Ақшаның пайда болуы және мәні


МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1. Ақшаның пайда болуы және мәні ... ... ... ... ... ... ...4.5

2. Ақшаның қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5.6

3. Ақшаның қысқаша тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6.7
а) Ежелгі ақшалар.
ә) “Алтын” ақшалар.

4. Қазақстан Республикасының ұлттық валютасы ... .7.8

5. Ақша айналымын тұрақтандырудың әдістері мен нышандары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8.10

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
Кіріспе

Ақша адамға баяғыдан бері танымал. Ақша қалай пайда болуы және қандай тарихи жолды өтті? Осы сұраққа мен өз рефератымда жауап беруге тырысамын.
Ақша- адамзаттың ұлы жаңалық тарихының бірі. Әрбір өркениет ақшаның өз түрін шығарған еді. Ақшаның рөлін айырбастауға ең тиімді тауар атқарды. Әлем халықтарында ақшаның рөлін әртүрлі тауарлар атқарды: тұз, мақта маталар, мыс білезіктер, алтын топырақ, жылқылар, сонымен бірге кептірілген балық та. Мысалы, ХV ғасырда Исландияда ақша ретінде кептірілген балық пайдаланды және бағалар осындай болды:
- 1 таға - 1 балық;
- әйелдер аяқ киімі - 3 балық;
- шарап кеспегі - 100 балық;
- май кеспегі - 120 балық.

Адамзат нарыққа қатысатын және әртүрлі мәмілелерді жасайтын барлық адамдарды қызықтыратын әмбепап ақша тауарын іздеді.
Көптеген ғасырлар бойы ең тиімді ақша тауары бағалы металлдар болды – алтын және күміс. Олардың артықшылықтары:
- біртектілігі;
- аз көлемімен де жоғары құндылығы;
- әртүрлі бөлшектерге жеңіл бөлінетіні.

Осы себептерден алтын мен күміс ұзақ уақытта әлемнің көптеген елдерінде ақша жүйесінің негізі болды және ғасырлар бойы “алтын”, “күміс” және “ақша” сөздері синоним болды.
Ақша қоғамдық еңбек пен бағаны іске асырды. Ақшасы бар адам қоғамдық еңбектің тиісті бөлігіне құқық алады.
Ақшалар арқылы тауардың қарсы – қайшылықтары да шешіледі. Тауар әлемі тауарлар мен ақшаға бөлінеді.
Пайдаланған әдебиет:


1. Кәсіпкерлік іс - әрекеттің негіздері. Экономикалық теория. В. М. Власова ред. М., 1999 ж.
2. В. А. Медведев Саяси экономия. М., 1999ж.
3. Эдвин Дж. Долан, Колин Д. Кэмпбелл, Розмари Дж.
Кэмпбелл. Ақша, банк ісі және қаржынесие саясат.
4. Эдвин Дж. Долан, Дэвид Е. Линдсей. Макроэкономика.
СПб., 1994 ж.
5. С. С. Дзарасов. Саяси экономия. М., 1988 ж.
6. Шеденов Ө. Қ., Сағындықов Е. Н., Жүнісов Б. А., Байжомартов У. С., Жалпы экономиялық теория. Ақтөбе., 2004 ж.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... 3

1. Ақшаның пайда болуы және мәні ... ... ... ... ... ... ...4-5

2. Ақшаның
қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5-6

3. Ақшаның қысқаша тарихы ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ...6-7
а) Ежелгі ақшалар.
ә) “Алтын” ақшалар.

4. Қазақстан Республикасының ұлттық валютасы ... .7-8

5. Ақша айналымын тұрақтандырудың әдістері мен
нышандары ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ...8-10

Қорытынды ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
..11

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... . ... ... .12

Кіріспе

Ақша адамға баяғыдан бері танымал. Ақша қалай пайда болуы және
қандай тарихи жолды өтті? Осы сұраққа мен өз рефератымда жауап
беруге тырысамын.
Ақша- адамзаттың ұлы жаңалық тарихының бірі. Әрбір өркениет
ақшаның өз түрін шығарған еді. Ақшаның рөлін айырбастауға ең тиімді
тауар атқарды. Әлем халықтарында ақшаның рөлін әртүрлі тауарлар
атқарды: тұз, мақта маталар, мыс білезіктер, алтын топырақ, жылқылар,
сонымен бірге кептірілген балық та. Мысалы, ХV ғасырда Исландияда
ақша ретінде кептірілген балық пайдаланды және бағалар осындай
болды:
- 1 таға - 1 балық;
- әйелдер аяқ киімі - 3 балық;
- шарап кеспегі - 100 балық;
- май кеспегі - 120 балық.

Адамзат нарыққа қатысатын және әртүрлі мәмілелерді жасайтын
барлық адамдарды қызықтыратын әмбепап ақша тауарын іздеді.
Көптеген ғасырлар бойы ең тиімді ақша тауары бағалы металлдар
болды – алтын және күміс. Олардың артықшылықтары:
- біртектілігі;
- аз көлемімен де жоғары құндылығы;
- әртүрлі бөлшектерге жеңіл бөлінетіні.

Осы себептерден алтын мен күміс ұзақ уақытта әлемнің көптеген
елдерінде ақша жүйесінің негізі болды және ғасырлар бойы “алтын”,
“күміс” және “ақша” сөздері синоним болды.
Ақша қоғамдық еңбек пен бағаны іске асырды. Ақшасы бар адам
қоғамдық еңбектің тиісті бөлігіне құқық алады.
Ақшалар арқылы тауардың қарсы – қайшылықтары да шешіледі. Тауар
әлемі тауарлар мен ақшаға бөлінеді.

1. Ақшаның пайда болуы және мәні.

Ақшаның пайда болуы мен мәнi жайлы бiркелкi шешiмiн табылған жоқ..
Экономикалық мектеп өкiлдерiнiң бiрi ерте дүниедегi грек ойшылы
Аристотель ұсынған қағидаға сүйене отырып, ақшаны – белгiлi шарт,
адамдар арасындағы саналы келесiм нәтижесi ретiнде қарады. Басқа бағыттағы
мектептiң өкiлдерi ақшаны – мемлекет бекiткен тауарды айырбастауға қажеттi
құрал ретiнде қарастырған. Үшiншi өкiлдерi ақша өзiнiң табиғаты бойынша
алтын мен күмiске жататындығын айтқан.
Ақшаның пайда болуын түсiндiру үшiн, ”тауар құны қатынасында
қорытындылатын, құнның даму көрiнiсiне көз салып, оның қарапайым терең
байқалатын бейнесiн, көздi алатын ақшалай түрiне дейiн қарау керек. Сонда
ғана оның жұмбақтығы да жойылады ”.
Тауардың айырбасталу кезеңiнде құнның көрiнiсi төмендегiдей түрге ие
болады : алғашқысы жай немесе кездейсоқ , ол алғашқы қауымдық қоғамға
бiрiншi ең iрi еңбек бөлiнiсiнен соң , жалпы алғашқы қауым тайпасынан
малшылар тайпасының бөлiнуi арқылы пайда болды. Бiр тайпалар малмен
айналысса , ал екiншiлер –жермен айналысты, сөйтiп өнiмдi айырбастау үшiн
экономикалық негiз пайда бола бастады. Мұндай айырбас алғашқыда кездейсоқ
, бiрегей сипатқа ие болды :

Т Т экв.
(1 қойға 1қап астық ) экв.

Бұл мысалымызда бiрiншi тауар (қой) өзiнiң құнын басқа тауарда (1қап
астық) айырбасын көрсетсе, онда салыстырмалы құн түрiнде болғаны, ал бiр
қап астық оның эквивалентi болып табылады, яғни эквиваленттi түрде
болғаны.
Тауар өндiрiсiнiң ары қарай дамуы тауар айырбасын реттiлiкпен
жүргiзуге алып келедi. Айырбаста екi ғана емес, одан да көптеген тауар
түрлерi қалыптасты. Құнның – толық немесе кеңейтiлген екiншi түрi
қалыптасты.

Кейiнiректе жалпылама эквиваленттiк ролдi игiлiктi металдар (алтын,
күмiс) атқара бастады, себебi оның өзiне тән бiрқатар артықшылығы болды:
жеңiл бөлiнетiндiгi, бiртектiлiгi, жақсы сақталатындығы, ең маңызды
артықшылығы сол, осы металдардың аз ғана бөлiктерiнде көптеген еңбектiң
сiңiрiлгенi болып табылады. Құнның ақшалай түрiн былай көрсетуге болады:

Т1(1қап астық)
Т2(1балта)

А(2 гр. алтын) – (тауар делдал-

жалпылама эквивалент.)

Т4(1қой)
Т3(5құмыра)

Ақшаны қалай түсiнуге болады? Құн түрiнiң дамуы мынаны куәландырады:
ақша бұл техникалық айырбастау туралы емес, ол – жампылама эквиваленттiк
(балама) рөл атқаратын тауар. Кез-келген тауар өзiнiң құнын ақшамен
көрсетедi. Ақша қандай қызыметтер атарады?

2. Ақша қызметі.

Ақша экономикада бірнеше қызмет атқарады:
1. Ақша – төлем құралы. Ақша ең алдымен, тауар айырбастауды
жеңілдету үшін ойлап шығарылған еді. Ақша – бұл
айырбастауға қатысатын адамдарға қажетті ерекшк тауар.

2. Ақша арқылы әртүрлі қажеттіліктер қанағаттандыры-лады,
сондықтан ақша саудаға қатысушылардың арасында тауар
айналымын жеңілдетеді. Ақша – айналым құралы.

3. Ақша – баға өлшемі және өлшеу бірлігі. Ақша – сатушылар
мен сатып алушылар үшін тауар құндылығының бірыңғай
өлшемі. Ақша баға жүйесінің өмір сүруіне есеп жүргізуге,
кіріс пен шығынды снауға мүмкіндік береді.

4. Ақша – сақтандыру құралы. Ақша өз иесіне өмір игілігіне
алуға мүмкіндікті ұзаққа созады. Ақшаны қажетті жағдайда
пайдалану үшін жинауға болады.

Әрбір елдің өз волютасы бар. Оның себептері осындай:

1) Ұлттық валюта елді тәуелсіз етеді.
2) Ұлттық валюта мемлекетке ел экономикасын басқаруға
мүмкіндік береді.
3) Ұлттық валюта үкіметтің мемлекеттен ақша алатын
адамдармен есеп айырысуға мүмкіндігі болған үшін қажет.
4) Ұлттық валютасы бар мемлекет өзі ақша шығарады.

3. Ақшаның қысқаша тарихы.

а) Ежелгі ақшалар.
Ең алғашқы шақалар Қытай және Индия патшалығында б.э.д. 7- ші
ғасырда пайда болды. Б.э.д. I Дарий қарсы патшасы айналымға
шақаларды енгізді.
Қағаздан жасалған ақшалар б.э.д. 8-ші ғасырда Қытайда пайда
болды. Қағаз ақша 7-8 ғасырларда Қытайға келген саяхатшыларға үлкен
әсер етті. Марко Поло қағаз шығару – бұл алхимиктер тырысқан
мақсатқа жетудін жаңа әдісі деп жазды. 13- ші ғасырда Шыңғысхан
мемлекетінде қағаз ақша алтынға еркін ауыстырылды, сондықтан қағаз
ақшаны қолдан жасау үлкен кіріс әкелді және ауыр қылмыс деп
саналды.
Батыс цивилизация елдерінде алғаш рет қағаз ақшаны Солтүстік
Америка Штаттары шығарды – 1690 жылы қағаз ақша Массачусетс штатында
басылды. Еуропада Францияда 1716-20 жылдарында әйгелі экономист және
банкир Джон Ло Король банкінің ақшаларын шығара бастады.

ә) “Алтын” ақша.
Ақша – бұл жалпы эквиваленттің аяқталған түрі. Алтынмен бірге
күміс пайдаланған кезде ақша жүйесі биметаллды болды. Бірақ, 20- шы
ғасырдың басында елдер алтын валютаға, монометаллды жүйеге көше
бастады. Австралия – 1892 жылы, ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ақшаның қажеттілігі,пайда болуы және мәні
Ақшаның пайда болуы және мәні туралы
Ақшаның пайда болуы, мәні және қызметі жайлы
Ақшаның пайда болуы және мәні жайлы
Ақшаның пайда болуы және оның мәні
Ақшаның пайда болуы, мәні және қызметтері
Ақшаның пайда болуы, мәні және қызметі
Қазақстандағы ақшаның пайда болуы
Шаруашылықты ұйымдастыру түрлері. Ақшаның пайда болуы, мәні және қызметтері
Ақшаның пайда болуы және мәні. Қазақстан Республикасының ақша жүйесі
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь