Алгоритмдік тіл және программалау тілі

1.1.Алгоритм, программа ұғымдары
2.Алгоритмдердің орындаллуы
3.Алгоритм және оның қасиеттері
4.Алгоритмді жазу жолдары
5.Алгоритмдік тіл және программалау тілі ұғымы
6.Алгоритм командалары
7.Компьютерде есеп шығару кезеңдері
2.1.Паскаль—Программалау тілі
2.Паскаль тілінің негізгі элементтері
3.Программа құрылымы
3.1.Көмекші программалар
2.Ішкі функциялар мен процедуралар
3.Бейстандарт функциялар мен процедуралар

Қорытынды.
Алгоритм атауы атақты араб математигі Әбу Жафар Мұхаммед
ибн Мұса әл-Хорезми (763-850жж .) есімінің латынша Algorithmi
(Алгоритми) болып жазылуынан шыққан. Ол санаудың ондық жүйесін-
де көпорынды сандар мен арифметикалық амалдардың орындалу ережесін ұсынған. Бұл ережелер қосынды мен көбейтіндіні табуға арналған амалдарды орндауға қажетті тізбектен құрылған. Сол ереже осы күнге дейін қолданылып келеді.
Оған дейін де арифметикалық амалдарды орындаудың көптеген ережелері болған. Онда, негізінен, сандардың ерекшеліктеріне көп көңіл
бөлінген болатын. Ал әл-Хорезми көпорынды сандардың беріне ортақ және барлық сандарға жарамды ережеге ұсынған.
Қазіргі кезде «алгоритм» ұғымы тек математикалық есеп шешу
әдісімен ғана шектелмейді. Әрбір компьютер алдын ала берілген алгоритммен, яғни жоспарлы жұмыс істейді. Алгоритмді реттелген амалдар жиыны, кезекпен орындалатын операциялар тізімі деп ұғынған
жөн. Оның көптеген анықтамасы бар. Соның бірі:алгоритм–– берілген
есептің шығару жолын реттелген амалдар тізбегі түріне келтіру. Кез келген есепті қарапайым амалдарды тізбектей орындау арқылы шығаруға болады. Алгоритмді компьютерде орындау үшін оны программа түрінде жазып шығу керек.
Программа компьютерге түсінікті командалардан тұрады. Осы командалар тізбегін орындау соңында есептің нәтижесі шығады. Әрбір компьютер алдын ала жазылған программамен жұмыс істейді. Процессор программаның құрамындағы командаларды кезекпен орындап
отырады. Командалар тізбегін– программа деп қарастыруға болады. Команда бір ғана қарапайым амалды орындау үшін берілген бұйрық
ретінде қабылданады. Командалар: арифметикалық немесе логикалық
амал; ақпаратты тасыммалдау командасы; берілген сандарды салыстыру
командасы; нәтижені экранға, қағазға басып шығару командасы; келесі командаларға көшу тәртібін орындау; т.б. болып бөінеді.
Компьютердің жұмысы программалық принципке негізделген, яғни
ол өзінің жадындағы командалар тізбегін орындау арқылы есеп шығарады.
Кез келген компьютер жадында берілген мәліметтермен қоса, оны
қандай жолмен және қай нұсқауды орындау қажеттігін көрсететін программа сақталады. Компьюттер берілген тапсырманы орындайтын
техникалық құрылғы болғандықтан, әрбір тапсырманы түсінікті түрде қысқаша жаза білу қажет.
1. О. Камардинов "Информатика" , Алматы "Қарасай" баспасы 2006 жыл
2. В.В.Фаронов "Турбо Паскаль 7.0" , Москва "Нолидж" 2000 жыл
3. Б.Бөрібаев , Б.Нақысбеков , Г.Мадиярова "Есептеуіш техника негіздері" , Алматы "Мектеп" баспасы 2005 жыл
4. Е.М.Бурин "Турбо Паскаль" , Алматы ,АГУ, 2000 жыл
5. С.А . Абрамов , "Начало информатики" , Москва "Наука" , 1989 жыл
        
        Мазмұны:
1.1.Алгоритм, программа ұғымдары
2.Алгоритмдердің орындаллуы
3.Алгоритм және оның ... жазу ... тіл және ... тілі ... ... есеп ... ... тілі
2.Паскаль тілінің негізгі элементтері
3.Программа құрылымы
3.1.Көмекші программалар
2.Ішкі функциялар мен процедуралар
3.Бейстандарт функциялар мен ... ... ... араб ... Әбу ... ... Мұса әл-Хорезми (763-850жж .) есімінің латынша Algorithmi
(Алгоритми) болып ... ... Ол ... ... ... ... сандар мен арифметикалық амалдардың орындалу ережесін
ұсынған. Бұл ... ... мен ... ... ... орндауға қажетті тізбектен құрылған. Сол ... ... ... ... ... дейін де арифметикалық ... ... ... ... ... ... сандардың ерекшеліктеріне көп көңіл
бөлінген болатын. Ал әл-Хорезми көпорынды ... ... ... және
барлық сандарға жарамды ережеге ... ... ... ұғымы тек математикалық ... ғана ... ... ... ... ала ... яғни жоспарлы жұмыс істейді. Алгоритмді реттелген
амалдар жиыны, кезекпен ... ... ... ... Оның ... анықтамасы бар. Соның бірі:алгоритм–– берілген
есептің шығару ... ... ... ... ... ... ... есепті қарапайым амалдарды тізбектей орындау ... ... ... ... ... үшін ... түрінде жазып шығу ... ... ... ... тұрады. Осы
командалар тізбегін орындау соңында есептің нәтижесі шығады. Әрбір
компьютер алдын ала ... ... ... істейді.
Процессор программаның құрамындағы командаларды кезекпен орындап
отырады. Командалар ... ... деп ... ... бір ғана ... амалды орындау үшін берілген бұйрық
ретінде қабылданады. Командалар: арифметикалық немесе логикалық
амал; ... ... ... ... сандарды салыстыру
командасы; нәтижені экранға, қағазға ... ... ... келесі
командаларға көшу тәртібін орындау; т.б. болып бөінеді.
Компьютердің жұмысы программалық ... ... ... ... ... ... тізбегін орындау арқылы ... ... ... жадында берілген мәліметтермен қоса,
оны
қандай жолмен және қай нұсқауды ... ... ... сақталады. Компьюттер берілген тапсырманы орындайтын
техникалық құрылғы ... ... ... ... түрде
қысқаша жаза білу қажет.
Алгоритмдердің орындалуы
Алгоритмді орындаушының рөлін, ... адам ... ... яғни ... ... т.б. атқарады.
Мысалы,Y=(AX+B)(CX-D) функциясын ... ... ... ... ... A-ны X-ке көбейту , оны R1 деп ... оған B-ны қосу , ... R2 деп ... C-ны X-ке ... оны R3 деп ... одан D-ны ... оны R4 деп белгілеу;
5) R2-ны R4-ке ... оны Y деп ... ... үшін оны ... бір ... ... жазу ... Ал алгоритмнің компьютерде орындалуын ... үшін ... ... және дәл ... ... ... ... болып табылады.
Алгоритм мен ... ... ... ... ... болады:
1. есеп шығару жолы ... ... ... ... ... ... ... жазылуы тиіс;
3. программа компьютер жадына негізіліп, ретімен орындалуы
керек;
Күнделікті ... ... бір ... ... болу үшін ... ... ... орындау қажет
1. Мектепті тамамдау .
2. Бірыңғай ұлттық тестілеуден ... ... ... , ... түпнұсқасын емтихан
қорытындысымен бірге белгілі бір ... ... ... ... өту .
5. ... мамандығы бойынша оқитын жоғары оқу орнын ... ... ... ... ... ... ... ретпен кезегімен ... ... ... ғана ... қолымыз жетеді.
Алгоритм— информатика мен ... ... ... бірі. Квадрат теңдеудің түбірін табу ... ... ... ... жолдары алгоритмдердің мысалдары болып
табылады. Сонымен алгоритм — есеп ... ... яғни ... ... жету үшін қолданылатын амалдардың ... ... ... ... көрсетілген іс-әрекеттер тізбегін
бұлжытпай орындай ... ... ... ... ... асыратын
машина, құрылғы немесе адам бола алады.
Техникалық ... ... ... үшін есеп ... , яғни ... әрекеттердің тізбегі әрі түсінікті , әрі дәл
болуы қажет . Есеп шешу жолы дәл және ... ... оны ... ... болады.
Берілген мәселенің шешу жолының түсініктілігін оның
алгоритмінің ... деп ... ... ... ... ... әрекетте пайдаланылады.
Алға қойған мақсатқа жету немесе берілген есепті ... ... ... әрекеттер жасау қажеттігін әрі
түсінікті, әрі дәл етіп көрсететін ... ... ... ... және оның қасиеттері
Компьютерде ... тиіс ... ... ... Алгоритм анық әрі дәл өрнектелуі тиііс;
2. Оның модульдық ( ... ... ... , ... ... ... бөлу мүмкіндігі болуы
қажет;
3. алгоритм шектеулі уақытта ... ... ... ... саны ... ... ... бір тектес есептерге жалпы бір ғана алгоритм қолданылуы
тиіс;
Алгоритмнің ... дәл ... ... ... ... ... ... айқын,
нақты анықталған болу керек. Онда қандай ... ... ... ғана ... ... Есеп шығаруға керектің бәрі ... және ... ... әрі нақты болуы ... ... ... ... ... ... ... үзіктілік қасиеті .
Алгоритмнің үзік модульдерге бөлінуі , яғни ... ... ... ... ... ... ... керек. Бұл қасиет
бойынша алгоритм аралық ... ... ... ... бөліктерге,
ал олар одан да кіші ... ... , яғни ... ... тізбегі жеке-жеке ... ... ... екі-үш бөлікке бөліп ,оларды жеке ... ... ... ... қажет. Олардың әрқайсысы алдыңғы буынның
қорытындысын ... ... ... ... тиіс. Орындаушы
алғашқы әрекетті, ... ... ... ... көше ... ... ... құрылымы үзікті(дискретті ), яғни бір-
бірінен бөлек командалар ... ... ... алғашқы
әрекетті––қадамды аяқтамай, келесі әрекетке көше ... ... ... ... жеке нақты ... ... ... бір ... ... ... ... қадамдарға
бөлініп атқарылуын — оның ... ... деп ... ... қасиеті.
Кез келген алгоритмнің нәтижесі болуы ... ... ... ... бір уақытта қорытынды нәтиже ... ... ... ... бір бастапқы мәліметтерді пайдаланады
және олар ... ... ... ... ... ... саны орындалғаннан кейін (алгоритм соңында ) ,
Егер есептің шешуі болса , оның ... ал ... ... ... ... ... ... қажет .Мысалы, сандарды қосу ааалгоритмі
үшін бастапқы ... ... мәні ... ал ... ... ... ... бірнеше қадамы қайталанып, ешбір
нәтиже бермейді. ... есеп ... ... ... ... қайта құрады.
Алгоритмнің жалпылық немесе ортақтық қасиеті.
Алгоритм құрғанда белгілі бір жеке ... ғана ... осы ... мәселелер шешуін толық қамтуға мүмкіндік
беретіндей етіп ... ... Бұл ... алгоритмнің жалпылық
немесе жалпыға ... ... ... Бұл ... ... құндылығын арттырады. Алгоритмнің бұл ... ... ... бір жиыны бір ңана нәтиже ... ... ... Егер берілген мәліметтер өзгерсе, ... де ... ... ... бір ... ... әр ... мәліметтері үшін әр ... ... ... ... ... ... шешу алгоритмі кез келген a, b, c мәндері ... ... ... ... ... Егер a-ны ... ... де
өзгереді,яғни жалпы ... ... тек бір ... , ... ... ... Ал ... бұрыштың синусын табу
алгоритмі кез келген алғашқы бұрыш ... ... оның ( ... ... ... бере алады.
Алгоритмнің формальді орындалуы .
Алгоритмді ... ... оның әр ... ... ... де, ... де мүмкін. Бірақ
алгоритмнің әр ... ... ... бір ... ... ... ... алгоритм командаларында көрсетілген әрекеттеді
дұрыс орындауы үшін ... ... ... ... ... қажет.
Сөйтіп, орындаушы өзі ... ... ... ... де, ... ... орындай отырып,
белгілі бір ... ... яғни ... ... ... етеді.
Алгоритмнің бұл маңызды ерекшелігін оның формальды ... ... ... ... ... ... ... жүктеуге
мүмкіндік береді.
Алгоритмді жазу жолдары
Алгоритмдерді ... ... үшін ... ... ... алу ... , яғни ол ... бір заңдылықпен өңделуі тиіс.
Жалпы ... ... ... ... ... ... табиғи тілде жазылуы;
2. белгілі бір ... ...... (псевдокадтар —
жалған кодтар) арқылы қысқаша тізбекті ... ... ... ... тіл деп те ... ... жолмен (блок-схема арқылы) жазу;
4. программалау тілдерінде жазылуы.
Бірақ табиғи тілде ... ... ... өйткені бұл жағдайда дәлдік, ... ... ... ... ... ... ... алгоритмдік тіл
деп аталып, кеңінен қолданылып жүр.
Алгоритмдерді графиктік жолмен ... ... ... ... ... айналдыру ... ... ... ... ... жұмысында кеңінен қолданылады.
Алгоритмдік тіл және ... ... тіл деп — ... ... ... және дәл жазуға ... өз ... ... сөздерін
пайдаланатын белгілер мен ... ... ... ... тіл
бір жағынан табиғи тілге жақын, ... оны ... ... жазады және оқиды. Алгоритмдік тіл — ... ... мен ... ... ... ... жақша және басқа да ... ... ... ... ... ... қамтиды.
Кез келген тілдің алфабиті болатын тәрізді алгортимдік
тілдің де ... ... ... сәйкес ... ... ... ... ... ...... символдары деп , ал ондай символдар жиынын — оның
алфабиті деп ... және ... ... ... ... ... ... командалар мәтіні түрінде ... ... ... ... тілдері деп атайды. ... ... ... ... ...... тіліндегі
кейбір сөздерді алгоритм құруда ... ... Ол ... онша көп емес, оларды түйінді (қызметші) ... деп ... ... өрнектейтін қарапайым алгоритмдік ... сол ... ... ... ... ... тілде құрылып, содан кейін ол программалау тілінде қайта
жазылып, ең соңында ... ... ... барып орындалады. Әр
компьютердің ... ... тілі ... ол ... тілі
немесе кодтар тілі деп аталады. Кез келген компьютер тек өз ... амал ... ... ... ... ... үшін
амал тізбегі машина ... ... тиіс және ол ... ... ... ... тілінде программа құру кодтар арқылы
жүргізіліп,өте көп еңбектенуді талап ... ... ... , ... ... ... ... программалық код ... ... үшін ... ... айтылғандарға байланысты қазіргі кезде ... ... ... өз тіліміздегі түйінді ... ... ... ... немесе блок-схема арқылы
графиктік түрде ... ... соң ... ... ... тілінде жазылады. Алгоритмдік және программалау тілінде
программа жазу — ... ... ... ... ... бір ... ... үшін сол программалау тілін машина ... ... ... ... (аудармашы) программалар ьолуы
керек, оларды трансляторлар деп ... ... үш ... ... ... ... және ... —берілген программаның әрбір жолын (командасын)
жеке-жеке ... ... ... ... ... — бірден барлық программа мәтінін ... ... ... бір модуль түріне келтіреді де, ... соң ... ... ... қайта жазып алып, оны кейін тек біздің
қалауымыз ... ... — тек ... ... яғни ... ... программаларды ғана машина тіліне аударады.
Қазіргі ... кең ... ... ... : ... , Паскаль т.б. болып табылады. Негізінде ... ... жолы ... ... ... ... ... ... ... |
| ... (аудармашы) |
| |
| ... ... ... программа |
| |
| ... ... ... кезде ... ... үш ... жуық ... тілі таралған. Олардың әрқайсысы белгілі бір мақсатта
қолданылады. ... ...... ... есеп
шығаруда, Паскаль —— өндірісте , оқу-ағарту саласында , ... ... ... үшін ... компьютерде диалогтік режімде жұмыс
атқаруға арналған. Бұлай бөлу тек ... ... ... ... жүргізілген, негізінде тілдерді дұрыс пайдалана ... ... кез ... ... шығаруға қолданыла береді.
Алгоритм ... ... есеп ... ... жай және құрама
(күрделі) командалардан ... ... Кез ... ... ... бір ... ақпаратты өңдеудің немесе өрнектеудің бір ... ... жай ... ... Жай командаларға
меншіктеу, мәлімет енгізу және нәтиже алу ... ... ... ... ... айнымалыға жаңа мән беру
арқылы орындалады. Сол сияқты алгоритмді ... ... ... жаңа мән және ... команда меншіктеуге де болады.
Мысалы: (x,y) ... ... есеп ... үшін ... көзінен – пернетақтадан x, y айнымалыларына берілетін
(меншіктелетін) екі мән алатындығын білдіреді. Дәл ... ... ... ... ... да x, y шамаларының мәні ... ... ... ... ... ... алгоритмнің блок-схемасында есептеу, енгізу және
нәтиже алу ... ... ... Олардың бір енгізу және
бір шығару сызығы ... ... Жай ... құрылымы күрделі құрама
командалар құралады. Құрама командалар ... ... ... және ... ... ... ... құрылымдардан тұрады. Олардың жай командадан ... ... ... құрылады және орындалуы берілген шарттарға
негізделеді. Берілген шартқа ... ... ... ... ... саны ... x, y ... x, ... x, ... ... ... ә)Пернетақта; б)Экранға,басуға шығаруға; в)Қағазға басу
командаларын ... ... есеп ... кезеңдері
Компьютерде есеп шығару күрделі процесс және ол ... ... ... ... ауызша сипаттау.
2. Есепті математикалық түрде өрнектеу , (есептің ... Есеп ... ... ыңғайлы сандық тәсілін анықтау.
4. Есеп ... ... ... ... ... ... программасын құру және оның
қатесін түзету.
6. Есепке керекті мәліметтер ... ... есеп ... және шыққан нәтижені іс жүзінде
қолдану.
Берілген есепті ... ... ... ...... ... математикалық таңбаларды қолданынып жаза білу ... ... ... ... ... болып
саналады.
Күрделі формулаларды, теңдеулерді ... ... ... есеп шығарудың сандық ... табу не ... ... ... ... есеп шығарудың ... ... ... ... өзімізге тиімдісін таңдап алуымыз
керек. Осы мақсатта есеп ... ... ... ... ... , ... ... мен есеп шығару құнын салыстыра
отырып қарастыру қажет.
Есептің ... ... оның ... жолы ... ... түрінде кескінделеді.
Сонымен есеп шығаруда жоғарыда ... ... ... ... ... мәселе ретінде ... ... ... шығару алгоритмін құру ... ... ... ... ... яғни айнымалылар, тұрақтылар белгіленіп, ... , ... ... ... ... есептің дұрыс
шығарылу мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ... атаулары анықталмаса , ... ... ... де, ... ... еске ... Айқын әрі анық
жазу — алгоритм ... ... ... жазу ... де
ережені сақтау керек.
Программа құрғанда қазіргі кеңінен таралған программалау
тілінің ... ... ... ... ... ... қатесін түзету ... ... ... ... ... қате ... тез ... және
түзетуге мүмкіндік береді.
Есеп шығаруға керекті деректерді ... ... ... ... , ... ... ... жазып ,компьютердің ... ... Есеп ... ... соң ... ... ... және оны іс жүзінде қолдану — мамандардың жұмысы.
Паскаль — ... ... ... ... ... швейцариялық ғалым Никлаус
Вирт оқып-үйренуге қолайлы ... тілі ... ... ... ... ... ... бекітілді, ол сол кездерде кең
таралған ... ... ... ... ... жетілдірілген,
жұмыс істеуге ыңғайлы тіл ... ... тілі ... және ... ... ... ... тез
таралды. Қазіргі кезде барлық дербес компьютерлер осы тілде жұмыс
істей ... ... ... ... программаның дұрыстығын
компьютерде тексеру және ... ... ... ... ... ... программа компьютерде орындалу барысында
алдымен ... ... ... ... ... түрлендіріледі де, содан кейін ғана ... ... ... ... екі ... болады, оның біріншісі –
алгоритмдік тілдегі алғашқы ... ал ...... ... ... Есеп нәтижесін машиналық ... ... ... ... ал ... ... қажет болғанда, оның
алгоритмдік ... ... ... ... ... ... ... тілі кез келген күрделі есептерді
шығара алатын, кең таралған ... оқу ... ... ... ... ... ... бір мәселені шешуге арналған . Есеп
шығару барысында ... ... ... енгізіледі, оларды
қалай өңделетіндігі көрсетіледі және ... ... ... ... ... айтылады.
Паскаль тіліндегі программа жеке-жеке жолдардан тұрады.
Оларды теру, түзету ... ... ... ... ... ... азатт жол немесе бос орын саны өз ... Бір ... ... команда немесе оператор орналаса ... ... ... үтір (;) ... ... жазылады , бірақ
бір жолда бір ғана ... ... ... , ол ... ... ... ыңғайлы.
Паскаль тіліндегі программа үш ... ... : ... ,
сипаттау бөлімі және оператор бөлімі.
Кез келген программаның алғашқы жолы PROGRAM ... оның ... ... Одан ... ... ... сипатталу бөлімі жазылады. Бұл бөлім программадағы
айнымалылар , тұрақтылар ... ... ... ... ала ... алуға көмектеседі. Сипаттау бөлімі бірнеше
бөліктерден тұрады, бірақ ... ... ... ол бір ... екі ғана ... ... мүмкін.
Программаның соңғы және негізгі бөлімі операторлар
бөлімі — болып табылады. Орындалатын ... ... ... ... Ол begin ... ... басталып , барлық
атқарылатын операторлар (командалар) ... ... ... біткен соң end түйінді сөзімен ... ... ... ... ретімен
орналасады.Олардың кеййбірі шартқа байланысты орындалса, ал кейбірі
қайталанатын цикл немесе қосымша ... ... ... ... ... бөлімінде орындалатын негізгі
әрекеттерді қарастырайық.
Деректер — сан ... мен ... ... ... мән ретінде қабылдай алатын тұрақтылар (константалар) ,
айнымалылар т.б. осы тәрізді құрылымдар ... ... ... ...... ... ... , дискіден
немесе енгізу-шығару порттарынан енгізу арқылы жүзеге асырылады.
Операциялар ... ...... және ... ... ... өңдеу, салыстыру операцияларын орындайды.
Нәтиже алу (шығару) — аралық немесе қорытынды ... ... ... ... ... ... түрде атқарылуы — белгілі бір ... ... ... ... ... , ... ... атқарылады,
әйтпесе олар аттап өтіледі немесе ... ... ...... бір ... ... (кейде егер орындалмаса)
жағдайда көрсетілген командалар жиыны бірнеше рет қайталанып
атқарылады. Қайталау саны ... ... ... программа — алдын ала қандай да бір ... ... тобы ... ... кез ... жерінен оның атауын
көрсету арқылы шақырылып атқарыла береді.
Түсініктеме — ... ... ... ... оның түйінді
сөздері арасында қазақша (орысша) түсінік беретін пішінді жақшаға
алынып жазылған сөз ... Олар ... ... ... әсер ... ... шығарылатын есептердің күрделіленуіне байланысты
программалардың көлемі өсіп, оларды жазу ,оқу ... ... ... ... бір ... ... мезгіл-мезгіл
қайталанып отыратын есептеу программалары ұзақ ... ... өмір ... ... ... , ... ... тиіс.
Осыған байланысты программа құруды, ... ... ... ... олар ... ... ... деп
аталады.
Программа адамның түсінуі мен ... ... ... ... ... құрылымдық программалау деп ... ... ... ... тығыз логикалық байланыста
болады, оның бір жерінен екінші бір ... ... ... ... — goto ... программалау болып
саналады, яғни шартсыз көшу ... ... ... Сол ... ... ... ... көрсетілген тәртіп
бойынша мәліметтерді өңдеу ережесін орындайтын логикалық
құрылымдардан құрылады. ... ... ... туралы бұдан
бұрын айтылған болатын, олар :
Сызықтық құрылымдар — программадағы операторлардың немесе
олардың ... ... ... ... орындалуы;
Тармақталу — берілген шарттың рындалуы-орындалмауы бойынша
алдын ала көрсетілген бірнеше ... екі) ... ... ... ... басқару құрылыымы;
Қайталау — көрсетілген шарттың орындалуына байланысты
операторлар тобының циклде қайталануы.
Бұл ... ең ... ...... ... бір кіріс және тек бір шығыс ... ... ... ... ... — бір ... біріктірілген операторлар
тобынан немесе қабаттастырылған құрылымдардан тұруы мүмкін.
Белгілі бір ат ... жеке ... ... ... ... ... оны ... пацдаланып отыруға болатын
негізгі программаның арнайы бөлігін көмекші немесе ... деп ... ... ... ... ... отырып толық орындалуын қадағалап,
программаның негізгі бөлігінде оның тек атын ... ... ... ... шектелуге болады.
Қосалқы программаны пайдалану:
• Негізгі программаның көлемін кішірейтеді;
• Негізгі ... ... ... ... да ... мүмкіндігін береді;
• Қосалқы программаға беріген компьютердің жедел жады көлемін ол
орындалмай тұрғанда , бос ұя ... ... ... болады;
• Қосалқы программаны пайдалану тәсілдері құрылымдық ... сай ... ... ... ... программалау жабдығы бар Турбо Паскаль тілі процедураға
бағытталған тіл деп ... ... ... ... көшіруге көп уақыт
кетірмеу үшін Турбо Паскальде ... ... ... мен ... ... Процедуралардың циклдерден
айырмашылығы , олар программаның әр жерінде оператор тізбегі
өзгермей, тек бір рет ... ... ... әр ... кезінде
бір рет ғана ... бір ... ... мақсатында алдын-ала
бекітілген аты бойынша шақырылып орындалатын ... ... ... деп ... ... өрнектердің
операнды(аргументі) бола алмайды. Программада процедураның атын
көрсету оның ... ... ... да, мұндай әрекет
процедураны шақыру депп ... ... Read (F) ... терілген бір мәнді F айнымалысына меншіктейді.
Функция да ... ... ... ... ... екі ... бар , ... функция аты өрнектердің
операнд ролін атқара алады; функция орындалғаннан соң, программаға
тек бір ғана мән ... ... ... бір ғана ... процедура функция деп аталады.
Процедура түріндегі қосалқы программа бірнеше ... ... және оның ... ... де ... мән болуы
мүмкін . Функция туріндегі қосалқы программа математикалық функциялар
тәрізді ... ... ... ... бір өрнекті есптей отырып,
нәтижесінде тек бір ғана мән ... ... және ... ... үшін ... ... ... яғни нақтылы
параметрлер қажет.
Турбо Паскаль тілінің барлық ... мен ... ... , олар ... және ... өзі ... топтар. Стандартты функциялар мен процедуралар тілдің
элементі ретінде өз аттар ... ... ала ... ... ... Ал бейстандарт функциялар мен процедураларды
әрбір программалаушы өзі жаңа атау ... ... ... ... ... ... ... функциялар мен процедуралар
Егер программада бірнеше операторларды ... ... ... отырып , бірнеше қайталап ... ... ... ... , ат қйып ... ... қосалқы программа,
яғни бейстандарт функциялар мен процедуралар ... жазу ... ... мен процедуралар VAR бөлімінен кейін
сипатталады және ... ... ... бар ... ... ... ... программаға берілетін бастапқы
мәндер және ... ... ... параметр ретінде
қарастырылады.
Параметр деп қолданылу ... ... бір ... ... ... ... ... және нақтылы
болады. Қосалқы программа ... ... ... деп ... Ал қосалқы программа ішінде нақтылы
параметрлердің орнына нақты ... ... ... ... өрнектер
нақтылы параметрлер деп аталады. ... ... ... ... ... ... ... параметрлеге ауысады.
Процедуралар және олардың сипатталуы
Кез ... ... ... ... блогы түрінде
жазылады да , оның тақырыбы мен тұлғасы ... ... ... ... ... басталады, оның идентификаторынан және жай
жақшаға алынып , ... ... ... ... ... ... ... жағдайда параметрлерді жазбай кетуге болады.
Негізгі ... осы ... аты ... ол тек осы ... ... орындауы тиіс. Процедура тұлғасы тәуелсіз
блок түрінде жазылады да , ... ... ... ... сипатталған белгілер , тұрақтылар , типтер т.б.
тек процедура ішінде ғана ... ... ... ... ... программада сипатталып анықталған кезкелген ауқымды
айнымалылар мен ... ... ... ... ... ... ... (көрсетпелі параметрлер тізімі);
Const ... ;
Type ….;
Var …;
Begin

End;
| ... ... |
| ... ... |
| ... ... |
| ... тұлғасы |
| ... |
| ... |
| ... ... ... |
| Function |
| |
| ... |
| ... параметрлер тізімі |
| |
| ... типі ... мен ... ... диаграмалары:
Процедураны (а) және функцияны (ә) ... , ... (б) ... (в) ... ... ... орындалуын тоқтатып ,сол жөнінде
хабар беретін ... ... ... toktau (Msg: string ... ... ... Msg ... жұмыс кезінде туындаған қатенің сипаты
туралы мәтін түрінде мәлімет ... де, System ... Halt ... программа жұмысын тоқтатады.
Процедура өздігінен ... оның атын және ... жазу ... ... ... ... . Процедураны
шақыру жолындағы нақтылы параметрлер саны мен типтеріне сәйкес
келуі тиіс.
Процедураларды ... ... ... береді. Олар да функциялар сияқты
программа ... ... ... ... ... ... ... түйінді сөзінен кейін
процедураның аты , ал ... ... оның ... ... ... тізімі көрсетіледі .
Негізгі программада ... ... ... көрсетілген процедураны шақыру операторы арқылы
орындалады, ... ... ... саны , типі және ... ... ... сәйкес келуі тиіс.
Мысал:
Берілген кез ... а және b ... ... y, ал ... ... ... ... жұмысының нәтижесі x пен y сандары болсын
, ал егер осы ... ... ... ... ... , ... y:=max ... жазылуы тиіс. Ал процедураны пайдаланған кезде бұл программа
мәтіні ... ... ... 10;
var a,b x, y ; real;
t: integer;
procedure minmax (aa, bb,: real; var xx, yy ... ... xx;=bb; yy:=aa ... xx :=aa; yy=bb end
end;
begin
minmax (3,4,x,y); writeln (3,4-тің кішісі :
,x:8:2, ‘үлкені:’,y:8:2)
10:write (‘екі сан ... :’); readln ... ... (‘олардың кішісі :’, x:8;2,’
үлкені;’y:8;2);
Write (‘тағы екі сан енгіз;’); readln (a,b);
Writeln(‘бұл ... ... ... ... ... ме? ... t=1 then goto ... minmax процедурасы төрт параметрден тұрады:
aa,bb,xx,yy.Алғашқы екі параметр аргумент сияқты ... ... ... орындар алдында оларға нақтылы
параметрдің мәндері ... Ал ... екі ... ... сол ... процедураның тақырыбында олардың ... ... сөзі ... ... ... ... айнымалылар болуы
керек екендігі көрсетіледі. Процедураның тақырыбынан ... ... ... ... ...... ... орналасқан.
Негізгі программаның процедура орындалуы тиіс жерінде ... ончы бір рет ... ... арқылы орындайтын процедура
операторы тұрады.
Параметрсіз процедуралар
Кейде процедураның параметрлері болмауы да ... ... ... түзу ... жүргізетін lin
процедурасын пайдалана отырып ,y=f(x) функциясының мәндерін оның
аргументі x0-ден xk- ға ... ... dx ... ... ... ... басып шығаруға қажет болсын. Бұл алгоритмді
Y=2.5x^2- 1.82x + 1.52 ... үшін ... ... ... ... integer ... y(x:real): real;
begin
y:=2.5*sgr(x)- 1.87*x + 1.52;
end;
procedure lin; (сызық ... i: ... i=1 to 25 do write ... ... readln ... (‘ ... ‘ ‘:10, ... x:=xo;
if xk>x0 then
begin
for i=1 to n ... (x: ... i :=n downto 1 ... (x:10:4 , y(x): 10 : ... орындалуы негіхзгі программа операторларының
орындалуынан басталады. Негізгі программада процедурада аты мен ... ... ... ... ... ... параметрлер мәндері негігі программадан процедураға ... ... ... соңб оның ... ... программаның
процедураны шақыру нүктесіне беріледі. Одан соң негізгі ... ... ... ... ... ... мен функциялар тақырыбында формальді параметрлер
деп көрсетіледі , олардың ... деп ... ... ... ... алмастырылуынан шыққан. Формальді
параметрлер ... ... ... саны мен типін көрсетіп,
мынадай ... ... ... Мән түріндегі параметрлер
• Var сөзінен кейін орналасатын ... ... ... соң тип түрі ... параметрлер тізіміндегі атаулар олардың типінен қос
нүктемен бөлінеді, әр түрлі типтегі ... ... ... ... бір ... ... атаулар арасына жай үтір қойылады.
Қосалқы ... ... жіне ... ... ... ... ... тиіс:
• Формальды және нақтылы параметрлердің саны бірдей
болады;
• Формальды және нақтылы ... ... ... ... ... ... ... әрбір нақтылы параметрдің типі соған сәйкес формальды
параметр типімен бірдей болады;
Қорытынды:
Көмекші ... екі түрі бар. ... ... деп , ... ... деп ... Көмекші программа
толық программа ретінде құрылып, негізгі программаның VAR ... ... ... саны ... ... да ... ... көмекші программаны анықтаушы PROCEDURE
қызметші сөзінен басталып, оның оң ... ... ... Одан әрі жай ... ... ... ... да, тақырыптың соңына нүктелі үтір символы қойылады.
Ол — ... ... ... ... ... ажырату белгісі .
Тақырыптан соң ... ... ... ... ... мүмкін . Бұдан әрі BEGIN, END қызметші сөздерімен шкетелген
операторлар ... ... да , ... соң нүктелі үтір таңбасы
қойылады:
Procedure [()] ... ... ... ... ... параметрлерді пайдаланбай
, нақты ... ... ... ... . Мұндай параметрсіз
процедура тақырыбының жазылу түрі ... ... ... ... ... тек ... ... Кіріспе
2. Есептің қойылымы
3. Есептің алгоритмі
4. Алгоритмге сәйкес келетін программа
5. Программаның компьютердегі ... ... ... ... ... ... әдебиеттер :
1. О. Камардинов "Информатика" , Алматы "Қарасай" ... 2006 ... ... "Турбо Паскаль 7.0" , Москва "Нолидж" 2000 ... ... , ... , ... ... ... , Алматы "Мектеп" баспасы 2005 жыл
4. Е.М.Бурин "Турбо Паскаль" , ... ,АГУ, 2000 ... С.А . ... , ... ... , ... ... , 1989 жыл

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Turbo Pascal тілінің сипаттамасы4 бет
«Ақпараттық технологиялар» пәні8 бет
Алгоритм және оның қасиеттері109 бет
Алгоритм тілін оқыту әдістемесі31 бет
Визуалды тілдерде графиканы программалау. Нұсқаулық54 бет
Информатика ( лекциялар )103 бет
Информатика пәні, объектілері және құрама бөліктері56 бет
Орта мектепте программалау негіздерін оқыту68 бет
Паскаль тілінде алгоритмдеу9 бет
Турбо Паскаль жүйесінде қосалқы программаларды ұйымдастыру технологиясы туралы18 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь