Әлеуметтану ғылымының негізгі тарихи даму кезеңдері.

Әлеуметтану ХІХ ғасырдың 30-40 жылдары өз алдына дербес ғылым болып қалыптасты.Оның негізін салушы Огюст Конт (1798-1857ж.ж) болды. Оның әлеуметтану тұжырымдамасының негізінде қоғам дамуының сатыларға жіктелуі туралы идея жатыр.
Жалпы, О.Конттың тұжырымдамасы бойынша, әрбір қоғамды ақыл-сана, жалпы идея басқарады деген идеалистік ой жатыр.Сондықтан О.Конт жалпы қоғамның дамуын адамдардың интеллектуалды ақыл-ойының, санасының бір ізгілікпен дәйекті дамуының 3 кезеңі, яғни теологиялық, метафизикалық және позитивистік сатыларын тұжырымдау арқылы түсіндіреді.
Бірінші, яғни теологиялық сатыда адам қандайда бір құбылыс, процесс, зат болмасын, оларды діни тұрғыдан түсіндіруге тырысты, оларға табиғат пен өмірге байланысты жоқ ғажайып, абстрактілі ұғымдарды қолданды.
Екінші, яғни метафизикалық сатыда адам табиғаттан, өмірден тыс абстрактілі ұғымдардан бас тартты,ендігі жерде құбылыстарды, процесс, олардың мәні мен себебін философиялық абстракциялы ұғымдардың негізінде түсіндіруге тырысты.Бұл кезеңнің басты қызметі – ол қандай да бір затты, құбылысты, процесті алмайық, оларды сын тұрғысынан өткізіп қарауды қажет етеді. Сөйтіп екінші кезең адамның интелектуалды дамуының ғылыми түрін, яғни позитивизмді дайындайды.
Ал, үшінші, яғни позитивистік кезеңде адам құбылыс, процестердің, заттардың абстрактылы мәндері мен мазмұндарынан, себептерінен бас тартады.Ол тек қана құбылыстарды бақылап, олардың арсындағы тұрақты байланыс пен қатынастарды белгілеп отырады.
О.Конттың пікірінше, ғылым позитивтік сипатта болуы керек, ол үшін нақты фактілерді оқып, үйрену керек.Нақтылы фактілер – бұл әлеуметтік құбылыстар мен процестер.
Ғылымдардың дамуы, бір кезеңнен екінші кезеңге өтуі ретпен болады, бірақ, ол бір уақытта болмайды.Бұл арада басшылыққа алатын бір
        
        Әлеуметтану  ХІХ ғасырдың  30-40 жылдары  өз  алдына  дербес  ғылым  болып
қалыптасты.Оның негізін салушы ... Конт ... ... ... тұжырымдамасының негізінде қоғам дамуының сатыларға
жіктелуі туралы идея ... ... ... ... ... ... ... идея басқарады ... ... ой ... ... қоғамның дамуын адамдардың интеллектуалды ... ... ... ... ... 3 ... яғни теологиялық,
метафизикалық және позитивистік сатыларын ... ... яғни ... ... адам ... бір құбылыс,
процесс, зат болмасын, оларды діни ... ... ... ... пен өмірге байланысты жоқ ... ... ... яғни ... ... адам ... өмірден тыс
абстрактілі ұғымдардан бас ... ... ... ... мәні мен ... ... абстракциялы ұғымдардың
негізінде түсіндіруге ... ... ... ... – ол ... бір ... құбылысты, процесті алмайық, оларды сын ... ... ... ... ... ... кезең ... ... ... түрін, яғни позитивизмді дайындайды.
Ал, үшінші, яғни позитивистік кезеңде адам ... ... ... мәндері мен мазмұндарынан, себептерінен ... тек қана ... ... олардың арсындағы тұрақты
байланыс пен қатынастарды белгілеп отырады.
О.Конттың ... ... ... ... ... ... ... нақты фактілерді оқып, үйрену керек.Нақтылы ...... ... мен ... ... бір кезеңнен екінші кезеңге өтуі ретпен
болады, ... ол бір ... ... ... ... ... қағида – ғылымға қарапайымнан күрделіге, төменнен жоғарыға қарай
даму ... ... ... ... одан ... ... жеңілірек, тезірек болды.Осыған орай позитивтік әдіс алғаш ... ... ... ... биология ғылымдарында
қолданған.Ал, әлеуметтану жағымды,оң білімнің ең жоғары ... ... ... ... ... ... » ... әдіс теориялық ... ... ... ... т.б. арқылы ... ... ... ... ... ... екінші бір үлкен себеп ... ... ... өзі ... ... ... және оны ... туралы
заң болды. Бұл фактілердің адамзат ... ... ... ... ... бір ... ... негізінде қоғамда әлеуметтік
және маманданған топтар пайда ... ... ... ... ... ... біршама жақсара бастады. Екінші ... ... ... кері әсер ... ... ... байлықтың бір
қолға, немесе ... ... ... ... әкелді, сөйтіп
қанаушылыққа жол берді. Әлеуметтік ... бір ... ... ... орай ... ... корпоративтік бірлестіктері,
одақтары шықты, олардың ішінде корпоративтік эгоисттік мораль ... ... ... осы ... ... ... тек ... ғылымы реттеп отырады.
О.Конттың әлеуметтану тұжырымдамалары әлеуметтік статика ... ... ... ... тұрады. Әлеуметтік статика
қоғамдық өмір сүру ... ... мен даму ... ... ... ... әлеуметтік институттардың негізгі түрлерін, яғни
отбасын, мемлекетті, дінді алып ... ... ... ... және адамдардың арасындағы ынтымақтастықты нығайтудағы
ролін ... ... ... ... ... ... теорияны
әлеуметтік динамикада одан әрі ... ... ... ... ... ... рухани бастама адамзаттың ақыл
ойының ... ... ... ... зерттеуде әлеуметтік фактілерді
бақылау әдісіне ... мән ... ... ... ... ... Ал бақылаушы өзіне тәуелсіз тұрған әлеуметтік
фактілерімен ... ... ... ... ... ... әдісі-ол эксперимент. О.Конттың пікірінше, эксперимент бұл
белгілі бір ... ... ... ... ... ... дамуын бақылау; О.Конт бойынша, әлеуметтанудың
үшінші негізгі әдісі-салыстыру. Бұл әдіс ... ... ... бір-
бірімен салыстыруда қолданады.
О.Конттың ой-пікірлерін, идеясын одан әрі ... ... ... ... (1820-1903) болды. Оның ... ... екі ... ... Бұл екі ... ... ... түрлердің пайда болу ... ... ... ... ... организм ретінде қарау;
2) әлеуметтік эволюция ... тірі ... ... ... ... басқару
мекемелерінің қызметімен теңестіреді. Ол қоғам мен ... ... ... ... ой-пікір қозғады. Мысалы, қоғамдағы ... ... ... ... ал ... ... ... оның тұтастығын құрайды, оған ... ... ... ... ... , игілігі үшін өмір сүреді.
Г.Спенсердің бұл ... ... бір жүйе деп ... ... жол ... ... қоғамды организммен теңестіруі
қоғамды іштей үш ... ... ... ... ... 1) ... 2)
материалдық игілікті өндіру ... ... 3) ... ... ... байланыс, қатынастарды анықтау, қоғамдағы
еңбектің бөлінуін ... ... және жеке ... ... ... ... ... әлеуметтік құрылымын талдай келе, ... алты ... атап ... Оларға туыстық білім,
саяси, шіркеу, ... және ... ... ... ... ... как ... изучения. СПБ, 1986; Основные
начала , СПБ, 1897; ... ... ... г.) әлеуметтік
институттардың эволюциясын зерттеген.
Спенсердің әлеуметтік ... Ол ... ... ... ... , ... негіздері»,
«Психологиялық негіздері» , «Әлеуметтану негіздері» ... ... ... ... аса ... жағы ... ... деп аталды. Бұл заң бойынша ... ... ... ... ... білу ... екендігін атап көрсетті.
Еркін және ішкі ... ... ... ... ... ... бірден-бір шартты мелекетік қызметіне қатаң
шек қою ... ... деп ... ... негізгі міндеті
деп ... ... ... ... және ... ... ... қамтамасыз ету. Ал ... ... ... түсінуі әлеуметтік дамуда ... ... ... ... ойын ... ... кедейлерге көмек немесе балаларға
тәрбие беру туралы қамқорлығынанда бас ... ... ... ... ... ... органдардың үш жүйесінің негізінде
баталып жүреді деді.
1)жүйе : сүйемелдеуші жүйе (материалдық ... ... ... ... жүйе-еңбек бөлінісінің ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
3)жүйе : реттеуші жүйе-бұл қоғамның құрамды ... ... ... мемлекет тарапынан оның дамуын реттеп отырады.
Спенсер ... ... ... яғни «органдардан» тұрады
дейді. Бұл бөлімдер немесе ... ... ... Мекемелердің
алты түрі бар: салт-дәсүр, саясат, мешіт, кәсіби-мамандық, ... үй іші ... ... ... салушылардың ірі өкілінің бірі,
әрі өте беделдісі – ... ... ... ж.). ... ол ... ... ... әдістемесіне көп
көңіл ... Ал бұл ... ... деп ... мәні мен ... ... Э.Дюркгеймнің
пікірінше, әлеуметтану әлеуметтік ... мәні бар, оған ғана ... ... сапаларын терең зерттеуі керек.
Әлеуметтік нақтылықтың негізгі ... ... ... ... ... Осы фактілер әлеуметтанудың
пәнін құрайды. Оның басты ... ... ... ... заңдылықтарды ашып, тұжырымдау. Э.Дюркгейм қоғамды ... ... ... оны ... сана мен ... ... ... салыстыра отырып түсіндірген.
Э.Дюркгеймнің әлеуметік теориясының өзегін әлеуметтік келісім,
ынтымақтастық ... ... Осы ... ... оның ... еңбегі- «Қоғамдық еңбектің бөлінуі» арналған . Бұл ... ... ... ... - ... ... ... табиғатын және осы ... ... ... деп ... ... ... негізі – ұжымдық сана. Яғни әр
қоғамда ... ... ... ... ... жиынтығы болады. Қоғам дамуының ХІХғ. Аяғы мен ... ... ... ... келе, Э.Дюркгейм ұжымдық санадағы
өзгерістерге тоқталған. Оның пікірінше ... ... ... ... ... ... ... етеді.
Қазіргі қоғамды өткен көне ... ... ... ... ... ... қоғамда адамдардың ... ... ... ... ... ... жағдайында
болады. Дюркгеймнің пікірінше, аномия қоғамның белгілі бір ... ... ... ... ... яғни ... ... қиынға соғуынан, қоғамдағы негізгі әлеуметтік
институттардың іс ... ... және ... өсуінен байқалмақ.
Э.Дюркгейм нақтылы әлеуметтік зерттеулер негізінде ... ... ... ... өзіне қол жұмсаудағы басты
себебін анықтауға тырысады. Оның ... ... ... қол ... қоршаған әлеуметтік ... ... ... ... айтсақ, оның тамыры ұжымдық байланыстардың деңгейі ... және ... ... ... ... ... ... тамаша қорытындыға келеді: қоғамның даму ... ... ... ... ... өз ... өзі ... төмен болады және керісіншеде де ... ... ... ... ... ... ... өлтірушіліктің түрліше
деңгейін ашып берді. Ол ... ... төрт ... анықтап
берді, олар: эгоисттік, альтуристтік, экономикалық және ... бұл ... ... ... ... және
девианттық мінез-құлық әлеуметтануының негізін салды.
Ежелгі ... ... ... ... ол ... ерекше
әлеуметтік тұжырымын да жасады. Ол дінді қоғамның өзі, ... ... , ... ... көзі деп есептеді. Осыған ... ... дін ... рөл атқарады. Қоғам дінсіз өмір
сүре алмайды. Дін қоғамдағы ең ... ... ... бейнелейді.
Маркс Вебер (1864-1920ж.ж) – батыстың ірі ... ... ... ... көп санасады.Оның
әлеуметтану теориясы позитивистік теорияға ... шығу ... ... ... ... ... ... іс-
әрекетін, қимылын «түсіну, ұғыну» теориясын қалыптастырады.
М.Вебердің пікірінше, әлеуметтану қоғамның ... ... ... ... ... ... ... іс-
әрекетінде, қызметінде оның ... ... т.б. әр ... ... ... басты міндеті – адамдардың іс-әрекетінің,
қимылының ... ... ... ... түсіну, ұғыну болып
табылады.
Вебер әлеуметтануының тағы бір ... ... ... ... тұжырымдамасы болып табылады.
Әлеуметтік танымдағы ортақ нәрсені логикалық бөлшектеумен ... ... ... түсе ... Вебер дәлме-дәл
ұғымдық пайымдау адамдардың ... ... ... ... ... ... ... қажетінше идеалді-типтік ... деп ... ... ... түр ... білдіретін
қарапайым ұғымдардан, ең алдымен өзінің құрылу ... ... олар ... бір ... мадақтап, сол арқылы ... мен ... ... ой ... ... ... бір жағынан шындықтың іс-жүзіндегі сан алуандығын
жеңілдетеді.Мұның ... – олар ... ... отырған шындықтың
сараптауға құнды болып ... ... ... ... ... байланысты, идеалды ойша бейнеге біріктіру ... ... ... тарихи деректерді қарастыру барысында
түрлі идеалды типтер ... ... ... ... ... ... оның ішкі ... ... ... тип ... ол ... эмпирикалық шындықты
бейнелеу емес, бұл зерттеуші ... ... ... ... ... Идеалды тип зерттеушінің нақты
материалды жүйелеп реттеудің ... ... ... ... ... құбылыстар мен ... ... ... ... ... «экономикалық адам», «дін», «христиандық», т.б.
М.Вебердің идеалдық типтерді осындай ұғымдар арқылы ... ... ... ... ... ... ... іс-
әрекеттің, қимылдың басқа ... ... ... тосу, күту, үміт
ету дейді.Мұнсыз қандай да болмасын, ... ... ... ... ... мақсатқа сәйкес келетін іс-
әрекет, ... ... ... тип ... саналады,ал, саналы емес іс-
әрекет, оның төмендеуі әр ... ... ... ... ... ... ... – тарихи процестің басты бағыты.
« ... ... және ... рухы » ... еңбегінде
М.Вебер діни-этикалық нұсқаулардың экономикалық іс-әрекетке ықпалын
түсіндіруге ... ... ... ... Ол ... ең ... мәртебесіне,қадіріне және жай-күйіне, жағдай-тұрмысына ... ... ... ... ... бейнелеп
көрсетті. Ол сонымен қатар Маркстің ... ... ... өткір сынға алды.
Оның пікірінше, еуропалық ... даму ... ... ... (әсіресе, экономикада, саясатта, ғылымда) ... ... ... дамуындағы ... ... ... оның ... этика и дух
капитализма» атты ... ... ... ... ... ... ... пайда болуына тек экономика
алғышарттары ... ... ... әлеуметтік, рухани, мәдени, ... ... ... ... ... ішінде
протестанттық діни ... ... ... ... ... ұқыптылықпен қарауды, ықыластылықты, т.б. құндылықтарды ... өзі ... ... ... ... ... ... алғышарттары да болды.
М.Вебер саяси әлеуметтануды дамытуға да ... үлес ... ... тұжырымдамасына сүйене отырып, ол ... ... ... ... ... ; ... ... үстем ету – яғни ... ... ... сенуге
негізделген. Дәстүрлік – дәстүр мен салтқа негізделген; ал, ... ... ... адамдардың, азаматтардың мүддесіне нұқсан
келтіріп, өз ... ... ... ... ... ... ... «бюрократизм» деген ... ұғым ...... ... ... ... ... істі
көпке созу.Екінші жағынан, мұның өзі бюрократтық кәсіби ... ... ... төмендігін, қызмет тәжірибесінің кемдігін
дәлелдейді.
Мұнда М.Вебер биліктің легитимдігі, яғни ... ... ... ... дегеніміз, халықтың үстем етіп отырған ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік биліктің иесін тура немесе жанама түрде белгілі
бір ... ... ... және оның ... ... ... ... қажет.Екіншіден, билік конституциялық қағидаларға
сәйкес ... ... ... сәйкес жоғарыда көрсетілгендей
М.Вебер легитимдіктің 3 түрін ... 1) ... ... ... ... ... құқық легитимдік.
М.Вебер әлеуметтік стратификация теориясының негізін салды.
Веберлік ... ... ... бойынша жалғыз ... ... ... оған саяси және ... ... ... сәйкес әлеуметтік стратификация теориясы ... ... ... деп тұжырымдайды.
| |
| |
| ... және ... ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... |
| |
| |
| |
| |
| ... Әлеуметтану ғылымының негізгі тарихи ... ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... |
| ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әлеуметтанудың тарихи қалыптасу кезеңдері14 бет
Әлеуметтану ғылымның негізгі тарихи даму кезеңдері8 бет
"Жас мәселесі және психикалық дамудың заңдылықтары."3 бет
"Мектепке дейінгі кезеңде тілді қатынас құралы ретінде пайдалана білуі. мектепке дейінгі кезеңдегі балалардың сенсорлық дамуы."6 бет
"Экологиялық нормалау түрлері."6 бет
"Қазақстандағы жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері"4 бет
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. 2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. 3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
1836 – 38 ж. Бөкей ордасындағы шаруалар көтерілісі18 бет
XVII ғасырдың I- жартысындағы еуропадағы халықаралық жағдай және отызжылдық соғыс46 бет
Ішкі істер органдары штабтарының жүйесі және құқықтық жағдайы71 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь