Философия ғылымдарының шығу себептерi және оларды зерттеп үйрену туралы жазбалар

Кіріспе
І. МӘСЕЛЕЛЕР МӘНI
ІІ .Ғылымдардың шығуы
2.1.Философия ғылымдарының шығу себептерi және оларды зерттеп үйрену туралы жазбалар
2.2. Есеп туралы ғылымның не себептi шыққанын бiлу туралы сөз
2.3. Өлшемдер ғылымының шығуьш бiлу туралы сөз
2.4. Жұлдыздар ғылымының шығуы туралы сөз
2.5. Музыка ғылымының шығу себептерiн тану туралы сөз
2.6. Табиғаттанудың шығу себебi туралы сөз
2.7. Хақ тағаланы тану ғылымы болып табылатын құдiреттi ғылымның шығуы себебiн бiлмек туралы сөз
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Әбу Насыр Мухаммед ибн Мухаммед ибн Тархан ибн Узлаг әл-Фараби ат-Түрки — әлi Аристотельден кейiнгi «Екiншi ұстаз» атанған данышпан ойшылдың толық есiмi осындай. Ол Сырдарияның Арысја јґятын тґсындаЈы көне Отырар қаласында (арабша Фараб) әскербасы әмiр јызметшiсiнiң отбасында дүниеге келдi. Бiрај жас Әбу Насырды сарай қызметi кызықтырмады. Ерте оянған ғылымға деген јызығушылық оны жолға алып шықты. Бiлiм јуып Шығыстың сол кездегi iрi ғылым және мәдениет орталықтарын тегiс шарлады. Оның осы сапары өмiр бойына жалғасып, соңында Сирияның Дамаск қаласында 950 жылы желтоқсанда үзiлдi.
Әл-Фараби өз заманында мәлiм болған ғылым салаларын әрi јарай дамытып, 160 шамасында трактат жазған. Ол Аристотельдiң барлық кiтаптарына дерлiк түсiндiрме жазған. Бұл iсте ғалымның қандай мґқияттылығынан бiр мысал: Аристотельдiң «Жан туралы» деген еңбегiне ол өз қолымен «Мен бұл кiтапты мың қайтара оқыдым» деген белгi соқјан.
«Таза ағайындар» iлiмiнен кейiн араб тiлiндегi философиялық ойдың орталығы Орта Азия мен Иранға ауысты. Сол кезде мәдениет орталығы болған қалалар: Бґхара, Самарканд, Мерв, Нишапур, Исфаған, Рей, Хамадан, Отырар, тағы басқалар. Мiне, осы заманда, яғни X—XI ғасырларда есiмдерi әлемге әйгiлi бол¬ған екi адамды айтуға болады, олар — әл-Фараби және Ибн-Сина. Заманында теңдесi болмаған бґл ғґламалар — Аристо¬тель еңбектерiн терең бiлген әрi оларды жан-жақты түсiндiруде аса үздiк еңбек етушiлер.
Әл-Фарабидiң грек философиясын, әсiресе Аристотельдi жетiк бiлгенi үшiн оны «екiншi ґстаз» деп атаған. «Екiншi ґстаз» деу - философия тарихында әл-Фарабидi Аристотельден кейiнгi орынға қою деген сөз.
Әл-Фараби этникалық тегi жағынан түркi жұртынан шыққаны шындық. Оның «фамилиясы» өзi дүниеге келген Фараб деп аталған қаланың атауы. Фамилия етiп туған жерiн немесе туған қаласын алу — көне заманнан келген дәстүр. Мысалы, Александр Македонский (Македония елi, қаласы), Солон Афин¬ский (Афина қаласы), Фалес Милетский (Милет қаласы), Анахарсис Скифский (скифтерде қала болмағандықтан, «Скиф» ел атауын алған), Фома Аквинский (Аквиант — жер аты)...
А.Кобжов. Әл-Фараби, Алматы, 1971.
Әл-Фараби. Философиялық трактаттар, Алматы, 1973.
Әл-Фара6и. Әлеуметтік-этикалық трактаттар. Алматы, 1975.
Әл-Фараби. Трактаты о музыке и поэзии. Алматы, 1974.
Аль-Фараби. Математические трактаты, А-Ата, 1972.
Aль-Фараби. Комментарии к "Алмагесту'" Птолемей. А-Ата, 1975
Аль-Фараби. Логические трактаты. Алма-Ата, 1975.
Аль-Фараби. Историко-философские трактаты. Алма-Ата, 1985.
Аль-Фараби. Естественно-математические трактаты. Алма-Ата, 1987.
Аль-Фараби. Научное творчество. Сб. статей. М., 1975
А.Кубесов. Математическое наследие аль-Фараби. Алма-Ата, 1974
А.Кубесов. Астрономия в трудах аль-Фараби, Алма-Ата, 1981.
А.Кубесов. Педагогические наследие аль-Фараби. Алма-Ата, 1989
А.Кубесов. Педагогические наследие аль-Фараби. Педагогика ғылымы докторлығын алу жөніндегі диссертация, Ташкент, 1990.
А.Кобесов. Сөнбес жулдыздар. Алматы, 1973.
Қазақэнциклопедиясы.Әл-Фараби. 2 том, 1971.
Аль-Фараби. Социально-этические трактаты. — Алма-Ата: Наука,1973.
Аль-Фараби. О разумей науке. — Алма-Ата: Наука, 1975.
Аль-Фараби. Историко-философские трактаты. — Алма-Ата: Наука, 1985.
Избранные произведения стран Ближнего и Среднего Востока. IХ-ХIУ вв. - М., 1961. - С. 148-156.
        
        Жоспар
Кіріспе
І. МӘСЕЛЕЛЕР МӘНI
ІІ .Ғылымдардың шығуы
2.1.Философия ғылымдарының шығу себептерi және оларды зерттеп үйрену
туралы ... Есеп ... ... не ... шыққанын бiлу туралы сөз
2.3. Өлшемдер ғылымының шығуьш бiлу туралы сөз
2.4. Жұлдыздар ғылымының шығуы туралы сөз
2.5. Музыка ғылымының шығу ... тану ... ... ... шығу ... ... ... Хақ тағаланы тану ғылымы болып табылатын құдiреттi ғылымның шығуы
себебiн бiлмек туралы сөз
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Кіріспе
Әбу Насыр ... ибн ... ибн ... ибн ... ... ... — әлi ... кейiнгi «Екiншi ұстаз» атанған данышпан ойшылдың
толық есiмi осындай. Ол Сырдарияның ... ... ... көне ... ... ... ... әмiр јызметшiсiнiң отбасында дүниеге
келдi. Бiрај жас Әбу Насырды сарай қызметi ... Ерте ... ... ... оны ... алып шықты. Бiлiм јуып Шығыстың сол
кездегi iрi ғылым және мәдениет орталықтарын тегiс шарлады. Оның осы ... ... ... соңында Сирияның Дамаск қаласында 950 жылы
желтоқсанда үзiлдi.
Әл-Фараби өз ... ... ... ... ... әрi ... ... шамасында трактат жазған. Ол Аристотельдiң барлық кiтаптарына ... ... Бұл iсте ... қандай мґқияттылығынан бiр мысал:
Аристотельдiң «Жан туралы» деген еңбегiне ол өз қолымен «Мен бұл ... ... ... ... ... ... ағайындар» iлiмiнен кейiн араб тiлiндегi философиялық ойдың
орталығы Орта Азия мен Иранға ауысты. Сол ... ... ... ... ... ... Мерв, Нишапур, Исфаған, Рей, Хамадан, Отырар,
тағы басқалар. Мiне, осы заманда, яғни X—XI ... ... ... ... екi ... ... болады, олар — әл-Фараби және Ибн-Сина.
Заманында теңдесi болмаған бґл ...... ... ... әрi ... ... түсiндiруде аса үздiк еңбек етушiлер.
Әл-Фарабидiң грек философиясын, әсiресе Аристотельдi жетiк ... оны ... ... деп атаған. «Екiншi ґстаз» деу - ... ... ... кейiнгi орынға қою деген сөз.
Әл-Фараби этникалық тегi жағынан түркi жұртынан шыққаны шындық. Оның
«фамилиясы» өзi дүниеге келген Фараб деп ... ... ... ... ... жерiн немесе туған қаласын алу — көне заманнан келген дәстүр.
Мысалы, Александр Македонский ... елi, ... ... ... қаласы), Фалес Милетский (Милет ... ... ... қала болмағандықтан, «Скиф» ел атауын алған), Фома Аквинский
(Аквиант — жер аты)...
Дәстүр ортақ. ... ... ... жалғауда. Араб-тар «и»
қолданса, Еуропа ... ... Ал ... ... Стагирит деген
есiммен белгiлi. Стагирит ... ... ... жерi. ... — ол ... еместiгi. Мұны кезiнде ғґламаға сын ретiнде, яЈни
«тағысың» деген мәнде айтқан. Мґның бәрiн ... ... ... ... ... ... ... мәдени дәстүр контексiнде болғаны. Адамның
аты-жөнiнiң аталуы мәдени-тарихи ... ... бґл ... ... ... ... ґстаз Әбу-Насыр әл-Фараби дегенде, бiз оның тарихи
тегiнiң қайдан шыққанын бiрден бiлемiз.
Сондықтан оның кiм ... еш ... ... iсi ... негiзiнен, қолға алынған, оның бiршама еңбектерi орыс
тiлiне ... ... ... ... әзiрше шамалы және ғұлама
еңбектерiнiң орысша аудармасы көңiлден шыға қоймайтын дәрежеде.
Сондықтан оның ... тура араб ... ... жөн ... ... ... ... араб тiлiндегi философтарды орысшаға аударғанда, олар
бiздiң түркiлiк-қазақы ґғымнан ... ... Араб ... ... ... ... көптеген түсiнiктер, ґғымдар қазақ дүниетанымында
ешбiр аудармасыз сол араб философтары қолданған мәнде жүр. Демек, арабшадан
қазақшаға ... ... көп ... өз ... жоғалтпай, ой толық,
жґлмаланбай жетедi. ... мен ... ... ... ... бар. Олай болатыны — фалсафа ... ... ... ... христиандық менталитет негiзiнде. ... ... ... ... ... туғызады.
Ендi Әбу-Насыр әл-Фараби iлiмiнiң ерекшелiгiне қысқаша ... ... ... ... жоғарыда айтқандай,
Аристотель шығармаларына герменевтикалық талдау жасау арқылы мәлiм болған.
Демек, ол ... ... ... Олай ... ол Аристотельдi,
көне грек философиясын жете меңгеруi мүмкiн емес едi.
Бґлай деуге нақтылы негiз бар. ... ... ... әлi ... ... ... католицизмнiң дүниеге келуiмен байланысты. Латын
араб тiлiне ... ... ... ... ... зиялы қауым араб тiлiнде сөйлеген. Оның саяси негiзi
араб халифатының өмiрге келуiмен байланысты. Демек, араб ... ... тiлiн ... ... ... Сондықтан олар Платон, Аристотельдердi өз
тiлiнде оқыған, одан ... ... араб ... аударған.
Бґл жайды әл-Кинди туралы бiрiншi бөлiмде айтқан (Қараңыз: «Ақиқат», №
4, 1998) болатынбыз.
Екiншiден, ... дiн ... ... ... ... идеяны жоққа
шығармаған. Ол Аристотель iлiмi негiзiнде әлемнiң алғашқы ... ... ... - ол ... ... ... дүниенiң материалдығын
да мойындап, оның заңдылықтарын ... тыс) ... ... деп ... Ол ... ... ... мен форма туралы
көптеген күнды пiкiрлер айтқан. Фараби форма үздiксiз өзгерiсте, ал материя
мәңгi деген.»
Үшiншiден, таным мәселесiне ... ... ақыл ... ... ... ... трактатында адам ақылы Жаратушы қґдiретiнiң бiр ... ... ... ... ... ... оның екi түрi ... және практикалық. Теориялық ... ... ... ... ...... мен ... Фарабидiң мемлекет, саясат, қала өмiрi туралы «Қайырымды
қала тґрғындарының көзқарасы туралы» және «Азаматтық ... ... де бар. ... ол ... пен ... туралы ойлар айтқан. Әрине,
бґл шығармаларда Фараби кейбiр утопистiк сарынға да түсетiн сәттерi ... ... ... оның ... ... ... ... болмаса керек.
Бесiншiден, Фарабидi таза рационализм тұрғысынан түсiнген, менiңше,
толық емес.
Оны Ибн Сина ... ... ... Ал ... ... ... туралы мынадай мәлiмет бар: «Әл-Фараби Ар-Абу Наср.
Парсы. Өз заманының атақты философы, ... ... 950 жылы ... жылы кiсi ... қаза болған. Ол тек философ емес, гипноздық қасиетi
де болған. Оның герметикалық (тылсымдық) мәнiнде жазылған ... ... ... ... (Көрсетiлген еңбек. — М., 1994. — С.
37).
Герметикалық философ деп эзотерикалық iлiм ... ... бар ... ал ... ... — қґпиясы, сыры iшiнде деген түсiнiк. Бұл
жерде әл-Фарабидiң сопылыққа не мистикаЈа қатысы барлығы сөз болуы керек.
Ескертпе: Әл-Фарабидiң ... ... және ... ... ... еңбектерiн орыс тiлiнен аударып, оқырман назарын ... ... ... ... МӘНI
1. Бiлiм жалпылама тҐсiнiкке, мәселен, айталық, Күндi, ... ... көз ... ... және ... ... ... аспан - бiрiнiң iшiнде бiрi ... ... ... ... ... жаратылған деп мәлiмдегендей тәрiздi
түсiнiктерге бөлiнедi.
Кейбiр түсiнiктер оның алдындағы түсiнiктердiң ... Јана ... бола ... дененi оның ұзындығы, жалпақтыЈы және тереңдiгi туралы
түсiнiгiң ... ... ... ... емес. Алайда кейбiр түсiнiктер
басқа, оның алдындағы түсiнiктердiң болуын қажет етер ... бґл ... ... ... ... де дәл ... болуы тиiс деген сөз емес —
бiз ... ... ... ... ... ... ... қажет.
Мәселен, қажеттiлiк, өмiр сүру, мүмкiндiк туралы түсiнiктер осыған
жатады. Олар ... ... және ... ... түсiнiк беретiн
түсiнiктердi қажет етпейдi. Себебi, олардың ... ... ... ... ... Сондықтан кiм-кiм де оларды сөзбен жеткiзе бередi,
бiрақ бґл осы ... ... ... де ... ... өзге ... ... жеткiзгiсi келедi деген сөз емес.
2. Кейбiр түйiндеулердiң сипаты мынадай: оларды оған дейiнгi ... ... ... ... түсiну мүмкiн емес. Мәселен, бiздiң ... ... ... алдымен элем толып жатқан ... ... ал ... бөлшектелетiн нәрсе жаратылған деуiмiз керек те, осыдан
кейiн ғана «„лем жаратылған» деген түйiн ... ... ... өзi ... ... ... түйiнге сiлтемемен шектелуi тиiс,
екiншiсiнен соң оның тек осы жағдайда ғана күшiне енуi мүмкiн болатын тағы
басқа түйiндердiң ... ... Осы ... ... ақылмен
пайымдауға болатын бастауыш түйiндеулер болып табылады.
Мәселен, бiр-бiрiне қарама-қарсы екi пiкiрдiң бiрi — ... та, ...... ... ... ... ... көп деген
тәрiздi пайымдаулар осындай. Осының ... тану мен ... ... ... ... ... ... логика (мантық) ғылымы
дейдi. Оның мақсаты — мiнсiз, кәмiл ... ... ... шын
түйiндеудi шындыққа ұқсас, шындыққа жанас ... ... ... ... ... ... ажыратып алуымызға көмектесу.
3. Бiз барлық екi түрлi болады ... Оның ... өзi бар ... өмiр сүру қажеттiгi тумайтын заттар жатады.
Заттардың бұл түрi «мүмкiн бар» деп аталады. Бардың өзге түрiне бар
болады екен — ... және ... өмiр ... тиiс ... жатады. Бґлар
«қажеттi бар» деп аталады.
Егер бiз «мүмкiн бар» турасында «бәлкiм, ол жоқ шығар» ... ... — онда ... ... жоқ. ... бар» өмiр сүруi үшiн ... ... да ... бiр ... ... ... ... себеп пайда
болғанда, ол «өзгенiң арқасында қажеттi барға» ... ... ... ... мүмкiн бар» болып келген зат «өзгенiң арқасында қажеттi
барға» айналады деген ... ... Бұл ... әлдебiр тұрақты,
мәңгiлiк нәрсе болуы керек немесе бiрде бар, бiрде жоқ әлдене болуы тиiс.
Мүмкiн заттардың себептер ... ... ... ... ... ... да: оның ... да бiр қажеттiге, атап айтқанда, ең алғашқы
«барға» тiрелуi керек.
4. «Қажеттi ... ... егер оны жоқ деп ... ... сөзсiз
оғаштыққа жол беремiз. Оның бар болуының себебi жоқ.
Ол ... ... шын бар ... Ол — ... бар ... ... Осыдан «қажеттi бардың» бар ... ... ... ... ... ... шығады және ол қандай да кемшiлiктен
таза болуы қажет.
Осылайша, оның бар ... ... ... Ол ... - ... әрекет пен мақсатқа бағынышсыз, еркiн, өмiр сүрудiң ең кемелiне
жеткен қажеттi бар.
5. Оның, мәселен, дене ... ... ... жоқ. Сен оны ... ... едiң, бiрақ бардың анықтауышы — «зат», ал «зат» болса — тағы дененiң
анықтауышы. Осылайша қажеттi бар ... «ол ... бар және бұл оның ... ... ... ғана айта ... қорытынды - «қажеттi бардың» не тегi, не түрi, не ... ... жоқ. ... оның өзi ... дәлелi бола алады. Ол тұрақты,
мәңгiлiк түрiнде өз бетiнше өмiр сүредi, ешқашан мәңгiге жоғалмайды, ... ... ... оның болмауы мүмкiн емес, ол ... ... өмiрi үшiн ... ... емес және ол бiр ... ... көшпейдi деген тұжырым шығады.
Ол — бiртұтас: өмiр сүруi үшiн өзге ештеңеге тәуелдi ... ... ... тәрiздi көлем, сандық өлшемдерiнiң болмауы тұрғысынан да.
Демек, оған не көлем, не орын, не ... ... ... Ол дене ... ... ... өмiр ... тәуелдi болатындай бөтен
ешн„рсе жоқ. Осы мағынасында да ол ... Дәл осы ... оның ... ... түр, түс деген тәрiздi түсiнiктермен сипаттауға болмайды.
Ол ешқандай қайшылықсыз. Ол — таза iзгiлiк.
Ол - таза ақыл, таза ақыл мен бiлушi және таза ... ... ... бәрi оның ... және даралығын құрайды.
Ол - данышпан, тiрi, құдiреттi және ... иесi. Ол - ... ... және ... өзi — шапағат иесi. Ол өзi — махаббат иесi және ... ... ... ... заттар содан басталады, күллi заттарда оның
таңбасы бар және күллiсi тек сол арқылы ғана бар бола ... ... ... бар ... ... және ... ... нұрымен, үйлесiмдi ретiмен
жаратылады.
6. Кезкелген бар зат одан ... ... ... ... қосылып,
бiртұтас сап түзейдi. Заттардың болмысын ... ол ... ... мақсат көздемейдi. Ол ештеңенi мақсат етпейдi.
Сонымен бiрге заттар оның шарапаты мен ... ... ... ... ... шыға ... Керiсiнше, ол оның өзiн осы ... ... ... ... iзғiлiктердiң бастауы екендiгiн бiлуi
арқасында ғана заттар одан жасалады. Сонымен, оның бiлiмi — заттардың ... ... ... — оның ... көрiнiсi. Ол заттарға мәңгiлiк
өмiр бередi, жоқ ... ... ... осы ... ол ... заттардың
болмысының себебi болып табылады, бiрақ бұл заттарды жоқтан бар еткенде
оларға өз бетiнше ... өмiр сүру ... қоса ... ... сөз ... тұңғыш жаратылғанның себебi. Бүл жаратылған затқа одан әрi де өмiр ... ... ... оның ... себебi өзiнде емес, яғни оның өмiр
сүруi ешқандай өзге себептерге тәуелдi ... ... ... ғана
еркiнде. Барлық заттар өздерiнiң Жаратушысы ... оған ... ... ... (ал ... оның жаратқандарының арасында байланыстырушы
ештеңе жоқ), өйткенi тұңғыш жаратылған одан ... ... ... ... Оның ... ... мiн жоқ, барлығы өзiнiң хұзырында.
7. «Қажеттi бардан» ең бiрiншi ... тақ ... ... атап ... ақыл ... ақыл кездейсоқ (акциденталдi) көптiк ... ие ... ол ... ... ... ... тек барлық себептердiң себебiнiң
арқасында ғана ол «қажеттi барға» айналды, себебi, ол өзiн де, ... де тани ... ... ... ... ... барлық себептердiң
себебiнен — тұңғыш себептен емес, алғашқы ақыл одан өмiр ... ... ғана ... ал өмiр сүру мүмкiндiгi жаратылысынан оның өзiн-де едi.
8. Алғашқы ақыл ... бар» және ең ... ... ... ... көп болу ... не (кездейсоқ) тағы басқа ақыл ... ... ... оның «мүмкiн бар» болуы және өзiн өзi тануы себептi барлық
материясымен және оған тән ...... ... ең ... сфера шығады.
Ең жоғарғы сфера және оның формасы өзғе екi заттың, атап айтқанда, тағы ... мен тағы бiр ... ... болу ... ... ... ақылдан ең жоғарғы сферадан тұратын тағы бiр ақыл мен тағы
бiр сфера шығады. Бұл ақыл мен бұл ... шығу ... бiз ... ... ... ... онда көптiк мүмкiндiк аксидентальды,
кездейсоқ қалыптасады.
Дәл осылай бґл ақылдан тағы бiр ақыл мен тағы бiр ... ... (ал ... мен ... саны бiзге тек жалпылама түрде ғана мәлiм), сөйте ... ... ... ... ... әрекетшiл ақылмен тынады,
сфералардың саны да осымен тұйықталады. Бґл ақылдар ... бiрi ... ... ... ... ... ... сан алуан және осы ... ... ... әрқайсысы жекелей алғанда өзiнiң ерекше түрiн
түзедi. ... ... ... бiр ... ... ... ... себебi қызметiн атқарса, екiншi жағынан (сфералардың ... төрт ... ... ... ... ... Тұрақты, қозғалмайтын ортаны айналып жүретiн „лем мен сфералар
тiзбегiнiң бастауы ... ... ... ... ... ... жандарды қабылдап алуға бейiмдi „р ... ... ... ... ... Дәл осы ... қозғалысынан және
олардың бiрiне бiрiнiң сүйкелiсiнен белгiлi тәртiпте төрт элемент ... ... ... түзiлу ретi әрбiр ақылдың өзiне ... ол ... осы ... ... одан ... ... ... ол (ақыл) өзiнен шығуы тиiс осы iзгiлiктердiң өмiр ... ... ... ... және жалқы туралы бiлiмге ие. Олар қабылдау
арқылы бiр қалыптан ... ... ... ... ретiн мүмкiн санайды
және осы ... ... ... ... ... себебi болып
табылатын дене қабылдауы ... ... ... қатар қабылдаудың жалқы
заттарынан (жалқы қабылдаулардан) дененiң үздiксiз қозғалысы пайда болады,
ал бұл өзгерiстер өз ... төрт ... ... және пайда болып,
жойылуының, әлемдегi барлық өзгерiстердiң себебiне айналады.
Аспан денелерiнiң әлдебiр жалқыға, атап ... ... ... ... ... төрт ... жалғыз (тұңғыш) материяға
қатыстылығының себебiне айналады, ал олардың қозғалысындағы өзгешелiктер
төрт ... және ... ... заттың материясынан өзгеше. Бґлардың
бәрiнiң үш ... бар. Яғни олар - ... Осы ... ... ... мен аспан денелерiнiң формасы төрт элементтiң формасынан өзгеше.
Мәселе осылай болса, бiрiншi материя формадан бөлек өмiр сүре ... ... ... ... да ... ... өмiр сүрмейдi.
Керiсiнше, бiрiншi материя ... өмiр ... ... үшiн
форманы қажет етедi. Бiрiншi материя мен форма бiр-бiрiнiн өмiр сүруiнiң
себебi бола алмайды, олардың екеуiнiң бiрге өмiр ... ... өзге ... ... ... ... дегенiмiз — қозғалушы ... ... ... ... ... ал ... қозғалыс дегенiмiз — қозғалушы
дене өзiнiң орнын ... ... ... ... сан және ... сондай-ақ тура қозғалыс тән және
оның соңғысы екi түрлi болады: оның бiрi - ... ... ... - шеттен
ортаға қарай. Күрделi денелердiң қозғалысы ... ... ... ... ... ... үлес салмағына тәуелдi.
12. Қозғалыс пен тыныштықтың басталуы, ол сыртқы қысым немесе өмiр
болмаса, табиғат деп ... ... кей ... ерiксiз болады,
мұндайда олардың басталуын өсiмдiк жаны дейдi немесе ерiктi болуы ... ... оның ... ... ... болуына қарамастан, олардың
басталуын хайуан жаны және ... жаны ... ... деп ... ... ... ... шегi сәт деп аталады.
Қозғалыста уақыттың басы да, аяғы да болуы мүмкiн ... ... ... ... ... болуы тиiс, екiншi жағынан, ... ... Еғер ... ... ... ... да болса, екеуiнiң өзара
ажырамас ... ... және ... зат ... ... себептi ол өзге бiр қозғаушыны қажет етер едi. Демек, қозғаушы
мен қозғалушының шексiз тiзбегiнiң болуы мүмкiн емес.
Сондықтан өзi өздiгiнен ... ... ... ... ... бiз ... мен қозғалушының сансыз қосағын мойындаған
болар едiк, ал мґның өзi мүмкiн емес.
Өзi қозғалыста ... ... дара ... тиiс, ... ... ... ... мәнi, бөлiну мүмкiндiгi болмауы керек.
13. Қамтушы дененiң бетi мен қамтылатын дененiң бетi орын деп аталады.
Бос кеңiстiк болмайды. ... ... ... ... анықталады,
өйткенi олар бәрiн қоршап тґр және олардың орталығы бар.
Табиғи тартылыс күшi бар ... ... тыс ... пайда болмайды:
оның табиғатына шеңбермен қозғалуға тартылыс тән болған жағдайда онда тура
қозғалысқа тартылыстың пайда болуы ... ... ... зат тура ... ... ... ие, ал аспан
сферасы болса өзiнiң табиғатынан шеңбермен қозғалуға ґмтылады.
14. Бөлiнген соң бөлшегi жоқ әлденеге ... ... ... ... ... болмайтын бөлшектерден құралмаған. Өзiнiң
бөлшектерi жоқ бөлшектер не дене, не ... не ... ... ... ... және ... ретке түзiлген сандардың актуальды шексiз
болуы мүмкiн ... сол ... ... та бос ... толы кеңiстiкке шексiз кете бере
алмайды, өйткенi шексiздiктiң болуы мүмкiн ... Осы ... ... та,
айналмалы қозғалысты қоспағанда (уақыт осы ... ... ... алмайды. Түзу сызықпен қозғалу бiр жаққа қарай ... ... да, ... да үздiксiз болмайды.
15. …р дененiң өзi ґмтылатын ... ... орны бар. Егер ... ... оның орны мен ... ... ... бiр түрлi болуы
шарт. Сфералық дене дәл осындай. Сондықтан да ... ... ... формасы шар тәрiздi. …р дененiң өзiнiң меншiктi қозғалыс
бастауы бар. Дене ... ... ... ... ... ... болуынан. Әлемдi қґрап тұрған ... ... ... ... бар, ... ... ... алғанда
орындары жоқ. …лем бiртұтас шар ... ... ... ... тыс ... жоқ. Демек, „лем белгiлi бiр орында тґрған жоқ және бос
немесе толы ... ... ... ... ... дене ... орнына жеткен соң тек қажеттiктен ғана қозғалысқа келтiрiледi. Ал
дене өзiнiң ... ... ... ... ол ... түрде өз
мекенiне қарай қозғалады.
16. Аспан сферасының табиғаты ерекше: ол жылы да, суық та, ауыр ... де ... ... ... ... өтiп ... онда тура ... жоқ; оның қозғалысында қайшылық жоқ. Аспан сферасы одан өзгедей
әлдене шығуы үшiн жаратылмаған.
Оған осылай өмiр сүру тән. ... ... ... жан ... ... ... немесе ашуыза арқылы емес, материадан аласталған ақылға елiктеуге
деген ґмтылыс сезiнуiнен қозғалысқа ... ... ... ... ... ... ... материалды емес ақылы бар және осы ... ... бiр ... бiр ғана ... ... ... емес, бґл
денелердiң әрқайсысының басқаларынiкiнен өзгеше өз ынтығы бар.
Сонымен бiрге олардың ... ... атап ... ... ... ... қозғаушы күшi қажеттi шексiз, ал дене күштерi
қажеттi шектеулi. Шектеулi күштiң қандай бiр ... ... ... ... ... ... күшпен қозғалтылуы мүмкiн емес, осы тәрiздi қандай
дененiң басқа бiр ... өмiр ... ... ... әлде ... ... мүмкiн емес.
17. Т†рт элементтен құралған денелердiң бойында оларды болашақта
әрекетке бастауы мүмкiн ықтимал қабiлеттер — жылу және суық қана ... ... ... осы ... ... оңтайлы ықтимал қабiлеттер —
дымқылдық және ... бар. ... ... өзге дедiлге және ауызға „сер
ететiн дәм, иiс мүшелерiне қызмет ететiн иiс алу, ... ... ... және ... ... әрекет және түйсiну потенциялары
бар, олардың бәрiнiң төрт потенциядан шығуы алғашқы потенцияның көрiнiсi.
Өзiнiң табиғатынан аса жылылығымен ерекшеленетiн дене - от; ... ... дене — су; өте ... дара ... ... ауа; жоғары тығыздылығымен ерекшеленiп тґрғаны - жер.
Пайда болу мен жойылудың ... ... осы төрт ... ... ... ... ... болушы және жойылушы заттар қоспалардың ... ... ... ... үлес ... ... ... осы заттар үлесiне
қарай олар өздерiнiң өмiр сүруiнiң негiзiн құрайтын түрлi ... ... Бұл ... ... ... қабылданатын сапалар шығады. Бґл
сапалар құртылып, басқаларымен алмастырылғанда да форма бґрын қандай болса,
сол күйiнде қала ... Төрт ... ... ... ... ... ... сақтап қалады, қґртылмайды. Қоспаның шын табиғаты — төрт (негiзгi)
сапаның қалпын ... және бiр ... ... ... ... ... және ... өзара ықпал етуiнен шығады,
осыдан аралық сапа пайда болады.
Мұның ... ґлы ... ... ... кемеңгерлiгiн,
данышпандығын көремiз, өйткенi бәрiнiң тамырын (элементтердi) сол ... ... ... ... әрқайсысына ерекше сипат бердi және ... ... алыс ... „р ... ... ... жоқ әрбiр
түрдiң себебi еттi. Ақылды жанды қабылдауға қабiлеттi болсын деп, адамдарға
тепе-теңцiкке жуық қоспаны ... да ... өзi. ... ... түрiнiң
де осы түрдiң формасы болып табылатын нақтылы жаны бар және бұл форма ... ... ... ... ... осы ... кәмiл жетiлдiретiн күш
тудырады. Хайуанаттардың әрбiр түрi туралы мәселенiң бай ламы да осындай.
19. Барша ... адам ... ... ... түр, ... ... ... арқылы әрекет жасауға қуат беретiн жаны және сонымен қоса
дене мүшелерiнiң қатысуынсыз әрекет жасай алатын күшi ... күш — оның ... ... ... ... нәр ... күш, өсу
күшi, ұрпақ тарату күшi жатады. Сонымен қоса осылардың әрқайсысына ... ... ... өзге бiр күш ... күш пен iшкi ... атап ... елестету күшi, түйсiну
күшi, зерде күшi, ойлау күшi және дене ... ... ... пен ... ... күштер қабылдаушы күштерге жатады.
Бiз тiзiп айтып өткен күштердiң ... ... ... ... ... ... болуы мүмкiн де емес. Бүл күштердiң ешқайсысы
материядан тыс өмiр ... ... тән ... ... ... қажеттiгiн
салыстырып шығаратын қарапайым ақыл да осы күштердiң қатарына жатады.
Жан күшiне жататындардың тағы бiрi — ... ... Жан ... ... ... актуальды ақылды субстанцияға айналдырады. Бґл
ақылдың бiрнеше сатысы бар: бiр ... ол ... ақыл ... ... - ... ... қабылданған ақыл ретiнде
көрiнедi.
Ақылмен қамтылатынды қабылдайтын бґл күштер қарапайым субстанция болып
табылады, оларға дене тән ... Бґл ... ... ... атап ... оны ... ... алып келетiн iскер ақылдың
арқасында потенциалды жағдайдан ақтуальды жағдайға көшiп, ... ... ... Ақылмен қабылданушы бөлшектелетiн немесе бiр жағдайға ие ... ... жан ... материядан жеке өмiр ... ол ... ... де қала ... онда ... ... күш жоқ. Ол ... субстанция. Ол — өзiнiң нақты табиғатындағы ... оның күшi ... ... Әлемге форманы сыйлаған құдiрет оны қабылдап алуға
қабiлеттi әлдене пайда болғанда ғана ... ... деп ...... ол бар ... ғана ... да пайда болады. Ол — нәпсi. Оның мүшелерiнiң ... ... ... түкпiрiнде орналасқан рух - жанның алғашқы панасы. Жан,
Платон айтқандай, денеден бұрын өмiр сүре ... Дәл сол ... ... ... ... iлiмдi жақтаушылардың айтқанындай, бiр денеден ... ... да ... ... соң жан әрi жай ... әрi ... Тәннiң тiрiсiндегi
әрекеттерiне қарай жанның сүйiнiшi мен ... да ... ... бәрi ... және әдiлеттi сарапталады. Мәселен, адам өз
тәнiнiң саулығына қараса, денесiне ... енуi де ... ... ... ... ... - ґлы ... Алланың хґзырында, кiм сол үшiн жаралған
болса — ризық соның үлесiнде.
Әлемдегi бардың бәрi — Құдайдың iсi, ... ... ... ... ... ... ... Сол сияқты барлық бақытсыздық та ... және ... ... ... ол ... бiр ... қалмай ерiп
отырады. Бақытсыздыққа ұшыраушылар — пайда болу және жойылу маңдайына
жазылғандар. Бiрақ бұл ... ... ... да тґрарлық —
егер олар болмаса, к†птеген жақсылықтардың (iзгiлiктердiң) де ғұмыры ... едi. Егер ... ... ... ґлы ... ... ғана қиянат үшiн қолдан шығып кете берер болса, ... ... ... ... ҒЫЛЫМДАРДЫҢ ШЫҒУЫ ТУРАЛЫ
БIРIНШI БӨЛIМ
2.1.Философия ғылымдарының шығу себептерi және оларды зерттеп үйрену туралы
жазбалар
Бiлгейсiң, субстанциялар мен ... ... және ... мен акциденцияларды жаратқан мәңгiлiк жарылқаушыдан өзге
ештеменiң жоқ екенiн.
Акциденцияларды бес ... ... ... және арасында оларды
байланыстырып тґрған ештеме жоқ: ... көру ... ... ... ақ пен қараны ажыратады, есту дауысты өздiгiнен ... ... ... дауыстарды ажыратады, иiс сезу түрлi ... ... ... ... ... ... дәм сезiмi әртүрлi дәмдердi татып, олардың
ащы я тұщылығын ... ... ... тиюге мүмкiн заттарды сезiнiп,
олардың қатты немесе жұмсақ қасиеттерiн ... ақыл ғана ... ... және ... осы ... ... аралық қызмет атқарады. Ақыл белгiлi бiр түстiң
соңында осындай түсқе боялған әлдененiң, құлаққа жеткен үннiң арғы ... үн ... бар ... ... ... Басқа сезiмдер турасында да
осыны айта аламыз.
Ендi мен барлық ғылымдардың осы субстанциялар мен ... ... ... және ... ... ... айналуын дәлелдеп
беремiн.
2.2. Есеп туралы ғылымның не себептi шыққанын бiлу туралы сөз
Мен к„мiл ... ... ... ... бар, олар ... ... ... Бiрлiк сандардан тґратын көптiк сан осыдан
шыққан. Субстанция өзiнiң табиғатынан ... ... ... ... қарай сандар да сансыз бөлшектерге бөлiнедi. Есеп туралы ғылым -
субстанцияның бiр ... ... ... бiр бөлегiнен екiншiсiн алу,
көбейту және болу, түбiрi бар бөлiктерiнiң түбiрiн анықтау, олардың ... ... ... ... бiлу, тағы сол ... туралы
ғылым. Санның неден шығып, пайда болғаны, қалай көптiк мәнге ие болғаны,
болмыс ... ие ... ... ... жоқ ... ... себептерi осыдан айқын болады. Бґл ... грек ... ... ... ... бiлу ... ... кәмiл мәлiмдеймiн: бiздiң жоғарыда көрсеткенiмiздей, субстанция
көп бөлiктерге бөлiне бастаған соң олардың „р бөлiктерiне ... ... олар ... ... ... ... ... үшбґыш, төртбґрыш, бесбґрыш болып, ... ... ... сан ... бiрден-бiрге көбейе бердi. ... ендi ... ... ... ... ... Бґл ғылым осы фигураларды
салыстыруға, қайсысының қайсысынан шығатынын, қайсысын ... ... ... ... ... ... ... анықтауымызға
мүмкiндiк беруi тиiс болды. Бүл өлшемдер ғылымы арқасында бiз ... мен ... ... салыстырып, олардың өлшемдерiн бiлетiн болдық.
Ол грек тiлiнде геометрия аталады, ... ... ... қалай пайда
болғаны, оның мүмкiндiктен шындыққа, жоқтан барға айналуының себептерi
осыдан айқын болып түр.
2.4. ... ... ... ... ... кәмiл мәлiмдеймiн: өзiнiң табиғаты бойынша субстанция қозғалмалы
болғандықтан, оның қозғалысы үш сатыға: жылдам, баяу және осы ... ... ... ... ... ... анықтайтын
және „р жґлдыздың қозғалысын басқасымен салыстыратын ғылым, яғни аспан
қозғалысы туралы ... ... ... ... өз ... ... жолдары, тґрақтауы, аялдауы, шегiнiсi мен iлгерiлеуiн осы ғылым
арқылы бiлемiз. Бiрақ бiз мґны ... ... сөз ... екi ғылым -
арифметика мен геометрияның көмегi арқасында ғана бiлемiз. Оларсыз бiлу
қиын ғана ... ... ... ... ... ... бґл ... дейдi.
2.5. Музыка ғылымының шығу себептерiн тану туралы сөз
Мен кәмiл сендiремiн: субстанция қозғалысқа ие ... ... ... да ие ... Бґл дыбыс үшке, атап айтқанда, жоғары, төмен және
осылардың арсындағы дыбыстарға ... Осы ... ... жоғары, төмен және
солардың аралығындағы дыбыстарды еш қґпия қалмайтындай айырып танитын ғылым
қажет болды. Бґл — дыбыстар туралы ғылым.
Бґл ... ...... ... әкеледi, толыспағандарды
кемел етедi, сабырлы жандарды одан әрi байсалдыландырып, ... ... Бґл ... ... ... үшiн де ... ... дененi дерт
мендесе, жан да саябыр таппайды, дене әлдебiр қиын хал ... жан ... ... ... ... ... субстанция халiмен үндестiк
тауып, жан жарасы жазылғанда дене де сауығады.
Бґл ... үш ... бар. Олар — метр ... ... ... ... Метр ... қонымды түсiнiктердi белгiлi үйлесiмге келтiру ... ... және ... ... ... үшiн ... ... есту сезiмiне бағыныңқылы. Қимыл көру сезiмiне бағыныңқы. Ол
үйлестi және өзара салыстыруға болатын қимылдардың метрмен және ... үшiн ... Қол ... ... осы екi басты сезiмге, яғни
есту мен көру сезiмдерiне бағынады.
Осылай ... ... ... қалай шыққанына көз жеткiземiз.
Тәрбие ғылымдары деп ... ... ... ... Бґл ... ... ... аталуы — олар оны ... ... және ... сон, ... ... ... жол ... Табиғаттанудың шығу себебi туралы сөз
Мен кәмiл мәлiмдеймiн: субстанция бiрде қызарады, бiрде сұрғылттанады,
бiрде ұзарып, бiрде қысқарады, бiрде үлкейiп, бiрде ... ... ... ... кейде дерттi болып, артынша айығады. Осының бәрiн ... ... ... Бґл ... осы өзгерiстердi, олардың себептерiн және осы
өзгерiстердiң јалай болатындығын көрсетедi. Сол ғылымның арқасында ... ... жоя ... ... ... күшейте аламыз. Бґл -
табиғат туралы, яғни харекет және өзгерiске түсу туралы ғылым.
Егер бiз оның шығу ... ... ... бiз торт ... ... ... ... ауаны және жердi табамыз. Ай ... ... ... ... ... ... ... түрлi сапасы, атап
айтқанда, ыстық, суық, дымқылдық және ... ... ие ... ... жасатады және өзгерiске түсiредi.
Алғашындағы тәрбиелiк т†рт ғылым мен осы төрт ... Ай ... ... ... ... даналардың айтуынша, бґл ғылым сегiз бөлiмнен тґрады. Олар —
болжам ғылымы (прогностика), медицина, физикаға ... ... ... ғылым, агромәдениет, навигация, заттардың басқа ... ... ... ... ... ... ... - айналар туралы
ғылым.
Бґл табиғат туралы ғылым ... ... ... болсын
әлдеқайда бай әрi ауқымды. Бґл ғылым неғүрлым ... ... да ... ... ... ... қажет етедi. Олардың iшiнен қасиетi
жағынан болсын, үйрену төртiбi жағынан ... ... және ... ... ... ... ... Егер мґның алдында келетiн Јылымдарды
меңгерiп алмаған болса, бґл ... ... тiсi ... ... меңгерiп әкете алмайды. Ай ... ... ... ... акциденцияларын тану және ґлғаюы немесе кiшiрейуiне
қарай ... ... ... жататын субстанцияның барлық массасын
тану осы ғылыммен тәмәмдалады.
Ендi ең жоғары субстанцияның массасы туралы Јылым қалып отыр. Өйткенi
оның өзге ... мен ... ... ғылымдар зерттейдi. Мен
ең жоғары субстанция дегенде Хақ ... ... ... ... осы ... ... ... ретiнде табиғи қозғалыспен
қозғалушы және айналып жүрушi сфераны, тек соны Јана ең ... ... ... ... ... ... ... және қайдан шыққаны осылардан
айқын.
2.7. Хақ ... тану ... ... ... ... ... ... бiлмек туралы сөз
Мен кәмiл мәлiмдеймiн: бiз жоғарыда атаған және болмысын ... ... ... бiздi оның өзiн және оның ... ... ... аспан субстанциясы және ондағы субстанциялар, атап
айтқанда, өлшемдерi мен ... ... ... ... ... ... „р ... туралы ғылым пайда болды. Осылай табиғат
туралы ғылым шықты.
Осыдан соң бґл субстанцияның жаратушысы бар ма әлде оны ... ... ... мүмкiн бе дегендi қарастырамыз: ақылмен тануға
дағдыланбаған, ғылымдарды меңгермеген, не ... ... не ... ... ... ... оның алдында ештеме болған
жоқ па, кейiн келетiн де ештеме жоқ, не ... не ... жоқ, ... ме ... ... ... зерттеу себептi Хақ тағаланы танимыз
және оны субстанциялар мен акциденцияларды ... деп ... ... ... оны ... ... және соның болмысына бастап әкелген
қияли ойлау жүйесi ... ... Бґл ... ең ... ... ...
метафизика немесе қүдiреттi ғылым деп аталады. Ғылым осымен тәмәм. ... ... ... жоқ. Ол ... зерттеулердiң мґраты болған ақтық
мақсат, барлық iзденiс ... ... ... ... ... ... шыққаны, қалай пайда болғаны осылардан мәлiм.
Дәл осы сияқты одан iлгергi ғылымдардың да қайдан шыққаны ... ... ... және ... ... сезiм арқылы қабылданып, интеллектпен
танылатын акциденциялардың ... ... ... ... ... ... ... болып, ғылыми және мәдени мұралары ғасырлар
бойы ардақталып, ұрпактан-ұрпаққа өтіп келе ... ... ... аса көп ... ... ... халықтың рухани қазынасында
айтулылардың айтулысы, жүйріктердің жүйрігі ғана мәңгілік. Мың жылдан артық
уақыт өтсе де, аты ... ... ... ... мезгілдің
катыгез сынынан мүдірмей өткен, сол адамзат ұлдарының, тарих перзенттерінің
бірі Әбунасыр Фараби.
Фараби Аристотельдің, әл-Киндидің ізін қуып ... мен ... ... ... ... ... аса ірі жетістіктерге жетті. Ол
ғылымның түрлі салалары бойынша 150-ге ... ... ... ... ... ... ғылымын көп зерттеген. Оның ... ... ... грек ... ... ... ... арналған. Фараби Аристотельдің ... ... ... ... ... және ... т.б. бірсыпыра философиялық және логикалық шығармаларына
түсініктемелер жазған.
Мен ... ... ... ... баяндауда осы жоспарды
басшылыққа аламын. Казіргі қолда бар мағлұматқа қарағанда ұлы бабамыздың
ғылымға белгілі (зерттелген-зерттелмегенін ... 70-ке ... ... көрінеді. Олардың толық немесе үзінді түрінде кезінде КСРО халықтары
тілдеріне бірсыпырасы аударылған. Олар ... ... ... энциклопедиясы немесе тізбегі", "Ізгі кала ... ... ... ... ... ... "Жұлдыз бойынша
болжаулардың дұрысы мен терісі туралы", "Вакуум туралы" трактат, ... ... ... ... аударылған), "Евклидтің бірінші және
бесінші кітаптарына түсініктеме", ... ... үшін ... ... білу ... ... Порфирийдің "Философияға кіріспе" атты кітабына
түсініктеме, "Химия өнерінің ... ... ... ... және ... ... "Платон мен Аристотельдің көзқарастарының
ортақтығы жайлы", "Философиялық сұраулар және оған жауаптар", ... ... ... ... ... Аристотельге қарсы шығушы Галенді бекерге
шығару трактаты", "Ақылдың мәні туралы", "Түсініктемелер", ... ... ... туралы кітап", "Логикаға кіріспе ... ... ... ... ... ... Алматы, 1971.
Әл-Фараби. Философиялық трактаттар, Алматы, 1973.
Әл-Фара6и. Әлеуметтік-этикалық трактаттар. Алматы, 1975.
Әл-Фараби. Трактаты о ... и ... ... ... ... ... ... 1972.
Aль-Фараби. Комментарии к "Алмагесту'" Птолемей. А-Ата, 1975
Аль-Фараби. Логические трактаты. ... ... ... трактаты. Алма-Ата, 1985.
Аль-Фараби. Естественно-математические трактаты. Алма-Ата, 1987.
Аль-Фараби. Научное творчество. Сб. статей. М., 1975
А.Кубесов. ... ... ... ... 1974
А.Кубесов. Астрономия в трудах аль-Фараби, Алма-Ата, 1981.
А.Кубесов. Педагогические наследие ... ... ... ... ... ... ... ғылымы
докторлығын алу жөніндегі диссертация, Ташкент, ... ... ... ... 1973.
Қазақэнциклопедиясы.Әл-Фараби. 2 том, 1971.
Аль-Фараби. Социально-этические трактаты. — Алма-Ата: Наука,1973.
Аль-Фараби. О разумей ...... ... 1975.
Аль-Фараби. Историко-философские трактаты. — Алма-Ата: Наука, 1985.
Избранные произведения стран Ближнего и ... ... ... вв. ... 1961. - С. 148-156.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Түркология және Қазақстан19 бет
Ақпараттық қамтама11 бет
Гуманитарлық ғылымда биографиялық әдістің тарихы5 бет
Құрылымдық типтер.жазбалар22 бет
Ұлды және қызды асырап алуды тәркеу, тегін, әкесінің атын өзгертуді тіркеу7 бет
1.Қазіргі қазақ тілі лексикасының шығу арналары; 2.Өзге тілден енген сөздер; 3.Қазіргі қазақ тілі лексикасының стильдік мәні; 4.Лексикография7 бет
1916 жылғы ұлт – азаттық көтерілістің шығу себептері18 бет
Excel программасын іске қосу және одан шығу10 бет
Linux операциондық жүйесінде kill функциясын оқып үйрену және оны Си тілінде программалау24 бет
MS Access программасын оқып үйрену және оны қолдану15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь