XVIIІ-XX ғғ. бас кезіндегі Қазақстан мәдениеті

Кіріспе

1. Жалпы Сарайшық туралы
2. Монғол үстемдігіне дейінгі Сарайшық мәдениеті
3. Алтын Орда кезеңіндегі Сарайшық мәдениеті
4. Ноғай Ордасы кезеңіндегі Сарайшық мәдениеті

Қорытынды

Пайдаланған әдебиеттер
Қазақ халқы қашаннан өзінің ұшы қиырсыз кең даласының табиғи жағрафиялық жағдайына байланысты орналасып, көшпелі, жартылай көшпелі, отырықшы ғұмыр кешті. Экономикалық жәйі, салт-дәстүрлері, әдебиеті мен мәдениетін дамытты. Оны осы ықылым заманнан бері табан тіреген қасиетті жерінен табылған және сақталған археологиялық және архитектуралық, фольклорлық, кейбір жазба деректері мен жәдігерлері айқын дәлелдейді. Археологиялық жазу-сызуы аз, жылнамасы жоқ халқымыздың сыр сипатын бүкпесіз ашып беретін бірегей құжат. Ондай ескерткіштер ұзыны Атыраудан Алтайға, көлденеңі Арқадан Алатауға дейін созылып жатқан кең байтақ өлкемізде жетерлік. Олар әрдайым өзге ел ғалымдарымен қатар өз қарындастарымызды да әркез қызықтырып отырған. Ал әділіне бақсақ бұл үрдіс әлемдік ілім ғылыммен терең қаруланған қазіргі кезеңде тіптен өсті. Осы күнгiсi тағы жетерлiк солардың азды-көпті зерттеулерін түйіндеу арқылы қазіргі туған халқымыз мәдениетінің қалыптасу кезеңдерін айқындауға, тереңірек түсінуге мүмкіндік алды.
Халқымыздың өткен кезеңінде Қазақстанда отырықшы мәдениеттің орталығына айналған ірілі-ұсақты қалалар аз емес. Бір сәт тарихи құжаттарға үңілсек, оныншы ғасырдағы арабтың белгілі жағрафтарының бірі Әл Макдиси «Ахсан ат- такасим фи-Марифат ал -акалим» деген еңбегінде Орта Азия мен Қазақстанның Оңтүстік, Оңтүстік Шығыс жағында 200-ден астам қала болғандығын жаза келе, олардың ішінде дүние жүзіне әйгілі мемлекет астаналары да кездесетіндігіни айтады.
Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың Астана қаласының қоныс толында сөйлеген сөзіндегі «Біздің далалық мемлекетіміздің бірнеше мыңжылдықтарды қамтитын тарихы бар. Оның әрқилы кезеңінде, әрқилы өлкемізге орда қонып, ту тігілген біреулердің саяси дәурендеуі әлденеше ғасырға созылса, біреулеріңікі бірнеше айлармен шектелген. Соған қарамастан, оның қай-қайсысы да біздің ұлттық тағдырымыздың ең түйінді мәселерін шешіп, рухани тағдырымыздың ең талма кезеңдерін иеленді. Сондықтан да батыс бетіміздегі Срайшық, Астана, Байтақ күнгейіміздегі Суяб, Баласұғын, Тараз, Сайрам, Жаңакент, Қозыбасы, Ақмешіт, Сарыарқадағы Ұлытау мен Ордатау, Көкшетау мен Алаштың аттары аталғанда ет жүрегіміз еріксіз елжіреп қоя береді.» деген жолдарды оралады.
1. Ө. Әлімгереев - «Сарайшық » Алматы 2000 ж Өлке.
2. И. Тасмағанбетов, З. Самашев - «Сарайшық » Алматы 2001ж Berel.
3. Үздіксіз білім беру: қазіргі жағдайы, мәселелері және болашығы №1 Алматы-2000 ж.
4. Ақиқат №2 1997ж.
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім Министрлігі
Атырау Мұнай және Газ Институты
².È.Ѹòáàåâ àòûíäà¹û ²àçຠµëòòûº Òåõíèêàëûº Óíèâåðñèòåòi
__________________________________ кафедрасы
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: «XVIIІ-XXғғ. бас кезіндегі ... ... ... ЭКБ 04-1к ... ... -2005 ... Жалпы Сарайшық туралы
2. Монғол үстемдігіне дейінгі Сарайшық мәдениеті
3. Алтын Орда ... ... ... Ноғай Ордасы кезеңіндегі Сарайшық мәдениеті
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
КІРІСПЕ
«Сарайдан шығып, он күннен кейін біз Сарайджук деген қалаға жеттік, ... ... ... ... Ол ... деп ... ... әрі ағынды
өзеннің жағасына орналасқан. Онда Бағдаттың ... ... ... ... Осы қалада біздің аттылы-арбалы сапарымыз аяқталды. Біз онсыз да
арып-жағадан ат көлігімізді қаладағы арзаншылыққа байланысты, әр ... ... ... ... ... бағамен саттық. Арбаға жегу үшін біз
түйелер жалдадық. Бұл ... ... ... ... ... ... ... (Завия) бар, оның аты -Ата. Ол бізді қонақ қылды, әрі ... ... ... осы ... аты жөні ... ... ... бір қазысы
қонаққа шақырды. Біз осы арадан Хорезмге дейін отыз күн суыт ... ... тек ... ... бірде тұс жетінде енді бірде ақшамда ғана аялдадық.»
Ибн
Батута.«Жихан кезу»Кіріспе
Қазақ халқы қашаннан ... ұшы ... кең ... ... жағрафиялық
жағдайына байланысты орналасып, көшпелі, жартылай көшпелі, отырықшы ғұмыр
кешті. Экономикалық жәйі, салт-дәстүрлері, әдебиеті мен мәдениетін ... осы ... ... бері табан тіреген қасиетті жерінен табылған және
сақталған археологиялық және ... ... ... жазба
деректері мен жәдігерлері айқын дәлелдейді. Археологиялық ... ... жоқ ... сыр сипатын бүкпесіз ашып беретін бірегей құжат.
Ондай ескерткіштер ұзыны ... ... ... ... ... ... ... кең байтақ өлкемізде жетерлік. Олар әрдайым өзге ел
ғалымдарымен қатар өз қарындастарымызды да әркез ... ... ... ... бұл ... әлемдік ілім ғылыммен терең қаруланған қазіргі
кезеңде тіптен өсті. Осы ... тағы ... ... ... ... ... ... туған халқымыз мәдениетінің қалыптасу
кезеңдерін айқындауға, тереңірек түсінуге мүмкіндік алды.
Халқымыздың өткен ... ... ... ... ... ... ... аз емес. Бір сәт тарихи құжаттарға үңілсек,
оныншы ғасырдағы арабтың белгілі жағрафтарының бірі Әл ... ... ... фи-Марифат ал -акалим» деген еңбегінде Орта Азия мен Қазақстанның
Оңтүстік, Оңтүстік Шығыс ... ... ... қала ... жаза ... ішінде дүние жүзіне әйгілі мемлекет астаналары да кездесетіндігіни
айтады.
Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың Астана қаласының қоныс толында сөйлеген ... ... ... ... ... ... ... Оның әрқилы кезеңінде, әрқилы өлкемізге орда қонып, ту тігілген
біреулердің ... ... ... ... созылса, біреулеріңікі
бірнеше айлармен ... ... ... оның ... да ... тағдырымыздың ең түйінді мәселерін шешіп, рухани тағдырымыздың ең
талма кезеңдерін иеленді. Сондықтан да батыс ... ... ... ... ... ... Тараз, Сайрам, Жаңакент, Қозыбасы,
Ақмешіт, Сарыарқадағы Ұлытау мен ... ... мен ... ... ет ... ... ... қоя береді.» деген жолдарды оралады.
1. Жалпы Сарайшық туралы
Атырау қаласының 48 шақырым солтүстікке қарай Жайық ... ... ... ... шағын «Сарайшық»,-деген ауыл бар. Екі мың жыл
бойы бұл жол жұртқа Ұлы Жібек жолы ... ... ... Бұл елді ... деп ... ... -тегін емес, осы елді мекеннің жанында
бұдан тоғыздай ... ... ... ... аты шар тарапқа кең ... атты ... ... ... Көк ... ... ірі қалалары
болған.
Бұл қала неліктен «Сарайшық» аталды? Бұл туралы мәселе қозғасақ, ХIV
ғасырдың алғашқы ... ... ... ... ... сапар шеккен,
араб саяхатшысы Ибн Бәттутәнің, төмендегі сөздерін тарихи ... ... ... ... шыққан соң 10 күннен кейін Сарайджук қаласына
келдік, ол Ұлы судың жағасына орналасқан. ... ... сөз бұл ... не «кішкентай»,- деген мағынада,сонымен бұл қала-кіші-Сарай ».
Сарай- деп ханның ордасы аталған. Олай болса, Сарайшық-бұл ханның ... яғни ... ... ... ... Немесе басқа себептерден Алтын
Орданың астанасы дәрежесіне жақындаған қала.
Сарайшық қаласының өмір ... ... ... ... ... ... ... етіп үш кезеңге бөледі. Бірінші кезең - XI-
XII ғасырлар, яғни ... ... ... ... ... ... ғасырлар, яғни Алтын Орданың немесе
Көк Орданың кезені, ал, үшінші ... ... бұл ... ... ... ,- деп ... өмір сүрген мезгілі, жоғарыдағы дерек бойынша, орта ғасырға
дәл келеді, олай ... орта ... яғни ... ... өркендеу
заманында Қазақстан территориясында қалалардың пайда болуы туралы А.Х.
Марғұлан былай ... ... туып , ... заманында осыған
байланысты халықаралық сауда мен айырбастың жандануына байланысты, сауда
жолдарының бойынан елді ... ... ... ... ... ... ... орналасу жағдайларына байланысты экономикалық жағынан
маңызды артып ... ... ... да ... отырған. Сондай жолмен
Қазақстан территориясында пайда болған Орта ... ... ... ... салынуы туралы парсы тарихшысы Джувәйнінің мынандай
мәлімдемесі бар. «Бату өз ордасын ... ... ... ... ... қала салуды ұйғарып, оны ... ... -деп ... бұл ... ... ... растайды.
Алтын Орда ның басқа қалалары сияқты ... ... да ... ... ... ... және де ақша соғу ... болған. Бұл
туралы зерттеушілердің қазба жұмыстарының нәтижелерінде табылған ... ... ... ... ... Сарайшық қаласын Алтын Орданың және одан кейінгі,
яғниXVI ғасырда пайда ... ... ... ... орны ... деп
көрсетеді. Мысалы: ал-Биразалидің жазуы бойынша, Өзбек ханның балалары 1340
жылдары Сарайшықта өз ағасы-Тәнібекті ... және оны ... ... ... ... ... ... туралы мәселені қозғасақ,
Алтын Орданың саяси-экономикалық назар ... ... ... ... ... хан ... ... таққа таласуы, жыл
сайын өте көп мөлшерде салық төлеуі және ... ... ... ... ұрыста жеңілу еді.
Сөйтіп, Сарайшық қаласы бес ғасырдай өмір ... ... ... ... кеткен.
2. Монғол үстемдігіне дейінгі Сарайшық мәдениеті
Ә.Х. Марғұлан атындағы археология институтының авторлар ... ... ... ... ... жж. ... тыңғылықты зерттеулері барысында қаланың әр бөлігінен
оның өмір сүруінің бірінші кезеңіне жататын ауқымды жерлер ... ... үй ... ... Қала ... белгілі бір жобамен,
көшпелілерге тән ... ... ... ... шикі ... ... 4х5 метр екі- төрт ... тұрады. Бөлмелердің төр
жағында етегінен ені 1,5-2 метр келетін ... ... ... ... ... ... суфа ... Олар тандырлы ошақтан шығып,
бөлмеден қабырғаның ... ... тік жол ... ... ... ... мен суфалар бірнеше рет саз балшықпен сыланып, әктелген.
Суфаның біреуінен ... киіз ... ... ... Едені лаймен
тығыздалған кейбір бөлмелерде шиден жасалған төсеніш сақталған.Суфаның
үстіндегі қабырғада ... ... ... ... және ... ... ... заттар қоятын текшелей қуыс бар. Үйде тұрғын ... тары мен арпа ... ... ... ... дән-сүйектеріне
қарағанда,өрік, алма, жүзім ,жуа және алыс ... ... ... ... ... бөлмелер де болған. Ол жерден қурап қалған пияздың
бастары табылды. ... ... ... бөлмелерден тағаш қаңқалы
қабырғамен қаланған. ... ... бір ... ... болса,
екінші жағынан қойма бөлмеде ауа алмасуды жақсартады.
Бір үйден көлемі 4х4 м. болып келген аршылып тазаланды. Онда ... ... ... үй ... кәсіби қызметін көрсететін ерекше
құрылыс табылды. Бір қабырғаның етегінде от жағатын ... ... ... ... жол көлемі 1х1 м., ені 80 см. жуық саз ... ... ... ... ... Одан ... ... түтін шығатын мұржа көтерілген.Еденде от ... ... ... ... күл мен балықтың, үй малдарының сүйектерімен
толтырылған үлкен шоңқыр орналасқан. Оның жанынан табылған тиындар ... ... ... ... яғни 1310 ж. Жатады. Бұндай құрылыс Алтын ... қазу ... ... алғашқы құрылыс және ол ... ... ... ... көрсетеді.
Бөлмелерде табылған ыдыстар формасы жағынан сан алуан. Атап айтсақ, олар-
жергілікті көзешілер жасаған қыш құмыралар, құтылар, ... ... Оны ... ... ... ... бирюза құймамен жабылған
құмыра толтырады. Осы ыдыстар жиынтығын Хорезмнен әкелінген тас қазандар,
төменгі Волга қалаларынан ... ... ... ... ... ... бай адамдар тым жоғары бағалайтын өте ... ... ... ... ... жасалған табақтың, кесенің, тостағанның
сынықтары толтырады.
Мұндағы мәдени қабаттардан жылқы ... ... ... ... тұрғындардың қала өмірінің алғашқы кезеңінде қала құрылысы мен сауда
жолында қызмет еткендігін көрсетеді. Қаланың тек ... ... ғана ... оның ... ... да құрылыстар салынған. Сарайшықтың бес
шақырым жерде, өзен жағасын ... ... ... ... ... жаз айларын бау-бақшасы, егістігі бар маңындағы
үйлерде өткізген. Олар сондай-ақ Жайық ... ... ... ... ... ... керекті жылқылар мен түйелерді ұстаған. Қаланың және
усадбалардың мәдени ... ... ... ... және ... құмыра түріндегі қыш ыдыстар байланған үлкен ... ... ... ... ... суды жоғары көтеріп арықтарға құйған.
Осында бау-бақша өнімдерімен қатар арпа мен тары ... ... ... ... ... ... қалдықтары дәлелдейді.
XVI ғ ... ... ... ... астық өндіретін
орталықтарынан осындағы ... ... ... ... ... сұраған. Оған ноғайлының әйгілі бектербегі Смайылдың 1557 ... ... Иван IV-ге: ... ... су ... ... ... сен бізге бір кеме тұқымдық астық жіберсеңіз ... -деп ... хаты ... бола ... ... осындай егістіктердің көп
болғандығы тастан жасалған қол диірмендерінің ... ... ... Орда ... Сарайшық мәдениеті
Қала өмірінің екінші кезеңі XIV ғ. екінші жартысынан басталады. 1330-
шы жылдары Жайықтың ... ... ... орай ... ... ... қайта жобалау ... ... ... су ... қайта жобалау ... ... ... ... ... мен кварталдарды сақтап қалды. Бұрыңғы
құрылыстар ... ... іші ... ... ... ... үйлердің үстіне соған ұқсас, алай да ... бар жаңа ... ... ... ... ... ... үйлермен қатар желілі ықшамды болып жобаланып, шаруашылық
құрылыстармен бір ... ... ... көп ... ... ... бастады. Бөлмелердің көп бөлігін бұрынғыша бір ... ... орны мен ... бар П ... Г ... суфа алып жатыр.
Кейбір бөлмелердің ішкі қабырғалары ... ... ... болып
жасалған. Қабырғалар мен суфалар ... ... және ... ... ... үйлердің еденіне ақ түсті алебастр
қосылып жасалған ... ... ... ... ... ... тұрғындарының шаруашылық қызметі XIV ғ. ортасында ... ... Ол қала мен ... ... үшін ... ... осы
уақыттың мәдени қабатынан табылған әр ... ... ... дәлел. Қаланың бір бөлігін қазу барысында ... ... ... ... ... ... осы ... қыш
күйдіретін үлкен пештің бірі болса керек. Сарайшықта жасалған ... үш трлі ... ... ... ... қызыл түсті саз
балшықтан жасалған бұйымдар өзінің ... ... ... ... Атап ... олар ... шығыр ыдыстар, әр түрлі ... ... ... ... табақтар, шырағдан майшамдар және
тағы басқалар. Ас ішуге ... ... бір ... әр ... ... ... жылтыр ыдыстар.
Ыдыстың екінші түрі кашин балшығынан ... ... ... құмыра және вазалар. ... ... ... және ... ... аса көркем түрде ... ... ... жоқ туындыларын кездестіруге болады. Сырлы
қыш ... ... жиі ... және ... ... ... құстар. Осы образ қазіргі уақытқа дейін келіп ... ... ... ... ... ... ... түсті ерекше саз құрамынан жасалған
құмыралар мен ... ... ... ... өрнектермен
көмкеріліп, құстың, балықтың, ... ... ... философиялық және ... ... ... ... ... ... сүйектен әр түрлі бұйымдар жасайтын
шеберханалар ... Онда ... ... ... ... әшекей бөліктері, пышақтың саптары, садақ ... ... тері ... ... ... ... және т.б.
бұйымдар жасалды.
Қола ... ... ... ... ... бейнелі
құлыптарды, шынжырларды, ... және ... ... ... бар қол және ... айналары жасалды. Солардың ішінде,
әсіресе, шырағдандар өте ... ... ... олар - ... ... ... уақыттағы өмірін ... ... ... ... түрі ... ... біреуі- XIV ғ. соңына
жататын қола шырақ ... ... ... ... ... Бұдай заттар кезінде Ақсақ Темір сарайының төрінен орын
алған. Осы ... ... ... араб ... ... (штамп) табылды. Бұл қалып былғарыдан кітап мұқабасын жасау үшін
пайдаланылса ... Ал ... үшін көп ... қола ... ... ... қазу ... кірпіш күйдіретін пештер
кездесті. Қолөнершілер оны көптеп жасады. Бұл ... ... ... ... кейбіреулерінің ұзындығы 6 метрге, ені ... ... ... ... ... бар ... өндірісі де
жолға қойылған. Оған ... ... ... қалдықтары.
Жергілікті зергерлер көп түсті ... бар ... ... ... безендірілген білезіктер, әдемі сырғалар мен өте ... ... үшін көп ... ... ... Кілем тоқитын
станоктар бөліктері мен ... ... ... ... ... тоқымашылардың өмір сүргендігін көрсетеді.
Сарайшық ... ... ... ... ... Оған ... ... табылған ыдыстардағы, қола бұйымдардағы
және қағаздағы әртүрлі мағынадағы жазулар ... бола ... қыш ... ... ... ... бір ... қыш ыдыс-хумның сыртына Шу аңғарында туып,
Қашқарда өмір ... ... ... поэмасынан (ХІ ғасыр):
"Адам көркі-жүз, бұл жүз көркі-көз,
Ауыз көркі-тіл, бұл тіл көркі-сөз.
Тағы көркі ... мен ... ... етер білім үшін ер,
-деген үзінді жазылған".
Керуен жолының тоғыз торабында ... ... сөз жоқ, ... халықаралық саудаға қатысқан.
Жанданған сауда Қытаймен, Кавказбен, Иранмен, Үндістанмен, Орта
Азиямен және Русь ... ... ... фарфоры ауқатты
қалалықтардың дастарханын көріктендіріп ... ... ... ... ... деп аталатын бұд ыдыстар нәзік ... ... ... ... ... де ... және Сириялық оюлармен ... ... ... ... ... ... құмыралар, құтылар, шамдалдар көздің
жауын ... ... ... ішіндегі тамақ аса ... ... ... ... ... ... ... Хорезмнің қазандарын ерекше
ұнатқан. Қара ... ... күн ... ... ... ... ... мен табақтар молынан ... ... ... ... ... ... керемет, олар
ХІІІ ғ. аяғы мен XIV ғ. ... ... Тиын ... ... ... да өте кең. Олар-Қырым, Солтүстік Иран, Еділ
бойы, ... ... және ... Осы ... ... мемлекеттер -Алтын Орда, Хулагуйлық Иран, Шағатай ұлысы,
Қырым ... ... ... ең көп және көне теңгелер-
Өзбек ханның билігінің ... ... ... ... шыққан
теңгелер.
XIV ғ. ортасында шығарылған ... ... ... екі
басты бүркіт бейнеленген. Ақшаның келесі бір тобында ашылған ... гул ... ... Бұл теңгелер ақша айналымында көп
жүрген. Олардың көптеп ... жеке ... ... ... ... тұрғындарының ауқатты өмір сүргенін ... ... ... кезеңіндегі Сарайшық мәдениеті
Қала өмірінің үшінші кезеңі XV- XVІ ғғ. ... ... ... ... ... өзгеріс орын алды. Жайық бойында ... ... ... бос ... және ... батысынан орамдана
келіп Жайықтың ... ... ағып ... ... деп ... ... ... құрғап қалған арнасы
бойында, қаланың оңтүстік аумағына тұрғындар ... ... ... осы екі ... ... ... ... Австрияның Московиядағы елшісі Сигизмунд Герберштейннің 1549
жылы айтуынша, ... бұл ... ... ... ... Ол картада Сарацшықты Жайық өзенінің сол ... 1558 жылы осы ... ... ... ... ... ... осы пікірді растайды. Ол ... ... ... ... болды. Ордадағы басым билік маңғыт ... ... ... ... XV ғ. ... ғана ... ... Ордасының негізгі ... Еділ мен ... ... ... ... ... ... астам тайпа мен ... ... ... ... қаңлалар, алшындар, қоңыраттар,
қатағандар, ұйғырлар, ткайлар, маңғыттар және т.б. Бұл ... ... ... бірлестік еді. Ноғай Ордасы құлағаннан кейін
көптеген рулар мен ... ... ... және рулық
байланыстарын сақтай ... ... ... ... ... қатысып, қазақ жүздерінің құрамына енді. Сарайшықтың рухани
мәні осы ... да ... ... ... ... діни
басшыларының орталығы осында орналасты. Сарайшықта тұрған сейідтерге
өз ... ... ... ... мен ... ... бедел
санады, Сейідтер Мұхаммед Пайғамбардың ұрпақтары деп ... ... ... ... тобын құрайды. Сонымен бірге Сарайшықта
сейідтерден басқа бөлек ... ... ... ... өмір
сүрді: шейхтер, молдалар, қажылар, ... ... ... ... ХІІІ ғ. ... дінін қабылдауымен орнықса керек. Дінбасылар әр
жағдайларды ойланып-толғанды және ... ... ... ... ... ... ... келісімдерге және қала
мен ... ... ... ... араласты. Олардың көбісі
Сарайшықта жерленген. ... ... ... билеушілері, бекзадалары мен
мырзалары да ... ... ... ... және тағы басқалар.
Бұл кездегі ... ... ... көп ... ... ... көлемі 4 х 5 метр оларда дәстүрлі таңдырдан
шығатын кәндар ... ... ... суфалары бар. Сарайшықта
Сырдария өңіріне тән пештер де кездеседі. ... ... ... ... ... болмайды. Отын мен қиды ... ... ... ... ... ... ... төселіп, қол
жуатын ташнаулары орнатылған. Үйлердің көлемі 20 х 12 м. Бұл ... XVІ ғғ. қыш ... ... ... ... ... мен Орта Азия ақшалары және Қырымның күміс ... Бұл ... ... ... өте ... ... ... және жартасты склепі бар. XVІ ғ. жататын кірпіштен жасалған
мавзолей ... ... ... ... ... ... ... Бұрын бәрі - осы жерде XVІ ғ. өмір ... ... ... ... Осы ... екінші жартысында Орда бірнеше ... ... ... ... ... бір ... ... Кіші
жүзінің құрамына енеді. Оған Ноғай Ордасы ішіндегі экономикалық, әлеуметтік-
саяси ахуалдардың шайқалуы мен қолайсыз сыртқы ... ... ... ... ... ... ... Сарайшықтың бөліктері жерлеу
орындары ретінде қолданыла бастады. Құлаған үйінділер даладағы қорғандарға
ұқсап, қайтыс ... ... ... ... айналды. Қаланың осы ескі
бөліктерінде мыңдаған молалар бар. Ғылым үшін олардың да ... бар. ... ... шақты түрлері анықталды. Негізінен күйдірілген
кірпіштерден жасалған склептерде жерленген. ... ұзақ ... ... ... мүшелері немесе олардың руластарын ... ... ... о ... жер асты үйі ... ... ... шебер
құрылысшыларға салдырған.
Жерлеу құрылыстарының түрлерінен қала мен дала, ислам мен дәстүрлі
исламға дейінгі діни көзқарастар, ... ... ... ... ... ... Олар бір ... Сарайшық тұрғындарының көп
ұлтты болғанын анық көрсетеді. ... XVІ ғ. ... ... ... ... шағын қонысқа айналды және 1580 жылы - ... ... ... ... ол ... ... де көп ... киелі жер болып қала берді.
Ұлы сауда қаласы Сарайшық туралы естеліктер адамдар ортасында ұзақ
сақталды. XVІІІ ғ. ... ... ... ... -
Жайық өзеніндегі ғаламат қала елесі, Гурьевке 50 верст жетпейді, Сарайшық
қазіргі форпост. Онда ... ... күні ... ... ... ... ... Осы арада айтулы адамдардың зираттары көп".
Қорытынды
Қазіргі уақытта қалашық жер бетінен тым тез жоғалып барады. Бұл процесс
Жайық өзеннің ... ... ... болып отыр. Судың асау ағысы
оның мәдени қабаттарын күн сайын және жылдам ... ... ... ... ... ... ... тарихи жадынан бүгінгі және
келешек ұрпаққа нәр беру болып табылады.
Сарайшықтан қазіргі ... ... ... ... ... ... ... мен уайымын, ауыруы мен қайғысын ғасырлар
бойы сақтаған ерекшк бір ... ... Ұлы ... біз үшін ... табан
ет, маңдай термен жиналған әрбір жәдігерлік-мейлі олар көркем ... ... бар ... ... әлде ... ... бәрі де ... ата-бабаларымыздың аса бай рухани ... біз әлі ... ... сол бір ... дерегін сыйлайды.
Тек қана Каспий атырабы аймағындағы ... ... ... пен ... ... осы жерде тоғысуы, оның ... ... ... ... саяси қарым-
қатынастардықамтамасыз ету шараларын жүзеге асыруы көне Сарайшықтың ... ... ... ... ... ... ... қайырлы
еңбегінің арқасында осынау мұражайлы жерге орныққан мұнайға бай, саудасы
абат Атырау қаласының ... әрі ұзақ ... ... ... Ө. ... - ... » Алматы 2000 ж Өлке.
2. И. ... З. ... - ... » Алматы 2001ж Berel.
3. Үздіксіз білім беру: ... ... ... және ... ... ... Ақиқат №2 1997ж.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XV-XVII ғ.ғ. этнопсихологиялық ой-пікірлер (асанқайғы, қ. жалайри, м.х. дулати, шалкиіз, жиембет жырау т.б.)5 бет
XVIII ғасырдың екінші жартысы мен XIX ғасырдағы Қазақстан мәдениеті9 бет
Ағартушылық ғасырының мәдениеті (XVIII ғасыр)20 бет
Музыка өнері7 бет
Мәдениет дегеніміз не?5 бет
Христиан, араб-мұсылман мәдениеті32 бет
Қазақ мәдениетінің саяси құрылымы және оның рухани -құқықтық дамуының ерекшеліктері 82 бет
Қазақ халқының XVIII ғасырдағы мәдениеті22 бет
Әлемдік мәдениеттер мен өркениеттер165 бет
Ерте орта ғасырлардағы корея23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь