6-12 ғасырдағы қалалар

1) Испиджаб
2) Талхиз
3) Қаланы көріктендіру
4) Сәулет өнері ғимараттары
Орта ғасырларда Қазақстанның оңтүстігінде қалыптасқан әлеуметтік-экономикалық өрлеу барысында Талас,Іле,Шу өңірлерінде көптеген саяси орталықтар пайда болды.Осының нәтижесінде қолөнердің,сауда мен мәдениеттің шоғырланған орталықтары-қалалар қалыптасты.
Орта ғасырлық қалалар феодалдардың ордалары мен бекініністерінің жанында пайда болды да, онда бай шонжарлардың үй-жайлары,қолөнер мен сауда қүрылыстары салынды.Қалалардың сыртынан ор қазылып, дуалдармен қоршалды.Қаланың шахристан деп аталатын орталық бөлімінде қала билаушілері,олардың жақын туыстары мен қызметшілері,дихандар,сәудегерлермен дін қызметшілері тұрды.
Феодалдық қатынастардың дами түсуіне байланысты қаланің әлейметтік құрылымы өзгереді.Қала шетіндегі қол өнер мен сауда орналасқан рабадтардың рөлі артты.Қол өнершілер ең алдымен қала шонжарларының қажетін өтеді.Олардың басы бос болғанымен іш жүзінде жер мен қүрылыстың иесі шонжарларға тәуелді балды.
Жетісудың оңтүстік батысындағы қалалар Қырғыз жотасынан аққан өзендер бойына салыныпты.Олар:Мерке,Аспара,Үзгент,Сұяб,Сауран,т.б. Осы қалардың барлығы маңызды сауда жолының бойынла немесе қолйлы жағдайға ие болған қуатты,берік қамалдардың жанында салынған.
Жетісудың маңызы ерекше қаласының бірі-Құлан.Құлан қаласы 8 ғ-дан белгілі.10ғ-да Қүлан Берік қамалға айналды.Қала ортасында мешіт болған.Құлан қаласы қазіргі Луговой қаласының орнында деген болжам бар.Бүл қалада түріктердің ірі-ірі әскерлері түрған.Қаланың ішінде өте мықты ішкі қамалы мен қала билеушісінің бекінісі болды,ал шахристанда маңызды әскери-әкімшілік орталығы орналасты.
Орта ғ-ғы Іле бойындағы қалалардың жұрты мүнаралы дуалмен қоршалған,аздап көтерінкі тік бұрышты алаң бітімдес болып келген.Іле алқабының Орта Азия қалаларынан қашықта болуы табиғат жағдаиы егіншілікпен мал шаруашылығының дамуына қолайлы болунан мүнда қалалы қаныстар салу 9-10ғ-да ғана қолға алынды. Қоныстар феодал шонжарлардың ордалары негізінде және түрақты қыстау орындарында пайда болды.Бүл қоныстарды егіншілікпен қатар қолөнермен сауда дамыды және олардың кейбіреулері біртіндеп қалаға айналды.Олар –Талхиз,Екіоғыз,Қаялық қалалары еді.
        
        ЖОСПАР:
1) Испиджаб
2) Талхиз
3) Қаланы көріктендіру
4) ... ... ... ... қалалар
Орта ғасырларда Қазақстанның оңтүстігінде қалыптасқан әлеуметтік-
экономикалық өрлеу барысында ... ... ... ... ... ... нәтижесінде қолөнердің,сауда мен мәдениеттің
шоғырланған орталықтары-қалалар қалыптасты.
Орта ғасырлық қалалар феодалдардың ... мен ... ... ... да, онда бай шонжарлардың үй-жайлары,қолөнер мен сауда
қүрылыстары салынды.Қалалардың сыртынан ор ... ... ... деп аталатын орталық бөлімінде қала
билаушілері,олардың жақын туыстары мен ... ... ... қатынастардың дами түсуіне байланысты қаланің әлейметтік
құрылымы өзгереді.Қала шетіндегі қол өнер мен сауда орналасқан ... ... ... ең ... қала шонжарларының қажетін
өтеді.Олардың басы бос болғанымен іш ... жер мен ... ... тәуелді балды.
Жетісудың оңтүстік батысындағы қалалар Қырғыз жотасынан аққан өзендер
бойына салыныпты.Олар:Мерке,Аспара,Үзгент,Сұяб,Сауран,т.б. Осы ... ... ... жолының бойынла немесе қолйлы жағдайға ие болған
қуатты,берік ... ... ... ... ... ... ... қаласы 8 ғ-дан
белгілі.10ғ-да Қүлан Берік ... ... ... ... ... қазіргі Луговой қаласының орнында деген болжам бар.Бүл
қалада түріктердің ірі-ірі әскерлері түрған.Қаланың ішінде өте мықты ... мен қала ... ... ... ... маңызды әскери-
әкімшілік орталығы орналасты.
Орта ғ-ғы Іле ... ... ... ... дуалмен
қоршалған,аздап көтерінкі тік бұрышты алаң бітімдес болып ... Орта Азия ... ... ... табиғат жағдаиы егіншілікпен
мал шаруашылығының дамуына қолайлы болунан мүнда қалалы қаныстар салу 9-10ғ-
да ғана қолға ... ... ... ... ... ... ... қыстау орындарында пайда болды.Бүл қоныстарды егіншілікпен қатар
қолөнермен сауда дамыды және ... ... ... ... ... ... ... зерттеушілердің мәліметі бойынша Тараздың алып жатқан
жер көлемі шамамен 6,5га, Отырар-20га,Құлан-12га,Талхиз- 9га ... қала ... саны ... ... жоқтын қасы.Сондықтеа
қала халқының саны есептеудің бір жолы археологиялық мәліметтер бойынша
қаладағы үйлардің саны мен 1га ... ... ... ... ... этникалық қүрамы әр түрлі болған.Қала түрғындарының
қатарын соғыс,жұрт,мал індетінің ауыр зардабының ... ... ... ... ... ... толықтырып отырған.
Орта ғасырлық қалаларда ісләм діні кең ... ... ... ... ... Бағдатта халиф тағына отырған Әл-Мамун
болды.Хорасының шонжарларынан қолду ... ол ... ... ... ат ... деген үғымның әр кезіндегі қоғамда түрлі мағынасы балған.Қала
деп оның ... ... және ... мен ... елді ... ... ... оның аумағының
үлкендігі,бекіністері,ақша ... ... ... сауда жолында орналасуы,т.б. жатады.
10-12ғ-да Қазақстанда және Орта ... ... ... ... жаңа ... ... ... ... қала қоныстары арта ... ... ... ... шахризтаннан рабатқа
ауысты.10-12ғ-да Отырардың аумағы тез өсті.Онда рабадқа ... ... ... ... ... ... тұрғызылды.
10-12ғ-да Тараз қаласы тез өсті.Қалада және оның айналасында тамаша
сәйлетті,сәнді ғимараттар бой көтерді.Іле ... ... ... ... ... ... дай ... алып жатты.Қала мәдениетіОрталық
Қазақстандағы Ұлытау бөктерінде,Сарысу,Нұра,Кеңгір өзендері алқаптарында да
кеңінен өркендеді.
Қала түрмысының өрлеуі шаруашылықтын ... және ... ... мен ... ... жер жеке ... болғандықтан ол табыс көзіне айналып,сауда орындары,керуен
сарайлары, моншалар ... ... ... ... жер ... ... 10-12ғ-да сауда орталығы ретінде әйгілі болды.Онда көптеген
бағалы ... ... ... пен ... қүнарлы,ағашы көп,ағын суы мол және бау-бақшалары
жемісті,халықтарының қоныстануына қолайлы қала ... ... ... ... ... 12 ... ... жұртының үстіне осы
заманғы үйлердің салынуы оны зерттеуді қиындатып отыр.
Отырарда шахристан мен қала орталық ... ғана ... ... ... ... ... қазбалар шахристан өте тығыз
салынғанын,тұрғын үйлердің ... шикі ... ... және ірге ... ... ... ... құрылыстар бір-бірінен алшақ орналасқан.Мұнда су
қоймалары,каналдар,бау-бақшалар,егістіктер болды.Қалада су құбырлары ... ... ... ... ... ... ... салынды.
Сырдарияның орта ағысы тұсында Весидж қаласы бой көтерді,

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанның орта ғасырдағы қалалары5 бет
«Олжабай батыр» жырының тарихи-фольклорлық сипаты3 бет
«үш жүзге» бөлiну - қазақтың ажалы11 бет
Алексей Иванович Тевкелев Петербург елшісі6 бет
Ахмет Иүгінеки10 бет
Сақтандырудың теориялық негіздері және тарихы26 бет
Студенттерге арналған оқу-әдістемелік кешен104 бет
Түркістан аймағындағы сығанақ қаласының тарихы3 бет
ХI ғасырдың ақырына дейінгі Италия5 бет
Қазақстан Республикасының ШҚО және Оңтүстік Қазақстан облыстарының туристік потенциалдары. Шекара қызметiнiң негiзгi функциялары4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь