Монғол дәуірі

1. Шыңғысханның соғыс жоспарлары;

2. Қазақстан мен Орта Азияға жорығы;

3. Шыңғысханның өлімі және Батый басшылығы;

4. Алтын Орда көтерілісі;
Татар-монғол тайпаларының саяси жағынан басын біріктіріп, монғол феодалдық мемлекетінің негізін салушы Темучин болды. Ол 1155 жылы ірі ноян Есугей баһадур отбасында туылған. Темучин ер жете келе қол астына монғолдың барлық тайпаларын біріктіреді. 1206 жылы көктемде Онан өзені жағасында Темучинді жақтаушы монғол ақсүйектерінің құрылтайы болып оны Шыңғысхан деген атпен монғолдардың әміршісі етіп жариялайды. Шыңғысхан әскери ұйымдастыру принципін мемлекеттік құрылыстың негізі етіп алады. Елдің бүкіл жері мен халқы он қанат (барунғар), сол қанат (жоңғар) және орталық (гол) атты үш әскери әкімшілік округке бөліп, әрбір округте он мың адамнан тұратын бірнеше түмгелер (түмендер) болды. Олар өз кезегінде «мыңдық», «ондықтан» тұрды.
1207–1208 жж. қысында Шыңғысханның үлкен баласы Жошы Енесей қырғыздарын және Сібірдің оңтүстігінндегі басқа да «орман халықтарын» бағындырды. 1208–1209 жж. Шыңғысхан әскерлері тұтқиялдын шабуыл жасап, танпұттық Си ся мемлекетін күйретті. Шыңғыстың қахарынан сескенген қазіргі Шығыс Түркістін аймағындағы ұйғырлар монғолдарға өз еркімен берілді. 1211 ж. Шыңғысхан қолы Солтүстік Қытайға бет алды. 1215 ж. олар сол кезде Цзинь мемлекетінің астанасы болған Чжундуды (Пекинді) бағындырды.
Қытайда монғолдар согыс ісінің сол замандағы жоғарғы техникасымен танысты. Қытайдан көптеген қару-жарақ, қамал бұзатын машиналарын, оны пайдалана білетін адамдарды алған Шыңғысхан жауынгерлік дайындығын күшейте берді.
Сөйтеп, ол Шығыс Европа мен Алдыңғы Азияға жол ашатын Орта Азия мен Қазақстанды жаулап алуға дайындалды. Бұл үшін ол мұсылман көпестерінен, босқындардан мәлімет жинады.
        
        Қазақстан Республикасы Бiлiм және Ғылым Министрлiгi Атырау Мұнай және Газ
Институты
«Әлеуметтiк-гуманитарлық пәндер»
кафедрасы
Тақырыбы: ... ... ... В.Н.
Тексерген: оқытушы Шаданова А.
Атырау 2005 жыл
Жоспар:
1. Шыңғысханның соғыс жоспарлары;
2. Қазақстан мен Орта ... ... ... өлімі және Батый басшылығы;
4. Алтын Орда көтерілісі;
Шыңғысханның соғыс жоспарлары.
Татар-монғол тайпаларының саяси жағынан ... ... ... ... ... ... ... болды. Ол 1155 жылы ірі ноян
Есугей баһадур отбасында туылған. Темучин ер жете келе қол астына ... ... ... 1206 жылы ... Онан ... ... жақтаушы монғол ақсүйектерінің құрылтайы болып оны Шыңғысхан
деген атпен монғолдардың ... етіп ... ... ... ... ... ... негізі етіп алады. Елдің бүкіл
жері мен халқы он қанат (барунғар), сол қанат (жоңғар) және ... ... үш ... ... ... бөліп, әрбір округте он мың адамнан
тұратын бірнеше түмгелер ... ... Олар өз ... «мыңдық»,
«ондықтан» тұрды.
1207–1208 жж. қысында Шыңғысханның ... ... Жошы ... және ... ... ... да ... халықтарын»
бағындырды. 1208–1209 жж. Шыңғысхан әскерлері тұтқиялдын шабуыл жасап,
танпұттық Си ся мемлекетін ... ... ... сескенген қазіргі
Шығыс Түркістін аймағындағы ұйғырлар монғолдарға өз еркімен берілді. 1211
ж. Шыңғысхан қолы Солтүстік Қытайға бет ... 1215 ж. олар сол ... ... ... ... Чжундуды (Пекинді) бағындырды.
Қытайда монғолдар согыс ісінің сол замандағы жоғарғы техникасымен
танысты. Қытайдан көптеген ... ... ... машиналарын, оны
пайдалана білетін адамдарды алған Шыңғысхан жауынгерлік дайындығын күшейте
берді.
Сөйтеп, ол Шығыс Европа мен ... ... жол ... Орта Азия ... ... ... ... Бұл үшін ол мұсылман көпестерінен,
босқындардан мәлімет жинады.
Қазақстан мен Орта ... ... ... мен Орта ... жорықты Жетісу арқылы жүргізбекші
болды. өз басының жауы болған найманның ханы Күшлік ханды ... ... бар ... ... ... үшін оған Жебе ноян бастапан ... ... ... ... ... ... Оны бағындырғаннан
кейін Шыңғысханның Мәуереннахрға, сол ... Орта ... ... ... ... қарсы жол ашылды. 150 мың ... қол Орта ... ... ... ... таяп келгенде монғолдардың басшысы
Шағатай мен Үгедей бастапан бірнеше түменді қаланы қоршау үшін ... Жошы ... ... тағы бір ... Сыр ... ... ... шоғырға Сырдарияның жоғарғы ағысы бойындағы қалаларды
бағындыру міндетін ... ... ұлы ... ... ... ... ... шахы Мұхаммед монғолдарға қарсы тұруға дайын емес еді. Ол
әскери ... әр ... ... ... ... Мұның өзі Шыңғысханға
қалаларда тұрған шағын ... онай ... ... мүмкіндік берді.
1219 ж. күзінде Шыңғысхан зор армияны Жетісу арқылы Мәуереннахрға
аттандырды. Онтүстік Қазақстан халқы ... ... ... Мыс. ... ай бойы (1219 ж. қыркүйек – 1220 ж. ақпаны) қарсыласты. Алайда әскер
басыларының бірі ... түн ... ... ашып ... ... өтіп
кетті. әскер осы қақпа арқылы қалаға кіріп, оны талқандады. ... ... ... еткен Шағатай мен Үгедей бастапан әскер Шыңғысханға
қосылды. Бұл кезде Шыңғысхан Бұхара мен Самарқанд арасындағы ... ... ... да, ... та ... қорғанды. 1220 ж. 4 көкекте монғолдар
Жентті алды. Сыр бойындағы қалаларды жеңгеннен кейін ... ... ... ... ... Халық ерлікпен қорғанды. Бұхара, Самарқанд, Үргенш
үлкен қарсылықпен алынды. 1219 – 1221 жж. ... ... Орта ... 1221 ж. ... ... ... ... Ауғанстан және
Солтүстік Үндістан мемлекеттерінің жеріне ауысты.
Монғол әскерілерінің басшылары Жебе мен Субедей ... ... ... жасақ Солтүстік Иранды басып алды. 1222 жылы Кавказға ... ... ... ... ... ... ... жеңді.
Олар орыс жерінің онтүстік аймағын ойрандап, Дешты Қыпшақ ... ... ... 1224 жылы ... ... ордасына қайтып оралды.
Сонымен, 1219 – 1224 жж. ... ... ... мен ... ... ... қол астына кірді. Шыңғыс жаулап алынған жерлерді
балаларына бөліп берді. Шыңғысхан ... Орал ... ... онан
батысқа қарай «монғол атының тұяғы тиетін жер», онтүстікке қарай Каспий мен
Арал теңізіне ... ... ... ұлы ... ... ... Орта Азиядағы
иеліктерінен Жошы ұлысына – Амудың төменгі жағындағы аудандар (солтүстік
хорезм) мен Сырдария кірді. Жошының ордасы ... ... ... ... баласы Шағатайдың үлесіне Мәуереннахр, Жетісу
мен Қашғар кірді. Оның ордасы Іле алқабында болды.
Үшінші ... ... ... ... мен Тарбағатай жері қарады. Оның
ордасы қазіргі Шәуешек қаласы маңы.
Кіші ұлы Төлей, Шыңғысхан жұрты Монғолияны ... ... жері ... үш ... ... ... ... - Жошы ұлысының, Оңтүстікжәне оңтүстік- шығыс Қазақстан-Шағатай
ұлысының, Жетісудің солтүстік-шығыс бөлігі Үгедей ... ... ... ... және ... ... ж. Шынғысхан өлді. Ол өлгеннен кейін 1235 жылы ... ... ... ... ... ... ... жаңа жорық
жасауға шешім қабылдады.Оны Жошыныңұлы Батый (Бату) басқаратын болды. ... ... ... өкілдерінен құралды. Басқару қызметтерін монғол
феодалдары иеленді. ... ... 1236 жылы ... ... ... 1237 – 1240 жж. орыс ... келді. Рязань,
Мәскеу, Владимир түбінде күшті шайқастар болды.
1239 ж. басында моғолдар Еділ ... ту ... орыс ... ... ... 1240 ж. ... Киев алынды. Монғолдар Польша,
Венгрия, Чехияны талады. Енді ... жері ... ... ... ... ... Кавказға дейн жетті. Батый иеліктері кұрамына
оңтүстік- шығыста Солтүстік хорезм мен Сырдың төмен жағындағы жерлер енді.
Орыс кінәздықтары да ... ... ... ... аса зор ... ... Көк Орда, орыс жылнамаларында Алтын Орда деп
атанды.Алғашында Алтын Орда ... ... оның бір ... ... еді, ал 18ғ. ... кейн ол дербес ел болып бөлінді. ... ... ... ... ... жоқу ... ... Еділ
бұлғарлары, қала қыпшақтары, орыстар, армяндар, ежелгі ... ... Ал ... ... қыпшақ, найман, қоңырат, т.б.
мекендеді. Дешті Қыпшақ пен Еділ бойына қоныс аударған моголдар ... ... ... ... Орданың орталық аймағы - Еділ бойы (қазіргі
Саратовтан Астраханьға дейін) астанасы Берке сарайы немесе Сарай-әл-Жәдид),
негізгі әскери күші ... ... Орда өзін ... ... 1241-
1256; Берке 1257-1266; Мөңке-Темір 1266-1280; Төде-Мөңке 1280-1287; Төле-
Бұқа 1287-1291; Тоқа-1291-1321; ... ... ... ... жж.
күшейе түсті. Егер Жошы мен Батый Моголиядағы ұлы ханға бағынышты болса,
Беркеден бастап Алтын Орда ... ... ... деп ... ... ... Кіші Азиямен, Үндістанмен, қытаймен сауда ... діні ... хан ... ... дінге айналды. Мемлекет құрылысы әскери
негізде болды, шет аймақтарда әскери ... ... ... ... ... сол ... ... оларды ханзада – оғландар, түмен басы, мың басы,
жүз басы, он басы ... Қала мен ... ... ұстау үшін
даруғабектер, басқақтар тағайындалды.
Алтын Орда көтерілісі.
Алтын Орда ішінде азаттық күрестер де, ... ... ... ... 1238 ж. ... қоленерші Махмуд Тараби бастапан көтеріліс болды.
10 мың монғол жауынгері өлтірілді. Бірақ осы ұрыста Махмуд Тараби де ... ... ... ... ... 1240 – 1241 жж., 1270 жылы ... көтерілді. Бұл Алтын Орданы әлсіретті. 1250 ж. ... ... ... ... ... болған көтерілістен Алтын Орда іргесі
шайқалды.
1377 ж. ... ұлы ... ... мен ... ... ... ... жасады. Рязань кнәздығына шабуыл жасаған татарларды
1378 ж. орыстар Вожа ... ... ... оң саласы) талқандады.
1380 ж. Алтын Орда ханы Мамай үлкен әскер ... ... ... ... Орыс ... ... күштері Непрядва (Донның оң
сапасы) өзені жағасында. Куликово даласы деп ... ... 1380 ж. ... ... ... тас- тапқанын шығарды. Бұл Алтын Орданың қалауын
тездетті.
Оның үстіне 14 ң. Соңында; яғни 1391 және 1395 ... ... ... бас ... екі рет ... берді. Осыдан кейін ел ыдырай бсатады.
15 ғ. басында Тоқтамас ханмен ... ... ... таласы Алтын Орданы өзара
қажытты. 15ғ. 1 жартысында онан бұлғарлар; Қазан мен Қырым бөлініп ... жылы орыс ... ... ... тәуелсіздік алды. Сол шамада
Қазан, Қырым, Астрахан (Ноғай), Қазақ, Сібір хандықтары құрылды.
Монғол шапқыншылығы кезінде монғолдардың жаңа ... ... да ... ... ... ... олар келді. Біраз
уақыттан кейін монғолдар түркі тілдес ... ... ... Монғолдар
жаулап алған 3елдерін уәкілдер-даруғашылар, мен тамғашылар арқылы басқарды.
Монғол шонжарлары жергілікті тілде сөйлей бастады. Ежелгі ... ... ... ұрпағы «алтын ру» өкілі ғана хан бола ... еді. ... ... сұлтандар Алтын Орда құлап, жаңа мемлекеттер құрылғаннын
кейін де халыққа билік жүргізу құқын ... ... ... ... ... құқық нормаларын «Ясысын»
енгізді. Ол бойынша жергілікті халық соғысқа қатысу үшін әрбір 10 ... ... ... тиіс еді. ... малшылар копчур деп аталатын салық
алынды. әрбір 10 ... ... ... ... ... бір ... өнімі,
кейбір жерлерде харадж (жер салығы) алынды.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Моңғол дәуірі тұсындағы Қазақстан10 бет
Моңғол шапқыншылығы дәуірінде Қазақстанда мемлекет пен құқық22 бет
Қазақстан монғол-татар шапқыншылығы дәуірінде19 бет
Қазақстан моңғол дәуірінде13 бет
«Қазақстан тарихынан» мемлекеттік емтихан сұрақтары3 бет
Алтай3 бет
Ақсақ Темір 8 бет
Ежелгі заманғы Қазақстан414 бет
Ерте орта ғасырлардағы түркілер құрған мемлекеттер62 бет
Жәңгір Хан өмірбаяны5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь