Қоршаған орта статистикасының көрсеткіштерін қалыптастыру бойынша әдістемелік ұсынымдар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...1
Қысқартылған тізімі, шартты белгіленуі және өлшем бірлігі ... ... ... ... ... ..4
1.Жалпы ережелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
2. Негізгі анықтамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
3. Экологиялық көрсеткіштерді құру бойынша ұсынымдар ... ... ... ... ... .11
3.1. Атмосфералық ауа ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
3.2. Климаттың өзгеруі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. ... ..17
3.3. Су ресурстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
3.4. Био әр сан алуандығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . ... ..36
3.5. Жер ресурстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..44
3.6. Ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..47
3.7. Энергетика ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. ... ..49
3.8. Көлік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .56
3.9. Қалдықтар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..62
3.10. Қоршаған ортаны қорғауға жұмсалған шығындар ... ... ... ... ... ..69
Халықаралық ақпарат анықтамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..73
Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. ... ..79
Қоршаған ортаны қорғау және сауықтыру аймағында 1991 жылдан бері халықаралық қызметтестікті күшейту мақсатында Еуропада Еуропалық экономикалық комиссиясы Біріккен Ұлттар Ұйымының қамқорлығымен «Еуропа үшін қоршаған орта» үрдісін дамытуда. 2003 жылы Киев (Украина) қаласында болған «Еуропа үшін қоршаған орта» бесінші конференциясында, әр елдің қоршаған ортаны қорғау бойынша министрлері қоршаған орта бойынша саясатты әзірлеу және қоғамды ақпаратпен қамтамасыз ету үшін қажетті деректерді айқындады. Экологиялық бағалауды, есептілікті қоса жақсартуды, әсіресе Шығыс Еуропада, Кавказда және Орталық Азияда басты басымдылықтары жарияланды.
ЕЭК БҰҰ комитеті бойынша экологиялық саясаты бұл мақсатқа қол жеткізу үшін, өзінің жұмыс тобы арқылы қоршаған ортаны бақылау және бағалау бойынша Шығыс Еуропада, Кавказда және Орталық Азия (ВЕКЦА) елдерінде негізгі экологиялық көрсеткіштерді қолдану үшін тізімді анықтады. ЕЭК БҰҰ-ның ұсынымы бойынша ұлттық баяндаманың жариялымының жағдайы туралы және ВЕКЦА елінде қоршаған ортаны қорғау көрсеткіш мәліметтерін пайдалану керек.
Қазіргі уақытта Қазақстанда жыл сайын ресми екі жинақ жарияланады, көбінесе басты экологиялық көрсеткіштер ұсынылған. Бұл жинақ «Қоршаған ортаны қорғау және Қазақстанның орнықты дамуы» және «Қазақстан Республикасының қоршаған орта жағдайы туралы Ұлттық баяндама», Қазақстан Республикасының статистика Агенттігі қалыптастырған, Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны қорғау Министрлігі «Экология және климат Қазақ ғылыми-зерттеу институты» Мемлекеттік Республика кәсіпорындарымен қалыптастырылған.
Сонымен қатар, «Қазақстан Республикасының қоршаған ортаның жағдайы туралы» ақпараттық бюллетеньді ай сайын жариялайды, Республика қалаларындағы ауаны ластау деңгейі, судың үстіңгі қабатының сапасы, радиациялық жағдайы және атмосфера қабатынан жерге жақын радиоактивті түсу тығыздығына жалпы бағалауды өткізеді. Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны қорғау Министрлігі Республикалық Мемлекеттік «Казгидромет» кәсіпорны жарияланымды жүзеге асырады.
ЕЭК БҰҰ-ның ұсынымын қолданумен «экологиялық көрсеткіш және оларға басты баяндамаларды бағалауда осы әдіснама әзірленеді. Шығыс Еуропа, Кавказ және Орталық Азия», 2007 жылы шығарылғын Қазақстан Республикасының базалық көрсеткішін қалыптастыру бойынша жалпы әдіснамалық ұсыным болып табылады, халықаралық экологиялық ұйымдарды және ұлттық қатынастарды жариялауды ұсыну және халықаралық деңгейде салыстыру үшін қажет.
Деректердің жағдайы туралы және қоршаған ортаны қорғауды қалыптастыруда, осы әдіснама барлық мемлекеттік ұйымдарда және басқа да ұйымдарда қолдану үшін ұсынылады.
1. Руководящие принципы оценки представления данных о выбросах в соответствии с Конвенцией о трансграничном загрязнении воздуха на большие расстояния. Исследование проблем загрязнения воздуха №15. Организация Объединенных Наций, Нью-Йорк и Женева, 2003 год. (ECE/EB.AIR/80).
2. EMEP/CORINAIR Emission Inventory Guidebook, http://www.eea.europa.eu/ publications/EMEPCORINAIR.
3. EMEP/EEA Air Pollutant Emission Inventory Guidebook - 2009 (EEA Technical Report 9/2009), http://www.eea.europa.eu/publications/emep-eea-emission-inventory-guidebook-2009.
4. Экологическое партнерство в регионе ЕЭК ООН: Экологическая стратегия для стран Восточной Европы, Кавказа и Центральной Азии, 2003 (ECE/СЕP/105/Rev.1).
5. Air Quality Guidelines for Europe (revision of Air Quality Guidelines for Europe 1987). WHO Regional Office for Europe, Bilthoven Division. WHO, 2000.
6. Human Exposure Assessment, Environmental Health Criteria Document 214, Programme of Chemical Safety. WHO, 2000.
7. Montreal Protocol on Substances That Deplete the Ozone Layer and its amendmends
8. Ozone Secretariat, UNEP, Handbook for the International Treaties for the Protection of the Ozone Layer, 2000. (ISBN: 92- 807-1867-3).
9. Handbook on Data Reporting under the Montreal Protocol. UNEP and Multilateral Fund for the Implementation of the Montreal Protocol, United Nations, 1999 (ISBN 92-807-1735-9).
10. Конвенция ВМО (1950г.).
11. Рамочная конвенция ООН об изменении климата (1992г.).
12. Специальный доклад МГЭИК «Последствия изменения климата для регионов: оценка уязвимости. Резюме для лиц, определяющих политику» (1997г.) (ISBN: 92- 9169-410-4).
13. UN Framework Convention on Climate Change (1992).
14. Kyoto Protocol to the UN Framework Convention on Climate Change (1997).
15. Revised Guidelines and Principles for National Inventories on GHG (1996).
16. IPCC good practice guidance and uncertainty management in national GHG inventories (IPCC, 2000).
17. Good practice guidance for land-use, land-use change and forestry (IPCC, 2003).
18. IPCC Special Report, Emission Scenarios. Summary for decision-makers (IPCC, 2000) (ISBN 92-9169-313-8).
19. The GHG Indicator: UNEP Guidelines for Measuring GHG Emissions for Businesses and Non-commercial Organizations (UNEP, 2000).
20. Рассмотрение выполнения обязательств по Конвенции и других ее положений. Национальные сообщения: кадастры выбросов парниковых газов Сторон, включенных в приложение I к Конвенции. Руководящие принципы РКИКООН для представления и рассмотрения докладов (FCCC/CP/2002/8, 28 марта 2003 года).
21. Показатель ПГ: Руководящие принципы ЮНЕП для расчета выбросов парниковых газов для предприятий и некоммерческих организаций (ЮНЕП, 2000 год).
22. UNFCCC guidelines on reporting and review (document FCCC/CP/2002/8).
23. 2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories.
24. Revised 1996 Intergovernmental Panel on] Climate Change (IPCC) guidelines (IPCC 1997).
25. Конвенция по охране и использованию трансграничных водотоков и международных озер (1992).
26. Raskin, P., Gleick, Р.Н., Kirshen, P., Pontius, R. G. Jr. and Strzepek, K.. Comprehensive Assessment of the Freshwater Resources of the World. (Стокгольмский институт окружающей среды, 1997 год). Документ, подготовленный для пятой сессии Комиссии ООН по устойчивому развитию (1997 год).
27. Защита окружающей среды Европы: Третья оценка. (ЕАОС, 2003).
28. Международная стандартная отраслевая классификация всех видов экономической деятельности (МСОК). Организация Объединенных Наций, серия М № 4, третий пересмотренный вариант.
29. Протокол по проблемам воды и здоровья к Конвенции по охране и использованию трансграничных водотоков и международных озер (1999).
30. Руководство ВОЗ по контролю качества питьевой воды, третье издание, (WHO, 2004).
31. Консультация по установлению целевых показателей и наблюдению за ходом работы водохозяйственных служб и служб по очистке сточных вод. Копенгаген, 9-10 мая 2005 года. Доклад (Европейское бюро ВОЗ).
32. GEMS/WATER Operational Guide. 3rd ed. (WHO, 1992)
33. EUROWATERNET. The Environment Agency's Monitoring and Information. Network for Inland Water Resources Technical Guidelines for Implementation Technical Report No. 7. (Copenhagen, 1998).
34. Стандарт ИСО по качеству воды - определение БПК после пятидневного инкубационного периода. ISO 5815. (1989)
35. Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater. 19th ed. (American Public Human Health Association, 1992).
36. Конвенция ООН о биологическом разнообразии.
37. Руководство по управлению природоохранными зонами. CNPPA with the assistance of WCMC. International Union for the Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN), Gland, Switzerland; Cambridge, UK, 1994. 261p. ISBN 2-8317-0201-1.
38. Parks for Life: Report of the Fourth World Congress on National Parks and Protected Areas (IUCN, 1995)
39. Benefits Beyond Boundaries: Proceedings of the Fifth IUCN World Parks Congress (IUCN, 2005)
40. Оценка лесных ресурсов умеренной и бореальной зон за 2000 год, ЕЭК ООН/ФАО. Условия и определения. ООН. Нью-Йорк и Женева, июль 1997 года.
41. Лесные ресурсы Европы, СНГ, Северной Америки, Австралии, Японии и Новой Зеландии (промышленно развитых стран в умерен-ной/бореальной зоне). Вклад ЕЭК ООН/ФАО в Глобальную оценку лесных ресурсов 2000 года. Основное выступление. ООН. Нью-Йорк и Женева, 2000 год. (ECE/TIM/SP/17)
42. Global Forest Resource Assessment: Updated version, 2005. Technical description of national reporting tables in the framework of ОЛР-2005. Forest Resource Assessment Program. Working paper No. 81. FAO. Rome, 2004.
43. Группа КОЛЕМ по поддержанию связей, Вена. Справочная информация по улучшенным общеевропейским показателям устойчивого лесопользования, совещание КОЛЕМ на уровне экспертов, 7-8 октября 2002 года, Вена, Австрия.
44. Системы рационального лесопользования, применение общеевропейских критериев для устойчивого лесопользования (Португальский стандарт, NP4406 2003) КОЛЕМ, 2003.
45. 2004 IUCN Red List of Threatened Species: A Global Species Assessment. Edited by Jonathan E.M. Baillie, Craig Hilton-Taylor and Simon N. Stuart. ISBN: 2-8317-0826-5.
46. Категории и критерии Всемирной красной книги Международного союза охраны природы (МСОП).
47. Global Biodiversity: Status of Earth's Living Resources. Compiled by World Conservation Monitoring Centre in collaboration with The Natural History Museum, London, and in association with IUCN, UNEP, WWF, and WRI. Chapman & Hall, London, 1992 - 585p.
48. World Atlas of Biodiversity. UNEP-WCMC; Publisher University of California Press, 2002. - 340p. ISBN: 0-520-23668-8.
49. Европейский Красный список животных и растений, находящихся под угрозой исчезновения во всемирном масштабе, 1991 год (Е/ЕСЕ/1249 - ECE/ENVWA/20).
50. Кодекс практических мер по сохранению находящихся под угрозой исчезновения животных и растений и других видов, имеющих международную значимость, 1992 год (ECE/ENVWA/25-Sales No.92.ILE. 16).
51. Assessment and Reporting on Soil Erosion. Technical report No. 94. (EEA, 2002).
52. Down to the Earth: Soil Degradation and Sustainable Development in Europe. A Challenge for the Twenty-First Century. Environmental Issues Series No. 6. (EEA/UNEP, 2000).
53. Towards a strategy for soil protection. (EC, 2002).
54. Assessment and reporting on soil erosion. (EEA, 2002).
55. Environmental Indicators for Agriculture. Vol. 3. Methods and Results. (OECD, 2001).
56. Wascher, D.W. (ed.). Agri-Environmental Indicators for Sustainable Agriculture in Europe. ECNC Technical Reports series. (European Centre for Nature Conservation, 2000).
57. Towards Sustainable Agriculture - A Pilot Set of Indicators. Research Report. (MAFF, 2000).
58. United Nations, Energy Statistics - Definitions, Units of Measure and Conversion Factors. Series F, No. 44
59. United Nations, Commission of the European Communities, International Monetary Fund, OECD and World Bank. System of National Accounts 1993 (SNA 1993). Series F, No. 2, Rev. 4
60. United Nations. Handbook of the International Comparison Programme. Studies in Methods, Series F, No. 62
61. ЕЭК ООН, Ежегодный бюллетень европейской и североамериканской статистики транспорта.
62. Организация Объединенных Наций, Глоссарий по статистике транспорта (третье издание) (2003 год).
63. Directive 98/70/ЕС of the European Parliament and of the Council of 13 October 1998 relating to the quality of petrol and diesel fuels and amending Council Directive 93/12/EC, as amended.
64. Directive 2003/17/EC of the European Parliament and of the Council of 8 May 2003 on the promotion of the use of biofucls or other renewable fuels for transport.
65. Вопросник СУООН/ЮНЕП по статистике окружающей среды.
66. Базельская конвенция о контроле за трансграничной перевозкой опасных отходов и их удалением.
67. Защита окружающей среды Европы: Третья оценка. (ЕАОС, 2003).
        
        
Қазақстан Республикасы
Статистика агенттігі төрағасының
2010 жылғы «9» желтоқсандағы
№ 337 бұйрығына
қосымша
Қоршаған орта статистикасының көрсеткіштерін қалыптастыру бойынша
әдістемелік ... ... ... ... ... шартты белгіленуі және өлшем |……4 ... | ... ... |……6 ... ... анықтамалар……………………………………………….. |……7 ... ... ... құру ... |…..11 ... | ... ... ауа……………………………………………. |..…11 ... ... ... ... Су ... ... Био әр сан ... ... Жер ... ... |
|3.6. Ауыл шаруашылығы……………………………………………. ... ... ... ... ... ... |…..56 ... Қалдықтар…………………………………………………………. ... ... ... ... қорғауға жұмсалған шығындар………...... |……69 |
|Халықаралық ақпарат анықтамасы...........…………..…………………. ... ... ... ... ортаны қорғау және сауықтыру ... 1991 ... ... ... ... ... ... Еуропалық
экономикалық комиссиясы Біріккен Ұлттар Ұйымының қамқорлығымен «Еуропа үшін
қоршаған орта» үрдісін дамытуда. 2003 жылы Киев ... ... ... үшін қоршаған орта» бесінші конференциясында, әр ... ... ... бойынша министрлері қоршаған орта бойынша ... ... ... ... ... ету үшін қажетті деректерді айқындады.
Экологиялық бағалауды, есептілікті қоса ... ... ... ... және ... Азияда басты басымдылықтары жарияланды.
ЕЭК БҰҰ комитеті бойынша экологиялық саясаты бұл мақсатқа қол жеткізу
үшін, ... ... тобы ... қоршаған ортаны бақылау және бағалау бойынша
Шығыс Еуропада, Кавказда және Орталық Азия ... ... ... ... ... үшін тізімді анықтады. ЕЭК ... ... ... ... ... жағдайы туралы және ВЕКЦА
елінде қоршаған ортаны қорғау көрсеткіш мәліметтерін ... ... ... ... жыл ... ресми екі жинақ жарияланады,
көбінесе басты экологиялық көрсеткіштер ... Бұл ... ... қорғау және Қазақстанның орнықты дамуы» және ... ... орта ... туралы Ұлттық баяндама», Қазақстан
Республикасының статистика ... ... ... ... ... ... Министрлігі «Экология және климат
Қазақ ғылыми-зерттеу институты» ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаның жағдайы
туралы» ... ... ай ... ... ... ауаны ластау деңгейі, судың үстіңгі қабатының сапасы,
радиациялық жағдайы және ... ... ... ... радиоактивті түсу
тығыздығына жалпы бағалауды өткізеді. ... ... ... ... ... ... ... «Казгидромет» кәсіпорны
жарияланымды жүзеге асырады.
ЕЭК БҰҰ-ның ұсынымын қолданумен «экологиялық ... және ... ... ... осы ... әзірленеді. Шығыс Еуропа, Кавказ
және Орталық Азия», 2007 жылы шығарылғын Қазақстан Республикасының базалық
көрсеткішін қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарды және ұлттық қатынастарды жариялауды ұсыну
және халықаралық деңгейде салыстыру үшін ... ... ... және ... ... ... осы ... барлық мемлекеттік ұйымдарда және басқа ... ... үшін ... ... ... және ... бірліктерінің тізімі
|АЭС |атомдық электростансасы ... ... ... ... ... |Жалпы ішкі өнім ... | ... ... , Кавказ және Орталық Азия ... ... ... метеорологиялық ұйымы ... ... ... ... ... ... ... |Бүкіл дүниежүзілік ... қоры ... ... ... жүйе ... |Климатты бақылау ... ... ... ... ... ... ... ... орта ... ... агенттік ... ... ... ЕС ... |Еуропалық көлік министрі конференциясы ... ... ... ... кеңінен ластаушы |
| ... ... және ... бірлескен бағдарламасы |
|ЕС |Еуропалық одақ ... ООН ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ластану индексі ... (ISO) ... ... ... ұйым ... |Су ... пайдалану индексі ... ... әр ... ... конвенциясы ... ... ... ... бойынша Еуропадағы минстрлер |
| ... ... ... |Үлкен арақашықтыққа шекаралық тасымалдауда ауаны ластау |
| ... ... ... ... |Атомдық энергия бойынша халықаралық агенттік ... ... ... бойынша үкіметаралық сарапшылар тобы |
| |АӨҮСТ ... ... ... ... одағы ... ... ... ... ... ... және ... ... |
|НМЛОС |Метан емес ... ... ... ... ... қызметтің жалпы жіктеуіш түрі ... ... ... ... ... |Ерекше қорғалатын табиғат ... ... ... ... ... ... ... бұзатын қабiлеттiлiк ... ... ... және ... ... |
|ПАУ ... хош ... ... ... ... ... потенциалы ... |Жол ... ... ... ... алу ... паритеті ... ... ... ... ... ... ... шығару және ауыстыру туралы |
| ... ... ООН ... ... ... ... Ұлттар Ұйымының |
| ... ... ... ... о ... ... ... дикой фауны и |
| ... ... под ... ... ... ... ... соединения ... ООН ... ... ... ... статистикасы ... ... ... ... ... |Азық-түліктік және ауыл шаруашылық біріккен ұлттар ұйымы ... ... ... ... және ... сұрақтар бойынша БҰҰ |
| ... ... ... орта ... біріккен ұлттар ұйымдарының |
| ... ... ... ... цикл ... ... ... ... ... ... ... ... ... |аммиак ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |Қышқыл ... ... ... водорода ... ... сера ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |километр ... ... ... ... ... метр ... ... ... ... ... н.э. ... ... тоннасы ... ... |
1. ... ... ... 2007 жылғы 9 қарашадағы №212 экологиялық
кодекстің 1 ... ... ... ... ... мемлекеттік және қоғамдық
шаралар жүйесін өзімен бірге ұсынады, қоршаған ортаны сақтауға және қалпына
келтіруге, оның зардаптарын жоюға және қоршаған ортаны ... ... өзге ... ... ... сақтап қалуға бағытталған. Жалпы
көріністе қоршаған ортаны қорғау және табиғат ... ... ... ластанудың құлдырауын және алдын алу, бақылауға, сондай-ақ жартылай
және негізгі табиғат элементтерін толықтыру, адамдық ... ... ... және ... мүмкін, іс-шара кешендері сияқты сипаттауға
болады.
Экологиялық статистика үрдістері сандық тарапынан, қоршаған ... ... ... ... ... ортаны қалпына келтіру
және сапаны жақсартуға адамдардың өзара ... ... ... ... статистикалық зерттеу нысаны болып табылатын табиғи
экологиялық жүйесі: жер, оның жер ... ... және жер асты ... ауа, ... жануарлар әлемі, қорықтар және ұлттық саябақтар.
Бүгінгі күні Қазақстан Республикасының экологиялық статистика жүйесі
орталықсыздандырылған. Министрліктер және ... ... ... толық қалыптастырады және зерттеп отырады.
Ластаудың стационарлық көздерінің атмосфералық ... ... ... және ... ... обьектілерді әрекетке енгізу,
қоршаған ортаны қорғаудағы ағымдағы шығындар, табиғи ортаны ... ... ... және табиғи қорлар, алым, әкетілім, сұрыптау және
тұрмыстық ... ... үшін ақы ... бөлігінде қоршаған ортаны
қорғау саласындағы мемлекеттік статистиканы Қазақстан ... ... ... ... ортаны қорғау аумағында ақпартізімдік статистика деректерді
және әкімшілік деректерді қалыптастыруда:
... ... ... министрлігі (қоршаған ортаны қорғау саласындағы
уәкілетті ұйым) қоршаған ортаны қорғауды мемлекеттік ... ... ... нормативтердің, экологиялық
талаптардың сақталуы бөлігінде ... ... ... және жаңа технология министрлігінің Геология және жер
қойнауын пайдалану комитеті – жер ... ... және ... ... Жер ... ... агенттігі – жерді пайдалану және қорғау,
олардың құнарлылығын ұдайы қалпына келтіріп ... ... Ауыл ... министрлігінің су ресурстар комитеті – су ресурстарын
тиімді пайдалану және қорғау, өзендердің, көлдердің, су қоймаларының
және жер ... ... да су ... ... ... ... бөлігінде;
• Ауыл шаруашылығы министрлігінің Орман және аңшылық шаруашылығы
комитеті – ... және ... ... ... ... табиғи
аумақтар ... Ішкі ... ...... құралдарынан атмосфераға зиянды
заттарының шығарылуына, экологиялық полиция жұмысының ұйымдастырылуын
бақылау бөлігінде;
• Денсаулық ... ...... ... ... ... нормаларының сақталуын бақылау бөлігінде;
• Төтенше жағдайлар агентігі – табиғи және техногенді ... ... ... алу және жою ... ... ... министрлігінің «Казгидромет» Республикалық
мемлекеттік кәсіпорны табиғи ортаға: жер үсті сулары ... ... ... ... теңіздерде гидробекеттерде сынама алу), топырақ
(ауыл шаруашылығы алқаптарында сынама алу ... ... ... қалалар; атмосфералық ауа ( 20 елді ... ... ... алу), атмосфералық жауын-шашындар ( ... алу) ... ... радиациялық мониторинг (атмосфералық
түсімдер сынамасын алу және метеостанциялардағы ... ... ... ортаның жай-күйіне бақылау жасайды.
2. Негізгі анықтамалар
Осы әдістмені қалыптастыруда келесі негізгі анықтамалар қолданылады:
1) ... ... көзі – ... ... ... алу ... емес
(көмір, мұнай, сланцы, және т.б) мына жаңартулардан күн ... ... және ... ... ... ... ... антропогенді әсері – тікелей немесе жанама ұғынылатын және
санаға салынбаған әсері адамға және оның ... ... ... ... ... және ... ... атомдық электростансса – электростансса, ядролық отынды «өртеу»
есебінен энергияны өндірушілік ( ... ... ... Био әр сан ... ... әр сан ... әр сан
алуандылық өмір оның барлық пайда болуынан. Тар ... ... ... үш ... био әр сан ... ... әр сан ... ... әр ... және ... нұсқалары), экожүйелердегі түрлерiнiң әр сан
алуандығы және өздерінің экожүйелеріндегі әр сан алуандығы;
5) су ресурстары - су көздеріндегі, ... ... ... жер үсті және жер асты ... ... ... (ластағыш) заттар – химиялық немесе биологиялық заттар не
мұндай ... ... ауа ... ... ... және
анықталған концентрациясының құрамында болатын адамның денсаулығына
және қоршаған орта табиғатына зиянды әсері;
7) қоршаған ортаны ...... ... ... ... материалдардың, өндіріс және тұтыну қалдықтарының
түсуі, сондай-ақ шудың, тербелістердің, магнит өрістерінің және өзге
де ... ... ... ... ... ... ... ағынды сулар –оның сапасының салдары, түскен саны ... олар үшін ... ... ... ... үшін ... құндылықтары бұдан әрі ұсынылмайды. Кейде ағынды су бір
тұтынушылар үшін ... ... ... ... ... үшін
су көзі қызмет етеді;
9) қалдықтарды көму – ... ... ... ішінде қауіпсіз
сақтау үшін арнайы белгіленген орындарға жинап қою;
10) энергияны ақырғы тұтыну – ... ... жер ... ... ... немесе басқаша айтқанда көліктік, өнеркәсіптік және
басқа да секторларға және нақты тұтынуға энергия тұтыну жатады;
11) орман – жер ... ... 0,5 га көп ... биіктігі 5м көп
және орман жамылғысының 10%-дан көбі ... ... мына ... ... Ауылшаруашылығында негізгі болып
табылатын немесе қалалық жер қолдануда, олардың санына жер телімі
жатпайды;
12) ... ... – жер ... «орман» дәрежесіне жатпайтын, 0,5га
жоғары, ағаштарының ... 5 ... көп және 5-10% ... ... ... ... мына ... қабілеттілігіне
қолжетімділігі, немесе бұталардан тұратын, бүрген және қандыағаштар
10% асатын ... ... ... ... негізгі болып
табылатын немесе қалалық жер қолдануда, олардың санына жер ... ... ... ... ұйымдастырылмаған көзіне – герметикалық
емес технологиялық жабдықтың, көлік ... ... ... ... ... ... ... заттар түседі.
Мұнда жанатын террикондар, шаң қайырмалар т.с.с. жатқызылады;
14) жалпы су тұтыну - тұщы ... ...... ... ... кәсіпорындарды жабдықтаумен жеткізілген суды қоса, жеке
меншігіне қажеті үшін тікелей апарылған және өзге де ... Оның ... ... суды ... жалпы энергия тұтыну -жалпы iшкi энергияны тұтынуды сипаттайды және
айқындалған тұтынуға қатысты және қордағы отынның ... ... ... экспортқа, халықаралық бункерге және өзгерiсiне
мәлiмет бойынша есепке алатын формула бойынша есептейді;
16) ... орта – ... ... жердің озон қабатын, жер
бетіндегі және жер ... ... ... жер ... мен ... ... сондай-ақ осылардың өзара
әрекетінен ... ... қоса ... ... және ... жиынтығы;
17) қауіпті қалдықтар – құрамында қауіпті қасиеттері (уыттылығы, ... ... өрт ... ... ... ... бар
зиянды заттар болатын, дербес немесе басқа заттармен байланысқа
түскен ... ... ... және адам ... ... ... қауіп төндіретін қалдықтар;
18) атмосфералық ауаны ластаудың ұйымдастырылған көзіне –зиянды заттар
газ арналары жүйелеріне ... ... ... ... шахтасы)
түсетін көздер жатады, ал жүйенің өзі оларды ұстау үшін тиісті ... және шаң ... ... ... мүмкіндік береді;
19) ерекше қорғалатын табиғи аумақтар – судың үстінгі қабатында және
олардың үстіңгі әуе ... ... ... және аумақтарын
қайда орналасуына, ерекше табиғат ... ... ... ... ... және сауықтыру мәні, мемлекеттік билік
органдарының шешімдерімен тәркіленген ... ... ... ... және ... ... ... үшін орнатылған жер
телімі;
20) қалдықтар – бірінші реттік өнім болып ... ... ... ... ... ... өнімдермен), бұдан әрі қолдану
үшін жарамайтын өндіруші оның жеке қажеті мақсатында өндірісте, өңдеу
немесе тұтынуда және ол ... ... ... ... ... қоқысқа міндетті түрде шығарылып тасталатын
материалдар. Тікелей қайта өңделетін немесе ... ... ... ... ... ... ... объектіде )және
қоршаған су немесе ауа ортасына ... су ... ... ... ... тікелей шығарылып ... ... ... ... ...... ... сақтау мен қалпына
келтіруге, шаруашылық және өзге де қызметтің қоршаған ортаға теріс
әсерін болғызбауға және оның ... ... ... және ... ... жүйесі;
22) парниктті әсері – атмосферада ... ... және ... ... фтор- және хлорсутегісі) жинақталуының нәтижесінде
ғаламшарда ауа райы біртіндеп жылынуда, сол ... ... ... немесе автомобильдің жабық шынысы күн сәулесін өткізіп
жердің үстіңгі қабаты инфрақызыл (жылуға) сәулені шығаруға ... ... тұщы су ... тұщы су, ... сыртқы бойынша ағып жатқан
немесе оған орналасқан, табиғи су қойма, осындай өзендер, ағындар,
жылғалар, көлдер және т.б., сондай-ақ ... су ... ... ... және кеме ... каналдар, су сіңгіш
жүйелер және ... ... Су, ... ... ... ... қорлар (тұщы сулар) құрамына кіреді.
Теңіздік және өтпелі сулар, ... қара ... ... ... тұщы су қорларына жатпайды. Құдықтарды қазғанда ... ... ... шөгінділер, көршілес суаттармен және су бұл
құдықтардан алынады.
24) жол берілетін шекті шығарынды ( ЖШШ), уақытша- келісілген ...... жер ... ... ... немесе олардың
жиынтықтарынан шығатын ластағыш ... ... ... ... және ... ... арналған ауа сапасының ... ... ... ... ... ... ... атмосферадағы қоспаның жол берілетін шекті шоғырлануы (ЖШШ) ... ... бір ... ... атмосферадағы
қоспаның ең жоғары шоғырлануы, шалғайдағы салдарларын қоса алғанда,
адамға оқтын-оқтын немесе өмір бойы әсер еткенде оған, ... ... ... ... зиянды әсер етпейді;
26) тұщы су – су құрамында ерітілген тұздың саны ... ... ... және бұл ... ... ... ... ерекшеленеді;
27) грунттық тұщы сулар – негізінен жер асты тұщы судың ... бұл ... ... ... мүмкін ( немесе осы
қалыптасуы арқылы). ... ... ... ... ... ... немесе табиғи жолмен өсімдік қабатымен грунтталған маусымдық
қолдану үшін жарамды. Бұл категорияға жер асты су ... ... ... ... ... ... қабаты, кеуектіге жататын
немесе жарылған топырақ жатады. Грунтталған су көздеріне шектелген
немесе осындай жойылған, ... ... су ... ... ... ... стационарлық көзі – пайдалану процесі кезінде
зиянды заттарды бөліп шығаратын жылжымайтын технологиялық агрегат
(қондырғы, ... ... тағы сол ... ... ... және т.б. жатады. Ластау көздері арнаулы газ бұру
кешендерімен ... ... ... және ... ... бөлінеді;
29) шекарааралық тасымалдау – ... ... ... ... аудандардан ауыстыру, аудандық немесе аудан арқылы бір
мемлекеттің ұлттық заң құзіреті болып табылатын, не ... ... ... ... ... ... заң құзіреті болып табылатын,
кез-келген мемлекеттік ұлттық заң құзыреті болып табылмайтын шарты
арқылы кем
дегенде екі мемлекеттің ... ... ... жою – ... көму және жою ... операциялар;
31) атмосфераны ластайтын газдарды ... ...... ... мен ... көмегі арқылы
атмосфералық ауаны ластау көздерінен ... ... ... ... ... жою; ... шығатын (пайда болатын)
газдардағы ... ... ... ... ... ... және т.б, ... қалдықтарды кәдеге жарату – қалдықтарды қайталама материалдық
немесе энергетикалық ресурстар ретінде ... ... ...... ... қауіпсіз жағдайда жою
мақсатында арнайы белгіленген ... ... ... ... –өзендерді, көлдерді және теңіздерді биогенмен байыту,
су қоймаларда өсімдіктердің ілеспе өнімдерін жоғарылату. Эвификацияны
су қойманың табиғи ... және ... ... ... ... мүмкін. Негізгі Фосфор және азоттың жасанды көздері: өңделмеген
ағынды сулар ... мал ... ... және ... шайылуы. Көп елдерде су қоймаларда эвтоторификацияны
азайту үшін кір жуатын ұнтақтың натрий ... ... ... ... ... ... (су эрозиясы) немесе желдің (жел эрозиясы,
немесе дефляция) әсерiнен топырақтың үстіңгі қабатының механикалық
күйзелу үрдісі;
3. Экологиялық ... ... ... ... ... ... ... жағдайы мен оны ластау статистикасының негізгі
мақсаты адамның шаруашылық қызметінің ... ... ... атмосфераны ластайтын стационарлы көздерінен шығатын зиянды
заттардың қалыптасуы, ... ... ... кәдеге жарату және
шығару бойынша ақпаратты жинау, жалпылау және жариялау болып ... ... ... ластау бөлігінде қоршаған ортаның жағдайы
және оны қорғау туралы ақпараттандыру үшін келесі ... ... және ... ... ... ... ... заттардың шығарылуы;
- қалалық елді мекендеріндегі атмосфералық ауаның сапасы;
- озон қабатын бұзатын заттарды тұтыну.
3.1.1. Атмосфералық ауаға ластайтын заттардың шығарындылары
Осы көрсеткіш қоршаған ... ... ... ... бар ... ... ... антропогендік ықпалының дәрежесін айғақтайды,
сондай-ақ мақсатты мәндердің ... ... ... мүмкіндік
береді.
Осы көрсеткіш тұтастай атмосфералық ауаға антропогендік ... ... ... ... ... және жылжымалы көздердің,
соның ішінде экономикалық қызмет түрлері (энергетика, транспорт, өнеркәсіп,
ауыл шаруашылығы және қалдықтармен ... ... ... қызметтер
(қарекеттер)) бойынша, сондай-ақ үй шаруашылықтарының қоршаған ортаға
ықпалын бағалауға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... мысалы,
шығарындылардың бекітілген нормативтерін және олардың негізінде берілген
қоршаған ортаға ... әсер ... ... ... ... ... ... қарау жолымен, сондай-ақ ... ... ... және ... бар ... мен оны шешу ... ... түрде тұрақты ақпараттандыру жолымен түзетуге (корректировка
жасауға) болады.
Ластайтын заттардың шығарындылары туралы ... ... ... ... ... және осы проблеманы шешу мақсатында
халықаралық қарым-қатынастарды ... үшін ... ... қашықтықтарда ауаны трансшекаралық ластау туралы БҰҰ ЕЭК
конвенциясы ... ... ... ... ... ... ... қабылдауды және олар туралы ақпаратпен алмасуды талап
етеді. Конвенцияда және оған қатысты ... ... ... ... қысқартудың мақсатты көрсеткіштері анықталған, ластау
көздері үшін жол ... ... ... нормативтері белгіленді,
ластанудың деңгейін қысқарту ... ... ... ұсынылды және
ластайтын заттардың ... ... ... ... қатысты
нормалар әзірленді.
Тотығумен, эвтрофикациямен және ... ... ... ... ... ... SOх, NOх, NH3 және НМЛОС шығарындыларын ... ... ... ... ... қатысты мәселелер бойынша ақпаратқа қол жеткізу
мүмкіндігі, ... ... ... ... қатысуы және
әділеттілікке қол жеткізу ... ... ... ... ... және ... тасымалдау (ШТЛТ) туралы
хаттамасы атмосфераға шығарындыларды шығару ... ... ... ... ... ... ... ластауыштар туралы Стокгольмдік конвенцияда тиісті
шекті мәндер және жаһандық деңгейде есептілікті ... ... ... жылы ... ... ортасы» Министрлердің ... ... ... ... ... ... ластайтын заттардың шығарындыларын ... ... ... ... ... ... техникалық және
т.б. іс-шараларды енгізуді ескереді.
Көрсеткішті қалыптастыру бойынша ұсыныстар
Атмосфераға ластайтын заттардың шығарындыларының ... ... және ... ... көздерінен төгінділердің сомасы ретінде
анықталады.
Шығарындылардың стационарлы көздері үшін күкірт ... (SO2), ... NOx ... ... ... ... ... (NH3), қатты
бөлшектер (ҚБ10, ҚБ2,5 және қатты бөлшектердің (ҚБ) ... ... (СО), буға ... ... емес ... ... (БМОҚ),
тұрақты органикалық қосылыстар (ТОҚ, полихлорбифенилдерді қоса ... және ... хош ... ... (ПХК)) және
ауыр металдар (ең алдымен кадмий (Сd), қорғасын (Pb), және ... ... ... ... заттар (хлор, фенол, бензол және оның
қосылыстары) шығарындылары бойынша деректерді ... ... ... үшін ... ... (СО), азот ... NОx
(диоксид азотына қайта есптегенде), көмірсутектер (СН), күйе, ... (SO2), ... ... ... ... ... ... теміржолдық, әуе, су, жол-құрылысы ... ... және ... ... ... ... көрсеткішті тоннамен өлшеуге ұсынылады (үтірден кейін үш ондық
санмен).
Көрсеткішті тұтастай және ... ... ... ... (ЭҚЖЖ) сәйкес экономикалық қызмет түрлері бойынша қадағалау
қажет.
Мемлекет аралық салыстырулар үшін көрсеткішті мемлекет территориясының
км2, жан басына және ... ішкі ... (ЖІӨ) ... ... ... ... жөн. ЖІӨ ... бағаларда ұлттық валютада және
АҚШ долларында, сондай-ақ АҚШ долларындағы сатып алу ... ... Осы ... ... ... ... кВт-сағ және т.б.) шығарындылардың килограммында (кг) көрсетілуі
мүмкін.
Осы көрсеткішке одан әрі толық ... ... ... ... ... және ... соның ішінде кәдеге жартылған ластайтын
заттардың ... ... ... ... ... ... ... ағымдық көлемін белгіленген жол берілетін шекті мәндермен
салыстыруды ... ... ... ... ... ... ластайтын заттардың
шығарындылары көрсеткішін қалыптастыру үшін ҚР ... ... ... ... ... ... шығарындыларының мөлшеріне
және ластау көздерінің тазарту ... ... ... тәуелсіз ауаны ластаудың стационарлы көздері бар барлық
заңды тұлғалар мен олардың құрылымдық бөлімшелері жартыжылдық кезеңділікпен
қамтылатын 2-тп (ауа) ... ... ... ... ... ... кәсіпорында ұйымдастырылған алғашқы есепке
алу, ластаудың стационарлы көздері мен олардың сипаттамаларын ... ... ... ... және шаң ... қондырғылардың жұмысын есепке
алу журналдары, сондай-ақ кәсіпорынның экологиялық паспортының деректері
негіз болады.
Өнімді ... ... ... ... жартылай фабрикат түрінде
пайдаланылатын газдармен бөлінетін заттардың саны туралы деректер, егер ... ... ... ... ... қарастырылған болса атмосфераға
ластайтын заттар шығарындыларының жалпы көлеміне ... ... ... ... ... ... ... өндіруде реакторлардан
бөлінетін газдарды тазарту, фосфорлық зауыттарда сары фосфорды өндіруде
кендік-термиялық пештерден бөлінетін газдарды тазарту, ... ... ... ... ... ... пештерінен бөлінетін газдарды
тазарту барысында қалыптасатын және кәдеге ... ... ... ... отын ретінде пайдаланылатын домналық газдардың
құрамында болатын көміртегі тотығы қара металлургия кәсіпорындарында ... «Қос ... және қос ... ... мен ... ... және қара металлургия, химия, мұнайхимия және басқа салалар
зауыттарынан бөлінетін газдардан өнімді алу үшін ... ... ... ... ... ... мен ... келтірілген
жағдайлардың атмосфераға жартылай аулау және ... ... ... ... газдардың жайылып кетуі ... ... ... ғана ... алынуға тиіс.
Атмосфералық ауаға жылжымалы көздерден ластайтын ... ... ... түрлері, олардың жасы, жүріп өткен
қашықтығы, пайдаланылатын отынның саны мен ... ... ... ... ... іске ... ұсынылады. Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... ... ... негіз ретінде Қазақстан Республикасы қоршаған ортаны ... 2008 ... 18 ... ... Бұйрығымен бекітілген
«Автокөлік кәсіпорындарынан ластайтын заттардың шығарындыларын есептеу
әдістемесі» және ... жол ... ... ... ластайтын
заттардың шығарындыларын есептеу әдістемесі» әзірленді.
Тікелей өлшеулер мен технологиялық ... ... жоқ ... ... шығарындыларды түгендеу ... ... ... ... ... бойынша статистикалық деректерді
пайдаланудағы үлгілеуді (моделдеуді) ... ... ... елді ... ... ауаның сапасы
Көрсеткіш қоршаған ортаның жағдайын атмосфералық ауаның сапасы және
елге ластайтын ... ... ... ... ... ... ... жақын қабатында ластайтын заттардың жоғары
концентрациясы адам денсаулығына, өсімдіктерге және материалдарға жан-жақты
теріс ... етуі ... ... ... ... қабатындағы ҚБ10 және
ҚБ2,5 ... ... ... ... ... ... ... қатарының және ТОҚ адам денсаулығы үшін атмосфералық ауаның
ластануына себеп болатын тәуекелдердің бірі ... ... Аз ... ... және ҚБ2,5 ... ... бар ... тыныс алу астмалық
аурулардың және тыныс алу жолдарының аурулары белгілерін, өкпенің өмірлік
сыйымдылығының кішіреюін және ... ... ... ... Атмосфералық ауада болатын көміртегі оксидінің (СО), ... (SO2), азот ... (NOх) және ... ... теріс ықпалы
туралы көптеген деректер бар.
Халықаралық келісімдер
Үлкен қашықтықтарға ауаны трансшекаралық ластау туралы конвенцияға
және оның 8 ... ... ... екі жақ ... ... NO2, ... ... озон, қатты бөлшектер, қорғасын, сынап, кадмий және ТОҚ сияқты
ластайтын заттармен атмосфералық ... ... ... және ... қалыптастыру бойынша ұсынымдар
Осы көрсеткіш бірнеше құраушылармен анықталады. ... ... ... ... ... жайлы, ең алдымен, қалалық елді
мекендердегі атмосфералық ауаның ластану деңгейі бекітілген жол ... ... бір ... ... мәндерінен жоғары
болған күндер саны бойынша ой түюге болады. ... ... ... ... ... концентрациясының абсолюттік мәндерін, сондай-ақ
атмосфералық ауаның бекітілген сапа ... ... ... ... ... ... ықпал ететін елдің қалалық елді ... ... ... қажет.
Атмосфералық ауа сапасының мониторингін ... ... ... ... станцияларынан құралуы мүмкін.
Станциялардың орналасу жерін таңдауда ... ... ... ... территорияларға ластанудың жоғары деңгейі туралы жұртшылықты тікелей
алдын-ала сақтандыру ... ... қала ... атмосфералық
ауаның ластануы ықпалынның жалпы көрінісін алу үшін селитебті аймақтардағы
мониторинг станцияларына көбірек мән ... ... ... үшін ең үйлесімді қазіргі заманға сай мониторинг
әдістері мен сынауларды талдауға, сондай-ақ шығарындылар туралы ... ... ... ... ... концентрациясын едәуір
жоғары дәлдікпен есептеуге мүмкіндік беретін сынақтан өткен ... ... ... бар 13.040 ... сапасы» ISO стандартын
пайдалануға ұсынылады.
Қазіргі кезде атмосфераның жерге жақын қабатындағы ластайтын заттардың
концентрациясы туралы деректерді ... ... ... ... ... «Қазгидромет» РМК маманданған қызметі жинайды. Ауаны
ластау ахуалы стационарлық посттарда іріктелген ауа ... ... ... ... бойынша бағаланады. Сапаның негізгі ... ... ... ... ... ЖБШ ... болып табылады.
Қалаларда зиянды заттармен атмосфераны ластау деңгейі ең үлкен мәндері ... зат ... ... ... ... ... ... кешендік
мөлшері бойынша бағаланады, формуласы:
АЛИ5 = ((qорт.i/ЖБШi) Сi , ... орт.i - і ... ... ... – і затының орташа тәуліктік жол берілетін шоғырлануы;
Сi - ластайтын қоспа қауіптілігінің 1, 2, 3 және 4 ... ... 1,7; 1,3; 0,1 және 0,9 ... ... і ... ... байланысты коэффициент.
Ластайтын заттардың концентрациялары абсолюттік ... ... ... ... текше метрінде (м3) ластайтын заттардың микрограмм
(мкг) ... ... ... Озон ... ... ... (ОБЗ) ... озон қабатын бұзатын заттардың ... ... озон ... Жер ... маңызды компоненті
болып табылады. Ол адамдарды, жануарлар мен өсімдіктер әлемін ... ... (УФ) ... әсерінен қорғайды. Озон УФ
сәулелердің әсерінен ... ОБЗ ... ... ... Озон
қабатын бұзатын қосылыстарға ... ... ... ... ... ... ... (ГБФУ) және метилбромид жатады. Олар өрт
сөндіргіштерде ... және ауыл ... ... ... ... ... және ... аэрозольдер үшін ығыстырғыштар ретінде пайдаланылады. ОБЗ озон
қабатына әсер ету дәрежесі олардың ... ... ... ... ... біржолы ОБЗ кейбірі ықтимал «парниктік» газдар болып
табылады.
Халықаралық келісімдер
Озонды бұзатын заттардың қоршаған ортаға әсері мәселесі бойынша ... ... ... бар: Озон ... ... ... ... (1985 жыл) және Озон қабатын бұзатын заттар бойынша Монреаль
хаттамасы (1987 жыл), сондай-ақ ... ... ... ... Монреаль хаттамасына қабылданған түзетулер. Монреаль ... ... және ... ... ... талаптар бекітіліп,
түзетулерге мұндай заттардың тізбесі енгізілді.
Көрсеткішті қалыптастыру бойынша ұсынымдар
Жиналатын деректерде өздігінен ... ... ... Монреаль
хаттамасының А-С және Е қосымшаларына енгізілген барлық ... ... бар ... ... Олар өз ... ... ... қосымшада
көрсетілген заттарсыз ОБЗ әрбір изомерін енгізуге (құрамында болуға)
міндетті, бірақ осындай затты ... ... ... үшін ... ... ... өнім құрамына кіретін реттелетін ОБЗ ... ... ... оның ... алып ... ... және импорт сомасы
ретінде есептеледі. Әрбір ОБЗ ұлттық өндірісінің ... ... ... ... (ОБҚ) ... көрсеткіштеріне көбейту ОБЗ жалпы
көлемін білдіреді. ОБҚ заттың ... ... ... ... ... ... ОБЗ тонналарында өлшенеді.
Қазіргі кезде республикада озонды бұзатын заттарды тұтынуды бағалау
Қоршаған орта бойынша БҰҰ бағдарламасының ... ... ... ұсыну бойынша басшылықтың негізінде Қазақстанның жағдайлары үшін
әзірленген деректерді бағалау бойынша ... ... ... ... Қоршаған ортаны қорғау министрлігі жүзеге асырады.
Бүгінгі таңда Қазақстан ... ... ... заттарды
өндірмейді, тек қана импорттайды.
3.2. Ауа-райының ... ... ... ... ... жаһандық өзгеруі жайында жиі
айтылуда. Қазақстанның ... ... ... ... мен
мұхиттардан алшақтығы, ауа-райының құрғақшылығы, су ресурстарының ... ... ... ... әсер ететін елдерге жатқызуға
мүмкіндік береді. Ауа-райының өзгеруіне адаптация бойынша уақытылы ... ... ... және ... үшін сапалы статистикалық деректер
қажет.
Қоғамды ауа-райының өзгеруі туралы ... үшін ... ... ... және ... қажет:
- ауаның температурасы;
- атмосфералық жауын-шашын;
- парниктік газдардың шығарындылары.
3.2.1. Ауа ... ... ... ауа-райы жүйесінің жағдайымен тікелей
байланысты. Көрсеткіш температураның орташа ... ... ... және ... ... ... циклдігімен және жаһандық
жылуға антропогендік әсерімен байланысты өзгерулердің дәрежесін анықтауға
мүмкіндік береді.
Ауа температурасының ... ... ... ... ең ... ... айғақтайды, бұл соңғы он жылдықтарда ерекше ... ... ... ұзақ ... ... жүргізілуде. Соңғы
кездерде парниктік газдардың антропогендік шығарындылары ... ... ... ... ... тез өсу ... бірі болып
табылады. Температураның абсолюттік мәндерінің ... және ... ... Жер ... өзгеруінің мүмкін салдарын
сипаттайтын маңызды параметрлерді ... ... ... ... су ... ... су
тасқындары, құрғақшылық және басқа құбылыстар. Температураның орташа ... ... мен ... ... ... ... ... Жаһандық температураның орташа жылдық мәндерімен қатар
температуралық өзгерулердің дәрежелері мен кеңістіктік ... ... ... ... ... ... ... анықтау үшін
маңызды
Көрсеткіш Цельсий градустарында өлшенеді.
Халықаралық келісімдер
1992 жылы Қазақстан қосылған Бүкіләлемдік ... ... ... ... ... ... температурасын байқау,
гидрологиялық, метеорологиялық және геофизикалық станцияларды жүргізу
гидрометеорологиялық ... ... мен ... ... халықаралық
қарым-қатынасқа септігін тигізеді. Қазақстан 1995 жылы БҰҰ ... ... ... ... (БҰҰ ... ... жасап,
ауа-райы сипаттамаларының өзгеруін жүйелі байқауды жүргізеді. ... ... ... ... (БМО) ... тізіміне Қазақстанның
65 метеорологиялық станциялары кіреді. Қазақстанның 14 станциясы Ауа-райын
байқаудың жаһандық жүйесіне(АБЖЖ) енгізілген.
Көрсеткішті қалыптастыру бойынша ... ... ... ... ... ... уақыттың ұзақ кезеңі аралығында ... ... ... ... ... ... пункттерінде тәулігіне сегіз рет
бірдей уақытта 0,2 оС ... ... ... ... деректер
материалдың сапасы мен біртектілігін ... ... ... әр ... (он ... ... мен ... жылдық және көпжылдық
мәндер, дисперсиялар бойынша орташа температураларды) ... ... ... ... ... ... Белгілі бір уақыт
аралығындағы температураның көпжылдық нормаларға қатынасы нормадан қатынасы
ретінде анықталады және базалық орташа мәннен ... жж.) ... ... ретінде есептеледі.
Халықаралық әдістер мен ... ... ... байқаудың
жаһандық жүйесі шеңберінде әзірленген әдістемелерді, және БМҰ ... ... ... ... әзірлеген «Байқауларды
іске асыру бойынша метеорологиялық станциялар мен ... ... ... ... ұсынылады.
Қазіргі кезде Қазақстанда ауаның температурасын ... ... ... ... ... ... министрлігінің «Қазгидромет»
РМК іске асыруда.
3.2.2. Атмосфералық жауын-шашын
Көрсеткіш ауа-райы жүйесінің жағдайын, сондай-ақ өзен ағынының және
жерасты ... ... ... ... және өсімдік әлеміне әсерді
сипаттайды. Атмосфералық жауын-шашын, ауаның температурасы және ... ... ... ... жүргізілетін көпжылдық байқауларды
талдау белгілі бір территорияда ... ... ... ... ... сонымен қатар болашақта жауын-шашын санының өзгеру динамикасын,
сондай-ақ онымен байланысты ... ... ... ... ... ... уақыт аралығында территорияның белгілі
бір ауданына түскен судың жалпы көлемі) жер ... әр ... ... ... ... түскен немесе ауадан шөккен судың сұйық немесе
қатты күйін білдіреді. Атмосфералық жауын-шашын жауын, сіркіреу, қар, жауын
мен қар ... мұз ... қар ... ... ... сулы қар ... ... жауын-шашын ауа-райының ең маңызды сипаттамаларының бірі
болып ... ... ... ... тұщы ... (өзен ағыны
және жер асты су көлемінің) жаңғыртылмалы ресурстарын қалыптастырады, ... ... ... ... ... ... флора мен фаунаның)
барлық компоненттерінің жағдайына әсер етеді. Бұдан ... ... ... ... ... оның ... реттей отырып әсер
етуі мүмкін, сондай-ақ атмосфераның жерге жақын қабатында қатты заттардың
концентрацияларының ... ... ... ... жауын-шашынның
саны, сапасы, таралуы, сондай-ақ маусымдық және жылдық қозғалысы ауыл ... ... үшін ... мәні ... ... су ... қалыңдығы миллиметрмен (мм) анықталады.
Халықаралық келісімдер
БМҰ мониторингтің ... ... ... ... жауын-шашынды байқауды жасауда, гидрологиялық, метеорологиялық
және ... да ... ... ... ... септігін тигізеді. Ауа-райын байқаудың жаһандық жүйесіне
(АБЖЖ) және Атмосфераның ... ... ... ... ... ел ... ... ұлттық міндеттері аймақтық демеу
метеорологиялық желілеріне жататын ... ... ... ... ету болып табылады. Қазақстан БҰҰ ауа-райының өзгеруі ... ... (БҰҰ ... ... ел ... ... ... өзгеруін жүйелі байқауды жүргізеді және
деректер базасын ... ... ... ... ... ... ... мөлшері туралы деректерді жинау метеорологиялық
станциялардың желілері арқылы жүргізген жөн. ... ... ... және ... ... ... сондай-ақ орташаайлық
және жылдық мәндерді есептеу үшін өңдеуден өтуге ... ... ... ай және ... ... ... ... бір кезеңде
түскен жауын-шашын мөлшерінің бірдей кезеңде көпжылдық нормаларға ... ара ... ... есептеледі.
Халықаралық әдістер мен стандарттар ретінде Ауа-райын байқаудың
жаһандық жүйесі ... ... ... әдістемелерді, және БМҰ бірге
үйлестірілетін ... ... ... ... ... ... бойынша метеорологиялық станциялар мен посттарға берілетін ақыл-
кеңестерді» пайдалануға ұсынылады.
Қазіргі кезде Қазақстанда ауаның температурасын ... ... ... ... ... қорғау министрлігінің «Қазгидромет»
РМК іске асыруда.
3.2.3. Парниктік газдардың шығарындылары
Осы ... ... ... ... ... ... ... күтілетін әсерін анықтауға ғана емес, сонымен қатар ... ... ... газдардың ... ... ... ... ... тиімділігін, сондай-ақ
нақты мақсаттарға жету жолындағы елдің қозғалу дәрежесін айғақтайды.
Мәселенің түп ... ... ... буға ... сондай-ақ экожүйелер, елді мекендр, ауыл шаруашылығы
және басқа да әлеуметтіік-экономикалық ... ... үшін осы ... ... ... ... жаһандық температурасына және ауа-
райына негативті әсері болып табылады. Бұл СО2 және басқа ... ... ... ... ... СО2 ... санына
тәуелділігін төмендету бойынша қол жеткізген белгілі бір ... ... ... ... ... ... мәселелерге СО2
және басқа да парниктік газдардың шығарындыларын шектеу, ... ... ... ... ... әсер ... тұрақтандыру жатады. Олардың шешімі халықаралық келісімдерге қол
қою немесе ... ... ... іске ... ... ... асыруға, сондай-ақ экономикалық өсудің парниктік газдар мәселелеріне
тәуелділігін одан әрі төмендетуге бағытталған ... ... ... газдардың шығарындыларын қысқарту мақсатты ... ... ... ... ... ... парниктік газдардың
шығарындылар көлемі ... ... ... даму тенденциясына, сондай-
ақ технологияларды және әлеуметтік қайта құруларды қолдануға байланысты
болады. Республикада ... ... ... ... ... ... басым секторларына ерекше назар аударылатын дамудың
мемлекеттік бағдарламалары ... ... ... қысқартудың
жорамалданатын тенденциялар мен стратегияларды жүзеге асырудың салдарын
талдау үшін материалды білдіреді.
БҰҰ АӨНК Киот ... А ... ... ... ... ... қос ... (СО2), метан (СН4), азот закисі
(N2O), гидрофторкөміртегілер (ГФУ), перфторкөміртегілер (ПФУ), ... (SF6) ... ... ... тоннасында өлшенеді.
Мемлекетаралық салыстырулар мақсатында ... ... ... км2 мың ... ... ... ... АӨНК Жақтарды шығарындыларды қысқартуға, сәйкес ақпаратты жинауды
қамтамасыз етуге және ауа-райының өзгеруін, ... ... ... жаңа ... әзірлеу саласында қарым-қатынасты реттеу бойынша
стратегияларды әзірлеуге міндеттейді. БҰҰ АӨНК ... ... ... ... үнемі жүргізуге, ал ... ...... ... мәлімдемелер» Конвенцияларын үнемі ұсынуға
міндеттейді.
Көрсеткішті қалыптастыру бойынша ұсынымдар
Парниктік газдардың жалпы көлемін ... ... ... ... ... түрлері бөлінісінде қалыптастырған жөн. Бұдан басқа,
осы көрсеткішті жарияланымдарда халықтың жан басына және тұрақты ... ... және АҚШ ... сондай-ақ сатып алудың қабілеттілік
паритетінде (СҚП) АҚШ ... ... ЖІӨ ... ... қажет.
Парниктік газдардың әрбіреуі атмосферада болу уақытына және ... ... ... жаһандық жылудың үдерісіне өз ықпалын
тигізеді. Үш парниктік ... ... яғни СО2, СН4, N2O ... ... ... ... ... 98% жуығы сәйкес келеді.
Жиынтық эмиссияларды ... және ... ... ... жалпы графикті қалыптастыру үшін әртүрлі парниктік газдардың
шығарындылары туралы деректер жаһандық ... ... ... ... ... ЖЖП бұл ... бір ... (ереже ретінде 100 жыл) парниктік газдардың Жердің бетінен ... ... ... ... ... сәулелерді (жылу радиациясын)
жұту қабілеттілігін суреттейтін көрсеткіш. Мысалы, метанның (СН4) ЖЖП ... ... азот ... (N2O) мәні 310 ... Бұл 1 кг ... жылу ... 1 кг көміртегі диоксидінен 21 есе, ал 1 кг N2O ... СО2 310 есе ... әсер ... ... ... ... ... атмосферада парниктік газардың
концентрацияларының өзгеруіне әкеліп соғатын қызмет түрлері ... ... ... ... ... жөн ... көздері мен жұтылуын ескере отырып). Мысалы, отынды өртеу
көздерінен парниктік газдардың эмиссиялары ... жыл ... ... бір
жыл ішінде пайдаланылған отынның ... ... ... ... ... Ауыл ... ... эмиссиялары туралы жыл
сайынғы деректер ішек ферментациясымен байланысты әртүрлі ... саны ... ... ... ... мүмкін. Эмиссияның
аудару коэффициенттері шығарындылардың көлемін антропогендік қызмет туралы
статистикалық деректермен ... ... ... ... ... ... келесідей көрсетуге болады:
|Парниктік |= |Антропогендік |* ... | ... | ... ... | ... |(2) ... |деректер | | | ... | | | | | ... үшін БҰҰ АӨНК ... ... ... халықаралық
деңгейде қабылданған коэффициенттермен қатар, эмиссияның ... ... ... ... ... ... мәндерін
жыл сайын бағалау ұсынылады, ... ... 2010 ... ... ... ... қол ... үдерісі «желілі» түрде,
яғни базалық жылдан бастап шығарындылардың азаю және тұрақтану үдерісі
біркелкі іске ... ... ... жыл үшін болжанатын желілі мәндер
мен нақты мәндердің ... ... «+» ... ... ... ... ... мүмкін.
Халықаралық стандарт ретінде осы көрсеткішті ... ... ... ... ... ... анықтауды, ұсынуды
және тексеруді ұсыну үшін ISO 14064 ... ... ... ... танылған және экономиканың әртүрлі секторларында
парниктік газдардың шығарындыларының қысқамерзімдік және ... ... ... ... мүмкіндік беретін көптеген модельдер
бар. Ауа-райының өзгеруі бойынша үкіметаралық сарапшылар тобы ... үш ... ... ... да бір ... ... «шараларды қолдану шарты бар сценарийлер» және ... ... ... бар ... ... ... ... деңгейде әлеуметтік-экономикалық дамудың мемлекеттік
бағдарламалары негізінде әзірлеген жөн, олардың ішінде ... ... ... ... табылатын экономиканың басым секторларына ... ... ... ... ... ... ... шығарындыларының
инвентаризациясы кәсіпорындар ... ... ... газдар
шығарындыларын есептеу әдістемесі Қазақстан Республикасы Қоршаған ... 2009 ... 24 ... ... ... ... үшін парниктік газдар шығарындыларын есептеу әдістемесінің
негізіне БҰҰ АӨНК 1 қосымшасындағы елдердің секретриатқа ұсынатын ... ... және ... ... ... ұсынымдарына
және қағидаларына сәйкес келуге міндетті барлық ... үшін ... ... ... 1996 және 2006 жж. ... парниктік газдардың
ұлттық инвентаризацияның басшылық қағидаттары енгізілген. Әдістемені жыл
сайынғы инвентаризацияларды ... ... ... ... есептеу үшін, сондай-ақ атмосфераға парниктік ... ... алу ... ... үшін пайдалануға
ұсынылады.
Кәсіпорындардың парниктік газдардың инвентаризация паспорттары, оларды
тіркеуді жүзеге асыратын және ... ... ... ... ... ... ... қорғау министрлігіне ұсынылады. Қазақстан
Республикасы Қоршаған ортаны қорғау ... ... ... ... Тіркеу номерінің негізінде Кәсіпорынның ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны
қорғау министрлігі ... ... ... ұйымы үргізетін
парниктік газдардың мемлекеттік кадастрына енгізіледі.
3.3. Су ... ... ... оны ... және ... статистикасының
негізгі мақсаты өзендерден, көлдерден, су ... ... ... суды ... ... суды өндірістік, шаруашылық
қажеттіліктерге, әртүрлі ... ... ауыл ... ... ... ... ... ақпаратты жинау, жалпылау және жариялау
болып табылады; суды қайта және айналмалы пайдалану есебінен суды ... және суды ... жер үсті су ... мен ... ... ... ... ағынды сулармен бірге төгілетін ластайтын
заттардың мөлшері.
Су ресурстарын қорғау және жағдайы туралы ... ... ... ... көрсеткіштерді қадағалау және жариялау қажет:
- тұщы судың жаңғыртылмалы ресурстары;
- тұщы суды ... ... жан ... есептегендегі тұрмыстық тұтыну;
- су ысырабы;
- тұщы суды қайта және айналмалы пайдалану;
- ауыз судың сапасы;
- оттегіні биохимиялық ... (ОБТ) және ... ... тұщы судағы биогенді заттар;
- жағалауға жақын теңіз суларындағы биогенді заттар;
- ластанған ағынды сулар.
3.3.1. Тұщы судың жаңғыртылмалы ресурстары
Тұщы ... ... ... ... ... және
экономикалық бағалылығы бар. Олардың елдер арасындағы және сол елдердің
өзіндегі бөлінуі біркелкі емес. Тұщы ... ... әсер ету ... ... тыс ... сондай-ақ қоршаған орта сапасының
деградациясы болып табылады. Су ресурстарын ... ... ... байланыстыру, тұщы су ресурстарын тұрақты басқару шеңберіндегі
негізгі мәселелердің бірі болып ... Егер ... су ... көп бөлігі трансшекаралық өзендерден келсе, бұл мемлекет аралық
келіспеушіліктің тууына, әсіресе, өзеннің жоғары ... ... ... ... ... ... су ... қамтамасыз етілуі
төмен болған жағдайларда әкеліп соғуы мүмкін. ... су ... ... бір-біріне тәуелді. Территорияларында барлығына ортақ өзендер
ағатын елдер арасындағы ынтымақтастық халықтың өмірі, экономикалық әл-ауқат
және саяси тұрақтылық үшін ... ... ... судың жаңғыртылмалы ресурстары (жерүсті және жерасты) өзендерге
ағынды түрінде келетін және су ... ... ... ... ел ... түсетін жауын-шашын (булануды қоспағанда)
есебінен, сондай-ақ басқа елдерден жерүсті және ... ... ... ... млн. ... ... ... сулардың және халықаралық көлдерді қорғау және
пайдалану бойынша конвенция Жақтарды су ... ... ... ... ... қоса ... және трансшекаралық
суларды саналы және әділетті түрде пайдалануға міндеттейді.
Көрсеткішті қалыптастыру ... ... ... ... ел ... ... ... шекаралас елдерден өзен және жерасты сулардың ағып келуінің нақты
көлемінің есебінен өзен ... ... ... ... ... ... ... ресурстары туралы деректер гидрологиялық
станцияларда іске асырылады. Деректер өзендер мен ... ... ... ... ... ... ... есепке ала отырып жерасты су
сақтағыш горизонттарда ... ... ... ... ағыс жылдамдығын,
ысырабын ұзақ мерзімді өлшеулер негізінде есептеледі.
Халықаралық әдіснама ретінде Гидрологиялық ... ... ... әзірленді. Жеке әдіснамалық мәселелер Экономикалық достастық және
даму ұйымының (ЭДДҰ) және Еуростаттың сәйкес ... ... ЮНЕП ... орта ... ... ... ... кезде Қазақстанда тұщы судың жаңғыртылмалы ресурстары бойынша
әкімшілік дереккөзі Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... Тұщы суды ... көрсеткіш тұщы суы бар көздерден алынған су ... ... ... тұщы ... ... байланысты қоршаған ортаға әсер
етуін бағалауға мүмкіндік береді. Ол су ... ... ... ... ... ... ... алынған суды
бөлуді көрсетуі мүмкін.
Тұщы су ... ... ... және ... мәні ... су ресурстарына әсер ету көздері оның шамадан тыс эксплуатациясы,
сондай-ақ ... ... ... ... ... ... сапасы оның
едәуір дәрежедегі мөлшеріне байланысты болғандықтан, су ресурстарын алуды
олардың жаңғыртылмалы қорларымен байланыстыру, тұщы су ... ... ... ... ... бірі ... ... Осы
көрсеткіштің көмегімен тұщы су ресурстары қандай масштабта пайдаланылатынын
білуге, сондай-ақ суды алуды және оны ... ... ... ... ... анықтауға болады. Су ресурстарын
экплуатациялау индексі ... ... су ... ... тұщы ... қалай әсер ететіні туралы талдау ... ... ... ... ықпалдың күшеюі немесе олардың ... Су ... ... және ... емес ... арасындағы
айырмашылығын көрсету үшін негіз қызметін атқаратын СРЭИ ... ... ... 20% ... ... қауырттылық СРЭИ 40%-дан асқан жағдайларда
белгіленеді.
Көрсеткіш млн. м3/жыл өлшенеді.
Халықаралық келісімдер
Осы көрсеткіш бойынша негізгі халықаралық келісім – ... және ... ... қорғау және пайдалану конвенциясы.
Көрсеткішті қалыптастыру бойынша ұсынымдар
Көрсеткіш барлық су пайдаланушылардың жерүсті және жерасты тұщы ... ... жыл ... ... ... ... алу негізгі қызмет түрі әр түрлі пайдаланушыларды сумен қамтамасыз
ету болып табылатын (сумен қамтамасыз ету секторы) мемлекеттік және ... іске ... ... Су ... ... ... көлдерден,
скважиналардан және бұлақтардан өз мақсаттарына пайдалану үшін өнеркәсіп
орындары, фермалар, үй шаруашылықтары және өзге де ... ... ... су ... жүзеге асыратын субъектілердің негізгі қызмет
түрлері ... тұщы суды алу ... ... ... ... ... ... кәсіпорынмен соратын қондырғылардың энергияны тұтыну
көрсеткіштері негізінде ... ... ... Кейбір су
пайдаланушылар (үй шаруашылықтары және ауыл ... үшін ... ... ... ... пайдалану қажет.
СРЭИ су алудың жалпы ... ... тұщы ... ... ұзақ ... орташажылдық көлеміне қатынасы ретінде
анықталады.
Қазіргі кезде осы көрсеткішті Қазақстан Республикасы Ауыл ... Су ... ... «Суды алу, пайдалану және суды бұру
туралы есептілік» (нысан индексі – 2-тп ... ... ... ... бойынша қадағалайды, оны ауыл шаруашылығы қажеттілігі
үшін суды пайдаланатын Бассейндік су шаруашылығы ... ... ... сондай-ақ басқа пайдаланушылар ұсынады.
3.3.3. Халықтың жан басына шаққандағы шаруашылық үшін су ... ... ... ... суды ... ... ... ортаға
әсер ететін ықпалды анықтауға мүмкіндік береді.
Адамның базалық қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін судың жеткілікті
мөлшерінің қолда бары оның ... ... және ... ... ... ... ... болып табылады. Осы көрсеткіш су шаруашылығының даму
деңгейін және халықтың шаруашылық қажеттіліктерін ... ету үшін ... ... ... ... ... ... бірі болып
табылады. Ол нақты географиялық аймақта суды саналы пайдалану саласындағы
тенденцияларды ... ... ... бірлігі халықтың жан басына шаққандағы ... ... жан ... ... ... табылады.
Халықаралық келісімдер
Осы көрсеткіш бойынша негізгі халықаралық келісім – Трансшекаралық
суларды және халықаралық көлдерді қорғау және пайдалану конвенциясы.
Көрсеткішті ... ... ... ... жан ... ... оның ... су және
басқа да қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін ... су ... ... ... ... ... ... сумен қамтамасыз ету
жүйелері арқылы берілетін су көлемін өлшеу жолымен ... ... ... ... ... ... ... отырған халықты
сумен қамтамасыз ету есептеу жолымен анықтау қажет. Жан ... ... суды ... оны ... тұрақты санына бөлу арқылы есептеледі.
Көрсеткішті анықтау үшін ... ... ... ... ... ... және ... билік органдарының деректерін
пайдаланған жөн.
Қазіргі кезде республикада ... жан ... ... ... ... ... деректерді республикада суды шаруашылық тұтыну
туралы өзінің әкімшілік деректері және ... ... ... ... ... саны ... деректер негізінде есептеу жолымен
Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Су ... ... Су ... ... ... су шаруашылығы жүйесін жақсартуға бағытталған іс-
шаралардың тиімділігін анықтауға мүмкіндік береді.
Су ресурстарын тұрақты басқару ең маңызды ... бірі ... Суды ... ... сумен қамсыздандыру және суды тұтыну
көрсеткіштерінің теңгерімін қамтамасыз етуде басты ... ... ... ... ... неғұрлым тиімді технологияларды қолдану және
су құбырларын тиісті техникалық жағдайда ұстау жолымен ... ... ... ... ... су ... су құбырлары
жүйелеріне әсер ететін техникалық жағдайларды, судың бағалары және елдегі
халықтың хабардарлығын қоса суды ... ... ... ... табылады.
Көрсеткіш млн. м3/жыл, сондай-ақ алынған судың жалпы көлміне пайызбен
есептеледі.
Халықаралық келісімдер
Осы көрсеткіш бойынша негізгі халықаралық келісім – ... және ... ... ... және ... ... ... Су және денсаулық мәселелері бойынша хаттамасы.
Көрсеткішті қалыптастыру бойынша ұсынымдар
Көрсеткіш суды алу пункты мен оны ... ... ... ... ... ұшырайтын тұщы су көлемі ретінде анықталады.
Осы көрсеткішті қалыптастыру барысында тұрақты инфрақұрылым арқылы
суды жинаумен, ... және ... ... су ... тасымалдау барысында тұтынушыларға түгелдей жеткізілмеген
тұщы су көлемі туралы деректердің бар ... ... Осы ... сумен
қамсыздандыру секторындағы кәсіпорындардың суды алу көлемі ... (үй ... ... ... және ... ... ... электроэнергетика; шаруашылық қызметтің басқа да
түрлеріне) жеткізілген су көлемі арасындағы айырма ... ... ... ... ... буланумен байланысты және кеміп ... ... ... жөн. Суды ... алумен немесе суды заңсыз басқа
да пайдаланумен байланысты ысырап есепке алынбайды.
Қазіргі кезде осы көрсеткішті Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы
министрлігінің Су ... ... ... алу, ... және суды ... есептілік» (нысан индексі – 2-тп (ауа)) статистикалық ... ... ... қадағалайды, оны ауыл шаруашылығы қажеттілігі
үшін суды пайдаланатын Бассейндік су шаруашылығы басқармасына барлық ... ... ... ... ... Тұщы суды ... және ... қолдану
Осы көрсеткіш өндірістік қажеттілікке суды ұтымды ... ... ... ... тиімділігін анықтауға мүмкіндік береді.
Су ресурстарын орнықты басқару жалпы ... ... ... ... ... Суды ... тиімділігін қамтамасыз ету басты
сұрақтардың бірі. Жоғалтуларды қысқарту, аса тиімді технологияларды ... шешу үшін ... ... және ... ... мақсатының
бір бөлігі болып табылады. Осы көрсеткіш мемлекеттік органдар үшін және
кәсіпорындарды ... үшін ... ... ... ... ... объектілерінде тиімді суды қолдануды мақсатты қамтамасыз ету өте
маңызды.
Көрсеткіш жылына млн. м3 ... ... ... ... ... ... келісімдер – трансшекаралас
су ағанын қолдену және қорғау Конвенциясы және ... ... ... және ... ... бойынша Протокол.
Көрсеткіштің қалыптасу бойынша ұсыныстар
Көрсеткіш суды қайталама қолданылатын және ... су ... ... ... ... ... жабу жалпы судың көлемінде анықталады.
Осы ... ... суды ... және ... ... ... қолдану
арасында жалпы елде экономикалық қызмет түрі бойынша судың ... ... ... ... ... қолдну және айналымдық үлесі судың жалпы қолдану
көлемінде ... ... ... үшін қолданылған суды
айналымдық және ... ... ... ретінде анықталады. Көрсеткіш
келесі формуланы қолдану арқылы есептеледі:
(Qайналым. + Q қайт.қолд.)*100
% ... ... =
, ... ... + Q ... + ... айналым./қайт. қолд. –айналымдық және судың қайталама қолдану ...... су ... ... қолд. – суды қайталама қолдану көлемі;
Q өндіріс – өндірістік қажеттілікке қолданылған судың көлемі.
Қазіргі уақытта республикада осы ... ... ... суды ... ... ... басқа да суды қолдану Бассейндік ... ... ... ... ... ... «Суды
алу, пайдалану және суды бұру туралы есептілік» (нысан индексі – ... ... ... ... ... бойынша Қазақстан
Республикасының Ауылшаруашылығы министрлігі Су ресурстары бойынша Комитетте
бақыланады.
3.3.6. Ауыз су сапасы
Бұл көрсеткіш адам денсаулығына ... ... кері әсер ету ... ... береді, сонымен қатар ауыз судың санитарлық сұранысына
және нормаларға сай келу ... ... ауыз су ... ... ... ... ... мүмкін емес. Осы көрсеткіш ауыз ... ... ... ластанғанын және микробиологиялық организмдермен және ... ... ... ... және ... ... қолдануды талап
ететін, ақуалды алдын ала ескерту механизмі ретінде қызмет етеді.
Көрсеткіш, түрлі бұлақтардан алынған (алдынала су дайындаудан ... су ... ... және ұқсас) ауыз су ... ... ауыз су ... ... сай ... ... ... ретінде
анықталады. Пфйызбен өлшенеді.
Халықаралық келісімдер
Осы көрсеткіш бойынша ... ... ...... ағынын қорғау және қолдану туралы Конвенция және ... ... су ... және ... бойынша Протокол. Конвенция жақ, соның
ішінде Қазақстан барлық сәйкес шараларды қолдануға ... ... ету ... ... ... ауыз ... ... қамтамасыз ету;
• Адам денсаулығын және қоршаған ортаны қорғау жеткілікті ... ... ... сай ... ... санитарлық-
профелактикалық шараларды қамтамасыз ету;
• Ауыз су қайнар көзі ретінде пайдаланылатын су ... ... ... ... ... көрсеткіш адам денсаулығымен тікелей ... ауыз ... сай келу ... қолдағы бар деректер негізінде есептеледі.
Химиялық сапасының он параметрінен «өзекті ... ... ... мағұлмат ретінде ауыз су бойынша ЕС Директивасы 98/83/ЕС
қосымша I, В ... ... ... ... ... ... параметрлер самнына ылайлау қосуға болады.
Әр параметрлер үшін математикалық мәнер сәйкес ... ... ... ауыз су сынамасының үлесі. Деректерді жинауды
тәртіпте қарастырылған сынаманың жалпы санына ... жөн, ол ауыз ... ... ... ... ... ... немесе белгілі бір
территория шекарасында осыған уәкілденген жеке ... ... ... аймағы немесе басқа аймактык бирилик, ол реттеу максатында аныкталган)
берилген уакыт ... ... бир жыл) (Т), ... ... ... бирликте сынаманын нормага сайкес келмейтин санына. «Пайыздык
катынас» корсеткиши келеси формула бойынша есептеледи:
Сынама катынасынын ... = ((Т - Е) / ... жане ... ... камтамасыз ету
жуйесиндеги нуктелер сани, сонымен катар ... сай ... ... ... ... ... ... камтамасыз ету
кажет.
Халықаралық стандарттар ретінде ДДҰ-ң ауыз су ... ... ... туралы Ұсынысын қолдану ұсынылады.
Ауз су туралы ЕС–ң директивасында ДДҰ-ң ... ... 48 ... үшін ... бекітілген.
Қазіргі күні Қазақстан Республикасының Мемлекеттік ... 2006 ... 5 ... № 56 ... ... ... қызметкерлерімен Қазақстанда тоқсан сайын ауыз су
сапасының мониторингі ... Өзен ... ... кислородты колдану (БКК) және
амонийндік азоттың концентрациясы
Осы корсеткіш өзендердің тез қышқылданатын органикалық заттар ... азот ... ... ... ... ... береді.
Органикалық түрлердің үлкен санының болғаны (микроорганизмдер ... ... іріп ... өзен ... ... ... ... төмендеуіне әкеп соғады, сонымен қатар ... ... ... ... және микробиологиялық
ластандырады, ол қолданып жүрген су сапасына кері әсерін тигізуі мүмкін.
Органикалық ... ... көзі ... суды ... ... (сбросы), ондірістік ағын сулары және ауыл шаруашылық жерлерден
шыгатын су ағыны. Органикалық ластану оттегін қажет ететіндер үшін ... ... Бұл ... ... әкеп ... ... ... Азоттың өзгеруі және анаэробты жағдайда өз қалпына
келуі, өз кезегінде амонийндік ... ... ... әкеп
соғады, ол температураға байланысты концентрацияда белгілі бір ... және су рН ... ... су бірлестіктері үшін
улы болып табылады.
Көрсеткіш су қоймаларында құрамындағы ... БПК ... ... ... ... ... яғни органикалық заттардың кышкылдануы
үшін қажет және өзендердегі аммонии иондарының (NН4) ... ... ... ... ... кезеңнен 5-7-күннен кейінгі
(БПК5/БПК7) БПК орташа жылдық көлемін білдіреді а мкг О2 ... ... ... мкг ... ... ... білдіреді.
Халықаралық келісімдер
Осы көрсеткіш бойынша негізгі халықаралық келісімдер – трансшекаралас
су ағынын қорғау және ... ... және ... ... оның ... денсаулық проблемасы бойынша Протокол.
Көрсеткіштің қалыптасу бойынша усыныстар
Осы көрсеткіш өзендердегі БПК және NН4 қатысты ағымдык жағдайын және
трендын ... БПК ... ... және ... ... осы көрсеткіштің кеңістіктік және уақыттық динамикасының
сипатын ескере отырып қалыптастырған жөн. ... ... саны ... ... су ... негізгі морфологиялық типтері бойынша және
антропогендік ауыртпашылықты басынан ... ... осы ... мәні БПК ... кеңістігі туралы ақпарат алуды қамтамасыз
ету қажет. Қадағалаудың уақытша ... ... ... сәй
келуі қажет, ал ... ... ... ... ... алуды қажет етумен анықталуы тиіс. ... ... және ... реттеуді қамтамасыз ету ұсынылады; ... сапа өлшу ... бар ... және ... ... орындау
аккредитивтелген лабороторияларда өткізілуі тиіс.
Қазіргі уақытта Қазақстанда су бетінің сапасын ... ... ... ... ... министрлігі РГП «Казгидромет»
арнайы қызмет етеді. Гидрохимиялық көрсеткіштер бойынша су ... ... ... ол ... ... ... ... шаруашылық
ауыз су және суды колданудың коммуналдық шаруашылықты ластайтын заттардың
концентрацияның шамадан тыс (ШТК) ... ... ... су бетінің
ластану деңгейі судың ластануының комплекстік ... ... ... (СЛИ6), ол алты көрсеткіш үшін есептеледі, сонымен қоса
еритилген кислорд және БПК5, ... ... = ... ... ср.i - ... ... концентрациясы;
ШТКi - i-затының орташа аныкталған шамадан тыс концентрация;
6 -ШТК артық немесе кем болғанына қарамастан аса ... ... ... үшін өлшенетін ингредиенттер көрсеткішінің қатаң
шектелген мөлшері ... ... ... ... БПК ... әдісі ISO 5815-1:2003 және
ISO 5815-2:2003 стандарттарына сай келу қажет. БПК5 ... тыс ... су ... ... ЕС ... ... Директивасына сәйкес қорғауды
қажет ететін немесе балық популыциясын қорғау мақсатында 3 мг О2 ... су ... ... су қоймалары үшін 6 мг О2 литр ... ... ... ... шамадан тыс концентрациясы 0,39 мг/л құрайды.
Амоний азотын анықтау әдісі ISO 7150-1:21984 и ISO 6778:1984 ... болу ... ... тірі ... ерекше және адамзат үшін ... ... қалу - бұл ... ... ... ол жергілікті
және ұлттық болсын, ғаламдық жалпы адами масштаб бойынша болсын ... ... ... ... қалу ... ... ... болуы
мүмкін, егер қоғамның абыржуы және оның осы ... ... ... өсіп ... ... және төрелер қажетті
ақпаратты алып, соның негізінде олар дәекті таңдау жасап және сәйкес әрекет
қолдануы өте ... ... ... ... ... және оның жағдайы
туралы ақпараттандыру үшін оның ... ... ... ... ... ... ... және жариялау қажет:
- ерекше қорғалатын табиғи территориялар;
- ормандар және ... да ... ... ... ... кету ... бар түрлер, және қорғалатын түрлер;
- санының өзгеру тенденциясы және жекелеген түрлердің ... ... ... ... ... ... көрсеткіш экожүйенің деградациясына әсер етуін және ... ... ... ... ... Ол райондардың
биоәралуандылықты сақтау үшін бағалы, мәдени мұра, ғылыми зерттеулер ... ... ... ... ... қоса), демалысты, табиғи
ресурстарды сақтау және ... ... ... бағалы компонентерін
тиісінше қолданбаудан, сақтау дәрежесеін сипаттайды.
Тұрақты даму сау қоршаған ортаға байланысты, ол оз ... ... ... ... ... ... территориялар
биоәралуандылықты сақтап қалу үшін және тұрақты дамуға ... беру ... рөл ... ... ... заңға сәйкес қорғалатын жер учаскесін, су бетін
және оның үстіндегі ауа ... ... Ол ... ... ... оның ... ... территориясы бөлігінің алаңын қосады. Қосымша нақты
көрсеткішті табиғи территория дәрежесі бойынша бөлу ұсынылады, табиғатты
қорғау Халықаралық ... ... ... ... ... ... ұлттық
дәрежеде қорғау режимінде қабылданған дәрежеде, ... ... ... әр ... ... үлесін анықтау мақсатында ұсынгылыды. Гектармен
өлшенеді (га).
Халықаралық келісімдер
Биологиялық әралуандылық туралы конвенция (БӘК) құру және ... ... ... және ұлттық экологиялық репрезинтативті және
қорғалатын территориялардың аумақтық жүйесін құруға ... ... және ... территориялар бойынша төртінші Дүниежүзілік
конгрестегі №16 ұсыныста (Каракас, 1992 жыл), әр ... үшін ... ... ... қорғалатын табиғи территориялардың 10% бөлініун
қарастыратын мақсаттық көрсеткішті ... ... ... ұсыныстар
Елдегі барлық ерекше қорғалатын табиғи территориялардың картасын және
кадастрларын олардың орналасу ... ... ... ... күні және олардың қорғалу режимінің ұлттық заңға және сәйкес
халықаралық сұранысқа сай ... ... ... салыстыру мақсатында
қорғалатын территорияларды тағы МСОП ... ... ... ... жыл сайын өткізілуі тиіс.
МСОП қорғалатын аудандардың басқарылуының алты дәрежесін екі топ
бойынша бөледі. ... ... ... ... ... ұстайды және
табиғи ресурстарды шығару үшін жабық болып табылады. Олар өзіне I ... ... ... ... ... ... II ... – ұлттық
парктер; және III дәрежелі– табиғат ескерткіштері ... ...... ... ... ерекше қолдану түрі үшін ... ... ... бір ... немесе қауымдастық үшін ұтымды жағдайды
құру мақсатында бөлінеді. Олар келесі объектілер: IV ...... ... ... ... және тіршіліе ету орнын сақтау; V дәреже –
қорғалатын жер беті және теңіз ландшафттары; және VI ...... бар ... территориялар. Бұл әдістеме көбіне ... ... және ең аз ... – ішкі ... ... ... ішкі сулары, тәртіп бойынша, ... ... ... ... бірігеді. Республикадағы ерекше қорғалатын табиғи
территориялар туралы ... көзі ... ... ... ... ... министрлігі Орман және аңшылық шаруашылығы комитеті ботып
табылады.
3.4.2. Ормандар және басқа да орман басқан жерлер
Нақты көрсеткіш орман жағдайын немесе ... ... ... жерлерді
бағалауды қамтамасыз етеді, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... алуан түрлі және кең таралған экожүйенің бірі болып
табылады және бірқатар функцияларды орындайды: олар ағаш ... және ... ... көзі; үзіліс (рекреационное) мағынаны білдіреді ... ... ... ... қоса ... және су режимін
басқару; биоәралуандылықтың объектісі ретінде қызмет етеді және ... ... ... ... ... ... ... қолданысы,
көрінісі, құлдырауы және жерді қолданудың түрлі конверсиясы көптеген орман
ресурстарына қауіп төндіреді. ... ... ... ... ... әсер ету қауіпін тудырады. Осы көрсеткіш
орман ресурстарын ... және ... ... ... береді және
орташа шаманы білдіреді, ол ... және ... ... ... ... маңызды айырмашылықты жасыруы мүмкүн.
Осы көрсеткіш орман аумағын және басқа да орман басқан жерлерді, оның
ел аумағына қатынасы, сонымен ... ... ... және басқа да орман басқан
жерлердің пайыздық ... ... ... ... Үлкен емес
орман аумағының дәрежесі боынша км2 өлшем бірлігімен өлшенуі мүмкін.
Халықаралық келісімдер
Осы көрсеткіш бойынша ... ... ...... ... ... жабайы хайуанаттар және флора ... ... ... Конвенция, халықаралық маңызы бар сулы- батпақты ... ... ... ... ... әралуандылық туралы
Конвенция, климаттың өзгеруі туралы ... және ... ... ... ... ... ... Ұйымының қоршаған ортаны қорғау және
орнықты даму туралы Конференциясында ... күші жоқ арыз ... онда ... ... тиімді пайдалану, орнықты дамыту және сақтап
қалу (Орман ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуы бойынша ұсыныстар
Деректерді жинау және есептеу ... ... ... ... бағалау және Европадағы министрлер (КОЛЕМ) деңгейінде өткен,
ормандарды қорғау бойынша ... үшін ... ... ... ... қолданған орынды. Бұл орман және басқа да ... ... ... жатады, сонымен қатар орман және орман басқан жерлер,
негізгі мақсатты функциясы болып табылатын, топырақты және су ... ... қалу және ... ... көрсету анықтамалары.
Басқа сәйкес анықтамаларға:
- бастапқы орманды немесе басқа да орман ... ... ... нағыз ізі жоқ және ... ... ... ... ежелгі және табиғи түрлерден тұратын, орман/басқа да
орман басқан жерлер),
- ... екпе ... ( ... ... ... ету
үшін арнайы отырғызу жолы, олар топырақты және суды ... ... ... ... және ... әралуандылық үшін тіршілік ету орнын
сақтап қалу; екпенің тіке сызығының бар болуы және ... бір ... ... бар ... сипатталатын ежелден келе жатқан табиғи
өсімдер),
- жартылай табиғи ... және ... да ... басқан жерлер (
шаруашылық қызметің қарқынды ... ету ... онда ... ... ... жүргізіледі және ұлғаю бойынша тікелей мақсатты іс
шаралар қолданылуда/мақсат түрлерінің мөлшерін ... ол ... және ... ... әкеп ... деректерді ормандардың мемлекеттік есеп ... ... ... ... тексеру, дистанционды барлап
қарау әдістерін қолдану арқылы немесе барлық ... ... ... ... ... ... деңгейде келісілген ЕЭК ООН/ФАО-
ң дүние жүзілік орман ресурстарын бағалау және орнықты орман шаруашылығының
жалпы европалық көрсеткішін қолдану ... ... ... ... ... ... ... аумағы және басқа да орман басқан
жерлер бойынша деректер көзі, Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы
министрлігінің Орман және ... ... ... ... ... Жойылып кету қауі бар түрлер және қорғалатын түрлер
Бұл көрсеткіш жоғалып кету қауіпі бар биоәралуандылықты ... ... ... ... бағалауға мүмкіндік береді , сонымен қатар
елдегі ұлттық және ... ... ... ... ... бойынша
қолданылып жатқан шаралардың тиімді екенін куәландырады.
Биоәралуандылық ажырағысыз құндылықты білдіреді және оны ... ... ... үшін және орнықты даму үшін маңызды рөль ... ... ... ... ... ... ... зиян шегу және
жоғалу қауіпі бар. Көп жылдар бойы МСОП және басқа халық ... ... ... критерия негізінде ақпаратты жете бағалаудың арқасында
түрлер классификациясы арқылы биоәралуандылықтың құлдыраудың қарқынын және
деңгейін ... ... МСОП ... ... кету ... ... «қызыл тізімін» ойлап тапты. 2006 жылы шығарылған басылымда жалпы
алғанда 16118 түр ... ... ... ... ... кету қауіпі
бар, оның ішінде сирек кездесетін ... ... ... ... ... қатар, осы түрлерді қорғау бойыншс сәйкес шараларды қолдануда.
Ғаламдық масштаб бойынша жоғалып кету ... бар ... ... ұлттық
деңгейде, елдегі жоғалып кету қауіпі бар түрлер ретінде жіктелмеуіне
болады. Солай бола ... ... осы ... ... ... ... егер сол ... территориясында жоғалып кету қауіпі төнбеген
жағдайда.
Ұлттық ... ... ... туралы, табиғат ортасын және
биоәралуандылықты қорғау саласында ... ... онда ... саны және ... ... және ... ... және елде қорғалатан
жоғалып кету қауіпі бар түрлер саны туралы деректер бар.
Осы көрсеткіш ғаламдық және ұлттық деңгейде жоғалып кету ... ... ... және ... ... сипаттайды, сонымен қатар елде
қорғалады. ... ... ... түрлердің саны және ересек особьтардың
саны бірлік бойынша қолданылады, сонымен ... ... үшін ... ... ... ... халықалалық келісімдер – бір жерден екінші жерге
көшіп ... ... ... туралы Конвенция (Боннская конвенция),
жоғалып кету қауіпі бар ... ... ... және ... ... сату ... ... және Европадағы табиғи тіршілік ететін
жабайы хайуанаттар және ... ... ... ... ... онда қорғау түріне жататын түрлер атап көрсетілген. ... ... ... мақсаты биоәралуандылықты жоғалту темпін
азайту болып табылады. Европа ... ... орта ... және ландшафтты әралуандылық саласындағы жалпы Европалық
стратегия» 2003 жылы тағы да ... ... ... ... ... басты мақсат екенін растады. Бұл жоғалып кету қауіпуі бар
түрлерге қолайылы жағдай туғызу және ... ... ... ... ... ... ... жинау негізі ретінде жоғалып кету қаіпі бар және Қазақстанда
ойлап табылған, қорғалатын түрлер, сонымен қатар МСОП – ... ... кету ... бар ... ... блуы керек. Жоғалып кету қаіпі
бар түрлердің саны және ... ... саны ... ... ... ... ... сирек кездесетін түрлерді қосуы мүмкін және
түрлерді сәйкес көпжақты табиғи ... ... ... немесе
олардың МСОП-ң «Қызыл тізіміне» кіретін жоғалып кету қауіпі бар ... ... ... ... ... ... мынандай түрлерді
бөлген жөн. Түрлердің саны түрлердің группасы бойынша есептеледі ... ... тұщы су ... ... ... және ... түтікше өсімдіктер; балдырлар; мхи; қына және
саңырау құлақтар). Түрлер бойынша бағалау бес ... бір рет ... ... тізімі» өсімдіктер және жануарлар түрлерін сақтау және
ғаламдық жағдайы ... ... ... ең ... ... болып табылады.
Жоғалып кету қауіпі бар ... үшін ... ... ... жағдайда тұрған» және «қиын-қыстау жағдайда тұрған»), бес сандық
критерияны қолдану ... ... ... олар осы жүйе ... жатыр.
Казіргі уақытта республикада жабайы жануарлар және құстар түрлерінің
жоғалып кету қауіпі бар және ... ... ... ... көзі,
Қазақстан Республикасының Ауыл ... ... ... ... ... комитеті болып табылады.
3.4.4. Кейбір түрлердің таралуы және санының өзгеру тенденциясы
Осы көрсеткіш жекелеген түрлердің популяциясының жағдайын бағалауға,
сонымен қатар биоәралуандылықты ... үшін ... ... шаралардың
тиімділігін бағалауға мүмкіндік береді.
Көптеген көпжақты табиғатты ... ... ... ... ... мойындалады, сонымен қатар
биоәралуандылық адам өмірі үшін және орнықты даму үшін ... қалу өте ... ... ... жоғары болу салдарынан
көптеген биологиялық ресурстар ген деңгейінде, түрі және ... ... ... ... кету ... Осы ... ... маңызы бар
және биоәралуандылық («дербес ... ... ... роль ... және ... ... хайуанаттар және флора ... ... ... Ол ... ... ... қалу қызығушылығымен баластандыруға көмек береді
(әсіресе аң аулауға және ағаш дайындауға лицензия беру кезінде), ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір аудан территориясында жекелеген түрлердің
санының өзгеруін ... (ел, ... ... ... ... аймақ).
Ересек особьтар санымен немесе осы нақты аудандағы басқа ... ... ... келісімдер
Осы көрсеткіш бойынша халықаралық ...... ... ... ... конвенция, СИТЕС және Берндік
конвенция. КБР-де ... ... ... ... ... ... ... Қоршаған орта министрліктері «Биологиялық және ландшафтты
әралуандылық саласындағы жалпы Европалық стратегия» 2003 жылы тағы ... ... ... ... ... тоқтату басты мақсат
екенін растады.
Көрсеткіштің қалыптасуы бойынша ұсыныстар
Мониторинг программасын қалыптастыру барысында ... ... ... түр» ... былай қарастыруға болады:
Негізгі түрлер: таксондар, оның зерттелген әсері экожүйеге нмесе ... ... ... ... бірлестік болып табылады. ... ... осы ... ... ... ... шамасына
маңызды жағымсыз әсер етеді және басқа ... ... әкеп ... ... ... ... бар түрлер: ғаламдық және европалық масштаб бойынша
олардың ... ... ... ... ... ... мысал түрі
болып табылады.
Маңызды түрлер: жалпы елдегі азаматтар үшін немесе оның ... ... ... ... ... аты болып табылады.
Эндеминдік түрлер: территорияда Көптеген түрлердің жалпы саны арқылы
ғаламдық биоәралуандылыққа әр аудан өз үлесін қосады, ... ... ... ... (тек сол ауданға тән). Эндеминдік түрлерді сқтап
қалу, әсіресе ... бір ... ... бірігіп тіршілік ететін
ғаламдық биоәралуандылық деңгейін сақтап қалуға тиімді әдіс ... ... ... ... ... ... жинау сәйкес тексеру арқылы
кезекті ұзақмерзімді әдісті өткізуді қолдану жолымен жүргізіледі, ол ғылыми
бірлестіктерде кеңінен ... ... ... популяцияның саны
туралы деректерді жарияланған арнайы әдебиеттерді ... ... ... ... қоса ... ... мақсатымен табиғи зерттеулер
туралы бұрын ... ... ... ... ... әдістермен
салыстыру үшін керек. Бірақ, тәртіп бойынша, әр особьті популяция немесе
аудан шенгінде қарастыруға болмайды, оларды ... үшін және ... ... ... ... ... популяция тығыздығы түрлерін, топырақ
типтерін, және/немесе өсімдук жамылған жерлер туралы ... ... ету ... туралы білімді қолдануға болады. Көптекен ... ... ... үшін ... ... ақпараттық жүйені
қолдану қарапайым тәжербие болып ... ... ... ала ... ... өлшеу арқылы популяция шамасы туралы тексеру маңызды рөл атқарады.
Трендтік сан ... ... ... ауытқу жиынтығы бойынша
анықталады. Олар тіршілік еті ... ... ... ... және ... ... ... Әр түр үшін көрсеткіш бөлек
есептеледі. Қадағаланып отырған ... ... ... ... саны ғана бар ... ... бірліктерде немесе
бөлек қорықтар және ұлттық парктердегі), әр территория ... ... ... жылы ... ... болады.
Халықаралық әдістеме ретінде ғаламдық ... ... ... және ... дүниежүзілік қоры (ТДҚ) «тірі планета индексі»),
биоәралуандылықтың өзгеру көрсеткішінің есеп жүесі ұсынылады.
Қазіргі уақытта осы ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрлігі Орман және
аңшылық шаруашылығы комитеті болып табылады. Бұдан басқа, ... ... ... және ... ... жүргізуге құқығы бар, барлық
аңшылық шаруашылықтар және жеке ... ... ... ... форма негізінде Қазақстан Республикасының ... ... ... және ... ... ... саны,
«аңшылық пен аулау ... ... ... – 2 ... ... Жер ресурстары
Статистиканың негізгі мақсаты жер ресурстарын қорғау ... ... ... ... және ... жер ... зиянды заттарды
(өнімдерді) тиімсіз қолданудың ластануынан немесе тікелей арнайы қолданбау
бойынша, өзге де ... ... ... ... ... ... ... қалпына келтіру және орнына қайта ... ... ... ... су және ауа ... ... су ... және
батпақтануды, сорлану және басқа да анологты үрдістермен күрес бойынша
жұмыс есебі жатады.
Қоғамның ... және жер ... ... туралы ақпарат беру үшін
келесі негізгі көрсеткіштерді жариялап және зерттеп отыру керек:
- өндіріс айналымынан алып тасталған жер
- топырақтың ... ... ... ... айналымынан алып тасталған жер
Осы көрсеткіш қоршаған ортаға бағасының санына әсерін ... ... және ... және ... табиғи територияларына салынатын
жерлерге тарату тенденциясын сипаттайды.
Жердің көліктік инфрақұрылымдық обьектілерінен, қалалық құрылыс салу,
полигон қалдықтары, қоқыс тастайтын жер, ... ... және бос ... ... ... ... ... маңызды негативті әсеріне
ғана емес топыраққа жүктеменің өсуімен байланысты және керіснше көлікпен,
шумен, ... ... ... ... мен және ... әсеріне қарсылық білдіреді. Көліктік желілер, қала дәнекерігі,
жасанды ландшафт бөлшектеніп және ... ... ... ... ... ... ... және қарқынын негізгі ... ... ... ... ... үйге ... көлік жүйелерінің ұзақтығы. Жоғарғы пайызбен територия жерлеріне қоқыс
тастау үшін ... ... ... ... ... ... ... үйінділерін ресми және бейресми қалдықтарды көму тұрақсыз ... ... ... көліктік инфрақұрылым, құрылыс салу, полигондардың қалдықтарын,
қоқыс тастайтын жер, ... ... және бос ... үйінділерінің
көрсеткіші алып тасталатын жердің алаңы сияқты анықталады. ... ... ... ... жалпы алаңның қатынасы бойынша көліктік ... ... ... және ... ... қоқыс тастайтын жер, қалдық
қоймалары, және бос жыныс үйінділерінде қолданылатын әр түрлі ... ... және ... ... ... қалыптастыру.
Ұлттық және халықаралық деңгейде жерді қодану ... ... ... мақсатында деректер қорын және классификациялық жүйенің
келісімі бойынша жұмыс істеуде, көрсеткіштерді қалыптастыру үшін ФАО ООН
әдіснамалық ... ... ... Бұл қызмет зерттемені және
хаттамаларды анықтауды ... ... ... автоматтандырылған
құрылымы, жерді қолдану классификациялық құрылымы кең негізінде келісілген.
Қазіргі уақытта ... ... жер ... басқару
агенттігі бойынша жекеменшік ведомствалық деректерді және әкімшілік ... ... ... ... салу ... қолдануға сәйкес
инфрақұрылымдық обьектілері анықталады.
3.5.2. Топырақ эрозиясына ұшыраған аудандар
Осы көрсеткiш жер жайылымдарының ... және ... ... ... баға беруге мүмкiндiгiн қамтамасыз етедi.
Топырақтардың эрозиясы қиындықпен өзгерілетін топырақ және ландшафтың
сипаттарымен (бөктер құламалығы, топырақтың түрi, ... ... ... ... ... ... ... алқабын қоса), соңдай-ақ
өсімдік жамылғының түрі, қалындығы және жасы ... ... ... ... тез ... ... жер пайдалану сипатымен ескертілу
мүмкін.
Эрозия - табиғи ... ... ... ол адам ... ... үдетіледi. Көп жағдайда эрозия ... ... ... iрi ... қызметi, малдың
шамадан тыс жайылымы, сонымен бiрге су шаруашылығының тиiмсiз ирригация
жүйелері және ... ... ... ... ... жүргiзу жүйесі - топырақтардың сапасына әсер ететiн
ең маңызды ... бiрi. Өз ... ... ... ... ... ... және көбiнесе топырақтар үшін
қайтымсыз залалға әкеп соқтыратын тиімсіз агротәсілдердің қолайсыз әсерінiң
өте ... ... ... ... ... ... ... ұшыраған территорияға, топырақтардың
сипаты мен серпінінің құлдырауына баға ... ... ... ... бар ... ... бiр ... бұл көрсеткiш эрозияға қарсы
шаралардың жоспарлауына мүмкiндiктi қамтамасыз етедi. ... ... ... ... ... негiзгi халықаралық келiсiм - шөлденумен ... ... ... ... ... ... 1994 ... эрозиясының көрсеткiшi Конвенцияның 10-шi бабының талаптарының
орындау төңiрегiндегi ... ... ... ... ... көрсетедi.
Қандай болмасын нақты мақсаттық ... ... ... ... ... ... ... ұшыраған
аумақтардың пайыздық үлесін және территориясын төмендету мақсат болып
табылады.
Көрсеткішті ұсыну бойынша ұсынымдар
Деректерді ... ... ... су ... ... тасқын сулары бар
территорияларды қоспағанда) және ауыл шаруашылығы жерлердің (жеке фермерлік
құрылыстары, аулалары және оларға жалғай ... ... бар ... ... үлкен емес жер ... ... ... ... ... ... ... қорғау жолдары және ... ... ... ... жерлерді ескеріп) жалпы ауданы бойынша
бөлек жүргізуге ұсынылады.
Желдік және су ... ... шаю, ... мен ... таза ... ... ... және төрт санаттың біріне
жатқызылуы мүмкін: маңызды, бірқалыпты, маңызды және өте ... ... ... ... ... топырақтың құнарлылығының төмендеуі
негізінде анықтауға ... Осы ... ... ... бірін-бірі
ауыстыратын аталған төрт санатқа қатысты пайдалануы мүмкін. ... ... ... ... жерлердің жалпы алқабы көрсеткішін
толықтыруы мүмкін. Топырақтың эрозиясы көрсеткіші қатаю, малдың шамадан тыс
жайылуы, ... ... ... ... және ... ... ... маңызды топырақ деградациясының түрлерін есепке
алмайды. Ол сондай-ақ жолдар салу мен туризм салдарын ... ... ... бес ... бір ... кем емес ... ұсынылады.
Халықаралық ұсынымдар ретінде келесі материалдарды пайдаланған жөн.
БҰҰ ЕЭК жерді пайдаланудың стандартты халықаралық статистикалық ... ЮНЕП және ФАО ... ... ... ... ... ... дәрежесін жіктейтін анықтауларды мазмұндайды.
Жаһандық және ұлттық топырақтық деректер базасын ... үшін ... ... пен ... ... деректер базасы - SOTER). ... ... ... ... ... ) және ... да ... елдерде
әзірленген жел және су эрозияларының әдіснамалары маңызды ... ... ... ... ... бойынша Біріккен Ұлттар Ұйымы
конвенциясының ... және ... ... ... ... ... уақытта көрсеткішті Қазақстан Республикасы Жер ресурстарын
басқару агенттігі ведомстволық ... және ... ... ... ... ... Ауыл ... шаруашылығы экологиялық қызметті басты жабдықтаушы болып
табылады. Өзінің негізгі ... ... ... қорегіне және басқа да
ауыл шаруашылық өнімдеріне үдемелі сұранысты қанағаттандыруды ... ... және био әр ... ... ... байланысты
бөлігінде ауыл шаруашылығы басты рөль ойнайды. Ауыл шаруашылығы сонымен
қатар ғаламдық климаттың ... және ... ... агрохимиялық
ластану, жер асты суының тереңдігінің саяздалуы, бірақ табиғат қорларын ірі
тұтынушы болып табылады. Үлкен экономикалық шығындарды құрып, дәл ... ... ауыл ... өнімдері үшін тәуелділікті
жоғарылатуда табиғат қорының күйзелу ... ... ... ... ... ... реформалау және инновационалдық институционалдық
шешімдерді және технологияны ... ... ... ықшамды болуы мүмкін.
Ауыл шаруашылығынан ластанған бөлігін және қоршаған ортаны қорғауда
қоғамның ... ... ... беру үшін ... негізгі көрсеткіштерді
жариялап және зерттеп отыру керек:
- минералды және органикалық тыңайтқыштарды ендіру;
- пестицидтерді ендіру.
3.6.1. Минералды және ... ... ... ... тыңайтқышты ендіру арқылы көрсеткішке баға беруге
ықпал ету мүмкіндігін береді (топырақта ... ... мол ... ... және жер асты су, ... ... элементтер миграциясы
трофикалық тізбегі бойынша және оның басқа қоршаған орта кешендеріне енуі).
Ауыл шаруашылығында өнімділікті жоғарылату үшін ... ... ... ... ... ... өседі, мысалы
су және топырақтың ластануының қауіптілігі топырақ микрофлрасының табиғи
баланысын бұзушылықты қоса және ... ... ... ... ... ... етуі. Ластанумен күрес, топырақ және ... ... ... ... әдісінен шынайы экологиялық
зардаптан тәуелді болады. Уақытша ... ... ... енгізу
туралы деректерді бақылауға, олардың қоршаған ортаға әсерінен және қоршаған
ортаға ... ... ... стратегиялық күресумен жетілдіруге
мүмкіндік береді.
Минералды және органикалық тыңайтқыш көрсеткішінің санын ... ... ... және көп ... ... бірлік алаңы көрсетілген.
Минералды тыңайтқыштар үшін гектарға килограммен және ... үшін ... ... есептеледі.
Халықаралық келісім
ЕС 91/676/ЕЕС нұсқауында, нитратпен суларды ластауға ... ... ... қолдануға талап ету орнатылды, қазіргі уақытта нарықта
тыңайтқышты орналастыру 2003/2003 қаулысымен реттеледі.
Көрсеткіштерді қалыптастыру бойынша ұсынымдар
Ауыл шаруашылығында ... және ... ... ... ... ауыл ... ... және көп жылдық екпелері,
шабындықтары және жайылымдары бар ... ... ... ... қажет.
Шаруашылықтың барлық категориялары бойынша деректер алу үшін шаруа (фермер)
қожалығында және ... ... ... ... бойынша
ішінара байқау өткізу керек. Көрсеткіш жыл сайын мерзіммен қалыптасу тиіс.
Минералды тыңайтқыштардың көрсеткіштерінің ... ... ... ... 100%-ға қалыптасу қажет. ... ... ... туралы деректер, негізінен, бөлiмше, базасы,
қоймалар - ... ... ... және ... ... ... болады.
Физикалық салмақта тыңайтқыштарды есептеуде екі есе шығынды жібермеу
үшін, күрделі тыңайтқышты ... ... ... салмақта тек
азоттық тыңайтқыш бойынша ... ... ал ... – азоттық ,
фосфорлық және басқалары бойынша.
Органикалық ... тобы ... ... қорларды, оргоно-
минералды қоспаларды, құстардың саңғырығы және т.б, қиды ендіруді зерттеп
отыру керек.
Халықаралық стандарттар сапасында көрсеткіштерді қалыптастыру ... (17020 – ... ... үшін және 17025 – ... ... қолдануды
ұсынады.
Қазақстанда деректерді қалыптастыру бойынша облыс бөліктерінде және
жалпы ел бойынша жыл сайынғы мерзімділікпен ... ... ... ... ... ... туралы» жалпы мемлекеттік статистикалық
байқау ... ... ... ... ... қазіргі уақытта ауыл
шаруашылылығында минералды және органикалық ... ... ... ... ... шаруа (фермер) қожалықтарында және жұртшылық
шаруашылығында минералды және органикалық тыңайтқыштардың ... ... ... әдісімен анықталады.
3.6.2. Пестицидтерді ендіру
Көрсеткішке көз жеткізуде пестицидтерді қарқынды қолдану қоршаған
ортаға ... ... ... ... ... дақылдарын қорғау үшін пестицидтерді қолдану
(гербицидтер, фунгицидтер, инсектицидтер және ... ... ... ... ортаға зиянды әсерінің қауіптілігі өседі ... және ... ... ... да ... кері ... Азық-
түлік тізбегі адамдарға және табиғатқа ... ету ... ... суда және ауада тұрақты, жылжымалы, уытты және қабілетті болуы
мүмкін. Кейбір пецтицидтер топырақта және ... ... ... айырылу салдарынан судың жер үсті және жер асты олардың ... ... ... ... ... ... толығырақ ақпарат тек қана
осы бағаға ұсынылған әртүрлі региондар үшін ... жеке ... және ... ... географиялық және жергілікті шарттарына ықпал етеді,
ауыл шаруашылық дақылдарын өсіретін ... қоса ... ... ... ... және т.б. түрі.
Ауыл шаруашылық жерлерінің аудан бірлігіне ендірілген пестицидтердің
жалпы санының көрсеткіші сияқты ... ... ... ... ... ... 2001 жылғы конвенция және СОЗ ... ... ... ... ... ... пестицидтерді қолдануға
бақылауын ескертеді. ... ... да ... ... тыйым салынған.
Көрсеткішті қалыптастыру бойынша ұсынымдар
Сатылған пестицидтердің (сату ... ... ... ... ... ... шығынын жыл сайын ... ... ... ... және басқа топтарын жекеше
ерекшелей, тобы ... ... ... ... ... ... асыру тиіс. Сонымен бірге қоршаған ... ... ... ... ... тек ... компоненттер болмағанда толық санауға
болмайды. Мұндай факторлар әдісін ендіруде ауа райы, жыл маусымы, ... ... және ауыл ... ... ... ... ... пестицидтерді ендіру туралы көрсеткішті қазіргі уақытта
Қазақстан Республикасының ауыл шаруашылық Министрлігі қалыптастырады.
3.7 Энергетика
Энергетикалық нысан ... ... ... және жеке
энергетикалық нысан) дәрежесі бойынша қоршаған ... ... ... ... әсері санға жатады. Жер биосферасына энергетиканың әсері бойынша
бағалау АЭС және басқа ядролық ... цикл ... ... ауқымды қажетті тапсырмалар қатарын жылжытуын сипаттайтын, су
торабындағы су ... ... және ... ... ... отын
түрін (көмір, мұнай, газ) қолдануды жалғастыру.
Қоршаған ортаны қорғау және жағдайы туралы қоғамға ақпарат беру ... ... ... ... ... керек және келесі негізгі
көрсеткіштерді жариялау:
- ақырғы энергия ... ... ... жалпы көлемі;
- энергосыйымдылық
- жаңғыру көзі негізінде энергия тұтыну;
3.7.1. Ақырғы энергия тұтыну
Ақырғы энергия ... ... ... сипаттайтын қозғаушы
күш көрсеткіші, ақырғы энегия тұтыну болып табылады. ... ... ... ... әсерін энергиятұтынуды қысқарту және азайту
үрдісінде ілгерілікке қол жеткізуде, ақырғы энергия ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығы, қызмет саласы
және үй шаруашылығында). Осы ... ... ... ... ... ... және ... саясатқа бағытталған табысты іске
асыруды ... үшін ... және ... ... ... - ... және тіршілкте қажетті қызметті
қамтамасыз етудегі дамудың маңызды факторы. Дегенмен ... ... ... ... ... айтарлықтай кері әсері болады. Энергетикалық
мәселелер ауа, жер, және судың ластануы ... ... орта ... ... ... ... ... тынышсыздандыру болып табылады.
Елімізде ең басты тапсырма экологиялық тіркелім мәселелерін жақсартуда және
әртүрлі саладағы энергетикалық, ... және ... ... сұрақтары болып табылады. Энергия тұтынудың әсерлілігін
жоғарылату үшін экономикалық анықталған секторларда нақты ... ... және ... ... ... есебінен кері әсерді азайту.
Сондықтан, ... ... даму ... ... ... ... қол ... стандарттарын қабылдауын қарастыру мүмкін, сондай-ақ
қаржылық ынталандыруды ... ... ... ... ... ... ... компаниясы тұрмыстық секторда қызметті бағдарлауда,
басты жағдай, жаңа тұрғын үй ... ... ... ... ... ... жеткізілетін тұтыну энергиясын қамтып көрсетеді
(көлік, өнеркәсіп, қызмет саласы, ауыл ... ... да ... үй ... ... ... тоннасы мыңмен
өлшенеді (м.э.т. мың).
Халықаралық келісім
Парникті газдардың шығарындысының жалпы көлемін қысқарту РКИК БҰҰ және
Киоттық ... ... ... отындарын өртеу нәтижесінде СО2
шығарындысы негізгі бөлігінің үлесіне тиесілі. Киоттық хаттамада ... ... ... және парникті газдар шығарындысының жалпы көлемінің бүтін
көрсеткіші қондырылған. Транс ... ... ... ... ... ... ... және ластағыш заттардың шығарындысы, оның ішінде
отынды өртеуді қысқарту бойынша ... ... ... ... ... қалыптастыру бойынша ұсынымдар
Барлық секторларда ақырғы энергия тұтыну жиынтық көрсеткіші ... ... ... ... ... ... тұтыну жаңартылған энергия
тұтынуды қоса (элетроэнергия, жылуэнергиясы, мұнай ... кокс ... және ... ... ... табиғи газ тәрізді, сондай-ақ
жаңартылған энергия көзі (күн ... био отын және ... ... қоспағанда, барлық өнеркәсіп секторларында
тұтынуды ақырғы энергия тұтыну өнеркәсіпті қосқанда. Көліктің ... ... ... ... ... ақырғы тұтыну ( темір жол,
автомобильді, қалалық электрлік, құбырлы және әуе көліктері, сондай-ақ ішкі
және теңіз кеме ... ... ... ... қоса ... ... ақырғы тұтыну
көрсеткіші, жеке көлік үшін моторлы жанармайды қоспағанда үй шаруашылығында
тұтыну. Үй шаруашылығында энергия ... ... ... және ... ... және суды ... үшін барлық түрін
қамтиды.
Ақырғы электр тұтыну ... ... ... және жеке
секторлы кәсіпорындарға қызмет ету саласын қоса энергия тұтыну.
Ауыл шаруашылық ... ... оның ... ауыл шаруашылық тасымалдау кезінде қолданылатын ақырғы
электр тұтыну ауыл шаруашылығындағы көлемін ... Ашық ... ... ... ... қоспағанда, балық шаруашылық
кәсіпорындарында тұтынылған, балық шаруашылығында ақырғы электр ... ... ... ... ... ақырғы электр тұтыну күнтізбе ... ... ... тұтынудың көрсеткішінің арақатынасы көмегімен
сектордың нақты салыстырмалы үлесін бағалауға болады.
Тиісті әдістемелермен және басшылық ету ... ... ... ... ... ... сапада көрсеткіштерді
қалыптастыру кезінде ұсынымдар өңделген АЭБХА ... және ... ... ... БҰҰ Департаменттерімен бірге, халықаралық
энергетикалық ... ... ... және ҚОЕА ... ... Жалпы энергия тұтыну
Жалпы электр тұтынудың көрсеткіші энергия ... ... және ... жеке ... ... ... ... сипаттайтын және
энергия тұтынудың сәйкес дәрежесінің қозғаушы күш көрсеткіші ...... ... басты себебі және тіршілікке қажетті
қызметпен қамтамасыз ету. Экономикалық үдерістің ... ... ... энергия бағаланады. Бірақ, қазіргі өндіріс тәжірибесінде және
энергия тұтынуда қоршаған ортаға ... кері ... ... ... отынмен байланысты сипаттама әсері: мысалы, тек қана ластағыш
заттарды тастау әсерін анықтауда отын ... ... ... ең ... экологиялық қазба отындарының бірі – табиғи газ болып
табылады. Кейде табиғи газдарды өндіруде және тасымалдауда ... ... ... көлемі шығарылады. (Мысалы, метан).
Қоршаған ортаға зиянды әсері төмен болады. Мұндай ... ... ... ... ... басымдау, сондай-ақ экологиялық таза және
жаңғырған энергетикалық қоларды тұтыну өткелін ... ... ұзақ ... ... ... ... ... қарастырылған
көрсеткіш ұсынымын қамтып көрсетеді, сондай-ақ экономикада энергия шығынын
бірлік өлшеу болып табылады. Әр түрлі ... ... ... ... үшін ол кең ... ... түрі бойынша елдегі толық және бөлінудегі энергия қорларын
тұтыну көлемін жыл сайынғы ... ... ( ... ... ... ... ... және жаңғырылған көзі, оның ішінде суэлектр ... ... ... ... ... ... жалпы көлемін қысқарту РКИК БҰҰ және
Киоттық хаттамада қарастырылуда, қазба отындарын ... ... ... ... ... ... тиесілі. Киоттық хаттамада елдер үшін
шекті деңгейі және парникті ... ... ... ... бүтін
көрсеткіші қондырылған, 1-ші қосымшада енгізілген. Транс ... ... ... ара ... ... ... және ластағыш заттардың
шығарындысы, оның ішінде отынды ... ... ... ... ... ... ету ... қалыптастыру бойынша ұсынымдар
Энергетикалық баланыстың негізгі элементі және оның ... ... ... ... тұтынудың көрсеткіші болып табылады. Осы көрсеткіштің
есебі ... ... ... ... шынайылық туралы дәл деректерді қолдануды
талап етеді және өндіріс ... ... ... ... ... отынның
шанақтағы қорлары және отынның қорларының өзгеруі.
Қатты ... ... ... ... ... ... түсімін
білдіреді (тасты және бурый көмір, шымтезек және одан ... ... ... мұнай өнімдері, және ілеспе мұнай газы), газ (табиғи және
туынды газ), атомдық энергия ... және ... ... ... ... ... және қалдықтар энергиясы, сондай-ақ геотермальді,
суэлектрлік және жел ... ... ... ... халықаралық сауда
энергетикалық тауарлармен тұрақтанады, елге жеткізілген және ... ... ... үшін ... ... импорттау тауарлары
сияқты тіркеледі. Қорлардың өзгеруі ... ... ... қорларының өзгеруі туралы деректерін білдіреді, импорттаушылар
және /немесе мезгілдің басынан және ... ... ... ... ... сәйкес жататынына немесе жатпайтынына қарамастан
, ... ... және әуә ... ... үшін кеме ... шанақтық отынға кәдімгі отын жатады.Екінші реттік өнім, бірінші
реттік сияқты, ... ... ... ... және
энергоресурстар деректерінің қорларын қосқанда өзгеруі туралы деректер.
(мұндай отын өнімдеріне, ... ... ... ... ... және ... ... Төменде келтірілген сызба бойынша отынды тұтынудың
жалпы көлемі басты ... ... ... ... ... ... отынның әрбір түрі бойынша тұтыну көлемін өлшеу тиіс:
|Біріншілік |+ |Импорт |-|Экспорт ... |+/- ... | ... | | | | | ... | ... |(6)|
| | | | | | | | | | ... ... ... ... түрі үшін ... ... ... бірлігін қабылдауда алынған шаманың көлемін
өзгертеді. Отынның әрбір түрі бойынша тұтынудың барлық ... қосу ... ... ... ... (жалпы ішкі энергияны тұтыну) алады.
Энергияны тұтыну арасындағы ... ... ... ... түрі ... ... осы ... алынған және барлық ішкі
энергияны тұтынудың ... ... ... ... ... және ... ... ұсынылған көрсеткіштерді қалыптастыру ... МЭА, ... және ... ... құрастырылған МАГАТЭ пайдалану
тиіс, сәйкесінше әдіснаманың және басшылық қағидаларының орнықты дамуы ... ... ... ... ... ... ... есебі
жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың қорытындысы бойынша «отын-
энергетикалық баланс» ... ... ... ... ... ... ... статистика Агенттігі жүзеге асырады,
энергиятиімділктің (энергиясыйымдылық ВВП) ... ... ... әдіснаманы қалыптастыру, Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны
қорғау Министрлігі, Қазақстан ... ... ... ... энергетика және минералды ресурстар Министрлігі
халықаралық энергетикалық агенттігін қалыптастыруға сәйкес 2009 жылдың ... ... ... бірге бекітілген.
3.7.3. Энергия сыйымдылық
Энергия сыйымдылық орнықты дамудың басты көрсеткіштерінің бірі
болып табылады. Елдегі ... ... ... ... ... экономикалық өрлеуде басты фактор болып табылады. Бірақ
қазіргі кезде өндіріс тәжірибесінде және ... ... ... ... кері ... ... ... көрсеткіші жалпы өзара
байланысты көрсетеді, энергия тұтыну арасында экономикалық дамуда және
негізгі энергиятұтыну ... үшін жуық ... ... ету, және ... ... әсері нәтижесінде экономикалық өсу.
Энергия сыйымдылық құрылымдық ... ... және ... энергия тұтыну секторлары), және осындай географиялық
факторлардан ... ... (ауа райы суық ... ... ... ... ... энергияны адам басына шаққанда 20%-ға көп тұтыну
мүмкін, ал ауа райы ыстық елдерде ... ... үшін бұл ... ... өсуі ... Энергиятиімділіктің экономикалық өсуімен және энергия
тұтыну аралық байланыстың әлсіреуі, ... ... ... ... ... ... ... экономикалық өсу дәрежесінен аз осыны қамтамасыз
ету) болып табылады.
Ақырғы электртұтыну көрсеткіші (немесе ... ... ... ВВП ... ... ... тұрақты баға жылдық
күнтізбеге есептелген. АҚШ долларын тұлғалауда және ұлттық ақшамен ... ВВП ... ... мың өлшенеді.
Халықаралық келісім
Парникті газдардың шығарындысының жалпы ... ... РКИК БҰҰ ... ... ... ... ... өртеу нәтижесінде СО2
шығарындысы негізгі бөлігінің үлесіне тиесілі. ... ... ... ... ... және ... ... шығарындысының жалпы көлемінің бүтін
көрсеткіші қондырылған, 1-ші қосымшада енгізілген. ... ... ... ... ара қашықтықты ауаны ластау және ластағыш ... оның ... ... ... ... ... ... шаманы
қабылдауды талап ету хаттамасы.
Көрсеткішті қалыплтастыру бойынша ұсынымдар
ЖІӨ-нің дербес бөлімшесіне ... ... ... ... ... ... ... бойынша ЖІӨ-нің энегиясыйымдылығы анықталады. 2000жылы
базалық ұсынуды қабылдау ЖІӨ ... ... ... ... ... ... етіп ... АҚШ долларымен тұрақты
баға ЖІӨ өлшенеді. АҚШ долларын сатып алушы мүмкіндіктерімен тұрақты ... және ... баға ... ... ... және ... ... тұтыну
келісілген көрсеткіштері сәйкес ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру
кезінде ЮНДЕСА, МЭА, Евростатмен және ... ... ... МАГАТЭ
пайдалану тиіс, сәйкесінше әдіснаманың және басшылық қағидаларының орнықты
дамуы үшін энергетикалық көрсеткіштері.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... қорытындысы бойынша «Отын-энергетикалық
баланс» (көрсеткіш нысаны – ... ... ... ... ... энергиятиімділіктің (ЖІӨ сыйымдылығы) баға көрсеткішін есептеу
бойынша әдіснамалық ұсыным» қолданумен статистика Агенттігі іске ... ... 27 ... ... ... қоршаған ортаны
қорғау Министрлігі, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... және ... қорлар Министрлігі және
халықаралық энергетикалық агентігі ұсынымына сәйкес бұйрығымен анықталады.
3.7.4.Энергиятұтыну негізіндегі жаңартылған көздер
Электротұтыну негізіндегі жаңартылған ... ... ... ... ... ... әсерін азайту үшін, елдегі
электотұтынудың жалпы көлемінің жаңарған көздерінің үлесін ... ... ... ... ... ... мәңгі
ұзақмерзімді перспективті деп қарастыруға болмайды, сондықтан қазба
ресуртарының табиғи қоры ... ... ... ... ... ... Жаңарған энергия көздерін қолдану ... ... ... ... ... ... ... мүмкіншілігін
санауға болады. Энергия жабдықтауды сенімді қамтамасыз ету арқасында
біртіндеп ... ... ... ... көздерімен ауыстыру негізгі
мақсаты болып табылады.
Жаңартылған энергия – бұл ... ... ... емес ... атап ... ... ... геотермальдінің, толқынның,
тасқынның (приливная), су электрлік энергиясының, биомасса ... ... ... суды және биогаздарды газ қондырғысымен тазарту.
Жаңартылған энергия көздерінің ... ... ... ... ... ... жылдық көрсеткіш анықталады. Пайызбен өлшенеді.
Халықаралық келісім
«XXI ғасырға арналған күн тәртібінің» 4 ... 1992 жылы ... ... орта және ... ... БҰҰ ... қабылданды,
энергия көздерін қолдану тиімділігін жоғарылату және ... ... ... ... пайдалануға үндеу болды.
Көрсеткішті қалыплтастыру бойынша ұсынымдар
Жаңартылған көздерде энергия тұтыну бағасы жалпы энергия тұтынуға
негізделеді. Формуланы ... ... ... ... көлемін,
экспортты, импортты және отын қорларының ... ... ... энергия көзінен алынған және осындай жалпы электр тұтыну
деректері, энергия ... ... ... ... ... ... үшін
қажет.
Халықаралық сапада ұсынылған көрсеткіштерді қалыптастыру кезінде
ЮНДЕСА, МЭА, ... және ... ... ... ... ... сәйкесінше әдіснаманың және басшылық қағидаларының орнықты дамуы үшін
энергетикалық көрсеткіштері.
3.8 Транспорт
Атмосфералық ауаның ең iрi ... бiрi ... ... iшкi су, ... жол және әуе ... өз қосатын көлiк кешенi
Сапарлар елдiң айтарлықтай маңызды ... ... ... ... болып табылады. Көлiкке ... ... ... және ең ... ... маңызды абыржу мобилдiлiктiң бүгiнгi
тенденцияларының ұзақ уақыттық ... ... ... ... ... ... ... өнiмдi айналымнан
топырақтарының шумен және алып қоюының ауа әсiресе ... ... және ... ... ... асқынады. Қоршаған ортаға
көлiктiң ... ... ... ... ... ... ... көздiң нүктесiмен көлiктiң әр түрлi түрлерiнiң
(қорлар, лақтырулар, шу, ... ... ) ... экологиялауымен
шартталған.
Ең алдымен, көлiк саясатта барлығы электромобильлер және биожанар май
жұмыс iстейтiн көлiк құралдарының экологиялау отындарын ... ... ... еншiнi үлкеюдi қажеттiлiк сол кеңiрек танылады. Аласа
және нөлдiк күкiрт мөлшерi бар отындардың қолдануының ... жол ... ... ... ... ... мүмкiндiк бередi.
Мәселенi бүгiнгi күн көбiнесе ескiрген және қоршаған ортаға негативтi
ықпалы тятын көлiк жабдықтың жас шамасы ... ... ... ... ... ... ... және көлiктен ластанудың бiр
бөлiгiндегi айналадағы ... ... ... ... көрсеткiштер зерттеп
отырылсын және жариялауға керек :
жолаушы айналымы;
- жүк айналымы;
- қолданылатын отынның ... ... ... жол ... ... бағының құрамы;
- жол механикалық көлiк құралдарының бағының орташа жас шамасы.
Жолаушы айналымы
Жолаушы айналымы - қозғаушы күштердiң көрсеткiшi. ... әр ... ... және ... ол тiптi ... ... әр ... түр
атқарылатын жолаушы айналымының байланысы қадағалаудың шараларының
тиiмдiлiгi бағалауға ... (қол ... ) мың ... ... келiсiмдер
БҰҰ және арбаның Еуропалық бюросының 2002 жылдың биiк деңгейiнiң
Мәжiлiс қабылданған ... ... ... ... ... және
қорғауы бойынша европа аралық программа, талап етедi, көпшiлiк пайданалатын
көлiгiнiң жоғары сапалы кешендi ... ... және ... ... қажеттiктiң шектеуi және олардың қозғалысының
қарқыны ... ... ... және ... ... ... ... қоса басымдылықтар, көлiктiң түрлердiң пайдаларына
жолаушылар тасымалдауларын қайта бөлу ... ... ... ... ... ... бойынша ұсыныс
Жолаушылардың тасымалдауы туралы мәлiметтер көлiк қызмет көрсететiн
заңды және жеке ... ... ... Есеп беру моментi
жолаушылардың тасымалдауын жағдайда ... ... ... ... :
есептеуге (темiр жол, автомобилдiк, қалалық электр көлiгi ) билеттiң алуы
немесе (теңiздегi, iшкi су және әуе ... ) жүру ... ... болады. Жолаушы айналымы тасымалдауды қашықтыққа ... ... ... ... ... шығармаларының жинақтауымен
анықталады және көлiктiң түрлерi бойынша бөлек саналады. Барлық мәлiметтер
ұлттық аумақ бойынша орын ауыстыруларда ... ... ... ... ... тәуелсiз.
Санақ бойынша оон /ЕЭКтiң (Екмт ) ... ... ... ... ... ... алғанда
келтiрiлген халықаралық ұсыныстар көрсеткiштiң құрастыруында қолдану керек
(жолаушылар тасымалдауларды тиiмдiлiк ) көлiк.Көрсеткiш дәл ... ... ... ... ... ... тұлғаларды жыл сайын
қамтитын мемлекет аралық ... ... ... ... бойынша агенттiкпен қалыптасады, көлiк қызмет көрсететiн
сандар тәуелсiз
Жүк айналымы
Көлiктiң түрлерi ... жүк ... ... көрсеткiш
қозғаушы күштердiң елдегi жүктердi жеткiзудi ... ... ... ... ... тонна мың - (т-км ) километрлер.
Халықаралығы келiсiмдер
Денсаулықтың көлiкке, қоршаған ортаға және қорғауы ... ... ... ... ... ... қорғауы және қоршаған ортаның
талаптарға тиiстiлерiне басымдылықтар, көлiктiң түрлердiң пайдаларына ... ... бөлу ... болатын шаралардың жүзеге асыруынан
ретiнде.
Көрсеткiштiң құрастыруы бойынша ұсыныс
Iшкi тасымалдауларды көлем жалпы ... ... және ... әуе, iшкi су және ... ... және ... ... ... ... ... жолдарға, iшкi су және теңiздегi жолдары
бойынша тасымалдауларды есептеулер ұлттық аумақ бойынша орын ... ... ... ... ... ... ... кемеден
тәуелсiз. Автомобилдiк тасымалдаулар бойынша есептеулер ел тiркеулi көлiк
құралдарының барлық орын ауыстыруларында тұрақтануы ... ... жүк ... ... ... ... ... келiсiм шартының негiз әкелiнген жиынтығы ) партия болып табылады.
Жүк тасымалдаулар туралы ... ... жүк ... ... кәсiпорын, мекеме және бөлiндiлер қатысуы керек. Жүк
айналымы ... ... ... ... ... ... ... сомасымен сияқты анықталады
Халықаралық салыстырулар үшiн жүк айналымының ... ... ... анықталатын және (ұлттық валютада қалай, сол сияқты ... ... 2000 ... ... ... ЎЖТ ЎЖТ бiрлiкке жүк ... ... үмiт арту ... ... жүк ... ... жалпы алғанда көлiктiң түрi жүк
айналымының еншiсi не бiр сияқты ... және ... ... ... ... жүк айналымының үлестiрiлуiн көрсеткiш ... және ... ... ... бойынша оон Евростат/екмт/еэк сұрақтар тiзiмi жалпы
алғанда келтiрiлген халықаралық ұсыныстар ... ... ... дәл ... ... құрылымдық бөлiмшесiн и/или барлық заңды
тұлғаларды жыл ... ... ... аралық статистикалық бақылаулардың
мәлiметтерiнiң негiзiнде санақ бойынша ... ... ... ... сандар тәуелсiз.
3.8.3. Жол механикалық көлiк құралдарының бағының құрамы
қолданылатын отынның түрлерi бойынша бөлуде
Жол механикалық көлiк құралдарының бағының құрамы - ... ... ... ... ... ... тенденция және қызметшi
сипаттайтын көрсеткiш. Көрсеткiш қалай жол механикалық көлiк ... ... ... ... ... өзгеретiнiн, өз кезегiнде
түсiнуге көмектеседi, қоршаған ортаға көлiктiң әсерiнiң ... ... ... ... ... және ... құралдарының жеке дәрежелерiнiң
проценттi байланысында қолданылатын отынның түрiне байланысты өлшенедi.
Халықаралығы келiсiмдер
Денсаулықтың көлiкке, ... ... және ... ... ... программа халықаралық стандарттармен және қажеттi салық өндiрудi
жүйедегi өзгерiстерiнiң енгiзуiн ел Векцалардағы отынның ... ... ... талап етедi.
Көрсеткiштiң құрастыруы бойынша ұсыныс
Мәлiметтер жол механикалық көлiк құралдарының барлық бағы ... атап ... ... датаға ел тiркеулi барлық жол көлiк құралдары.
Мәлiметтер жол механикалық көлiк құралдарының әрбiр дәрежесi ... ... ... атап ... алыс жүрудiң автокөлiктерге,
автобустары, қалалық автобустар және троллейбустерге, сонымен бiрге ... ... ... Бұл ... ... көлiк
құралы қозғаушы қолданылатын энергияны түрлер ... ... ... түрлерге жанармай, дизель отыны, газдарды жатады
сұйылған мұнай газы және табиғи газ ), ... ... ... май ... тағы ... көздер, отынның басқа түрлерi бар Спирттары немесе
сутегiмен араластыр ). ... ... ... ... бойынша электр
және жанармай топтарға жалпы саннан проценттi ... ... ... ... ... бойынша оон Евростат/екмт/еэк сұрақтар тiзiмi жалпы
алғанда келтiрiлген ... ... ... құрастыруында
қолдану керек.
дәрежелер қозғаушы қолданылатын ... ... ... ... ... түрлерге жанармай, дизель отыны,
газдарды жатады Республикада ... ... ... ... бөлуде
жол механикалық көлiк құралдарының бағының ... ... ... ... Қазақстанның республикасының iшкi iстер министрлiктерiмен
қалыптасады.
3.8.4. ... ... жас ... жол ... ... механикалық көлiк құралдарының бағының орташа жас шамасы - оның
жас шамасы бақтың техникалық күйi көздiң нүктесiмен сипаттайтын көрсеткiш.
Көлiктiң ... ... ... ... ... кем ... құралдарының көлiк құралдарының бақтың құрамының
жақсартуы жаңа, экологиялауырақ болуы керек.
Бақтың ... жас ... жол ... ... ... және жол ... көлiк құралдарының жеке
дәрежелерiнiң проценттi ... ... жас ... байланысты
өлшенедi.
Денсаулықтың көлiкке, қоршаған ортаға және қорғауы бойынш__европа
аралық программа ... ... ... ... ... салық өндiрудi жүйе және әбден жетiлдiруiндегi өзгерiстерiнiң
пайдалану, енгiзудiң үлкен ... бар ... ... ... ... жүйелерiнiң ел Векцаларындағы енгiзуi талап етедi. Жаңа
автокөлiктер атмосфералық ауаға ластайтын ... ... ... ... еэк стандарттарға сәйкес келiп қойылады.
Көрсеткiштiң құрастыруы бойынша ұсыныс
Мәлiметтер жол механикалық көлiк құралдарының барлық бағы ... атап ... ... ... дата ... барлық жол көлiк құралдары.
Жол көлiк құралының жас шамасы - бұл ... ... ... оның бiрiншi
тiркеуiнен кейiн өткен уақыты.
Мәлiметтер жол механикалық көлiк ... бес ... ... ... керек, атап айтқанда алыс жүрудiң автокөлiктерге,
автобустары, ... ... және ... жүк таситын
автокөлiктер және жол сүйреушiлерiне Легковтың. Көлiк құралдарының ... бұл ... ... ... төмендегiше өндiрiп алуға жас
шамасына байланысты топтан ұсынылады : 2 ... ... жыл 2мен ... жыл 5пен 10 ... және 10 ... ... ... байланысты топтар мәлiмет бойыншалар көлiк құралдарының
әрбiр дәрежесi бойынша әрбiр дәреженiң көлiк құралдарының ... ... ... ... сонымен бiрге қалыптастыруға ұсынылады. Еншiнi
негiздi жылмен бақтың құрамының ... ... ... ... ... бойынша оон Евростат/екмт/еэк сұрақтар тiзiмi жалпы
алғанда ... ... ... ... ... ... ... отынның түрлерi бойынша бөлуде жол
механикалық көлiк құралдарының ... ... жас ... ... мәлiметтер
дәл қазiр Қазақстанның республикасының iшкi ... ... ... табиғи ортаның сапасының нашарлауына қатысты өзекті
мәселелердің бiр боп ... ... ... ... ... ... ... өндiрiсi дәл қазiргі кезде бүкiл әлемде өсуде ... ... ... ... мен ... ... жерлерде
залансыздандыру және сақтауың озуда. Қалдықтарының ары ... ... үшiн ... қоршаған орта үшiн қатерлі жағымсыз ... ... ... ... қысқарту, орналастыру, сақтау мен
жерлеу, қайта өңдеу және пайдалану бойынша сұрақтарға үлкен ықылас ... ... орта ... және ... ... ... және
жойылуы бөлiгiнде қорғау туралы хабарландыру мақсатында келесi негiзгi
көрсеткiштерді қарастыру және жариялау қажет:
- қалдықтардың ... ... ... ... трансшекаралық тасмалдауы;
- қалдықтарды қайта өңдеу және қайталама қолдану;
- қалдықтарды мүлде жою.
3.9.1. Қалдықтардың қалыптасуы
Табиғи ресурстарды рационалды және тиімді пайдалану ... ... ... ... ... ... – бұл материалдық және
энергетикалық ресурстардың едәуір ысырабы. Қалыптасқан қалдықтарды ... алып ... ... ... ... және ... ... және инфекциялық ағзалардың әсер етуіне ... ... ... қалыптасу көрсеткіші елдегі ... ... ... ... және ... қалыптасқан өндірістің және
тұтынудың құрылымын көрсетеді. Қалдықтардың ... ... ... секторларының өндірістің және тұтынудың ... ... ... ... көрсеткіші қызметін атқарады.
Халықаралық келісімдер
Жақтар Қауіпті қалдықтарды трансшекаралық тасымалдау және оларды жоюды
қадағалау туралы 1989 жылғы ... ... ... және ... (соның ішінде шаруашылық қалдықтар) ... ... ету үшін ... ... ... ... ... XXI ғасырға арналған жалпы мақсаттарға қатысты күн тәртібіндегі
20 тарауда «анағұрлым таза ... ... ... ... ... ... қалыптасуын болдырмау немесе минимумға жеткізу»
бойынша мәселесі ... ... ... ... елде ... қалдықтардың көлемін көрсетеді, сондай-ақ
ЖІӨ бірлігіне және экономикалық қызмет ... ... және ... ... ... және ... ... (қауіпті қалдықтар)
бойынша қалдықтардың жалпы көлемін көрсетеді. Тоннада өлшенеді.
Қалдықтардың қалыптасуының жалпы көлемінің ... ... ЖІӨ ... килограммен көрсетіледі, ал қатты шаруашылық
қалдықтардың қалыптасу ... ... жан ... ... ... м3 ... Осы ... қалыптасқан қатты шаруашылық қалдықтардың
бірлігінде көрсетілген (кг) өндірілетін өнімнің бірлігіне (тонна, кВт-сағат
және т.б.) көрсетілуі ... ... ... ... ... конвенциясы
қалдықтардың ұлттық заңнаманың ... ... ... ... ... заттарды немесе пәндерді білдіретін анықтаманы береді.
Негізінен қалдықтар деп өндіріс, қайта өңдеу немесе тұтыну ... одан әрі ... ... және ... ... жойылуға
жоспарланған немесе жойылуға міндетті алғашқы өнім (нарық үшін өндірілетін
өнімдер) болып табылатын материалдарды ... ... ... ... ... ... объектте қайта өңделетiн немесе
қайта қолданылатын қалдықтар, сонымен бiрге су ... ... және ... ... ... ... заттектер жатпайды.
Пайда болатын қалдықтар туралы мәлiметтерді МСОК пайдалана негiзгi
экономикалық қызмет түрлерi бойынша топтау керек. ... ... кен ... ... ... ... ... сонымен
бiрге энергетика және құрылыс секторларындағы пайда болатың қалдықтар
жатады. ... ... ... ... ... ... ... пайда болған тиiстi экономикалық қызмет түрлерi бойынша
жiктеледi.
Қатты тұрмыстық қалдықтар өзіне барлық жиналатын тұрмыстық қалдықтар,
сонымен бiрге ... ... ... ... ... ... қызмет
көрсетiлмейтiн аумақтардағы тұрмыстық қалдықтарының есептi саның қосады.
Әдеттегiдей, бұл ұғым үй ... ... ... ... ... ... шағын кәсiпорындарда, кеңсе ғимараттарында және мекемелердегi
(мектеп, аурухана, ... ... ... және ... ... бiрге көшелерде жиналған қалдықтарды және ... ... ... тұрмыстық қалдықтар туралы мәлiметтерді ... және ... ... ... және жоюына жауап ... ... ... ... ... ... ... бiрге олардың жинау немесе өртеуімен шұғылданатын кәсiпорындар
арасында өткiзiлетiн ... ... ... ... ... ... ... қатты тұрмыстық қалдықтарды м3 - ден тоннаға ... үшін ... ... ... ... ... болу ... көлемi өнеркәсiптiк қалдықтар, баска да
шаруашылық қызмет кезінде ... ... ... (мысалы, ауыл және орман
шаруашылықтарында) және қатты тұрмыстық қалдықтардың ... ... ... ... ... ... ... ішінен,
Базельдік конвенциясының 1-шi бабына және I-шi ... ... ... ... ... ... жыл ... жүзеге асырулуы ұсынылады.
Осы көрсеткiштi қалыптастыру кезінде ... ... ... ... СУООН/ЮНЕП қоршаған орта ... ... ... ... ... ... пайда болу көлемін
есептеу әдiстемелiгін пайдалануы ұсынылады.
Қазақстанда қазiргі кезде қатты тұрмыстық қалдықтарды жинау ... ... ... ... ... Статистика агенттiгімен
жұртшылық шаруашылықтарының коммуналдық қалдықтарын, ... ... ... ... ... жинау мен шығаруды жүзеге асыратын ... және ... ... ... жыл ... ... ... қалдықтарды жинау және шығару
туралы ... ... ...... жалпы мемлекеттік статистиқалық
байқаудын статистикалық нысаны бойынша жиналады. ... ... ... ... ... қалдықтарды іріктеуді және ... ... ... ... ... тұлғалар және олардың құрылымдық бөлімшелері
жыл сайынғы мерзімділікпен тапсырылатын ... ... және ... ... ... ... индексі – 2-қалдықтар) жалпы мемлекеттік
статистиқалық байқаудын статистикалық нысаны бойынша жиналады.
2. Қауіпі қалдықтардың трасншекаралық тасмалдауы
Қауiптi ... ... ... ... ... трансшекаралық орын ауыстыруың сипаттайтын қозғаушы күштердiң
көрсеткiшi болып табылады. Қауiптi қалдықтардың елден шығарылу ... ... ол бар ... ... азайтуын және олардың
елдiң iшiнде қайта өңдеу мен ... ... ... қалай
сезiнетiнiн көрсетедi.
Қауiптi қалдықтар деп улағыш, жарылғыш, тотығатың, коррозиалық,
өртенгіш, ушықтыратын әсер ... ... ... ... және ... ... танылады. Мұндай қалдықтардың
тексермелетiн тасымалдаулар және жерлеу, тұрғындардың ... ... ... ... ... су және топыраққа жағымсыз әсер ... ... ... ... өңдеу және қайталама қолдануы олардың
трансшекаралық тасымалдауындағы қажеттiк ... және ... және ... ... үшін қауыптардың алдың алады. ... ... ... трансшекаралық тасымалдауы экологиялық
қауіпсіз қолдану және қалдықтарды жою үшін қажет. ... ... ... трансшекаралық тасымалдауы оларды қайталама шикiзат немесе
энергия өндiру ретiнде қолдалану мақсаты ... ... ... ... экспорт және импорты туралы толық мәлiметтер олардың
қауiпсiз тасымалдауы және жоюың бақылауға ... ... ... мен (2-шi бап) ... ел ... импорттайтын қауiптi қалдықтардың жалпы көлемiн қамтыйды. Жылына тонна
мен өлшенедi.
Халықаралық келісімдер
Қауiптi қалдықтардың трансшекаралық ... ... ... (6-шы бап) ... ... ... және рұқсат беру арқылы
реттеледі. Өзінің екiншi мәжiлiсiнде Базельдік ... ... VII-шi ... ... ... (ЕД, ОЭСР ... VII-шi қосымшаға қосылмаған елдерге (II/12-шi қарар) қауiптi
қалдықтардың трансшекаралық тасымалдауына тыйым салды. Үшінші мәжiлiсiнде
Тараптары ... ... ... ... ... енгізді (III/1-
шi қарар). Базельдік конвенция халықаралық деңгейде келісілген ... ... ... ... және ... ... ... қалыптастыру бойынша ұсыныстар
Қауiптi қалдықтардың экспорт және импорт көлемі хабарлау және ары
қарай трансшекаралық ... ... алу ... ... Сонымен
бiрге трансшекаралық тасымалдауға жататын қалдықтардың саны, әрбiр түрiнiң
санаттыры және сипаты туралы ... ... II-шi ... ... ... ... «өзге де қалдықтар» тобына жататың) тiркелуi
керек.
Қалдықтарының трансшекаралық тасымалдауларына ұлттық деңгейде ескерту
және мониторинг процедураларының ... ... ... тұрақты бар
болуы қамтамасыз етiлу қажет.
Нақты қалдықтар қауiптi болып табылатының анықтау қиындығы қалдықтар
туралы ақпараты ... ... ... ... ... мәселелерің
туындатады. Базелдік конвенция шеңберiнде жасалған арнайы техникалық жұмыс
тобына Конвенцияға сәйкес қалдықтардың қай түрлерiң қауiптi ... ... ... ... ... Бұл ... тобы ... әрбір
жағдайларда еш ерекшеліксіздерсіз қауiптi қалдықтар ретiнде қаралуы қажет
және Конвенцияның колданылуына жатпайтың қалдықтардың басқа да ... VIII және IX ... ... ... бойынша
бөлшектедi.
Базельдік конвенциясының 5-шi ... ... ... ... ... ескертудi алу және мұндай ескертуге жауап
беруіне қамтамасыз етуіне жауапты құзырлы органдар ... ... ... ... да ... кез келген трансшекаралық тасымалдаулар, орын
алған апаттар, ... және ... ... ... ... ... болуы, жою әдiсі туралы ақпаратты алу және ұсынуына
Ерекшеленген ... ... ... ... бар. ... Тараптарының Конференциясының жетiншi мәжiлiсiнде қалдықтар
тiзiмдерi және тиiстi процедуралардың үйлесімдендіруі ... ... ... траншекаралық тасымалдаулар туралы ... ... ... органдары, сонымен бiрге мемлекеттiк және шекараға
шектес аймақтық табиғатты қорғау бойынша органдармен жүргізілуі тиіс.
3.9.3. Қалдықтарды ... ... және ... ... ... өңдеу және қайталама қолдану көрсеткiшi – барлық
қалдықтардың қандай үлесі немесе қалдықтардың ... ... ... ... ... ... үлгi көрсеткiші.
Қалдықтарды қайта өңдеу және қайталама қолдану – ресурстар орнықты
қолдануының ең маңызды компонентi. Бұл ... ... ... ... компонентi боп табылады. Халық саны өсуіне байланысты,
қалдықтарды орналастыру және жою үшін ... ... жер ... қалдықтарды оданда алыс қашықтықтарға ... дәл ... ... ... және қайталама қолдануының ынталандыру кезінде
қоқыс ... ... ... өзгерiссiз болып қалады, ал қатты
қалдықтармен жұмыс істеуге жұмсалған шығындар қысқарады. Қалдықтарды ... және ... ... ... ... ... мүлде
жоюының экологиялық зардаптарының азаюына әкеледі, ... ... ... және ... ... ... ... және
табиғи қорларды қорғауын қамтамасыз етедi. Бұдан басқа, қалдықтарды ... және ... ... ... бұл ... ... арқылы
табыстарың арттыруға мүмкiндiк бередi.
Қөрсеткішті қалыптастыру бойынша ... ... ... және қайталама қолдану қалдықтардың көлемiн
көрсетедi және оның экономикалық қызмет ... ... ... және
қатты тұрмыстық қалдықтар) және зиянды әсер бойынша ... ... елде ... ... қалдықтардың жалпы көлемiне пайыздық қатынасын
көрсетеді. Тонналарда өлшенедi.
Қалдықтарды қайта өңдеу және қайталама қолдану қалдықтардың бiр бөлiгi
қалдықтардың ... ... ... ... ... ... білдіреді. Отын ретiнде қайта қолдану (қуат ауы) мұнда жатпайды. Бұл
процесс өнiмнiң сол ... ... ... басқа мақсаттардағы өңдеуді
қосады. Кәсiпорындарда қалдықтардың пайда болу орынында ... ... және ... ... бұл ... ... Қайта өңделетiн
және қайталама қолданылатын қалдықтарды есепке алуы ... ... ... ... ... ... ... және қатты тұрмыстық
қалдықтар) дәл бағалауды талап етедi. ... ... ... ... қолдануының көрсеткiшi барлық қайта өңделетiн және қайталама
қолданатың қалдықтар немесе қайта ... және ... ... ... санаттың барлық пайда болған қалдықтар және нақты
санаттың пайда ... ... ... ... бөлу ... ... пайызбен бiлдiріледі. Бұдан басқа, қатты тұрмыстық қалдықтары үшiн
қайта ... және ... ... ... ... ... және қайталама қолданылатын компоненттерiнiң ... ... ... ... пластмасса, қағаз, шыны, кездеме немесе
органикалық материалдар.
Қазiргі кезде ... ... және ... ... көлемі туралы
деректер Қазақстанның Республикасы Статистика ... ... жəне ... түрі ... болып табылатын, заңды тұлғалар
жəне/ немесе олардың ... ... жыл ... ... «Кəсіпорынның өнім (тауар, қызмет) өндіру жəне ... ... ... ... – 1-п) ... нысан бойынша жалпы мемлекеттік
статистикалық бақылаумен қалыптастырылады.
 
3.9.4. Қалдықтарды мүлде жою
Қөрсеткіш ... ... ... және ... ... жүйесiнiң
тиiмдiлiгiнiң есепке алуын дәрежесін (елеу) өлшеуге мүмкіндік береді.
Елде қалдықтарды ... iске ... ... ... ... ... орта үшін түбегейлi ұзақ мерзiмдi зардабы бар. ... ... ... ... ... ... беру және оларды жою
программаларды жетiлдiру айтарлықтай ... ... ... ... ... ... және қоршаған ортаға ... ... ... ... және олар қалдықтардың пайда болуының
қысқарту және ... алу ... ... ... ... ... куәландырады. Жоюды талап ететiн қалдықтар көлемiң қысқартуы өз
кезегiнде, шикiзатқа сұранысты төмендетедi, ресурстар ... ... ... және ... ... ... қалдықтар үшiн, оларды өртеу
жиi таңдаулы нұсқа болып есептеледi, егер жағатын қондырғылар шығарындылар
стандарттары туралы ... ... ... және де егер қалдықтардың
өртеуiнен қуат ... ... бұл ... ... көлемiң азайтады.Өңдеу
және қайта қолдану ... ... ... ... ... ... ... тиiстi техникалық бақылау жүзеге ... ... ... ... көміледі.
Қалдықтарды рұқсат етілген полигондарда бақылау көмуі қолданыстағы
ұлттық заңнамаларға ... ... ... ... ... және
техникалық бақылаулардың жүйелер қолдануын талап етедi. Қалдықтардың
түпкілікті жою ... да ... ... тұрақты сақтауын жатқызуға
болады.
Көрсеткiш қалдықтарды ... ... ... ... ... өртеуi арқылы (қуат алусыз) түпкілікті жойылған қалдықтардың көлемiн
көрсетедi және оның ... ... ... ... (өнеркәсiптiк және
қатты тұрмыстық қалдықтар) және зиянды әсер бойынша ... ... елде ... болатың қалдықтардың жалпы көлемiне пайыздық қатынасын
көрсетеді. Тонналарда өлшенедi.
Қөрсеткішті қалыптастыру бойынша ұсыныстар
Әр түрлi амалдармен жойылатын қалдықтар ... өлшу үшін ... ... ... ... ... есепті болдырмау үшін
қалдықтар қозғалысының жүйесiндегi есеп қайда жүргізілетінің бiлу ... ... жою ... тексерулермен қалдықтарымен жұмыс істеу
қызметің іске асыратың барлық кәсiпорын мен ұйымдарды қамту қажет (мысалы,
қоқыс жағатын ... және ... ... етілген полигондары,
қалдықтарды жинау бойынша кәсiпорындар).
Дегенмен мәлiметтер жекеленген болуы ... және ... ... ... ... және ... көп уақыт алуы
мүмкін. Өртелетiн қалдықтар үлесің есептеу кезінде тек қана ... ... ... ... ... өртелетiн қалдықтар есепке ... Өз ... ... ... үй ... немесе өнеркәсiптiк
кәсiпорындарды есепке алу қажет ... ... ... ... ... ... етiлмегенген қоқыс тастайтын жерге
шығарылатын қалдықтарды есепке ... ... ... ... ... ... қалдықтарды жинау және
шығару туралы деректер Қазақстанның Республикасы Статистика агенттiгімен
жұртшылық шаруашылықтарының коммуналдық қалдықтарын, сондай-ақ ... ... ... ... жинау мен шығаруды жүзеге асыратын ... және ... ... ... жыл ... ... ... қалдықтарды жинау және шығару
туралы есеп» ... ...... жалпы мемлекеттік статистиқалық
байқаудын статистикалық нысаны бойынша жиналады. Қалдықтарды іріктеу және
сақтау туралы деректер қалдықтарды ... және ... ... ... ... ... ... және олардың құрылымдық бөлімшелері
жыл сайынғы мерзімділікпен тапсырылатын «Қалдықтарды іріктеу және сақтау
туралы туралы ... ... ...... жалпы мемлекеттік
статистиқалық байқаудын статистикалық нысаны ... ... ... ... ... ... шығындар
Қоршаған ортаны қорғау әртүрлі табиғаты қорғау ... ... ... ... ... – бұл ... табиғи ортаға теріс
антропогендік әсерді азайту және жоюына ... ... ... түрлері. Еуропалық табиғаты қорғау қызметтер жіктеуішіне ... ... ... ... ... ... негізгі түрлері бөлінеді:
- атмосфералық ауаны қорғау және ауарайының өзгеру мәселелері;
- ағынды суларды тазалау;
- қалдықтармен жұмыс істеу;
- топырақ, жер асты және жер үсті ... ... және ... шу және ... ... төмендету;
- биоәралуандық пен мекендеу ортасын сақтау;
- ғылыми-зертеу жұмыстар;
- табиғат қорғау қызметінің басқа бағыттары.
Табиғаты қорғау қызметтерді бағалау бойынша ОЭСР/Еуростат халықаралық
ұсыныстарына ... ... ... ... ... ... шығындар
жиынтық көлемін қалыптастырылуы келесі шығындар түрлерін жинақтаумен ... ... ... және ... ... ... қорғауға және
табиғат ресурстарын ұтымды пайдалану бойынша іс-шараларды іске
асыруға бағытталған негізгі капиталға ... ... ... ... ... ... ... күрделі жөндеуден
өткізуге жұмсалған шығындар;
- кәсіпорындар және мекемелердің қоршаған ортаны ... ... ... ... пайдалануға байланысты жұмсалған ағымды
шығындар;
- қоршаған ортаны қорғау сұрақтарымен айналасатың аппарат ұстау ... ... ... ... ... ... ... және ұтымды табиғат пайдалану саладағы
ғылыми зерттеулер мен зерттемелерге жұмсалған ... ... ... ... ... білім беруге жұмсалған шығындар;
Қоршаған ортаны қорғауға жұмсалған жиынтық шығындарды «Экономикалық
қызмет түрлерінің ... ... ... сәйкес экономикалық қызмет
түрлері бойынша топтастыру қажет.
Қоршаған ортаны қорғауға ... ... ... ... оны ... ... ... комерциялық
секторлар және табиғаты қорғау қызметтерінің мамандырылған жабдықтаушылар
бойынша топтастыру ұсынылады.
Мемлекеттік сектор республикалық және жергілікті ... ... ... ... қосады (негізінен ЭҚЖЖ-ың 84 кодына кіретін). Осы
сектордың әдеттегі қызмет түрлерінің санына реттеу, ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк бюджеттер немесе қорлардан,
және бұл қызметтердiң ... ... ... ... ... ... көрсетілетін басқа да кызметтер жатады.
Комерциялық сектор ЭҚЖЖ-ың 01-99 кодтарына кіретін, 84 ... ... ... ... ... соңдай-ақ мамандырылған
жабдықтаушылар қызметтерді (негізінен ЭҚЖЖ-ың 37, 38, 39 кодтары) қосады.
Табиғаты қорғау ... ... ... ... қызметтердің тұтынушыларымен қаржыландырылатын, ... ... ... жеке ... ... ... ... 37, 38, 39
кодтары тобына кіретін ... ... ... ... ... ... шығындар мың тенгемен
өлшенеді.
3.10.1. Қоршаған ортаны қорғауға және табиғат ресурстарын ұтымды
пайдалануға жұмсалған негізгі капиталға инвестициялар
Қоршаған ортаны қорғауға және ... ... ... пайдалануға
жұмсалған негізгі капиталға инвестициялар объектілердің жаңа ... ... және ... ... ... ... іске
асырылатын объекті жанартуына жұмсалған ... ... ... ... ... ... алып ... және мекеменің қосымша
капиталына жататын шығындарды қосады.
Негізгі капиталға табиғат қорғау инвестициялар туралы ақпарат көзі ... ... ... істейтіндердің санына байланыссыз барлық заңды ... ... ... ... ... «Инвестициалық қызмет туралы
есеп» (нысан индексі – ... ... ... ... ... ... бақылау табылады. Аталған ... ... ... ... жіктеуішіне (СЕРА, 2000) сәйкес ... ... ... ... мен ... ... ... қорғау
қызметімен байланысты, негізгі капиталына инвестициялар көрсетіледі.
3.10.2. Қоршаған ортаны қорғауға жұмсалған ағымды шығындар
Қоршаған ортаны қорғауға жұмсалған ағымды ... ... ... ... ... ... қызметімен байланысты, негізгі қорларды
күрделі жөндеуден өткізуге жұмсалған шығындарды, ... ... мен ... парктерді ұстауға жұмсалған шығындарды, жануарлар
дүниесін қорғау мен өсімін ... ... ... ... ... ... ... ғылыми зерттеу мен тәжірибе-конструкторлық
жұмыстарға жұмсалған шығындарды, ... ... ... саласындағы білім
беру мен ағартуға жұмсалған ... ... ... ... ... мен ... ... қамтамасыз етуді қоса
мемлекеттік басқаруға жұмсалған шығындарды ... ... ... ... ... ... ... ағымды шығындар көрсеткішін
қалыптастыру үшін республикадағы өткізілетін мемлекеттік және ... ... ... соңдай-ак әкімшілік есеп деректерін
қолдану қажет.
Көрсеткішті қалыптастыру ... ... ... ... бірі ... ... ... ластағыш заттар мен ... ... мен ... бар, ... ... ... ... құрылымдық бөлімшелері статистикалық органдарына жыл
сайынғы мерзімділікпен тапсыратын ... ... ... ... ... экологиялық төлемдер мен табиғи ресурстар үшін төлем
туралы есеп» (нысан индекі – 4-қо) ... ... ... ... ... ... табылады. Аталған нысанда еуропалық
табиғат қорғау қызметтер жіктеуішіне ... 2000) ... ... ... бөлісінде, кәсіпорындар мен мекемелердің қоршаған ортаны ... ... ... қорларды күрделі жөндеуден өткізуге
жұмсалған шығындар көрсетіледі.
Орман ресурстарын қорғауға жұмсалған ... ... ... және ... ... ... (02 ЭҚТЖС коды) «Орман өсіру және
ағаш дайындау» болып табылатын барлық заңды тұлғалар ... ... ... және ағаш кесу билеті бар болған ... ... жыл ... ... тапсырылатын «Сүрек дайындау және
орман өсіру мен орман шаруашылығы жұмыстарын ... ... ... (нысан
индексі – 1-орман) статистиқалық нысаны бойынша Статистика агенттігімен
жүргізілетін ... ... ... байқау деректерін қолдануы
ұсынылады.
Аталған нысанда орман орналастыруына жұмсалған шығындар, ... ... ... өртке қарсы орналастыру, орман өрттерінің алдын алу,
оларды дер кезіндегі ... және жою ... ... ... ... ... ... Республикасы Ауыл шаруашылығы
министірлігінің өрт өшіруге жұмсалған ... ... ... ... есеп» (нысан индексі – 1-өрт (орман)) нысаны бойынша ведомстволық
статистикалық байқау деректерін қосу қажет.
Жануарлар дүниесін ... мен ... ... ... ... ... ... жалпы жіктеуішінің 01.7 коды бойынша
қызметтің негізгі және ... ... «Осы ... ... көрсетуді
ұсынуды қоса алғандағы аңшылық пен аулау» болып табылатын заңды тұлғалар
және/немесе ... ... ... және бекітілген тәртіппен
тіркелген және аңшылық шаруашылығын жүргізу құқығына ие ... ... ... жыл ... ... ... пен аулау туралы»
(нысан индексі – 2-аңшылық) статистикалық нысаны бойынша ... ... ... ... ... ... негізінде қалыптастыру қажет. Аталған статистикалық нысанда
әртүрлі биотехникалық шараларға, жабайы аңдарды қорғауға және ... ... ... ... ... ... қорғау саласындағы білім беруге жұмсалған шығындарды 1
оқушының есептелген орташа бір жылғы оқыту құны туралы ... ... ... ... ... ... ... саны
туралы (Қазақстан Республикасы индустрия және ... ... ... және метрология комитетінің 20.03.2009г. № 131-од ... ... және ... оқу орнынан кейінгі білім мамандықтары
жіктеуішіне», сәйкес код ... ... оқу ... ... ... – 3-нк, жылдық) және «Техникалық және ... ... беру ... ... индексі – 2-нк, жылдық) және «Экология және ... ... ... ... ... ... саны туралы
(Қазақстан Республикасы индустрия және сауда ... ... ... ... комитетінің 03.06.2008г. № 273-од бұйрығымен бекітілген
«Жоғары және техникалық пен кәсiптік, ... оқу ... ... ... және ... ... сәйкес код 1514000), «Экология
және табиғат қорғау қызметі» (код 1509000), ... ... ... беру
туралы есеп» (нысан индексі – 1-нк, жылдық) нысандары бойынша жүргізілетін
жалпы мемлекеттік статистикалық ... ... ... ... арқылы
анықтауы қажет.
Табиғат қорғау қызметің мемлекеттік ... ... ... ... ... ... орта ... министірлігі және оның
аймақтық бөлiмшелерiнiң ұстауға арналған шығындар республикалық және
жергiлiктi ... ... ... ... ... мен
ведомстволардың: Қазақстан Республикасы ауыл шаруашылығы министірлігінің
(табиғат қорғау шараларға жұмсалған шығындар баптары ... ... ... ... және жер ... шараларына, мониторинке, аңшылық,
балық аулау және аква дақыл объекттеріне жататын), ... ... ... по ... ... ... және ... орта
мониторингің жүргізу, қоршаған ... ... ... ... бөлігінде), Қазақстан ... ... ... ... қадағалауға жұмсалған шығындар
баптары бойынша) және қоршаған ортаны қорғау және табиғат ресурстарын
ұтымды ... ... ... және ... ... тиісті жылы көзделуі мүмкін басқа да ... ... ... ... қорғауға бағытталған қаржыларды (ҒЗТКЖ-ға
және экологиялық білім ... ... ... қосу ... ... ... қорғау қызметіне қатысты бөлігінде, ғылыми
зерттеу мен тәжірибе-конструкторлық жұмыстарға жұмсалған шығындар, соңдай-
ақ мемлекеттік ... ... мен ... парктерді ұстауға жұмсалған
шығындар қадағаланбайды. Осы мәселе ... ... ... ... ... ... ... қарастыру қажет.
Халықаралық анықтамалық ақпарат
1. Руководящие принципы ... ... ... о ... ... с ... о ... загрязнении воздуха на
большие расстояния. Исследование проблем загрязнения воздуха ... ... ... Нью-Йорк и Женева, 2003 год.
(ECE/EB.AIR/80).
2. ... Emission ... ... ... EMEP/EEA Air ... Emission ... Guidebook - 2009 (EEA
Technical Report 9/2009), http://www.eea.europa.eu/publications/emep-
eea-emission-inventory-guidebook-2009.
4. Экологическое ... в ... ЕЭК ООН: ... ... ... Восточной Европы, Кавказа и Центральной Азии, 2003
(ECE/СЕP/105/Rev.1).
5. Air Quality ... for Europe ... of Air Quality ... Europe 1987). WHO Regional Office for Europe, ... ... 2000.
6. Human Exposure Assessment, Environmental Health Criteria Document ... of Chemical Safety. WHO, ... Montreal Protocol on ... That Deplete the Ozone Layer and ... Ozone ... UNEP, Handbook for the ... Treaties ... Protection of the Ozone Layer, 2000. (ISBN: 92- 807-1867-3).
9. Handbook on Data Reporting under the Montreal Protocol. UNEP and
Multilateral Fund for the ... of the Montreal ... Nations, 1999 (ISBN ... ... ВМО (1950г.).
11. Рамочная конвенция ООН об изменении ... ... ... ... МГЭИК «Последствия изменения климата для регионов:
оценка уязвимости. Резюме для лиц, определяющих политику» ... 92- ... UN ... ... on Climate Change (1992).
14. Kyoto Protocol to the UN ... ... on Climate ... Revised Guidelines and Principles for National Inventories on GHG
(1996).
16. IPCC good practice guidance and ... ... in national ... (IPCC, ... Good practice guidance for ... land-use change and ... ... IPCC Special Report, Emission Scenarios. Summary for decision-makers
(IPCC, 2000) (ISBN 92-9169-313-8).
19. The GHG ... UNEP ... for ... GHG ... ... and Non-commercial Organizations (UNEP, 2000).
20. Рассмотрение выполнения обязательств по ... и ... ... ... ... кадастры выбросов парниковых газов
Сторон, включенных в приложение I к Конвенции. Руководящие принципы
РКИКООН для представления и ... ... ... ... 2003 ... ... ПГ: ... принципы ЮНЕП для расчета выбросов
парниковых газов для ... и ... ... (ЮНЕП,
2000 год).
22. UNFCCC guidelines on reporting and review (document ... 2006 IPCC ... for National ... Gas ... Revised 1996 Intergovernmental Panel on] Climate Change (IPCC)
guidelines (IPCC 1997).
25. Конвенция по ... и ... ... ... ... озер (1992).
26. Raskin, P., Gleick, Р.Н., Kirshen, P., Pontius, R. G. Jr. ... K.. ... ... of the ... ... ... World. ... институт окружающей среды, 1997 год).
Документ, подготовленный для пятой сессии Комиссии ООН по ... (1997 ... ... ... ... Европы: Третья оценка. (ЕАОС, 2003).
28. Международная ... ... ... всех ... ... ... ... Объединенных Наций,
серия М № 4, третий пересмотренный вариант.
29. Протокол по ... воды и ... к ... по ... ... трансграничных водотоков и международных озер (1999).
30. Руководство ВОЗ по контролю качества питьевой воды, третье ... ... ... по ... ... показателей и наблюдению за ходом
работы водохозяйственных служб и служб по очистке ... ... 9-10 мая 2005 ... ... ... бюро ... GEMS/WATER Operational Guide. 3rd ed. (WHO, 1992)
33. EUROWATERNET. The Environment Agency's Monitoring and ... for Inland Water ... ... ... for
Implementation Technical Report No. 7. (Copenhagen, 1998).
34. Стандарт ИСО по качеству воды - определение БПК ... ... ... ISO 5815. ... Standard Methods for the ... of Water and ... 19th ... Public Human Health Association, 1992).
36. Конвенция ООН о биологическом разнообразии.
37. Руководство по ... ... ... CNPPA with the
assistance of WCMC. International Union for the ... of ... Natural ... (IUCN), Gland, ... Cambridge, UK, 1994.
261p. ISBN 2-8317-0201-1.
38. Parks for Life: Report of the Fourth World Congress on National ... ... Areas (IUCN, ... Benefits Beyond ... Proceedings of the Fifth IUCN World Parks
Congress (IUCN, 2005)
40. Оценка лесных ресурсов умеренной и ... зон за 2000 год, ... ... и ... ООН. Нью-Йорк и Женева, июль 1997
года.
41. Лесные ресурсы Европы, СНГ, ... ... ... ... и
Новой Зеландии (промышленно развитых стран в умеренной/бореальной
зоне). ... ЕЭК ... в ... ... ... ... 2000
года. Основное выступление. ООН. Нью-Йорк и Женева, 2000 год.
(ECE/TIM/SP/17)
42. Global Forest Resource ... Updated version, 2005. ... of national ... tables in the ... of ... Resource ... Program. Working paper No. 81. FAO. ... Группа КОЛЕМ по поддержанию связей, Вена. Справочная информация по
улучшенным общеевропейским показателям ... ... ... на ... ... 7-8 ... 2002 ... Вена,
Австрия.
44. Системы рационального лесопользования, применение ... для ... ... ... ... 2003) ... ... 2004 IUCN Red List of Threatened Species: A Global Species Assessment.
Edited by Jonathan E.M. Baillie, Craig ... and Simon ... ISBN: ... ... и ... Всемирной красной книги Международного союза
охраны природы (МСОП).
47. Global Biodiversity: Status of Earth's Living ... Compiled ... ... ... Centre in ... with The ... Museum, London, and in ... with IUCN, UNEP, WWF, and
WRI. Chapman & Hall, London, 1992 - ... World Atlas of ... ... ... ... ... Press, 2002. - 340p. ISBN: ... Европейский Красный список животных и растений, ... ... ... во всемирном масштабе, 1991 год (Е/ЕСЕ/1249 -
ECE/ENVWA/20).
50. Кодекс практических мер по ... ... под ... ... и растений и других видов, имеющих международную
значимость, 1992 год ... ... ... ... and Reporting on Soil Erosion. Technical report No. ... ... Down to the Earth: Soil ... and Sustainable Development in
Europe. A Challenge for the ... Century. ... ... No. 6. ... ... Towards a strategy for soil protection. (EC, 2002).
54. Assessment and ... on soil erosion. (EEA, ... ... ... for ... Vol. 3. Methods and Results.
(OECD, 2001).
56. Wascher, D.W. (ed.). Agri-Environmental Indicators for ... in Europe. ECNC ... Reports series. ... ... Nature Conservation, 2000).
57. Towards Sustainable Agriculture - A Pilot Set of Indicators. Research
Report. (MAFF, 2000).
58. United Nations, Energy ... - ... Units of Measure ... Factors. Series F, No. ... United Nations, Commission of the European Communities, International
Monetary Fund, OECD and World Bank. System of National Accounts ... 1993). Series F, No. 2, Rev. ... United Nations. Handbook of the ... ... Programme.
Studies in Methods, Series F, No. 62
61. ЕЭК ООН, Ежегодный ... ... и ... транспорта.
62. Организация Объединенных Наций, Глоссарий по статистике транспорта
(третье издание) (2003 год).
63. Directive 98/70/ЕС of the European ... and of the Council of ... 1998 relating to the quality of petrol and diesel fuels ... Council Directive 93/12/EC, as amended.
64. Directive 2003/17/EC of the European Parliament and of the Council of
8 May 2003 on the ... of the use of biofucls or other ... for ... Вопросник СУООН/ЮНЕП по статистике окружающей среды.
66. Базельская конвенция о контроле за трансграничной перевозкой опасных
отходов и их удалением.
67. ... ... ... ... ... ... (ЕАОС, 2003).
Қосымша
Қазақстан Республикасындағы экологиялық көрсеткіштер жүйесі
|№ ... ... ... ... ... |Ақпарат көзі ... |
| | | ... | ... |
| | | ... | | |
| | | ... | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... ауа ... ... ... ... ... |Ластаудың тұрақты көздері: |- ... ... |
| ... ... | ... ... ... ... ... ... |
| ... | ... ... ... ... (нысан индексі |жылжымалы); |
| | | | |– 2- тп ... ... ... ... |
| | | | ... ... ... ... |
| | | | ... ... |бойынша; |
| | | | ... ... |- ... |
| | | | | ... ... |
| | | | | ... |
| | | | | |- ... ... |
| | | ... |Ластаудың ... ... |
| | | ... ... деректер, есептер | |
| | | ... ... | | |
| | | ... | | ... ... елді мекендердегі|мкг ластайтын|Қазақстан |Ауа сынамаларын талдау, |- ... |
| ... ... ... /м3|Республикасы Қоршаған|есептер ... ... |
| ... ... ... ... | ... |
| | | ... | |- ... ... |
| | | ... РМҚ | | ... ... ... ... |тонна ОБЗ |Қазақстан ... ... |
| ... | ... ... ... А-С ... | | ... ... | |Е ... |
| | | ... | ... ... |
| | | | | ... ... |
|2 ... ... ... |Ауа ... ... (оС) ... ... ... бойынша |
| | ... ... ... ... жүйесі| |
| | | ... ... ... өлшемелер, | |
| | | ... ... | |
| | | ... РМҚ | | ... |Атмосфералық |миллиметрмен |Қазақстан ... ... ... |
| ... |(мм) ... |Республикасы Қоршаған|станциялардың бақылай жүйесі| |
| | |су ... ... ... ... ... | |
| | ... ... |есептер | |
| | | ... РМҚ | | ... ... газдардың |млн. тонна ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| | |ті ... ... | | |
| | | ... | | |
|3 |Су ... ... ... ... тұщы |млн. м3/жыл |Қазақстан ... ... су ... |
| |су ... | ... Ауыл ... ... ... ... |
| | | ... | ... |
| | | ... су | ... |
| | | ... ... | |- су ... |
| | | | | ... ... | | | | |- ... су |
| | | | | ... ... ... ... су алуы |млн. ... ... ... алу, қолдану және |- су ресурстар |
| | | ... Ауыл ... ... есеп» (нысан |түрлері бойынша |
| | | ... ... – 2-тп (су ... |
| | | ... су ... ... ... |
| | | ... ... ... ... ... ... бойынша |
| | | | ... | |
| | | | ... ... | ... |Жан ... шаққандағы |м3/жыл жан |Қазақстан ... ... ... ... ... |
| ... су тұтынуы |басына |Республикасы Ауыл ... су ... ... | |
| | | ... ... ... және | |
| | ... ... су ... Республикасы | |
| | |жан ... ... ... |Статистика агентігінің | |
| | | | ... ... саны ... | |
| | | | ... ... | ... |Су ... |млн. м3/жыл |Қазақстан ... алу, ... және ... ... |
| | | ... Ауыл |бұру туралы есеп» (нысан | |
| | | ... ... – 2-тп (су | |
| | | ... су |шаруашылығы), жылдық) | |
| | | ... ... ... ... ... |
| | | | ... | |
| | | | ... ... | ... |Тұщы суды қайталама және |млн. м3/жыл |Қазақстан ... алу, ... және ... бойынша |
| ... ... | ... Ауыл ... ... ... ... | |
| | | ... ... – 2-тп (су | |
| | | ... су |шаруашылығы), жылдық) | |
| | | ... ... ... ... ... |
| | | | ... | |
| | | | ... ... | ... ... су сапасы |% -бен, ... ... ... ... ... ... |
| | ... ауыз ... ... есеп | |
| | |су ... |Деңсаулық қорғау | | |
| | ... ... | | |
| | ... | | | |
| | ... су | | | |
| | ... | | | |
| | |сай ... | | |
| | ... | | | ... ... ... |мкг О2 ... ... су сынамаларың талдау, |бөлек су обектілір |
| ... (КБП) және | ... ... ... |
| ... ... ... аммоний |ортаны қорғау | | |
| ... ... ... ... | | |
| | ... |«Казгидромет» РМҚ | | ... ... ... биогендік |мкг литрге |Қазақстан ... су ... ... |- ... су |
| ... | ... ... ... бойынша; |
| | | ... ... | |- по ... |
| | | ... | | |
| | | ... РМҚ | | ... |Жағалау теңіз сулардағы |мкг литрге |Қазақстан ... су ... ... ... су |
| ... заттектер | ... ... ... ... |
| | | ... қорғау | |- ... ... |
| | | ... | | |
| | | ... РМҚ | | ... ... ... сулар |млн. м3/жыл |Қазақстан ... алу, ... және ... ... |
| | | ... Ауыл ... туралы есеп» (нысан | |
| | | ... ... – 2-тп (су | |
| | | ... су ... ... | |
| | | ... ... |статистикалық нысаны бойынша| |
| | | | ... | |
| | | | ... ... | |
|4 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... (ЕҚТА) | ... Ауыл | ... |
| | | ... | | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | | |
| | | ... ... | | ... ... және өзге де |га ... ... ... ... бойынша |
| ... ... | ... Ауыл | | |
| | | ... | | |
| | | ... ... | |
| | | ... аңшылық | | |
| | | ... ... | | ... ... кету ... бар ... |Қазақстан ... ... ... ... |
| ... және қорғалатын | |Республикасы Ауыл | ... |
| ... | ... | | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | | |
| | | ... ... | | ... |Бөлек түрлер санының |бірлік ... ... пен ... ... |- жануарлар түрлері|
| |өзгеру үрдісі және тарауы| ... ... ...... |бойынша; |
| | | ... ... ... ... ... ... ... |
| | | | ... ... ... | |
| | | | ... ... | |
| | | ... ... деректер | |
| | | ... Ауыл | | |
| | | ... | | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | | |
| | | ... ... | | |
|5 |Жер ... ... ... ... |га |Жер ... |Әкімшілік деректер |- жер ... |
| ... алуы | ... агенттігі | ... |
| | | | | |- ... ... ... ... ... |га |Жер ... |Әкімшілік деректер |- жер санаттары |
| ... ... | ... ... | ... |
| | | | | |- ... ... |
|6 ... ... ... ... және ... ... | ... шаруашылығы |- ... |
| ... ... ... ... ... ... туралы» |түрлері бойынша; |
| ... ... | ... ... |(нысан индексі – 29-аш, |- өңірлер бойынша |
| | ... | ... және ... ... | |
| | ... т/га | ... ... мен | |
| | | | ... | |
| | | | ... ауыл | |
| | | | ... ... | |
| | | | ... ... ... ... |
| | | | ... – А-005, ... | |
| | | | ... ... | |
| | | | ... жалпы мемлекеттік | |
| | | | ... ... | ... ... ... ... |Қазақстан ... ... ... ... |
| | | ... Ауыл | | |
| | | ... | | |
| | | ... | | |
|7 ... ... ... ... ... |м э. мың т. | | | ... |Энергия тұтынудың жалпы |м э. мың т. |Қазақстан ... ... |- ... түрлері |
| |көлемі | ... ... ...... |бойынша; |
| | | ... ... ... статистикалық нысаны|- экономикалық |
| | | | ... ... ... |қызмет түрлері |
| | | | ... ... ... |
| | | | | |- ... ... ... ... сыйымдылық |ЖІӨ бірлігіне|Қазақстан ... ... | |
| | |м э. мың т. ... ... ...... | |
| | | ... ... ... ... ... |
| | | | ... ... ... | |
| | | | ... ... | ... ... ... ... э. мың т. | | | |
| ... энергия | | | | |
| ... | | | | |
|8 ... ... ... ... |мың ... ... түрлері бойынша |- көлік ... |
| | ... ... ... жол ... қызмет |бойынша; |
| | | ... ... ... ... ... |- ... бойынша |
| | | | ... ... – 2-к (тж)), | |
| | | | ... ... ... | |
| | | | ... көлігінің қызмет | |
| | | | ... ... ... | |
| | | | ... индексі – 2-к (ішкі | |
| | | | |су)), ... ... | |
| | | | ... әуе көлігінің қызмет| |
| | | | ... ... ... | |
| | | | ... ... – 2-к | |
| | | | ... ... ... | |
| | | | ... теңіз көлігінің | |
| | | | ... ... ... | |
| | | | ... ... ... – 2-к | |
| | | | ... ... ... | |
| | | | ... өзге де ... | |
| | | | ... қызмет көрсетулері| |
| | | | ... ... ... ... | |
| | | | |– 2-к ... де ... | |
| | | | ... ... | |
| | | | ... жыл сайынғы жалпы | |
| | | | ... ... | |
| | | | ... | ... |Жүк ... |мың т-км ... ... ... ... |- ... түрлері |
| | | ... ... жол ... ... ... |
| | | ... ... |көрсетулері туралы есеп» |- өңірлер бойынша |
| | | | ... ... – 2-к (тж)), | |
| | | | ... ... ... | |
| | | | ... ... қызмет | |
| | | | ... ... ... | |
| | | | ... ... – 2-к ... | |
| | | | |су)), ... ... | |
| | | | ... әуе ... ... |
| | | | ... ... есеп» | |
| | | | ... ... – 2-к | |
| | | | ... ... ... | |
| | | | ... ... ... | |
| | | | ... көрсетулері туралы | |
| | | | ... ... ... – 2-к | |
| | | | ... ... ... | |
| | | | ... өзге де құрлықтағы | |
| | | | ... ... ... |
| | | | ... ... (нысан индексі | |
| | | | |– 2-к ... де ... | |
| | | | ... ... | |
| | | | ... жыл ... жалпы | |
| | | | ... ... | |
| | | | ... | ... |Жол ... ... ... |Қазақстан ... ... | |
| ... ... ... ... Ішкі | | |
| ... отын ... | ... ... | | |
| ... ... | | | | ... |Жол ... ... ... ... |Әкімшілік деректер | |
| ... ... ... ... |Республикасы Ішкі | | |
| ... ... ... ... | | |
| | |жол | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... ... | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
|9 ... ... ... ... ... |тонна |Қазақстан ... ... |- ... түрлері|
| | | ... ... және ... ... ... |
| | | ... агентігі |есеп» (нысан индексі – |- өңірлер бойынша |
| | | | ... ... | |
| | | | ... нысаны бойынша| |
| | | | ... ... | |
| | | | ... ... | ... |Қауіпті қалдықтардың |тонна/жыл | | | |
| ... ... | | | ... ... ... ... ... |Қазақстан |«Кəсіпорынның өнім ... |- ... ... ... ... ... | ... ... ... жəне ... ... |
| | | ... ... |туралы есебі» (нысан индексі|- өңірлер бойынша |
| | | | |– 1-ө, ... ... |
| | | | ... ... ... | |
| | | | ... ... | |
| | | | ... | ... ... ... жою |тонна ... | ... ... және |- ... ... | | ... |сақтау туралы туралы есеп» ... |
| | | ... ... ... ... – |- ... ... |
| | | | ... ... | |
| | | | ... нысан бойынша | |
| | | | ... ... | |
| | | | ... ... | ... ... ортаны қорғауға жұмсалған шығындар ... ... ... қорғауға |мың теңге |Қазақстан ... ... ... ... ... |
| ... ... ресурстарды | ... ... ... индексі – |түрлері бойынша; |
| ... ... | ... ... ... ... |- ... ... |
| ... ... | | ... ... бойынша | |
| | | | ... ... | |
| | | | ... ... | ... ... ... қорғауға |мың теңге |Қазақстан ... ... ... |- ... ... |
| |жұмсалған ағымды шығындар| ... ... ... ... ... |
| | | ... агентігі |экологиялық төлемдер мен |- ... ... |
| | | | ... ресурстар үшін төлем | |
| | | | ... ... ... ... | |
| | | | |– 4-қо), ... ... | |
| | | | ... ... ... мен ... | |
| | | | ... ... | |
| | | | ... ... ... ... | |
| | | | ... – 1-орман), «Аңшылық| |
| | | | |пен ... ... ... | |
| | | | ...... | |
| | | | ... оқу ... ... | |
| | | | ... ... – 3-нк), | |
| | | | ... және кәсіптік | |
| | | | ... беру ... ... | |
| | | | ... ... – 2-нк), | |
| | | | ... ... білім беру | |
| | | | ... ... ... ... | |
| | | | |– 1-нк) ... | |
| | | | ... бойынша жыл сайынғы| |
| | | | ... ... | |
| | | | ... ... | |
| | | ... |«Орман өрттері туралы есеп» |өңірлер бойынша |
| | | ... Ауыл ... ... – 1-өрт | |
| | | ... ... ... | |
| | | ... |статистикалық нысаны бойынша| |
| | | | ... ... | |
| | | | ... | |
| | | | ... ... | |
| | | ... ... |Әкімшілік деректер ... ... |
| | | ... ... | | |
| | | ... қорғау | | |
| | | ... ... | | |
| | | |да. | | |

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 92 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қорғалатын табиғи територияларды экотуризм дамыту ерекшеліктерін таңдау43 бет
Өнімдер өндірісі298 бет
1С бухгалтерия бағдарламасының қолданылуымен еңбек көрсеткіштерінің есебі62 бет
«Cүт сарысуы негізіндегі фитосироптың микробиологиялық көрсеткіштерін зерттеу»45 бет
«Жартаc» ЖШС-ндегі еңбек өнімділігі көрсеткіштерін талдау, оны арттыру мақсатында кәсіпорын тарапынан жасалатын шаралар жүйесіне баға беру, оның кемшіліктерін анықтау және оларды жетілдіру бойынша ұсыныстар ұсыну64 бет
«Таза Мұнай Ақтөбе» ЖШС-нің мысалында кәсіпорынның экономикалық тиімділік көрсеткіштерін талдау және бағалау27 бет
«Қаржылық жағдайы» категориясын талдау объектісі ретінде теориялық зерттеу; қаржылық жағдайын талдау көрсеткіштерін жетілдіру бойынша тәжірибелік ұсыныстар. «Kazakhstan Trading Company» ЖШС мысалында70 бет
Іле өзені – Қапшағай бекетіндегі су сапасының химиялық көрсеткіштерін анықтау21 бет
Аграрлық сектордағы пайдалылық көрсеткіштерін есептеудің теориялық негіздері41 бет
Адам денсаулығының көрсеткіштерін зерттеу9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь