Банктегі несиелік процестер жайлы

Кіріспе

1 Банктегі несиелік процестерді ұйымдастырудың теориялық негізі

1.1 Несиенің мәні, түрі, функциялары және әдісі
1.2 Несиелеу принциптері
1.3 Банктегі несиелік процестерді ұйымдастыру, кезеңдері және жіктелімі

2 «АТФ Банк» АҚ үлгісіндегі несиелік процес

2.1 «АТФ Банк» АҚ ісіне (қызметіне) жалпы мінездеме (сипаттама)
2. 2 Заңды тұлғаларды несиелеу механизмі.

3 Банктегі несиелік процестерді ұйымдастырудың даму болашағы мен жетілдіру жолдары

3.1 Шетел тәжірибесіндегі банктердің несиелеу ерекшеліктері
3.2 Несиелік процесін жетілдіру жолдары мен даму болашағы

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
Диплом жұмысымның өзектілігі банктегі несиелік процестерді ұйымдастырудың теориялық негізі, кезеңдері, жетістіктері мен даму болашағы. Несиелік операциялар коммерциялық банктің активтік операцияларына жатады. Банктік бизнес құрылымында осы операция түрі оларға табыстың негізгі бөлігін алып келеді. Нақты банктің несиелік операцияларының құрылымы оның активтерінің мөлшеріне, орталық бөлімінің орналасуына, бөлімдерінің санына, клиенттер құрамына, банктің мамандануына және тағы басқаларына байланысты және де, үлкен ықпалды мемлекеттің экономикалық конъюктурасының жағдайы да көрсетеді. Мысалы, шет аймақтардағы қалаларда орналасқан кіші және орташа банктер клиенттердің шектелген көлемімен байланыста болады және жалпыұлттық, сонымен қатар әлемдік ақша нарығымен салыстырмалы түрде әлсіз байланыста болады. Сондықтан, олардың активтер құрылымында ссудалық операциялардың мөлшері қаржылық орталықтарда орналасқан ірі банктерге қарағанда аз болып келеді. Мынадай жалпы саяси және әлеуметтік-экономикалық процестер, яғни соғысқа, экономикалық кризистерге, инфляцияға және т.б. байланысты іскерлік белсенділіктің бұзылуы банктік активтердің құрамына ықпал етеді.
Несиелеу банктік операциялардың ең табыстыларының қатарына жатқызылғанымен, осы аумақ шеңберіндегі дұрыс саясат қазіргі таңда коммерциялық банктің дамуының кепілі болады. Осы фактіні есепке ала отырып, дипломдық жұмыстың осы тақырыбы нарықтық жағдайда өзекті болып табылады.
Менің диплом жұмысымның тақырыбы: “Банктегі несиелік процестерді ұйымдастыру”.
Жұмыстың негізгі мақсаты – банктегі несиелеу процесін ұйымдастыруды зерттеу болып табылады. Банктің несиелік саясатын қалыптастыру шеңберінде толығырақ зерттеуді жүргізу үшін біз келесі негізгі мақсаттарды ашып қарастыруымыз үшін алдыма мынадай міндеттерді қойдым:
1. Несиелеу процесін коммерциялық банктің ең табысты операциясы ретінде қарастыру. Бұл үшін біз несиелік саясаттың негізгі принциптерін анықтауымыз және көрсетуіміз қажет.
2. «АТФ Банк» АҚ-ның құрылу кезінен бастап, несиелік саясатын қалыптастырылуы және несиелеу процесі қалай жүргізілетінін зерттеу. Ол үшін «АТФ Банк» АҚ-ның құрылу кезінен зерттеуді жүргізуді бастап, зерттеліп отырылған банктегі несиелік саясаттың ерекшеліктерін және қалыптастырылуын қарастырамыз.
3. Шетел тәжірибесіндегі банктердің несиелеу ерекшеліктері мен банктердегі несиелік даму болашағы мен жетілдіру жолдарына арналған.
Осы жұмысты жазу барысында банктік қызметті реттейтін әртүрлі нормативтік актілер, оқу әдебиеттері, анықтама материалдар қолданылды.
1. Банковское дело / Под редакцией Сейткасимова Г.С. – Алматы: Қаржы-қаражат, 1998.Банковское дело / Под редакцией Колесникова В.И. – Москва: Финансы и статистика, 1995.
2. Банковское дело: стратегическое руководство / Под редакцией Платонова В., Хиггинса М. – Москва: Консалтбанкир, 2005.
3. Ширинская Е.Б. Операции коммерческих банков и зарубежный опыт. – Москва: Финансы и статистика, 2006.
4. Хамитов Н.Н, Банк ісі, Алматы Экономика, 2006
5. Симановский А.Ю. Резервы на возможные потери по ссудам: международный опыт и некоторые вопросы методологии // Деньги и кредит. – 2004.- №1.
6. «АТФ Банк» АҚ 2008 жылғы жылдық есебі.
7. www.nationalbank.kz
8. www.atf.kz
9. www.kkb.kz
10. Мақыш С.Б. Банк ісі. – Алматы, 2006.
11. Банковское дело / Под редакцией Сейткасимова Г.С. – Алматы: Қаржы-қаражат, 1998.Банковское дело / Под редакцией Колесникова В.И. – Москва: Финансы и статистика, 1995.
12. Эдвин Дж. Долан, Колин Д. Кэмпбелл, Розмари Дж. Кэмпбелл. Деньги, банковское дело и денежно-кредитная политика. – Москва-Санкт-Петербург, 1993.
13. Банковское дело: стратегическое руководство / Под редакцией Платонова В., Хиггинса М. – Москва: Консалтбанкир, 2005.
14. Ширинская Е.Б. Операции коммерческих банков и зарубежный опыт. – Москва: Финансы и статистика, 2006.
15. Ұлттық банктің Жылдық есебі. – Алматы, 2007.
16. ЕДБ-де тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйелерінің болуына қойылатын талаптар туралы нұсқаулық // Егемен Қазақстан. – 2004.
17. Хавьер М. Пиедра. Система кредитного бюро в Казахстане. Расширение доступа к кредитным ресурсам. Успех сбалансированного подхода // Банки Казахстана. – 2003.- №9.
18. Хамитов Н.Н, Банк ісі, Алматы Экономика,2006
19. Хамитова К.Н. Современные проблемы и перспективы краткосрочного кредитования в Казахстане // Банки Казахстана. – 2002. - №2.
20. Нурсеит Н., Нурсеитова Р. Текущее состояние развития и кредитования малого бизнеса // Экономика и статистика. – 2003 - №2.
21. Бобаканова Ж.О. Кредитные риски в банковской сфере и критерии рейтинга банков // Банки Казахстана. – 2002.- №7.
22. Халитова М. Система кредитования в условиях реформирования экономики Казахстана // Саясат. – 2003.- №7.
        
        Мазмұны
Кіріспе
1 Банктегі несиелік процестерді ұйымдастырудың теориялық негізі
1.1 Несиенің ... ... ... және ... ... ... Банктегі несиелік процестерді ұйымдастыру, кезеңдері және жіктелімі
2 «АТФ Банк» АҚ үлгісіндегі несиелік ... «АТФ ... АҚ ... (қызметіне) жалпы мінездеме (сипаттама)
2. 2 Заңды тұлғаларды несиелеу ... ... ... ... ұйымдастырудың даму болашағы мен жетілдіру
жолдары
3.1 Шетел тәжірибесіндегі банктердің несиелеу ерекшеліктері
3.2 Несиелік процесін жетілдіру жолдары мен даму болашағы
Қорытынды
Пайдаланылған ... ... ... ... ... несиелік процестерді
ұйымдастырудың теориялық негізі, кезеңдері, жетістіктері мен даму болашағы.
Несиелік ... ... ... ... ... ... ... құрылымында осы операция түрі оларға ... ... алып ... ... ... ... операцияларының құрылымы оның
активтерінің мөлшеріне, орталық ... ... ... ... ... ... ... және тағы басқаларына байланысты
және де, үлкен ықпалды мемлекеттің экономикалық ... ... ... ... шет ... ... ... кіші және орташа
банктер клиенттердің ... ... ... ... және
жалпыұлттық, сонымен қатар әлемдік ақша нарығымен салыстырмалы түрде әлсіз
байланыста болады. Сондықтан, олардың ... ... ... ... ... орталықтарда орналасқан ірі банктерге
қарағанда аз болып ... ... ... ... және ... яғни ... ... кризистерге, инфляцияға және т.б.
байланысты іскерлік белсенділіктің ... ... ... құрамына
ықпал етеді.
Несиелеу банктік ... ең ... ... осы ... ... ... саясат қазіргі таңда
коммерциялық банктің дамуының кепілі болады. Осы ... ... ала ... ... осы тақырыбы нарықтық жағдайда өзекті болып табылады.
Менің диплом жұмысымның тақырыбы: ... ... ... ... ...... несиелеу процесін ұйымдастыруды
зерттеу болып табылады. Банктің ... ... ... ... ... ... үшін біз ... негізгі мақсаттарды ашып
қарастыруымыз үшін алдыма мынадай міндеттерді қойдым:
1. Несиелеу ... ... ... ең табысты операциясы ретінде
қарастыру. Бұл үшін біз ... ... ... ... және ... ... «АТФ Банк» АҚ-ның құрылу кезінен бастап, несиелік ... және ... ... қалай жүргізілетінін зерттеу. Ол
үшін «АТФ Банк» АҚ-ның құрылу кезінен зерттеуді жүргізуді бастап,
зерттеліп ... ... ... саясаттың ерекшеліктерін және
қалыптастырылуын қарастырамыз.
3. Шетел тәжірибесіндегі банктердің ... ... ... ... даму ... мен жетілдіру жолдарына арналған.
Осы жұмысты жазу барысында банктік ... ... ... ... оқу әдебиеттері, анықтама материалдар қолданылды.
Диплом жұмысының зерттеулер пәні ретінде ... ... ... несиелік процестерді ... ... ... ... ... объектісі болып – «АТФ Банк» АҚ-ның
несиелік процестерді ұйымдастыру деректері ... ... ... ... ... ... ... жаңалығы – Бүкіл ... ... ... ... ... екінші деңгейлі банктердегі несиелік
процесті ұйымдастыруға байланысты жаңа бағдарламаларды енгізуі.
Осы жұмыстың әдістемелік негізі – ... ... ... ... және ... ... ғылыми еңбектері, ҚР ҰБ ... ҚР ... ... ... «АТФ ... ... жылдық
есебі, мерзімді басылымдар, даму болашағы мен етістіктеріне ... ... және ... ... ... үш бөлімнен, қорытындыдан және
пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады:
1 бөлімде – Банктегі ... ... ... ... бөлімде – АТФ Банк” АҚ үлесіндегі несиелік процесс;
3 бөлімде – Банктегі несиелік ... ... ... мен ... ... ... ... процестерді ұйымдастырудың теориялық негізі
1.1 Несиенің мәні, түрі, функциялары және әдісі
Несие нарықтық экономика жағдайында қарыз ... ... яғни ... ... ақша ... ... ... Несие ақша
капиталын қарыз капиталына айналдыруды ... ... де, ... ... ... алушының арасындағы қатынастарды көрсетеді.
Несие – құндық экономикалық категория, ... ... ... жүзінде несие – ақшаны немесе тауарларды пайызбен қарызға ... ... ... айырбас сферасымен тікелей байланысты, ол кезде тауар
иелері бір-бірімен ... ... ... дайын. Несиенің
пайда болу мүмкіндігі және дамуы капитал ... ... ... ... ... ... ... ресурстар босайды. Еңбек
құралдары өндіріс процесінде ұзақ уақыт қолданылып, құнын дайын ... ... ... ... ... ... ... біртіндеп
қалыптасуы босаған ақша қаражаттарының кәсіпорын шотында бос тұрып ... ... ... бір ... ... ... құралдарын айырбастау
қажеттілігі және бір ... ірі ... ... ... ... ұқсас
процестер айналым капиталы қозғалысында да ... ... ... ... ... көрініс алады. Өндірістің мерзімділігіне,
әр түрлі ... және ... ... ... ... және айналдыру
уақыттарында сәйкессіздік туындайды. Бір субъектілерде уақытша қаражат
артықшылығы, енді біреулерінде оның жетіспеушілігі пайда ... Бұл ... ... ... ... яғни ... ... тұрып қалуы мен олардың ... ... ... ... шешеді.
Несиелік қарым-қатынастар экономикада белгілі-бір әдістемелік негізгі
сүйенеді, солардың бірі ссудалық капитал нарығындағы кез-келген операцияны
практикалық ... ... ... принциптер. Бұл принциптер
несиенінің дамуының ... ... ... ... ... және ... ... заңдылықтарында тікелей көрініс алды.
Несиенің қайтарымдылығы
Бұл принцип қарыз алушының кредитордан алған қаржы ресурстарын
қолданып ... соң, ... ... қажеттілігін көрсетеді. Ол
тәжірибеде ... ... ... берген ұйымның шотына аудару арқылы
сөндіруді білдіреді. Бұл банктің несие ресурстарының ... ... ... ... ... ... ... орталықтандырылған жоспарлы экономикада
«қайтарымсыз қарыз» деген ... емес ... ... ... ... әсіресе аграрлық секторда кең тараған. Яғни, мемлекеттік несие
мекемесі қарыз алушының кризистік қаржылық ... ... ... ... Өзінің экономикалық мәні жағынан қайтарымсыз қарыз ... ... ... болып табылады.
Нарықтық экономика жағдайында қайтарымсыз қарыз (ссуда) түсінігі
«жоспарлы, зиянды жеке кәсіпорын» ... ... ... оған ... ... принцип несиені несие шартында немесе оны ... ... ... бір ... ... ... ... Осы
көрсетілген шартты бұзу несие берушінің қарыз алушыға алынатын ... ... ... ... ... ... болады, ал ары
қарай мерзімінен кешіктіру (біздің елімізде – 3 ... ...... ... талап қоюға мәжбүр етеді. Бұл ережеден тек ... ... ... ... ... ауытқиды (Онкольдік несие –
кредитордың алғашқы талабы бойынша өтелінетін қысқа мерзімді ... ... 19 ... және 20 ... ... (АҚШ ... секторда) кең
тараған, қазіргі жағдайда қолданылмайды.
Сонымен бірге, ... ... ... ... жабу мерзімі
анықталмағанмен, қарыз алушының қарыз алған сәттен ... ... ... ... туралы ескерту келгенге дейінгі уақыты ... Бұл ... ... ... ... бір ... қамтамасыз етеді.
Несиенің төлемділігі. Ссудалық пайыз
Бұл принцип қарыз алушының банктен алған несие ресурстарын тікелей
қайтарып қана ... ... ... ... ақы ... көрсетеді.
Несиеге ақы төлеудің экономикалық мәні қарыз ... ... ... қосымша пайдасын несие беруші мен бөлісуін білдіреді. Қарастырылып
отырған ... ... ... ... бекіту процесінде практикалық
көрініс алады.
Ол негізгі 3 функция атқарады:
- Заңды тұлғалар пайдасының бір бөлігін және жеке ... ... ... Ссудалық капиталды салалық, сала аралық және халықаралық ... ... ... және ... ... ... ... тоқырау кезеңдерінде банк клиентерінің ақшалай
жинақтарын инфляциядан қорғау.
Ссудалық пайыз ставкасы (немесе нормасы) ... ... ... ... ... ... несиеге қатынасы арқылы анықталып, несие
ресурстарының бағасы ретінде танылады.
Несиенің төлемділігі ... ... оны ... өнім ... ... Дәл осы ... функция жоспарлы экономика
жағдайында толық қолданылмаған, онда несие ресурстарының көп ... банк ... ... төлеммен (1,5-5% жылдық) немесе
пайыссыз берген. Басқа тауар түрлеріне баға ... ... ... ... ... ... ... табылады, ал несиенің бағасы осы
дәстүрлі баға бекіту механизмінен ерекшеленеді. Ол ... ... ... пен ұсыныстың жалпы қатынасын көрсетеді және бір қатар
конъюнктуралық сипаттағы факторларға байланысты:
- нарықтық экономиканың даму циклі (құлдырау ... ... ... ... ... – төмендейді);
- инфляциялық процесс темптері;
- орталық банктің коммерциялық банктерді несиелеу процесіндегі
есеп ... ... ... ... мемлекеттік несиенің
реттік тиімділігі;
- халықаралық несие нарығындағы жағдайлар (мысалы, АҚШ 80-жылдары
жүргізген несиені қымбаттау ... ... ... ... тартуға әкелді, ол өз кезегінде сәйкес ұлттық
нарықтарға әсер етті);
- заңды және жеке ... ... ... динамикасы
(олардың қысқару бет алысында ссудалық пайыз жоғарылайды);
- потенциалды қарыз алушылардың сәйкес категориялардың ... ... ... ... және ... ... мерзімділігі (мысалы, Ресейде ссудалық пайыз ставкасы
әдетте тамыз – қыркүйек айларында жоғарылайды, ол ... беру ... ... мемлекет беретін несие мөлшері мен оның ... ... ... мемлекеттік қарыз өскен кезде ... ... ... жоғарылайды).
Несиенің қамтамасыз етілуі
Бұл принцип кредитордың мүліктік ... ... ... өзіне алған
міндеттемелерін бұзу мүмкіндігінен қорғауды қамтамасыз етуді көрсетеді.
Кепілдікке қарыз беру немесе қаржылық кепілдікке қарыз беру ... ... ... тәжірибеде қолданылады. Әсіресе, жалпы
экономикалық тұрақсыздық кезінде өзекті болып ... ... ... ... ... операциялардың басым бөлігіне таратылады, несие
берушіден алынған қаражаттардың мақсатты қолданылу ... ... ... ... ... ... ... отырған несиенің нақты
мақсаты бекітіледі және банк ... ... осы ... ... Бұл ... бұзу несиені мерзімінен бұрын қайтаруды талап
етуге немесе айыппұлдық ссудалық ... ... ... дифференциациялдық сипаты
Бұл принцип несие ұйымдарының әр түрлі категориялы, потенциялды қарыз
алушыларға дифференциациялды тұрғыда ... ... Оның ... асуы ... ... ... мүддесіне тәуелді және мемлекеттің
жекелеген салаларды немесе қызмет ... ... ... ... тәуелді (мысалы, ұсақ бизнес және т.б.).
Қоғамның экономикалық жүйесіндегі несиенің рөлі, ... олар ... және ... ... ... ... сипаттағы
функциялармен анықталады:
Қайта бөлу функциясы
Нарықтық экономика жағдайында ссудалық капитал ... ... ... ... ... ... бір сферасынан екінші бір неғұрлым
жоғары пайдамен ... ... ... ... ... ... Әр ... салаларда немесе аймақтардағы оның ... ... ... ... ... ... ресурстарын қажет ететін,
динамикалы дамитын объектілерді ... ... ... ... ... табылады.
Бірақ кейбір жағдайларда бұл функцияның тәжірибеде жүзеге асуы нарық
құрылымындағы ... ... ... ... оған ... экономикаға көшу кезеңіндегі капиталдың өндіріс сферасынан айналым
сферасына құйылуы ... ... ... ... етуге болады. Сондықтан
несиелік жүйені мемлекеттік реттеудің аса маңызды ... бірі ... ... ... анықтап, несие ресурстарын ұлттық
мүдде тұрғысынан жедел ... ... ... немесе аймақтарға тартуды
ынталандыру болып табылады.
Айналым шығындарын үнемдеу
Бұл функцияның тәжірибеде ... асуы ... ... ... шығады. Шаруашылық субъектілерінің ақша қаражаттарының түсуі ... ... ... айырмасы қаржы ресурстарының артықшылығын ғана
емес, жетіспеушілігін де анықтайды. Міне, ... ... ... ... ... меншікті айналым қаражаттарының уақытша
жетіспеушілігін де анықтайды. Міне, сондықтан ... ... ... ... ... айналым қаражаттарының уақытша
жетіспеушілігін толтыруға арналған ссудалар кең тараған. Олар ... ... ... ... ... ... шығындарын
үнемдейді.
Капиталдың шоғырлануын жеделдету
Капиталды шоғырландыру процесі экономиканың тұрақты дамуының аса
қажет шарты және кез ... ... ... ... мақсаты болып
табылады. Бұл міндетті шешуде ... ... ... ... ... операциясын), сол арқылы қосымша пайдамен қамтамасыз етуге
мүмкіндік беретін қарыз қаражаттар ... ... ... Оның бір бөлігін
кредитормен есеп айырысуға бөлу қажеттігін ескерген ... ... ... ... тек меншікті қаражаттарға ғана сүйенуге қарағанда тиімді.
Бірақ, айта кететін жайт, экономикалық ... ... ... ... көшу ... бұл ... қымбаттылығы
шаруашылық қызметінің көптеген сфераларында оларды капиталды шоғырландыру
міндетін шешу үшін белсенді ... ... ... ... ... көрсету
Бұл функцияның жүзеге асуы процесінде несие тауар айналымымен қатар
ақша ... ... Ақша ... ... ... ... және басқа да құралдарды енгізе отырып, ... ... ... ... операциялармен ауыстырып, ішкі және халықаралық
нарықтардағы экономикалық қарым-қатынастар ... ... Осы ... ... тауар айырбасының аса қажет элементі
ретінде коммерциялық несие белсенді рөль атқарады.
Ғылыми-техникаклық прогресті жеделдету
Соғыстан ... ... ... прогресс шаруашылық
субъектісінің экономикалық дамуындағы анықтаушы фактор болып табылады.
Оны жеделдетудегі несиенің ... ... ... ... ... ... байқауға болады. Олардың қызметіндегі
ерекшелік, ондағы алғашқы ... салу мен ... ... ... ... ... басқа салаларға қарағанда ұзақ болып келеді.
Сондықтан, көпшілік ғылыми ... ... ... етуі ... ... ... емес (бюджеттік қаржыландырудағыларды
қоспағанда). Сонымен қатар, несие тікелей өндіріске ... ... ... ... формасындағы инновациялық процестерді жүзеге асыру
үшін қажет. Оның ... ... ... орта және ұзақ мерзімді банк
ссудасы есебінен ... ... ... кредитор мен қарыз
алушының арасында ... ... ... ... ... қарым-қатынастар.
Нарықтық экономика жағдайында несие келесі функцияларды атқарады:
- уақытша бос ақша қаражаттарын аккумуляциялау;
- ақша қаражаттарын қайтарымдылық шартында қайта бөлу;
- айналымның ... ... ... ... және ... және ... операцияларын жасау;
- жиынтық ақша айналымының көлемін реттеу.
Несиенің негізгі принциптері: ақылық, мерзімділік және қайтарымдылық.
Несиелеу әдісі – ... ... және ... ... ... ... несиенің кәсіпорындардың қаражат айналымының
шеңберінде қатынасу тәсілдері. Реформалауға ... ... ... ... несиелеудің екі әдісін қолданған:
- қалдық бойынша несиелеу;
- айналым ... ... ... ... ... несие қозғалысы несиеленетін
құндылықтар ... ... ... ... ... ... әр
түрлі тауарлы-материалды құндылықтар (шикізат, негізгі және ... ... ... ... және т.б.), аяқталмаған өндіріс,
алдағы кезеңдегі шығыстар, дайын өнімдер және ... ... ... ... ... өсуі ... деген сұраныс тудырып, ал олардың
азаюы несиенің сол мөлшерде қайтарылуын талап етті. ... ... ... ... сипатта болады, өйткені, несие шаруашылық
органдардың құндылықтары мен ... ... ... жоғары
бөлігінде жұмасалған меншікті ... ... ... ... ... жай ... шоттар бойынша беріледі. Сондай-ақ,
бұл несиенің қайтарылуы есеп айырысу ... ... ... ... ... ... ... айналымы) әдісінің ерекшелігі ондағы
несие қозғалысы материалдық құндылық айналымымен, яғни олардың түсу және
жұмсалуына байланысты ... Бұл ... ... жаңа ... мен ... берілгені бойынша қарыздың қайтарылуы уақыт ... ... ... Мұнда несие төлемдік сипатқа ие болды, себебі
несиенің берілуі тікелей ... ... және ең ... ... ... қажеттілік туындаған кезде жүзеге асырылады. Сөйтіп,
айналым бойынша несиелеу әдісі төлемдік ... ... ... ... ... ... бойынша беріліп отырған.
Бұл жерде несиенің қайтарылуы өнімді сатудан түскен ақшалай түсімдер
банктік несиелік шотқа түсу арқылы жүзеге асқан.
Демек, бірінші әдіс ... рет ... ... ал екіншісі банктік
несиелерді үнемі беріп отыру үшін қызмет етумен қатар, халық шаруашылығының
қорларының айналым шеңберін және төлем ... ... оның ... ... ... несиелеу әдісі нарықтық жағдайға өтумен байланысты
өзінің тәжірибелік маңызын жоғалтты, ... 80-ші ... ... ... ... ... саны көп ... объектілерді
несиелеуден (қалдық бойынша, сол сияқты айналым бойынша да) бір ... ... ... ірі ... тек ... ... ... ебъективті процесі аяқталды. Мұндай айналым бойынша несиелеу
жиынтық ... мен ... ... бойынша несиелеу формасында
қабылдады, сондай-ақ ... ... іс ... ... ... өткізілді. Қазіргі жағдайда мұндай тәртіпте өнеркәсіптік, көлік,
құрылыс, ауыл шаруашылық, сауда және жабдықтау сату ұйымдары несиеленеді.
Сонымен, қазіргі ... ... ... ... үш ... ... ... несиелеу әдістері;
- қалдық бойынша несиелеу әдістері;
- айналым-қалдық бойынша несиелеу әдістері.
Айналым бойынша несиелеу барысында ... ... ... қозғалысын жалғастырып отырады. Несие қарыз ... оның ... ... ... ... ... ... ұлғайту шараларына байланысты несие мөлшері ... ... ... ... байланысты несие мөлшері өсіп, бұл
қажеттіліктің азаюна ... ... ... Бұл әдіс ... қозғалысымен қажеттілікті төмендету немесе ұлғайту шараларына
байланысты болып табылады.
Қалдық ... ... ... несие несиеге деген қажеттілік
тауарлы-материалды құндылықтар және ... ... ... Мысалы, кәсіпорын өзіне қажетті құндылықтарды өзінің қаржылай
көздері есебінен сатып алуы мүмкін және содан соң ... ... ... ... ... тәжірибесінде беріледі, ал қажетті материалды
сатып алу шығындары авансылау үшін берілмейді.
Қалдық бойынша ... ... ... ... бөлігі
қамтылса, ал айналым бойынша несиелеуде несиелеу объектісі толық қамтылады.
Айналым және қалдық бойынша несиелеудің ... ... ... – қалдықтық әдісі түзіледі. Мұндағы бірінші кезеңде,
несиеге деген ... ... ... ... ... ал екінші
кезеңде, берілген несие қатаң түрде өтеледі. ... ... ... құндылықтарды кепілге алып, шығындар айналымының бастапқы
кезеңінде берілсе, ал екінші ... ... ... банк ... ... негізінде өтеледі.
Шетелдік банктік тәжірибеде несиелеудің мынадай екі ... ... әдіс ... ... беру ... ... әр рет алған сайын
қарапайым тәртіппен ... ... ... ... белгілі бір мақсатты
қажеттілікті қанағаттандыруға беріледі. Бұл әдіс несиелерді нақты бір
мерзімге, яғни ... ... беру ... қолданады. Екінші әдіс
барысында ... ... ... үшін ... ... ала белгіленген несиелеу
шегі көлемінде беріледі.
Субъектілер бойынша несиелерді бөлу несиелеу жүйесінде тағы бір ... ...... ... ... ... Ол ... және
ұйымдастырушылық қатынаста белгілі-бір нақты несие мәмілесіне тән жиынтық
белгілерін көрсетеді. Несиелік мәміленің ... ...... ... ... олар ... болады. Ұйымдастырушылық белгілер
әрбір жеке жағдайларда әр ... ... ... Осы ... бағытталушылыққа
қарай өнеркәсіптік, сауда, банкаралық несиелерді бөлуге болады. АҚШ-та
ссудаларды сыныптаған ... ауыл ... ... ... ... ... несие түрлері мыналар: лизингтік, ломбардтық,
овердрафт, овернайт, контокорренттік, факторингтік, ... ... және т.б. ... ... ... болсақ, лизингтік
несие өндіріске керекті құралдарды сатып алушыларға берілетін несие.
Ломбардтық несие – құнды заттарды, бағалы ... ... ала ... ... – банктің қысқа мерзімді өтімділігін қамтамасыз етуге арналған
бір ... ... – бір ... ... ... ...... желі арқылы активті-пассивті шот бойынша
берілетін несие.
Факторингтік – жабдықтаушының дебиторлық ... ала ... ... Ол ... ... 180 ... ... беріледі.
Форфейтингтік – экспортерға импортердің төлеуге тисті төлем талабын сатып
алуын білдіреді. Бұл тек ... ... ... және ... ... асырылады.
Онкольдық – банктің 1-ші класты клиенттеріне талап етуге дейін берілетін
несие.
Бланктік немесе сенім несиесі – қамтамасыздандырусыз ... ... ... ... ... бұл – ... пайдалану заты, яғни
несиенің іске асырылу аясы деп түсінуге болады.
Қазақстанның банктік тәжірибесінде қысқа мерзімді несиелеу объектісіне
«Экономиканы ... ... ... ... сәйкес, банк несиесі
есебінен құралатын өндірістік айналым қорлары мен айналыс қорларының ... ... ... ... ... құндылықтар, өндіріс және
айналыс шығындары түрінде, сол ... егер ... ... ... етілмеген жағдайда, банк алдындағы шаруашылық ұйымның
міндеттемесі ... де ... ... қамтамасыз етілген несиелеу
обьектісіне өндірістік ... ... ... және ... ... ... сатып алынатын жартылай өнімдер, азықтар және басқа ... ... ... ... және ... ... және ... ұйымдарындағы тауарлардың маусымдық қорлары жатады.
Мұндай қорларды жасау өндіріспен және ... сату ... ... объектісі, сондай-ақ, экспортты және импортты ... ... ... ... ... ... шығындар,
кәсіпкерлік қызметпен айналысатын ... ... ... ... ... құралдары және басқа да мүліктері, ломбардтық
операциялар, шаруашылық субъектілердің кірістері мен шығыстары ... ... ... ұйымдастыру сұрақтары төмен рентабельділігі бар,
тұрақсыз қаржылық жағдайдағы қарыз ... ... ... ... Мұндай қарыз алушыларға ссуда беру тек қана ... ... ... ... ... ... ... немесе билік
органдарының негізделген ұсынысы бойынша жүзеге асырылуы мүмкін. Ол белгілі
бір аймақтың ... және ... ... ... ... мүмкін.
Несиелеуді экономикалық-ұйымдастырушылық қатынастарының белгілі ... яғни ... ... ... ... ... ... болып
табылады. Мұндағы буын ретінде несиенің объективті сипатын және ... ... ... ... ... ... іс-әрекеті түсіндіріледі.
Демек, несиелік механизмге несиенің мазмұны және өзіндік ерекшеліктерін
сипаттайтын қатынастар және олардың пайда болу ... ... ... ... Соңғылары несиелік қатынастардың мәніне жатпағанымен де,
олар ... ... ... ... ... ... оның үстінде
қалыптасады.
Несиелік механизм банктік қызметке байланысты заңдармен, банктердің
дербес ... ... және ... ... ... ... ... алғанда, жоғарыда айтылып кеткен несиелеу элементтерін (субъект,
объект, қамтамасыздандыру) бір-бірінен ажыратуға ... Егер ... ... ... ... ... қамтамасыздандырусыз несие сұраса
немесе бұрын банктен ссуда алмаған фирма жақсы кепіл бере ... ... банк екі ... ... ... ... Банк үшін бір ... бар болуы жеткілікті ме, сол элемент қана абсолютті мәнде болып,
қалғандары тек теориялық ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің тағы бір элементі
туындайды – бұл сенім. Ол несие түсінігінің өзінен ... ... ... аударғанда «credo» «сенемін» дегенді білдіреді. Несиелеуде екі жақ
– несие беруші мен ... ... ... белгілі. Олардың арасында
ссудаланатын құн қозғалысы жүреді.
Қазіргі несиелеу жүйесінде шаруашылық ұйымдардың меншікті және зайымдық
қаражаттар арасындағы шекті қатынасты ... ... ... ... бір әмір ... жоқ. ... ... қызметтерінің коммерциялық
негізі, экономикалық тұрғыда олардың меншікті қаражаттарын ... үшін ... ... ... ... ... ... қаражаттар ретінде тек қана банктік несие емес, сол сияқты ақшалай
және тауарлай формасындағы ... ... ... ... ... және қанша көлемде зайымға алу туралы
өздері анықтауға құқық берілген, ал ... ... ... ... ... ... ... мөлшері бүгінгі күні
берілуге жататын ... ... ... ... ... ... ... кластық дәрежесін сипаттайтын көрсеткіштерге әсер
етеді.
Қазіргі несиелеу жүйесі ... ... ... ал ... ... ... ие. Осыған байланысты сауда мотивтері,
үнемдеу мотивтері ерекше маңызды болып келеді. Мұндай ... ... ... ... ... ... ... қанағаттандыру ғана
маңызды емес, сонымен қатар ... ... ... ... де несиелеудің маңызы зор. Дәл осы тұста коммерцияның «арзанға сатып
алып, қымбатқа сату» принципі орын ... Бұл, ... ... мен ... сол ... ... ... де тиісті.
Қазіргі несиелеу жүйесінің басты ерекшелігі ... ... ... ... ғана ... емес, сол сияқты клиенттерді
несиелеуді жүзеге асыратын коммерциялық банктер үшін ... банк ... және ... ... ... ... ... ҚР
ҰБ орталық резервтерге міндетті төлемдер аудару нормасын белгілейді. ... ... да ... оның ... ... ... құрылатын ең
төменгі ақшалай резервтер түрінде, ең ірі несиелер көлеміне шектеу, банк
балансының өтімділігінің параметрлері сияқты ... ... ... резервімен салыстыра өлшеу арқылы ... ... де ... ... жүйесінің маңызды бір белгісі оның келісім-шартқа
негізделуі болып ... ... ... ... ... пен ... қарыз алу барысында жасалатын келісім-шарттың экономикалық маңызы
төмен ... да, оны ... ... ... деп ... ... ... ынталандыру туындағаннан кейін ғана банк пен қарыз
алушы арасында несиелік шартқа отырып, ол шарт ... ... де, ... да ... ... түсті.
Қалыптасып отырған қазіргі несиелеу жүйесінің келесі маңызды ерекшелігі –
бұл ... ... ... ... ... ... несиелеу
жүйесі объектіні несиелеуге ғана негізделгені бізге ... ... ... қоры және ... шығындардың болуы несиені
алуға құқық берді де, ссуданың қайтарылу ... ... ... ... үшін ... ... ссуданың қайтарылуына
автоматты түрде кепіл болады.
Жаңа несиелеу жүйесі ... және ... ... принциптерге
негізделеді, оның ішінде мерзімділік және қамтамасыз етілу қағидалары, сол
сияқты несиенің ақылылық сипаты да ... ... ... олардың
бірқатарының мазмұны түбірімен өзгерген. ... ... ... жақсы және жаман жұмыс жасайтын кәсіпорындар категориялары өмір
сүріп, несиелеуде дифференциалданған режим қолданылған. ... ... ... ... көрсеткіштерін орындау дәрежелері жатқызылды.
Бүгінгі таңдағы қалыптасқан жүйе ... ... ... ... ... ... ... ескереді. Сондай-ақ, коммерциялық
банк қарыз алушыны төлем қабілетінсіз деп жариялай ... оны ... және ... ... ... ... ... қамтамасыз етілу принциптеріне де байланысты өзгерістер болды.
Тәжірибе ... ... ... ... ... ... олардың уақтылы қайтарылуына кепіл болмады.
Сондықтан да қамтамасыз етілмеген ... ... ... ... түсіну банк тарапынан жіберілмеуге тиіс. Қайтару
тұрғысынан алғанда, толық кепілдігі жоқ ... ғана ... ... ... табылады.
Қазіргі несиелеу жүйесінің келесі бір ерекшелігіне банк несиелерін жоғары
дәрежеде кепілдендіру формаларына өту ... ... ... ету ... ... ... тәжірибедегідей біршама сенімді
формаларға сенім құқы, кепілдеме және кепіл-хат, ... ... ... ... Осындай формаларды қамтитын несиелік механизм банкке
өзінің тәуелсіздігін нығайту, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... өзгерген жүйесі біршама дәрежеде
нарықтық қатынастарға сай ... үлгі ... ... ... ... несиелеу шегі оларға белгілі бір мерзім ... ... ... ... ... ... қажеттілік шараларына байланысты
пайдаланылады.
Несие берудің мұндай ... ... желі деп ... Несиелік желі
– келісілген лимит негізінде белгілі бір мерзім ішінде ... ... ... ... ... яғни ... ... алушы алдындағы
міндеттемесі.
Ашылған несиелік желі арқылы несиенің есебінен банк пен ... ... ... несиелік келісім шартқа сәйкес, кез келген
есеп айырысу құжаттарын ... ... ... желі ... бір ... ғана
ашылады, бірақ кейде одан да қысқа мерзімге ашылуы мүмкін. ... ... желі ... кез ... ... ... келіс сөздер
жүргізбей-ақ және ешқандай бланк ... ... ала ... ... ... алушының қаржылық жағдайының нашарлағанын байқап қойса, бекітілген
шек көлемінде несие беруге келіспеу құқығы ... ... ... ... желі ... ... жағдайы және жақсы ресуртары бар
клиенттерге ашылады. Клиенттің өтініші бойынша несиелеу шегі қайта қаралуы
да мүмкін. Несие ... ... және ... түрлері болады.
Жаңартылмайтын несиелік желі ашқан жағдайда несиені беріп және оны
өтегеннен кейін банк пен ... ... ... ... ... желі барысында (револьверлік) несие автоматты түрде
қарыздың белгіленген лимит шегінде беріледі және өтеледі. Несиелік желі ... ... да ... ... ... мақсатты несиелік желі клиенттің
бір келісім шарт төңірегінде белгілі бір ... ... ... ... Жаңартылған несиелік желі ... ... ... ... яғни ірі ... ... ... несиелеу әдісіне көбірек
ұқсастығы болады. Бірақ та олардың арасында айырмашылықтар бар. Сөйтіп,
шетелдік банктер ... ... тек ... ... қарыз алушыларға бөліп
жатпайды. Сонымен қатар, несиелеу ... ... ... де әр ... ... өлшенбейтін төлемдер көлеміне байланысты ажыратады. Бізде ол ... ... ... ... бар жаңа коммерциялық құрылымдарға
несиелік желі ашуға болмайды. Бірақ та, мұндай ... ... ... – әр ... ... беру ... ... көз қараста
болу болып табылады.
1.2 Несиелеу принциптері
Банктік несиелеу белгілі принциптердің қатаң сақталуы ... ... олар ... мәні мен мазмұнын көрсететін ... ... ... болып табылады.
Несиелеу принциптеріне келесілер жатады:
- мерзімділік;
- қайтарымдылық;
- несиенің төлемділігі;
- материалдық қамтылуы;
- мақсатты бағыт.
Мерзімділік – қарыз қаражаттарды несие берушіге ... ... ... яғни ... ... ... ... оны бұзу
белгілі санкцияларды қолдануға ... ... ... – қарыз
қаражаттардың қарыз алушының қарамағында болуының шекті уақыты.
Қайтарымдылық – негізгі ... ... ... ... ... ... міндетті түрде қайтару; қайтарылмайтын несие болмайды. Сондықтан
да, қайтарымдылық несиенің ажырамас бөлігі болып табылады.
Бұл ... ... ... қатынастарындағы экономикалық
категориялардан ерекшелендіреді. Нарықтық экономикаға көшкеннен ... бұл ... ... ... ... ... ... ұдайы өндірісті ақша қаражаттарымен қамтамасыз
ету осы принциптің сақталуына байланысты.
- Екіншіден, бұл ... ... ... ... ... ... ... жеке қарыз алушы үшін бұл принципті сақтау банктен
жаңа несие алу мүмкіндігіне жол ашады.
Несиелеу мерзімін банк ... ... ... ... және ... ... қарай бекітеді.
Несиенің мерзімінде қайтарылуы принципі дифференциациялдылық
принципімен ... ...... ... ... ... ... беру туралы сұраққа біркелкі қарамауын керектігін білдіреді. ... оны ... ... ... бар ... ... ... Несиелеу
дифференцияциясы несиеге қабілеттілік көрсеткіштері негізінде жүзеге
асады. Ол ... ... ... ... ... ... несиені
қайтаруға дайындығы мен қабілетіне сенімділік беретін қаржылық жағдайы.
Қазіргі ... ... ... ... ... десе болады.
Біріншіден, ол мерзімділік принципімен байланысады, яғни ... ... ... ... ... ... Сондықтан да, несиелеудің
дифференциациялануы тек несиелік қабілетті ... ... ғана ... ... бұл принцип несиелік келісім жасалғанға дейін және ... ... ... ... ... ... потенциялды
қарыз алушылардың несиелік қабілетін және сұралып ... ... ... сипатын және олардың банк үшін пайдалылығын, сондай-ақ
қаражаттардың жұмсалу ұзақтығын жетекшілікке ала ... ... ... ... іске қосылады.
Үшіншіден, несиелік қабілеттілігіне байланысты ... оның ... ... ... ... қаталдау
болып табылады.
Несиенің төлемділігі (ақылық) – банктердің несиелеу кезінде көрсеткен
қызметінің тәуелділік ... ... Банк ... ... үшін пайыз
түрінде белгілі бір төлем алады. Пайыздық ставка ... екі жақ ... ... ... ... мөлшерлемесін несиенің бағасы деп те атайды.
Еркін реттелетін нарық жүйесі тұсында несие үшін ... ... ... сұраныс пен ұсыныс негізінде қалыптасады. Қазіргі банктердің
несие үшін сыйақы мөлшерлемесін белгілеуде ескеретін басты ... ... ... ... ... ... ... несиелері
(мүдделендіру) бойынша белгіленетін сыйақысының ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесі;
- өз клиенттеріне депозиттік шоттары бойынша төлейтін орташа ... ... ... ... құрылымы (тартылған қаражаттар үлесі
қаншалықты жоғары болса, несие бағасы ... ... ... ... ... ... сұраныс (сұраныс аз болса, ... ... да ... ... сұралатын мерзімі мен түрі, нақтырақ айтсақ, банк үшін оның
қамтамасыз етілуіне байланысты тәуекел дәрежесі;
- еліміздегі ақша айналысының тұрақтылығы (инфляция ... ... ... ... ... несие үшін төленетін сыйақы да жоғары
болуы ... ... ... ... ... ... ресурсын жоғалту тәуекелі артады).
Неисенің қамтамасыз етілуі – банк несиесінің кепілдік, сақтандыру және
басқа да ... ... ... Ол заң арқылы және ... шарт ... ... ... ... процестерді ұйымдастыру, кезеңдері және жіктелімі
Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейлі банктердің тәжірибесінде
қолданылатын несиелеу процесінің ... ... ... ... пайдаланылатын несиелік механизмінің элементтері ... ... ... бере ... ... жүзеге асырылу
техникасын білдіреді. Неиселеу схемасы келесідей негізгі ... алу ... ... ... ... шешім қабылданған уақыт –
несиелік процесс деп аталады.
Несиелеу процесі мынадай кезеңдерді қамтиды:
- несиеге деген өтінішті қарау;
- несиелік қабілетін ... ... ... ... ... ... несиелік мәміленің орындалуына бақылау жасау.
1 кезең. Банкке келіп түскен ... ... ... ... ... ... операциялар осыдан басталады. Мұндай құжаттарда
қарыз алушы мен ... ... ... ... ... мақсаты,
мөлшері, түрі, мерзімі, мүмкін болар қамтамасыз ету ... ... ... ... ... өтінішке қосымша, яғни несиелік
операциялар сипатына байланысты құжаттар беріледі. Клиенттердің әр ... үшін әр ... ... ... ... ... Мысал ретінде
құжаттар пакетінің құрамына жататындар:
- құрылтайшылық құжаттардың, жарғының, жалға алу шарттарының, ... ... ... нотариалдық түрде куәландырылған
құжаттар; азаматтардың төл ... және ... ... ... құқығын
растайтын басқа да құжаттардың көшірмелері;
- соңғы бір жылдық қарыз алушының балансы және оған қосымша беттер;
- несиеленетін ... ... ... және оның ... ... ... есебі;
- несиеленетін мәмілелерді растайтын келісімшарттар көшірмелері;
- басқа банктерден алған несиелер туралы мәліметтер;
- қамтамасыз ету ... ... ... ... ... алушының
меншік құқығын растайтын құжаттар;
- несиені қайтаруға ... ... ... ... қызметін жаңадан бастаған, яғни қаржылық есептер және басқа да құжаттар
жоқ ... ... ... ... банк ... ... несиені қайтаруын қамтамасыз
ететін басқа да құжаттар мен ... ... ете ... ... ... тұрақты несиелік қатынаста болатын қарыз алушылар үшін кейбір
құжаттар тізімі қысқаруы мүмкін. ... ... ... ... ... өтініш
жасаған уақытта, банк несиелеудегі оның мүмкіндігін алдын ала бағалау үшін
есеп ... ... ... Онда ... ... мен қарыз
алушының аты-жөні, қызметі және меншік ... ... ... мекен-жайы,
ағымдық және валюталық шот ашқан банктің аты және реквизиттері, негізгі
құрылтайшылар, ол сұрайтын несиенің ... ... және ... ... ... ... ... құрылым және басқа да көрсеткіштер.
Тапсырылған құжаттарды оқып үйрену барысында банк ... ... ... ... ... қабілетін бағалауының шешім қабылдау үшін
аса зор маңызы бар. ... ... есеп ... ... Қарыз алушының несиелік қабілетін талдау кезеңі.
Қарыз алушының несиелік қабілеті – қарыз ... ... ... ... ... және ... көлемде қайтару қабілетін бағалаумен
сипатталады. Несиені қайтара алмау тәуекелі ... ... ... ... ... да банк клиентке несие беруге шешім қабылдаудан
бұрын оның несиелік қабілетін талдайды. Бұл ... ... ... ... алушының несиелік қабілетіне талдау жасау барысында мынадай
факторлар есепке алынады:
- несиеге қатысты ... ... ... ... бере ... ... атынан шығатын тұлғаның құқықтық қуатын анықтайтын ... ... ... ... қарыз алушының іскерлік беделі. Несиелік мәмілеге тиісті беделі ... ... ... қайтаруға дайындығын ғана түсінбейді, сондай-ақ
келісімшартқа байланысты барлық міндеттемелерді ... ... ... алу қабілеті. Банк қарыз алушының несиені қайтаруға жеткілікті
қаражатты табу қабілетіне баға беруі қажет.
Қарыз ... ... алу ... ... ... сату ... шығындарына әсер ететін факторлар есепке алынады. Бұл факторларға:
қарыз алушы кәсіпорынның сапасы, шикізат құны, қызметкерлерінің ... ... ... ... бұл факторларға қоса жарнамалау
тиімділігі, бәсеке ... ... ... ... Несиелік және кепіл туралы келісімшарт жасасу. Қазіргі
несиелеудің басты еркешелігі бойынша банк ... ... ... ... ... ... несиелік шарт жасасу үшін несиелеу субъектісімен
қатынасқа түседі. Несиелеуге байланысты ... ... банк пен ... ... негізінде шешеді.
Несиелік келісімшарт екі жақтың өзара міндеттемелерін ... ... Онда ... ... ... мақсаты және объектісі;
- Несиенің мөлшері;
- Несиені беру мерзімі және қайтару шарттары;
- Несиені қамтамасыз ету формасы;
- Несие үшін төленентін сыйақы ... ... ... және ... қаржылық жағдайын бақылау үшін
қарыз алушының беретін құжаттарының ... ... ... ... ... қызметі.
Несиелік келісімшарттың мазмұнын келісуші жақтардың өздері анықтайды.
Несиелік қатыныстарды ұйымдастыру тәжірибесінде кепіл туралы келісімшарттың
орны ... ... ... шарт кепіл затына байланысты ажыратылады. Кепіл
затына: заттар, бағалы қағаздар, басқа да мүліктер және ... ... ... ... кепіл заттары мынадай топтарға
бөлінеді:
- клиенттің мүліктерінің кепілі:
- Тауарлы-материалдық құндылықтар кепілі;
- Шикізаттар, материалдар, жартылай өнімдер кепілі;
- ... және ... ... ... ... ... ... жасалған бұйымдар кепілі;
- Басқа да тауарлы-материалдық құндылықтар кепілі;
- Бағалы қағаздар ... Сол ... ... ... ... ... кепілі.
- мүліктік құжаттар кепілі:
- Жалгерлік құқық кепілі;
- Авторлық құқық кепілі;
- Жерге құқық ... ... ... ... мәселелер қарастырылады:
- Келісімшарт жасасушы тараптар туралы мәліметтер;
- Келісімшарт заты;
- Кепіл берушінің құқықтары мен міндеттері;
- Кепіл ұстаушының құқықтары мен міндеттері;
- Талап ету ... ... ... ... ... ... басқа мүлік есебінен;
- Кепілге қойған мүліктің бұзылуына байланысты тәуекел жағдайлары мен
кепіл затты ауыстыру;
- Тараптардың жауапкершілігі;
- Ерекше шарттар;
- Дауларды шешу;
- ... ... ... ... келісімшарт жасасушылардың заңды мекен-жайы мен өзге де
мәліметтері.
4 кезең. Несие беру кезеңі. Бұл кезең ... шот ашу, ... ... ... несиені беру тәсілін анықтайтын несиелеуді ұйымдастыру
және техникалық шарттарын қамтиды.
Несиенің көлеміне байланысты әр ... ... ... ... – несие клиенттің шотына толығымен аударылып, ... ... ... ...... алу құқығы қосымша қаражаттарға
деген қажеттіліктің туындауына байланысты біртіндеп іске ... ... ... бір ... ... ... құқығы бола отырып, ол оны алудан бас
тартады.
Несиенің мөлшері оны беру ... ... ... ... ... ... ... және оған сыйақы төлеуіне бақылау жасау –
несиелік операцияның маңызды кезеңі. ... ... ... ... банк қаражаттарының пайдалану ұзақтығына және ... ... ... ... ... ... ... несиені қайтарудың төмендегідей көптеген
варианттары болады:
- мерзімді міндеттемелер негізінде эпизоттық ... ... ... ... және ... ... есеп ... қажеттіліктің азаю шамасына қарай қайтару;
- алдын ала белгіленген сома ... ... ... ... ... ... бірден несиелік қарызды жабуға есептеу;
- несиенің қайтарылу мерзімін ... ... ... қарызды «Мерзімі өткен несиелер» шотына аудару;
- банк резерві есебінен ... ... ... ... қарызды қайтару туралы қарстырылған варианттар бұл процессті
мынандай ... ... ... ... ... ... қайтару;
- Несиені жартылай қайтару .
Қайтару жиілігіне қарай:
- Несиені жүйелі түрде қайтару;
- Несиені бөліп-бөліп қайтару.
Қайтарудың ... ... ... ... Несиені мерзімді қайтару;
- Несиені эпизоттық қайтару.
Қайтарудың мерзіміне қарай:
- Несиені мерзімді қайтару;
- Несиенің уақытын созып қайтару;
- ... ... ... ... ... ... мерзімінен бұрын қайтару.
Қайтару көздеріне қарай:
- Клиенттің меншікті қаражаттары;
- Жаңа ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын шотынан түскен қаражаттар;
- Бюджеттік түсім және т.б.
Несиенің қайтарылуын арнайы құжат арқылы жасауға да, ... ... ... қайтарылуын негіздейтін құжаттарға: клиенттің жазбаша
үкімі, банктің өзінің үкімі, соттың бұйрықтары ... ... ... ... ... ... ... берген үкімі жазбаша да, ауызша
да ... ... ... ... яғни ... ... ... да
жүзеге асырылады.
Несиенің қайтарылуына бақылау жасау үшін банкте ... ... ... ... жүргізеді. Банк қызметкерлері
күнделікті ... ... ... несиелерді қарай отырып, қарыз
алушының есеп айырысу шотынан қаражаттарды шегеруге ... ... ... байланысты төлемдер уақыты жеткен кезде мерзімді
міндеттеменің келесі бетіне ... ... ... Егер де ... ... шоты басқа банкте ашылған болса, несие бойынша қарызды
алушының ... ... ... ... байланысты банк қайтару
мерзімін кейінге қалдыруға рұқсат етуі мүмкін, бірақ бұл ... ... ... ... Сыйақы мөлшері оны төлеу мерзімі және
тәртібі, ... ... ... ... ... ... ай ... тоқсан сайын және т.б. есептелуі және ... ... ... ... ... ... ... айдағы күндер саны – 30, ал жылдағы
360 күнмен алынады.
Банк несиелік келісімшарттың орындалуына, қарыз алушының алған ... және оны ... ... ... ... Оны мақсатта
қарыз алушының шаруашылық қызметіне, оның қаржылық жағдайына талдау ... ... ... ... ... және есеп айырысу құжаттарын,
бухгалтерлік жазуларды, есептік материалдарды ... Осы ... ... ... ... ... ақпараттар түрлері мен басқа да ақпараттар,
сондай-ақ басқа да көздер пайдаланылады. Әрбір банктің өзінің клиенттің
несиелік ісін ... ... ... ... ... өз ... орындамаған қарыз
алушыларға қатысты банк қарыз алушыға әрі қарай несиелеуді тоқтату туралы
ескерту жасауға: несиелік шартында қарастырғандай ... ... ... ... алушы несиелік келісімнің шарттарын ... ... ... банк ... ... ... ... талап етуге құқықты.
Несиелеу процесінде жасалатын бақылау банктің несиелік ... ... ... отырумен де толықтырылады, өйткені банктің несиелік
портфелі оның табыс көзі және ... ... ... ... көзі ... ... несиелеу процесін келесі ұстанымдар арқылы жүзеге асырады:
төлемділік, мерзімділік, қайтарымдылық, коллегиалды ... яғни ... ... шешу мүмкін емес, несиелік қызметтің функцияларын банктің түрлі
құрылымдық бөлімшелеріне бөлу, ... және ... яғни ... мен ... ... ... және сақтауын қамтамасыз
ететін бақылау бөлімшелерінің болуы.
Даму стратегиясына сай банк өзінің несиелік қызметінде келесі ... ... ... ... қара және түсті металлургия, тау-
кен өнеркәсібі, жеңіл өнеркәсіп, энергетика, ... ... ... және ... ... ... ... көрсету саласы.
Банк келесілерді несиелендірмейді:
- Химикалық, биологиялық, ядерлық, термоядерлық қаруландыруды өндіру
мен шығару;
- Сыртқы ортаны ластайтын, ... ... ... ... ... ... ... және дауыс беру алдындағы
компанияларды жүргізетін ұйымдарды.
Банктегі несиелік процесті ...... беру ... және ... төлем қабілеттілігін бағалау.
Клиенттің банкке несие беру туралы ... ... ... ... өкілетті қызметкері (ары қарай несие инспекторы) несие алу
мақсатын анықтайды, несие беру шарттары мен ... ... ... ... ... ... тізімімен таныстырады. Несие беру туралы сұрақты
қарастыру несиенің түрімен соммасына байланысты, бірақ ... ... ... үшін ... бойынша құжаттардың толық пакетін ұсынған
сәттен шешім қабылдағанға дейінгі уақыт – 15 ... күн ... ... алу үшін ... бойынша – 1 ай. Клиенттің өтінішін несие
инспекторы өтініштерді ... ... ... ... ... уақыты
және тіркеу нөмері қойылады.
Клиентке қайтарылатын паспорттың (жеке куәліктің) және ... ... ... ... ... инспекторы жасаған көшірмелерге
немесе түп нұсқалармен салыстырылып тексерілген құжаттарға «көшірме дұрыс»
деп ... ... ... қол ... ... екінші бетінде немесе
парақта несие инспекторы ... ... ... ... Ары ... ... ... клиент ұсынған құжаттарды және ондағы
анкетадағы төлем қабілеттілігін анықтайды және ... ... ... мөлшерін анықтайды.
Мәліметтерді тексеруде несие инспекторы қарыз алушының ... ... ... ... бір тұтас несие бойынша қарыз мөлшерін мәліметтер
базасының көмегімен ... ... ... ... ... сұрау
жіберіледі. Несие беруші бөлімше құжаттар пакетін банктің заң қызметіне
және ... ... ... Заң қызметі құжаттарды дұрыс
рәсімделуі және заңға сәйкестігі тұрғысынан жалдайды.
Қауіпсіздік қызметі ... ... ... ... ... ... ... жұмыс орнын және анкетадағы мәліметтерді тексереді.
Құжаттарды талдау және тексеру ... ... заң ... ... қызметі жазбаша ... ... ... ... ... қозғалмайтын мүлік, көлік құралдарын немесе басқа да
мүлікті алу жағдайында несиелеу бөлімшесі ... ... ... ... ... ... ... бойынша банктің маманын немесе еншілес
кәсіпорынды жұмысқа ... ... ... бойынша маман (кәсіпорын
эксперті) эксперттік қорытынды жасап ... ... ... Несие
шарты бойынша кепілдікке бағалы қағаздарды алу мүмкіндігін және бағалауды
банктің бағалы қағаздар ... ... ... ... ... қорытынды жасалап, несиелеу бөлімшесіне жіберіледі.
Несие бөлімшесі өтінішті, анкетаны, бағалы ... ... ... және ... ... ... бағалы
қағаздармен жұмыс бойынша бөлімге береді.
Тексеру нәтижесі бойынша қорытынды несиелеу бөлімшесіне беріледі.
Қортынды келесі мазмұнды ... ... ... ... ... ... ... қабылдау мүмкіндігі туралы
қорытынды;
- Несие берудің ... ... ... ... ... ... инспекторы қарыз алушының төлем қабілеттілігін жұмыс орнынан
табыс ... ... және ... мәліметтері негізінде анықтайды
(бағалы қағаздар кепілдігіне берілетін несиеден басқасын, ол ... ... ... ... ... ... келесі ақпарат болуы керек:
- Анықтама берген ұйымның толық аталуы, оның пошталық ... ... және ... реквизиттері;
- Сол ұйымдағы қарыз алушының жұмыс істеу ұзақтығы;
- Қарыз алушының қазіргі лауазымы (кім болып істейді);
- Соңғы алты ... ... ... ... ... алты ... ... айлық ұсталған төлемдер түрлері бойынша
ашылып көрсетілген ақпараттар.
Анықтаманы қарыз алушы жұмыс істейтін ... ... ... ... (1 дана). Оны қарыз алушы несиелеу бөлімшесіне ... ... ... берілмейді:
- жұмыскер немесе қызметкер сол кәсіпорында (ұйымда, мекемеде) 1
жылдан кем уақыт істесе;
- ... ... ... ... да ... ... бойынша
жалақының, зейнетақының, стипендияның 50% ұсталатын болса;
- әр түрлі себептермен жұмыстан босайтын болса.
Анықтамаға ұйымның басшысы мен бас ... қолы ... ... бекітіледі. Кәсіпорын басқарушының, бас бухгалтердің фамилиялары
толығымен көрсетіледі. ... бір ... ... ... ... ... ... және бас бухгалтерлер ссуда алу үшін берілген
анықтаманың бекітілген тәртібін ... үшін ... ... ... ... жұмыс істейтін тұлғалар анықтамамен бірге
кәсіпорынның реквизиті, есеп айырысу шотының ашылған уақыты туралы банктен
мәлімет ... ... ... оның ... ... қарастыруда
несие беру мүмкіндігі туралы сұрақты шешуде шешім қабылдау үшін ... ... ... жұмыс орны бойынша азаматтардың алатын табысы;
- Кәсіпкерлік қызметтен түсетін табыс және ... да ... ... Кейбір жағдайларда банктің қалауы бойынша қарыз алушының
жұмыс орнынан алатын табысымен ... ... ... есепке алынуы мүмкін.
Төлем қабілеттілігін есептеуде анықтама мен анкетада көрсетілген
барлық міндетті төлемдер ... ... ... ... ... зиян ... басқа несиелер бойынша қарызды жабу және ... ... ... ... ... ... ... алынған тауарлар құнын жабу төлемдері және басқалар). ... ... ... ... ... ... төлемінің 50% мөлшерінде
алынады.
Несие беру несие келісімінің ... сай ... ... ... де, ... ... да келесі жолмен беріледі:
- қарыз алушының шотына талап етілген дейінгі салым бойынша енгізу;
- қарыз алушының ... ... ... ... ... және басқа да ұйымдарының шоттарын төлеу;
- кәсіпкер-азаматтардың шотына аудару.
Несиені шетелдік валютамен беру тек қолма-қолсыз ақша ... ... ... ... ... ... немесе қарыз алушының пластикалық
карточкасы шотына енгізу арқылы жүргізіледі, ол ... ... ... Несие шартына салым бойынша шот нөмері немесе пластикалық ... ... және шот ... ... ... қажет.
Басқа коммерциялық банктерде ашылған шотқа енгізу жолымен несие
берілмейді. Құрылысқа немесе ... ... ... ... беру ... шот бойынша бірінші операция уақытынан бастап екі жылға
дейінгі ағымда екі ... одан көп ... ... ... ... ... ... несие шартындағы соманың 20%-50%
шегінде анықтауы ұсынылады. Әрбір келесі сомма Қарыз ... ... ... есеп ... соң беріледі. Екі жыл өткен соң несие беру
тоқтатылады. Келісімдегі сомма нақты берілген ... ... ... ... ... ... ұйым шоттарын төлеу жолымен, азамат-кәсіпкерлер
шотына аудару ... ... ... ... ... несиенің бірінші бөлігін
несие келісімі уақытынан 1 ай ағымында алуы ... ... ... бір ... ... банк ... бір жақты тәртіпте бұзады.
Несие қызметкері мәліметтер базасындағы ақпаратқа ... ... ... ... ... несиенің бірінші бөлігін талап етілгенге
дейінгі салым бойынша шотқа немесе қарыз ... ... ... ... ... ... инспекторы келесі жұмыс күнінен
кешіктірмей ... ... ... ... ... ... ... туралы өкілетті тұлғаның қолы қойылған өкім береді.
Өкімге несие келісімінің екінші ... және ... ... ... ... алушының толық аты-жөні, ссудалық шотының нөмері,
салым бойынша шот нөмері немесе пластикалық карточка шотының нөмері және ... банк ... ... сома ... Бухгалтер келісіммен
жедел міндеттеменің дұрыс рәсімделуін тексереді, шарттағы қолдар мен ... ... ... мен ... ... мен ... міндеттемені
салыстырады; тұлғаның жеке шот карточкасын толтырады. Несие сомасын аудару
операциясын ... ... ... ... ... жүргізілген
операция туралы жедел міндеттемеге белгі қойып, несие келісімі мен ... ... ... ... ... ... міндеттеменің
көшірмесін өзінде қалдырады. Ары қарай несие инспекторы бөлім ... ... ... ... мен ... бухгалтердің қолдары бар өкімді
дайындап, несие құжаттарының бірінші ... ... ... ... графигі, жедел міндеттеме, кепілдік келісімдері, сақтандыру ... ... ... ... Егер ... ... арқылы берілсе,
онда операциндық жұмыскер (контролер):
- қарыз алушының паспорты ... өзі ... ... ... ... ... толтырылуын, өкілетті тұлғаның өкімінің ... ... ... ... ... ... құжаттарының дұрыс ресімделуін, ондағы қолдар мен мөрлерді
тексереді.
Өтінішпен қатар қарыз алушы берілетін ... ... ... ол ... және кассалық операциялар бөліміне беріледі.
Жедел міндеттеме мен өтініштің көшірмелері өкіммен бірге несие ісіне
тіркеледі.
Несиені жабу ... ... ... ... ... ... ... бірінші күнінен бастап жүргізіледі. Соңғы төлем келісімде бекітілген
мерзімнен кешіктірілмей төленуі керек.
Қарыз төлеушінің келісім шарты өз ... ... ... ... ... ... болған жағдайда (мысалы, зейнетақы жасына ... ... ... ... ... ... ... бастапқы кезеңінде
жабылатындығы қарастырылады. Бұл жерде ... ... ... ... ... ... ... жас кезеңінде несие бойынша ... ... ... қоса ... ... ... ... зейнетақы жасына келетін кезеңінде несие бойынша бір реткі төлем
сомасы пайыз бойынша соманы қосқанда белгілі көлемнен аспауы ... ... ... бір ... төлем мөлшері келесі бір төлем
мөлшерінен аз ... етіп ... ... жол ... немесе қозғалмайтын мүлік жағыртуға берілетін несие бойынша
қарыз алушының тілегіне орай, оған несиені ... ... ... берілуі мүмкін, бірақ 2 жылдан артық емес.
Пайызды төлеу мерзімі ұзартылмайды. ... ... ... ... ... ... бұрын жабуға құқылы.
Несиенің бөлігін мерзімінен ... жабу ... ... алушы
қарыздың қалған сомасына негізгі қарызды сөндіру бойынша келесі ... ... ай ... ... ... міндетті.
Бағалы қағаздар кепілдігіне берілген несие бойынша қарыз алушы
несиені ... және ... ... ... бір ... ... ... мерзімде жүргізеді.
Қарыз алушы несиені немесе оның ... ... ... ... ... ... ... алынған бағалы қағаздар бөлікпен
қайтарылмайды. Несие ... ... ... ... бен ... толық
жабылып, ақырғы есеп айырысу жасалғаннан кейін мекеме кепілдікке алынған
бағалы қағаздарды қарыз ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздарды қабылдай беру актісі бойынша ... ... ... ... ... несиені жаппаса, мекеме несие
келісімнің күші жойылған ... ... ... ... ... ... ... бойынша қарыз сомасы мен пайызды өндіріп алуды
рәсімдейді
Кепілдікке қалдырған ... ... ... ... ... қарыз бен пайыз жабылғаннан кейін қарыз алушыға қайтарылады.
Несие бойынша қарызды жабу, пайызды төлеу тұрақсыздық айыбы келесідей
жүргізіледі:
- ... ... ... ... ... ... ... арқылы аудару, салым бойынша шоттардан аудару,
жалақыдан, зейнетақыдан ұстап қалу және т.б.
- шетелдік ...... ... ... ... ... ... несиені төлеу несие берілген валюта түрінде
жүргізіледі.
2 «АТФ Банк» АҚ ... ... ... «АТФ Банк» АҚ ісіне (қызметіне) жалпы мінездеме (сипаттама)
«АТФ Банк» АҚ ЖАҚ «Алматылық ... ... ҚРҰБ ... 1995 жылы ... ... Осы жылы да АТФ Банк ҚР ҰБ № 59 ... ... ... ... көрсетілгендей теңге және
шетел валюталарымен операцияларын жүргізуге ... 2001 жылы ... ... ААҚ ... ал 2002 жылы ... «АТФ Банк» ААҚ
болды. 2003 жылы қазанда банкті қайта тіркеуден өткізіп «АТФ ... ... ... ... жыл ... ... Ұлттық Банкінің бағалы қағаздардың
рыногында кастодиалды қызметпен шұғылдануға ... 2003 ... ...... ... ... ҚР ҰБ ... сауда-
қаржылық банкі» ЖАҚ тіркелді және ҚР ҰБ № 59 лицензиясын алып, Қазақстанның
заңнамасымен көрсетілген теңге және ... ... ... жыл ... сауда-қаржылық банкі Visa, EuroCard/MasterCard,
Diner Club, JCB, American Express төлеу карталарымен қызметін бастады.
1997 жыл ... ... ... ... ... ... ашылды. 1997
ж. наурыз Атырау облысы, Құлсары қ.т.к. есеп-кассалық бөлім ашылды. 1997 ... ҚР ... ... ... сауда-қаржы банкін халықаралық стандарттар
бойынша жұмыс істейтін банктердің алғашқы тобына кіргізді. 1997 ж. ... ... ... ... ... жыл ... Шымкент қаласында филиал ашылды. 1998 ж. сәуір
Қостанай қаласында ... ... 1998 ж. ... ... ... ... ... ашылды. 1998 ж. мамыр Еуропа Қайта құру және Даму ... ... ... және орта ... ... ... ... 1998 ж. маусым Астана қаласында филиал ... 1998 ... ... ... филиал ашылды. 1998 ж. қараша Қазақстанда алғаш рет
барлық сатып алғысы келетіндерге өз логотипімен 10 г және 20 г ... ... сату ... 1998 ж. ... ... сауда-қаржы банкі
Германияның Қазақстан Республикасымен жасаған Өкімет аралық ... ... ... ... желісінің (Kreditanstalt ... - KfW) ... ... ... ... 1999 ж. ... ... VISA-Classic, VISA-Gold және VISA-Business халықаралық төлем
жүйесінің карталарын шығара бастады.
1999 жыл ... ... ... ... ашылды. 1999 ж. қыркүйек
Тараз қаласында ... ... ... 1999 ж. қыркүйек Western Union
компаниясымен (АҚШ) бірге әріптестікте әлемнің 170 ... ... ... жеке ... тапсыруымен жылдам ақша аударымдары басталды. 1999
ж. желтоқсан VISA-International халықаралық төлем жүйесінің карталары және
өз логотипімен Altyn ... ... ... бастады.
2000 жыл шілде Алматы қаласында Филиалдар ашылды. 2000 ж. қазан USD 5
000 000 ... ... ... ... ... ... сәтті
орналастырылды.
2001 жыл сәуір қоғам түрі өзгерді: Банк «Алматы сауда-қаржы ... ... ... ... 2001 ж. сәуір Тараз қаласындағы Тараз
ЕКБ Филиал болып ... ... 2001 ж. ... ... ... ... облысы) филиал ашылды. 2001 ж. маусым 400 млн. ... ... ... ... ... акциялары сәтті орналастырылды.
2001 ж. қыркүйек Алматыда №2 есеп-кассалық бөлім ашылды. 2001 ж. ... 20 000 000 ... ... ... және Deutsche ... ... ... қарыз тартылды. 2001 ж. қазан 2000
жылы қазанда шығарылған атаулы купонды облигациялар бойынша USD 5 000 ... ... сома ... ... ... 2001 ж. желтоқсан «Казпромбанк»
АҚ Алматы сауда-қаржы банкіне ... ... ... 2001 ... 1088 млн. ... сомаға жетінші акциялар эмиссиясы тіркелді,
10 000 000 USD көлемде екінші ішкі облигациялар эмиссиясы тіркелді. 2002 ... ... ... №2 ... ... ... ... сауда-қаржы
банкі «Қазақстан Халықтық Жинақ банкі» акционерлерінің біріне айналды.
Қазақстан территориясында банктің өз ... ... жыл ... VISA Virtuon ... ... ... ... наурыз Банктің меншікті ... 2002 ... ... екінші эмиссия облигацияларын орналастыру есебінен 4,5
млрд. теңге тәртібінде 5,9 ... ... ... ... 2002ж. ... Банкі акцияларының 88,15% сатып алды. 2002ж. ... ... ... ... ... ... ... 231,7 млн. астам
теңге мөлшерінде таза пайда ... 2002ж. ... ... «Алматы сауда-қаржы
банкі» ашық акционерлік қоғамы деген атауы «АҚСБанкі» ашық ... ... ... 2002ж. ... «АҚСБанкі» Атырау, Ақтөбе, Маңғыстау
(барлығы республика ... және ... ... ... ынтымақтастық туралы меморандумдарға қол қойды. 2002ж.
қазан «АҚСБанкі» 2001 жылы ... $26,5 млн. ... ... ... мерзімінде толық өтеді. 2002ж. қазан «АҚСБанкі» $40
млн. жалпы ... ... ... ... ... Осы ... банк бір
бір жыл бұрын тартқан бірінші синдикатталған ... ... ... ... ... екі есе көп, ... аз. Жаңа синдикатталған қарыз тағы
да жарты жылға ұзарту мүмкіндігімен бір жылға ... ... ... LIBOR + 2,9 ... жыл ақпан ҚР Ұлттық Банкінен Ақтөбе қаласында филиал ... ... 2003ж. ... ... АҚ ... ... ... «АҚСБанкі»
ашық акционерлік қоғамының еншілес банкі» АҚ қосты. 2003ж. ... ... ... 2,4 есе, 3,1 ... теңгеден 7,6 млрд.
теңгеге дейін ұлғайғандығы туралы жариялады. 2003ж. маусымында ... ... ... ... қаласында «АҚСБанкінің» жаңа ғимараты
ашылды, «АҚСБанкі» $30 млн. ... ... ... ... ... + 2,7 % ... ... бір жылға берілген. Қарыз беруге әлемнің
түрлі елінен 18 ірі банк пен инвестициялық компания қатысты. ING BANK ... ... ... және ... ... ABN AMRO Bank ... ... Қарыз тағы да бір жылға ұзарту мүмкіндігімен бір
жылға берілді. 2003ж. желтоқсан ... АҚ ... ... ... ... банктік заңнамамен қарастырылған операцияларды
теңгеде және шетел валютасында жүргізуге ... ... ... № 239 Лицензиясы алынды, «АҚСБанкі» 2003ж. 11 желтоқсаннан бастап
Visa Gold, Visa Business, Visa Classic, Visa Electron ... ... жаңа ... енгізді. Жаңа қызмет карта ұстаушы ... ... ... карточкалық шоттағы ақша қалдығы туралы ... ... ... ... АҚ ... капиталының 11 590 761 000,00
теңгеге дейін ұлғаюына қатысты ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде тіркелді,
Германия мен Голландияның қаржы институттары ... $10 млн. ... Банк ... Deutsche ... - ... GmbH (DEG) ... ... компаниясымен
және Голландияның Nederlandse Financierings -Maatschappij ... N.V. (FMO) ... даму ... $10 млн ... $5 млн.) ... ... келісімге қол қойды. Қарыз банкке 5
жылға берілді, бұл орайда кредит шарттары ... ... ... ... ... кезеңге ие.
2004 жыл қаңтар АТФБанкі 05.01.2004 ж. бір АҚШ доллары үшін 142,91
теңге мөлшерінде қалыптасқан «Қазақстан қор ... ЖАҚ ... ... ... 450 000 АҚШ ... сомасында атаулы купонды реттелген
облигациялардың екінші шығарылымы бойынша ... ... ... сыйақы
төледі, АТФ Банкі «АҚС – ПОЛИС» СК мен «ОТАН» ЗҚ бірге ... ...... ... ... ... жариялайды. «Әріптес»
бағдарламасы клиенттерге қызмет көрсету сапасын жақсарту үшін ... ... ... ... ... органдарында қайта тіркеуден
өтті, Банктің Өскемен, Павлодар, Астана, ... және ... ... ... ... қайта тіркеуден өтті. 2004ж.
ақпан Банктің Қостанай, Рудный, Лисаковск қалаларындағы филиалдары әділет
органдарында қайта тіркеуден ... ... ... және Ақтау қалаларындағы
филиалдары әділет органдарында қайта ... ... ... ... ... ... органдарында қайта тіркеу процедурасынан өтті,
Банктің және ... ... ... ... ... аудиторлық тексеруі аяқталды. Тәуелсіз аудитті жүргізген –
«Эрнст энд Янг ... ... ... тыс жалпы жиналысы өтті.
Күн тәртібінің «Ғаламдық ... ... ... (GDR) мәселесі
бойынша акционерлердің кезектен тыс жалпы ... ... ... ... беру ... – бір ... АТФ ... 2004 жылғы 1
наурызда банктік заңнамамен қарастырылған операцияларды ұлттық және шетел
валютасында жүргізуге Қазақстан Республикасының Ұлттық ... жаңа № ... ... 2004ж. сәуір Moody's рейтингтік агенттігі АТФ Банкінің
ұзақ мерзімді депозиттік рейтингісін «тұрақты» болжаммен Ba1 деңгейге ... Банк ... ... ... $100 млн. жалпы сомаға еуро
облигациялардың дебюттік шығарылымын орналастырды. «S» ережелері ... ... (АҚШ ... инвесторларға сату
құқығынсыз) 8,5% жылдық мөлшерінде купон ... ING bank ... ... ... және ... кепілгері болды.
2004ж. сәуір АТФ Банкі «Отан» ашық жинақтаушы зейнетақы қорының» негізгі
акционерлерінің біріне айналды. 2004ж. ... ... қор ... бірінші
эмиссиядағы «АТФ Банкі» АҚ халықаралық облигацияларын «А» санатта KASE
бағалы ... ... ... енгізді. KASE облигацияларға ATFBe1
сауда коды ... 2004ж. ... 2004 ... 14 ... ... ... ... конференциясы өтті. ... ... ... ... ... Республикасы)» ААҚ
акцияларының 34,4% ... алуы ... ... «АҚСБанкі активтері $1
млрд. асты».
2005 жыл «АТФ Банк» АҚ пен «Тұрар Рысқұлов атындағы ... ... АҚ ... ... ... туралы Меморандумға қол
қойылды. Қол қойылған меморандумда негізгі тапсырма елдің ... ... ... ... ... кеңейту юолып табылады. Әлемдік
қаржылық басылым «EUROMONEY» АТФ Банкті Қазақстандағы кіші және орта бизнес
үшін жақсы банк және ... ... ҚР ... ... деп ... жыл 2005 ... нәтижесіне байланысты Қазақстанның
тұтынушыларының Ұлттық Одағы АТФ Банкін – ... ... ... ... ... ... Халықтың Сапа Белгісі мен
«Қазақстанның кіші және орта бизнесінің дамуына ... ... жыл Bank ... AG (Орталық және Шығыс Еуропадағы
коммерциялық және банктік операциялары үшін UniCreditGroup бөлімшесі) және
«АТФ ... АҚ жеке ... АТФ ... мажоритарлы акциялар пакетін
иемдену туралы келісімге қол қойылды. Австрияның Кредитанштальт Банкі (ВА-
СА) Орталық және Шығыс Еуропадағы ... және ... ... UniCreditGroup бөлімшесі «АТФ Банк» АҚ жалпы шығарылған акционерлік
капиталының 91,8 % иемдену процесін ... ... ... ... млн АҚШ ... ... «АТФ ... және оның еншілес ұйымдары («Группа») Қазақстандағы,
Ресейдегі, Қырғызстандғы және ... ... және жеке ... ... ... ... Қазақстандағы инвестицияны басқару бойынша
қызметтер, ақшаларды инкассалау, зейнетақы активтерін ... ... ... Банк халықтан салымдар алады, қарыздар береді,
Қазақстанда және шетелдерде төлемдерді жүзеге асырады, ... ... ... ... және ... пен ... басқа да банктік қызметтерін көрсетеді.
Банк міндетті сақтандыру салымы жүйесінің мүшесі болып табылады. Жүйе
2006 жыл 7 ... ... ... ... банктердің міндетті
сақтандыру салымы туралы» ҚР заңымен сәйкес жүзеге ... және ... мен ... ... ... мен реттеу жөніндегі агенттік
реттейді. Банктік лицензия ... және ... ... әр бір жеке ... жеке ... ... 700 мың ... дейін сақтандыру банктің
міндеттемесін жабады.
Банк Қазақстан қор ... ... ... листингке қосылды
және оның бір қатар ұзақ ... ... ... ... ... қор биржаларында тіркелген. 2008 жылы 30 маусымындағы жағдай
бойынша банктің Қазақтанда орналасқан 20филиалы бар (2007 жылы 31 ... ... 1 – 30 ... ... ... ... акцияның 5%
иеленеді
|Акционерлер |2008 ж, % |2007 ж, % |2006 ж, % ... ... ... АГ» |99,8 |99,7 |87,2 ... |0,2 |0,3 |12,8 |
| |100,0 |100,0 |100,0 ... ... АҚ-нан алынған мәлімет ... жыл ... ... Кредитанштальт банкі АГ» («БА-КА»),
«ЮниКредитГрупп» мүшесі банктің жай ... ... ... 95,6% және ... ... жалпы шығарылған мөлшерінің
84,9% алып бітті. 2007 жылы желтоқсанда БА-КА аздықтың 4,1% қосымша ... ... 2008 жылы ... ... жай ... ... ... отырып, өзінің үлесін жарияланған және шығарылған акциялардың жалпы
мөлшерінде 99,8% өсірді.
Кесте 2 – Еншілес ұйымдар
|Еншілес |2008 ж, |2007 ж, |Ел ... ... ... |
|компания |% |% | |күн | |күн ... ... |100,0 |100,0 ... ж, ... ж, ... | | |н ... |я |мамыр |
Кесте 2 – ... |100,0 |100,0 ... ж, ... ж, |
|Инкассация» | | |н ...... ... | | | | | | ... Банк»|100,0 |100,0 |Ресей |1992 ж, |Банк |2005 ж, ... | | | ... | ... ... ... |100,0 |100,0 ... ж, ... |2006 ж, |
|Б.В.» | | |д ... ... |
| | | | | ... ұйым | |
|«АТФ |95,8 |94,2 ... ж, ... |2005 ж, ... | |ан ... | ... ААҚ | | | | | ... ... ЖЗҚ |83,1 |83,1 ... ж, ... ж, ... АҚ | | |н ... ... |желтоқ-сан|
|«Сохиб-кор |75,1 |75,1 ... ж, ... |2007 ж, ... ААҚ | | |н ... | ... |
|Ескерту – «АТФ Банк» АҚ алынған мәлімет ... жылы ... 6 ай ... банк ... ААҚ ... қосымша акцияларды 662 066 теңгеге иелену арқылы 94,2%-дан 95,8%-ға
дейін өсірді.
Есеп беру сегменттерін бірінші бөлу салалық сегменттер бойынша жүзеге
асырды, ... ... мен ... ... ... мен көрсетілетін қызметтер арасындағы айырмашылық әсер етеді. Есеп
беру ... ... бөлу ... аймақтар бойынша жүзеге асырды.
Операциялық компаниялар өндіретін өнімдер мен ... ... ... ... және ... ... Әр бір ... әр
түрлі өнімдер және әр түрлі ... ... ... ... ... ... саналады.
Басқару мақсаттары үшін Группа келесідей операциялық сегменттер
бойынша ұйымдастырылған:
Бөлшек банктік ... Жеке ... ... жұмыс
істеу, үйге,
тұтынушылық қажеттіліктерге
қарыздар ... ... ... ... ... қаражаттарын
аудару бойынша
қызметтерді беру.
Корпоративтік банктік қызметтер Қарыздар беру, мекеме-клиенттер
мен заңды тұлғаларға
ағымдық шоттар
мен депозиттер ашу.
Басқалар ... ... ... ... ... ... бағалы
қағаздар және сауда
бағалы қағаздармен
транзакциялар мен
шоттар.
Кесте 3 – Бухгалтерлік баланс
|Активтер |2008 жыл |2007 жыл |2006 жыл ... ... және оның ... ... ... ... | | | ... резервтер ... ... ... ... мекемелердегі |6 656 363 |4 994 258 ... ... | | | ... бағалы қағаздары |15 564 100 |31 042 793 |169 649 201 |
|Сату үшін қолда бар ... ... ... ... ... | | | ... | | | ... қарыздар |811 235 832 ... ... ... ... ... |5 943 234 |1 063 011 ... ... активтер | | | ... ... ... |25 089 322 |16 802 169 |
|Басқа ... ... ... ... ... ... ... 080 |984 654 421 |1 047 338 196 |
|Міндеттемелер | | | ... ... ... |412 062 |3 682 363 ... мекемелерінің |286 995 595 ... 417 ... 877 ... | | | ... ... |361 111 150 ... 239 ... 801 ... ұзақ ... ... 756 ... 265 |137 608 310 |
|бағалы қағаздар | | | ... ... |55 870 202 |55 027 555 |30 507 560 ... акциялар |- |1 754 773 |- ... 3 – ... ... |187 040 |595 759 |227 482 ... ... салығы | | | ... ... | | | ... |389 167 |323 239 |521 065 ... ... |3 277 602 |2 292 648 |1 496 586 ... ... |923 726 322 |909 753 957 |990 113 035 ... | | | ... ... |73 770 491 |44 130 644 |30 200 005 |
| ... ... |15 400 000 |13 766 963 |15 400 000 ... ... |14 390 729 |333 799 |879 035 ... ... ... |242 185 |242 185 |242 185 ... ... |3 352 900 |15 023 873 |10 159 737 ... ... ... 305 |74 297 464 |56 798 613 ... ... жалпы | | | ... | | | ... ... |613 453 |603 000 |426 548 ... ... ... 758 |74 900 464 |57 225 161 ... ... мен |1 031 496 080 |984 900 464 |1 047 338 196 |
|капитал | | | ... – «АТФ ... АҚ ... ... ... ... ... 4 – Түсімдер мен шығындар туралы есеп беру
|Пайыздық табыстар |2008 жыл |2007 жыл |2006 жыл ... ... |53 667 777 |43 798 127 |46 354 928 ... ... |3 253 268 |5 696 069 |1 585 432 ... | | | ... үшін қолда бар |664 914 |699 339 |1 358 241 ... ... | | | ... | | | |
| |57 585 959 |50 193 535 |49 298 601 ... ... ... |1 302 396 |3 176 511 |3 225 111 |
| |58 888 356 |53 370 046 |52 523 712 ... шығындар | | | ... ... ... 970) |(16 032 284) |(9 159 941) ... ... ... 038) ... 891) ... 737) |
|қаражаттары | | | ... 4 – ... ұзақ |(7 323 895) |(6 815 347) ... 961) |
|мерзімді бағалы | | | ... | | | ... ... |(2 058 195) |(1 903 045) |(1 903 454) |
| ... 098) ... 567) ... 093) |
|Таза пайыздық табыс |18 038 258 |15 061 476 |17 640 619 ... ... ... 413) |(6 725 610) |(7 236 400) ... ... | | | ... ... |5 689 845 |8 335 869 ... ... | | | ... ... | | | ... ... ... | | | ... мен ... |4 503 897 |3 981 930 |4 620 225 ... ... | | | ... мен ... |(358 893) |(286 958) |(592 788) ... ... | | | ... ... қағаздары |4 145 004 |3 694 972 |4 657 927 ... таза ... | | | ... үшін ... бар |(296 673) |(116 167) |(15 206) ... ... | | | ... ... таза | | | ... | | | ... ... | | | ... ... | | | ... ... | | | ... ... |2 605 179 |2 290 969 |1 989 546 ... ... |(725 986) |(859 513) |(818 161) ... қызметінен |- |863 960 |817 117 ... | | | ... емес |697 000 |648 002 |6109 056 ... мен ... | | | ... ... | | | ... таза ... | | | ... 4 – жалғасы
|Басқа табыс |429 428 |66 351 |303 421 ... ... |2 034 268 |2 826 099 |3 363 608 ... табыс |1 633 651 |6 289 360 |4 596 190 ... ... | | | ... табыс | | | ... ... |1 430 835 |(2 201 276) |2 057 344 ... ... | | | ... | | | ... беру кезіндегі | | | ... | | | ... ... ... |4 088 084 |4 295 410 ... ... келіп |28 508 |47 998 |32 733 ... | | | ... ... | | | ... ... табыс |136 |171 |181 ... | | | ... ... ... |- |- |181 ... | | | ... ... 401) |(3 795 892) |(5 424 267) |
|Басқа операциялық |(4 262 357) |(3 017 422) |(3 430 174) ... | | | ... ... |(505 767) |(479 648) |(618 355) ... ... | | | ... | | | ... және амортизация |(914 188) |(634 923) |(855 772) ... ... және |(53 753) |(340 075) |(179 277) ... | | | ... ... |- |(299 620) |(442 865) ... | | | ... шығындар |(10 235 466) |(8 567 580) ... 710) ... – «АТФ ... АҚ ... ... көрсеткіші негізінде ... ... 14 жыл ... «АТФ ... банк ... ... елеулі табыстарға жетіп, 2500 адам еңбек ететін осы заманғы
компаниялардың ... ... ... ... Бұл топ өз ... ... ... түрлерін, оның ішінде ... ... ... қамтамасыз ету қызметтерін де ұсынады. Бұл қызметтерді әріптес
ком-паниялар: «АТФ - Лизинг», «АТФ - Полис» және «Отан» АЗЖҚ ... ... қоры ... «АТФ Банк» акционерлік қоғамы Қазақстанның қаржы қоры
және валюта нарығында жетекші орында тұр. «АТФ ... ... ... ... аса ірі ... ... үштігіне кіреді. «АТФ
Банк» қызметінің негізгі көрсеткіштері – ... ... 2006 ... ... банк ... 8 ... 237 ... АҚШ долларына
жетті, меншікті капиталы 503 миллион 460 мың АҚШ долларын құрады, пайдасы
47миллион 449 мың АҚШ ... ... Қол ... нәтижелер – банктің
әмбебап қаржы мекемесі ретінде таңдап ... ... ... дәлелі.
«АТФ Банк» АҚ әртүрлі қаржылық және қоғамдық ұйымдармен ... ... ие. ... ... ... және ... инвестициялық қорлар, заң компаниялары, рейтингтік ... ... және ... ... ... ... ... сәттер қарастырылады: «АТФ Банк» АҚ
туралы қысқаша мәліметтер, негізгі өнімдері, атап айтсақ – ... ... ... салымдар, ұсынылатын несиелер және ... ... ... ... ұсынылатын несиелері; банктің рейтнгісі;
болашаққа даму ... ... ... ... ... ... құжаттамалар, баланстар, бағдарламалар, ... ... ... ... ... ... ... банкі» жабық акционерлік қоғамының негізі 1995
жылы қаланды. Банктің ... ... 1996 ... ... ... Біраз уақыт өткен соң 1997 жылғы 30-маусымда қоғам бағалы
қағаздармен операциялар ... ... ... 2001 жылғы 15-наурызда
акционерлердің жылдық жалпы жиналысымен қоғамның ... ... ... ... ... ... Оны ... мақсатында 2001 жылғы 12-сәуірде
Банк әділет органдарында «Алматы сауда-қаржы ... ашық ... ... ААҚ) ... ... Республикасының қаржы рыногындағы «АСҚБ» ААҚ-ң ... ... ... бір ... ... оған 2001 жылдың
тамызында өткізілген «Қазөнербанкі» ААҚ қосу болды ... ... ... шешімі екі банк акционерлерінің кезектен тыс жалпы жиналысында
қабылданған). «АСҚБ» ААҚ қосу нәтижесінде жаңа ... ие ... мен ... арта түсті.
2001 жылғы желтоқсанда Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі бас офисі
Қостанай қаласында орналасқан ... ... ... ... банкін сатып
алуға келісімін берді. Бастапқыда ... ... ... ... банк ... құрылған «АСҚБ» ААҚ өзінің өрісін кеңейтті.
Сондықтан 2002 жылғы ... ... ... жылдық жалпы
жиналысында «Алматы сауда-қаржы ... Ашық ... ... Ашық ... ... («АСҚБанкі» ААҚ) етіп өзгерту туралы
шешім қабылданды. 2002 жылдың 22-маусымында банк ... ААҚ ... ... ... 2002 ... ... ... Республикасының
Ұлттық Банкі «Банк Апогей» ААҚ қосу ... ... ... ... ... берді. Содан соң «АСҚБанкі» ААҚ мен ... ... ... ... ... бірлескен шешімімен (2003 жылғы 17-наурыздағы хаттама
1(29)) ... ААҚ ... ... мен толықтырулар енгізіліп, олар
қолданбалы заңнамаға сәйкес тіркелді.
2003 ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қайта тірке утуралы Куәлікті ... оның ... ашық ... ... ... ... қоғамы болып
атауын өзгертті (Бұдан әрі- Банк).
Қазіргі кезде капитал мөлшері бойынша орташа деп есептелетін жан-жақты
АСҚБанкі ... ... ... ... газ және алтын өндірушілер,
сонымен қатар шағын бизнес кәсіпорындарының кең тобы ... ... ... ... ... банк ... кең шоғырын ұсынады- теңгеде және
шетел валютасында кредиттеу, депозиттерді ... ... ... ... ... айырбастау, кредит карточкалары бойынша қызмет
көрсету, ұлттық және халықаралық инвесторларға ... ... да ... ... 1999 жылғы 1-қаңтардағы жағдайы бойынша
«АСҚБ» ААҚ-да заңды тұлғалардың 2 146 есепшоты, жеке ... ... ... 2004 ... 1-қаңтарында «АСҚБанкі» АҚ салымшыларының саны
заңды тұлғалардың 17 465 есепшотымен және жеке ... 30 ... ... ал 01.07.2004 ж. есепшот саны сәйкесінше 19 381 және
32 986 болып өсті. Бұл ... ... ... ... ... ... ... «АСҚБанкі» АҚ-ң корпоративті ... ... ҰК» АҚ, ... АҚ, ... АҚ, «Қазақстан темiр
жолы» ҰК» АҚ, «КЕГОК» ААҚ ... ... ... орта және ... ... ... ... іс жүзінде саудалық қаржыландыру, коммерциялық кредиттеу, бөлшек
бизнес, ... ... ... ... банк ... ... ... филиалдардың жүйесі мен олардың депозиттік қорларын
кеңейтті. Осылайша, 1998 жылы 6 филиал және 2 КЕБ ... ... ... ... ... Банк ... саны 11-ге және КЕБ-ң саны 9-ға дейін
өсті.
Банк бастапқы диллер ретінде де және инвестор ... де ... ... ... белсенді қатысушысы болып табылады. 2000 жылдан
бастап АСҚБанкі мемлекеттік бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... бірі болып танылды.
1998 жылдан бастап АСҚБанкі Еуропалық ... құру және Даму ... ... ... ... ынтымақтасып отыр:
1. Шағын және орта бизнесті қаржыландыру ... ... ... ... (Trade ... ... Астық қолхаттарының бағдарламасы
Банктің негізгі бизнесі шикізат қорлары мен халық тұтынысы тауарларының
экспорт-импортымен ... ... ... несиелеу болып
табылады. Күрт өзгеріп отырған экономикалық жағдайлар мен ... ... ... ... ... ... дамытуға және
Қазақстанда қорлық рыноктың инфрақұрылымын әрі ... ... ... қаржы қызметінің және бірқатар ірі корпоративті клиенттерді
(мұнай, металлургиялық, құрылыс, қонақүй және ... да) ... ... ... ... Банк ... ... еліміздегі ірі
банктердің ондығына кіреді және активтерінің көлемі бойынша №4 банк ... ... ... ... ... ... жағдайлардың
құбылу болжамына байланысты Банктің ... ... әрі ... ... ... және оның ... ... жағдайын қамтамасыз етуге
бағытталған кезеңге оның қызметін қайта капиталдандыру және ... ... ... 2 Заңды тұлғаларды несиелеу механизмі.
Несиелеу механизмін кеңес ... ... ... ... ... ретінде бөліп қарастырады.
Несиелеу механизмі – несиенің берілу және қайтарылу әдіс-тәсілдерін ... ... ... ... қозғалысына бақылауды ... ... ... ... ... айтқанда несиелеу механизмі
несиені пайдалану механизмін білдіреді. Несиелеу механизмі – бұл ... ... тану ... ... Бұл ... тәжірибеде нақты
әрекет ететін, өзінің субъективтік сипаты бар механизм. Несиелеу механизмі
өзінің мәні жағынан несиелік ... ... ... ... механизмінің құрамы төмендегідей құрамдас бөліктерден
тұрады:
- несиелік әдістері және ссудалық шот түрлері;
- несиелік мәмілені құжаттау;
- несиенің мөлшерін белгілеу;
- ... беру ... ... ... тәртібі;
- несиелеу процесіне жасалатын бақылау;
- кепіл заттарын бағалау және іске асыру.
Несиелеу әдістері – ... ... және ... ... ... ... несиенің кәсіпорындардың қаражат айналымының
шеңберіне ... ... ... ... ... ... ... тәжірибеде несиелеудің екі
әдісі қолданылған :
- қалдық бойынша;
- айналым бойынша.
Қалдық бойынша несиелеу барысында несие ... ... ... тығыз байланысты болды. Ондай құндылықтарға: әр
түрлі тауарлы-материалды құндылықтар, аяқталмаған өндіріс, ... ... ... ... және жөнелтілген тауарлар жатады. ... ... өсуі ... ... ... ... ал ... азаюы
несиенің сол мөлшерде қайтарылуын талап етті. Мұндай несиелеу әдісінде
несие компенсациялық сипатта болды, ... ... ... ... мен ... ... ... жоғары бөлігіне жұмсалған
меншікті қаражаттарының орнын ... ... ... ... ... ... бойынша берілді.
Айналым бойынша несиелеу (тауар ... ... ... ... ... материалдық құндылықтар айналымымен анықталады. Мұнда несие
төлемдік сипатқа ие болды, ... ... ... ... ... ... ең бастысы, зайымдық қаражаттарға деген қажеттілік туындаған кезде
жүзеге асырылды. Сөйтіп, айналым бойынша ... ... ... ... ... ... арнайы ссудалық шоттар бойынша беріліп
отырған. Демек, бірінші әдіс ... рет ... ... ... ссудаларды үнемі беріп отыру үшін қызмет етумен қатар, халық
шаруашылығының қорларының ... ... және ... ... ... роль ... бойынша несиелеу әдісі нарықтық жағдайға өтумен байланысты өзінің
тәжірибелік маңызын жоғалтты, өйткені 80-ші жылдардағы банкті реформалаудың
бірінші ... ... саны көп ... ... ... ... механизмі бойынша ірі объектілерді тек айналым ... ... ... ... аяқталды. Мұнда, айналым бойынша
несиелеуге жиынтық қорлар мен өндіріс шығындары бойынша ... ... ... ... ... іс ... ... барлық
салалары өткізілді. Қазіргі жағдайда мұндай тәртіпте өнеркәсіптік, көлік,
құрылыс, ауыл шаруашылық, сауда және ... ... ... ... ... ... несиелеу әдісінің үш ... :
- ... ... несиелеу әдістері;
- қалдық бойынша несиелеу әдістері;
- айналым-қалдықтық.
Айналым ... ... ... ... несиелеу объектісінің
айналымындағы қозғалысын жалғастырып ... ... ... ... оның ... ... ... аванстайды. Ссудаға деген
объективтік қажеттілікті ұлғайту шараларына байланысты ... ... ... ... ... ... ссуда қайтарылады. Бұл әдіс негізінен
несиенің қозғалысымен қажеттілікті ... ... ... ... үздіксіз қамтамасыз ететін, яғни үздіксіз ... ... ... ... бойынша несиелеу барысында несие ссудаға деген қажеттілікті
туындататын тауарлы-материалды құндылықтар мен ... ... ... ... бұл жағдайда тауарлы-материалды ... ... ала ... компенсациялау тәжірибесінде беріледі, ал
қажетті материалдарды сатып алу шығындары авансылау үшін берілмейді. Қалдық
бойынша несиелеуде ... ... ... ... ... ал
айналым бойынша несиелеуде объектісі толығымен ... және ... ... ... іс ... ұштасуының нәтижесінде
айналым-қалдықтық әдісі түзіледі. Мұндағы бірінші кезеңде ... ... ... ... несие берілсе, ал ... ... ... ... ... өтеледі. Бірінші кезеңде ... ... ... ... ... ... ... бастапқы
кезеңінде берілсе, ал екінші кезеңде несие клиенттің банк ... ... ... ... ... несиені беру және қайтаруға арналған ссудалық шоттар
формаларын анықтауға негіз болады. Несиенің ... ... ... ашқан ссудалық шотында көрсетіледі.
Ссудалық шот – клиенттің банктен олған ... ... ... яғни ... берілуі мен қайтарылуы көрсетілетін шотты
білдіреді.
Несиенің ... мен ... ... ... ортақ біртұтас
сызбасы барысында ссудалық шоттар өзара бөлінеді:
- ашылу мақсатына қарай;
- айналыммен ... ... ... ... қарай ссудалық шоттар депозиттік-ссудалық болып келеді.
Мұндай жағдайда, ... ... ... ... ... ... ... қойған кезде ғана белгілі бір мөлшерде несие ... ... Егер бұл ... ... қалдық шықса, онда ол депозиттік ... ... ... мен ... ... ... ... шоттардың үш типі болуы
мүмкін:
1. айналым-төлемдік;
2. қалдықты-компенсациялық;
3. айналым-қалдықтық.
Осы үш типі мәні жағынан несиелеудің үш ... ... ... ... ашу ... ... әр ... қажеттіліктерге
байланысты төлем құжаттарын: ... мен ... ... жалақыға
берілетін чектерді, берешек қарызды өтеуге, салықтар мен ... ... ... ... ... тапсырмаларын төлеуге мүмкіндік алады.
Клиент барлық төлемдерді төлеуде қалдықты-компенсациялық шотты пайдалана
алады. Клиенттің қанша несиелеу ... ... ... ... шоты ... ... Бұл ссудалық шот алдындағы екі ссудалық
шотқа қарағанда біршама қолайлы және көп ... ... ... Сол ... ... белгілі бір мақсатқа берілуі қатаң қадағаланады.
Айналым-төлемдік ссудалық шоттың ерекше бір түрін контокорренттік шот
құрайды.
Контокоррент шоты – банктік ... ... ... ... несиелік
және төмен қабылеті бар қарыз алушыларға несие беруде активті-пассивті
(есеп айырысу-ссудалық) шоттарды біріктіре отырып, пайдалануын ... шот банк ... ең ... ... ... Оның ... жағы
бойынша клиенттік өндірістік қызметіне және пайданы бөлуіне байланысты
барлық төлемдер, ал кредитіне клиенттің есебіне ... ... және ... ... ... ... Бұл ... кредиттік қалдығы клиенттің сол
уақытта айналымда бар меншікті қаражатын, ал дебеттік ... ... ... тартылғандығын, яғни ол бойынша пайыз төлеп отырғандығын
көрсетеді.
Қарыз ... ... ... ... ... ... ... деңгейлі банктер оларға ссудалық шоттар ашады: жай және арнайы.
Арнайы ссудалық шоттар шаруашылық ұйымның төлем айналымының үлкен бөлігін
несиенің көмегімен ... ... ... және ... ... ... болатын қарыз алушыларға ашылады. ... ... ... шоттар бойынша тауарлар қорлары айналымына байланысты ... ... ... ұйымдары, сонымен қатар сату-жабдықтау ұйымдары несиеленеді.
Кәсіпорынға тек бір ғана арнайы ссудалық шот ашылуы мүмкін. Бірақ та банк
кәсіпорындағы жекелеген қандай-да бір ... ... ... ... деп санаса, онда оған жай ссудалық шоттар ашуға ... ... ... ... бір рет ссудалар беру үшін ғана банктік тәжірибеде
қолданылады. ... ... ... ... ... ... ... мерзімде мерзімді міндеттеме-тапсырмалар негізінде ... ... ... ... бір ... ... ... бойынша несиені
пайдаланса, онда оған бірнеше жай шоттар ... ... және ... ... шартпен, әр түрлі мерзімге және әр ... ... ... ... ... ... алуда қарыз алушылардың алған ссудаларын ... банк ... ... ... маңызы бар.
Несиелеу механизмінің екінші құрамдас бөлігі – ... ... ... ... банк пен ... ... ауызша келісім жасалып,
оның соңы банкке ... ... ... өтініштің жазбаша түрде
несиенің мақсатын көрсете ... ... ... ... ... ... ... және оның несиелік ... ... ... ... ... ... ... да, банк клиенттен
оның қызметі жайлы соңғы екі-үш ... жыл ... ... кәсіпорынның
балансын, қажет болған жағдайларда таяу айдағы күнге жасалған балансын
талап ... ... ... қоса банкке пайда және зиян ... ... ... ... ... ... Клиенттің белгілі
мақсатқа несие алуға, оның қажетті мөлшерін, сыйақы мөлшерін және ... ... ... ... ... негіздейтін техникалық-
экономикалық негіздемесі немесе бизнес жоспары болуы тиіс.
Банк пен ... ... ... ... ... ... мен міндеттерін белгілейтін маңызды құжат – ... ... Онда екі ... ... және заңи ... ... ... белгіленген несиелік шарттың арнайы формасы
жоқ. Ал, ондай формалар Германия, Австрия сияқты ... ... ... ... ... ... келісім-шарт жасалады. Іс жүзінде,
егер кепіл ... ... ... ... онда міндетті түрде кепіл
туралы келісім-шарт жасалуға тиіс.Кейде ол нотариалды түрде куәландырылуы
да мүмкін.
Несиелеу процесі ... ... ... ... да ... ... бір ... кепілдемесін, әр түрлі орындардан берілген анықтама
қағаздарды) тапсырады.
Несие банктің ... ... ... үкім ... ... Бұл қызметкер ретінде: банктің басшысы, оның орынбасары, несиелік
департамент бастығы, несиелік бөлім ... және ... ... ... ... ... ... берілуі туралы үкім
клиенттердің шоттары бойынша есеп - ... және ... ... ... бөлімге түседі. Онда клиенттің аты-жөні, несиенің
сомасы, несие беретін шоты көрсетіледі.
Үкім несиенің бағытын белгілейді. Бағыттарына ... ... ... ... ... ... ссуда клиенттің есеп-айырысу шотына аударылады;
2. ссуда ... ... ... тауарлы және тауарлы емес
операциялары бойынша әр ... ... ... төлеуге беріледі;
3. ссуда бұрын берілген несиелерді қайтаруға беріледі.
Жалпы, клиентке берілетін несиенің мөлшері ... ... ... ... ... ... негізінде беріледі. Бұл
келісімде жазылған сома клиент үшін алуға ... ең ... ... Бұл сома ... мәні ... несиелеу лимиті болып табылады.
Несие мөлшері мыналарға:
- қарыз алушының төлем айналымындағы алшақтыққа;
- несиенің қамтамасыз етуіне ... ... ... ... және ... өтімділік дәрежесіне;
- маржа деңгейіне;
- тәуекел дәрежесі мен банктің клиентке сенім дәрежесіне;
- банктегі бар ресурс көлеміне ... ... ... бұл ... қамтамасыз ету құнымен және банктің
клиентке деген сенім ... ... ... ... бір ... бөлігі – несиені қайтару тәсілдері.
Оның бірегей жасалған үлгісі жоқ. Оның ... ... ... ... міндеттемелер негізінде эпизодтық қайтару;
2) меншікті қаражаттардың жинақталуының және ... ... ... қажеттіліктің азаю шамасына қарай қайтару;
3) алдын ала белгіленген сома негізінде жүйелі түрде қайтару;
4) түскен ... ... ... ... жабуға есептеу;
5) несиенің қайтарылу мерзімін созу;
6) мерзімі өткен қарызды «мерзімі өткен ... ... ... банк ... ... мерзімі өткен ссудаларды шегеру.
Несиенің қайтарылуын арнайы құжат арқылы немесе қағазсыз, яғни байланыс
каналдары арқылы да ... ... ... ... ... ... жазбаша үкімі, банктің өзінің үкімі, ... ... ... ... ... ... де несиелеу механизмінің
құрамдас бөлігіне жатады. Кепілді пайдалану кепіл ... ... ... механизмі – кепіл туралы шартты дайындау, жасау және орындау
процесін білдіреді.
Кепіл механизмін іске ... ... ... жататындар: кепіл заты
мен түрін таңдау, кепіл затын бағалауды жүзеге ... ... ... ... және ... ... ... механизмінің құрамдас элементі – несиені беру ... ... ... ... несиелік процесті келесі ... ... ... ... комитетке дайындау ... ... ... ... ... |
|Несиелік |
|комитет |
| ... ... ... ... ... |
|Мониторинг. |
|Мерзімі өткен ... ... ... ... ... ... 1 – несиелеу механизмі
Несие беру процесінің 1-кезеңінде банкке келіп түскен несиеге деген
өтінішті қарайды. ... ... ... алушы мен сұралатын несие туралы
негізгі мәліметтер: мақсаты, ... ... ... мүмкін болар
қамтамасыз ету мүлкі көрсетіледі.
Тапсырылған құжаттарды оқып үйрену барысында банк қарыз алушының ... ... ... бағалаудың шешім қабылдау үшін аса маңызы бар.
Бағалау техникалық-экономикалық есеп негізінде ... ... ... ... ... ... ... қарыз
алушының алған ссудасы бойынша қарызды уақтылы және ... ... ... ... ... несиелік қабілетіне талдау ... ... ... ... ... ... ... қабілеттігі. Қарыз алушыға ссуданы бере отырып, оның
атынан шығатын тұлғаның құқықтық ... ... ... ... танысуға тиіс;
2. қарыз алушының іскерлік беделі. Ол қарыз алушының қарызды қайтаруға
дайындығын ғана емес, сондай-ақ ... ... ... ... ... табыс алу қабілеті. Оны анықтау барысында сату ... ... ... әсер ... ... ... ... Бұл
факторларға: ... ... ... мен ... сапасы, шикізат құны,
қызметкерлерінің біліктілігі ... ... ... ... ... ... ... басты ерекшелігі бойынша банк қарыз алушының несиелік ... ... ... ... шарт ... үшін ... субъектісімен
қатынасқа түседі. Барлық сұрақтарда банк пен қарыз алушы ... ... ... ... ... ... Бұл ... банктер оның типтік формаларын пайдаланады. Несиелік келісім-шартта
несиелеу мақсаты, обьектісі, оның мөлшері, ссуданы беру ... ... ... қамтамасыз ету формасы; несие үшін төленетін сыйақы
мөлшерлемесі; қарыз алушының беретін құжаттарының ... ... ... және несиелеу процесіндегі банктің бақылау қызметі көрсетіледі.
4-кезеңде нақты несиені беру ... ... ... Бұл ... ... ... ... беруді құжаттау тәртібін, ссуданы беру тәсілін
анықтайтын несиелеуді ұйымдастыру және техникалық шарттарын қамтиды.
Соңғы ... ... ... және оған ... ... ... ... бойынша қарызды қайтару тәсілі ссудалық ... банк ... ... ... және ... ... құраудағы роліне байланысты. Жай шоттар бойынша банкке қарызы
есеп-айырысу шотындағы меншікті қаражаттардан ... ... ... ... ссудалық шот бойынша банкке қарызы тікелей осы шотқа
келіп түсетін түсімдер есебінен жүзеге асырылады.
Ссуданың қайтарылуына ... ... үшін ... ... бойынша мерзімді
міндеттемелердің картотекасын жүргізеді.
Банктік тәжірибеде ссуда бойынша жай және күрделі сыйақы ... ... Жай ... ... формуласы келесідей түрде
беріледі:
J=(i*p*n)/360*100%
мұндағы: і – сыйақы мөлшері;
р – қарыз қалдығы;
n – сыйақы есептелетін ... ... ... сыйақыны есептеу формуласы төмендегідей:
J=p * ((1+(i/1200))^n – 1)
мұндағы: і – сыйақы мөлшері;
р – ... ... ...... ... ... ... сыйақы сомасы;
n – аймен берілген несиенің ұзақтығы.
Егер несиелеу мерзімі кезеңінде қарыз қалдығының бір бөлігі ... ... ... ... онда ... өткен ссудалық қарызға сыйақыны
есептеу келесідей формулаға байланысты жүргізіледі:
Jg=Q*[(1+ig/1200)^t1-(1+ig/1200)^t2]
мұндағы: Jg – мерзімі өткен қарыз бойынша есептелген ... ...... ... ... сомасы;
Ig – мерзімі өткен қарыз бойынша сыйақы мөлшерлемесі
(айыппұл);
t1 – несие бергеннен бастап ... ... ... ... ... ... уақыт мерзімі;
t2 – несие бергеннен бастап мерзімі өткен қарыз пайда
болғанға
дейінгі уақыт мерзімі.
Пайызды есептеу барысында ... ... ... ... саны – 30, ... – 360 күнмен алынады.
Несиелік келісім-шартқа байланысты өз ... ... ... ... банк қарыз алушыға әрі қарай несиелеуді тоқтату туралы
ескерту жасауға, несиелік шартында қарастырылғандай, беруді тоқтатуға хұқы
бар. ... ... ... ... ... жүйелі түрде орындамаған
жағдайда банк несиені мерзімінен бұрын қайтаруды талап етуге құқылы.
3 Банктегі несиелік процестерді ... даму ... мен ... Шетел тәжірибесіндегі банктердің несиелеу ерекшеліктері
Дамыған елдердің банктеріндегі несиелеу тәжірибесін қарастыра ... ... ... несиелеудегі қызметінің төмен деңгейін
көруімізге болады.
Дамыған елдерде банктік ... ... ... өте ... ... ... моделіндегі елдерде (Швейцария, Германия, Жапония) бұл
қатынас ағылшын-американдық модель бойынша қызмет ... ... ... ... жоғары болған.
Жаңа индустриалды елдерде банктік несиелеудің ... ... ... ... Бұл ... ... өсу ... (Турция) елдерден гөрі неміс-жапон елдерде (Корея, Сингапур)
көбірек ... ... ... мен Қытайда банктік несиелеудің деңгейі ... Бұл ... де ... ... ... ... ... таңдап
алған елдер (Қытай, Чехия) болса, ағылшын-американдық моделін ұстанған
елдер (Польша) артта жүрген.
ТМД елдерінің ... ... ... ... ... бойынша 2001-
жылы Молдавия (27,5) алдыңғы орында тұрса, Ресей (24,3), Украина (23,8),
Грузия (20,5) және ... (17,4) одан ... ... ... Тек ... ... ғана Қазақстан жүрген. Дамыған елдердегі банктік ... ... ... банк клиентке нақты ақша ... ... ... ... ... оны ... сөз беру арқылы несие беруі мүмкін.
Бірінші жағдайда толық ... ... ... ... ... ... банктік қолмен куәландырылған банк міндеттемесі ретінде
болады (баланстан тыс есепке алынады). Толық мағынадағы несиелер үш ... ... ... ... ... ... алу ... құжаттарды есепке алу және кассалық несие. Банктің ... ... ... ... ... акцепттерді, сондай-ақ несиенің
қолданылмаған бөлігін жатқызады.
Францияда заңды тұлғаларды ... ... ... обьектімен
байланысты несие (коммерциялық қарыздық міндеттемелер, ... ... ... ... қосалқы бөлшектер) түрлерін бөледі, ал
обьектімен байланысты емес ... тек ... роль ... ... ... ... ... есепке алу
формасында берілуі мүмін. Бұл ... банк екі ... ие ... ... ... ... қолы түрінде және осы вексельді есеспке алуға берген
кредиттер түрінде.Ал, қосалқы ... ... ... ... ... өнім ... өсіп кеткен жағдайда олардың қолма-қол
ақшаға сұранысын қанағаттандыру несиесі ... ... ... ... ... ... сияқты несиелік операциялар негізгі орынды
алады. Бұл елде ... ... ... рамбурстық несие кеңінен
қолданылады. Ол шикізатты әкелу мен жартылай және дайын өнімдерді ... ... ... ... формасында жүреді. Кейде бұл ... ... ... ... басқару құқын сақтап қалуы шартында беріледі.
Ол, әрине, бірінші класты қарыз ... ... ... Германия
мемлекеттік қорларының, қалалық зайым облигациялары, темір жол акциялары
мен облигацияларын кепілдікке ала ... ... ... ... ... ... бірге бланктік несие де береді. Өтелген
және өтелмеген несиелер екі жақты берілуі мүмкін. ... ... не ... алады, не вексельді акцепттеуіне болады. Соңғысында қарыз алушы ақша
алу үшін ... ... ... ... ... ... несиенің ерекше түрі
авальды несие ... ... ... ... салық органдары
алдында алымдарды кейінге қалдыру туралы сұрау кезінде заңды ... ... ... ... ... керек.
АҚШ-та да халықаралық тәжірибедегі несиелер беріледі. Бұл ... ... ... ссудалардың ішінде мөлшері және мәні бойынша
неғұрлым маңызды ссуда ... ... ... ссуда болып табылады. Ол барлық берілген ссудалардың үштен бірін
құрайды. Коммерциялық және өнеркәсіптік ссудалардың көп ... ... ... ... алу үшін қолданылады, ал олардың мерзімі 1
жыл және одан аз болып ... ... ... ... он ... мерзімге берілетіндері де бар. Олар, әдетте, машина құрал-
жабдықтарын ... ... ... Сауда-өнеркәсіптік ссудалар тауарлы-
материалды запастармен, құрал-жабдықтармен, кәсіпорынның өзінің ... ... жиі ... және ... ... ... танылған фирма
«несиелік линия» арқылы ... ... ... Бұл ... ... ... ... және банктерге несие қабылеттлігін талдауға ... ... ... ... ... ... заң бойынша банктің меншікті капиталының
15%-нан артық ... ... бере ... Бұл ... ... ... ... жүзеге асырылады. Ал, тез өтетін
кепілмен толық қамтамасыздандырылған ссудалар бойынша 25%-ға дейін беруге
болады.
Ауыл шаруашылығына берілетін ... ... ... көлемінде аз мөлшерін
алады. Мүмкіндік болса, фермерлер коммерциялық банктерден ссуда ... ... жер ... және ... ... көрсететін Банктер
сияқты федералды несиелік ... ... ... ... ... ... ... банктік емес қаржылық мекемелерге де ссуда беріледі. ... ... әрі ... жеке тұлғаларға беру үшін немесе ұзақ мерзімді
пайдаланылатын тұтыну тауарларын сатып алуға ссуда беру үшін ... ... ірі ... ... несие процесін ұйымдастыруды несие бөлімі
жүзеге асырады. Несиелік талдау ... ... ... үрдісін
жүйелендіріп, қолдап отырады. Ссудалық функция мен несиелік ... ... ... өзінің тікелей жұмысына толығымен жұмыла ... ... ... және ... банк ... ... ... қызметкер міндетіне кіреді. Екінші жағынан, екі ... ... ... неғұрлым жоғары деңгейлі обьективтілігіне және
несиелік келісім-шартты неғұрлым ойластырып бекітуге ықпал етеді .
Несиелеу процесінің алғашқы кезеңінде ... ... ... содан соң
қарыз алушының несиелік қабылетін ... ... ... ... ... несиелік қабылеті туралы ақпараттар жинауға
маманданған және олар ... ... ... ... ... ... жұмыс жасайды. Бұл тәуелсіз ұйымдар банктерге келісім-шарт
негізінде қызмет көрсетеді. ... ... «Дан энд Брэд ... 3 млн. ... Канаданың, Данияның фирмалары туралы ақпараттар жинақтап, жалпы
ұлттық және аймақтық анықтамаларды жариялайды.
Несиелеу – бұл ... ... ... ... болып табылса,
несиелік портфель банк активтерінің үштен бірі немесе ... ... ... ... ... ... ұшырауының өсуіне біршама әсер ететін
факторларға жасалған талдау батыстың банкирлеріне мынадай ... ... ... ... ... мәліметтеріне сәйкес несиелер
бойынша банктердің зиян шегуінің басты себебі 67% ішкі ... ал ... ... ... ... 5 – ... ... банктің зиян шегуіне әкелетін факторлар
|Ішкі факторлар | 67% ... ... |33% ... ... |22 ... |12 ... | ... | ... ... ... оқып |21 ... ... |11 |
|үйрену барысында ... | ... ... ... | ... ... | | | ... ала ... ... |18 ... |6 ... ... ... және | ... | ... ... | | | ... | | | ... ... |5 |Ұрлық/Алдау. |4 ... ... | | | ... - С.Б. ... ... ... операциялары», Алматы, 2003ж. |
Несие бойынша банктердің зиян шегуіне ... ... ... ... ... ... ... банкроттығының тұруы тегін ... кез ... ... алушысы мұндай факторларды басынан кешуі мүмкін.
Сондықтан, ... ... ... қабылетін талдай отырып, ... ... ... оның ... ... ... ... тиіс.
Банкроттықтың басты себептеріне басқарудағы ... ... ... ... ... ... ... өзгерістр мен
бәсекеге төселе алмауы, өз мүмкіндіктерінің шамадан тыс көбейіп кетуі, яғни
ресурстарының жоқтығына ... ... ... ... акционерлік
капиталдың жетіспеушілігі және зайымдық қаражаттардың үлесінің жоғарылығы
жатады.
Шетелдік банктердің ... ... ... ... ... жете
бағалау несиелік тәуекелді төмендетудегі басты шара болып табылады.
Несиелердің қайтарылмауынан зиян шегу - кез ... банк ... ... ... ... жою ... емес, бірақ ең ... ... ... Американдық коммерциялық ... ... ... болу ... ... ... сол ... пайда болуын болжайтын толық жүйе жұмыс жасайды. Бұл жүйеге сәйкес
күмәнді несиелердің ... ... әсер ... ... байланысты және
байланысты емес ... ... ... ... ... ... яғни ... өтінішке, несиелік құжаттарға және т.б,
жасалатын ... ... ... ... ... ... ... экономикалық жағдай және төтенше оқиғалар жатады.
Несиелік қабілетін талдағаннан кейін несиелік келісім-шарт жасалады. Әр
түрлі елдердің банктерінің ... ... ...... ... ... мәдениеттің жоғарғы деңгейі ; несиелік
мәміле шарттарының егжей – тегжейлі сипаты; несиелік құралдардың түрлеріне
байланысты несиелік келісім- ... ... ... ... ... – шарт мазмұнын қарастыру олардың көлемді болып келуін
көрсетеді. Кейбір несиелік келісім- ... 20 ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Мысалы, АҚШ-тың бір банкінде ұзақ
мерзімді несиеге ... ... ... ашу ... ... ... ... қатысты неғұрлым ашық ... ... ... шарт бар. Егер несие 30 күнге дейін ... ... ... ... не қарыздық міндеттеме қолданылады.
Германияда бір жүйенің банктері үшін ( жеке, ... т.б.) ... ... ... ... ... олар ... операциялардың
хұқықтық негізін құрады. Ортақ несиелік шарт белгілеу- ... ... ... ... ... несиелік шарттар банк
клиенттеріне жеткізіледі. Несиелік келісім – шарттарда олар қайталанбайды,
бірақ қарыз ... ... ... ... ... ... ... мәтіні несиелік келісім-шарт бланкісінің келесі бетінде беріледі.
Германияда несиелік келісім-шарттар бір түрге ... Олар ... ... типографиялық формада көрсетілген, ал қатардағы бөлімдер
қысқартылып ... . ... ... ... ... ... соңғы кезеңде несиенің қайтарылуын ... ... ... ... ... ... тұрақты талдау обьектісі
болуға тиіс. Әсіресе, несие қабілеттілігінің аспектілерін ... ... ... ... үздіксіз талданып отырғаны жөн. Несиелік келісім-
шартқа сәйкес несие құрылымы қиындықтар туындаған жағдайда теріс ... ... ... ... ... Яғни, мониторингте қолданылатын
құралдардың ішінде несиелік келісім-шарт негізгі құрал болып табылады. АҚШ-
ның банктеріндегі несиелік ... ... ... ... ақпарат
жинап, оны талдап отыру болып табылады.
Негізінен, банктегі жоғарғы буын ... ... ... мониторинг
үшін жауапты еткен жөн. Бұл функция, әсіресе кіші ... ... ... ... ... қызметімен біріктірілуі мүмкін .
АҚШ конгресі тұтынушылары ... ... ... және басқа да
төлемдер туралы толық ақпараттандыруға қол жеткізу мақсатында ... ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар,
несиені орналастырудағы мүмкін болатын теңсіздікті жою, ... ... ... ... ... енгізу үшін де заңдар қабылданған.
3.2 Несиелік процесін жетілдіру ... мен даму ... ... ... ... операцияларын кеңейту перспективалары
туралы айтқанда, клиентке қатысты несиелеудің жалпы және ... ... ... ... ... өйткені несие алу туралы өтініштер
көп болғанымен, ... ... ... ... ... Оның себебі
жұмыстың оперативті істелмеуінен немесе ... ... ... банк
шарттарының шамадан тыс қатаң болуы.
Банк талаптарының барлық спекторын ... және ... ... ... ... ... санын тартатын қарыз алушылар
категориясын табу банк үшін ... ... ... еді. ... ... ... жаңа ... қажет. Өйтпесе тұрғындарға берілген
несие соммасының өсуіне қарамастан, банктің несие жұмысының ... ... және бос ... ресурстарын тиімді қолдануға қол
жетпейді.
Ұйымдарды несиелеу сферасының ... ... ... ескере отырсақ, тұрғындармен тығыз жұмыс жасау болып табылады.
Бұл несиенің жаңа ... ... ... үшін немесе меңгерілмеген
несие өнімдері облысындағы банктің бәсекеге қабілеттілігін жоғарлату үшін
несиелеу шарттарын ... ... ... ... ... талап етеді. Бірақ, бүгінгі таңда бұл шаралар жүргізілмейді.
Жеке тұлғаларды несиелеу туралы ... ... бұл ... ... ... ... ... олар көңіл бөлуге тұрарлық,
өйткені, банк табысының тұрақты көзі ... ... ... ... тән ... – диверсификация дәрежесі жоғары болуы, ол күтпеген
ірі ... ... ... ... ... ... халықтық банк
имиджін қолдайды.
Жеке тұлғаларды несиелеу сферасында қымбат өтімділік (жаңа автокөлік,
қымбат жиһаз және т.б.) ... ... ... ... ... ... ... Олар бойынша уақыттың да, ақша қаражаттарының ... ... ... ... ал сұраныс тұрақты. Несиелеу мерзімі мүліктің
қолданыс барысында бағасының көп төмендеуіне мүмкіндік ... ал ... ... ... ... ... ... бұл өнімге бағаны қымбаттап
кетуі ... ... ... ... ... меңгерілмеген тұрғын үй нарығы ... ... ... ... ... жеке үй ... ... беру.
Қозғалмайтын мүлік алуды несиелеу ұзақ мерзімді ірі ... ... ... ұзақ ... табыс әкеледі.
Жеткілікті нормативті база мен практикалық тәжірибенің ... ... ... ... үй ... ресімделу
механизмінің унификацияланбауының (бірыңғайлылық) себебі болып отыр.
Қаржылық дағдарыс еліміздің экономикасына едәуір ... ... ... ... ... негізгі мақсаты – салымшыларды сақтап және санын
көбейту болды. Соған байланысты көптеген несиелеу ... ... ... ... толқыны өткеннен кейін жағдай өзгерді, банктер
тұрғындарды несиелендіруге, ал тұрғындар тағы ... ... ... ... ... беру шарттары қатаң өзгеріп кетті. 1 жылдан аз уақыт бұрын әр
бір тұрғын өз таңдауы ... әр бір ... ... несие ала алатын
болды.
Капиталдың жаһандану нарығында өтімділіктің ... ... ... ... ... ... және ... кәсіпорындардың
іскерлік белсенділігінің төмендеуін, экономиканы құтқаруын мемлекет ... Осы ... ... ... 4 ... банктерін қосымша
капиталдау бойынша жалпы сомасы 5 млрд. АҚШ ... ... ... елдердің басқармалары дағдарысқа қарсы қызметтер жасауда
әр түрлі салаларға, соның ішінде банктік сфераға ... ... ... ... ... қол ұшын ... ... – экономиканың
несиелеу көлемін ... орта және ... ... ... көбейту, ипотекалық несиелендіру бойынша тиімді жағдайлар
жасау болып табылады.
Қаржы нарығындағы тұрақсыз жағдайда қазақстандық ... ... ... яғни оны ... ... деп ... Ипотекалық
дағдарыс өзінің артынан кепілмен ... ету ... ... ... қатар банктік активтердің сапасына теріс әсерін тигізді.
Банктер қаржы нарығын және қаржылық ... ... және ... ... ... ... яғни ... қызметтен
шығындарын жабуға провизияларын қалыптастыруға тиіс. Осылайша, ... ... ... ... әсер ... ... дағдарысы және
банктердің активтер сапасының нашарлауы банктер жақтан ішкі ... ... ... алып ... ... 9 ай ішінде портфельдің қарыздық портфелі тек 2,5% өсті.
Банк – экономиканың өсуін және дамуын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... басында банктік сектордың активтері ЖІӨ-
ге 92%, ... ... ... 51% ... ... ... ... депозиттер
мемлекет үшін өз алдына шартты міндеттеме болып табылады.
Қазіргі кезде әлемдік дағдарыс және оның ... ... айту ... әр елде әр ... әсер ... ... орташа бағалауын алсақ,
рецессия кезеңі 2 жылға ... ... ... ... үш ... жүйесi дамып келедi. Қор рыногының,
оның iшiнде iшкi институционалдық инвесторларды дамыту және ... ... ... ... мен мүдделерiн қорғауды
күшейту, корпоративтiк басқаруды жақсартуға ... ... ... ... ... ... ... қазақстандық банктер өз капиталдарын сыртқы нарыққа
шығаруға және ... ... ... ... мүмкiнiктерi бар.
Олардың ресурстық базаларының артуы экономиканы несиелеу бойынша ... ... ... ... ... Отандық банктер халықаралық
операциялар, әсiресе ТМД аумағында ... ... ынта ... ... бұл мәселеде қаржы жүйесiнде тәуекелдiлiк жүйесiнiң өсiп
отырғандығын айта ... жөн. Егер олар ... ... оның соңы ... ... мүмкiн.
Осыған орай, бiрнеше факторларды атап айтқан жөн: бiрiншiден, ... ... тыс ... ... өсiп бара ... ... ... мүмкiн. Несиелеудiң өсуi қарыз портфелiнiң сапасын нашарлатады.
Екiншiден, ... ... ... ... әртараптандырылмаған.
Несиелер негiзiнен ... ... ... ... немесе қызмет көрсету жобалары үшiн берiлiп келедi. Бұлар
құрылыс пен сауда ... ... ол ... ... бiр ... ... тәуелдi. Банктер халықаралық нарықта байланыстар жасауға
мүмкiндiк алып отыр, бүгiнде соны белсендi пайдаланып келедi.
Алайда, ҚР-сы ЕДБ-нің ресурстық базасының ... ... ... ... осы мәселені шешуге мүмкіндік бермей отыр.
ҚР-сы ЕДБ-нің ... ... ... ... ... ... ... мерзімді ақшалар» жинақталып қалғанын атап өту керек.
Сонымен қатар, ҚР-ның коммерциялық банктері беретін несиелерінің ... мен ... ... ... ... ... ... Мұнай
бағасы төмендегенде шетел валютасындағы несиелердің үлес салмағы өседі.
Осылайша, ... ... ұзақ ... ... ... ... ұзақ мерзімді несиелік ресурстардың болуына тікелей
тәуелді. Сондықтан, орта және ұзақ мерзімді несиелердің үлес ... ... ... ... ... ... ... экономиканың
нақты секторының сұранысын толық қанағатандыра алмайтынын атап өту ... ... ... несиелеудегі қаупін түсіндіруге болады. Әрине,
макроэкономикалық тұрақтылық, экономикалық өсудің жоғары қарқыны банктерде
ұзақ мерзімді ресурстардың қалыптасуына әсер ... бұл ... әлі де ... ... ... ... ... капиталының үлесі дамыған нарықтық экономикада жұмыс істейтін
банктердің меншікті капиталының мөлшеріне жетпейді.
Әлемнің көптеген ... ... ... ... ... ... негізде қарыз алушылардың төлем қабілеттілігі жайлы ... ... ... ... ... ... мен ... аясындағы ақпараттардың ассиметриясы мәселесін зерттегенде
дәлелденген ... ... ... ... ... ... ресурстарды бөлуде тиімсіздікке әкелетін мәміле ... ... ... ... ... ... Бұл жағдайда
несие беруші қарыз алушы ссуда алған ... ... ... ... пен ... ... алмайды.
Сонымен қатар, несие берушілер ссуда алғаннан кейін қарыз алушылардың іс-
әрекеттерін бақылай алмауы мүмкін. ... ... ... ... арттыратын қызмет түрлерімен айналысуы мүмкін ... ... ... үшін өзінің инвестицияларынан алатын ... ... ... ... ... көлемі азайып, жоғары пайыздық
мөлшерлемелер қойылады. Бұл құбылыс ғылыми әдебиеттерде «жаман ... ... емес ... ... ... ... кезінде тәуекелді
бағалау және қарыз алушыларды таңдау қиынға түседі, пайыздық мөлшерлемелер
көтеріледі, бұл ... ... ... нарықтан кетуге мәжбүр етеді.
Сонымен қатар, қаржылық жағдайына байланысты сенімсіз қарыз ... ... ... төлеуге келіседі, себебі ... ... ... ... ... Мұның нәтижесінде тәуекелдің несиелік саясат жүргізе отырып,
несие берушінің өзінің ... ... ... төнеді немесе нарықта
сенімді қарыз ... бар ... ... ... ... ... Бұл қаржы нарығының да, нақты сектордың да жағдайына кері ... ... ... көрсетуі бойынша бұл мәселені тек ... ... ... ... ... ақпарат алмасу үшін құрылған несиелік
бюролар көмегімен шешуге ... Бұл ... үш ... ... байқалады.
Біріншіден, несиелік бюролар банктердің нарықтағы қарыз алушылар жайлы
мәліметтердің деңгейін жоғарылатып, ссудалардың қайтарылуын нақты болжауға
мүмкіндік ... Бұл ... ... ... мақсаты мен бағасын
тиімді анықтауға мүмкіндік береді.
Екіншіден, несиелік бюролар банктерге өздерінің ... ... ... ... ... ... ... Бұл несиелік нарық
ішіндегі ақпараттарды теңестіруге және осы ... ... ... ... үшін ... ... ... әкеледі. Төмен пайыздық
мөлшерлемелер қарыз алушылардың таза табысын арттырып, олардың ... ... ... ... ... үшін ... ... Қарыз алушылар өздерінің міндеттемесін нақты орындамаса, оның несие
берушілер алдындағы беделі түсіп, несиелік ... ... ... ... ... ол үшін ... ... Сонымен қатар,
бұл механизм қарыз алушыны несиені уақытында қайтаруға ... ... бәрі ... ... тірелді: кәсіпорындар мен ұйымдар –
коммерциялық банк клиенттері өздері туралы ... ... ... ... ... беруден бас тарту берілген компанияны теріс
жағынан көрсететін маңызды көрсеткіш болып ... ... ... ақпараттық желі болмайынша, несиелік тәуекелдер әлі жоғары болып
табылады.
Отандық банк ... ... ... жетілмегендігі
мәселесін атап өту керек. Осы орайда несиелік келісім-шарттар негізгі қарыз
және пайызды өтемеудің алдын алу ... ... Ал, ... ... ... ссудалардың қайтарылуын қамтамасыздандырмайды.
Көптеген келісім-шарттар заңи дұрыс ... ... ... құзыреті жоқ
адамдар қол қояды. ... ... ... ... құжат болып
саналады. Осыған байланысты несиелік келісім-шартты ... ... ... ... ... қана қоймай, сонымен қатар барлық
мүмкін болатын ... ... ... ... ... көрсете білу
керек.
Несиелеу мәселесінде кепіл механизмінің жетілмегендігін атап өту ... ... ... ... берушінің талаптары кепілге қойылған ... ... ... ... ... сома банк ... қарызды
жабуға жетпесе, банк жетіспеген соманы қарыз алушының басқа мүлкінен ... ... ... ... ... заңнамасымен келесідей
кезектілік қарастырылған. Ең алдымен, банкрот болған кәсіпорын ... ... ... жабуға кетеді. Содан кейін әлеуметтік орта:
алимент, мүгедектік ... ... ... ... т.б.
төленеді. Осыдан кейін бюджет алдындағы міндеттемелер: салықтар бойынша
қарыздар ... ... ғана ... берушілерге кезек беріледі. Көп
жағдайларда банкрот кәсіпорынның бұған дейін мүлкінен түк қалмайды. Басқаша
айтқанда ... ... ... ... бәрі ... құқының негізгі
қағидаларының біріне қайшы келеді – кепілдік талаптардың басқа ... ... ... ... ... ... несиелік
тәуекелдердің болу мүмкіндігін төмендету үшін, ең алдымен, кепіл ... ... ... ... ... ... ... әсіресе, кіші және орта бизнес
субъектілерінің несие алуға кепілі жетіспейтінін де ... кету ... ... кепілінің жоқтығынан оларға несие алу қиынға соғады. Ал, әрбір елдің
тәжірибесі көрсеткендей, нарық өздігінен кіші және орта ... ... шеше ... кезде шағын және орта бизнеске мемлекет тарапынан ... және ... ... ... ... ... ... тиімді
мөлшерлемелері қарастырылған. Мемлекет бұл несиелендіруге 1 млрд. доллар
бөлді. Осыған ... ... 70% ... ... несиелерді 12,5%
қайта қаржыландыруға кеткен. Шағын және орта ... ... ... ... ... 750 млн. ... ... ал несиелендіру мерзімі
7 жылға дейін.
Банктер шағын бизнесті тек жоғары мөлшерлемелермен және қамтамасыз етудің
қатаң шарттары негізінде несиелеуге ... ... ... кәсіпкерлердің
көбісі үшін бұл қолайсыз, әсіресе, өз бизнесін жаңадан бастағандар үшін.
Сондықтан, нарықтық ... ... және орта ... ... ... ... көздері мен сызбаларын пайдалану арқылы шағын
және орта кәсіпкерлікті ... мен ... ... ... ... ... ... тарапынан қанағаттандырыла алмайды .
Бір жағынан қандай-да болмасын жобалардың құны әр түрлі болғанымен, оған
кететін банк ... ... ... ... ... жобаның құны қаншалықты
көп болса, банктің оны ... ... ... үлес ... аз ... ... керісінше, жобаның бағасы қаншалықты аз болса,
соншалықты оны қаржыландыруға ... ... ... көп болады. Бұл ірі
жобаларға ... ... ... болып, кіші жобаларға жоғары
болатынына әсер ... ... ... кіші және орта ... байланысты ірі жобаларға қарағанда кіші жобаларда банктердің
тәуекелі де жоғары болады. Бұл банктердің кепілге байланысты кіші және орта
бизнеске ... ... ... ... ... ... ... нақты бағалап, несие беру туралы шешімі
қаншалықты негізделіп қабылданғанымен, бір де бір ... өзі ... ... ... ... ... ... қайтарылуына
бақылау жасау кезінде несиелік қызметкер жоғарыда көрсетілген көрсеткіштер
бойынша кәсіпорынның ... ... ... ... отыруы қажет. Әсіресе,
талдау кезінде айқындалған әлсіз жерлері үздіксіз талданып отырғаны ... ... ... бір жобаны несиелеу кезінде болжанатын ақша түсімінің
ағымына шамадан тыс тәуелді ... ... ... ... ... ... дисконттап, тек тез өтетін активтерді есепке
алған жөн. Яғни, мониторинг ... ... ... ... ... ... ... мүліктердің пайдаланылу аясы мен мерзіміне
көңіл бөлген жөн. ... ... ... қабілеттілігін талдау
коэффициенттерінен бұрын баланс баптарына аса көңіл бөлген жөн. Бұл ... ... мен ... ... ... ерекше қарау керек.
Себебі, олардың өзгерісі несиенің қайтарылуына тікелей әсер ... ... ... ... ... тағы бір маңызды ақпарат көзі –
төлейтін салығы туралы мәліметтер ... ... ... ... ... ... көздерін бір бірімен салыстырып, ... ... ... ... ... ... ... ұйытқы болып отырады.
Екінші деңгейлі банктердің беретін ұзақ мерзімді несиелерінің ... ... ... аз ... ... Осыған байланысты
коммерциялық банк ресурстарын экономиканың ... ... ... ... екі жолы бар: ... ... ресурстық базасының
нақты өндіріс қажеттіліктеріне сәйкес балансталуы; екіншіден, экономиканың
нақты ... ұзақ ... ... ... ... кезде банк
жүйесінің ресурстық базасының көбеюі екі көзден тұрады: депозиттер ... ... ... ... ... ... «арзан» және
«ұзақ мерзімді» ақша көзі ретінде ... ... ... ... ... үшін олар ... жағдайды сәтті пайдалануда
(мемлекеттік бағалы қағаздар нарығының ... мен ... ... ... ... ... дамымағандығы).
Жалпы, банктердің ресурстық базасының балансталуына байланысты шаралардың
келесі бағыттарын бөлуге болады. Біріншіден, банк ... ... ... ... ... ... Қоры тарапынан мерзімді ... ... ... ... ... ... ... Екіншіден,
ұлттық валютадағы шоттарға қарағанда шетел валютасындағы ... ... ... ... Ал, мемлекет тарапынан кәсіпорындардың
мерзімді депозиттен алатын пайызына ... ... ... ... ... ... дейінгі депозиттерінен төмен болу керек. Қазіргі таңда
кәсіпорындар депозиттен ... ... 15%-ын ... ... ... бір ... көп мерзімге салынған депозит болса 10%, екі жылдан ... ... ... ... 5% ... жөн. Сондай-ақ, қаржылық
мекемелердің пайдасына салынатын салық бойынша қысқа мерзімді несиеден ... ... ... ... мөлшерлемелерді қою қажет. Бұл
жерде ұзақ ... ... ... ... ... мөлшерлемесі қысқа
мерзімді несиеден алынған табыстарға қарағанда аз болуы ... ... ... нақты секторындағы маңызды жобаларға ұзақ мерзімді
несие беру ... ... ... ... ... ... да ... шарт. Оны Қазақстан Даму ... ... ... ... ... саланың табиғи ресурстарын кепілге ала ... ... ... несиені жоғарғы пайызбен алғандар жақын уақыт аралығында өз
ипотекалық ... ... ... яғни ... 9% ... ... 11% дейін болады. Осыған байланысты ипотека несиесін алушы
2 шартты ұстануы тиіс: тұрғын үй ... 120 ... ... ... керек және
бұл тұрғын үй жалғыз тұрғылықты орны болуы тиіс. Осы екі шартты ... ... өз ... ... ... ... ... қайта қаржыландыру
туралы өтініш жаза алады.
Ммлекеттің ең маңызды ...... ... ... ... ... Бұл ... бірақ керекті дағдарысқа қарсы шара. Бұл шараны өзінің
ұлттық кәсіпкерлерін қорғау үшін АҚШ, ЕО, ... және ... ... ұзақ ... ұлттық валюта курсын тұрақты ... ... ел ... ... ... толқынын аз жоғалтумен өтті.
Әрі қарай теңгені ұстап тұру қауіпті болды. Ресей, Украина және ... ... ... ... нақтылады. Егер Қазақстан өз ... ... ... ... ... ... ... осы және басқа елдердің
кәсіпкерлерімен бәсекелес ... ... ... ... тауарға қарағанда
олардың өнімдері 30% арзандатылды. Бұл ... ... ... ... ... және ... өсуіне әкелер
еді.
Теңгенің девальвациясы ұлттық экономиканы әлемдік дағдарыстан қорғау
үшін шарттарды құру және ... ... ... үшін ... ... ... 1,3% ... ал шетел валютасында 1,2% төмендеді. Ұзақ
мерзімді несиелер 0,4% өсті, ал қысқа мерзімді несиелер 0,4% ... ... ... 0,6% ... шағын және орта бизнесті несиелеу 0,6%
өсті.
Қорытынды
Қазақстан Республикасының ... ... ... қызметінің
жылдан жылға дамып келе ... ... ең ... ... ... ... ... да даму үстінде. Әлемдік дағдарысқа
байланысты несиелеу процесі ... ... ... ... ... ... өсу қарқыны несиелер сапасына байланысты.
Банктік займдар негізінен, айналым ... ... мен ... ... ... ... мерзімі бойынша сыныпталуында оң
өзгерістер бар. Сондай – ақ, салалық құрылымы бойынша несиелердің көп ... және ... ... ... Ал, ауыл ... жеңіл және
тамақ өнеркәсібі сияқты салалары ... ... ... аз үлес ... ... ... ... жүйесінің әрі қарайғы дамуын ынталандыру
үшін келесідей ... ... ... ... көзі ... жеке және заңды тұлғалардың
депозиттерін, соның ішінде зейнетақы ... ... ... ... ... ... бен ... қайтарылмауының
алдын алу баптарына көңіл бөлу;
- кепіл механизмін жетілдіру, соның ... ... ... ... ... ... ... бірінші кезекте орындау;
- кейбір салаларды, мысалы, ауылшаруашылық және ... ... ... ... ... ... қатысуы маңызды болып
табылады. Атап айтсақ, ... ... ... ... қаржыландыру, салықтық ынталандыруды жүзеге асырған
жөн;
- несиелік тәуекелді басқаруда маңызды рөл атқаратын провизияны құру
кезінде ... ... ... ... ... ... ... жалпы қызметін және
қаржылық жағдайын талдау кезінде несиелік меморандум толтырады. Онда қарыз
алушының ... ... ... ету кезеңі, географиялық жағдайы, байланысты
компаниялары, қызмет көрсететін банктермен ...... ... менеджменті көрсетіліп, қаржылық жағдайына: балансына, пайдасы мен
зияны туралы есебіне ... ... ... де, ... ... бағаланады. Сонымен қатар, несиелік қаражаттарды жұмсайтыны
туралы жоба, тәуекелдер ... оң және ... ... ... ... жоспары мен несиенің берілуі туралы оң шешім қабылданған
жағдайда несиелеуді оптималды ... ... Осы ... біздің
ойымызша банктік несиелеу тәртібіне байланысты келесідей жетілдіру жолдарын
енгізген жөн:
1. Бөлшектелген талдауларды біріктіре келе несие ... ... ... ... ... ... жүргізу;
2. Несие қабілеттілігін бағалау кезінде анықталатын
коэффициенттердің ... бір ... ... ... енгізу;
3. Несиені беру мүмкіндігінің баллдық бағасын қолдану;
4. Ссуда берілгеннен кейін қарыз алушының қаржылық ... ... ... ... ... ... ішінде
ағымдағы активтері мен ағымдағы пассивтерінің өзгерісіне аса
көңіл бөлген жөн;
5. Ақша қаражаттарының қозғалысына толық талдау жүргізіп, ... ... ... ... ... ... жобаның іске асырылуына толық
талдау жасалған бизнес – жоспарын талап ету;
7. Потенциалды қарыз ... ... ... ... нарық
сегменттерін зерттеу бойынша жұмысты жақсарту.
Жалпы алғанда, банктік несиелеу процесін жетілдіруге Қазақстан Ұлттық
банкі және екінші деңгейлі банктердің ... ... ...... ат ... қажет.
Екінші деңгейлі банктердің капиталын ұлттық ауқымдағы, әсіресе
энергетикалық, инфрақұрылымдық және ... ... іске ... ... ... ... мәселені шешу қажет.
Капиталдың қозғалысы саласындағы негізсіз шектеулерді алып тастау
жайындағы ... тағы да ... ... Бұл ... Қазақстанның
оңтайлы жиынтық сыртқы қарызын қолдау қажеттігін есепке ала отырып
қарастырған ... ... ... ... ... шектен тыс иек
артады, мұның өзі еліміздің ... ... ... ... ұлғаюына
әкеп соқтыруы мүмкін.
Біз тиімді жұмыс істейтін қор рыногын құруымыз керек. Халықты өзінің
жинақ ақшасын ... ... ... ... ... оның ... ... Халықты инвестициялық сауаттылық әліппесі бойынша нысаналы
оқыту бағытында ауқымды жұмыстар жүргізу ... ... ... ... ... ... ... шараларды жүзеге асырған кезде әрі қарай жетілдіруге болады деген
ойдамыз. Сонымен қатар, ... ... ... ... ету – ... ... дамуының басты шарты. Мұндағы банктік
несиені кеңейту, қолдау және халық сұранысын ... ету ... өз ... ... ... тізімі:
1. Банковское дело / Под редакцией Сейткасимова Г.С. – Алматы: Қаржы-
қаражат, 1998.Банковское дело / Под ... ... В.И. ... ... и ... ... Банковское дело: стратегическое руководство / Под ... В., ... М. – ... ... ... Ширинская Е.Б. Операции коммерческих банков и зарубежный опыт. ... ... и ... 2006.
4. Хамитов Н.Н, Банк ісі, Алматы Экономика, ... ... А.Ю. ... на ... ... по ссудам:
международный опыт и ... ... ... // ... ... – 2004.- №1.
6. «АТФ Банк» АҚ 2008 жылғы жылдық есебі.
7. www.nationalbank.kz
8. www.atf.kz
9. www.kkb.kz
10. ... С.Б. Банк ісі. – ... ... ... дело / Под ... ... Г.С. – Алматы: Қаржы-
қаражат, 1998.Банковское дело / Под ... ... В.И. ... ... и статистика, 1995.
12. Эдвин Дж. Долан, Колин Д. Кэмпбелл, Розмари Дж. ... ... дело и ... ...... ... ... дело: стратегическое руководство / Под редакцией
Платонова В., Хиггинса М. – Москва: Консалтбанкир, ... ... Е.Б. ... коммерческих банков и зарубежный опыт. ... ... и ... ... ... ... Жылдық есебі. – Алматы, 2007.
16. ЕДБ-де тәуекелдерді ... және ішкі ... ... болуына
қойылатын талаптар туралы нұсқаулық // Егемен Қазақстан. – 2004.
17. Хавьер М. Пиедра. Система кредитного бюро в ... ... к ... ... Успех сбалансированного подхода //
Банки Казахстана. – 2003.- №9.
18. Хамитов Н.Н, Банк ісі, Алматы Экономика,2006
19. ... К.Н. ... ... и ... краткосрочного
кредитования в Казахстане // Банки Казахстана. – 2002. - №2.
20. Нурсеит Н., Нурсеитова Р. ... ... ... и ... ... // ... и статистика. – 2003 - №2.
21. Бобаканова Ж.О. Кредитные риски в ... ... и ... банков // Банки Казахстана. – 2002.- №7.
22. ... М. ... ... в ... ... Казахстана // Саясат. – 2003.- №7.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 73 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктегі несиелік процестер54 бет
«Казкоммерцбанк» ақ-ның несиелік процесті орындау тәжірибесіне талдау жасау36 бет
Коммерциялық банктерде несиелік процесті ұйымдастыру («Қазақстан Халық Банкі» АҚ тәжірибесінен)83 бет
ҚР коммерциялық банктерінің несиелік процесін жетілдіру жолдары83 бет
Банк жұмысының аудиті7 бет
Банк операцияларының аудиті6 бет
Банк операцияларының аудиті туралы7 бет
Банк ресурстарын жоспарлау және реттеу6 бет
Банктік менеджмент45 бет
Банктік қызмет көрсету шарты. банктік шот шарты, шарттар жасау тәртібі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь