден инвестициялау процессі
салынатын капиталдың рентабельдігі немесе пайда нормасына байланысты. Егер
инвесторлардың ... бұл ... ... ... онда ... инвесторда альтернативті мүмкіндіктер ... ... ... ... де сақтап, өсіре алады. Бұл жағдайда ... ... ... ... ... ... салық салу дәрежесіне, ондағы ... ... ... ... ... ... әрине инвестиция салуға
қолайсыз жай.
Төртіншіден, инвестициялық процесс ... ... ... ... ... жағдайында, шығын масштабы ... ... ... орнын спекулятивті операциялар жасау басады,
және ол ... ... ... Сонымен қатар шет елдік капитал
ҰЛТТЫҚ экономиканын максимум пайда ... ... ... [14].
Еліміздің агроөнеркәсіптік кешенін дамытуға арналған ... ... ... ... пен әкімдердің алдына 2006-2007-жылдарға арнап
бірқатар мақсаттар қойды ... ... ... ... ... ... ... Еуропадағымен салыстырғанда бес
есе төмен.Осыған байланысты президент республика үкіметіне ... ... одан әрі ... бағытталған бағдарлама жобасын
жасауды тапсырды. Мемлекет басшысының пайымдауынша, өнім өңдеуші секторды
ынталандыруға бағытталған ... ... ... ... Н.Назарбаевтың
айтуынша, "бұл саланы ынталандыру үшін салық жеңілдіктерін көрсетуге ... ... ... ... ... ... бар. Ал
мемлекеттік ... енді ... деді ... ... басты мақсаттардың бірі ретінде "ауылшаруашылығын
дамытуда ... даму ... ... ... ... пікірінше, "келешегі зор деп саналған салалық жеті
кластердің арасынан ... және ... ... ... ... ... ... стандарттарға тез арада көшуі
қажеттігін Елбасы айрықша атап көрсетті. Қазақстан ... ... ... ... кейін еліміз үшін Шығыс Еуропа, Ресей ... ... ... және ... ... бәсекелесуге тура келеді,
деді Н.Назарбаев. Елбасы "бұл мәселемен жан-жақты ... ... ... көшу ... ... ... жасауды"
ауылшаруашылығы министрлігіне міндеттеді.
Н.Назарбаев сондай-ақ отандық ауылшаруашылығы ... ... ... ... шығу және ... ... байланыс
орнату" мүмкіндігін қамтамасыз етіп беру туралы да мақсат қойды.
Президент республика үкіметін ... ... ... ... ... тиімді жолдарын қарастыруға" шақырды. Соның
ішінде "ауылшаруашылығын қолдау қоры бойынша берешектерді қайта құрылымдау
мәселесін ойластыру ... деп ... ... ... базасын нығайту бағытында ауқымды жұмыстар тындырылды. Жер, Су және
Орман Кодекстері, агроөнеркәсіптік кешен саласын реттеуге ... ... ... мен ... ... ... ... су"
бағдарламасын орындау бағытында да нақты жұмыстар атқарылды. Бұл ... ... ... ... ... 540 мың ... бар 204 елді ... ауыз сумен қамтамасыз етуге мүмкіндік жасалды. Мал басы 4 ... ... ... ... ... мал ... өнім ... де арта
түсті.
Ауыл шаруашылығы өнімін өңдеу ... ... өнім ... ... ... Бұл ... ... ауқымы 36 процентке өсті. ... 5,8 млн. ... ... шығарылды. Бұл тәуелсіз Қазақстан тарихындағы
ең жоғары көрсеткіш болған. Жаңадан 109 мың ... орны ... ... ... шешімін таппаған қат-қабат жұмыстар бар.
Өндірістерді шоғырландыру ... баяу ... ... ... ... тәртіптер сақталмайды, ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу
деңгейі мен сапасы уақыт ... сай ... ... ... әлеуметтік
дамуында да қиындықтар бар.Оларды шешу үшін ... ... ... ... дейін дамыту жөніндегі мемлекеттік бағдарлама
бекітілді. Ол ауылдық жерлерді кешенді дамытуға бағытталады. ... ... ... ... ... қаржы бағдарлама талаптарына сай
бөлінеді. Кеңесте ауылды жаңғыртудың екінші ... ... ... ... ... атап ... Жер ... тәртіптерін тұрғындарға
түсіндіру, заң талаптарының орындалуын ... ету, ... ... ... ... ... дамыту, агроөнеркәсіптік кешенге
арнап маман ... ... ... ... өте қарқынды дамыған 50 мемлекеттің ... ... сай ... ... де ... дамыған ауыл шаруашылығы жүйесімен
кіруі үшін ең өзекті мәселелерді анықтап алған ... Бұл ... ... тұрақты дамытудың 2006-2010 жылдарға арналған
тұжырымдамасына сәйкес, ... ... ... ең ... ... — ең қажетті іс.
Бүкіләлемдік сауда ұйымына кіру қарсаңында өндірілген өнім сапасын
жақсарту, олардың ... ... ... шаралары
жүргізілуде. Ауылшаруашылық өнімдерін ... ... ... — қайта жарақтану, яғни оларды халықаралық стандартқа сай өнім
өндіре алатын қазіргі заманғы жаңа ... ... ... Бұл ... қаражат тартумен тікелей байланысты. Ең
қолайлы жолы – қазіргі ... ... ... ... ... қаражаттарын
толтыру.
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев 2003-2005 жылдарды Ауыл жылдары деп
жариялады. Соған байланысты заңнамалық базаны ... мен ... ... ... жүргізілді. Мәселен, Жер кодексі, Су ... ... мал ... туралы”, “Тұқым шаруашылығы туралы”, ... ... ... міндетті сақтандыру туралы”,
“Ветеринария туралы” заңдар қабылданып, “Өсімдіктерді ... ... ... ... да ... ... өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. Осы
уақыт аралығында саланың ... ... сай ... ... ... 370-тен аса заң мен заңнамалар қабылданды.
Ал “Агроөнеркәсіптік кешенді және ... ... ... ... ... Заң ... кешен мен ауылдық
аумақтарды басым дамытудың құқықтық негіздерін ... ... ... ережелері, қағидаттары мен орындалу құралдарын белгіледі.
Олар ауыл ... ... ... ... ... және
аграрлық нарықтың тұрақтылығы мен ауыл ... ... ... қамтамасыз етуге бағытталған.
Агроөнеркәсіптік кешенді тұрақты дамытудың ... ... ... әзірленіп, ол Үкіметтің өткен жылғы “Агроөнеркәсіп
кешенін тұрақты дамытудың 2006-2010 жылдарға ... ... ... ... ... ... ... қаулысымен бекітілді. Келесі
онжылдықта ауыл ... ... ... ... ... ... болуы керек. Біз әлемдегі астық экспорттаушылардың
алғашқы бестігіне енуге, осы деңгейде ет, сүт, ... ... ... тиіспіз.
Мемлекеттің таяудағы онжылдықтағы стратегиялық міндеттерінің ішінде
ең ... ... ... мен мал ...... бірі
болуға тиіс деген Елбасы тұжырымы іске асуы тиіс. ... ... ... ... ... ... ... жеті жыл
ішінде шамамен 450 миллиард теңге жұмсалады. ... ... ... ... саны 3-15 ... ... ... біздегі ауыл
тұрғындарының барлығы жермен айналыса алмайды және ол тиімсіз. ... ... ... ... негізі жолы ауыл шаруашылық саласына
қатысты емес жұмыс орнын ашу.
Бүкіләлемдік сауда ұйымына кіру қарсаңында отандық ... ... ... ... ... қабілеттілігін арттыру шаралары,
кеткен шығындар мен ... ... ... ... бюджет қаражатын бөлудің негізгі көрсеткіші болады.
2005 жылы ... ... ... ... 2006-2010
жылдарға арналған тұжырымдамасын әзірлеп, бағдарламаны іске асыру үшін 2006
жылға ... ... ... 62,6 ... ... көлемінде қаражат
қарастырылған. Ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу саласындағы жыл сайынғы өсу
қарқыны 10-13 пайызды ... бұл ішкі ... ... ... ... үлес ... ... көбейтуге мүмкіндік берді. Ауыл
жылдарында ауылдық жерлерде 208 мың жұмыс орны ... бұл ... бес есе көп. Ауыл ... ... ай ... ... жалақысы 2 есе өсті. Қабылданған шаралар жоғары дәрежеде даму
мүмкіндігі бар ауылдық елді ... ... ... ... ... осы кезең ішінде олардың саны 31 пайызға өсіп, олардағы адамдар
саны 692 ... ... ... ... деп танылған төртінші топтағы елді
мекендер ... жоқ. ... ... үш жыл ... ... елді ... халық саны 45 мыңға жетті. Осы бағдарламаны іске асыру тиімді
бәсекелестікке қабілетті агроөнеркәсіп ... ... ... ... ... ... және ауылда тұратын адамдардың тұрмыс
жағдайы мен әл-ауқатын арттыру үшін ... ... ... ... ... ... ... шешімін таппаған проблемалар жеткілікті. Елдің
ауыл шаруашылығы өндірісі әлі де ұсақ ... ... ... ... өндіріс құралдарын, ең алдымен ... ... тез ... ... ... ... ... өндірілген өнімнің 80 пайызға жуығы өңделместен
шикізат ... ... ... ... ... ... ... себебінен дайын өнімнің бәсекелестікке қабілеті ... ... ... өнімділігін, рентабельдікті және ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... ... өзі ДСҰ-ға кіру кезінде
көкейкесті сипат алады, біз онда ішкі азық-түлік нарығында ашық ... ... тура ... проблемаларды шешу үшін 2005 жылы
“Агроөнеркәсіптік кешенді және ... ... ... мемлекеттік
реттеу туралы” Заң қабылданды. Заңның ... ... ... ... басым дамытудың және оларды тұрақты дамыту,
ішкі және ... ... ... өнімнің бәсекеге қабілеттілігін
қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік қолдау шараларын бір жүйеге келтірудің
құқықтық негізі ... Осы ... іске ... ... ... ... қаулысымен бекітілген Агроөнеркәсіптік кешенді тұрақты дамытудың
2006-2010 жылдарға арналған тұжырымдамасында және оны іске ... ... ... ... ... ... ... бағдарламасында
айқындалған.Бұл екі құжаттың негізгі – мақсаты кешен салаларының өнімділігі
мен кірістілігін арттыру, ... ... ... ... бәсекелестік
артықшылықтарын дамыту негізінде агроөнеркәсіптік кешеннің одан әрі дамуын
қамтамасыз ету.
Агроөнеркәсіптік кешенді индустрияландыру. Ол ... ... ... ... ... және ... жаңғырту,
ғылыми қамтамасыз етуді күшейту инновациялық талдамаларды енгізу, кадрлық
қамтамасыз ету жүйесін қалыптастыру ... ... ... ... ... ... Азық-түлік
тауарларының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін ... ... ... ... ол ... ДСҰ-ға кіруіміздің басты шарттарының бірі.
Бұл міндетті шешу үшін ветеринариялық және фитосанитариялық салауаттылықты
қамтамасыз ету, ... ... ... ... мен ... мен ... және ... кешен субъектілерінің халықаралық
сапа және қауіпсіздік менеджменті жүйесіне көшуін ... ... ... ... құру және оларды халықаралық
нормалардың талаптарына сәйкес қажетті жабдықтармен ... ... ... ... ... ... ... аграрлық секторының бәсекелестік күресте тиімді пайдалануға
болатын бірқатар басымдықтары мен іске ... ... ... ... ... ... және ... қауіпсіздігін
қамтамасыз ету. Азық-түліктің қауіпсіздігіне төнетін қатерді болдырмау
мақсатында ішкі ... ... біз үшін ... зор. Осы факторларды жою
үшін, сондай-ақ бағаның кілт ауытқушылығын ... және ... ... үшін ... тәжірибеде кеңінен қолданылатын сатып ... баға ... ... ... ауыл ... ... ... нарықтарын құру тетіктері пайдаланылатын болады. Алдағы
уақытта ДСҰ-ға кіруімізге ... Ауыл ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігін және оның экспорттық
әлеуетін ... ісін ... ... саясатты жандандыруды жоспарлап
отыр.Бұл үшін: өңдеу саласына белгілі жеңілдіктер қарастырылуы қажет. Атап
айтқанда, олар үшін ҚҚС ... 50 ... ... ... ... ... ... шикізаттың бағасын салық төленетін базадан
шығарып тастау; – ... ... ... деп ... мемлекеттік
қолдау шеңберінде, яғни ДСҰ ұсынған параметрлерге барынша жақын субсидиялау
ерекше ... ... ... іс.
Үшжылдық Ауыл жылы бағдарламасы ... ... ... ... ... болды. Осы мерзім ішінде ауыл тұрғындарының жағдайын
жақсарту ... ... ең ... ... ... жыл ... ауыл шаруашылығында көлемді жетістіктерге қол
жеткізілгенімен, өкінішке қарай, ол ... ... жүйе ... толық
деңгейде қалыптаса алмады. Оны мойындауымыз қажет. Себебі қазіргі кезде
елімізде 7500-дей ауыл бар ... ... 25 ... ... ... ... болып отыр. Тіпті натуралды шаруашылықпен өмір сүріп
отырған ауылдар да ... ... ... ең ... ... ... да бір замани шаруашылық жүргізудің өзі мүмкін ... ... ... ... өнім ... ... жұмыс
орындарын ашу мәселесі шетте қалды. Ауыл шаруашылық өнімін өндірушілерге
кейбір салық ... беру ... де жыл ... ... ысырылып
келеді. Бүкіләлемдік сауда ұйымына кірер тұста отандық шаруалардың әлемдік
бәсекеге төтеп бере алатындай болуы үшін мұны ескеру ... ... ... ... ... ... ... көмектесетін кешенді жүйе құра ... ... ... қыруар қаржы бөлінгенімен, оның біршама бөлігі тиімсіз
жұмсалды. Индустриялық ел қатарына қосылу үшін алдымен біз ... ... ... Ал ... ауыл жұртшылығының үлес салмағы халықтың 45
пайызын құрап отыр.
Ауылдағы жұмыс орындары осынша халықты қамти алмайтыны ... ... ... ауыл ... ... 10-15 ... ғана
айналысатынын жақсы білеміз. Сондықтан келешегі ... ... ... қалаға көшетін халықты қолдаудың жүйелі жолдарын ойластыру
қажет.
Ауыл ... адам саны ... ... ғана ... ... ... ... Біз республикалық маңызы бар жолдарды
бірінші кезекте деп үлкен қалалардың арасындағы жолдарды жөндеп алдық. Енді
“ауылшаруашылық жолдары” ... ... ... ... ... ... ... жолдары сын көтермейді, жоқтың қасы. Бір ауданның
ішінде шамамен кем дегенде 500 шақырымдай ауыл шаруашылық ... ... оны ... ... ... ... ... ешқашан бөле алмайды.
Сондықтан “ауылшаруашылық жолдары” дейтін жолдарды ... ... ... ... ... республикалық бюджеттен қарастыру
керек. Қазіргі кезде еліміз таңдап отырған кластерлік даму жолдарының ... ... ... ... екені белгілі. Осыған сәйкес нақты істер ... ... ... ... ... ... ... аударылып, Мәжіліс депутаттарының қатысуымен көптен күткен ... заң ... да ... ... атты арнайы еркін экономикалық
аймақ құру қолға алынды.
Ауыл тұрғындарының денсаулық көрсеткіштерінің негізгісі – таза ... ... шешу ... соңғы жылдары мемлекеттің тарапынан белгілі
жұмыстар атқарылуда. Өкінішке ... ... ... ... сумен
қамту жұмыстарына кері әсерін тигізуде. Ауыз суға ... ... ... ... керек. Сондықтан инвестициялық даму бағдарламаларына
тек суға мұқтаж елді ... ... жоба ... ... ... ... ... айналысатын өкілетті органның және сумен қамту мекемесінің
жұмыс істейтін тиімді жобасы ... ... ... ... көп ... ... жоқ ескі ... жұмыс
істейді. Шығарған өнімдері бәсекеге шыдамайды. Өнім сапасын анықтайтын
бүгінгі ... ... ... ... ... лаборатория қажет.
Отандық өнімді қайта өңдеушілерді қолдау мақсатында құрал-жабдықтарды ... ... ... ... ... ... ... керек. Алдын ала
төлемдерді тағы да ... ... ... ... ... ... алған несиені екінші немесе үшінші жылдан бастап өтеуді
қарастыру керек.“Агроөнеркәсіп ... ... ... ... ... ... іске ... – ауылды дамытудың, қолдаудың жаңа
кезеңі.
Таяудағы онжылдықта бәсекеге қабілетті 50 ... ... ... ең ... ауыл ... ... ... мұндағы шешілмеген
түйінді мәселелерге айрықша назар аударуды талап етеді. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... қаражат бөлініп және ... ... ... ... қадағалау жүргізу керек. Қаражаттың жүйелі, мақсатты жұмсалған
жағдайда ғана мардымды ... қол ... ... ... ... болсың десек, енді оны алға ... ... ... ... ... Сонымен қатар, елдің әрбір азаматы қоғамның саяси
өміріне белсене ... алу ... ... ... қалыптасуына ықпал
ете алады [16] .
2.2. Қазақстан Республикасындағы аграрлық құқық пен ... ... ... салыстырмалы-құқықтық талдау
ТМД мемлекеттеріндегі аграрлық қайта құруды заңды жаңғырту. ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік экономикалық жаңғыртулар жүзеге асырылады. Олар нарық
қатынастарының дамуына, ... және ... ... түрлерінің көптігіне
негізделеді. Соңғы жылдары ТМД ... көбі ... ... Көп ... инфляция қарқынының төмендеуі және
ұлттық валюта курсының орнығуы, агроөндірістік кешен өнімдері ... ішкі ... ... ... серпіні белгіленді. Бірқатар мемлекеттерде
тұрғындардың азық-түлік нарығындағы сұраныс ... және ... ... ... жүзі ... ... үш ... көрсетіледі. Олар Шығыс Еуропа, Оңтүстік
Шығыс және Латын және Америка [17].
Шығыс Еуропа мемлекеттерінде орын алған ... ... ... ... ... ... өзгеруіне, оған байланысты жер иелену жеке
меншігі ... ... ... ... жеке кәсіпкерлік
құрылымдарының өзгеруі мен жаңаруы, түрлі кооперативтерді, жеке ... үлес ... жаңа жер ... иелерін қолдану орын алады.
Аграрлық жер ... ... ... ... модель ауыл
шаруаларына жерді жалға беруді лигализацияланған Қытай ... ... ... Вьетнам, Лаос және Оңтүстік Шығыс ... ... ... алу ... заң шығарушы мемлекеттік және ұжымдық
меншік түріне бағынды болғанымен, аграрлық ... ... ... ... ... ... ... Америкасының заңымен нақтыланған. Ол елдер жерге
деген үжымдық (Общиналық) меншіктен бас тартып, агробизнес ... ... ... құрудың және шаруалардың жеке меншік шаруашылыққа
өтуін қарастырады [18].
Жер реформасын жүзеге асыру-күрделі және қиын ... Оны ... ... ... ... ... ... жасау шарттарында ғана мүмкін. Шетел заң тәжірибесін асығыс және
сараптамасыз ... ... заң ... алып келу ... ... ... ... Оның әлеуметтік ... және ... ... ... ... өзіндік
заңды дәстүрлері бар. Сондықтан да ... ... ... қолдану үшін, оларды нақты Қазақстан шарттарына сәйкестендіру
қажет. Бұл ... ... жер ... реформалау тәжірибесін
мінсіз деп есептеуге жол бермей, оның ... ... ... ... ... реформалау жолдарының әр мемлекетте өз
ерекшеліктері бар. Ең ... ... ... ... назар аударсақ.
Еуропа аграрлық саясаты ең ... ... ... ... ... тез ... ... оны мерзім сайын
реформалау қажеттілігі туды.
1957 жылы қабылданған Жалпы нарық жайлы Рим ... ... ... ... заңды негізді құрады. Негізгі мақсаттары- азық-
түлікпен өзін-өзі ... ету, ауыл ... ... ... және ... өндірісін көтеру нарықтың ... ... ... баға ... ... ... сақтау, мемлекеттік реттеу, тауар,
капитал және қызмет түрлерінің еркін қозғалысы, Еуропа ... ... ... ... постулаты болып табылады.
Бұл мақсаттарды құруда ауыл шаруашылығы экономиканың айрықша саласы
болғандықтан ... ... ... ... ... ... ... Рим
келісім шартын дайындау кезінде Батыс Еуропа елдері экономикасында ауыл
шаруашылығы маңызды рөл атқарды. ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығы үлкен орын алған. Біріңғай Еуропа
ауыл шаруашылық және аграрлық саясаты ол ... ... ... 20
ғасырдың 30-шы жылдары басындағы дүниежүзілік экономикалық дағдарыстан
өтудегі саясатына және экономиканың соғыс уақытында жұмыс ... ... ... ... принциптер Рим ... ... құру ... ... құрушылар дүниежүзілік бағалар құрылатын АҚШ-тан сол
кездегі ... ... ... өздерінің экономикалық потенциялы, ғылыми
техникалық деңгейі және табиғи ресурстар бойынша төмен екендігіне анық есеп
берді. Сондықтан ... ауыл ... ... ... ... сала үшін
бірінші ретте протекционисттік саясат қолданды. Басқа жағдайда олар Шетел
бәсекелестігінде төтеп бере алмайтын болды. Ыңғайлы жағдайдағы ... ... ... ... ... дүниежүзі нарығымен Батыс Еуропа елдерінің
арасындағы бағаның ауытқуынан ... шлюз құру үшін ... ... ... ... ... жүйесі жарамсыз болды. Мұндай жүйе болған-
Батыс Еуропамен дүниежүзілік нарықта болғаны автоматты ... ... ... ... ... ... ... етпейтін, автоматты түрде
проблеманы саясат жазығанан техника жазығына ... ... ... және ... ... Ол ... сәйкес барлық жұмыс
жасау жолдарымен табылған ақша жалпы бюджетке емес, тек ауыл шаруашылығына,
сонымен қатар ауыл ... ... ... ... ... шаруашылық саясатының бірінші мақсаты- Батыс Еуропаның азық түлікпен
өзін-өзі қамтамасыз етуі. Бұл мақсаттың қаншалықты ... ... ... соғыстан кейінгі құлдырауды, Батыс Еуропаның ауыл шаруашылығын орнына
келтіру кезеңін, азық-түлік импортына ... еске ... ... ... ... ... және экономика азық-түліктің нақты сыртқы сауда жағынан
да принципиальді.
Бірінші ... ... ... ... АҚШ, ... ... ... жоғары қамтылуы және мықты ... ... Ол ... ... ... ... орнатылған моделі
және концепциясы.
Дамыған елдердің ауыл шаруашылығының ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық өндірісінің өсуінің 2/3 бөлігі саланы ... ... ... ... ... Еуропада аталған саясатты
жүргізу арқылы ауыл шаруашылық өндірісінің өрлеу қарқынын өсіру, өзін-өзі
азық-түлікпен қамту, ... ... ... ірі ... ... мүмкіндік берді. ... ауыл ... ... үстемді жағдайға ие болған аграрлық емес, ... АҚШ жэне ... ... ... ... ... ... (тропикалық тауарларды санамағанда). Ситуацияның мұндай радикалды
өзгеріс қоғамдастықтың бірыңғай ауыл шаруашылық саясатына айтарлықтай әсері
болды. Евро Одақ ... ол ... ... ... ірі
экспортеры болуы жөнінде сұрақ қойған жоқ. Бірақ Қоғамдастықта құрылған
экономикалық ... ... және ... ... ... ол бүрын
қойылған мақсаттармен шектелмеді. Ал ауыл ... ... ... ... Евро Одақ ... ... ... келетін жәй, дүниежүзі
нарығы әлде қашан ... ... жаңа ... ... табу ... Евро Одақ үшін ... ... құрамынан бөлінген мемлекеттерге,
әсіресе Ресей Федерациясы үлкен масштабты экспорт мүмкіндігі өте ... Ол ... ... ... ... ... экономика саясатының
маңызды мақсатының бірі болды. Әсіресе Ресейден қуат көзі ... ... жаңа ... ... қуат ... айырбастау» қүрылуына
байланысты ол өте ... ... ... ауыл ... ... ... ең алдымен қала және ауыл тұрғындарының өмір деңгейі
жақындату «қала мен ауыл арасындагы ... ... жою» атты ... ... ... ... ... Одақ бұл тек саяси лозунг болып қалмай, ауыл аймақтардың
интеллектуалды және табиғи ... даму ... ... ... ету, тұрғын үйді қайта салуға несие беру, мектеп құрылысы,
ауыл шаруашылықты насихаттау арқылы кең ... ... ... ... ... Еуропа елдерінің территория көлемінің үлкен
емес болғандықтан, Ресейден көрі ондай ... ... ... ... оңай ... ... қосымша өнер кәсіптік өндіріс бөлігі ғылыми-
зерттеу институттары түрлі ... ... ... ... ... және көлік техникасының дамуы үлкен қалаларға тән шектеулер мен
кемшіліктердің ... ... ... ... ... ... жерлеріндегі өмірді жақсарту тәсілінің бірі-қаржы саясатын
өзгерту. Бұрынға баға ... ... ... ауыл және ... ... ... жүзеге асырылады. Сонымен ... ... ... ... өндіруін өсу жағдайында ауыл тұрғындары табыс
бөлігін ауыл шаруашылығы өндірісіне ... емес ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығы саясатының кезеңі және оны тағы ... ... ... ... жаңа ... ... ... шектеуде санасудың қажеттілігімен, ауыл шаруашылығы
өнімдерін қайта ... ... ... ... ... ауыл ... ... субсидиялауды қысқартуға талпыну,
Евро Одақ ішіндегі бағаларды әлемдік бағаға ... және ... ... ... саясатының әлеуметтік және экологиялық аспектілеріне
ауыстыру [20].
Евро Одақ үшін негізгі ... ... ... ... ... ... аграрлық саясатын кеңейтуге жұмсалатын қаражат
мөлшерін барынша төмендету. Алғашқыда жаңа мемлекеттерді барынша шектеулі
субсидиялау жоспарланған, бірақ Компенгаген кеңесінен соң ... ... ... Евро Одақ ескі ... ... қаражатының 50%
жеткізу жөнінде шешім қабылданды. Жаңа мемлекеттерге баға кепілдейтін
механизмдері және компенсациялық ... және ... ... ... ол ... ... ... нақты болғандығын нақты
тәжірибе көрсетеді.
Екінші жағынан, Шығыс және Орта ... ... ... ... ... ... бірыңғай нарық жүйесіне түседі. Шығыс пен Батыстың
арасындағы өндірістің тиімділігі айырмашылық, ... өнер ... ... даму ... Орта және ... ... ... көпшілік ауыл
шаруашылық өндірушілерін бәсекеге сәйкес бола алмайтын жағдайға қояды. Бұл
бәсекелес ... Орта және ... ... ... ... ма
шаруашылықтары аман қалатыны жайлы қазір тек қана болжам жасауға ... ... өзі ... ... ... ... ... фермерлеріне теңесуге
мүмкіндік бере алмайды [21].
1999 жылы Евро Одақ ... ... ауыл ... ... ... ... аграрлы саясаттың жаңа кезеңін бастаған Повестка-2000 ... ... ... ... ... ... ауыл ... саясатының
негізігі мақсаттары ауыл шаруашылығы өнімдері шығарылуын арттыру, фермер
шаруашылықтарының табысын көбейту, ... ... ... ... ... тауарларымен қамтамасыз ету. Ол нарықты құрудың
заңды негізі болған. 1998 жылы ... ... ... қол қойған «ТМД
қатысушыларының жалпы аграрлық нарық жайлы келісім ... Оған ... ... аграрлық нарықтың қүрылу шарттары және жүмыстары жайлы»
қабылданған. Ол ереже нарықты ... ... ... және ... ... ... берілетін түрлі сияақылар шығарған өнім
түрінің мөлшеріне қарамастан ... ... ... Ауыл
шаруашылығы қызметкерлері жыл сайын мемлекеттің дән, ет, сүт секторы, тұқым
және
фуражды шаруашылықтарға төлейтін сияақыларға орташа құнының ... ... ... төлем алады [22].
Трансферттерді жеңілдету үшін бірыңғай төлем осы ... ... ... Әр ... ... ... ... төлемдерді
жалпы соманы гектар көлеміне бөлініп есептеледі. Мемлекет кейбір аймақтарга
трансфертті шектеу немесе көбейту жөнінде шешімді өзі ... Одақ ... ... ... ... ... аграрлы
саясаттың жалғасы болады, бірақ ауыл ... ... ... ... ... ... айырмашылық болады. Мысалы, Евро
Одақ жүйесіне қосымша нарықпен өндірісті қолдау үшін Дания ... ... ... үш ... Ұлыбритания мен Ирландия-15% және 20%
жұмсайды.
Францияда арнайы несие түрі бар, оған ... ... ... ... ... ... ... қүннің 25% түсіру әдісі негізінде есептеледі, активтен бұл ... ... соң ... ... ... одан қысқа мерзімде 5-10 жыл
шығарылады, себебі амортизация және салық шығарымдар бұрын ... ... жылы ... ... ... және ... атты жаңа заң ... Ол 2002-2007 жылдарға АҚШ-тың
агроонім саясатына бағытталган. Оған сәйкес төмендегі бағыттарды ... ... ... ... ... ... жэне экономика мәліметтерімен қамту;
Инфрақұрылымының дамуы;
Қоршаған ортаны қорғау;
Ауыл аймақтан дамыту;
Тамақтану саясаты;
Интеграция ... Ауыл ... ... ... асыру мақсаты және қолданылу
саясаты бойынша қамтамасыз ... ... ... ... ... ... Баға және табысты қолдауға бағытталған бағдарламалар;
• Сыртқы және ішкі ... ауыл ... ... ... ... ... бағдарламалар;
• Қоршаған орта және табиғи ресурстарды қорғау және қолдау ... ... және ... ... Өнім ... бақылау бағдарламалары;
• Экстеншн қызметі және білім алуы, ғылыми зерттеулердің дамуына байланысты
бағдарламалар;
• Ауылдың ... ... ... ... ... ... ... мен
бағаны тұрақтандыруды қамтамасыз ету; ауылшаруашылығы өнімдерін өсуін
жоғарылату [24].
АҚШ-та фермерлерге ... ... 4 ... ... санаты жұмыс жасайды:
Коммерциялық банкілер;
Фермерлік несие жүйесі-ауыл шаруашылығы өндірушілерге қаражат беретін несие
алушылардың өз иелігіндегі мемлекет қолдайтын несие кооперативтері;
Өмір сақтандыру мен ... ... ... ... ... ... ... фермерлерге, оның ішінде төтенше ... ... ... ... 4 несие беруші категориялар барлық фермерлік несиелердің 79%
қамтамасыз етеді. Қалған ... 21% жеке ... ... айналым
қаражат және техника жеткізушілерден, кооперативтерден түседі. Фермерлік
Несие Жүйесі ... өз ... ... ... ... мекемелерінің
желісі. Бұл мекемелер фермерлерге және акваөнім несие беру мен оган сәйкес
қызметтерді көрсетуге ... Ауыл ... ... басқа, несие
қаражаттары ауыл шаруашылыгы ... мен ... ауыл ... ... ... ауыл тұргындарына
беріледі.
ФНЖ кіреді: 13 ақпанда Жер Несие ... және 81 ... ... ... ... ... Бес Фермерлік Несие банкілері
[25].
Бес Фермерлік Несие банкілері ауыл шаруашылыгы ... ... Ол сол Бес ... ... қаражаттарын береді. Қосымша ... және ауыл ... ... ... ... дүниежүзілік нарығында сауда жасайтын фермерлік кооперативтерге
банк ... ... ... банкілерін қаржыландыратын Федеральді Корпорация-Фермерлік
несие жүйесінің банкілерінің меншікті, өз қорын ... ... ... ... ... нарықта орналастырған ұйым.
Фермерлік несие жүйесінің ... ... өз ... ... ... ... қорларында құнды қағаздарды сату арқылы алады.
Фермерлік несие жүйесін ... ... үшін ... ... ... шектеулі дивидендті, ФНЖ-ге кіретін мекемелер шығарған және
кеңестің шешімі бойынша қаржылық қолдау ... ... ... алу арқылы
қажетті қаражат көлемін алады. Ол ... ... ... Кеңесі.
Федералдық Корпорация өз қызметін ... ... ... ... қолдау үшін бөлінген қаражаттар төленіп болғанша дейін жүзеге
асырады [26].
Федералдық ауыл шаруашылық ... ... ауыл ... ... және оған ... ... ... нарығын қамтамасыз
етеді.
Фермерлерге қызмет корсету Агенттігі АҚШ-тың Ауыл Шаруашылығы
Департамент ... ... ... ... ... ... табиғи
катаклизмдер, дүлей апат ... ... және ... ... ... ... нақты ауданының фермерлермен
қызметтестігі схемасы өте оңай. Нақты ... ... ... ... ... ... қызметімен танысып, сонан соң
фермерлерді қабылдап, оларга бағдарламаға қатысудың шарттарын түсіндіретін
3-5 ... ... ... комитет сайлайды. Агенттік қызметінің
«күшті» жағы, бұл фермерлік жүйе бағдарламасы қажет ... ... ... ... ... ... ... кеңейтілген
офистер желісі арқылы жеткізіледі. Оған Ауыл шаруашылығының Департаментінің
2500 аудан орталықтары және 51 аймақтық офис кіреді. Аймақтық және ... ... ... ... өз бизнестерін осы аймақта
жүргілілетін ... ... Ол ... Агенттіктің қызмет түрлері нақты
аудан фермерлерінің барлығына жетуін ... ... ... ... ... 5Д25% жылдық жеңіл
процент мөлшерлемесінен жылжыйтын немесе жылжымайтын мүлік ретінде ... ... ... Кепіл құны алынатын несиенің сомасының ... 150% ... ... жеке тұлғалар-фермерлермен қатар заңды
тұлғалар-жанұялық ферма, серіктестік және ... ала ... ... ... ... ... ... жылжымалы мүлік алуы
қажет, себебі несие алуға рұқсат берілмеу (оның ... ... ... ... жоқ немесе жеткіліксіз болуы. Несие түрлері:
Енді қызмет бастаған фермерлер үшін;
Жылжымайтын мүлік сатып алу ... ... ... ету ... жағдайлар кезіндегі;
Қоймаларды салу және жөндеу үшін;
Ауыл жастары үшін.
Енді қызмет бастаған фермерлер үшін арналған несие тәжірибесі ... он ... аз ... ... ... ... ... болса, әрбір иеленушінің жұмыс өтілі он
жылдан асып кетпеуі керек. Несие екі жүз мың АҚШ доллары ... 40 ... ... ... алу үшін берілетін несие жер учаскесін, үй
малын сатып алу, фермада ғимарат салу ... ... жер және ... консервациясына беріледі. Несие екі жүз мың АҚШ сомасында 40
жылға беріледі [27].
Ферма жұмысын жүргізу үшін несие мал, ... жем, ... ... май, ... ... және ... жөндеу өткізу үшін беріледі.
Несие сомасы екі жүз мың АҚШ долларын құрайды, өтелу мерзімі 7 жыл. ... ... ... ... шөл, су тасқыны,табиғи апат,
карантинге байланысты орын алған ... ... үшін ... ... қарай несие мерзімі бір жылдан 40 жылға дейін. Несие сомасы 500
мың АҚШ ... ... үшін ... ... ... ... қаржыландыру
мақсатында 10-20 жастағы адамдарға беріледі. Несие сомасының ең ... мың АҚШ ... ... ... ... қайтаруды жеңілдетеді. Аграрлы
сектордың ерекшеліктері мен ұзақтығы ұзақ мерзімді банк ... ... ... ... ... ... механизмдерді қосу қажет.
Фермерлерге қызмет корсету Агенттігі банк және қаржы мекемелеріне
(ферма жұмысын қамтамасыз ету, жылжымайтын мүлік ... алу ... ... ... ... береді. Агенттік несие сомасының 90% кепілдік
береді, бірақ несие сомасы 813 мың АҚШ ... ... ... ... ... ... құрылғаннан бері бұл мемлекетте лизинг
жылдық айналымы ғасыр аяғына 234 млрд. долларды ... алып ... ... тез ... ... ... тездетілген
амортизация және инвестициялық салық жеңілдік (жаңа инветициялардың ... ... ... ... АҚШ ... ... ішкі ... Келісім шарты белгілен жалға алу тәрбіне сәйкес ... ... ... 50 жыл ішінде лизинг АҚШ экономика саясатының
стратегиялық маңызды бағдарламасы болып саналды.
Лизинг үнемі АҚШ ... ... ... ... ... ... үлкен үлес қосты [28].
АҚШ үлесіне дүниежүзі лизингінің 52%-ті келеді. Бұл мемлекетте
лизинг макроэкономикалық ... ... ... ықпал
тигізіп, негізгі қорлардың жаңаруына әсер ... Ауыл ... ... ... аймақтарында бизнес дамуына, өндірісті қаржыландыруға, қоршаған ортаны
жэне экономикалық климатты ... ... ... ... су ... табу, пайд алану;
Күн энергиясы және басқа энергия көздерінің дамыту мен құрылысы;
Сыртқы нарықтағы конкуренцияның қатаңдығына, баға ... ... ... ... ... ... беруге Евро Одақ
және АҚШ үлгісі бойынша азық-түлік ішкі ... ... ... ауыл ... ... сату және ... қамтуды
жағдайын орнықтырады.
Бұл жағдайларды іске асыру көптеген қаржы ресурстарын ... ... ... ... құрылуы қажет, бірақ бастысы ... ... ... және ... ... қол ... ... Қазақстанның аграрлық протекционизмге көшуі, Отандық өндірушіні
қорғау, ауыл шаруашылығын бюджеттік ... ... ... Одақ ... сай ... күш ... ... Отандық
ауылшаруышылығын сақтауға көмегі тиеді. Бұл ... ... ... - ауыл ... ... ... көтеру. Ол шаралар қазіргі
дағдарысты тоқтатуға әсерін тигізеді. Бұл ... ...... болмағанда бөлігін ауыстырып, кең масштабта жеңілдікпен несие
беру жолдарын қарастыру ... Ішкі ... ... ... ... сауда саласында Евро Одақ АҚШ сияқты компенсациялық төлем жүйесін
ендіріп, сыртқы сауданы реттеуді жүзеге ... ... және ... iргелес салаларды дамыту саласындағы
мемлекеттiк саясат қысқа, орташа және ұзақ мерзiмдi сипаттағы мақсаттарды
көздейдi және ... ... ... өндiрiстiң өнiмдiлiгi мен
түсiмдiлiгiн арттыру ... ауыл ... ... ... ... қамтудың барлық нысандарын, соның iшiнде ауылдық жерлердi
индустрияландыру арқылы озық дамытуға және оларды ... ... ... ... және ... ... ... тамақ өнiмдерi секторының бөлшектерi осы тiзбекте қалыптасатын
нарықтық ... ... ... аграрлық-индустриялық
саясатының бiртұтас объектiсi ретiнде ... ... ... ... құру ... ... ... мақсаттарының бiрi болып табылады.
Елдiң әлеуметтiк дамуы тұтасымен мемлекеттiң ... ... ... iске асыру сапасына байланысты.  Қазақстан дамудың
және қазiргi әлемдегi өз орны мен ... ... жаңа ... ... жаңа ... ... салу жөнiндегi негiзгi шаралар жүзеге ... жаңа ... ... әр ... ... ... жылына
орта есеппен келі мөлшерінде пайдалану көрсеткішіне ... ... оның ... ... аудан, қала, ... ... ... ... өндірулері мен сырттан әкелінуі ... ... ... әр ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз
ету қызметі орындалады; Азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету халықтың
тамақ өнімдерінің он түрінің тұтыну деңгейімен бағаланады.
Оған нан және ... ... ет және ет ... ... және ... сүт және сүт ... ... өсімдік және мал майы, жемістер,
көкөністер, картоп, қант және ... ... ... ... аталған
ассортимент саны ұлғайтылады. Азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету
деңгейі әр ... ... ... 10 тағамның кем дегенде 80
пайызына тең ... ... ... ... ... ету ... ... көлемде, сапалы және арзан тағамды өздері өндіруі
болып ... ... ... ... реттеу және жергілікті басқару
жұмыстары мен мемлекеттік ... ... ... ... ету ... ... тамақ өнімдерінің түрі мен тұтыну
көлемін қамтамасыз ету аясында ... Яғни ауыл ... ... ғана ... ... түрінде дайындалған тауарлар қаржыландырылады.
«Шикізат-тауар» өндірістік формуласы. Ол үшін ауыл және ... ... ... ... Олар жергілікті жерлерде өндіруге тиімді ауыл
шаруашылығы шикізатынан, оны өңдейтін цех немесе зауыттан ... ... және ... т.б. ... қызметтерден тұрады.Заңдық ұйымдастыру
түрлері – Азаматтық кодекске сәйкес, ассоциация, өндірістік кооператив, ... ... ... ... ... егіс пен мал саны ... өндірілген
тағам көлемі мен сапасы ... ... яғни ... ... ... ... ... дамуы негізінде
агросиндикаттар, агрокартельдер ... ... жаңа ... ... ... ... деген бетбұрыс
келешекте тағам индустриясын қалыптастырады, сонымен қатар жеңіл өнеркәсіп,
құрылыс материалдары индустриясы, жел энергетикасы мен күн ... ... ... ... бюджеттен несиелеуді фьючерстік тәсілмен жүргізу. Тегін
жағармай, тыңайтқыш, өнім үшін субсидияларды ... оның ... ... және ... ... шығарушы фирмалар шығынының айырмасын
қаржыландыруға көшу керек. Соның есебінен нан т.б. тағамдарға баға саясатын
қатаң ... ... ... ... ... жүйесін ендіруге болады.
1999 жылдың 16 қазанында Санкт-Петербург қаласында ... ... ... парламентаралық ассамблеясының №14-10 қаулысымен
бекітілген «Азық-түлік ... ... ... ... ... ... ... қабылдау қажет. Модельдік заңға сәйкес, әр
мемлекеттің азық-түлік ... ... 80 ... ... ... ... ғана болады. Ал бізде ол 40 пайыз шамасында ... ... ... ... ... ретiнде бәсекеге
неғұрлым қабiлеттi әрi келешегi зор. Сондықтан қабылданған ... ... ... ... нәтижесі оң болғай. Әрине жоғарыда
көрсетілгендердің барлығы мемлекеттің алдына қойған мақсаты ... ... ... үшін мемлекеттің қолдауы тиіс. Егер еліміз осындай алға
қойған мақсаттарын өз деңгейінде жүзеге асыра ... ... ... ... ... алыс ... ... ... - онда мемлекеттік жоғары органдарының
болуы. Заң шығарушы қызметін жүзеге асыратын ... ... ... ... ... ... жұмысты зерттеу барысында
қойған міндеттердің бірі, ол аграрлық саладағы ... ... ... ... кодексін қабылдауды ұсыну болып отыр.
Аграрлық заңнамаларды ... ... ... аграрлық саладағы
заңнамалардың бір-біріне қарама - ... мен ... ... ... ... ... орын ... үшін сондай-ақ аграрлық
саланы еліміз және экономикамыз үшін маңызы зор ... ... ... тиіс деп ... - ... функциясын орындайтын және соның көмегімен
қоғамның тіршілік – ... ... ... оған ... ... ... ... ұмтылатын адамзат қоғамын ұйымдастырудың айрықша нысаны
болып табылады. Аграрлық құқықтық саясаттың құқықтық тұрғыдан ... ... ... ... ... экономикамыздың бірден-бір қайнар көзі
болып табылады. Аграрлық құқықтық саясатты мемлекеттік реттеудің құқықтық
механизімін ... үшін осы ... ... ... ... қадағалау жөніндегі арнайы органды құруды ұсынамыз. Қазіргі
еліміздің ... ... ... ... көп ... ... ... мақсатқа жету үшін түрлі бағдарламалар ... ... ... өз ... ... ... еліміздің бәсекеге
қабілетті тауар өндіру және жаңа ... ... ... ... қажет.
Осы диплпомдық жұмысты зерттеу барысында еліміздің аграрлық саласына
бөлінген қаржылар мөлшерін, олардың қандай салаларға ... ... ... ... ... ... қаржыландыру мемлекет
тарапынан жүзеге асырылып және ... ... ... ... ... Қазіргі таңда аграрлық саланы жетілдіру үшін қомақты қаржы ... ... және ол ... тарпынан бөлініп те жатыр.
Халықты кәсіпкерлік қызметке тарту үшін түрлі ынталандыру шаралары
да ... ... Атап ... ... ... ... ... түрлерін қарастыруда, оның ішінде шаруаларға төл түрінде және
жем-шөп өндіруді ... ... ... ... ... және ... ... т.б. Жоғарыда аталған міндеттердің бірі еліміздің
аграрлық құқық пен шетелдегі аграрлық ... ... ... ... ... ... шетел тәжірибесін елімізде қолдану болып
отыр. Әрине, бұл шетел тәжірибесін толығымен елімізге алып соны ғана ... сөз ... ... тек ... маңызды жақтарын алып, оны одан әрі
жетілдіру. Қазіргі даму сатысында шетелдік ... біз үшін ... көп. ... ... атап ... аграрлық сала бойынша шетелдегі
түрлі жаңадан шығарылыған озық технологияларды ауыл шаруашылығында қолдана
білу керек. ... ... ... ... ... тез, әрі ... алуға мүмкіндіктеріміз зор. ... ... ой ... ... ... құқықтық саясаты әлі де ... ... ... жүзеге асырылуын қажет ететіндігін және осы ... ... үшін ... зор екендігін ерекше атап өткіміз келеді.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. www.google.kz.
2. ... ... ... Н.Ә. ... Қазақстан
халқына жолдауы, ақпан 2008 жыл.
3. www.aikyn.kz.
4. Б.А. ... ... ... ... Казахстан Алматы “Данекер”
2002 С 7-15
5. Күлтелеев С.Т, Жарасбаева А.М, Рахметов Е.Ш, Өрісбаева ... ... ... ... ... ... ... “HAS” 2005ж
4-7 бет.
6. Веденин Н.Н. Аграрное право Учебник. М: Юриспруденция, 2000 С ... ... Б.В. ... ... ... для вузов / Под ред. академика
Г.В. Чубукова.-М: Новый юрист, 1998 С 27.
8. Нестеренко С. ... ... ... это ... ... ... правда. 2005, 1 ақпан.
9. Быстров Г.Е. Козырь М.И. Аграрное право. М 1998, 174-б.
10. Шуленбаева Р. ... и ... и ... // ... 2005, 12 ... ... Республики Казахстан // Сборник нормативных правовых
актов. Алматы: Данекер, 2001.
12. Шемшученко Ю.С. Государственное управление ... ... ... ... ... доктор. Дисс. Киев. 1978. 10 б
13. Султанов К. Реформы в Казахстане и Китае – Астана: Елорда, ... Адам ... ... ... және ұлттық заңдарды
дамыту мәселелері. Алматы “Қазақ Университеті” 2001жыл 267б
15.Статистический ... 2009г- ... Изд. ... ... ... Г.Е. Общая характеристика законодательства о земельных
реформах в зарубежных странах. ... и ...... С. ... Абдраимов Б.Ж. Правовое обеспечение земельных отношений: обзор
мировой практики. Учебно-практическое пособие. Алматы- 2002 - с ... ... Л.К. ... ... в ... Казахстан
дисс.на соискание ученой степени доктора юридических наук РК, Алматы-2008г
20. СНГ Соглашение об общем аграрных рынке ...... ... ... от 16 ... 1998 г/. ... Ақпарат
жүйесі. Юрист 2008г
21. Назаренко В.И. Аграрная ... ... ... / ... РАН- М: ООО; Маркет ДС Корпорейшн 2004- 362 с.
22. СНГ Договор о ... ... ... ( от 23 ... / ... ... ... Юрист 2008г
23 . СНГ Декларации глав государств-участников об ... ... ... ... ... ... 1999г ) / ... жүйесі Юрист 2008г
24. Аграрное и экологическое законодательство в ... и ... СНГ ... ... С. А. ... Е. А. ... Д. Б. Горохов и др – М: Норма
1999-240 с.
25. Конституции 16 стран мира – Алматы: Жеті Жарғы- 1995-с ... ... ... ... экологического
сообщества. Сравнительно-правовой анализ законодательства государств-членов
ЕврАзЭс в сфере государственного регулирования агропромышленного комплекса
(в части ... ... ... ... ... на ... ... Ақпарат жүйесі. Юрист. 2008г
27. США Сельскохозяйственная безопастность и сельские инвестиции. Закон
от 10 марта 2002 ... /hptt. www // ... ... ... США: ... ... хозяйства и его
меняющееся
значение.www.4wth.gov.ua/usa/russian/society/economy/contents.htm
29. Андреева Н Сельское хозяйство США: факторы6 определяющие высокую
эффективность ... ... ... ... и ... ... // ... и труд -2008-№8-с-59-68
30. Н.А. Назарбаев Об основных направлениях внутренных и ... на ... ... ... ... Казахстана от 29 ... года // ... ... 2002 года 30 ... ... Н А ... ... Казахстана в число 50-ти
наиболее конкурентоспособных стран мира Казахстан на ... ... ... в своем развитии: Послание Президента страны народу Казахстана от ... 2006 года ... ... 2006 ... 2 ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 65 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазіргі Қазақстандағы аграрлық қатынастар және ауылдың әлеуметтік-экономикалық дамуы (1985-2006 жж.)11 бет
Қазақстанда жер ресурстарын тиімді пайдалану стратегиясы85 бет
Аграрлык реформа және ауыл шаруашылығындағы экономикалық тұрақтылық28 бет
Аграрлық саладағы инновациялық қызмет73 бет
Аграрлық кәсіпкерлікті құқықтық реттеу52 бет
Аграрлық оқу орындарының ашылуы мен даму тарихы186 бет
Аграрлық саланы дамытуға байланысты туындаған экономикадағы теориялар7 бет
Аграрлық саясат9 бет
Аграрлық саясат жайлы100 бет
Аграрлық сектор саласындағы кәсіпкерлік және оның экономикалық рөлі31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь