Сұйық пен қатты денелер

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5.бет
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1.Cұйық денелер
1.1Сұйықтардың құрылысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7 . бет
1.2 Сұйықтардағы беттік керілу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 9 . бет
2. Қатты денелер.
2.1Қатты денелер және олардың қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11 . бет
2.2 Трансляциялық симметрия ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 15 . бет
2.3 Қатты денелердің жылу сыйымдылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19 . бет
3.Сұйық пен қатты денелер шекарасындағы құбылыстар ... ... ... ...23 . бет
Эксперименттік бөлім
Құлап келе жатқан темір шарик әдісімен сұйықтың тұтқырлық коэффицентін анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 28 . бет
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..33 . бет
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34 . бет
Зерттеу жұмысының өзектілігі: Қазіргі таңда сұйық пен қатты денелер физикасы қатты дамып келе жатқан ғылым саласы болып табылады. Көлемі шектеулі бұл жұмыста сұйық пен қатты денелер теориясының барлық бөлімін қарастыру мүмкін емес. Бұл тақырыпқа байланысты мәліметтер Күреңкеев Т.Б , Фриш C.Э. және Тиморева А.В ,Телеснин Р.В тағыда Сивухин Р.В. есімді ғалымдардың әдебиеттерінде көптеп кездеседі.
Сұйық – газ бен қатты денелердің ортасындағы аралық күй ал қатты дене пішінінің орнықтылығымен және атомдарының жылулық қозғалыс әсерінен тепе-теңдік қалпының маңында мардымсыз аз тербелістер жасайтындығымен сипатталады. Маңыздысы осы екі денелердің арасындағы құбылыстарды зерттеу.
Зерттеу жұмысының мақсаты: Сұйық пен қатты денелердің құрылысына және қасиеттеріне қарай отырып олардың арасындағы байланыс пен жүретін құбылыстарды зерттеу. Сұйықтың тұтқырлық коэффициентінің температураға тәуелділігін зерттеу.
Зерттеу обьектісі: Молекулалық физика - сұйық және қатты денелер құрылысы, қасиеттері, арасындағы құбылыстар.
1. Фриш C.Э. және Тиморева А.В, Жалпы физика курсы 1, - Алматы,«Мектеп баспасы», 1971ж - 495 бет.
2. Күреңкеев Т.Б. Қатты дененің теориясы , - Алматы , «Дәуір» , 2013ж - 376 бет.
3. Волькенштейн В.С.Жалпы физика курсының есептер жинағы, - Алматы, «Мектеп» , 1974ж – 483 бет.
4. Қойшыбаев Н. Қазақ энциклопедиясы
5. Савельев И.В. Жалпы физика курсы,˗ Алматы, «Наука»,1977 жыл,˗ 506 бет.
6. Лоренц Г.А. Лекции по термодинамике, - Научно-издательский центр,-2001ж, - 171 бет
7. Ловозского В.Н. Курс физики,- Санк-Петербург,- "Красиодар",- 2003ж, - 254 бет
8. Бижітов Т.Т. Жалпы физика курсы, - Алматы: ЖШС «Экономика» - 890 бет
9. Тамаев С. Қатты денелердің физикасының есептер жинағы
10. Сивухин Р.В. Общий курс физики: Термодинамика және молекулалық физика, - 1976ж, - 565 бет
11. Абражевич Э.Б. Иванов Д.А. Кириченко. А.В. Молекулярная физика и термодинамика, Москва, «МЭИ» - 1997, - 56 бет
        
        Мазмұны
КІРІСПЕ........................................................................................................5-бет
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1.Cұйық денелер
1.1Сұйықтардың құрылысы ........................................................................7 - бет
1.2 Сұйықтардағы беттік керілу ................................................................. 9 - ... ... ... ... және ... қасиеттері ............................................11 - бет
2.2 Трансляциялық симметрия.................................................................. 15 - ... ... ... жылу сыйымдылығы............................................ 19 - бет
3.Сұйық пен қатты денелер шекарасындағы құбылыстар...............23 - бет
Эксперименттік бөлім ... келе ... ... ... әдісімен сұйықтың тұтқырлық коэффицентін анықтау ..................................................................................................... 28 - бет
Қорытынды ... - ... ... - ... ... өзектілігі: Қазіргі таңда сұйық пен қатты денелер физикасы қатты дамып келе ... ... ... ... ... ... ... бұл жұмыста сұйық пен қатты денелер теориясының барлық бөлімін қарастыру мүмкін емес. Бұл ... ... ... ... Т.Б , Фриш C.Э. және ... А.В ... Р.В тағыда Сивухин Р.В. есімді ғалымдардың әдебиеттерінде көптеп кездеседі.
Сұйық - газ бен қатты денелердің ... ... күй ал ... дене пішінінің орнықтылығымен және атомдарының жылулық қозғалыс әсерінен тепе-теңдік қалпының маңында мардымсыз аз тербелістер ... ... ... осы екі ... ... ... зерттеу.
Зерттеу жұмысының мақсаты: Сұйық пен қатты денелердің құрылысына және қасиеттеріне қарай отырып олардың арасындағы байланыс пен ... ... ... ... ... ... ... тәуелділігін зерттеу.
Зерттеу обьектісі: Молекулалық физика - сұйық және қатты денелер құрылысы, қасиеттері, ... ... ... ...
* ... ... құрылысы мен қасиеттерін қарастыра отырып, маңыздылығын түсіндіру.
* Қатты денелердің құрылысы мен қасиеттерін қарастыру.
* Сұйық пен қатты денелер арасындағы байланыстарды ... ... ... ... ... жұмысының әдістері: Сұйық пен қатты денелер арасында болатын құбылыстар туралы ақпараттар жинап, зерттеу жұмысын жүргізу және талдау.
Зерттеу ... ... ... Егер сұйыққа толтырылған цилиндрлік ыдысқа магниттік өріс берсек, онда сұйықтың тұтқырлық коэффициентінің ... ... ... көреміз.
Зерттеудің практикалық маңызы: Сұйықтар мен қатты денелер арасындағы құбылыстарды лабораториялық жұмыста қолдану.
Курстық жұмыстың құрылымы: Курстық жұмыс негізгі және эксперименттік ... ... мен ... ... .Курстық жұмысқа 12әдебиеттер пайдаланылды. Курстық жұмыстың беттік көлемі 37 бет.
1.Cұйық денелер
1.1Сұйықтың құрылысы
Сұйық күй газ тәрізді күй мен қатты ... ... күй, және ... екеуімен де оның ұқсастығы бар. Ван-дер-Ваальс теңдеуі заттың газ тәрізді күйін ғана ... ол ... ... ... ... ... ... сипаттайды. Мұнда Ван-дер-Ваальс теңдеуі заттың сұйық күйінен кризистік нүкте арқылы газ тәрізді күйіне үздіксіз өтуі мүмкін екендігін көрсетеді. Кризистік нүктенің ... газ бен ... ... ... өте аз, ... сұйықты белгілі бір дәрежеде тыгыз газ деп есептеуге болады. ... ... сол ... кризистік температурадан едәуір төмен температураларда заттың сұйық күйімен газ тәрізді ... ... ... ... ... көрсетеді. Көптеген сұйықтардың қанықтыратын буының бөлме температураларындағы ... ... өз ... мың ... ... бірнеше мың есе аз болады. Тәжірибелер сұйықтың осындай созылыңқы ... ... ... ... ... және бұл күй сұйықтың үзілуге азды-көпті берік болатындығына сәйкес келетіндігін ... Бұл ... ... ... денеге ұқсас болады. Сұйық пен қатты дене арасында бірқатар басқа жағдайлар да, әсіресе сұйық қатая (кристалдана) бастаған кезде ұқсастық болатындығын ... ... ... қарағанда заттың газ тәрізді күйі молекулалардың орташа аралығы үлкен болатындығымен сипатталады. Газ ... ... ... ... ... ... есе есе артық болатын еркін жолдарының бойындағы еркін қозғалысы болып табылады. Газдардағы диффузия айтарлықтай жылдам болады. Сұйық молекулалары газдардікіне қарағанда ... ... ... ... ... өз ара әсер ... үлкен болады. Диффузия газдарға қарағанда сұйықтарда әлдеқайда шабан болады. Мұнымен қатар сұйық ... іс ... ... ... жоқ деп ... қатты дене құрылысынан үлкен айырмашылығы бар. Қатты денелерді әр бір бөлшек (атом, ион) өзінің тепе-теңдік қалпының төңірегінде тербеліп ... ал ... ... ... ... ... болуы мүмкін бәрі де толы болады. Сұйықтың құрылысы ... ... ... келеді, онда бос жерлер- болады, сондықтан сұйықтың бөлшектері өзінің ... ... ... ... бос ... ... ... алады. Я.И.Френкельдің дамытқан теориясы бойынша сұйықтардағы жылулық қозғалыстың сипаты мынадай болу ... ... ... ... бір ... ... ... бір тепе-теңдік қалыптың төңірегінде тербеліп тұрады. Молекула оқтын-оқтын өзінің қалпын ... ... ... ол өзінің үлкендігіндей жерге ауысады. Сонымен сұйықтың молекулалары біраз уақыт белгілі бір орынның, Я.И.Френкельдің сөзімен бейнелеп айтқанда, ... ... бола ... ... ... ақырындап орнын ауыстыра береді. Сұйықтардың құрылысында қатты кристалл денелердің құрылысына ұқсас кейбір ерекшеліктер бар.
Газда ... ... ... ... жеңуге олардың (молекулалардың) жылулық қозғалысының орташа кинетикалық энергиясы жеткілікті болады; осыдан барып газдың молекулалары жан-жаққа бытырап ... газ өзі алып ... ... ... ... ... ... жылулық қозғалысының орташа кинетикалық энергиясы ілінісу күштерін жеңе ... ... ... ... ... бір ... ие ... дене болып табылады. Сұйықтан жылдамдығы ең үлкен молекулалар ғана ұшып шыға ... да, ... ... ... буға ... екі ... өз ара потенциалдық энергиясы молекулалардың бір r0 аралығында ең аз мөлшерде болады. Алайда ... ... ... ... онша зор ... және ол бір ... дәрежесіне келетін 12kT орташа кинетикалық энергиядан кем болады. Сондықтан газ молекулалары бірінің маңында бірі тұра алмайды, жақындасып келіп, ... ... ... ... ... ... қозғалысының орташа кинетикалық энергиясы молекулалардың бірін-бірі тартатын күшін жеңе алмайды. Осының нәтижесінде ... ... ... біріне-бірі жақын орналасады және әрбір молекула басқа молекулалардың қоршауында ... ... ... ... қабатының басқа қабаттарға түсіретін молекулалық қысымына байланысты құбылыстарды қарастырайық.
Көлемдері бірдейгеометриялық денелердің ішіндегі беті ең ... ... - ... дене ... сүйықтың берілген мессасы қандай да болса бір сфералық емес формадан сфералық формаға көшкенде оның беті кішірейе ... Олай ... ... ... беті ... ... керілген қабыршақпен қапталған деп ес ептегенде осы қабыршақ ... ... ... әсер ... ... ... ... формаға келтіретін молекулалық қысым күштері сұйыққа сондай әсер етеді. Молекулалық қысымның болуына байланысты құбылыстардың барлығын да ... ... ... ... қарастыру жолымен түсіндіруге болады.
Керілген қабыршақты тепе-теңдік қалыпта ұстап тұру үшін ... ... ... ... онің ... сызығыны күш түсіру керек ; бұл күш беттік керілу күші деп аталады.
Қабыршақтың шекара сызығы l неғұрлым ұзын болса. Бұл күш те ... ... ... ... ... табиғатына байланысты болатын α коэффициент беттік керілу коэффициенті деп аталады.
(1)формуладанмынаныжазуға болады:
α=fl.(2)
Сонымен, ... ... ... α сан ... ... ... қабыршағының жиек сызығының ұзындық бірлігіне түсетін күшке тең.
α коэффициеті CGSсистемасында дин/см - мен өлшенеді.
Әрбірсұйықтың α ... ... ... ... ... ... ол кеми ... температурасы Tк кризистік температураға жақындаған сайын α нольге жуықтай береді.
Кризистік нүктеде сұйық күй мен газ ... ... ... ... ... еске ... , бұл ... жағдай түсінікті болады.
Сұйық қабыршағы бетінің аудананын бір ∆S шамаға ... ... ... ... Бұл үшін f ... жұмсап қабыршақтың шекарасын өзіне параллель етіп ∆S кесіндіге жылжытайық. Сонда істелген ∆A жұмыс мынаған тең ... ... (1) ... ... ... ... ... ... ... ... ∆Sөсімшесі болып табылады сондықтан
∆A=α∙∆S ... ... ... ... ... арттыруға жұмсалады, бұдан мынау шығады:
∆E=α∆S ... ... ... ... ішкі ... ... ... кезінде жұмысқа айналуы мүмкін болатын бөлігі болып табылады. Термодинамикада энергиының бұл бөлігі еркін энергия деп ... ... ... сан ... алғанда беттік қабыршақтың бос энергиясының өзгеруі мен осы қабыршақ ауданының өзгеруінің қатынасына тең болады.
Беттік керілу заттың сұйық күйіне тән ... ... ... ... тар ... ағып ... тамшының пайа болуы тағы осылар сияқты құбылыстарды түсіндіреді. Сұйықтың бетіне ... ... А ауа ... болсын. Сұйықтың бет жағына жеткенде бұл көпіршік сұйықтың жұқа қабатын күмбез тәріздендіріп жоғары көтереді. Егер ауа ... ... ... онда ол ... қабатты тесіп шыға алмай, сұйық бетінің астында қалып қояды. Осындай көптеген кішкене көпіршіктер жиналып көбік болады. [1,341- бет]
1-мысал. ... шыны ... бір ... ... ... 3 мм. Тармақтардағы су деңгейлерінің айырмасы қанша?
Шешуі. Түтіктің ... ... ... ойыс бетінің туғызатын p1қысымын тармақтардағы су деңгейлерінің h айырмасы жасайтын қысым мен кең ... ... ойыс ... ... ... теңгеріп тұрадыp1 = hρg+ p2, (8)
мұндағы ρ - судың тығыздығы, g - ауырлық күшінің үдеуі. Жиектік бұрыш ϑ=0деп алып ... ... = 2αr1, p2 = 2αr2. ... r1мен r2- ... ... ... ... d2=2r2диаметрлерді алсақ, мынау шығады:
p1= 4αd1, p2= 4αd2. ... ... бұл ... (9) ... ... мынаны табамыз:
4αd1 = hρg+4αd2, ... = ... ... ≅2 см.
2.1Қатты денелер және олардың қасиеттері.
Заттың агрегаттық күйі; пішінінің орнықтылығымен және атомдарының жылулық қозғалыс әсерінен тепе-теңдік қалпының ... ... аз ... ... ... ... ... сипатына қарай Қатты денелер кристалдар және аморф денелерге бөлінеді. Кристалдар атомдары кеңістікте белгілі бір тәртіппен ... ... оның ... ... ... ... Аморфтық денелерде атомдар бей-берекет орналасқан нүктелердің төңірегінде тербеліп тұрады. Қатты денелердің орнықты күйі (минималь ішкі энергиясы бар) ... күй ... ... Ал ... денелер, термодинамика тұрғысынан, әрқашан белгілі бір метастабильді ... ... ... ... Ол уақыт өткен сайын кристалдана бастайды. Табиғаттағы ... ... ... ... ... ... қысым кезінде Т>0 К температурада қатаяды. Қатты денелердің құрылымы қатаю процесінің өту ... ... ... мен ... ... ... Қатты денелер қасиеттерінің табиғатын кванттық теория негізінде ғана толық түсінуге болады. Кристалдардың кванттық теориясы ... ... ... ... ... ... ... Қатты денелер қасиеттерін оның атомдық-молекулалық құрылысы, атомдық (атомдар, иондар, молекулалар) және субатомдық (электрондар, атомдық ядролар) бөлшектерінің қозғалыс заңдары арқылы ... ... ... ... ... ... т.б.) макроскопиялық қасиеттері туралы деректерді жинақтау мен жүйелеу XVII ғасырда басталды. Қатты ... әсер ... ... күштерді, жарықты, электр және магнит өрістерін, т.б. сипаттайтын бірнеше эмпирикалық заңдар (Гук заңы (1660), Дюлонг және Пти заңы (1819), Ом ... ... - ... заңы (1853), т.б.) ... ... ... ... қасиеттері оның сыртқы механикалық әсерлерге реакциясын сипаттайды: сығу, созу, бұрау, соққы, т.б. Қатты дененің ... ... оның ... ... ... әсер ететін байланыс күштерімен анықталады. Бұл күштердің әр түрлі болуы механикалық қасиеттердің де әр түрлі болуына әкеледі: Қатты ... бірі ... ... басқалары - морт келеді. Әдетте, металдар диэлектриктерге қарағанда майысуға икемді. Түсірілген күш ... ... ... ... ... денелерде кернеу мен деформация арасында сызықтық байланыс орнайды (Гук заңы). ... ... ... ... ... ... ... болмайды.
Магниттік қасиеттері. Өздерінің магниттік қасиеттері бойынша Қатты ... ... ... және ... ... ... сыртқы магнит өрісі әлсірейді, парамагнетиктерде керісінше - күшейеді. Бірақ бұл екі ... те - ... ... табылады. Ферромагнетиктердің диамагнетиктер мен парамагнетиктерден басты айырмашылығы, олардың өздері сыртқы магнит өрісін тудыра алуында. Мыс., темір сыртқы магнит өрісін мыңдаған есе ... ... Қ. ... ... ... тек ... ... ғана толық түсінік тапты. Қазақстанда Қатты денлер физикасы саласынан алғашқы жұмыстар 1960 жылдан ... ... ... ... ... 1967 жылдан ҚазҰУ-де, 1970 жылдардың орта шенінен ... ... ... мен ... ... ... түрде жүргізіліп келеді. Академик М.И. Корсунскийдің жетекшілігімен иттрий-палладий қатарындағы ауыспалы металдар мен осы элементтер қорытпасының физ. қасиеттері және ... ... ... ... ... ... локальды байланыстырғыш және түйіндік электрондар тобына жіктейтін модель жасалды. Осы модель арқылы ... ... ... ... ... және ... металл қабатынан өту кезінде электрондар энергиясының кему спектрін түсіндіруге мүмкіндік туды. ҚазҰУ-нде стехиометрия құрамы маңындағы кобальт-мыс-мырышты ферриттердің ... ... және мех. ... ... (М.Бекболатов). Осы зерттеулердің нәтижесінде телевизия және электрондық өнеркәсіп үшін болашақта қажетті жаңа ... ... ... dp өзгергендегі dT балқу температурасының өзгерісі Клаузиус - Клапейрон теңдеуі ... ...
dT= ... ... q0 - балқудың молекулалық жылуы , Vc - сұйықтың бір киломолінің көлемі, Vқ - қатты дененің бір ... ... Т - ... ... ... ... ∆tуақыттың ішінде ауысатын жылудың мөлшері мынадай формуламен ... = - ... ∆t, ... ∆T∆x - ... ... ... бағытталған температура гредиенті.

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кристалдық күйдің, негізгі ерекшеліктері6 бет
Кристалл және аморфты денелер4 бет
Сұйықтар және олардың физикалық қасиеттері9 бет
Сұйықтар мен қатты денелердің қасиеттері6 бет
Сұйықтар,қатты денелер7 бет
Сұйықтар. Қатты денелер5 бет
Сұйықтардың механикасының элементтері5 бет
Термодинамика – биофизикалық ілім8 бет
Термодинамикалық температураның нолге жетпеу принципі4 бет
Қатты денелер10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь