Ақша қаражаттары есебі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2

I Тарау. Ақша қаражаттар есебінің теориялық негіздемесі

1.1 Ақша қаражаттар операцияларын
есепке алудың мәні мен мақсаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1.2 Есеп айырысу шоты операцияларының есебі ... ... ... ... ... ... ... 4
1.3 Валюталық шот операцияларының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... .. 9

ІІ Тарау. Касса операцияларының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ...13

2.1 Банктегі арнайы шоттардағы ақшалар есебі ... ... ... ... ... ... ... 18
2.2 Төлем карточкаларының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
2.3 Ақша қаражаттар қозғалысы туралы есеп беру ... ... ... ... ... ...26

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31
Бухгалтерлік есеп нарық қатынастары жағдайында шаруашылық жүргізуші субъектілерде ерекше маңызды орынға ие. Қазақстан нарық экономикасына түгелімен күшті, оны бүкіл әлемдік қауымдастық та мойындады. Бұндай жағдайда біздің республикамызда пайдасы жоғары, тұрақты, әлемдік нарықта бәсекелестік қабілеті бар кәсіпорындар неғұрлым көп болса, соғұрлым біздің экономикамыздың деңгейі де жоғарылай береді. Бұл бүгін, ертең, алдыңғы отыз жыл ішінде де ең өзекті мэселелердің бірі болатыны, Қазақстан Республикасының Президентінің «Қазақстан - 2030» деген халыққа жолдауында да ерекше аталып кеткен. Ал кәсіпорын қызметінің дұрыс жолға қойылуы көптеген факторларға байланысты болып табылады. Соның ішінде бухгалтерлік есептің, аудиттің, оның ішінде қаржылық есептің, ішкі аудиттің және талдаудың дұрыс ұйымдастырылып жүргізілуі үлкен рөль атқарады. Бұл қызметтердің мәні «тірі» ақпаратта. Ал кім ақпаратқа ие болса, сол әлемді билейді деген сөз бар. Бухгалтерлік есептің маңызын осыдан-ақ білуге болады.
Есепке алу мәліметтегі кәсіпорынның және оның құрылымдық бөлімшелерінің қызметін жедел басқару үшін, экономикалық болжамдар мен ағымдық жоспарлау жасау үшін, сөйтіп ел экономикасының даму заңдылықтарын зерртеу үшін қолданылады. Шаруашылық жүргізудің қазіргі жағдайында кәсіпорынның күрделі экономикалық тетігін нық, дұрыс жолға қойылған есеп жүйесіз, сондай - ақ сенімді экономикалық ақпаратсыз басқару іс жүзінде мүмкін емес. Осы түрғыдан есептегенде, ақша қаражаттарының есебі мен оның ішкі аудиті өзекті болып есептелінеді.
Бухгалтерлік есепті халықаралық стандарттардың талабына сай жүргізу қазіргі кезде ең басты мәселе болып табылады. Осыған байланысты бухгалтерлік есеп пен аудитке жүктелетін міндеті қай кезде болмасын күрделі болып отыр. Осы тұрғыдан қарағанда ақша қаражаттар есебін дұрыс ұйымдастырудың рөлі зор.
Ақша қаражаттардың есебін зерттеп бақылай отырып кез - келген кәсіпорынның жабдықтаушылары мен клиенттерінің кім екендігін, олардың қандай тауар сататынын, қызмет көрсететінін, олармен қандай қарым -қатынастарда, қандай тәртіпте, қандай құжат негізінде жүзеге асатынын көріп білуге болады.
Бұл жерде тағы маңызды бір нәрсе - банк мекемесі. Жоғарыдағы айтылып кеткен қарым - қатынастар қолма қолсыз есеп айырысу нысанында жүзеге асырылса банк мекемесі де бұл қатынастарда өз үлесін қосады. Яғни, кәсіпорын банкі мен жабдықтаушы банкі арасындағы қатынастар жүзеге асырылады. Бұл жерде банк қызметімен де жақынырақ танысып, олардың құжаттарының кәсіпорын құжаттарымен қандай байланысы бар екенін көруге болады.
1. Қазақстан Республикасының «Аудиторлық қызмет туралы»
20.11.2008ж. Заңы
2. Бухгалтерлік есептің Типтік жоспары, Қазақстан
Республикасының Қаржы министрлігі, Алматы 2002ж.
4. Бухгалтерлік есептің стандарттары. Алматы, 2006ж.
5. Қаржылық есеп берудің халықаралық стандарттары, 2001ж.
6. Қазақстандағы Аудиттіңхалықаралықстандарттары,2001ж.
7. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі (Негізгі бүлім,
1996ж.)
Арнайы әдебиеттер:
1. Айтжанова Ж.Н. «Бухгалтерский учет, отчетность и аудит
устойчивого экономического развития». Алматы 2002, 205с.
2. Абдыкалыков Т.А., Сатмурзаев А.А., «Основы бухгалтерского
учета и аудита» Алматы 2005, 236с.
3. «Аудит». Под редакцией профессора В.И. Подольского Москва
2007г. 432с.
4. Әбдіқалықов Т.Ә. «Бухгалтерлік есеп және аудит». Алматы 2000ж.
1686.
5. Баймұханова С.Б., Балапанова Ә.Ж. «Бухгалтерлік есеп»,
Алматы 2001ж., 2366.
6. Балапанова Ә.Ж. «Аудиттің теориялық негіздері». Алматы 2003ж.
7. Бернстайн Л.А. «Анализ финансовой отчетности». Москва 2002г.
623с.
8. Дюсембаев К.Ш. и др. «Аудит и анализ финансовой
отчетности». Алматы 2008г. 432с.
9. Дюсембаев К.Ш., Түлегенов Ә.Т. т.б. «Кэсіпорынның
қаржылық жағдайын талдау» Алматы 2005ж. 3296.
10. Дюсембаев К.Ш., «Аудит и анализ в системе управления
финансами» Алматы 2000г., 293с.
11. Кеулімжаев Қ.Қ., Әжібаев З.М. т.б. «Қаржылық есеп». Алматы
2001г. 3306.
12. Кодекс РК о налогах и других обязательных платежах в
бюджет. Алматы 2003г. 238с.
13. Международные стандарты финансовой отчетности 2001г. 1242с.
14. Нидяз Б., Андерсон X. Принципы бухгалтерского учета Москва
2000ж., 495с.
15. Радостовец В.К. и др. «Бухгалтерский учет на предрприятиях».
Алматы 2002г. 728с.
16. Савицкая Г.В. «Анализ хозяйственной деятельности предприятия».
Москва 2005г. 686с.
17. Сейдахметова Ф.С. «Современный бухгалтерский учет». Алматы
2000г. 335с.
18. Стандарты бухгалтерского учета и методические рекомендации
2001г., 609с.
19. Тасмағамбетов Т.А., Омаров А.Ш. т.б. «Қаржы есебі» Алматы
2005ж. 475 б.
20. Шуванова В.М., Абдилсанапов А.А. « Организация
бухгалтерского учета и формирование учетной политики
предприятия». Алматы 2001 г., 398с.
21. «Бухгалтерский учет - Аудит» №7 февраль, №3 март 2006г.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ................................................................
........................................2
I Тарау. Ақша қаражаттар есебінің теориялық негіздемесі
1.1 Ақша қаражаттар операцияларын
есепке ... мәні ... Есеп ... шоты ... ... шот операцияларының
есебі.................................. 9
ІІ Тарау. Касса операцияларының ... ... ... ... ақшалар
есебі............................18
2.2 ... ... Ақша ... ... ... есеп
беру.......................26
ҚОРЫТЫНДЫ..............................................................
............................29
ПАЙДАЛАНҒАН ... есеп ... ... ... ... жүргізуші
субъектілерде ерекше маңызды орынға ие. Қазақстан ... ... ... оны ... ... ... та ... Бұндай
жағдайда біздің республикамызда пайдасы жоғары, тұрақты, әлемдік нарықта
бәсекелестік қабілеті бар кәсіпорындар неғұрлым көп ... ... ... ... де ... ... Бұл бүгін, ертең, алдыңғы
отыз жыл ішінде де ең ... ... бірі ... Қазақстан
Республикасының Президентінің «Қазақстан - 2030» деген халыққа жолдауында
да ... ... ... Ал ... ... дұрыс жолға қойылуы
көптеген факторларға байланысты болып табылады. Соның ішінде ... ... оның ... ... есептің, ішкі аудиттің және
талдаудың дұрыс ұйымдастырылып жүргізілуі үлкен рөль ... ... мәні ... ... Ал кім ... ие ... сол әлемді
билейді деген сөз бар. ... ... ... ... ... алу ... ... және оның ... ... ... ... үшін, экономикалық болжамдар мен
ағымдық жоспарлау жасау үшін, сөйтіп ел экономикасының даму ... үшін ... ... ... ... ... ... экономикалық тетігін нық, дұрыс жолға қойылған есеп
жүйесіз, сондай - ақ ... ... ... ... іс ... емес. Осы түрғыдан есептегенде, ақша қаражаттарының есебі мен оның
ішкі аудиті өзекті болып есептелінеді.
Бухгалтерлік есепті ... ... ... сай ... ... ең ... мәселе болып табылады. Осыған байланысты
бухгалтерлік есеп пен аудитке жүктелетін ... қай ... ... ... отыр. Осы тұрғыдан қарағанда ақша қаражаттар ... ... рөлі ... ... ... зерттеп бақылай отырып кез - келген
кәсіпорынның ... мен ... кім ... ... тауар сататынын, қызмет көрсететінін, ... ... ... ... ... қандай құжат негізінде жүзеге асатынын
көріп білуге болады.
Бұл жерде тағы маңызды бір ... - банк ... ... айтылып
кеткен қарым - қатынастар қолма ... есеп ... ... жүзеге
асырылса банк мекемесі де бұл қатынастарда өз ... ... ... ... мен ... ... ... қатынастар жүзеге
асырылады. Бұл ... банк ... де ... ... ... ... ... қандай байланысы бар екенін көруге
болады.
Жоғарыдағы айтылып кеткен ... мені ... ... ... ақша ... ... кеңірек ауқымда қарастырып,
курстық жұмысымның тақырыбы ... ... ... АҚША ... ... ... Ақша қаражаттар операцияларын есепке алудың мәні мен
мақсаты.
Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігі жанындағы «Бухгалтерлік есеп
және аудит әдістемесі департаментінің» №4 № ... ... ... ... деп ... ... есеп стандартының бірінші бабында:
«Кәсіпорындар мен ұйымдардың, яғни субьектілердің ақша қаражаттарының
қозғалысы туралы ... осы ... ... ... ... ... қаржы қызметі бойынша есепті кезеңдегі ақша қаражаттарының
келіп түсуі, кірістелуі ол ... ... ... ... етіп және ... осы ... түлғаның, яғни субъектінің ... ... ... ... береді» делінген. Ал осы
стандарттың екінші бабында:«Заңды тұлғалар, субьектілер ... ... ... басқа) ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есепті
осы стандарттың талаптарына сай жүргізеді және есепті ... ... ... құрамында (яғни сонымен бірге) ... ... ... ... ... ... сату
барысында, сондай-ақ материалдық қүндылықтарды, негізгі ... ... ... ... ... тыс ... да мекемелерге әртүрлі
төлемдерді түлеуге байланысты түрлі ... ... ... ... ... ... немесе фирма әдетте бір уақытта өндірілген өнімін
сатып ... ... ... ... ... ... ... екіншіден
сол өнімдерді өндіріп ... үшін ... ... ... мен
материалдармен жабдықтайтын жабдықтаушылар алдында сатып алушы ... ... мен ... ... ... ... ... операциялар көбіне қолма-қол ақша және қолма-қол ақшасыз түлеу жолы
арқылы ... ... қол ... есеп ... Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банк ... ... ... мен ... ... тиіс. Ақшаларды сақтау және ... қол ... ... ... үшін ... Республикасының банк мекемелері:
1) ҚР Әділет ... ... ... ... есеп ... ... ;
2) Шетелдік валютадағы қаражаттардың қолда бары мен қозғалысын есепке
алу үшін заңды түлғаларға ... ... ... ... ... ... тыс ... бойынша,
қоғамдық ұйымдарға, өндірістік, коммерциялық қызметпен айналысатын жеке
тұлғаларға ағымдық ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... қаржылармен есеп айырысу операцияларының бухгалтерлік есебін
жүргізу мен оны ұйымдастырудың ... ... ... табылады:
1) Ақшамен есеп айырысу операцияларын толық және уақтылы дер ... ... ... қаржылардың түгелдігін және оларды ... ... ... Есеп ... төлеу тәртібін бақылау, кәсіпорынның, ұйымның немесе
фирманың ақшалай кірістері мен шығындарын дұрыс есептеу.
Ақша ... ... ... міндеттері:
1) Қолма қолсыз ақша аудару жолымен және қолма қол ақшамен қажетті
есеп айырысуларды уақытылы және ... ... Ақша ... қолда бары мен қозғалысын және есеп айырысу
опрацияларын есептік тіркелімдерде толықтай және жедел түрде көрсету.
3) ... ... ... және ... ақша қаражаттарын ... ... ... қолданыстағы
ережелерін сақтау.
4) Белгіленген мерзімдерге ақша ... мен ... ... ... ... және ... кешігетін дебиторлық және ... ... ... мүмкіндіктерін іздестіру.
5) Кассадағы, есеп айырысу шотындағы және ... ... ... бар, жоғы мен ... бақылау жасау.
6) Есеп айырысу - төлем тәртібінің сақталуына, материалдық құндылықтар
мен қызметтер үшін сомалардың уақытылы аударылуына, сондай - ақ ... ... ақша ... ... ... жасау.
1.2 Есеп айырысу шоты операцияларының есебі
Барлық шаруашылық субъектілер ақша қаражаттарын ... ... ... ... және ... бойынша төлемдерді
жүзеге асырады. Көп жағдайда бұл төлемдер ... есеп ... ... ал қажетті қолма - қол есеп ... ... ... ... ... құжаттарымен бекітілген мүлшерде
ғана жүзеге асады. Заңды түлғалар арасындағы төлем 4000 ... есеп ... ... ... ... есеп ... тек қолма - қолсыз түрде
жүзеге асу керек.1 Ақша ... ... және ... ... ... үшін ... ... банк мекемелерінде банктік шоттарды
ашады. Банктік шот депозит қабылдаумен, ... - ... ... банктік қызмет көрсетумен байланысты операцияларды жүзеге асыру
бойынша банк пен клиент арасындағы келісім - шарт ... ... ... ... ... мен ... ... жургізілуі мүмкін және
есеп айырысу (ағымдағы), жинақ, ... ... ... ... ... - ... мен ұйымдардың) банктік
операциялардың жеке бір түрлерін ғана жүзеге асыратын ... ... ... ... және ... шоттары - жеке және заңды
тұлғаларға, ... ... ... ... (филиалдар мен
-өкілдіктер) ашылатын банктік ... ... шоты ... ... ... ... шотты ашу жөніндегі өтініш;
2) қойылатын қол таңбалары мен мөр ... ... бар ... субъектінің салықтық есепке ... ... ... ... ... ... ... туралы куәліктің көшірмесі;
5) жарғы мең қүрылтай шартының күшірмесі (егер құрылтайшылар саны ... көп ... ... шотын ашқан шаруашылық субъектісі оның иесі ... Ол ... ... ... ... осы ... ... иелік жасайды.
Ақшаларды қабылдауды, беруді және аударуды банк мынадай құжаттардың
негізінде орындайды:
1. Қолма-.қол ақшаларды кассадан есеп айырысу шотына ... ... ақша ... ... ... ... - қол ... мәлімдемесі түскен түсімді, депоненттелген еңбек ақыны және қолма
- қол ақшадағы басқа да ... өз ... ... ... шот ... ... бұйрығы. Мәлімдемені сиямен бір ... ... ... банк ... ... ол ... ... ордеріне
тіркеледі.
2. Әртүрлі мақсаттар үшін ... ... Чек ... - чек берушінің чек алушыға төлем ... ... ... ... ... ... Басқа субъектілермен есеп айырысқанда төлем тапсырмасы ... ... - ... ... ... өз ... тапсырмада көрсетілген
сомада бенефициар пайдасына аудару жөнінде төлеушінің ... ... ... ... ... мен қызметтердің құнын сатып алушыдан өндіріп алуға ... ... ... ... ... Төлем талап тапсырмасы
бенефициардың сатылған ... ... ... ... ... ... құжаттар негізінде ақша аударушыға төлем ақыны жүргізу
туралы талабы.
5. Шаруашылық істері ... ... ... сот ... ... есеп ... шотынан қаражаттар есептен
шығарылатын атқарушы құжат ... ... ... ... төлемдер есеп айырысу құжаттарының банкке
түсуіне ... ... ... ... ... асырылады. Банк төлеуге
қабілетсіз деп ... ... ... ... ... мекемесінің басшылығы белгілейді. Банктер мезгіл- мезгіл ... ... ... ... ... ... туралы хабарлап, есепке
алуға және есептен шығаруға негіз болған құжаттарды оған қоса беріп, оларға
есеп айырысу ... ... ... ... Көшірмеде банк кодтайтын,
қатаң түрде белгіленген ... ... ... ... ... ... құжаттарды таңдап, шоттардың ... ... ол ... операциялар бойынша есептік
тіркелімдерге жазу үшін ... ... ... ... ... ... есеп ... шоты бойынша талдамалы есептің
тіркелімін үздігінен алмастырады және сонымен бірге ... ... ... ... атқарады. Кәсіпорынның банктегі есеп айырысу шоты
кредиторлық ... ... ... шот ... ... Көшірмеде
банк ақша қалдығын немесе кредит бойынша оның ... ал ... ... ... ... ... ... жүргізуші субьектінің
бухгалтериясында керісінше, есеп айырысу шоты активтік болып табылады. Ақша
қаражаттарының қалдығы мен өсуі ... ... ал ... (есептен шығару)
кредит бойынша көрініс табады. Банк көшірмесінің деректері бойынша есеп
айырысу ... ақша ... ... 441 - ... ... - шот ... төмендегідей шаруашылық операциялары жүргізіледі:
1. Өнімдер, жұмыстар мен қызметтер және сатып алушылар мен тапсырыс
берушілерден ... ... ... ... ... мерзімі басталғанда вексель берушінің вексельді өтеуі Д-т
1040 К-т 1210
3. Еншілес заңды тұлғалар берешекті өтеген Д-т 1040 К- т ... Жал, ... ... ... алынған % сомасына Д-т 1040 К-т 1270
5. Дебиторлық берешек өтеген кезде Д-т 1040 К-т 1251
6. Аккредитивтердің, ... чек ... ... есеп ... шотына есептелді
Д-т 1040 К-т 1070
7. Ақшаны кассадан есеп айырысу шотына өткізгенде Д-т 1040 К-т 1010
8. ... ... ... ... құрылтайшылардан қолма-қолсыз
ақша қаражаттары келіп түсті Д-т ... ... ... несиелер мен займдардың сомасы есеп айырысу шотына келіп
түскен кезде Д-т 1040 К-т 4010-4030
10.Аванс алынды Д-т 1040 ... ... ... ... ақы Д-т 1040 К-т 3520
12.Акцияларға, облигацияларға салымдар жасалды Д-т 2210-2310, 1120-
1150, К-т 1040
ІЗ.Болашақ кезеңдер үшін ... ... ... Д-т 1620 К-т ... ... кезде (алдын ала төлем) Д-т 1610, К-т 1040
15.Аккредетивтерге қаражаттар есептелді, чек кітапшасы ашылды Д-т
1070К-т 1040
16.Чек ... есеп ... ... ... қол ... ... Д-т ... 1040
17.3айымдар мен несиелерді қайтару (өтеу) Д-т 4010-4030К-т 1040
18.Акциялар бойынша дивиденттерді ... Д-т 3520 К-т ... ... аударылды Д-т 3110 3330 К-т 1040
2О.Еншілес, тәуелді, бірлесіп бақыланатын тұлғаларға, жеткізушілер мен
басқа кредиторларға берешек өтелді Д-т3320-3330, 3310 К-т ... , ... ... ... ... % ... Д-т 3380 ... түсімақыларды, тұрақсыздық айыптарын төлеу Д-т 7210К-
т 1040
1040- шотта көрсетілген операцияларды есепке алу үшін №2 ... ... №2 ... ... Олардағы жазулар есеп айырысу шоты бойынша
банк көшірмесінің және ... қоса ... ... ... ... ... ... күн үшін жиынтықтарды сомалау арқылы
біртектес жинақтамалы шоттар бойынша топтастырылады содан кейін №2 ... (1040— ... ... бойынша) және 1040-шоттың дебеті бойынша №2
ведомоске ... бір ... ... ... біртектес
жинақтамалы шоттар ... ... ... ... ... ... ... көрсетіледі де, ай ішінде есептелген
дебеттік және кредиттік ... ... ай ... ... №2 ... ... жиынтық айналымдар мен ... ... Бас ... ... ... ... айырысу шотын жабу оның иесінің өтініші бойынша:
- есеп айырысу шотын ашу үшін ... ... бір ... ... ... баланстың бар болуы және т.б.) әкеп соқтырған
субъект қызметі сипатының үзгерісі кезінде;
- субъектіні құрған органның шешімі бойынша;
- 3 ай бойы ... ... ... ... ... жабылған жағдайда, сондай-ақ субьектінің атауы өзгерген кезде
шоттың иесі чек кітапшасын пайдаланылмаған чектермен қоса ... ... ... ... және есеп ... ... қаражаттардың
қалдығын растауға міндетті.
Төлем тапсырмалары арқылы есеп айырысулар.
Төлем тапсырмалар тауарлы материалдық құндылықтар, орындалған жұмыстар
және көрсетілген қызметтер үшін есеп ... ... және ... ... ... ала ... ... шартта немесе заңмен қарастырылған
аванстық төлем жағдайларында қолданылады.
Төлеуші ... ... ... тапсырманы банкке ұсынады.
Тапсырмадан басқа банк талабы бойынша төлеуші келісім-шарттарды, ... ... ... дәлелдейтін басқа да құжаттарды
күрсетуі тиіс. Төлем тапсырмалар онда көрсетілген күннен ... 10 ... ... ... Олар төлеушінің шотында қажетті
қаражаттар болған жағдайда ғана іске ... ... ... электронды да,
қағаз бетінде де болуы мүмкін. Негізінен төлем тапсырмалар екі данада ... ... - ... ... ... - ақша ... жөнінде банктің мөр таңбасымен қайтарылады.
Төлем тапсырманы толтырған кезде келесі реквизиттер көрсетіледі:
- төлем тапсырма ... ... ... ... жеке ... код (ЖИК) - ... мен бенефициардың
банктік шотының номері;
- ақша аударушы коды және бенефициар коды - ол екі ... ... - ... ... ... ... ... бенефициар - ақша қаражаттарды алушы;
ақша аудару жөнінде клиенттен тапсырма алатын банк аударушының атауы;
- банк ... - ақша ... ... ... ... ... ... идентификациялық коды (БИК)9
- филиалдар арасындағы айналымдар коды (МФО)
- төлем мақсатының коды - ҚРҮБ ... - ... ... үш ... ... ... асатын төлемдердің кодтық белгісі;
- бюджеттік сыныптау коды - салықтардың ... ... ... ... ... күні - ... ... шотына ақша қаражаттардың
кіріске алыну күні, оны төлемді жүргізуші субъект белгілейді.
Төлем құжатында еш бір түзетулерге жол ... Егер олар ... онда банк бұл ... орындаудан бас тартып, үш күн ішінде
құжатты клиентке қайтарады.
1.3 Валюталық шот операцияларының есебі.
Резиденттер ... ... ... ... ... ... басқа барлық төлемдер тек ... ... ... ... ... ... және резидент еместердің
жүргізетін валюталық ... ... банк пен ... емес ... ... жүзеге асады. Валюталық операцияларды жүргізудің негізі
№115 2001ж. 20 сәуірде Ұлттық Банк ... ... ... ... ... ... № 54-1 1996ж. 24 желтоқсандағы
Заңы және «Қазақстан Республикасында валюталық ... ... ... ... ... Республикасында валюталық реттеудің
негізгі органы Ұлттық Банк болып табылады. Өкілетті ... ... - ... ... валютасындағы шоттардың ашылуы, жүргізілуі
және жабылуы №266 2000ж. 2 маусымдағы «Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... және ... тәртіптері
туралы» Нұсқаулықта көрсетілген тәртіпте жүзеге асады. Заңды тұлға
-резиденттерінің ... ... ... экспорты үшін түсетін валюталық
сомасы экспорт ... ... 120 күн ... ... ... банк шоттарына
кіріске алынуы керек. Заңды түлғалар – резиденттер, резидент емес ... ақы ... ... өкілетті банкке дұрыс рәсімделген ... ... ... т.б.) үсынуы тиіс. Өкілетті
банктер валюта заңының орындалуын тексеру мақсатында ... асып ... ... ... қажетті қосымша ақпарат пен құжаттарды талап
етуге құқылы. Ағымдағы валюталық ... ... ... ... жүргізіледі.[3] 2001ж. 31 наурызда №88 Қазақстан Республикасының
Ұлттық Банк Басқармасымен бекітілген 1996ж. 24 ... ... ... ... және ... ... байланысты
валюталық операцияларды тіркеу ... ... ... еместен резидентке қозғалысымен байланысты ... мен ... ... ... ... мың АҚШ ... эквиваленттен асатын сомада мүліктердің Қазақстан
Республикасына келіп түсетін, капитал ... ... ... ... ... түрде тіркелуге тиісті:
- 120 күннен астам резидент еместерден несие алу;
- ... ... ... ... ... ... Республикасына резидент еместердің тікелей және
портфельді инвестициялар түрінде инвестициялар;
- ... ... ... ... қүқықты
иемденуіне резидент еместердің ақысын төлеуі;
- ... ... ... ... ... еместердің ақысын төлеуі;
Аталған операциялардың тіркелімі сэйкес ... ... ... ... ... ... келісім-шарты) және
квартал сайынғы қаражаттардың қозғалысы ... есеп ... ... ... - резидент емес тұлғалармен заңды ... ... ... ... есеп ... қолма — қолсыз түрде
валюталық шоттағы қаражаттар көлемнің ... ғана ... ... ... ... ... ... мүмкін:
- экспортты валюталық түсім;
- жарғылық капиталға үлес;
- ... ... ... ... ... ... банктердің, шетел банктердің, ... ... ... да ... заңды тұлғаларының валюталық несиелері;
- өкілетті банктер мен өкілетті ұйымдар ... ішкі ... ... ... ... ... мен көрсетілген қызметтерге шетелдік валюта, яғни
шетелдің ақшасы арқылы есеп ... сол ... ... күні ... ... Банк ... ... ақша айырбастау курсы бойынша
Қазақстан Республикасының Ұлттық валютасымен (теңгемен) көрсетілуі тиіс.
Шаруашылық субьектілері ақша қаражаттарын ... және ... ... ... ... айырбасталатын (шетелдік басқа валюталарға ... ... ... ... ... ... ... шетел мен
дамушы елдердің ұлттық валюталары);
4) клиринг валютасында ... ... мен ... ... алу ... ... есеп айырысуға қатысушылар
келіскен валютада) операциялар жасайды.
ҚР ... ... ... 1997 ... 2 ...... бекітілген «Қазақстан Реслубликасында валюталық операцияларды
жүргізудің ережесіне» сәйкес валюталық операцияларды жасау үшін заңды ... ... ... банктердің бірінде валюталық шот ашады. Шотты ашу
үшін заңды тұлғалар төмендегі құжатты тапсырады:
1) Валюталық шотты ашу ... ... ... ... нотариалды расталған көшірмесі;
3) Өкілетті ... ... ... мен ... ... ... ... туралы куәлік;
5) Салық төлеуші ретінде ... ... ... салық
орғанының анықтамасы.
Резидент заңды ... ... ... ... және ... ... деңгейдегі банктерде банк шоттарын ашу, жүргізуі және
жабу тәртібі туралы» 1997 ... 4 ... №61 ... көзделген
тәртіппен жүргізіледі.
9- «Шетелдік валютадағы операцияларының есебі» БЕС -ына ... ... ... ... ... ... субъект:
1. Мүлікті (тауарлы -материалдық қорларды, негізгі құралдарды және
т.б. айналым активтерін) шетелдік ... ... ... ... ... ... немесе алынуға тиіс сомасы шетелдік валютада белгіленген
несиелерді алады немесе береді.
3. Өзгедей ... ... ... ... ... ... ... шетелдік валютамен өзіне міндеттеме ... ... ... бойынша валютамен есептеседі.
Заңды тұлға - резиденттерге валюталық операция бойынша есеп айырысуды
қолма-қол нысанда жүзеге ... ... ... ... жөніндегі бухгалтерлік есептегі жазулар бухгалтерлік есептің
шоттарында операция жасалған күнгі Ұлттық Банктің бағамына қайта есептелген
ҚР-ның валютасында ... ... ... ... ... ... ақша
қаражаттарының қозғалысы туралы және шетелдік валютадағы ... ... ... ... жазулар сонымен бірге есеп айырысу немесе төлем
валютасында жүргізілуге тиісті.
Шетелдік валютамен есеп айырысу әдетте мынадай нысандарда ... ... ... бір банктің төлем тапсырмасының басқа банкке
пошта немесе телеграф ... ... ... жүргізілетін
операциясы;
2) Құжаттамалық инкассо - бұл ... ... ақша ... тауар құжаттарына қарсы белгілі бір мерзімде төленетіндігін растауды
алуға экспортшының (кредитордың) өз ... ... ... ... аккредитив бұл - импортшы клиентінің талсырмасы
негізінде ... ... ... ... ... ... бойынша ... ... ... ... ... ... ... сома, есеп
беретін сомалар және басқалар) келіп ... ... ... ... ... ... ... (шығысы) -валюталық ... ... ... ... ... бенефициарға (алушыға) валюта қаражатын аудару
аударым өтінішімен рәсімделеді.
Валюталық шоттар бойынша операциялардың есебі ... ... ... ... 1040 -«Ел ... валюталық шоттардағы қолма-қол ақшалар»
- 1050 - «Шетелдегі валюталық шоттардағы қолма-қол ақшалар. 1050-
шотты ... ... ... бар ... ... ... ... ашу және сол бойынша операциялар жасау ҚР ... ... ... ала ... болуын талап етеді. Бұл орайда шаруашылық ... ... ... ... қалдығы бойынша және басқа да
мәліметтер бойынша ... ҚР ... ... ... ... мерзімде тапсыруға міндетті. 1040 шоттың ... ... ... ақша ... түсуі және соңғы қалдық
көрсетіледі. 1040 -шоттың кредиті ... ... ... ... ... ... (аударылуы, берілуі) көрініс табады. 1040 -
шоттың кредиті ... ... банк ... ... №2 ... ... дебеті бойынша №2 ведомостьке жазылады. ... мен ... ай ... Бас ... ... - шот бойынша төмендегідей шаруашылық операциялары жүргізіледі:
1. Экспортқа ... ... мен ... ... шетелдік сатып алушылардан түсім түскен кезде Д-т 1050 К-т 1210;
2. Әртүрлі шетелдік дебиторлардан берешектің ... ... Д-т 4312 ... ... ... ... ... түсуі (қайтарылуы) Д-т 1050 К-т 1610
4. Шетелдік валютадағы шоттан ел ішіндегі валюталық ... ... Д-т 1050 ... ... ... ... ... шетелдік валюртамен
түскен кезде Д-т 1050К-т 5310
6. Шетелдік валютамен несие, зайым алу Д-т 1050 К-тр 4010-4030;
7. ... ... ... алынғанда Д-т 1050 К-т 3510;
8. Тауарлы материалдық қорларды жеткізуге, жұмыс және ... ... ... ... аванс (алдын ала төлем) Д-т 1610 К-т 1050;
9. Шетелдік валюта аккредетивке есептелді Д-т 1070 К-т ... ... ... қол ... ... алу Д-т 1020 К-т 1050;
11. Несиелер, зайымдар берешек өтелді (қайтарылды) Д-т 4010-4020 ... ... ... ... ... Д-т 3310 К-т ... Өзге кредиторларға берешектерді өтеу Д-т 3350 К-т 1050;
14. Еншілес, тәуелді және ... ... ... ... өтеу Д-т ... К-т 1050;
15. Теріс бағамдық айырма Д-т 7430 К-т 1050;
Есеп айырысу мен валюталық шот бойынша ... ... ... №1 ... ... болады.
Есеп айырысу мен валюталық шотгар операцияларын есепке алудың
сызбасы.1[4]
| | | |
| | | | | |
| ... ... ... №2 ... 1050 | |
| | ... ... ... ... | |
| | | | | |
| |Бас ... | |
| | | | |
| ... есеп беру | | |
| |і | | ... ... ... | | ... ... |
|бойынша №1 ведомость | | ... №1 ... |
| |1 | | |
| |Бас ... | | |
| |1 | | |
| | ... есеп беру | | | | |
2.1 Банктердегі арнайы шоттардағы ақшалай қаржылар есебі
Кәсіпорындар ұйымдар, фирмалар өздерінің ақшалай ... ... ... ... шот ашуына болады. Бұл шотта ... ... ... чек кітапшаларындағы ақшалай қаржылар,
банктердегі арнайы шоттардағы ақшалар және басқа да ... ... есеп ... ... ... ... ... қаржылар» - деп аталатын шотта жабдықтаушы және
басқа да ... мен ... ... ... ... ақша ... есептейді. Негізінен есеп айырысудың бұл
түрі ... ... ... ... ... басқа жерде тұратын)
жабдықтаушылармен қолма қол ақшасыз есеп айырысу үшін қолданылады. Есеп
айырысудың бұл түрі ... ... қол ... есеп ... ... ... Бұл есеп айырысу құжаты бойынша ... ... ... ... банк ... арқылы жабдықтаушының шоты ... яғни ... ... банктен аккредетив ашады. Есеп айырысудың бұл түрі 1931
жылдан ... ... ... ... ... ... есеп
айырысу жабдықтаушыларға төлемнің дер кезінде төленуін қамтамасыз етеді.
Аккредитив-сатып алушыға қызмет ететін банк ... ... ... ... жабдықтайтын шаруашылық субъектісіне қызмет
көрсететін банк ... ... ... ... ... ... құжаттар бойынша төлем төлеу
жайлы тапсырмасы.
Аккредитив тек бір ғана ... есеп ... ... ... ... ... мен ... алушының арасындағы келісім-
шартқа сәйкес бекітіледі. Бұл шартта мыналар көрсетілуі ... ... ... ... ... ... ... имитенттің) аталуы ;
2. Аккредитивтің түрі және оның орындалуы мен ... ... ... ;
3. ... ... қаржы (ақша) алу үшін жабдықтаушының өзіне
қызмет ететін банкке ... ... ... ... ... және ... ;
4. ... материалдарды тиеп-жөнелткеннен немесе жұмыстарды,
қызметтерді ... ... ... банк ... ... және ... орындалуына қойылатын ... ... ... яғни оның ... ... ... ... да керекті құжаттар мен шарттар.
Аккредитивтердің «өтелінген» (депоненттелген) және ... - деп ... ... ашылуы мүмкін. Аккредитив
сонымен қатар «кері шақырылатын» және «кері шақырылмайтын» болып екі түрге
бөлінеді.
Тапсырыс берушінің өзінің ... ақша ... ... ... ... ... ... несиесінің есебінен жабдықтаушы кәсіпорынға
қызмет ... ... ... - шарт ... алдын ала аударылған
қаржысы - «Өтелінген аккредетив (депоненттелген)» болып есептеледі.
Ал сатып ... ... мен ... ... ... банк ... арасында аккредитивте көрсетілген қаржы сомаларын
аударуға тек қана келісім-шарт ... ... яғни ақша ... ... онда бұл - «Өтелінбеген аккредитив» түрі қатарына
жатқызылады.
Аккредитив ашу ... ... ... ... ... тек ... алушы, яғни қаржы төлеуші шаруашылық субъектінің
ғана құқы болса, ондай аккредитив - «Кері ... ... ... ашу үшін ... ... ... өзіне қызмет көрсететін
банк мекемесіне арыз береді және сонымен қатар мына құжаттарды көрсетулері
қажет:
1. Жабдықтаушы ... ... ... ... ашылатын келісім-шарттың көшірмесі.
3. Аккредитив ашылатын банктің аты.
4. Аккредитивтің орындалатын ... және ... ... ... ... ... ... құжаттардың толық және
нақты аты.
6. Аккредитивтің түрі.
7. Аккредитивтің қандай ... ... ... ... төлем төлеуге арналғандығы және оны төлеу үшін банк ... ... ... ... Аккредитивтің сомасы.
Аккредитивтен қаржы алу үшін жабдықтаушы ... ... ... ... ... ... ... құжаттарды банк
мекемесіне табыс етеді. Бұл ... ... ... ... ... болуы керек. Егер аккредетивте қарастырылған бұл
шарттың біреуі орындалмаған жағдайда аккредитивтен қаржы төленбейді. ... ... шарт ... ... ... кәсіпорынның өкілі
шотты акцептеуі керек болса, онда ол адам орындаушы, яғни қызмет көрсетуші
банкке мына ... ... ... ... ... оның ... ... басқадай құжаттар.
2. Аккредитив ашқан кәсіпорын берген іс-сапарлық куәлік пен сенімхат.
3. ... ... ... ... аккредитив мынадай жағдайларда жабылады:
1. Аккредитивтің мерзімі біткенде.
2. Аккредитивті жабу ... ... ... арызы бойынша.
Аккредитив жабылған уақытта пайдаланылмаған сома сатып ... ... ... ... ... аударылады. Ашылған аккредитив
сомасы 1070-«Аккредитивтердегі ақшалай қаржылар» ... ... ... ... ... егер есеп ... шотынан аударылса, 1040-
шотының, валюталық шоттардын аударылса: 1050немесе 1050 ... ... ... ... ... ... ... тыс
басқа да мекемелердің несиелері есебінен аударылған болса: 4020немесе 4030
- шоттың кредитіне жазылады. Ал ... ... ... ... 3310-«Мердігерлдер мен жабдықтаушылармен есеп айырысу»
шотының дебетіне 1070-«Аккредитивтегі ақшалай қаржы» - деп ... ... ... Ал ... ... ... ... немесе
жұмсалынбаған сома 1040 ,1050, 4010, 4020 және 4030-шоттардың тиестілерінің
дебетіне, 1070-шоттың кредитіне жазылады.
Чектермен есеп ... Есеп ... бұл ... ... ... иесі
(чек беруші) өзінің шотынан сатып алушының (чек ұстаушы) шотына қаражаттың
белгілі бір сомасын ... ... ... ... ... ... чек
түрінде жазбаша тапсырма береді. ... ... ... ... үшін есеп ... және ... ... чектермен
есеп айырысу ережесінде» күөзделген басқа ... ... ... және ... ... бөлінеді. Біріншісі - депозитпен өтелген,
екіншісі - ... - ала ... ... ... қатар чектер төленуі
жөнінде банк кепілдемесіне ие болуы мүмкін, соның ішінде ... ... да. Чек ... мен ... ... мен міндеттері чекті қолдану
келісім - шарты негізінде туындайды. Яғни, чек беруші банкі ... - ... ... ... жеке ... чектерін төлеу міндеттерін өзіне алады,
ал клиент өзіне банктің ... ... беру және ... ... міндетін жүктейді. Чек ұстаушы қүқықтары чек ... ... ... бастап туындайды.
Чек кітапшасын алу үшін банкке ... ... ... чек
кітапшасы иесінің жеке шотындағы қаражаты депоненттеуге ... шоты ... ... ... ... ... қол қоюға
құқығы бар адамдардың қолы қойылған төлем тапсырмасы мөртаңбасы қойылып,
оған қоса ... Чек ... ... чек ... беріле алатын және
банк төлеуге тиісті ... ... ... Ол банк ... ... ... ... емес, бірақ тауарлар мен қызметтерді төлеуге арналған
қаражаттардың айлық тұтынысынан ... көп ... да ... есеп айырысу есебі активтік 1070 «Чек кітапшаларындағы ақша
қаражаттары» шотында жүргізіледі.
1. ... чек ... онда ... ... ... кезде Д-т 1070 К-т1040, 1050, 4010
2. Банктен алынған чек ... ... ... ... берген
чектердің түленуіне қарай есептен шығарылады, яғни жеткізушілер, үзге де
кредиторлар үсынған чекті ... үтеу ... Д-т 3310, 3397 К-т ... ... ... ... түленді Д-т 7210 К-т 1070
4. Іссапарға жіберілген адамдар үшін жол жүру ... ... Д-т 1251 ... Чек кітапшасы лимитінің ... ... ... ... есептелді Д-т 1040, 4010 К-т 1070
1070 -шоттардың кредиті бойынша және ... ... ... ... банк ... негізінде №3 журнал-ордерде
(кредитінде) көрсетіледі.
Жолдағы ... және ... ... ... ... ... бірақ әлі кәсіпорынның шотына келіп түспеген, ... ... ақша ... ... ... ... болып саналып.
ал олардың есебі. Бұл шот ай ... ... ... фирмаға басқа
кәсіпорын, ұйым немесе фирмалардан аударылған, бірақ әзірге келіп түспеген,
яғни ... ... ... ақшалай қаржылар жайлы ... ... Бұл ... ... ... немесе ұйымдар
өздерінің қарамағындағы филиалдардың, бөлімшелердің, ... ... ... ... ... ... бөлімшелеріне салған,
бірақ тиісті шотқа әлі түспеген, аударылғандығы туралы тиісті ... ... ... есептейді. 1030 -«Жолдағы ақшалай
қаражаттар» шотында ақша қаражаттарын ... үшін ... ... ... ... немесе басқа да операциялардан түскен ... ... ... құжат.
2. Почта бөлімінің ақшаны қабылдағаны жайлы квитанциясы.
3. Басқа кәсіпорындардан олардың ақша аударғаны жайлы берген ... ... ... ... ... сомасы, оны қабылдаған банк немесе почта
аты көрсетіледі).
Кәсіпорынның, ұйымның және фирманың бухгалтериясы аударылған жолдағы
ақшалардың банктердегі есеп айырысу немесе ... да ... ... ... дер ... түсіп есепке алынуына бақылау жасап отыруы ... ... ... арасында жолдағы аударылған шетел валютасы
да осы 1030 «Жолдағы аударылған ақшалай ... ... ... ... ... мен ұйымдарда, мекемелерде нақты ақшамен қатар почта
маркалары, демалыс және емдеу, ... ... ... ... ... ... ... жәрдемі ретінде берілген қаражаттары,
яғни үлкен жауапкершілікпен сақталуын қадағалауды талап ... ... ... ... Бұл ар «Банктердегі ... ... ... ... ... ... мекемелерді ұстауға пайдаланушылардан келіп түскендері Д-
т 1070 ... ... ... ... ... ... ... қызметін төлеу Д-т
3310К-т1070
б) ТМҚ, инвентарь сатып алу Д-т 1310, 2410 К-т1070
4. Ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... жеке шоттан жұмсалатын қаражаттар Д-т
1070 К-т 3397мақсатты қаржылар, 3320
5. Атқарушы билік органдарының демеу қаржысы ... Д-т 1070 ... ... ... ... ... қолхат, міндеттеме) -
бұл вексель берушінің вексель ұстаушыға (вексель иесіне) ... бір ... ... ... қарыздық міндеттемені сөзсіз төлеуді куәландыратын
бағалы қағаз.
Вексель - бұл вексель айналымы ... ... ... ... (вексельдің бір иегерден басқасына ... ақша ... екі түрі ... :
1. Жай ... - оны ... жазып береді және оған қол ... ... ... ... ... және ... ... Вексельде берілген
орны мен күні, міндеттеменің жалпы сомасы немесе % ... ... ... түрде, төлемнің мерзімі мен орны, алушының атауы, екі
тараптың қойған қолдары көрсетіледі.
2. Аудармалы вексель ... - бұл ... ... ... ... ұсынушыға немесе өшінші тұлғаға (эмитентке) түлеу
жүнінде кредитордың ... ... ... ... ... ... ... (трассант) табыстау қолының (индосаменттің)
көмегімен акцептеуге тиіс. Вексель бірнеше рет пайдаланылуы ... ... ... айырысу құжатының рөлін атқарады. Вексель
қаражаттардың айналымын, ... ... ... ... ... жағдайда вексель ұстаушы индосаменттің ... ... ... ... ... ... ... және банк
пайдасына берілетін процентті (дисконтты) шегеріп тастап, вексель ... ... ... вексель емес, вексельді қамтамасыз ететін
берешек сомасы көрсетіледі. Ал вексельдің өзі баланстан тыс 006 "Қатаң ... ... ... ... мүмкін. Алынған өнімдер, жұмыстар мен
вексельге алынған қызметтер үшін сатып ... және ... есеп ... 302-«Алынған вексельдер» шотында
жүргізіледі.[5]
Банктегі ... ... ақша ... ... ... ... сызба арқылы көруге болады.
Банктегі арнайы шоттар бойынша операциялар есебінің сызбасы.
2.2 Төлем карточкаларының есебі.
Инкассация ... ... ... ... ... әлемнің кез - келген жеріне ақшаны автоматты тез ... ... ... ... ... ... ... карточкасы -
карточка ұстаушыға төлемді жүзеге асыруға, қолма - қол ақшаларды алуға,
валюта ... және ... ... ... ... ... жүргізуге мүмкіндік беретін ақпараты бар элетронды терминал
немесе өзге де қондырғылар арқылы ақша қаражаттарға қол ... ... ... ... түрлері бар :
Дебеттік - осы карточканы ұстаушыға карт - шоттағы (төлем карточкасын
қолдану арқылы іске ... ... ... ... ... ... сомасының шегіндегі төлемді жүзеге ... ... ... ... ... олар ... банк ... заем сомасының
көлемінде де төлемді жүргізуге мүмкіндік береді.
Кредиттік - банктік заемдық келісім-шарт негізінде төлем карточкасын
шығаруды жүзеге ... ... ... заем сомасының көлемінде ғана
карточка иесіне төлем жүргізуге мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, кәсіпорын іс-сапар, кеңсе, үстеме шығындарын ... ... ... ... аша алады.
Корпоративті карточка - банк пен ... ... - ... ... ... ... ... берілетін төлем карточкасы.
Корпоративті төлем карточкасын қолдану ... ... ... ... карт-шотындағы ақша сомасының шегінде ғана немесе аталған заңды
тұлғаға ұсынылған заем шегінде ғана жүзеге ... ... 2 ... ... ... әлемнің барлық елдерінде
қаржылық құрал ретінде қолданыста жүр. Әлем бойынша 14 млн. ... ... ... ... ... ... ... төлем карточкаларын ҚР
Ұлттық Банктің карточканы шығаруға лицензиясы бар ... ғана ... ... - ... банк ... ... ... тұлғаның өтініші
негізінде отырады, оның мазмұны келесідей болу керек:
- төлем карточкаларын беру ... ... ... қолдану арқылы төлемді жүзеге асыру шарттары;
- ... ... ... тұлғалар тізімі немесе тұлғалар
тізіміне сілтеме;
- төлем карточкасын жою шарттары;
- ... ... ... келісім - шарттың мерзімдері; екі
жақтың құқықтары мен міндеттері;
- екі ... ... ... қолдану арқылы ... ... ... мен ... ... ... ... асады.
Қазақстан Республикасы территориясында төлем ... ... ... ... тек ұлттық валютада жүзеге асады.
Егер төлем басқа валютада, ал карт - шот ... ... ... - ... ақша алу ... ... конвертациясынан кейін ғана жүзеге
асады. Төлем валютасын шот валютасына конвертациялау төлем ... ... ... ... - шарт ... ... ... ішкі ережелеріне сәйкес жүзеге асады.
Төлемді жүргізудің алдында кәсіпорын төлемнің ... ... ... ... ... ... ... қолдану)
немесе дауысты (телефон байланысын қолдану) жағдайда ... ... - ... ... ... ... ... жүзеге асыруға
банктің рұқсат беруі.
Карточка қолдану арқылы төлем жүзеге асқанда, ... ... ... ... ... банк алдында осы төлем құжатын
төлеу бойынша міндеттеме туады.
Төлем құжаты - сатып алынған тауарлар немесе ... ... ақша ... ... ... ... - төлем карточкасы бойынша қолма - қол ақшаның ... ... ... иесі пайдасына түскен ақша қаражаттарды қабылдауды
немесе келісім - ... ... ... да ... ... ... ... Республикасында тауарлар мен қызметтердің ақысының төлем
карточкасын қолдану арқылы төлемі сатып алу сомасына ... ... ... ... ... ... ... - қағаз бетінде ресімделеген төлем құжаты. Ол үш ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсететін) қалады, үшіншісі - төлем карточкасының иесіне
беріледі.
Төлем құжатында келесі реквизиттер болу керек:
- ... ... ... оның ... ... айы, жылы;
- операцияны жүзеге асырып жатқан ұйымның және банктің толық
атауы ;
- төлем ... ... ... сомасы;
- төлем валютасы;
- карточка ұстаушының қолы;
- ... ... ... ... ... төлем мақсатының коды;
Қағаз бетінде ... ... ... еш бір ... рұқсат
етілмейді.
Төлем карточкаларын қолданумен жүзеге асқан. ... ... карт - ... ... Орын ... ... жөнінде ақпараты
бар банк көшірмелері ұстаушыға ұсынылып отырады. Төлем карточкаларын
қолдану ... ... ... ... мысал келтірейік:
Мысал. VISA халықаралық корпоративті ... ... ... ... ... ... ... - шартқа отырды. Бір жалпы
карт -шот ашылды және іс - ... ... ... ... ... ... қызметкерге карточка берілді. Карт - шот ... - АҚШ ... ... - ... орналасқан ақшалар 1040 "Банктегі арнайы шоттағы ақша
қаражаттар" шотында ... ... ... ақша ... ... ... 423 шот
кредиті және сәйкес шоттардың дебеті:
1251«Қызметкерлер мен ... да ... ... - іс - ... ... шығындарды авиа - теміржол билеттерін төлеу үшін қолма қол ақша
қаражаттарды алған кезде.
7210«Жалпы және әкімшілік шығындар», 7110 «Өткізу ... ... - ... ... ... карточка арқылы төлем
ақыны жүзеге асырған кезде.
7210«Жалпы және ... ... - Банк ... ... ... «Материалдар», 1330 «Сатып алынған тауарлар» -
карточка арқылы тауарлы материалдық ... ... ... ... - шот ... ... екі күн ... «шот бойынша күн» - шотта операцияның шотта көрсетілу күні
- «күн» - ... ... орын ... ... ... ... банкоматтан кеңселік шығындарды жабу мақсатында қолма қол ... Д-т 1251; К-т ... ... ... карт - шотты ... үшін ... ... ... Банк ... бойынша):
Д-т1070;К-т1420;
3. Астана қ. қонақ үйінде түрудың 1 ... ... ... Д-т ... 1070;
4. Карт -шоттағы депозит бойынша гфоценттер есептелді: Д-т1070;К-
т6110;
5. банк ... ... ... ... ... ... Валюталық шот бойынша бағамдық айырым күрсетілді: Д-т 1070; ... Ақша ... ... ... ... ... есебі №4 БЕС сәйкес жасалынады. Есеп
беруді құрудың қажеттілігі ақша қаражаттардың ... ... мен ... бойынша
ақпарат алуда және қаржылық қызметі жөнінде мәліметке ие болуда жатыр.
Ақша қаражаттар қозғалысы туралы ... ... ... ... ... өзгерістерді бағалауға мүмкіндік береді,
шаруашылық субъектінің операционды, инвестициялық және ... ... ... ... ақша қаражаттардың келіп түсуі мен шығысы туралы
мәліметтермен қамтамасыз ... ... - ... тұлғаның табыс табу мақсатындағы негізгі
қызметі, сонымен қатар инвестициялық және қаржылық қызметке ... ... ... ... - ұзақ ... ... ... алу және сату.
Қаржылық қызмет – нәтижесінде меншіктік капитал мен заемдық қаражат
құрамы мен ... ... ... ... ... тұлғаның қызметі.
Операционды қызметтен түскен ақша қаражаттардың қозғалысын кәсіпорында
тікелей және жанама әдістерді қолдану арқылы көрсетеді.
Тікелей әдіс ақша ... ... ... мен ... ... ашып ... және олар қызметтің қай түріне ... ... Бұл әдіс ... ... ... ... ... есеп берудің әр бір бабына түзету жасалынады. Мысалы, өнімді ... ... ... ... алу ... ... ақыларын, тасымалдау
шығындарын, материалды сатып алуға алынған несие үшін пайыздарды төлемін,
бюджетке төлемдер сомасын ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде ақша
қаражаттардың келіп түсуі мен шығысы өнімді, жұмысты, қызметті ... ... ... ... ... ... роялти және
басқа да табыстардан; ... мен ... ... ... ... ... еңбек ақы, бюджеттік мекемелерге ... тыс ... ... ... әдіс - бүл ... ... ... таза табыс немесе зиян
ағымдағы активтер мен міндеттемелер, қаржылық емес ... ... ... есеп беру мерзімімен салыстырғандағы табыстар мен шығыстар
өзгерісіне түзетіледі.
Тәсіл баланстағы және қаржы - шаруашылық қызметінің ... ... ... ақпаратқа негізделіп қолданылады. Бұнда қаржы -шаруашылық
қызмет нәтижесі бойынша есеп ... әр бір бап ... ... ... есеп беру ... ... ... сомасына
тек таза табыс (зиян) қана түзетіледі.
Таза табыс (зиян) түзетулері
Таза табысты түзететін операциялар
Түзетуді жүргізу операциялары
Негізгі құралдар мен материалды емес ... ... ... амортизация сомасы таза табыс (зиян) ... ... олар ... ... ... жоқ;
Ағымдағы активтер сомаларының өзгерісі: дебиторлық борыш, қорлар,
болашақ кезең шығындары, басқа да ... ... және ... активтердің артуы есепті кезең мерзімінде ақша қаражаттар
ағымын төмендетеді де ... ... ... және ... ... азайуы ақша қаражаттар ағымын ұлғайтып, олардың келіп түсуін
білдіреді________
Ағымдағы міндеттемелер (қысқы мерзімді банк несиелерін ... ... ... ... және ... да ... ... өзгерісі.
Ағымдағы міндеттемелер сомасының ұлғайуы ақша қаражаттардың ағымын
ұлғайтады және олардың ... ... ... ... ... ... ағымын азайтып, олардың шығысын білдіреді.
Инвестщиялъқ және қаржылъқ қызмет.
Инвестициялық қызмет - ұзақ ... ... алу және ... ... беру және алу. ... ... ... материалды емес активтерді, негізгі құралдарды басқа да ... ... ... ... ... ақша ... ... қаржы инвестициялярын сатып алу ; басқа ... ... ... да ... ... ... баланста ұзақ мерзімді активтерді
енгізетін бөлімшеде көрсетіледі. ... ... ... ... әсер ... ... да ... олар бухгалтерлік
баланстың - ағымдағы активтер бөлімшесінде көрсетіледі. Акцияларды, ... ... ... ... немесе шығындар көрсетілген
жағдайда ғана инвестициялық қызмет ақша ... ... ... өз ... ... ... - ... өзіндік капитал мен ... ... мен ... ... ... ... акция және басқа да ... ... ... ақша ... банктік және банктік емес кредиттерді
алу, басқа да ... ... және ... емес ақша ... өз акционерлерден акцияларды сатып алу, ... ... да ... ... емес ... және қаржылық операцияларды
жүзеге асыру мүмкін. Оларға:
- материалды емес активтерді, негізгі ... ұзақ ... ... сатып алу;
- кредиторларға акция мен ... да ... ... ... кредиторлық қарызды өтеу;
- басқа кәсіпорындардың акциясын оларға эквивалентті дайын өнім мен
сатып алынған тауарларға айырбастау ... ... ... ... қозғалысы туралы есебін жасағанда арнайы өңделген
таблицалар қолданылады, оларда келесі ақпарат келтірілген (ақша ... ... ... ... ... жыл және есеп беру жылы ... баланстар, олар әр бір
бап бойынша мәліметтерге ... ... әр ... бойынша
ауытқуды (+;-) табуға мүмкіндік береді;
- қаржы ... ... ... ... ... жыл ... ... есеп берулері, бұлар табыс пен шығыстың, сонымен қатар есепті
жыл ... ... ... (зиян) барлық баптары бойынша
мәліметтерді салыстыруға мүмкіндік береді.
Мәліметтерді салыстыру арқылы ақша қаражаттардың ... ... ... ... не ... ... ... қай түріне жататынын
(операционды, инвестициялық, қаржылық) анықтауға болады. Бұл ... ... ... есеп беруге сәйкес түзетулер енгізуге
мүмкіндік туғызады.
Операционды қызметтің нәтижесіндегі ақша ... ... ... ... кезде, олардың қозғалысына әсер еткен, тікелей
келіп түсуі мен шығысымен ... ... ... яғни ... ... ... ... корреспонденциясындағы операциялар және
ақшалай емес ... ... ... олар ... есеп ... ... ... Бұл кезде қызмет түрі бойынша ... ... ... ... алу ... ... ... қаржылық).
Қорытынды
Сонымен, бухгалтерлік есеп бүгінгі таңда басқару жүйесінде маңызды
орындардың бірін алады. Ол өндірістің, айналыстың, бөлудің және ... ... ... кәсіпорынның қаржылық жағдайын сипаттап,
басқарушы шешімдерін ... ... ... ... ... ... есеп ... есеп стандарттарында және
Типтік шоттар жоспарында бекітілген принциптеріне сәйкес жүргізіледі.
Әр бір кәсіпорын өзінің ... ... ... ... тауарлар,
көрсетілген қызметтер, орындалған жұмыстар үшін басқа шаруашылық жүргізуші
субьектілермен, бюджеттік мекемелермен, бюджеттен тыс қорлармен және ... есеп ... Ал, есеп ... ... ... ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебінің жағдайына байланысты. Ақша
қаражаттар бойынша есеп айырысу қолма - қол және қолма - ... ... ... - қолсыз ақшаның есебі есеп айырысу шоты, ... ... ... ... ақша ... ... есебі арқылы, ал
қолма - қол ақшалардың есебі касса операцияларының есебі бойынша ... ... ... ақша ... банктердің сәйкес
мекемелеріндегі шоттарда сақтайды және ... ... ... асырады. Көп жағдайда бұл ... ... есеп ... ... ал қажетті қолма - қол есеп айырысулар Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкінің ... ... ... ... ... ... ... тұлғалар арасындағы төлем 4000 айлық есеп айырысу
көрсеткішінен артып кеткен жағдайда, есеп ... тек ... ... ... асу ... ... ... мынадай алғашқы құжаттардың негізінде жүзеге
асады:
- төлем тапсырмасы;
- нақты жарнаға ... ... ... ... кіріс касса ордері;
- шығыс касса ордері;
- ақшалай чектер;
- ... ... ... ... тапсырмасы;
- банктік көшірмелер.
Әр бір кәсіпорын ... ... ... ... жолға қойып,
пайдасын асыру үшін ішкі ... ... ... ... барлық
қаржылық нәтижелері қаржылық есеп беруде шығарылады. Ал, ... ... ... ... есеп ... яғни ол ... мәліметтердің
шынайылығын анықтау болып табылады. Теорияда ... ... ... ... ... обьектілерін зерттеудің диалектикалық әдісі түсініледі. Бұл
зерттеулерді өткізген кезде танымның ... ... ... ... ... оның ... ... болып табылатындар: талдау және синтездеу,
индукция және ... ... және ... және ... ... және т. б. ... ... есептік талдау, құжаттық және жалпылау.
Аудиттің ең негізгі ... ... ... ... ... құжаттарымен жұмысты бастаудан бұрын аудитор аудиторлық
тексерудің бағдарламасын жасайды.
Аудиторлық тексерудің жоспары
1. клиент ... ... ... ... есеп ... мен ішкі ... ... танысу;
3. ішкі аудитке деген күтімді сенімді анықтау;
4. қызмет көлемі жөнінде дұрыс мағлұмат ... ... ... баға ... ... ... үшін ... жинау;
6. Шынайы ақпарат алу;
7. Аудиторлық тәуекелді бағалау;
8. Аудит бағдарламасын жасау;
Өндірістік іс - ... ... ... ішкі ... ... ... ... Оның заңды мәртебесі тексеруші комиссия ретінде анықталған
және ... ... ... ... Серіктестіктің Қатысушыларының Серіктестіктің
атқарушы органдарының қызметіне бақылау жасау ... ... ... немесе Тексерушіні сайлауға құқығы бар.
Тексеруші комиссияның Серіктестіктің атқарушы органының қызметіне
тексеру ... ... ... ... ... қажетті материалдарды,
бухгалтерлік және басқа да құжаттарды және жеке түсінік берулерін талап
етуге құқығы бар. ... ... ... ... ... Қатысушыларына ұсынады.
Тәжірибе өткен кәсіпорында (серіктестік) ішкі ... 2003ж. ... ... Аталмыш кәсіпорында бухгалтерлік есеп соның ішінде ақша
қаражаттар есебі дұрыс жолға қойылған. Бірақ, кәсіпорын ... ... ... не ... талдауы жүзеге аспайды. Менің айтатын ұсынысым
осы талдау мәселесін реттеп, дұрыс жолға қою керек, яғни ... ... ... немесе жаңа мамандарды шақырып, бұл ... ... ... бұл ... ... алып келеді, бірақ бұл ... өз өзін ... ... Себебі, қаржылық талдау, басқару талдауы
кәсіпорын қызметінің дұрыс жолға қойылып ... ... ... ... мен ... ... жеттім, яғни ақша қаражаттар
есебі мен ішкі ... ... ... ... ... алған білімімді нығайта түстім.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасының «Аудиторлық қызмет туралы»
20.11.2008ж. Заңы
2. Бухгалтерлік есептің ... ... ... ... ... ... ... Бухгалтерлік есептің стандарттары. Алматы, 2006ж.
5. Қаржылық есеп ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі (Негізгі бүлім,
1996ж.)
Арнайы әдебиеттер:
1. ... Ж.Н. ... ... ... и ... экономического развития». Алматы 2002, 205с.
2. Абдыкалыков Т.А., ... А.А., ... ... и ... ... 2005, ... ... Под редакцией профессора В.И. Подольского Москва
2007г. 432с.
4. Әбдіқалықов Т.Ә. «Бухгалтерлік есеп және ... ... ... ... С.Б., ... Ә.Ж. ... ... 2001ж., 2366.
6. Балапанова Ә.Ж. «Аудиттің теориялық негіздері». Алматы 2003ж.
7. ... Л.А. ... ... ... Москва 2002г.
623с.
8. Дюсембаев К.Ш. и др. ... и ... ... ... 2008г. 432с.
9. Дюсембаев К.Ш., Түлегенов Ә.Т. т.б. ... ... ... ... 2005ж. 3296.
10. Дюсембаев К.Ш., «Аудит и анализ в системе управления
финансами» Алматы 2000г., 293с.
11. Кеулімжаев Қ.Қ., ... З.М. т.б. ... ... ... ... ... РК о налогах и других обязательных платежах ... ... 2003г. ... ... ... ... отчетности 2001г. 1242с.
14. Нидяз Б., Андерсон X. Принципы бухгалтерского учета Москва
2000ж., 495с.
15. Радостовец В.К. и др. «Бухгалтерский учет на ... 2002г. ... ... Г.В. ... ... ... ... 2005г. 686с.
17. Сейдахметова Ф.С. «Современный бухгалтерский учет». Алматы
2000г. 335с.
18. Стандарты бухгалтерского учета и методические ... ... ... Т.А., Омаров А.Ш. т.б. «Қаржы есебі» Алматы
2005ж. 475 б.
20. Шуванова В.М., ... А.А. « ... ... и ... ... ... ... 2001 г., 398с.
21. «Бухгалтерский учет - Аудит» №7 февраль, №3 март 2006г.
22. http//www.buhgalter.kz
-----------------------
[1] «Түлемдер мен акша ... ... № 237-1 ... заңы ... 21-6. 2 ... ... клиенттерінің банктік шоттарды ашу, жүргізу және жабу тәртібі
туралы»
Нұскаулықты бекіту жүнінде» № 266 ... ... ... ... 1 ... Республикасының ¥лттық Банк Басқармасының 1998ж. ... №266 ... 13 ... 2000ж. №390 үзгертулерімен бірге.7
[3]
' ҚР Әділет Министрлігінде тіркеліп, ҚР нормативті кұқықтық ... ... ... ... ... ... http//www.buhgalter.kz
[5] 1 http//www.buhgalter.kz

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Ақша қаражаттарының есебі."41 бет
«ақша қаражаттарының есебі»58 бет
«БИАР» ЖШС-нің АҚША ҚАРАЖАТТАРЫ МЕН ОЛАРДЫ ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ БӨЛУ МЕХАНИЗМІН ТАЛДАУ75 бет
«Мұнай кенорынды игеруге және пайдалануға салынған ақша қаражаттарының тиімділігін талдау»8 бет
«Өзенмұнайгаз» ӨФ мысалында ақша қаражаттарын анализдеу53 бет
Ағымдағы шоттағы шетел валютадағы ақша қаражаттарының есебі43 бет
Ақша қаражаттары39 бет
Ақша қаражаттары аудиті39 бет
Ақша қаражаттары есебі жайлы107 бет
Ақша қаражаттары есебі мен аудиті65 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь