Сақ тайпалық одағы

І. Кіріспе
ІІ. НЕгізгі бөлім
1. Сақтардың саяси қоғамдық құрылымы.
2. Шаруашылығы мен қолөнері.
3. Мәдениеті және діні.
4. Ахеологиялық ескерткіштері.
ІІІ. Қорытынды.
ІV. Пайдаланылған әдебиеттер.
Біздің заманнан бұрыңғы бірінші маң жылдықтың басында мал шаруашылығы мен егіншіліктің едәуір дәрежеде қарқында дамуы, кен өндірістің жолға қойылуы сол қоғамдағы өндіргіш күштің дамуын басып озды. Темірді пайдалануды үйрену, одан әр түрлі еңбек құралдарын жасауда өндіргіш күштердің даму қарқынын күшейте түсті. Қазақстан аумағын мекендеген тайпалар санының өсуін, өндірістің даму деңгейі арасында теңсіздік пайда болды. Мал санының өсуі дәстүрлі шаруашылыққа айналды.
Адамдардың негізгі тұрмыс тірішілігі мен әл-ауқаты мал өнімдеріне байланысты болғандықтан жаңа өндірістік қатынастар қажет болды. Бұл жағдайдан шығудың сол кезде екі түрлі жолы бар еді. Біріншісі, егіс, көлемін бірнеше есе көбейту және мал басын одан әрі көбейте отырып, малдың қыстық шөбін көбірек дайындау. Екіншісі, малды қысы-жазы далада жаятын интенсивті көшпелі мал шаруашылығы еді.
Қола дәуірінің соңғы кезеңінде басталған көшпелі мал шаруашылығына ауысу ежелгі Қазақстан тайпаларының тарихи дамуының жаңа кезеңімен байланыстырады.
Ерте темір дәуірінде тайпалық одақтар қалыптасты. Қазақстанның оңтүстік-шығыс және ортамыз аудандарын сақ тайпаларын мекендеді.
1. Сақтардың саяси құрылысы.
Біздің заманнан бұрыңғы VIII-IV ғасырларда өмір сүрген сақ тайпалары археологиялық материалдар мен қатар жазба деректер де кездесті. Бұл тайпалар ежелгі иран және грек жазбаларында, Авеста діни ктібында және тағы басқаларында, сақтар, азиялық скифтер немесе «жүйрік атты турлар» және т.б. деп аталды.
Зерттеуші ғалымдардың пікірінше сақ тайпалары үш топқа бөлінеді.Олар:
1. Теңіздің арғы жағындағы сақтар (Тарадарландар).
2. Шошақ бөрікті сақтар (таригрохаудалар).
3. Хаома сусынын дайындайтын сақтар (хаомаваралар). Сырдария бойы мен Арыс теңізі маңын мекендеген сақ тайпалары тарихи деректерде массагеттер деп аталады. Сонымен бірге жазба деректерде оңтүстік, дохтар (дайлар), батыста савраматтар, орталықта исседондар, солтүстік-шығыста аримаспылар мекендегені туралы айтылды.
Сақ қоғамының сипаты-әскери демократиялық 3 негізгі топқа бөлінген, әр топтың өзіндік дәстүрлі түстері болған. Жауынгерлер-қызыл, абыздар-ақ, қауым мүшелері-сары және көк түс. Сақ тайпалар одағының биелушісі-патша болды.
2. Шаруашылығы.
1. М.Б. Мұхамедов «Қазақстан тарихы құралы».
2. Г.Кан «История Казахстана»
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ  ЖӘНЕ  ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
АБАЙ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Сақ ... ... ... А.
Тексерген: Смайлова Г.Қ.
Алматы 2007
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
АБАЙ АТЫНДАҒЫ ... ... ... ... Сақ ... ... Оспанова А.
Тексерген: Смайлова Г.Қ.
Алматы 2007
Жоспар:
І. Кіріспе
ІІ. НЕгізгі бөлім
1. Сақтардың саяси қоғамдық құрылымы.
2. Шаруашылығы мен қолөнері.
3. ... және ... ... ... Қорытынды.
ІV. Пайдаланылған әдебиеттер.
І. Кіріспе.
Біздің заманнан бұрыңғы бірінші маң жылдықтың ... ... мен ... ... ... ... ... кен
өндірістің жолға қойылуы сол ... ... ... ... ... ... ... үйрену, одан әр түрлі еңбек құралдарын
жасауда өндіргіш күштердің даму ... ... ... ... ... ... ... өсуін, өндірістің даму деңгейі
арасында теңсіздік ... ... Мал ... өсуі ... ... ... ... тірішілігі мен әл-ауқаты мал
өнімдеріне ... ... жаңа ... ... ... Бұл жағдайдан шығудың сол ... екі ... жолы бар ... егіс, көлемін бірнеше есе ... және мал ... әрі ... ... ... ... шөбін көбірек дайындау.
Екіншісі, малды қысы-жазы ... ... ... ... ... ... ... соңғы кезеңінде басталған көшпелі ... ... ... ... ... ... ... кезеңімен байланыстырады.
Ерте темір дәуірінде тайпалық ... ... ... және ... ... сақ ... мекендеді.
1. Сақтардың саяси құрылысы.
Біздің заманнан бұрыңғы VIII-IV ғасырларда өмір ... ... ... ... мен ... ... ... де
кездесті. Бұл тайпалар ежелгі иран және грек ... ... ... және тағы ... ... азиялық скифтер немесе
«жүйрік атты турлар» және т.б. деп аталды.
Зерттеуші ... ... сақ ... үш ... ... арғы ... ... (Тарадарландар).
2. Шошақ бөрікті сақтар (таригрохаудалар).
3. Хаома сусынын дайындайтын ... ... ... ... Арыс теңізі маңын мекендеген сақ ... ... ... деп ... Сонымен бірге жазба ... ... ... ... ... ... исседондар, солтүстік-
шығыста аримаспылар мекендегені туралы айтылды.
Сақ қоғамының сипаты-әскери демократиялық 3 ... ... ... ... өзіндік дәстүрлі түстері болған. Жауынгерлер-қызыл, абыздар-
ақ, қауым ... және көк түс. Сақ ... ... болды.
2. Шаруашылығы.
Сақ тайпалары көшпелі және ... ... ... айналысты. Олар лаулары мен суы мол жерлерде ... да ... ... ... ... болмағандықтан
ірі қара аз өсірілді.
Сақтар мал ... ... өзен және сулы ... ... ... ерекше суару ... бар ... ... ... Шырың-Рабат, Бәбіш олда
қоныстары. ... ... ... өсірген.
Сақ тайпаларында металл өндіріп, оны ... ... пен ... жоғары жәрежеде дамыды.
Сақ заманында доңғалақты көлік те жақсы дамыды. ... ... екі, төрт және алты ... ... болды. Арба үстінде
орнатылған көшпелі киіз ... де ... Сақ ... үй заттарын жасау, еңбек құралдары, қыш ыдыстар және тағы
басқалар да ... ... Олар кеше ... өрнектермен, суреттермен
безіндіріліп жасалды.
3. Мәдениеті.
Сақтар мемлекетінің саяси құрылысы ... ... ... елді ... мүшелері сыйлаған тайпа ... Ол әрі бас ... ... ... атынан келіссөз
жүргізді, тайпа мен ... ... ... ... ... Тіпті олардың кейбірі мысалы, Томирис, Зарина және ... ... ... ... Сақ ... ... құрылымында
адамдардың әлеуметтік құрылымында адамдардың үш тобы ... ... ... ... жүйесін мынадай схема түрінде
беруге болады. 1) ... туыс ... ... ... 2) ... 3) ... 4) тайпалар одағы.
Сақтардың материалдық мәдениеті қазіргі халықтардың мәдениетінен
де ... ... жүр. ... ұзын ... шалбарлар, қысқа жеңді
көйлектер, әшекейлі киімдер осы сақтардан қалған.
Сақтар Алтай, ... ... және ... ... ... ... Еуразия далаларында дәстүрлі ... ... ... ... ... жеке бөліктерінің бағыты.
Лазурит жолы-Памир Иран мен Месопотамия.
Нефрит жолы-Қашқария-Қытай.
Дала ... ... ... ... ... ... шығыс Қазақстан мен Жетісу аралығында ішкі сауда қалыптасқан.
Біздің заманнан бұрын VII ... ... ... Еділ ... ... ... скифтік –сібірлік, «аңдық стиль» деп
аталған өнер ... ... ... ... ... мен ... ... бейнелерді суреттеу.
Сақтардың ғарыш туралы түсінігі Есік ... ... бас ... ... ... ... 4 ат және ... жебе ... Бұл ... үш ... билік жүргізуінің ерекше
белгісі болып саналған. Сақ ... күн ... ... ... ... діни нағымдар мен ғұрыптардың ... ... ... ... ... ... ... мәйітпен қоса, оның
дүние-мүлкін бірге жерлеген. Өлген адамның ... ... ... ... ... деп ... ... сақтау үшін бальзамдау
мен мумияның әдісін ... ... пен ... ... ... бояу, ал қабір басына
от жағу.
Сақтардың біздің ... ... VII ... «от ... ... ... ... жерді киелі деп ... оған ... ... ... күнге, отқа және соғыс құдайына ... ... ... полемизм және магия секілді ең ... ... ... ... өнер жоғары дәрежеде жетілдірілді. әсіресе
ағаштан ойып ... ... мен ... бұйымдарды алтынмен
аптау ісі кең тарады. ... ... ... ... есік ... қоныстарынан табылды.
Шырык-Рабат қаласы- апасиактардың (су жағасын ... ... Бұл ... орны ... ... ... батысқа
қарай 300 шақырым жерде. Қызылқұм шөлінде ... ... ... Ғибадатхана.
2. Атақты адамдар жерленетін орын ... ... ... ... V-IV ... тән пышақтар, латын
қаптырма, жебе ... ... ... ... шығысында
орналасқан кесенеден халцедоннан жасалған гемма ... ... ... сырғалар табылды. Бұл заттар біздің ... ... ... ... ... ... ... молда, Баланды ескертіштері
туралы грек ғылымы Страбон айтқан. ... ... ... ... ... ... етті.
Антропологтар сақтарды еуропалық нәсілге жатқызады. ... ... ... және ... ... мекендеген
сақтарда көбірек байқалған.
Сақтардың тілі.
Сақтар тілі-Шығыс ирандық.
Сақ кезеңі ... ... ... ... ... ... өмір сүрген ойшыл Анахарсис (Анарыс).
Көшпелі мал шаруашлығына көшу дала мен ... ... ... ... ірі прогномикалық және ... ең ... ... ... заманнан бұрын IV-III ғасырларда Қазақстан территориясындағы
сақ ... ... ... осы ... ... ... ... құрамына енді.
Сақ тайпаларында металл ... оны ... ... пен ... ... дәрежеде дамыды. Жетісу мен ... Іле ... ... ... қазандар мен құрбандық
заттары жиі ұшырасады.
Қазан «жоғалған үлгі» әдісімен саз ... ... ... ... жасалған «Жетісу микробы» деп ... ... ... түбінен табылады.
«Аңдық стиль» өнері дәсстүрмен сақтар алдындағы Азия мен ... ... ... танысқан. Осы жерден алғаш рет ... ... ... ... ... Бұл өнердің негізгі-ежелгі
аңыздарға ... ... ... жаунарлардан шыққандығы туралы
түсінік.
Археологиялық ескерткіштері.
Бұл ескерткіштер ... ... Орал ... орта ... Орал ... ... ескерткіші зерттеліп, 100-ден астам
обалар табылды. Ерекшелігі: мәйіттің басын батысқа қаратып, ... ... ... ... ... біздің заманна бұрын VIIғ.
Бесоба ... абыз ... ... ... ... оңтүстік-
батысқа қарата қатар қойылған.
Батыс Қазақстан облысының шығысында Шыңғырлау ... ... бай ... ... ... ... Атырау облысы Жылылай ауданынан табылған ... үш оба ... ... ... ... пен абыздықты
қатар атқарған ер адам мен оның ... ... ... ... ... ... Табылған заттардың ішіндегі ең
маңыздысы ... ... қола ... және қыш ... ... әр түрлі заттарға өте бай, ... ... ... көп ... Ерлердің және әйелдердің қабірлеріне қару-
жарақ ... ... ... ... грек ... ... салынған ыдыстарды көп тапқан.
Бұл бай қорғандар сарматтардың Қара ... ... ... ... ... ... және грек
мәдениетінің қоғамына әсер ... ... ... ... туралы мәліметтердің бір ... ... ... ... ... Бұлардың ең көбірек
зерттелгендері Жетісудағы Бесшатыр ... мен Есік ... ... ... ... деп аталатын Зайсан ойдымының Шілікті
аңғары мен Бұқтырма өзенінің жалғасы, ... ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы сынтас және
бесоба ... ... ... ... ... Арал маңындағы
Ұйғарақ және Оңтүстік Түгіскен жерлеу орындары. Бұлардың ішіндегі ... ... ... ... ... ... ... адам».
Алматы облысының есік ... ... ... бұл олжа ... ... ең ... ескерткіштердің бірі болып табылады.
Бұнда жерленген адам 17-18 ... сақ ... ... ... . Сол
кездегі жерлеу салты бойынша барлық ... ... ... ... ... ... ... бастап, жұқа тері киімдері,
белбеуі ... ... ... ... ... ... саны 4
мыңнан асады. Оң жақ ... ағаш қыны бар ... ... ... ... ... бара ... бұлан мен ат пішінінде ... ... ... ... ... ... темір ақынақ бар.
Сәукеле маңдайындағы екі арқра мен екі тұлпар ат өте ... ... етіп ... өлік ... ... ... ... жазуы бар ... ... да ... ... ... ... ... дәлелдей түседі.
ІІІ. Қорытынды.
Сақ заманының осындай ... ... ... ... ... Атап ... ... 1999 жылы Атырау облысының , ... ... ... ... бұл ... үш ... осы ... шілде айында Ә. Марғұлан атындағы археология
институты ... ... ... біріккен халықаралық
экспедицияның Шығыс қазақстан облысы, Қотанқарағай ауданындағы берел
қорымынан ... ... ... және ... ... ... елді
мекенінен тапқан «шілікті» ... ... ... ... де ... ... ... ыдыстар, қару-жарақтар және ... ... ... ... тарихи деректерде сақтар батыл, әрі ... ... ... Ер ... ... ат ... ... және
олардың шаруашалығымен қолөнерде өте дамыған.
IV. Пайдаланылған әдебиеттер.
1. М.Б. Мұхамедов «Қазақстан тарихы ... ... ... ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Б.з.д. VIII ғ. және б.з. Х ғ. аралығындағы сақ, усунь, кангюй бірлестіктерінің этникалық тарихын ежелгі нарративтік деректер мен кейінгі жаңа зерттеулер негізінде жүйелілікпен негіздеп, аталмыш халықтардың этногенезін анықтау68 бет
Ерте темір дәуіріндегі тайпалық одақтар мен көне мемлекеттік құрылымдар9 бет
Сақ тайпалары туралы8 бет
Сақ тайпаларының орналасуы66 бет
Сақтардың көрші мемлекеттермен қарым-қатынасы34 бет
Шіліктідегі жүргізілген қазба жұмыстары22 бет
Алғашқы таптық қоғамның қалыптасуы33 бет
Ежелгі Оғыз мемлекеті12 бет
Талас өңіріндегі көне жазбалар – ежелгі түркі жазу мәдениетінің бастауы6 бет
Шыңғыс хан мемлекетінің нығаюына түрік тайпаларының ықпалы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь