Инфляция жағдайындағы бухгалтерлік есеп және есептілікті ұйымдастыру

КІРІСПЕ
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
ҚОРЫТЫНДЫ
Диссертациялық жұмыстың тақырыбы бойынша жарияланған жұмыстар тізімі
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Жаһандану және Қазақстанның әлемдік экономикаға дендеп енуі отандық компаниялардың қаржылық есептіліктерінің сапалылығы мен шынайылығы мәселелерін көтеруде. Сондықтан республикада бухгалтерлік есеп пен есептілікті дамытуға арналған тұжырымдама қаржылық есептіліктің сапасын көтеруді келешек мақсаттардың негізгі бағыттарының бірі ретінде танып отыр.
Бухгалтерлік есеп теориясында және тәжірибесінде ақпараттың шынайылығы мәселесіне көп көңіл бөлінді. Ежелгі уақыттан бері есептік құжаттарда ұсынылған ақпарат шынайылығы әр түрлі ғылыми мектептер мен бағыттардың зерттеу пәні болып келді.
Осымен бір мезгілде, инфляция қаржылық есептіліктің сапалық сипаттамаларына әсер ете алатын маңызды факторлардың бірі болып табылады. Өйткені инфляцияның салыстырмалы түрдегі аз ғана қарқынының өзі қаржылық есептіліктің сенімділігін, компания қызметінің шынайы бейнесін бұрмалап, пайдаланушыларға оның қаржылық жағдайы мен қызметінің нәтижесі туралы ақпараттарды алуға мүмкіндік бермейді.
Инфляциялық үдерістер тек сол бір активтер мен міндеттемелердің пайда болу уақытына байланысты әр түрлі ақша бірліктерінде болуына әкеледі. Мұндай алшақтық есептік мәліметтерді едәуір бұрмалауы мүмкін. Тұрақсыз валютада құрастырылған қаржылық есептіліктің осы жетіспеушілігін жою үшін бұрыннан пайда болған ақша сомаларына түзету жасау қажет.
Инфляция елдегі, сондай-ақ әлемдегі экономикалық ахуалды сипаттайтын күрделі әрі көпжоспарлы әлеуметтік-экономикалық құбылыстардың бірі. Инфляцияның жалпытаралымдылығы мен тұрақтылығы оны қазіргі нарықтық шаруашылықтың табиғи және қажетті элементі ретінде қарастыруға мүмкіндік береді. Инфляциялық үдерістердің негізгі себептері өндіріс және айналыс саласында үйлесімділіктің бұзылуы, баға белгілеу саясатында қателердің болуы, ұлттық табысты бөлудің ұтымсыз жүйесі және т.б. болып табылады.
Қазақстандық компаниялар 10 жылдан астам уақыттан бері қаржылық есептілікке жүйелі түзетулер жасамай, жоғары инфляция жағдайында жұмыс істеді, сәйкесінше ол пайдаланушылар үшін ақпараттылықтың салмақты бұрмалануына және маңыздылығын жоғалтуына әкелді.
1. Гиперинфляция және оның қаржылық есеп беруге әсері //Халықаралық ғылыми тәжірибелік конференцияның материалдар жинағы, «Шоқан тағылымы-8», 7 том, (Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университеті, Көкшетау, 2003) - 238-239б.- 0,13 б.т.
2. Инфляция және жұмыссыздық //Халықаралық ғылыми тәжірибелік конференцияның материалдар жинағы, «Қазақстанның экономикалық ғылымы: проблемалары және реформалау жолдары», 3 бөлім, (Т. Рысқұлов атындағы ҚазЭУ, Алматы, мамыр, 2003) -129-132б.- 0,25 б.т.
3. Особенности финансовой отчетности в условиях инфляции, //Қаржы-Қаражат. – 2008. - № 2-3- 41-45б.- 0,31 б.т.
4. Инфляция және оның қаржылық шешімдерді қабылдауға әсері //Халықаралық Бизнес Университетінің Хабаршысы.- 2008. - № 3 (9). -74-78б.-0,5 б.т.
5. Инфляция жағдайындағы қаржылық есеп беруді бағалау әдістерінің жіктелінуі //Халықаралық ғылыми тәжірибелік конференцияның материалдар жинағы, «III Рысқұлов оқулары, Бизнес, ғылым, білім: ынтымақтастық қырлары», 2 бөлім, (Т. Рысқұлов атындағы ҚазЭУ, Алматы, мамыр, 2008) – 465-471б.– 0,44 б.т.
6. 29-шы «Гиперинфляция жағдайындағы қаржылық есептеме» ХҚЕС-на сәйкес қаржы есептемесін қалыптастыру бойынша ұсыныстар//ҚазЭУ Хабаршысы- 2008. - № 5- 0,8 б.т.
7. Методы учета и анализа финансовой отчетности в соответствии с международными стандартами //Бюллетень Финансы и право.- 2008. - № 43. -10-11б.-0,25 б.т.
        
        Инфляция жағдайындағы бухгалтерлік есеп және есептілікті
ұйымдастыру 
 
 
    КІРІСПЕ 
    Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Жаһандану және Қазақстанның әлемдік
экономикаға ... енуі ... ... ... ... мен ... ... көтеруде. Сондықтан республикада
бухгалтерлік есеп пен есептілікті дамытуға арналған тұжырымдама қаржылық
есептіліктің сапасын көтеруді келешек мақсаттардың негізгі бағыттарының
бірі ретінде танып отыр.
    Бухгалтерлік есеп ... және ... ... ... көп көңіл бөлінді. Ежелгі уақыттан бері есептік құжаттарда
ұсынылған ақпарат шынайылығы әр түрлі ғылыми мектептер мен бағыттардың
зерттеу пәні болып келді.
    Осымен бір ... ... ... ... ... әсер ете ... ... факторлардың бірі болып табылады.
Өйткені инфляцияның салыстырмалы түрдегі аз ғана қарқынының өзі қаржылық
есептіліктің ... ... ... ... ... ... оның ... жағдайы мен қызметінің нәтижесі туралы
ақпараттарды алуға мүмкіндік бермейді.
    Инфляциялық үдерістер тек сол бір активтер мен міндеттемелердің пайда
болу уақытына байланысты әр түрлі ақша ... ... ... ... ... мәліметтерді едәуір бұрмалауы мүмкін. Тұрақсыз
валютада құрастырылған қаржылық есептіліктің осы жетіспеушілігін жою ... ... ... ақша ... түзету жасау қажет.
    Инфляция елдегі, сондай-ақ әлемдегі экономикалық ахуалды ... әрі ... ... құбылыстардың бірі.
Инфляцияның жалпытаралымдылығы мен тұрақтылығы оны қазіргі нарықтық
шаруашылықтың табиғи және ... ... ... ... ... ... ... негізгі себептері өндіріс және айналыс
саласында үйлесімділіктің бұзылуы, баға белгілеу саясатында қателердің
болуы, ұлттық табысты бөлудің ұтымсыз жүйесі және т.б. болып ... ... 10 ... астам уақыттан бері қаржылық
есептілікке жүйелі түзетулер жасамай, жоғары инфляция жағдайында жұмыс
істеді, сәйкесінше ол пайдаланушылар үшін ақпараттылықтың ... және ... ... ... Соңғы жылдары инфляция
деңгейі төмендеп келеді, бірақ оның қаржылық ... ... ... ... жоқ.
    Көптеген елдердің, оның ішінде АҚШ, Ұлыбритания, Германияның
бухгалтерлік стандарттары қаржылық ... ... ... ... ... қарастыратынын атап көрсету қажет.
    Осыған байланысты инфляцияның қаржылық есептілікке тигізетін әсерін
зерттеу, сонымен бірге оны жоюдың теориялық және әдістемелік аппаратын
әзірлеу және ... ... ... ... өзекті әрі
дермерзімді мәселе болып табылады.
    Тақырыптың ғылыми зерттелу дәрежесі. Қазақстан ашық және гиперинфляция
мәселесін өткен ... ... ... ... ... ... есептіліктің шынайылығына тигізетін әсеріне қатысты мәселелер
экономикалық және ғылыми ортада кең талқыға түскен жоқ. Қазақстан
Республикасының бухгалтерлік есепке қатысты нормативтік актілері ... ... ... кері ... белгілі бір дәрежеде
ырықтауға арналған жекелеген ережелерді ғана қамтиды. Инфляция жағдайындағы
бухгалтерлік есеп пен есептіліктің ... ... ... ... ... тапты: В.К. Радостовец, С.С. Сатыбалдин,
К.Ш. Дюсембаев, К.К. Кеулімжаев, М.С. ... Ф.С. ... ... Ж.Н. ... Р.Е. ... ... М.У. ... тағы басқалар. Алайда қаржылық есептілікке инфляцияның тигізетін
әсерін жоюға ... ... ... ... ... есеп пен ... ... шетелдік
әдебиеттерде терең зерттелген. Аталмыш тақырып Ф. Вуд, Э.С. Хендриксен, М.
Ф. Ван Бреда, М.Р. ... М.X.Б. ... ... Д.Миддлтон, Г.Мюллер,
Ж.Ришар, А.Д. Шеремет, В.В. Ковалев, П.С. Безрукий, Н.Г. Волков, Е.Н.
Домбровская, Р.Г. Каспина, А.С. Логинов, Л.И. Куликов, М.И. ... ... В.Ф. ... Е.В. ... Я.В. ... А.К. ... ... Н.А. Прокофьева, Е. Стоянова, Д.А. Ендовицкий, Р.С. Ушаков,
М.В. Новикова, О.В. Ефимова, А.В. Суворов, В.М. Родионова, С.А. ... ... Е.Ф. ... және ... ... ... ... қаржылық есептіліктің көрсеткіштерін бағалаудың
сенімділігі мәселесі қаржылық есептіліктің ... ... ... ... Мәселен, 1977 жылы ҚЕХС 6 «Баға өзгерісін
есепте көрсету» қабылданып, оның ... ... 1983 ... 1 ... ... ҚЕХС 15 «Баға өзгерісінің әсерін көрсететін ақпарат»
стандартында кеңейтіліп нақтыланды. 1 қаңтар 1990 жылы ҚЕХС 29
«Гиперинфляция жағдайындағы қаржылық есептілік» стандарты күшіне ... ... ... есеп пен қаржылық есептілікті
құрастыруды ұйымдастыруды жетілдіру қажеттілігі, отандық экономикалық
ғылымда тақырыптың осы күнге дейін ... ... ... ... таңдауға, зерттеудің мақсаты мен
міндеттерін айқындауға ықпал етті.
    Зерттеу жұмысының мақсаты мен міндеттері. Диссертациялық ... ... ... бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілікті
қалыптастырудың теориялық және әдістемелік ... ... ... ... ... ... есеп пен есептіліктің объектілерін
түзетуді жетілдіру бойынша ұсыныстар жасау болып табылады. Қойылған
мақсатқа жету үшін зерттеу барысында төмендегідей міндеттер қойылды:
    - бухгалтерлік есептің ... ... және ... ... ... ... ... есептілікке  инфляцияның тигізетін әсерінен туындаған
салдарын  белгілеу және оны ... алу ... ... ... ... жағдайындағы қаржылық есептілікті қалыптастырудың әлемдік
тәжірибесін жинақтау және ҚЕХС 29 көшу ... ... ... ... ... ... халықаралық стандарттарға
түрлендіру механизмін ұсыну;
    - инфляция жағдайында компаниялардың қаржылық есептілігін түзету
әдістемесін әзірлеу және оның ... ... ... пәні мен ... Зерттеу пәні инфляция жағдайындағы қаржылық
есептілікті түзету әдістерінің  жиынтығы болып ... ... ... жағдайындағы бухгалтерлік есеп пен қаржылық
есептілікті қалыптастырудың әдістемелік аппараты болып табылады.
    Зерттеудің теориялық және әдістемелік негізі ... ... ... есеп пен қаржылық есептілік саласындағы отандық
және шетелдік ғалымдардың теориялық тұжырымдамалары мен тәжірибелік
ұсынымдары табылады. Зерттеу барысында инфляция ... ... ... ... әлем елдерінің бухгалтерлік стандарттары,
есептің және қаржылық есептіліктің ... ... ... ... әдістемелік материалдары мен ұсыныстары, Қазақстан
Республикасының нормативтік актілері зерттеліп салыстырылды.
    Зерттеу әдістемесі танымның жүйелік тәсілдері мен жалпы ғылыми
әдістеріне ... ... ... жаңалығы инфляция жағдайындағы 
қолданыстағы есеп әдістерін жинақтау, қаржылық есептіліктің ұлттық жүйесін
халықаралық ... ... ... ... ... жағдайында жұмыс істейтін компаниялардың қаржылық есептілігін
түзетудің әдістемесін ... ... ... ... ... ... бойынша төмендегідей тұжырымдамалар
қорғауға ұсынылады:
   - қаржылық есептілікке инфляцияның тигізетін әсерінің белгіленген
механизмі және оған түзету жасау қажеттілігін негіздеу;
   - инфляция жағдайындағы қаржылық ... ... ... ... және ... ... ... ұсыныстар;
   - инфляция жағдайындағы қаржылық есептілікті түзетудің әлемдік
тәжірибесін жинақтау және ҚЕХС 29 ... ... ... ... ... ұлттық жүйесін халықаралық  стандарттарға
трансформациялаудың өңделген үлгісі;
    - қаржылық есептілікті тұрақты сатып алушылық қабілетіндегі ақшалай
бірлікке түзетудің ... ... ... ... ... ... маңыздылығы. Зерттеу
жұмысы инфляция жағдайындағы бухгалтерлік есеп пен есептіліктердің
әдістемелік және талдамалық негіздерін дамытуға ... ... ... ... ... ... мен қорытындыларды, оның
ішінде ұғымдар мен олардың анықтамалары, инфляцияның түсіндірмесі, инфляция
жағдайында бухгалтерлік есеп және ... ... ... ... ... ... ... «Қаржылық есеп»,
«Қаржылық талдау» және «Қаржылық менеджмент» оқу курстарында пайдалануға
болады. Жұмыста берілген теориялық ережелер мен алынған тәжірибелік
нәтижелерді инфляция ... ... есеп пен ... ... ұйымдастырудың әдістемелік және талдамалық
негізі ретінде қолдануға болады. Жүргізілген зерттеудің нәтижелері
бухгалтерлік есеп пен ... ... ... ережелерін
жетілдіру немесе жаңадан жасау үшін пайдаланылуы мүмкін.
    Диссертациялық зерттеудің ғылыми негізделген тұжырымдары мен ... ЖШС, ... ГК» ЖШС және ... ... ... ... ... Еңбектің мақұлдануы. Зерттеу нәтижелері 3 халықаралық ғылыми-
тәжірибелік конференциялар мен ... ... ... ... көрді: «Шоқан тағылымы-8», 7 том, (Ш.Уәлиханов атындағы
Көкшетау мемлекеттік университеті, Көкшетау, 2003); ... ... ... және реформалау жолдары», 3 бөлім, (Т.
Рысқұлов атындағы ҚазЭУ, Алматы, мамыр, 2003); «III Рысқұлов оқулары,
Бизнес, ғылым, ... ... ... 2 бөлім, (Т. Рысқұлов
атындағы ҚазЭУ, Алматы, мамыр, 2008).
       Зерттеу бойынша жарияланған еңбектер. Диссертациялық зерттеу жұмысы
бойынша жалпы көлемі 2,68 ... ... 7 ... ... ... ... құрылымы. Диссертациялық жұмыс кіріспе, үш негізгі бөлім,
қорытынды, ... ... ... және ... ... ... және 3 ... қамтиды. 
    НЕГІЗГІ БӨЛІМ 
        Қаржылық есептілікті қалыптастырудың орталық және неғұрлым күрделі
мәселелерінің бірі шешім қабылдау үдерісін толық және шынайы ақпаратпен
қамтамасыз ету болып табылады. ... ... ... ... сапасын, түптеп келгенде, шаруашылық субъектілері
қызметінің тиімділігін анықтайды.
    Есептің қарастырылып отырған уақыт ішінде қалыптасқан ұлттық
мектептерінің тұжырымдамалық негіздеріне жүргізілген талдау арқылы,
«қаржылық есептіліктің ... ... ... осы ұғым ... бір ... ... түсініктердің сызбасы түрінде көрсетілуі мүмкін деп
қорытуға болады. Диссертацияда қаржылық есептіліктің шынайылығы ұғымын
анықтауға бағытталған ... ... ... ... ... ... қаржылық есептілікті  компанияның
қаржы-шаруашылық қызметіне және оның соңғы нәтижелеріне қатысты алғанда
белгісіздіктерді азайтатын ақпарат ... ... ... сол ... ... ... ... үшін оған ақпаратты шынайы және пайдалы
ететін сапалық және сандық сипаттамаларды қолдануға болады.
    Бухгалтерлік есептің ғылым мен ... ... ... осы ілімнің дамуы оның қызмет ететін ортасымен ... ... ... айтқанда, бухгалтерлік есеп алдына
қойған мақсаттарына және қоғамдағы әлеуметтік-экономикалық жағдайларға
тәуелді. Ал елдегі экономикалық ахуалды сипаттайтын күрделі және алуан
қырлы әлеуметтік-экономикалық құбылыстардың бірі – ... ... ... ... ... ... ... қойылғанына
қарамастан, шын мәнінде «инфляция» ұғымының мазмұнын анықтауға жасалған
әртүрлі қадамдар кездеседі. Оларды екі топқа біріктіруге болады –
түсініктемелік және ... Олар ... ... ... ... ... беруге ұмытылмастан, оған жақынырақ
бастапқы ұғымдар ретінде төмендегілерді ұсынуға болады:
    1. Нысаны бойынша – инфляция ұдайы өндіріс ... мен ... ... негізделген тауарлар мен қызметтердің бағасының
өсуін және соған байланысты ... ақша ... ... ... ... бойынша - инфляция үш өзара негізделген үдерістердің -
атаулы сұраныс пен ұсыныстың ... ... ... құнды ұдайы
өндірістің жекелеген субъектілерінің арасында қайта бөлу және олардың
инфляциялық ... алуы - ... ... Бұл ... ... ұдайы өндірісі барысында инфляциямен үш функцияның -
теңгермешілік, қайта бөлу және орнына ... ... ... ... келтірілгендер, инфляция, тауар бағасының өсуімен бірге пайда
болғанымен, таза ақша феноменімен теңестіріле алмайды деген қорытынды
жасауға ... ... Бұл ... ... ... салаларындағы
ұдайы өндірістің диспропорциясымен туындайтын күрделі көп факторлы үдеріс.
Әдетте ... ... бір ... бірнеше өзара байланысты себептер
жатады, әрі олар тек сұраныс (сұраныс инфляциясы) ... ғана ... ... ... ... да ... болады.
        Инфляция жағдайындағы шаруашылық қызметін дұрыс жоспарлау үшін
инфляциялық ... ... ... ... ... ... төрт тәсілі
бар: 1) баға индексінің көмегімен өлшеу; 2) бір жылдағы инфляция қарқынын
өлшеу; 3) Пааше ... ... ... 4) ... ... бойынша
есептеу.
        Тәжірибеде тұтыну бағалары индексі, көтерме бағалар индексі, ЖІӨ
дефляторы және ресурстардың бағасының өзгеруі индекстеріне сүйенеді. Оларды
есептеу әдістері диссертациялық жұмыста көрсетілген.
        ... ... ... ретінде жан-жақты зерделеу үшін оның
қаржылық есептілік көрсеткіштерінің орындылығына (релеванттық),
салыстырмалығына, шынайылығына әсерін де ... ... ... компанияның мүліктік және қаржылық жағдайы туралы
ақпараттың белгісіздігі оның баланстың жеке баптарына айырықша әсерінен
көрінеді. Өз кезегінде, бұл есептіліктің монетарлық және ... ... ... ... бағалау мәселесін туындатады.
    Инфляция ақшаның сатып алушылық қабілетін төмендету үдерісі ретінде
баланстың түрлі баптарын бағалауда әр түрлі әсер ... ... ... ақша қаражаттары және дебиторлық берешек) құнсызданады,
нәтижесінде компания ... ... ... ... ... өсуі жанама табысқа әкеледі. Негізгі құралдар мен тауарлы-
материалдық ... ... ... ... жағдайында олардың нақты
нарықтық құны мен сатып алу бағасы бойынша есепте көрсетілуі арасында
қарама-қайшылық туады (осы әдістеме дәстүрлі түрде есепте қолданылады).
    Егер ... ... ... ... ... ... ... өсуінде және ақша бірліктерінің сатып алушылық қабілетінің
төмендеуі кезінде компания осы активтердің құнсыздануынан қаржылық
жоғалтуларға ... ... ... егер монетарлық пассивтер (банк
несиесі, кредиторлық берешек, алынған ... және ... да ... ... ... активтер сомасынан артық болса, онда
инфляцияның себебіне байланысты қарыздардың ... ... ... ... ... мен ой ... қарастыра келе, инфляцияның
монетарлық объектілерге тигізетін әсері бухгалтерлік есептің маңызды
мәселесі болып табылады деп санаймыз, және ол бухгалтерлер тарапынан
ешқандай ... ... ... Бухгалтерлік есеп жүйесінде монетарлық
объектілерден түсетін қаржылық нәтижелерді анықтап, көрсетудің әдістемелік
сұрақтары ары қарай қарастырылады.
        Монетарлық емес ... ... яғни ... ... ... қорлар, инфляция жағдайында олардың нақты нарықтық
құнының тұрақты өсуі және есепте өзгеріссіз ... ... ... ... ... арасында қарама-қайшылықтың бар екендігі
айтпаса да түсінікті.  Есептілікті жасау сәтіне ... баға ... ... ... алу ... бағаланған (бастапқы құны) мүлікке
қарағанда қымбатырақ тұрады. Бұл мәліметтердің салыстырымсыздығына әкеледі.
    Бірақ инфляция тек ... және ... ... ... және тауарлы-материалдық құндылықтардың мөлшерін қате есептеуге
ғана әкелмейтінін атап көрсету керек. Инфляцияның басқа да салдарлары бар:
• ресурстарды алмастырудың ... ... ... ... өзіндік құнының шамасы төмендейді;
• инфляция жағдайында пайданың сомасы аса ... ... ... салу ... ... рентабельділігін, қаржылық
жағдайын сипаттайтын қаржылық коэффициенттерді есептеу нәтижелері
бұрмаланады
        Инфляцияның тигізетін әсерінің салдарлары компанияның мүліктік және
қаржылық жағдайы туралы ақпараттардың белгісіздігін айтарлықтай көтеріп,
қаржылық ... ... және ... ... ... есептіліктің негізінде дәйекті инвестициялық және басқарушылық
шешімдерін қабылдау мүмкіндігін қиындатады.
    Жүргізілген талдау, бағаның инфляциялық өзгеруі кез-келген компанияның
қаржылық ... ... ... ... ең ... бірі болып табылатынын көрсетеді. Инфляция деңгейі жоғарлаған
сайын, бұрмалану деңгейі де жоғарлайды. Қаржылық есептілік көрсетілген ... әр ... ... ... ... әр ... есептік кезеңдерде
және тіпті тек сол бір есептік кезеңнің ішіндегі әр түрлі уақыт мезетінде
де есептік ... ... ... ... ... ... сөзбен
айтқанда, инфляция жағдайында қаржылық есептілік, егер объектілерді ақшалай
бағалау есебі есептік күнге ақша бірліктерінің сатып алушылық қабілетін
көрсеткен жағдайда ғана тәжірибелік мәні бар ... ... ... ... ... алу үшін, онда есептіліктің сәйкесінше
баптарының көрсеткіштеріне инфляцияның әсерін көрсету қажет.  
    Инфляция жағдайында компания есептілігі есеп беру ... ... ... ... ... инфляция қарқынына түзетілген болуы
керек. Ақша сатып алушылық ... ... ... жоғалтатыны сондай, әр
түрлі уақытта тіпті бір ғана есеп беру кезеңі шегінде ... ... ... ... сомаларды салыстыру қаржылық есептілік
пайдаланушыларын адастыруға әкеледі деп саналады.
    Инфляцияның әсерін есепке алу мәселесі нарықтық ... ... XX ... 20-шы ... бастап белсенді талқылана бастады. Осы
уақыт ішінде белгілі бір жүйелеуді және сыныптауды қажет ететін көптеген
ұсыныстар жинақталды. Осыған байланысты, бірінші кезекте,  ... ... ... атап ... ... ... бағамы құбылуы
бойынша; тауар бағалары деңгейінің құбылуы бойынша.
    Кез келген материалдық және материалдық емес ... ... ... екі ... қатысатындықтан - заттай және құндық
өлшемдер, ең қарапайым тәсіл құндылықтарды түсіп кеткен валютаның тұрақты
валютаға шаққандағы бағам өзгерісі бойынша ... ... ... ... не ... қайта бағалау жүргізілуі мүмкін.
    Тауар бағасы деңгейінің құбылуы бойынша инфляцияның әсерін есепке
алудың базалық ... ... ... қаржылық және физикалық
табиғаты концепциялары жатыр.  Бірінші концепцияда, капитал компанияның
активтерінде меншік иелері мүддесі ретінде сипатталады, осы активтердің
материалдық-заттық құрылымынан ... ... Бұл ... ... ... ... баға ... не сатып алушылық қабілеті
бірдей ақша бірлігіндегі бағаның жалпы индексінің көмегімен көрсетілген 
баға бойынша жүргізіледі.
    Бірінші концепция тұрақты сатып алушылық қабілеті ... ... (CPP). Ол ... ... бірліктегі есептің мүмкіндігін жоққа
шығарады. Ақшаның құны тез түссе, нақты ақша бірліктері де тез ... ... ... ... бола алмайды. Сондықтан СРР барлық ақша
сомаларын тұрақты ... ... ... ... олардың пайда
болған күніне қарай, айналдыру үшін жалпы сатып алушылық қабілеті индексін
пайдаланады. Оны қолдану салыстырмалы түрде қарапайым, өйткені ... есеп ... ... басты принцип - бастапқы нақты
шығындар бойынша  есепке алу принципіне жақын.
    Бірақ, СРР әдісі бойынша есеп ... ... ... ... ... ... ол баға ... түрлерінің біреуін ғана қамтиды (тұрақты
және ағымдағы). СРР айналасында монетарлық емес активтерге салынған
салымнан сатып алу қабілеттілігі өзгермейді, ал ол таза ... ... алу ... тек азаюын немесе көбеюін өлшеуге
жағдай жасайтынын болжауға болады. Бірақ мұндай болжау, егер барлық
компаниялар ... ... ... жалпы деңгейінің бағытында және
сондай жылдамдықпен өзгеретін болса ғана дұрыс. Сонымен бірге мөлшері 
бойынша тең, бірақ әр түрлі ... ... емес ... ... ... әсер ... деп ... да дұрыс болмас еді.
    Екінші концепцияның шеңберінде капитал компания активтерінің ... ... ал оның ... оның ... ... ... алу үшін не ... өнімдердің және қызметтің нақты
номенклатурасы бойынша бағаның жеке индексін, болмаса бағаның жеке және
жалпы индексін ... ... ... ... баға өзгерісінің
әсерін есепке алу әдістемесінің мағынасы -  капиталдың қаржылық немесе
физикалық табиғатын ұстанудың негізгі ... ... ... физикалық табиғаты концепциясы ағымдағы құнмен бағалауды
негіз ретінде қабылдауды талап етеді. Капиталдың қаржылық табиғаты
концепциясы бағалаудың қандай да бір нақты негізін ... ... ... ... ... ... ... негізін таңдау компания ұстанатын
қаржылық капитал түріне тәуелді.
    Екінші концепцияның негізінде ... ... ... ... өзгерістерін есепке алуға арналған және «ағымдағы баға бойынша
есепке алу» деп аталатын бухгалтерлік жүйелер құрылған. Олардың құрамына
алмастыру бағасы бойынша ... алу (RPA), ... құны ... ... ... қазіргі құны бойынша үздіксіз есеп (CoCoA), есептен шығару бағасы
бойынша есеп (DVA)  және келтірілген ағымдағы құны бойынша есепке алу (PVA)
кіреді.
    Тәжірибе ССА ... ... ... ... ... әркелкі қарқынмен әрі бағаның жалпы өсім қарқынынан ерекше өскен
жағдайда қолданылатынын көрсетеді. ССА ... ... ... ... ... бағаның жалпы өсуін емес, олардың құрылымының өзгерісін
тану керек дегенге саяды.
    Қарастырылған екі концепция ҚЕХС 15 екі әдістеме ... ... ... ... ... ... ... сатып алушылық
қабілетіндегі ақша бірліктерінде бағалау әдістемесі» (GPL), екінші
-«Бухгалтерлік есеп объектілерін  ағымдағы құнға қайта бағалау әдістемесі»
(CCA) ретінде белгілі.
    GPL әдістемесінің мәнісі ... ... ... ... активтерін бағаның жалпы индексі көмегімен әлсін-әлсін қайта
есептеуден тұрады. Көздердің қайта есептелінуі жасалмайды, ал қайта
есептеуден алынған ... ... арту ... ... ... Барлық операциялар ағымдағы есепте олардың келісім жасасқан
бағасымен көрсетілуі тиіс, бірақ есептілікті жасау кезінде мәліметтер одан
әрі түзетіледі. ... ... ... қол жетеді – баланстың
немесе пайда мен залал туралы есеп берудің әрбір бабының, уақыттың әртүрлі
сәттеріне жататын элементтері бір бағада ... ... ... ол ... ... жекелеген түрлерінің,
оның жекелеген объектілерінің іс жүзінде әрқилы құнсыздану барысын есепке
алуға мүмкіндік бермейтінінде. Сондықтан, GPL әдістемесінің сыншылары
талдау жүргізу мақсатында есептілікті қайта ... ... ... атап ... ... ... ... материал, қызмет
түрлеріне белгіленген бағаның жеке индекстерін және нарықтық ағымдық құнды 
пайдалану қажеттігін дұрыс деп ... Дәл осы ... ССА ... ... ... мәні активтер ағымдағы бағамен көрсетілетін
есептілікті жасауда болып табылады. Ең басты мәселе баланстық баптардың
ағымдағы бағасын қалыптастырудың айтарлықтай күрделілігі ... ... ... осы ... ССА ... көбірек
сынға алынады.
    GPL әдістемесінде көрсетілген есептеу тәртібінің реттілігі ұқсас, тек
бағаның жалпы деңгейі орнына ... және ... ... ... ... баға ... пайдаланылады.
    Құрамдастырылған әдістеме дегеніміз мағынасы бойынша ССА әдістемесінің
бір түрі болып табылады. Ол ССА үлгісінен кәсіпорынның инфляция нәтижесінде
алған жанама табыстарын ... бөлу ... ... ... меншікті қаражаттардың көздері бағаның жалпы индексіне (GPL
әдістемесіндегідей), активтер – бағаның жеке индекстеріне қайта есептеледі,
ал активтер мен пассивтердің ... ... ... ... ... әсерінен түскен жанама табыс (залал) деп қарастырылады.
    ХХ ғасырдың басынан көптеген ғалымдар мен тәжірибешілер инфляция
жағдайында бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілікті жетілдіру ... ... ... ... осы ... ... мол ... ал көптеген мемлекеттерде белгілі бір тәжірибе қалыптасты.
    Инфляция жағдайындағы ... есеп пен ... ... ... эволюциясын келесі түрде көрсетуге болады. 70-ші
жылдардың ортасына дейін инфляция жағдайында есеп пен есептілікті жүргізу
бойынша ... ... ... алушылық қабілеті әдісіне негізделді. Содан
соң ағымдағы құн әдісін қолдануға қатысты сұрақ талқылана бастады және 1983
жылы бұрыннан ... ҚЕХС 6 ... ҚЕХС 15 ... 15 ... ... ... ... өзгерісін көрсететін
есептің әдісін қолдана отырып, ұсынуы тиіс екенін белгілеген. Негізгі екі
әдіс (ақшаның жалпы сатып ... ... және ... ... ... олардың құрамдастырымы қолданылды.
    1990 жылдың 1 қаңтарынан бастап, ҚЕХС 29 (бұл ... ... ... ... 2003 жылы ... қолданысқа түсе бастады.
Осы құжатқа сәйкес компаниялардың есепті кезеңдегі және ... ... ... ... ... нақты немесе қалпына келтіру құнының
қайсысына негізделгеніне қарамастан) осы есептілікті жасау күніне берілген
өлшем бірлікте ұсынылуы тиіс.
    ҚЕХС 29 ... ... ... ... ... ... ... талап етеді. Гиперинфляцияға бейім валютада есеп жүргізетін
компаниялардың қаржылық есептіліктері ... ... ... құны ... ... ... кезінде есепті балансты жасау күніне ақшаның тұрақты
сатып алушылық қабілетіне қайта есептелуі тиіс. Бұл талап өткен ... ... ... де ... ... мен ... баптары бойынша сатып алушылық қабілетінің өсуі не кемуі
ағымдағы пайдада көрсетілуі тиіс.
    Сонымен бірге әртүрлі елдерде сол ... ... ... кезеңдерінде
қаржылық есептілікте инфляция салдарларын көрсетудің бір-бірінен түбірімен
ерекшеленетін тәсілдер қолданылды. Біріншісін ғаламдық, ал екіншісін ерікті
таңдау тәсілі ... ... ... ... тәсілге сәйкес қаржылық
есептіліктің барлық немесе негізгі элементтерінің бағаның инфляциялық
өзгерістерінің ықпалына ілінетін бастапқы мәндері түзетіледі. Мысал ретінде
СРР, RPA, ССА и ... ... ... ... ... ... сәйкес
тек жекелеген элементтерге түзету жүргізіледі. Мысалы, активтерді ауыстыру
құнының өсімін жабуға арналған резервтерді құру, активтерді қайта бағалау,
   қорларды бағалаудағы FIFО әдісі және ... ... ... ... ... алудың қарастырылған формальды әдістерінен
басқа, көптеген елдерде инфляцияның ... ... ... ... емес ... де қолданылады. Инфляцияның бұл жағдайдағы теріс
ықпалына қарсы тұра алатын екі әдіс белгілі. Бірінші әдіс ... ... ... ... ... Ол екі ... ... сараптамалық бағалау әдісі және коэффициенттер әдісі.
        Екінші әдіс инфляцияның ... ... ... тұра ... іс әрекетінің механизмі жұмбақтау, әрі оны тек мардымсыз инфляция
жағдайында қолдану ғана өз жемісін береді. Әдістің мәні тек ... ... ... ... ҚБЕС 6 «Негізгі құралдар есебі» әдістемелік нұсқауларында
жеделдетілген амортизацияның екі әдісі ұсынылған: ... ... ... ... ... ... ... шығару әдісі (кумулятивтік әдіс).
Нұсқауда осы әдістер туралы айтылғанымен, оларды есептеу алгоритмі
көрсетілмеген, ... ... ... ... үшін бұл ... ... аталмыш әдістерге егжей-тегжейлі салыстырмалы сипаттама бермес
бұрын, осы әдістердің негізіне қаланған есептік процедуралардың қисындық
болмысын қарапайым түрде қарастырамыз.
        Азайтылған қалдықтық әдіс ... ... ... Ао төмендегі формуламен есептеуді қарастырады:
                                                      Ао =
k*Nl*Sb,                                                     (1)
    мұндағы: Nl – бірқалыпты амортизация нормасы; k- ... Sb – ... ... ... ... пайдалы қызмет мерзімі жылдарының сандық жиынтығы
бойынша есептен шығару әдісіне сәйкес, ... ... ... ... ... ... Ао ... (2)
мұндағы: Sp – амортизацияланатын объектінің бастапқы құны; n – ... ... ... ... жалпы сомасы; k – амортизация
есептелетін жылды қоса алғандағы, нормативті қызмет мерзімі біткенге
дейінгі жылдар ... ... ... белгілі болып табылады және әр түрлі
елдердің бухгалтерлік тәжірибесінде жиі қолданылады.
        Жеделдетілген амортизация әдістері ... ... ... ... мүмкіндік береді, өзінің мәні жағынан жергілікті болып табылады.
Оларды қолдану тек ... ... ... ғана ... ... ... ... инфляцияның әсері мәселелерін толық шеше
алмайды. Бірақ экономикасы дамыған елдердің тәжірибесі  бұл әдістердің
анықталған артықшылықтарға ие екенін көрсетеді.
    Инфляция салдарынан ... ... ... қаржылық
есептілікке қайта бағалау жасауды немесе жеке баптарына түзету жүргізу
қажеттігін және оларды негізгі нысандарға түсініктемеде көрсетуді
негіздейді. Соған байланысты отандық және ... ... ... ... инфляцияның тигізетін әсерін есепке
алудың әр түрлі әдістерін қолдануды қарастырамыз.
        Диссертациялық ... ... ЖШС ... бойынша құнды
есептен шығару әдісі мен азайтылған қалдықтық әдісті қолдану көрсетілген.
        Әлемдік тәжірибе талданатын объектілерге ... ... ... ... құбылуы бойынша, не тауар бағалары деңгейінің құбылуы
бойынша жүргізілетінін көрсетеді.
    Компания өзінің қызметін жүзеге асыратын негізгі экономикалық ортасы,
әдетте ... ақша ... ... ... орта ... табылады. ҚЕХС
сәйкес қаржылық есеп берулерді құрған кезде ... ... ... рөл
атқарады. Валюта өлшем - бұл негізінен, тауарлар мен қызметтердің сату
бағасына әсер ... ... ... еңбек құнына және материалдарға әсерін
тигізетін мемлекеттердің валюталары.
    Шетелдік валютадағы операциялар бастапқыда операцияның жасалған
күніндегі ауыстыру бағамы бойынша валюта өлшемде көрсетілуі тиіс.
Операцияның ... ... ҚЕХС ... ... ... ... тиіс ... Тәжірибе жүзінде сол кезеңде (мысалы, апта немесе ай)
жүргізілген ... ... ... ... ... ... үшін ... пайдалануға мүмкіндік беріледі. Алайда егер бағам айтарлықтай
өзгеретін болса, онда бағамның орташа шамасын пайдалану ақпараттың
сенімділігін ... ете ... тану ... ... ... өткен кезеңі күніндегі
ауыстыру бағамынан өзгеше ақшалай баптарды өтеу кезінде, болмаса бағам
бойынша басқа валютаға қайта есептеу кезінде пайда болатын бағамдық ... ... ... ... шетелдік қызметінің жеке қаржылық
есептілігінде, атап айтқанда оның пайда болу ... ... ... мен залал
туралы есеп беруде танылуы керек. Есеп беретін компанияның ... бір ... ... ... ... емес ... пайда
болатын бұл айырма сәйкесінше жеке пайда мен залал туралы есеп ... ... ... жеке ... ... ... тиіс.
        Валюта бағамының құбылуы бойынша түзету әдісін қолданудың өзінің
жетістігі мен ... бар. Оның ... ... оның ... ... ... қосымша ақпаратты қажет етпейді. Бірақ бұл әдіс екі
валютаның бағамдық қатынасының олардың нақты сатып алушылық қабілетіне дәл
келмейтіндігінен нақты нәтиже бере алмайды. ... ... ... ... болып табылады. Сондықтан бухгалтерлік ғылымда және тәжірибеде
тауарлық массаға баға ... ... ... ... тәсілі көбірек
қолданылады.
        Тауарлық баға деңгейі құбылуы бойынша қаржылық есептілік баптарын
түзету дәлірек нәтиже береді деуге ... Ол ... ... ... ... нақты тауарға немесе тауарлық топқа да бейімделуі мүмкін. Бірақ
түзетудің бұл әдісі, біріншіден, көп еңбекті қажет етеді, екіншіден,
кәсіпорындағы ... ... ... ... сенімді ақпарат тапқанда
ғана қолдануға жарамды.
        Тауарлық баға деңгейі құбылуы бойынша түзету негізінен ... ... ... ақша ... есепке алу әдісі және ағымдағы
құн бойынша есепке алу әдісімен жасалады. Бірінші әдісті қолдану түзетудің
қарапайымдау тәртібін, екінші ... ... ... жағдайындағы
компанияның мүліктік және қаржылық жағдайы туралы нақты мәлімет алуды
болжалдайды. Диссертацияда нақты компанияны мысалға ала отырып, аталмыш
әдістермен балансты және ... мен ... ... есеп беруді түзету
көрсетілген.
        Қазақстанда алдағы уақытта ҚЕХС енгізуді бухгалтерлік есеп пен
қаржылық есептіліктің дамуы және ... ... ... ретінде
қарастыру керек. Осыған байланысты қолданыстағы есеп пен есептілік жүйесін
ҚЕХС 29 сәйкес келтіру қажеттілігі туындайды. Ол үшін қаржы-шаруашылық
қызметі ... ... ... ... есеп беру ... ... түзетілуі тиіс.
         ҚЕХС 29 көшу қаржылық есептіліктің барлық баптарын (ақшалай
көрсеткіштерді қоса) есептік ... ... ... ... бойынша
жалпы сатып алушылық қабілетін ескере отырып қайта есептеуді негіздейді.
Аталмыш стандартты қолданудың ... ... ... ... ... ... ... талабының арақатынасына
тәуелді.
        Қаржылық есептілікті түзету мәнін сипаттайтын бірден бір ... ... есеп ... ... және монетарлық емес
деп бөлу екені белгіленді. Монетарлық және монетарлық емес объектілерді
анықтауда кейбір проблемалар бар.
        Белгілі ... ... Э. С. ... и М. Ф. Ван ... ... екі ... ... көрсетеді – монетарлық активтер және
монетарлық кредиторлық қарыздар. Олардың пікірінше, монетарлық активтер -
«бұл жалпы сатып ... ... ... ақша бірліктерінің тұрақты
бір санына берілетін құқық», ал монетарлық кредиторлық қарыздар – бұл ақша
бірлігінің ... не ... ... ... ақша ... бір санын төлеу міндеттемесі. Осылайша, баптың монетарлық сипаты,
ең алдымен, оның ақша ... ... бір ... ... керісінше, баптық монетарлық емес сипаты, ең алдымен, оның шамасы
ақша бірлігінің белгілі бір сомасымен тіркелмегендігімен түсіндіріледі.
        Айта кету керек, барлық ғалымдар тек ... ... және ... емес ... ... ғана меже ... Пайда мен
залал туралы есеп берудің баптарына келетін болсақ, барлығы бір ауыздан
оларды монетарлық емес ... ... ... ... Халықаралық стандарттарды талдау, баланс баптарының монетарлық және
монетарлық емес болып жіктелуі әр кез мәндес бола бермейді. Монетарлық
активтер ҚЕХС 29 ... және ... ақша ... ... ... 21 ... активтерге кеңейтілген анықтама береді, яғни, аталмыш
стандарт бойынша монетарлық активтер-бұл белгілі бір сомада бейнеленіп
алынған ақша қаражаттары, ... ... ... мен ... ... Бухгалтерлік есеп объектілерінің монетарлық және монетарлық емес
баптарының толық және нақты сыныптамасы диссертациялық жұмыста ... ... ... ... ... құру ... - ақ
ағымдық сатып алу қабілеттілігінің ақшалай бірліктерінде көрініс табады, ал
монетарлық емес обектілер әр кезеңдердің сатып алу қабілеттілігінің өлшем
бірліктерінде көрсетіледі. Демек, ... емес ... ... ... ... ... бірліктерінде көрініс табуы тиіс және есепте
тіркелген сәттен бастап инфляция индексі бойынша түзетілуі керек.
    ҚЕХС- на сәйкес қаржылық есептілікті даярлаудың екі негізгі ... ... ... ... ... есеп (конверсия).
        Алғашқы әдіс - ең қарапайым әдіс, алайда, одан 50%-ға ... ... ... ... ... (алдыңғы есеп кезеңдерінде
түзету әдісі) - бухгалтерлік есептің қазақстандық ... ... ҚЕХС ... ... үшін дүркін-дүркін  талдайтын және түзететін
тәсіл.
        Қаржылық есептілікті трансформациялау үдерісі қажет болған жағдайда
ғана жүргізіледі және қосарлы ... ... және ... ... үстеме шығыстарды талап етпейді. Сондықтан бұл әдіс компаниялар
үшін арзанға түседі.
        Трансформациялау үдерісінің ... ... ... қателерден
басқа, ҚЕХС бойынша дайындалған ақпаратты кезең соңында ғана алуға болады
және де трансформацияның ... ... ... ... ... ... ... болады.
        Бүгінгі таңда көптеген қазақстандық компаниялар үшін (әсіресе шетел
инвестициялары барлар үшін) анағұрлым келешегі бар ... - ... ... ... ... ... Қаржылық есептілікті халықаралық
стандарттарға сәйкес құру мақсатында операциялардың параллель есебін
жүргізу көп пайдалы басқару ақпаратын береді. Есептің бұл ... ... ... дәл ... ... табылады.
        Параллелді есеп үдерісі (конверсия) қосарланған параллелді есеп
жүргізуді қарастырады. Есепті параллелді жүргізудің бірнеше нұсқалары бар:
толық конверсия, саты ... ... ... ... ... ... ... жағымды
жақтарын және кемшіліктерін есепке ала отырып, компаниялардың қаржылық
есептілігін түзетудің келесі ... ... Осы ... анықтауға
байланысты, ол келесі негізгі міндеттерді шешуді көздейді:
    а) ҚЕХС 29 сәйкес қаржылық есептіліктерді түзету қажеттілігін; б)
қаржылық есептілік көрсеткіштерін ... ... ... ... в)
инфляцияны өлшеу көрсеткіштері мен әдістерін; г) қаржылық есептілік
көрсеткіштерін түзету коэффициенттерін; д) қаржылық ... ... ... ... ... қарастырылып отырған әдістемесі әлемдік тәжірибеде кеңінен
қолданыс тапқан тұрақты сатып алушылық қабілетіндегі ақша ... алу ... ... ... ... аталмыш әдісті қолдану
гиперинфляцияны бастан кешіп отырған елдер үшін ҚЕХС 29 ... ... ... деп есеп ... ... ... оған инфляциялық үдерістердің әсерін бейнелеу үшін өзгерістер
енгізетін кезеңдік тұжырымдаманы айтады. ... ... ... ... ... ... ... бойынша есепке алынуы тиіс, алайда
кейіннен есептілікті салыстыру барысында ... ... ... ... есептілікті түзету алгоритмінің жалпылама
түрі 1 - суретте берілен.
        Инфляция жағдайында қаржылық есептілікті түзету әдісін тәжірбие
жүзінде іске асыруда есептіліктің көрсеткіштерін ... ... ... және инфляцияны өлшеудің барабар көрсеткіштерін
қолдану маңызды проблема болып табылады. Есеп ақпаратының сапасы мен оның
қаржылық есептілік ақпаратын пайдаланушыларының талабына сай ... ... ... таңдап алынған көрсеткішіне тәуелді болады. Біздің
әдістемеде тұтыну бағалары индексі қолданылады.
    Қаржылық есептілікті ... ... алу ... ... қарай  түзетудің келесі маңызды құрамдастарының бірі -  бұл
бухгалтерлік қадағалаудағы объектілерді ... ... ... ... ... ... ... коэффициентін (Кт) анықтау үшін Е.Н.
Соловьева мен Е.В. ... ... ТБИ ... орта шама
формуласы қолданылады:
                                  Кт = (ТБИ1 ∙ ТБИ2 ∙ ТБИ3 ∙ … ∙
ТБИn)1/2,                                     (3)
мұнда ... ... ... ... бағасының айлық
индексі.
   
                
                                    1-қадам: Баға индексін таңдау
      
    2- қадам: Есеп объектілерін ... ...    ... ... ... ... ... баға индексін есепке ала түзету
      
                       4- қадам: Пайда мен зиян ... есеп ... ... ... ... ... ... 5 -қадам: Ақша қаражаттары қозғалысы туралы есеп
                                       беруді түзету
      
                  
                      6- қадам: Меншікті капиталдың өзгерісі туралы есеп
                           ... ... ... 7-қадам: Таза монетарлық активтерден түскен пайда
                                  мен залалды баға ндексін есепке ала
есептеу
   
    1 - Сурет - ... ... ... есептілікті түзету алгоритмі
               Ескерту - Жүргізілген ... ... ... ... ... ... ... ағымдық ақша бірліктерін, сонымен бірге,
басқа кезеңдердің ақша бірліктерін ... ... ... отырған
әдіс шеңберінде, әдеттегідей ағымдық сатып алу қабілеттілігі ... ... ... ... емес ... ... мен
залал туралы есеп беру баптарын қайта есептеу, монетарлық баптар бойынша
қаржылық нәтижелерді есептеу дұрыстығын тексеру кіреді. «Қайта бағалауға
арналған резерв» шотының кредиті ... ... ... ... ... және қорлардың инфляция деңгейіне түзету
сомалары көрсетілуі керек, ал осы шоттың дебеті бойынша жинақталған
амортизацияның түзетілген мөлшері және ... ... ... ... ... ... сомасы көрсетіледі.
        Активтердің жүргізілген қайта бағалауы нәтижесінде баланс бұзылмас
үшін оны активтердің сол жоғарлаған сомасына меншікті капитал көрсеткішін
көбейту жолымен қалпына ... ... ... капиталдың көрсеткішін
бұлай көбейтуді баланстың жеке графасында көрсету керек. Негізгі құралдарды
қайта есептеу (бастапқы құны негізінде) сызбасы 2 - ... ... ... ... ... ... ... сатып
   алған кездегі бастапқы құны және амортизациясы
   туралы ақпаратты дайындау
      
Негізгі құралдардың бастапқы құнын және
   амортизациясын олардың сатып алу күнінен бастап
    есептік ... ... ТБИ ... ... ... ... үшін ... аударымдарды
   негізгі құралдардың қайта есептелінген бастапқы
   құны негізінде есептеу
   
Есеп беру жылында негізгі құралдарды сатудан
   түскен (шығуы) қаржылық ... ... ... қайта есептеу (есеп беру және
   алдыңғы жылдарға) нәтижелерін анықтау
   
   Баланста және ... мен ... ... есеп ... ... жүргізу
   
2. - сурет - Негізгі құралдарды қайта есептеудің жалпы сызбасы
    Е с к е р т у -  ... ... ... ... ... ... Компания мен басқа тарап арасындағы келісімге
сәйкес түзету жасауға жататын  монетарлық активтер мен міндеттемелер
(депозиттер, облигациялар және т.б.) баланста келісімде қарастырылған
сомада көрсетіледі. ... ... ... ... ... Бастапқы құн немесе қалдық құны бойынша көрсетілген монетарлық емес
баптар көрсеткіштері сәйкесінше актив, міндеттеме және меншікті капиталды
тану күніне ТБИ ... ... ... ... емес ... құны осы активтерді болашақта қолданудан күтілетін орнына
толтыру сомасына дейін, егер ол  ... ... ... азайтылады
(қорларды сатудың таза құны, инвестицияның нарықтық құны және т.б.).
Балансты түзету нәтижелері 1- ... ... ... мен ... туралы есеп беруді түзету. Пайда мен залал туралы
есеп берудің барлық көрсеткіштері (сатылған өнім, жұмыс, ... ... ... ... ... ... күніне ТБИ - нің табыстар мен
залалдарды тану күніне сәйкес ... ... ... бағалары индексіне
қатынасы ретінде анықталатын түзету коэффициентін қолданумен түзетіледі.
        Сатылған өнімнің (жұмыс, қызмет) түзетілген өзіндік құны есеп ... ... және ... ... өнім ... қызмет) қорларын, есеп беру
кезеңінде дайындалған өнімнің (жұмыс, қызмет) өзіндік құнын және сатып
алынған тауарлардың өзіндік құнын түзеткеннен кейін анықталынады.
1 кесте - ... ... ... ... ... ...         
(мың теңге)
|Баптар ... ... ... |
| ... сома ... |құн ... ... мерзімді активтер ... ... және ... ... |- ... ... | | | ... ... ... ... |- ... ... | | | ... ... |108,4 : 103,7 ... ... ... активтер жиыны |559137,69 |- ... ... Ұзақ ... ... ... мерзімді инвестициялар |51855,18 |108,4 : 105,9 ... ... ... ... ... |- ... ... | | | ... ... ... |108,4 : 107,5 ... ... құралдар |1211719,34 |108,4 : 101,8 ... ... емес ... |3325,86 |108,4 : 102,4 |3520,74 ... Ұзақ мерзімді активтер |3033173,34 |- ... ... | | | ... ... ... |- ... ... ... ... ... ... мерзімді қаржылық |2719062,79 |- ... ... | | | ... ... кредиторлық |709917,49 |- ... ... | | | ... ... міндеттемелер |3428980,28 |- ... ... | | | ... Ұзақ ... ... ... мерзімді міндеттемелер |- |- |- ... | | | ... ... және ... ... ... ... |108,4:100,0 |51275,69 ... ... ... ... ... |
|   Капитал жиыны ... |- ... ... ... ... |- ... ... ... Жүргізілген зерттеу нәтижелері негізінде құрастырылған. ... ... ... ... ... түзетілген өзіндік құны жыл
басындағы аяқталмаған өндіріс қалдығының түзетілген құнын бір жыл ... ... ... түзетілген сомасына қосып және жыл соңындағы
аяқталмаған өндіріс қалдығының түзетілген құнын алып тастау жолымен
анықталынады.
        Монетарлық баптарға инфляцияның әсерінен түскен пайда ... ... мен ... туралы есеп беруде көрсетіледі. Қаржылық
есептілікті түзету салдарынан пайда болған кейінге қалдырылған салық
міндеттемелері және/немесе кейінге қалдырылған салықтық актив ҚЕХС ... ... ... ... қаржылық есептілікте келтіріледі (2-
кесте). 
2 кесте - «Алматы-Бетон ЖШС-нің 01.01.2007 жылғы пайда мен залал туралы
есеп беруін түзету
                     
                                                                            
                      (мың ... ... ... ... |
| ... сома ... |құн |
|ҚҚС алып тастағандағы өнімді |4305789,92 ... ... ... ... түсім (жұмыс, | | | ... | | | ... ... өзіндік құны |3675518,62 |- ... ... ... | | | ... ... ... |- ... |
|шығындары | | | ... ... ... ... ... |53068,08 |
|инвестицияға салымдар | | | ... емес ... |3325,86 ... |3520,74 ... | | | ... ... ... (залал) |6346,09 |- |5003,83 ... ... ... |- ... ... беру кезеңінің салық салуға|-153053,83 |- ... ... ... ... | | | ... ... ... |108,4:104,3 |20357,115 |
|Есеп беру кезеңінің ... |- ... ... (залал) | | | ... Е с к е р т у: ... ... ... негізінде құрастырылған. |
 
        Ақша қаражаттары қозғалысы туралы есеп беруді түзету. Ақша
қаражаттары қызметтің ... ... ... ... ... қаржылық. Ағындарды категориялар бойынша жіктеу
пайдаланушыларға компанияның қаржылық жағдайы мен ақша қаражаттары сомасына
және олардың эквиваленттеріне қызметтің әрбір түрінің әсерін бағалауға
көмектесетін ақпаратты ... ... ... ... және ... ... нәтижесінен алынған ақша
қаражаттары қозғалысын көрсететін көрсеткіштер осындай ақша ... ... ... ... баға индексін қолданумен түзетіледі. (3 -
кесте). 
3 кесте - «Алматы-Бетон» ЖШС -нің 01.01.2007 жылғы ақша қаражаттарының
қозғалысы туралы есеп беруін түзету
                                 
                                                                        
                  (мың ... ... ... ... |
| ... сома ... |құн ... ... ... ... ақша қаражаттары қозғалысы ... Ақша ... ... ... ... ... |
|барлығы | | | ... оның ... ... өткізуден|4305789,92 |108,4:104,3 ... ... ... | | | ... Ақша ... ... |747731,24 |- ... ... | | | ... оның ... |  |  |  ... ... ... |- ... ... | | | ... ... ... |- ... ... салық ... ... ... ... ... қызметтен түскен ақша қаражаттары қозғалысы |
|1. Ақша ... ... |- |- |- ... Ақша ... ... |3325,86 ... |3520,74 ... | | | ... ... ... емес |3325,86 ... |3520,74 ... ... ... | | | ... ... ... түскен ақша қаражаттары қозғалысы ... Ақша ... ... |- |- |- ... Ақша ... шығуы, |51855,18 |108,4:105,9 |53068,08 ... | | | ... оның ... ұзақ ... |51855,18 ... ... ... ... | | | ... с к е р т у: ... ... нәтижелері негізінде құрастырылған |
       
        Меншікті капиталдың өзгерісі туралы есеп беруді түзету. Меншікті
капиталдың өзгерісі туралы есеп ... ... ... ... енгізілген есептіліктің сәйкесінше көрсеткіштерін есепке ала отырып
бухгалтерлік есеп Ережесіне сәйкес анықталынады. Түзету енгізілген
есептіліктен (активтерді қайта бағалау, ... ... ... ... болмайтын көрсеткіштер балансқа енгізілген түзетуге ұқсас
тәртіпте түзетіледі.
    Таза ақша жайғасымынан алынған пайда мен зиянды есептеп шығару.
Инфляция тек ақша ... мен ... ... ғана әсерін тигізіп,
монетарлық емес активтердің бағасына әсер етпейді. Демек, инфляциядан
алынған кез келген пайда (немесе зиян) компанияның таза ... ... ... ... ... ... ... баптарын бөлу
кезінде монетарлық және монетарлық емес активтердің арасындағы айырма әр
кез нөлге жақын болатынын ... ... ... ... ... ... қорытындылар мен
ұсыныстар жасауға болады:
        1. Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік ... ... ... ... ... экономикалық жағдайы, оның ішінде инфляция болып
табылады. Инфляция компания табысының құнсыздануына, оның мүліктері мен
өнімнің ... ... ... ... төмендеуіне, пайданың жасанды
түрде ұлғаюына алып келеді. Инфляцияның әсерін елемеу ... ... ... ... ... ... және ... қабілетінің
бұрмалануына әкеледі, сол себепті жалпы бизнестің тиімділігін бағалау
бұрмаланады.
        Инфляция ақшаның сатып алушылық қабілетін төмендететін үдеріс
ретінде  бухгалтерлік есептің монетарлық және ... емес ... әр ... әсер ... ... есептіліктің барлық
көрсеткіштері бұрмаланады, ал ол қаржылық есептілікті ... ... ... ... 2. ... ... сол немесе басқа уақыт кезеңдерінде қаржылық
есептілікте инфляция салдарларын көрсетудің бір-бірінен түбірімен
ерекшеленетін тәсілдер ... ... ... ал ... ... ... ретінде сипаттауға болады. Ғаламдық тәсілге сәйкес қаржылық
есептіліктің барлық немесе негізгі элементтерінің ... ... ... ... ... ... түзетіледі. Мысал ретінде
СРР, RPA, ССА и СоСоА әдістерін келтіруге болады. Таңдау тәсіліне сәйкес
тек жекелеген элементтерге түзету жүргізіледі. Мысалы, ... ... ... ... ... ... ... активтерді қайта
бағалау,қорларды бағалаудағы FIFO әдісі және амортизацияның жеделдетілген
әдісі.
   3. Зерттеу үдерісінде қаржылық ... ... ... ... бір ... ... бухгалтерлік есеп объектілерін монетарлық
және монетарлық емес деп бөлу болып табылатыны белгіленді. Мұнда тәжірибеде
есепте қолдану үдерісінде едәуір қиындық туғызатын, баланс және ... ... ... есеп ... ... ... сол ... басқа категориясына
жатқызу туралы әр түрлі авторларда бірыңғай пікір жоқ. ... ... және ... емес ... арасындағы айырмашылықтың көріне
бермейтіндігіне байланысты.
   Диссертациялық жұмыста қаржылық есептіліктің монетарлық және монетарлық
емес баптарының сыныптамасы берілген.
   4. ҚЕХС көшу ... ... ... ... ... ... есепті жүргізу мәселелерін Халықаралық стандарттарға сәйкес
бөлу керек. Осы уақытқа дейін қазақстан мамандарының ішінде реформалау
объектісінің не болуы ... ... ... ... ... жоқ. ... қаржылық
есептілік, ал жеке мамандар толығымен бухгалтерлік есеп деп санайды. Біздің
ойымызша, ҚР қаржы Министрлігі әзірлеген нүсқаулық нақ есепті жүргізудің
мәселелерін ... ... ... ... халықаралық стандарты
бірінші кезекте, дәстүрлі қазақстандық түсініктегі есеп, шоттар жоспары
және т.б. ережелерді орнатпай-ақ, қаржылық есептілікті қалыптастыру
сұрақтарына арналған.
   5. Бүгінгі ... есеп пен ... ... жүйесі мәліметтерін
халықаралық стандарттар талабына икемдеу үшін келесі негізігі тәсілдер бар:
бұл параллельді есеп ... - ... ... бір уақытта екі жүйеде
(ұлттық және халықаралық) қосарлы жүргізу  әдісі және есеп пен есептіліктің
ұлттық жүйесін халықаралық ... ... (Бас ... ... және ... ... деңгейінде
трансформациялауға бөлінеді). Трансформация сияқты парралельді есептің
артықшылықтары мен кемшіліктері бар. Есепті жүргізу тәсілін ... мен ҚЕХС ... ... дайындауды компанияның бухгалтері,
құрылтайшылары және басшылығы шешеді.
   6. Ұсынылған әдістемеде инфляцияның қаржылық ... ... ... әдісі ретінде бухгалтерлік есеп объектілерін тұрақты сатып алушылық
қабілетінің ақшалай бірлігіне түзету әдісі қолданылады. Барлық операциялар
ағымдағы есепте олардың жасалған уақытындағы бағасы ... ... ... ... ... кезінде мәліметтер есеп беру кезеңінің
соңында сатып алушылық қабілетінің ақшалай бірлігіне түзетіледі.
Нәтижесінде уақытша жинақылыққа қол жеткізіледі - ... ... ... ... ... есеп ... ... бабының уақыттың әртүрлі кезеңіне
жататын элементтері бірдей бағада көрсетілетін болады.
   Түзету коэффициенті есепті кезеңнің соңындағы ... ... ... ... ... сәттегі ТБИ-не қатынасымен анықталады. Пайда мен
залал туралы есеп берудің мәліметтерін түзету үшін тұтыну бағалары
индексінің орташа көрсеткіші қолданылады.
   7. Қаржылық ... ... ... ... емес активтерді қайта
есептеуді, пайда мен залал туралы есеп берудің баптарын ... ... ... ... ... ... есептеу дұрыстығын тексеруді
болжалдайды. «Қайта бағалауға арналған резерв» шотының кредиті бойынша
негізгі құралдардың және қорлардың инфляция деңгейіне индекстеу ... ... ... көрсетілуі керек, ал осы шоттың
дебеті бойынша - компанияның жинақталған амортизациясының индекстелген
мөлшері және меншікті капиталын индекстеу  сәйкесінше шоттармен
корреспонденцияланып көрсетіледі.
   Диссертациялық ... ... ЖШС ... ... ... ... түзетудің  әзірленген әдістемесінің
қолданылуы көрсетілген.
    8. Қаржылық есептілікті тұрақты сатып алушылық қабілетінің ақшалай
бірлігіне түзету әдістемесі әмбебап болып табылады. Ол шаруашылық
субъектілерінің әр ... ... ... жеке компаниялардың
қаржылық есептілігін, сонымен бірге шоғырландырылған қаржылық есептілігін
түзету үшін де қолданылуы мүмкін.  
    Диссертациялық жұмыстың ... ... ... ... ... 1. ... және оның ... есеп беруге әсері //Халықаралық
ғылыми тәжірибелік конференцияның материалдар жинағы, «Шоқан тағылымы-8», 7
том, (Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университеті, Көкшетау,
2003) -  ... 0,13 ... 2. ... және ... ... ... конференцияның материалдар жинағы, «Қазақстанның экономикалық
ғылымы: проблемалары және реформалау жолдары», 3 бөлім, (Т. ... ... ... ... 2003) -129-132б.- 0,25 б.т.
        3. Особенности финансовой отчетности в условиях инфляции, //Қаржы-
Қаражат. – 2008. - № 2-3- ... 0,31 ... 4. ... және оның ... ... ... әсері
//Халықаралық Бизнес Университетінің Хабаршысы.- 2008. - № 3 (9). -74-78б.-
0,5  ... 5. ... ... ... есеп ... бағалау әдістерінің
жіктелінуі //Халықаралық ғылыми тәжірибелік конференцияның материалдар
жинағы, «III Рысқұлов ... ... ... ... ... 2 ... (Т. Рысқұлов атындағы ҚазЭУ, Алматы, мамыр, 2008) – 465-
471б.– 0,44 б.т.
        6.  29-шы ... ... ... ... ... қаржы есептемесін қалыптастыру бойынша ұсыныстар//ҚазЭУ Хабаршысы-
2008. - № 5- 0,8 б.т.
        7. Методы учета и анализа финансовой отчетности в ... ... ... ... Финансы и право.- 2008. - № 43. ... ... ... ... ... ... и отчетности
    в условиях инфляции 
на автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата
экономических наук по специальности 08.00.12 – ... ... ... Степень разработанности проблемы. Казахстан столкнулся с проблемой
открытой инфляции и гиперинфляции в начале 90-х годов прошлого века, однако
широкого обсуждения в ... и ... ... ... ... на ... ... отчетности так и не состоялось.
Нормативные акты Республики Казахстан по бухгалтерскому учету содержат лишь
отдельные положения, призванные в определенной ограниченной степени
нивелировать ... ... ... на показатели финансовой
отчетности. Ряд вопросов методологии бухгалтерского учета и отчетности в
условиях инфляции нашли отражение в ... ... ... В. К.
Радостовца,  С. С. Сатубалдина, К. Ш. Дюсембаева, К. К. Кеулимжаева, М. С.
Ержанова, Ф. С. Сейдахметовой, К. Т. Тайгашиновой, Ж. Н. ... Р. ... Э. ... М.У. Жандаулетовой и др. Однако системных
подходов к устранению влияния ... на ... ... ... ... Обсуждению влияния инфляции на бухгалтерский учет и отчетность в
зарубежной литературе представлено ... ... ... ... для
разработки данной темы имеют работы таких авторов, как Вуд Ф., Хендриксен
Э. С., Ван Бреда М. Ф., Мэтьюс М. Р., Перера М. X. Б., ... Б., ... ... Г., ... Ж., Шеремет А. Д., Ковалев В. В., Безрукий П. С.,
Волков Н. Г., Домбровская Е. Н., Каспина Р. Г., Логинов А. С., ... ... ... М. И., ... В. Д., ... В. Ф., ... Е. В., ... В., Гоголев А. К., Мизиковский Е. А., Прокофьева Н. А. ... ... Д. А., ... Р. С., ... М. В., Ефимова О. В., Суворов А.
В., Родионова В. М., ... С. А., ... Г. А., ... Е. Ф и ... Проблема достоверности оценки показателей финансовой отчетности в
условиях инфляции нашла отражение в нескольких международных стандартах
финансовой отчетности. Так, в 1977 г. был ... МСФО 6 ... в ... ... ... ... были ... и уточнены в МСФО 15
«Информация, отражающая влияние изменения цен», вступившем в силу с ... 1983 г. С 1 ... 1990 г. ... ... МСФО ... Необходимость совершенствования организации бухгалтерского учета и
формирования финансовой отчетности в условиях инфляции, недостаточная их
изученность в отечественной экономической науке обусловили выбор темы
диссертационной ... ... круг ... ... цель ... ... ... Цель и задачи исследования. Целью диссертационной работы является
изучение теоретических и методологических основ, практического опыта
бухгалтерского ... и ... ... ... в условиях
инфляции, и разработка предложений по совершенствованию корректировки
объектов учета и отчетности, адекватных казахстанским условиям. Для
достижения указанной цели в ... ... ... ... ... основные принципы бухгалтерского учета и качественные
характеристики финансовой отчетности;
   - установить последствия влияния инфляции на ... ... ... ... ... его ... ... мировой опыт формирования финансовой отчетности в условиях
инфляции и установить проблемы перехода на МСФО 29;
   - предложить механизм ... ... ... ... в международные стандарты;
   - разработать методику корректировки финансовой отчетности компаний в
условиях инфляции и ... ее ... ... ... исследования является совокупность методов корректировки
финансовой отчетности в условиях инфляции.
        Объектом исследования является методологический аппарат
бухгалтерского учета и ... ... ... условиях
инфляции.
        Теоретико-методологической основой исследования явились
теоретические концепции и практические разработки зарубежных и
отечественных ученых в области бухгалтерского ... и ... ... ... ... В ходе исследования изучены и сопоставлены различные
подходы к формированию финансовой отчетности в ... ... ... стран мира, Международные стандарты учета и
финансовой отчетности, методические материалы и рекомендации
профессиональных ... ... ... акты Республики
Казахстан.
        Методика исследования основана на системном ... и ... ... ... Научная новизна результатов исследования заключается в обобщении
сушествующих методов учета в условиях инфляции и разработке модели
трансформации национальной системы финансовой отчетности в ... и ... ... ... отчетности компаний,
функционирующих в условиях инфляционной экономики.
        Положения, выносимые на защиту:
- установлен механизм влияния инфляции на финансовую отчетность и
обоснование ... ее ... ... классификация методов корректировки финансовой отчетности в
условиях инфляции и предложения по их ... ... ... опыт ... ... ... в условиях
инфляции и актуальные проблемы перехода на МСФО 29;
- разработана модель трансформации национальной системы финансовой
отчетности в международные стандарты;
- предложена методика ... ... ... в ... постоянной покупательной способности.
        Теоретическая значимость работы заключается в том, что настоящее
исследование вносит ... ... в ... ... ... ... бухгалтерского учета и отчетности в условиях инфляции.
В ходе исследования изучены и сопоставлены различные подходы к формированию
финансовой отчетности в ... ... ... ... ... ... стандарты учета и финансовой отчетности, методические
материалы и ... ... ... организаций,
нормативные акты Республики Казахстан.
        Теоретические положения и обобщения ... ... в том ... и их ... ... ... ... особенности
бухгалтерского учета и финансовой отчетности в условиях инфляции, методы
корректировки финансовой отчетности могут быть использованы в ... ... ... ... ... и ... ... Практическая значимость результатов исследования и их реализация.
Практическая значимость исследования заключается в возможности
использования изложенных в нем ... ... и ... ... в ... ... и ... основы
организации бухгалтерского учета и формирования финансовой отчетности в
условиях инфляции. Результаты ... ... ... ... для ... имеющихся и при разработке новых
положений бухгалтерского учета и финансовой отчетности. 
        Научно-обоснованные предложения и рекомендации ... были ... в ... ТОО ... ТОО «ГК
«Топаз» и АО «КазЭУ им. Т. Рыскулова».
        Апробация ... ... ... ... на ... ... конференциях: «Шоқан тағылымы-8», 7 том,
(Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университеті, Көкшетау, 2003);
«Қазақстанның экономикалық ғылымы: проблемалары және реформалау ... ... (Т. ... ... ... Алматы, мамыр, 2003); «III Рысқұлов
оқулары, Бизнес, ғылым, білім: ынтымақтастық қырлары», 2 бөлім, (Т.
Рысқұлов атындағы ҚазЭУ, ... ... ... По ... ... опубликовано 7 научных работ общим
объемом 2,68 п. л.
         
 
 
 
Summary  
Andybajeva Gulsagat Tokyshevna 
Arrangement of Accounting and Accounts on ... of ... paper done for ... academic degree of economic sciences ... ... – Accounting, audit and statistics 
        The aim of this thesis paper is to study theoretical and
methodological basis, practical experience of ... and ... accounts on ... of inflation, as well as developing offers
to improve corrections of accounting and accounts assets adequate to ... in ... The subject of this research is the joint of ... methods ... accounts on conditions of inflation.
        The object of this research is the ... machine ... and forming of ... accounts on ... of ... ... and ... basis of the research is theoretical
conception and practical elaborations of foreign and home scientists in the
sphere of accounting and financial accounts on ... of ... ... process of investigation there have been compared different approaches,
concerning financial accounts on conditions of inflation, as well as ... ... ... ... of accounting and financial
accounts, methodological materials and recommendations of professional
accounting institutions and normative acts of the Republic of ... ... ... of the research results include summing up ... methods of accounts on the ... of ... and development
of the model to transform the national system of financial accounts into
the international standards and methods of ... ... account ... companies that are functioning on economics inflation conditions.
      Thesises, carried out to be ... the ... of the ... ... on the ... accounts ... of its ... necessity has been stated;
• classification of the methods of correcting financial accounts on ... of ... and offers how to use ... ... of the world ... in forming financial accounts
on the conditions of inflation and topical matters to transit to ... the model of ... of the national system of ... into international standards;
• method of correcting financial accounts in the currency of regular
purchasing power has been ... ... of the work. The research results have been reported ... ... scientific and practical conferences and in the
republic periodical press. According to the research results eight
scientific articles have been issued in the volume of three printed ... ... proved offers and ... of ... research have been ... to activities of “ Almaty Beton”
Ltd, “Topaz” Ltd and “Kazakh University of Economics after ... ... essence of this thesis includes the fact that the ... a definite ... to the ... of methodological and
analytical basis of  accounts and accounting on the ... ... ... ... and ... of this work ... and their definitions, description of inflation, revealed
peculiarities of accounting and financial accounts on ... ... methods of ... ... accounts can be used ... courses like “Financial Accounts”, “Financial Analyses” and
“Financial Management”. 
         
       
          
       

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инфляция жағдайындағы меншікті капитал131 бет
Ақтөбе мұнай өңдеу зауытындағы газды кептіру процесінің автоматтандырылуын жобалау22 бет
Ақтөбе мұнай өңдеу зауытының бу генераторының автоматтандырылуын жобалау14 бет
Ақтөбе қаласы темір-бетон дайындау зауытындағы шикізатты мөлшерлеу процесінің автоматтандырылуын жобалау14 бет
Марков құбылысы16 бет
1916 ж. Ұлт-азаттық көтеріліс жағдайындағы қазақ ұлттық зиялы қауымы13 бет
1916 ж. ұлт-азаттық көтеріліс жағдайындағы қазақ ұлттық зиялы қауымы туралы15 бет
«мемлекеттің экономиканы қаржылық реттеу жүйесіндегі салықтық реттеу және оның Қазақстан Республикасының қазіргі жағдайындағы ерекшеліктері»74 бет
Алматы қаласының жағдайындағы Drosophila мelanogaster популяциясындағы особьтарға морфологиялық анализ жасай отырып қоршаған ортадағы ластаушы заттардың әсерін бағалау20 бет
Америка Құрама Штаттары мен Өзбекстанның қатынастары: жаңа қауіптер жағдайындағы саясат ерекшеліктері69 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь