Жер асты суларының табиғи режимдері

Әсер етуші факторларға байлапысты жер асты суларының табиғи режимдері климаттық, ғидрологиялық, жер астының үстеме ағысты және кешенді режимдерге бөлінеді.
Климаттық режимдер. Климаттық факторлар ықпалынан грунт суларының теңбе-теңдігі, яғни қоректену мен шығын арасындағы қатынас өзгереді (қоректену шығыннан асып түскенде грунт суларының деңгейі жоғарылайды, шығын қоректенуден асып туссе, су деңгейі төмендейді, ал қоректену мен шығын тең болса, су теңбе-теңдігінде ауытқулар болмайды). Режимнің бұл типімен сипатталатын грунт сулары атмосфералық жауын-шашынның есесінен қоректенеді. Сондықтан грунт сулары деңгейінің маусымдық, жылдық және көпжылдық ауытқулары және тұмалардың өнімі жерге сіңген жауын-шашын мөлшерінің шамасына байланысты болады. Сондықтан инфильтрациялық қоректенудің шамасы тек түскен жауын-шашын мөлшері мен олардың жыл маусымдарына қарай бөлінуінен ғана емес, сонымен қатар буланудың, су өткізгіштіктің, аэрация аймағы қалыңдығы мен оның температуралық режиміне байланысты болу себебінен грунт сулары деңгейінің ауытқу сипаттары да түрліше болуы мүмкін Оңтүстіктің далалық, шөлдік, шөлейттік аймақтарда буланудың төмендеген жағдайларында түскен жауын-шашын және еріген қар мен мұз суларының инфильтрациясы нәтижесінде грунт суларының деңгейі ақпан, наурыз айларында жоғарылайды. Бұдан кейінгі уақытта (күзге дейін) күшейе түскен булану мен транспирация әсерінен су деңгейі төмендейді, тек ерекше мол жауын-шашын түскенде су деңгейі жоғарылай бастайды. Аталған аймақтарда жазғы жауын-шашын грунт суларының деңгейіне дейін барып жетпейді деуге болады. Тау жыныстары тоңының жібуі мен температуралық жоғарылауы едәуір кеш басталатын солтүстік аймақтардың дала, орманды дала, орманды аймақтарында грунт сулары өздерінің ең жоғары деңгейіне тек мамыр мен маусымда, ал көпжылдық тоң дамыған аудандарда шілдеде жетеді. Жазғы жауын-шашын су деңгейін жоғарылатады. Инфильтрацияның тоқтауына байланысты су деңгейі төменде жатады. Ылғал субтропиктер аймағында грунт сулары деңгейінің ауытқулары бүкіл жыл бойы түскен жауын-шашынға сәйкес өзгеріп отырады. Грунт суларының жатыс тереңдігі неғұрлым аз аэрация аймағының су өткізгіштігі жоғары болса, соғұрлым түскен жауын-шашынның көбі су деңгейіне барып жетеді де, су деңгейі шапшаң жоғарылайды. Грунт сулары қозғалысының жылдамдығы артқан сайын инфильтрация кезіндегі су деңгейінің көтерілу шамасы төмендейді. Аэрация аймағылдағы тау жыныстары қанығуының жетімсіздік коэффнциенті неғұрлым аз болған сайын жауын-шашын түскен кезде грунт суларының деңгейі соғұрлым жоғарылайды.
        
        ЖЕР АСТЫ СУЛАРЫНЫҢ ТАБИҒИ РЕЖИМДЕРІ
Әсер етуші факторларға байлапысты жер асты ... ... ... ... жер ... үстеме ағысты және кешенді режимдерге
бөлінеді.
Климаттық режимдер. Климаттық факторлар ықпалынан грунт суларының теңбе-
теңдігі, яғни қоректену мен шығын ... ... ... ... асып ... ... суларының деңгейі жоғарылайды, ... асып ... су ... ... ал қоректену мен шығын тең
болса, су теңбе-теңдігінде ... ... ... бұл ... ... сулары атмосфералық жауын-шашынның есесінен қоректенеді.
Сондықтан грунт сулары деңгейінің маусымдық, жылдық және ... және ... ... ... ... жауын-шашын мөлшерінің
шамасына байланысты болады. Сондықтан ... ... ... ... ... ... мен олардың жыл маусымдарына қарай
бөлінуінен ғана емес, сонымен ... ... су ... ... қалыңдығы мен оның температуралық режиміне байланысты болу себебінен
грунт сулары деңгейінің ауытқу ... да ... ... мүмкін
Оңтүстіктің далалық, шөлдік, ... ... ... ... түскен жауын-шашын және еріген қар мен мұз ... ... ... ... ... ... наурыз айларында
жоғарылайды. Бұдан кейінгі уақытта (күзге дейін) күшейе түскен ... ... ... су ... төмендейді, тек ерекше мол жауын-шашын
түскенде су деңгейі жоғарылай ... ... ... ... ... грунт суларының деңгейіне дейін барып ... ... ... ... ... ... мен ... жоғарылауы едәуір кеш басталатын
солтүстік аймақтардың дала, ... ... ... аймақтарында грунт сулары
өздерінің ең жоғары деңгейіне тек мамыр мен ... ал ... ... аудандарда шілдеде жетеді. Жазғы жауын-шашын су ... ... ... ... су ... төменде
жатады. Ылғал субтропиктер аймағында грунт сулары деңгейінің ... жыл бойы ... ... ... өзгеріп отырады. Грунт суларының
жатыс тереңдігі неғұрлым аз аэрация аймағының су өткізгіштігі жоғары болса,
соғұрлым түскен ... көбі су ... ... ... де, су
деңгейі шапшаң жоғарылайды. Грунт сулары қозғалысының жылдамдығы артқан
сайын инфильтрация ... су ... ... ... төмендейді.
Аэрация аймағылдағы тау жыныстары қанығуының ... ... аз ... сайын жауын-шашын түскен кезде грунт суларының деңгейі
соғұрлым жоғарылайды.
Климаттық режим суайрық өңірлердің, аллювийлік кең жазықтықтардың, тау
массивтерінің және ... ... ... ... суларына тән. Климаттық
режимге өз ретінше күн активтігінің өзгерулеріне сәйкес келетін климаттық
факторлардық ... мен ... ... ... ... ... байланыс жатады.
Гидрологиялық режим жер бетінің ағын ... мен су ... ... ... ... ... жер асты ... тек олардың теңбе-теңдігін өзгерту жолынан ғана емес, сонымен
қатарларынды ... ... беру ... да әсер ... асты ... ... тигізген өзендер ықпалының түрлері де
айрықша. Грунт сулары мен жер беті ... ... ... ... ... егер өзен ... ... болса, онда
өзен суы горизонттарының көтерілуі кезінде грунт суларына қосымша арын
беріледі де, ... ... ... Өзен суы ... грунт суларының деңгейін төмендетеді. Грунт суларын өзен сулары
қоректендірген жағдайда өзеннен ... ... ... ... суларының деңгейі өзендегі су ... ... ... ... Грунт суларынық режиміне өзеннің ... ... ... өзен ... оның горизонттарының өзгеру амплитудасына,
өзен жағасының геологиялық құрылысына, ... ... Ірі ... ... ... аймағының кеңдігі бірнеше
километрге жетеді. Өзеннен алыстаған сайын аймақ ықпалы кеми ... мен ... ... ... ерекше тығыз байланысы жайылмалық
террасаларда байқалады.
Өзендер грунт суларымен гидравликалық баланыспаған, бірақ ... ... ... қоректендіретін аудандарда (мысалы, ысырынды ... ... ... суларының деңгейі айтарлықтай кешеуілдей отырып
(2—3 ай, ... одан да көп), ... ... ... ... Сонымен, мұндай аудандарда өзендер тек грунт суларын ғана емес,
сонымен ... ... ... да ... ... деңгейі түрлі мерзімге ... өзен ... ... ... ықпалымен анықталатын грунт сулары
денгейінің маусымдық ауытқуларының сипаты көп жағдайда өзендердің қоректену
типіне ... Бұл ... ... ... ... және ... ... бассейндерінде түрліше келеді. Көлдер мен
гидравликалық байланыстағы грунт ... ... ... ... (көл ... жер ... өзендердің ықпалына ұқсас.
Сулы қабат жүктемесін (су шамасын) өзгертетін теңіздің тасулары ... ... таяу ... грунт және арынды сулар деңгейлерінің
ауытқуларына айтарлықтай әсер етеді. ... ... ... ... ... ... суларының деңгейін тез жоғарылатады, сонымен
бірге оның ықпалы жағадан құрлық ішіне қарай 10—15 км-ге ... не одан ... ... ... қайтуы кезінде су деңгейі төмендейді.
Жер асты үстеме ағысының режимі қоректену аймағынан ағып келіп қосылған
судың ықпалын көрсететін жер асты ... ... ... ... ... аймағындағы өзендер шығындарының кешеуілдей бір уақытта
(синхронды) қайталайтын грунт және ... ... орын ... тау ... мен ысырынды конустардың шеткі бөліктеріне ... тән ... ... Грунт сулары тайызда жатқанда гидрологиялық факторлар
мен жер астының үстеме ... ... ... және ... да ... ... ... әсер ететінін атау
қажет. Шамамен қарастырылған факторлардың ықпалы бірдей болғанда деңгей
ауытқуларының пішіндері тым ... ... ... ... ... кешенді
режимдері қалыптасады.
Геологиялық процестер де жер асты суларының режиміне ықпалын ... жер ... ... көбінесе құдықтардағы судың деңгейі, тұмалар
мен қайнарлардың өнімі өзгереді. ... бар ... ... жаңа ... болады. Грунт суларының химиялық құрамының режимі ... ... және ... ... гөрі жеткіліксіздеу зерттелген.
Химиялық құрамының режимдері түрлі климаттық, аймақтар мен ... ... ... Табиғи жағдайлардағы грунт суларының химиялық
құрамы мен минералдануы деңгейге қарағанда өзгермелі ... ... ... ... көп ... ... ... АСТЫ СУЛАРЫ РЕЖИМІНІҢ БҰЗЫЛУЫ
Жер асты суларының, табиғи режимдері шаруашылық ... ... ... ... жер асты ... режимі. Бөгендер салынуға дейін
өзен грунт суларын кәріздеген аңғарлардың ... ... ... ... ... ... грунт суларының өзен есебінен қоректенуін
күшентеді. Осының нәтижесінде ... ... ... ... ал ... жағдайларда арынды сулардың пьезометрлік деңгейің
жоғарылатады. Жер асты сулары ... ... ... таяу арада
өзінің жоғары мәніне жетеді де, ... ... ... кеми ... Ірі
бөгендердің ықпалы кейде ондаған километрге дейін тарауы мүмкін. Үстеме
арынның ... ... ... беттің) тұрақтану кезеңі кейде
көптеген ... ... ... ... жерлерді су басуына,
батпақтануына, ... ... ... шараларын жүргізу үшін ... ... ... ... ... суларының үстеме
арынының (қосымша арынның) болжамын ... асты ... ... аумақтардағы режим. Сумен қамтамасыз ету
және жер суару үшін жер асты суларын пайдалану пластағы су ... ... ... Су алу ... жер асты суы ... депрессиялық
шұқырлар пайда болады. Арынды сулар жағдайында бұл ... ... ... ... жетуі мүмкін. Су деңгейінің ерекше көп төмендеуі
үлкен қалалар аумағында байқалады. Мысалы, Мәскеуде ... ... ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында ... ... ... ... ... ... ... Қазір бұлардың
жиынтық өнімі тәулігіне 500 мың ... ... ... ... уақыты
ішінде пьезометрлік деңгей айтарлықтай төмендеді. Мысалы, 1946—І964 жылдар
аралығында ... ... ... ... ... 48 ... ... артезиан алабында пайдалану басталғаннан бері (1841) ... ... арын 80—100 м-ге ... ... ... ... да ... осындай шамаға төмендеді.
Жасанды түрде толығатын алаңдардағы жер асты суларының режимі. Жер асты
суларының сарқылуымен күресу шараларының бірі — ... ... жер ... ... ... ... және бұл ... инфильтрациясын (сіңіуін)
күшейту. Бұл шараларды іске асырудың ең тиімді ...... жер ... ... су ... болып табылатын ысырынды
конустар. Бұл аудандардың ағындарын ысырынды конустық шеткі бөліктеріндегі
саздақты ... ... ... Жер бетінің ағынды суын жиып үйіруді
аллювийлік ... және бұл үшін ... ... бар ... да ... Жер беті суларының бөгелуі және жұтылуы үшін
арнаулы инфильтрациялық ... ... ... ... уақытша су тасқынының арналары мен су жұтушы скважнналарын ...

Пән: География
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Арысқұм кен орнының м-іі кешенін механикалық әдіспен игеру және жабдықтарды таңдау82 бет
Табиғи ресурстарға меншік құқығы5 бет
Ауыз су. Өндірістік су жайлы5 бет
Былғары өңдеу кәсіпорындарының ақаба суларының құралу ерекшеліктері және оларды канализациялау жолдары13 бет
Ертіс өзеніне физикалық-географиялық сипаттама10 бет
Жер асты суларын жіктеу27 бет
Жер асты суларының геологиялық әрекеті3 бет
Жер асты суларының пайда болуы4 бет
Жер асты суларының физикалық - химиялық қасиеттері7 бет
Жер астындағы су деңгейін жасанды төмендету жұмыстары3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь