Міндеттемені бұзғандық үшін жауаптылық

Кіріспе:
Негізгі бөлім
$1Міндеттемені бұзғандық үшін жауаптылық ұғымы, ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

$2Міндеттемені бұзғандық үшін жауаптылықтың формалары 6

1. Шығынды өтеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 7
2. Шығынды толық өтеу принціпі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
3. Міндеттемені нақты орындау принціпі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 12

$3Міндеттемені бұзғандық үшін жауаптылықтың түрлері ... ... . 15

$4Міндеттемені бұзғандық үшін жауаптылық шарты ... ... ... ... ... ... ... 25
Азаматтық құқықтық жауапкершіліктің жүктелуінің жалпы.

Қолданылған әдебиеттер: Азаматтық құқық .
Міндеттемені бұзғандық үшін жауаптылық ұғымы
Міндеттемені бұзғандық үшін жауапкершілік, бір жағынан заңдық жауапкершіліктің түрі бола тұрып, тағы да, азаматтық – құқықтық жауапкершіліктің бір түріне жатады, ол субъективтік азаматтық құқық бұзушыға қосымша азаматтық – құқықтық міндеттерді немесе оған тиесілі азаматтық құқықтан айыру түрінде мемлекеттік мәжбүрлеумен қамтамасыз етілген қосымша мүліктік айыруды жүктеуге бағытталған, субъективтік азаматтық құқықтарды қорғаудың арнайы құқық қорғау шараларын қолдану деп анықталады.
Заңдық жауапкершіліктің түрі бола тұрып, міндеттемені бұзғандық үшін жауапкершілік, сөзсіз, қандай да бір теріс салдарларды құқық бұзушыға жүктеу болып табылады. Сонымен қатар, міндеттемені бұзғандық үшін жауапкершілік, азаматтық – құқықтық жауапкершіліктің бір түрі бола тұрып, құқық бұзушы үшін жұмыс жасау, қызмет көрсету, ақша сомасын төлеу жөніндегі қосымша міндеттемемен, не мүлікке қандай да бір құқықтан айыру түріндегі белгілі бір қосымша мүліктік айырумен сипатталады, ол тікелей қолайсыз мүліктік салдарларға алып келеді. Міндеттемені бұзғандық үшін жауаптылық, кез-келген азаматтық – құқықтық жауапкершілік сияқты, әрқашанда мемлекеттік мәжбүрлеумен қорқыту арқылы қамтамасыз етіледі. Сондықтан, міндеттемені бұзғандық үшін жауапкершілікті міндеттемелік азаматық құқықты бұзушыға қосымша азаматтық – құқықтық міндет жүктеу немесе оны, өзіне тиесілі азаматтық құқықтан айыру түрінде, мемлекеттік мәжбүрлеумен қамтамасыз етілген қосымша мүліктік айырулар жүктеу деп анықтауға болады.
        
        $ 1 Міндеттемені бұзғандық үшін жауаптылық
Міндеттемені бұзғандық үшін жауаптылық ұғымы
Міндеттемені бұзғандық үшін ... бір ... ... түрі бола ... тағы да, ...... бір түріне жатады, ол субъективтік азаматтық құқық
бұзушыға қосымша азаматтық – құқықтық ... ... оған ... ... ... ... мемлекеттік мәжбүрлеумен қамтамасыз
етілген қосымша мүліктік айыруды жүктеуге бағытталған, субъективтік
азаматтық құқықтарды қорғаудың ... ... ... шараларын қолдану
деп анықталады.
Заңдық жауапкершіліктің түрі бола тұрып, ... үшін ... ... ... да бір ... ... бұзушыға жүктеу болып табылады. Сонымен ... ... үшін ... азаматтық – құқықтық
жауапкершіліктің бір түрі бола тұрып, ... ... үшін ... жасау,
қызмет көрсету, ақша сомасын төлеу жөніндегі ... ... ... қандай да бір құқықтан айыру түріндегі белгілі ... ... ... ... ол ... ... мүліктік
салдарларға алып келеді. Міндеттемені ... үшін ... ... – құқықтық жауапкершілік сияқты, әрқашанда
мемлекеттік ... ... ... ... ... міндеттемені бұзғандық үшін жауапкершілікті міндеттемелік
азаматық құқықты бұзушыға қосымша азаматтық – құқықтық ... ... оны, ... ... ... құқықтан айыру түрінде,
мемлекеттік мәжбүрлеумен ... ... ... ... айырулар
жүктеу деп анықтауға болады.
3 бет
Жауапкершілік ... ... ... ... ... деп ... ... міндетіне жататын кез - келген
шартын, атап айтқанда, орындау уақытын, орынын, ... ... ... ... ... және тағы ... оның
бұзуын түсіну керек.
Көлемі, маңыздылық дәрежесі және ... ... ... міндеттемені бұзу, әдетте, 2 түрге бөлінеді: ... яғни ... ... ... ... ... яғни міндеттемені оның мазмұнында анықталған қандай да
бір жеке ... ... ... ... ... ... орындауы елеулі
жағдайларға жататын, не ондай орындау заңнама талаптарынан туындайтын
(императивтік талап) ... ... ... да ... ... ... ол да ... шараларын қолдануы
негіз болады.
Міндеттемені бұзғандық үшін жауапкершілік ... ... ... жауапкершілік пен негізгі міндеттемені ... ... да ... ... ... Жауапкершілікті
жүктеу субъективтік азаматтық құқықты бұзумен байланысты екендігіне
қарамастан азаматтық – ... ... ... ... ... ... болып көрінеді. Әңгіме ... ... ... болған жағдайды, оларға міндеттемелік
субъективтік азаматтық ... ... ... ... ... ... ... алғашқыдан
туындайтын қайтара міндеттемені жүктейді.
4бет
Өзінің заңдық мәні ... ... ... ... ... қатынастарының өзінше бір түрі болып табылады
және оның ... ... ... ... ... айырмашылығы осында.
Сондықтан міндеттемелік құқықты бұзғандық үшін ... ...... ... білдіреді, оның
ерекшелігі өзінің ... ... ... ... ... үшін жауапкершіліктен туындайтын
қосымша міндеттемені орындау ғана ... ... ... ... ... ... үшін жауапкершілікке белгілі ... ... ... ...... ... негізгі ережелер таралады, оларға – жауапкершіліктің болуы
мен негізгі ... ... - ақ ... ... қорғауда
қолданылатын белгілі бір санкциялар құрамы бойынша ... ... ... үшін ... және ... үшін ... шараларына жататын санкциялар туралы
мәселені ... ... ... үшін ... ... ... ... құқықтарды қорғау
тәсілдерінің бірі ғана екенін ескеру ... Бұл ... ... ... және ... ... де жүзеге
асырылуы мүмкін.
5бет
$2 Міндеттемені бұзғандық үшін жауаптылықтың формалары.
Міндеттемені бұзғандық үшін ... ... ... ... ... ... болатындықтан міндетеме бұзғандық
үшін азаматық-құқықтық жауаптылықтың формасы ретінде, ... ... ... бір ... шаралардың, міндеттемені бұзғандық үшін
санкцилардың көрініс табуы ... ... ... үшін ... - ... ... ... тән, онсыз
болуы мүмкін емес сипатқа олардың қосымша ... ... ... үшін ... - ... мынадай
формада болады:шығынды өтеу; ... ... ... ; ... - ... не кепілпұлдың қайтарылған сомасын басқа қосымша ... ... ... ... ... мәміле бойынша
алынғанның бәрін мемлекет пайдасына тәркілеу; кепілге ... ... ... қалу ... ... ... қалынған мүлікке меншік құқығын
жоғалту; моральдық залалдың орнын ... және т.б. ... ... ... ... бұл ... толық емес. Борышкердің немесе
үшінші жақтың құқық бұзуына негіз болған және құқық бұзушыға қосымша мүлік
айыруды ... ... ... қосымша міндеттеме міндеттемені
бұзғандық үшін азаматық-құқықтық жауаптылықтың формаларына жатады. Сонымен
қатар, шығынды өтеу мен тұрақсыздық айыбын ... ... ... жауаптылықтың бірден-бір формасы болмаса да, неғұрлым көп таралған
түрге жататындығын атай кетелік.
6 бет
1 ... ... ... ... ... болып табылады, ол кез-келген
субъективтік азаматтық құқықты қорғаудың қолданыла алмайды. Шығындар
ұғымы және азаматтық құқықты бұзудың барлық ... ... ... ... 4-тармағында көзделген. АК-ның 350-бабына
сәйкес, өз міндеттемесін орындамаған борышкер несие берушіге міндеттемені
бұзушылықтан болған шығындарды өтеуге ... яғни ... ... ... ... ... азаматық құқық бұзушылықта шығындарды өтеуге
жол берілген. Бұл ... ... ... ... міндеттемені бұзғандық үшін
шығындарды өтеуге қатысты шығындарды толық өтеудің ... ... ... ... ... бас ... ... Шығындарда толық
көлемде өндіртіп алу мүмкіндігін шектеу заң актілерінің нормаларында немесе
шартта көзделеді.
7 бет
2 Шығындарды толық өтеу принціпі
құқықтың бұзылуына байланысты ... ... ... ... залалдың да,
және жіберіп алынған пайданың да өтелуін ... ... ... өз құқығының бұзылуына байланысты жұмсаған
шығындардың жиынтығы (яғни бұзылған құқықты қалпына келтіру үшін есептелген
шығындар), оған ... не ... ... ... ... ... кіреді. Бұл ретте, нақты залалды өтегенде несие берушінің жұмсаған
шығындары да, ол жұмсауы тиіс шығындар деп ... ... ... бұзылмағанда ол дағдылы айналым жағдайында
алуы мүмкін табыстың ... ... ... алынған пайда деп түсініледі.
Қолдан жіберіліп алынған пайданың мөлшерін анықтағанда несие ... ... үшін ... ... да, сол ... алу ... жасалған
дайындық жұмыстары да ескеріледі. АК-ның несие берушінің кінәсі туралы (364-
бап) және несие берушінің мерзімді өткізіп алуы туралы (366-бап) ... ... ... ... ... ... ... несие
берушінің шығынның ұлғаюына әсер еткен кінәсінің де, несие берушінің
мерзімді өткізіп алуының да мән-жайы ескеріледі, ... ... оның ... шығындар да, несие берушіге жүктеледі. Бұл ретте
қолдан жіберіліп алынған пайданың мөлшері объективтік критийлер негізінде
және нақты ... ... ... ... ... анықталуға тиіс.
Несие берушінің абстрактылы ұсынған, барлық мән-жайлар ескерілген,
борышкердің жауапкершілігінң азаюына септігі тиетін нақты деректерге
негізделген есептері назарға ... ... ... ... бұзылғанда барлық уақытта бірдей шығын
бола бермейді, не шығын өзіне тек нақты залалдарды немесе, қолдан жіберіліп
алынған пайданы ғана қамтуы ... ... ... ... ... ... терминді де қолданылады, ол нақты құқық бұзудағы шығынды
көрсетеді. Тиісінше ... ... ... ... бір ... мән-жайларда
не тек нақты залал, не тек қолдан жіберіліп ... ... не ... жіберіліп алынған пайданың жиынтығы кіруі мүмкін. Бұл ретте кейбір
жағдайларда, мысалы, заң ... ... ... шектеулі жауапкершілік
көзделген болса, нақты шығындардың сомасы борышкерден өндіріп алуға болатын
шығындардың мөлшерінен асып түсуі мүмкін.
АК-ның 358-бабына сәйкес, міндеттемені бұзғандық үшін ... ... ... ... ... әдетте, заң актілерінің
міндеттемелердің кейбір түрлерін реттейтін не қызметің белгілі бір саласын
реттумен байланысты нормаларында көзделген. Міндеттемені бұзғандық үшін
жауапкершілікті ... ... ... ... және заң ... ... бір ережелер сақталғанда қол жеткізуге болады. Мысалы,
мұндай ережелер, қолдан жіберіліп алынған пайданы өндіруді шектейтін және
тек нақты залалды ... ... ... ... ... ... міндеттеме бұзылғанға дейінгі шығындарды өтеуден
босату жөнінде келісуіне жол ... ... ... ... ... азамат несие берушіге айналған міндеттеме бойынша
жауапкершілік туралы өзге келісімге жол ... ... ... егер бұл түр үшін немесе осы бұзушылық үшін жауакершіліктің
мөлшерін заңнама анықтаған болса.
9 бет
АК-ның 350-бабының 3-тармағына сәйкес, шығындардың мөлшерін
анықтағанда, егер ... ... ... ... ... ... есептеудің абстрактылық әдісін қолдануға болады. Шығындарды
есептеудің абстрактылық тәсілімін шығындарды есептегенде шарттық баға ... ... ... ... ... баға алынуы мүмкін. Бұл ретте
мынадай бағалар негізге алынады: не, жалпы ереже бойынша, шарттқа сәйкес
міндеттемені орындау кезінде ... ... ... не, ... еркімен орындағанда (мысалы, мерзімін өткізіп алғанда),
борышкер несие берушінің талаптарын орындаған кездегі баға; не, міндеттеме
сот арқылы мәжбүрлеп орындалғанда, ... ... ... ... ... ... төлем жасалған күнгі баға.
Жауапкершілік шекарасының таралған тағы бір түрі-тұрақсыздық айыбы,
оны құқықтық реттеу АК-ның 293-298-баптарында көзделген .
Шығындар мен ... ... ... ... ... ... 351-бапта көзделген. Жалпы ереже бойынша, егер міндеттемені
орындамағандық үшін тұрақсыздық айыбы көзделсе, онда шығынның тұрақсыздық
айыбы жаппаған бөлігі өтеледі.Сонымен қатар заңнамада ... ... ... ... ... тек тұрақсыздық айыбы ғана өндіріледі (ерекше
тұрақсыздық айыбының конструкциясы); шығын толық мөлшерде тұрақсыздық
айыбына үстеме өндірілуі ... ( ... ... ... ... иесінің қалауы бойынша не тұрақсыздық айыбы, не
шығындар өндірілуі мүмкін (баламалы тұрақсыздық ... ... ... ... 4-тармағына және 358-бабына,заң актілеріне немесе шартқа
сәйкес шектеулі жауапкершілік белгіленген (мысалы, өндірілетін ... ең ... шегі ... 10 ... ... ғана ... тәртібі белгіленген, нақты шығындарды ғана
өндіру тәртібі белгіленген және т.б) ... ... ... жабылмаған бөлігі, не үстеме, не оның орнына өндіруге жататын
шығындар шектеумен белгіленген шектерге дейін өндірілуі ... ... ... ... ... тұрақсыздық айыбын өндіру түрінде
белгіленген болса, шығындар өндіруге жатпайды.
Міндеттемені бұзғандық үшін ... ... өтеу ... ... ... сияқты шараларын қарағанда бұл шаралардың
борышкері міндеттемені заттай орындауға мәжбүрлеу жөніндегі шаралармен ара
қатынасы, яғни ... ... ... ... ... туралы мәселені айналып өтуі мүмкін емес.
11 бет
3 Міндеттемені нақты орындау принціпі Міндеттемелік құқық
қатынастарының ... ... ... ... ... болып
табылады. Бұл принцип заңнаманың міндеттеме мен міндеттемелік құқық
қатынастарын реттейтін нормаларынан, атап айтқанда, АК-ның міндеттемені
тиісінші орындау туралы, міндеттемені ... ... бас ... ... ... (АК-ның 273-бабы), орындаумен міндеттемені
тоқтату.
Сонымен қатар, шаруашылық жүргізудің нарықтық негізі, нарықтық
қатынастар ақшаға оның негізгі ... – құн ... ... ... Құн ... бола ... ... нарықтық шаруашылық жүргізу және
кәсіпкерлер арсындағы бәсекелестік жаңдайында, сонымен қатар, нарықтық
сауда жағдйында қалыптасқан бағаны бейнелейтін айналым құралы ... ... ... сүйенген мүліктік айналымның кейбір субъектісінің
пікірінше, ақша өтемін алу ... ... ... ... ... барабар. Ол, негізінен, тауарды заттай алуды қамтамасыз етеді,
себебі, ақша алғанннан кейін несие беруші борышкердің заттай бере ... ала ... ... несие берушінің орындауды заттай алуға
құқығын қорғай отырып, азаматтық құқық несие ... ... ... ... ... пен ... ... шығынды белгілі бір ақша сомасын
төлеу арқылы өтеу туралы ... ... ... мүмкіндік береді. Бұған
қол жеткізуге болады, себебі, біріншіден – нақты орындаудың шығындарды
өтеу және тұрақсыздық айыбын төлеу туралы ... ара ... ... ... ... 1,2 – тармақтары) диспозитивті құрастырылған.
12 бет
Ол шартта АК-да көзделген өзге тәртіп белгілеуге жол ... ... ... бір ... ... ақша ... өзге ... түрінде
бас тарту төлемі міндеттемені тоқтатудың негіздерінің бірі ретінде
белгіленген.
АК-ның 354-бабының 1-тармағында, жалпы ... ... ... ... жағдайда тұрақсыздық айыбын төлеу мен шығындарды өтеу
міндеттемені зат түрінде орындаудан ... ... Заң ... ... өзгедей белгіленуі мүмкін. Атап айтқанда, тараптардың
келісімімен міндеттемелерге жаңалау жүргізілуі ... бас ... ... ... тоқтауы мүмкін.
Керісінше, міндеттеме орындалмаған жағдайда тұрақсыздық айыбын төлеу
және ... ... ... ... ... ... 354-бабының 3-тармағына
сәйкес борышкерді міндеттемені зат түрінде орындаудан ... ... бұл ... несие берушінің міндеттемені борышкердің есебінен
үшінші жақтың орындауына байланысты жасаған шығындары да ... ... ... ... ... жағдайда, жалпы ереже бойынша, заң
актісімен немесе шарттпен өзгедей ... ... ... ... бірқатар
жағдайларда тұрақсыздық айыбын төлеуді және шығындарды өтеуді несие беруші
қанағаттындыруы мүмкін. Мысалы, егер ... ... ... ... ... ... көрсетілмесе, не міндеттемеде теңдесі жоқ немесе ондайды
иелену өте қиын дара – ... бір ... ... ... атап ... ... ... жылжымайтын мүлік объектісі болып табылса.
13 бет
Дәл осы жағдайлар үшін АК-ның 355-бабының номалары көзделген, оларға
сәйкес берушінің меншікке, шаруашылық ... ... ... ... бір ... пайдалануға беру жөніндегі міндеттемені
борышкердің мәжбүрлі түрде орындауын талап етуіне құқық ... ... ... ... ... ... ... міндеттеменің мерзімі
өткендіктенде де, борышкерді міндеттемені заттай орындауға мәжбүрлеумен
байланысты шығындар болғандықтан да несие беруші тартқан ... ... ... ... бұзғандық үшін жауаптылықтың түрлері
Міндеттемені бұзғандық үшін азаматтық-құқықтық жаупкерлікке топтастыру
әртүрлі критерийлер негізінде жасалынады.
Шарттың бұзылған міндеттеменің және құқық бұзушының жауапкершілігінің
негізгі ... ... да ... ... болады. Бұл
ретте шарттық және шарттан тыс жауапкершілік болып бөлінеді, оларда
құқықтық реттеуде, құқық бұзушының жауапкершілігінің шегін тараптардың
келісімімен өзгерту мүмкіндігінде ... ... бар. ... шарт бойынша контрагенттің жауапкершілігі жатады, мысалы,
сатушының, жалдаушының, сақтаушының жауапкершілігі. Егер, азаматтық
заңнаманың міндеттеменің кейбір түрлерін реттейтін ... ... ... ... шарттық міндеттемеде тараптардың келісімімен
жауапкершіліктің шектерін өзгерту, жауапкершілікті ... және т.б ... ... тыс ... ... азаматтық құқықтың қандай да бір
шартсыз міндеттеме туындау жағдайын және мән-жайын, ... ... ... ... ... шектерін, құқық
бұзушылықтың құрамын және т.б. қарастыратын императивтік нормалардың
арқасында туындайды. Шарттан тыс жауапкершілікке, мысалы, борышкердің
сыйақыға көпшілік алдында уәде беруден, тапсырмасыз ... ... ... және т.б. ... міндеттемелер бойынша
жауапкершілігі жатады.Борышкерге міндеттемені бұзғаны үшін қолданылатын
санкциялар бойынша жауапкершілік түрлерін топтастыруға болады.
15 бет
Бұл ... ... ... шығындарды өтеу, тұрақсыздық айыбын
төлеу, кепілпұл сомасын төлеу, моралдық зиянның орнын толтыру және т.б.
жөніндегі жауапкершілігі сияқты ... ... Бұл ... ... ... және ... ... жауаптылықтың кең таралған түрі ретінде,
бұрын жан-жақты қаралған.
Борышкердің тұрақсыздық айыбын төлеу мен шығындарды өтеу жөніндегі
міндеттемелерді бұзғандығы үшін жаупкершілігінің айрықша бір түрі ... ... ... ... ... үшін ... ... Бөтеннің ақшасын заңсыз пайдаланғаны үшін АК-ның 353-бабына сәйкес
заңды тұрақсыздық айыбын төлеу көзделген. Бөтеннің ақшасын заңсыз ... ақша ... ... ... ... жөнінде міндеттемелер) не
оны төлеудің мерзімін өткізіп алу, басқа адамның есебінен ақшаны негізсіз
алу және сақтау және ... ... ... ... ... ... ... пайдаланғандық үшін тұрақсыздық тұрақсыздық айыбы осы ақша сомасын
несие берушіге төлеген күн бойынша алынады. Бөтеннің ақшасын заңсыз
пайдаланғандық үшін ... ... ... ... ... ... ... немесе шартпен анықталуы мүмкін. Яғни, міндеттемелердің
кейбір түрлері үшін заңнама ережелерімен не шарт талаптарымен бөтеннің
ақшасын заңсыз пайдаланғандық үшін тұрақсыздық айыбы ... аз ... ... атап ... ауқымында тұрақсыздық айыбын есептеуге
болатын ең шекті мерзім белгіленуі, не ең шекті мөлшер белгіленуі мүмкін.
16 бет
АК-ның 353-бабының 1-тармағына сәйкес, тұрақсыздық айыбының ... ... ... оның ... бөлігін орындаған күнгі Қазақстан
Республикасы Ұлттық Банкі белгілеген ... ... ... ... ... ... қатар, заңды тұрақсыздық айыбын сот арқылы
өндіргенде сот несие берушінің талабын талап арыз берілген ... ... ... немесе нақты төлем жасалған күнгі қайта қаржыландырудың
ресми ставкасына сүйеніп қанағаттандырады. АК-ның 353-бабының 1-тармағында
бекімін тапқан, заңды тұрақсыздық айыбының ... ... ... туралы
ереже, бөтеннің ақшасын заңсыз пайдаланғандық үшін заң актілерінде ... ... ... өзге ... ... ... болып қалады. Яғни, міндеттеменің кейбір түрлері үшін заң
актілерінің ережелерінде немесе шарт талаптарымен тұрақсыздық ... ... ... ... атап ... Ұлттық Банктың қайта қаржыландыру
ставкасымен салыстырғанда одан асатын на төмендеу мөлшер, не тұрақсыздық
айыбының ең шекті мөлшері ... ... ... ... ... үшін тұрақсыздық айыбы,АК-ның
353-бабының 3-тармағына және ережелерге сәйкес,есептік деп анықталады, және
өндірілген тұрақсыздық айыбының мөлшері осындай пайдаланудан ... ... ... ... ... ... пайдаланған адам,сол ақшаны заңсыз
пайдаланудан келген, шығындарды тұрақсыздық айыбының мөлшерінен аспайтын
бөлікте борышкердің өтеуін талап етуге құқылы.
17 ... ... ... ... жеке мүліктік емес құқықтарға арналған
тарауда, сондай-ақ келген зиянан ... мән ... ... ... ... зиян ... - ... құқықтың бұзылуы, оның
ішіндегі міндеттемелік құқықтың бұзылуы нәтижесінде басынан өткізген дене
және көңіл күйзелісі (қорлануы, ашулануы, ұялуы, таба болуы, ... ... және т.б.) ... зиян ақша ... өтеледі.Моральдық
зиянның орнын толтырғанда өзіне келген моральдық залалдың ауырлығын
жәбірленушінің субъективтік бағалауы да, жәбірленушінің дене ... ... ... ... ... де ескеріледі (қол
сұғу нысанына айналған игіліктің өмірдегі маңыздылығы,құқық бұзушылық
салдарының ауыртпашылығы, жалған мәліметтердің сипаты және таралған өрісі,
жәбірленушінің өмір сүру жағдайы және ... ... ... ... да ... ... өтеу мен моральдық зиянды өтеудің ара қатынасына
келетін болсақ, АК-ның 352-бабына сәйкес, моральдық зиян міндеттеме
бұзылудан келген зиянан тысқары өтеледі.
Борышкер ... ... көп ... олардың арасында
жауапкершілікті бөлу өзінің сипатына қарай үлесті, ортастық және
субсидиялық жауапкершілік болып келеді. Тараптардың адамдарының көптігін
анықтау тәртібі ... ... ... ... ... көп
тараптардың міндеттері құқықтық реттеу және міндеттеме тараптарының біреуі
болып табылатын адамдар арасында құықтар мен міндеттер болу ... ... ... ... нормаларға сәйкес, міндеттемеде борышкер жағында адамдар көптігінде,
міндеттеме шартымен немесе оған қатысты заң нормаларында әрбір ... ... ... ... ... ... ... Мұндай
міндеттемеге қатысты әрбір адамның міндетін анықтау тәртібі жайында
міндеттеменің өзгедей жағдайлары немесе заң міндеттеуі болмағандықтан, бұл
ретте, әр ... ... ... және ... борышкер міндеттемені басқа
борышкерлер мен бірдей үлесте орындауы тиіс деп саналады. Тиісінше, бұл
жағдайда ... ... әр ... ... ... жауапқа тартуды талап
ете алады.
Сонымен қатар, борышкер жағында адамдар көптігі бар міндеттемеге
қатысты заңнама нормаларымен немесе міндеттеме талаптарымен жеке адамдар
арасында ... ... ... ... ... ... ... міндеттер бөлудің белгілі бір тәртібі белгіленуі мүмкін. Атап
айтқанда, бір тарап ... ... ... ... ... үлес ... бұл ... әркімнің жаупкершілігі оның үлесіне сәйкес анықталады.
Борышкер жағында адамдар көп міндеттемеге қатысты міндеттеме шарттарында
немесе заң актілерінің нормаларында борышкер жағындағы ... ... ... орындауға міндеттілігі белгіленуі, яғни ортақтас
міндеттеме белгіленуі мүмкін. Бұл ретте, борышкер жағындағы әрбір адамның
ортақтас жауапкершілігі де туындайды, ал несие беруші ол ... ... ... ... ... үшін ... тартуға құқылы.
Әрине, борышкер жағындағы адамдардың біреуінің міндеттемені орындауы не ... ... ... ... ... ... ... беруші алдындағы
міндеттемеден босатады. 19 ... ... ... ... ... ... ала алмаса,
несие беруші алынбаған бөлікті ортақтас борышкерлердің кез-келгенінен талап
етуге құқылы.
Борышкер жағында адамдар көп міндеттемеге қатысты міндетеме ... заң ... ... ... ... анықталуы мүмкін, оған
орындау туралы талап бірінші кезекте қойылу тиіс, ол міндеттемені бұзып
міндеттеме толық орындалмай қалса, сол орындамай қалған ... ... ... ... ... талап ету мүмкіндігі белгіленуі, яғни
субсидиялық міндеттеме белгіленуі мүмкін. Негізгі ... ... ... ... ... ... ... орындауы тиіс
басқа адамдар субсидиялық борышкерлер деп аталады. Тиісінше, субсидиялық
міндеттемеден субсидиялық жауапкершілік туындайды, оны құқықтық реттеудің
ерекшеліктері АК-ның 357-бабына көзделген. Субсидиялық жауапкершілік
жүктелген ... ... мына ... ... ... ... борышкерге талап қойылғаннан кейін ғана, екіншіден,
негізгі борышкер талаптарды толық көлемде ... не ... ... ... мерзімде одан жауап алмағаннан кейін ғана, екіншіден,негізгі
борышкер талаптарды толық көлемде ... ... ... ... ... негізгі борышкерге талаптарын негізгі борышкердің кері
талаптарын есепке жатқызу жолымен қанағаттындыру мүмкін болмағаннан кейін
ғана; ... ... ... ... орындамаған бөлігіне қатысты.
20 бет
Субсидиялық борышкер, несие беруші өзіне қойған талаптарды орындағанға
дейін ол жайында негізгі борышкерді хабардар етуге, ал талап қойылған
жағдайда – ... ... іске ... ... Бұл ... ... ... борышкерге регрестік талап қойылғанда субсидиялық
борышкерде қолайсыз салдарлар болу қаупін тудырады, себебі, бұл ретте,
негізгі борышкер негізгі міндеттемені ... және ... ... ... ... жүктелген субсидиялық борышкердің
регрестік талаптарына қарсы өзінің несие иесіне қойған талаптарын оған
қарсы қоя ... ... ... ... құығын борышкердің (заңды
тұлғаның немесе заңды тұлға құрмай кәсіпкерлік қызметтіжүзеге асырушы
кәсіпкердің) лауазымды адамы болып табылатын адамның, не борышкермен еңбек
қатынасын жасаушы адамның ... ... ... ... ... түрге
– борышкердің өз қызметкерлерінің әрекеті үшін жауакершілігі деп бөлуге
болады. Борышкердің лауазымды адамдары болып табылатын ... және ... ... мен өзге құрылымдық бөлімшелердің бастықтары,
үщінші, жақ алдында заңды тұлға атыннан өкілдік білдіруге құқылы басқа
адамдар), не ... ... ... ... оны менен еңбек
қатынасында тұрған әрекеттері борышкердің өзінің әрекеттері деп саналады.
Ал, борышкердің жауапкершілігінің мұндай түрін бөліп алу ... ... ... оның қызметкерлері болғанмен, борышкердің
міндеттемесіне жатпайтын,борышкердің лауазымды адамдары мен
қызметкерлерінің қызметтік функцияларына жатпайтын міндеттемелер бойынша,
21 бет
яғни бұл адамдардың өз атынан және өз ... ... ... әрекеттері бойынша өз бетінше жауапкершіліктерін айыру үшін қажет.
Несие берушінің міндеттемелік құқығын борышкердің несие ... ... ... ... не оған ... ... онымен шарттық байланыста тұрған адамдардың бұзуының негізі
бойынша не бұл себепті болмаса д, бірақ борышкердің осы шарттың
контрагенттерінің әрекеті немесе әрекетсіздігі ... ... ... ... ... ... ... жақтың әрекеті үшін
жауапкершілігі туындайды. Жалпы ережеге сәйкес,міндеттеме бойынша
жауапкершілік міндеттеме тарапы болып табылатын борышкерге жүктеледі.
Үшінші жақтыың борышкер алдындағы, оның ... ... ... ... ... ... ... беруші алдындағы міндеттеменің
орындалмауына және орындаудың мүмкін еместігіне негіз болған қандай да бір
өзге міндеттемелері АК-ның 363-бабының 1-тармағына ... ... ... ... ... емес жауапкершілік жүктелген борышкердің
жауапкершілігіне әсер етпейді, себебі борышкердің үшінші жақпен өзара
қатынасы оның несие берушімен қатынастары өрісінен тысқары жатыр.Атап
айтқанда, үшінші жақтың шикі зат ... ... ... борышкер алдындағы міндеттемесін орындамауы борыщкердің несие
беруші алдындағы қандай да бір тауарды дайындау (мысалы,үй салу) ... ... әсер ... ... ... ... ... несие беруші алдындағы міндетін
орындауды жүктеген үшінші жақтың әрекеті немесе әрекетсіздігі үшін де жауап
береді.
22 ... өз ... ... үшін ... ... ... ... әрекеті үшін жауапкершілігі олардың өз атынан әрекет етуін,
мүліктік және заңдық бөлектігін ... ... өзге ... ... контрагенттері Үшінші жақ ретінде саналады. Субсидиялық
борышкерлерге қарағанда,бұл жағдайда, борышердің міндеттемеге борышкер
жағында қатысушылардың бірі болып қатыспайтын контрагенттері қарастырылады.
Жалпы ереже ... егер ... өз ... ... басқа шарт
бойынша үшінші жаққа жүктесе, онда ол АК –ның363-бабы 1-тармағының 2-
тармақшасына сәйкес өзіне аталған мән-жайларға байланысты емес
жауапкершілік жүктелген борышкердің жауапкершілігіне әсер ... ... ... ара ... оның несие берушімен арадағы
қатынасының аясынан тыс жатыр. Тікелей орындаушының жауапкершілігі
көзделген заңнамадағы жағдайларға бұл ереже таралмайды.
Мысалы, банктің сатып алу-сату ... ... ... ... жөніндегі
борышкердің өкімін орындамауы борышкерді несие беруші алдындағы
жауапкерщіліктен босатпайды. Борышкер кейін, боршкер алдындағы алдындағы
тапсырмаларын орындау жөніндегі өз міндеттемелерін орындамаған банкке
шығындарды ... ... ... жүктей алады (банк тарапынан құқық
бұзушылық болса),бірақ бұл борышкер мен несие ... ... ... ... ... ... өзара қатынасқа жатпайды.
Сонымен қатар, заңдардағы тікелей нұсқамаға сәйкес, мысалы, сатып алу-
сатушарты ... ... ... ... адам ... үшін ... несие иесі, өз қалауынша, жасағанға да,
сатушыға да жүктей алады. (АК-ның 428-бабының ... 23 ... ... бір ... ... ... бойынша
орындауды қабылдаудың мерзімін өткізіп алғандық үшін борышкер алдындағы
жауапкершілігі. Борышкер ұсынған тиісінше орындауды қабылдаудан несие
берушінің бас тартуы немесезаңнамада немесе ... ... не ... ... немесе міндеттеме мәнінен туындайтын,жасалғанынша
борышкер өз міндетемесін орындай алмайтын ... ... ... ... ... мерзімді өткізіп алуы деп саналады
(мысалы,егер шартта көзделеген болса, сатып алушының тауарды ... ... ... растаудан бас тартқан жағдайда да несие
беруші мерзімді ... ... ... мұндай растау борышкердің
міндеттеменің орындалуын қамтамасыз етуі үшін кепілге берген мүлкіне оның
билік етуіне қойылған шектеулерді алу үшін керек.Несие беруші мерзімді
өткізіп ... ... одан ... шығынның өтелуін талап етуге құқылы,
бұл жағдайда олардың құқықтары мен міндеттері қарама-қарсы бағытта
өзгереді: негізгі міндеттеме бойынша ... ... ... өтеу ... ... , ал борышкер – несие берушіге айналады.
24 бет
$4. Міндеттеме бұзғандық үшін жауаптылық ... ... ... құқықтарды бұзушыға
міндеттемені бұзушыға міндеттемені бұзғандығ үшін жауаптылық шараларын
қолдануға негіз – сол адамның міндеттемені орындамау немесе тиісінше
орындамау түрінде азаматтық-құқықтық құқық бұзушылық ... ... үшін ... ... ... қажетті
талаптарының жиынтығы құқық бұзушылықтың құрамын береді. Ата кететін бір
жағдай – азаматтық- ... ... ... ... ... ... олар ... азаматық құқық бұзушылықтың тек кейбір
жағдайлары мен кейбір түрлеріне ғана тән арнайы жағдайларының диалектикалы
өмір дамуында құқық ... ... ... ... ... тән.
Азаматтық-құқықтық жаупкершіліктің жүктелуінің жалпы, дәстүрлі
танылған жағдайлары мыналар:1)бұзушының ... ... ... 2)залалдың
немесе шығынның болуы; 3)құқыққа қарсы қылық пен зиян әкелген салдарлар
арасында себептік байланыстың болуы; 4) құқық бұзушының кінәсінің болуы.
Айта кету ... бұл ... ... ... ... ... ... үшін әмбебап болып саналмайды. Құқық бұзушылықтың кейбір
түрлерінің арнайы жағдайлары кейбір аталған жағдайларды қамтылуы мүмкін.
Мысалы, ... ... ... үшін ... ... керек емес.
Құқық бұзушылық құрамы, кәсіпкердің міндеттемені бұзуымен байланысты
тұрақсыздық ... ... ... ... кінәні талап етуді де
болдырмайды.
25 бет
Жауапкершіліктің жалпы шарттары, әдетте, екі топқа топтастырылады:
құқық бұзушылықтың объективтік және субъективтік жақтары.Бұл ретте
объективтік ... ... ... ... ... ... ... нәтижелері: іс-әрекет иен зиян әкелетін нәтиже арасындағы себептік
байланыс жатады.
Субъективтік жақтың элементіне,жалпы ерже бойынша,кінә, басқаша
айтқанда, субъектінің ... ... ... ... және оның салдарына
теріс пиғыл немесе абайламау түріндегі психикаплық қатынасы, сондай-ақ
құқық бұзудағы ... пен ... ... бір ...... әттүрлі болуы мүмкін, азаматтық-құқықтық жауапкершілік шараларын
қолдану үшін қажетті жағдайларының құрамы да әр түрлі болуы мүмкін, ол
азаматтық-құқықтық жауапкершілік түрлерінің кең ... ... ... ... ... тыс, ... субсидиялық,үлесті
дауапкершіліктер және т.б.), кейбір міндеттемелерді құқықтық рттеудің
ерекшеліктерімен (мысалы,сақтау, тапсыру және т.б.), мүліктің кейбір
санаттарын құқықтық реттеудің ерекшеліктерімен (мысалы, ... ... ... мүліктік айналымның кейбір субъектілерінің
жауапкершілігін реттеудің ерекшеліктерімен (мысалы, кәсіпкердің кәсіпкерлік
қызметін жүзеге асырудағы жауапкершілігі) байланысты.
Жауапкершіліктің қаншалықты көп формалары мен түрлері ... ... ... ... ... біріктіретін екі жалпы
принцип бар, оларға сәйкес те құқық бұзушылық шарттарының құрамын екі топқа
біріктіруге болады,бұл топтар құқықтық ... ... бірі ... ... ... ... құқықтық жауапкершілік теориясында кінә принципі және
келтіру принципі деп ... олар ...... ... ... ... заң әдебиеттерінде көбіне, қауіп
бастауларына негізделген жауапкершілік деп аталады.
Кінә ... және ... ... ... ... ... ... сипаттама мынадай:кінә принципіне сәйкес
жауапкершілік құқық бұзушы кінәсінің азаматтық-құқықтық жауапкершілікті
қолдану үшін қажетті талабы жағдайларда болуын көздейді, ал келтіру
принципіне сәйкес- ... үшін ... ... ... кінәнің болуы қажет емес.Сонымен қатар,кінә принципі мен
келтіру принципіне сәйкес жауапкершілік қолдану үшін біріктіргіш жағдайлар,
әдетте,құқық бұзушылықтың ... ... ... ... борышкердің
құқыққа қайшы қылығы және осы қылық пен құқық бұзу ... ... ... ... ... ... негізі ретінде кінә принципі мен
келтіру принципінің ерекшелігі туралы дау азаматтық құқық ғылымында ұзақ
уақыт жүріп келеді.Сонмен қатар,айта ... бір ...... құқықта) жауапкершіліктің кінә принципіне де, келтіру
принципіне де негізделген түрлері ... ... Ал, кінә ... ... ... басты,жалпы ереже болып, басқа принципке негізделген
жауапкершіліктің болуы да мүмкін болса, сөз басқаша. Сонмен ... ... ... диспозитивтігі және шарт бостандығы принципі, жалпы
ереже бойынша, кінәнің бастауларында да, келтірудің бастауларында да
жауапкершілік ... ... жол ... ... ... кінә принципі мен келтіру принципінің жиынтығын көздейтін
Қазазстанның азаматтық заңнамасында да бар.
Қазақстан ... ... ... ... кінә ... ... ... бірге алғанда, құқық бұзушыға
жауапкершілік жүктеу үшін бас принцип болып табылады, бірақ заңнамада
немесе шартта келтіру ... де ... ... ... ... 359-бабының 1-тармағына сәйкес, борышкер, егер кінәсі
болса міндеттеменің ... үшін ... ... бойынша жауап береді.
Борышкердң міндеттемені бұзғандық үшін жауапкершілігінң ... ... ... ... ... бұзу ... негізінде ғана
белгілеу заңнамада немесе шартта көзделуі мүмкін. Яғни, ... ... егер ... ... ... шарт талаптарында ешнәрсе
айтылмаса, құқық бұзушылық құрамының қажетті шарты кінә болып табылады.
Егер заңнама нормаларында кінәнің болуын жауапкершіліктің ... бірі деп ... ... ... ... ... ... жауапкершілік белгілеуге болады.
Сонымен қатар, азаматтық заңнамада міндеттеменің жекелеген,заң актілерінде
тіке ... ... ... және ... ... ... ,заң
актілерінде тіке көзделген түрлері үшін, және мүліктік айналымның ... заң ... ... ... ... маңыздылығы не мүліктің
белгілі бір санатын иемдену,не белгілі бір қызмет түрін жүзеге асыру болып
табылаты субъектілеріне жауапкершілік жүктеу үшін ... бас ... ... бұл ... ... немесе шарт негізінде мұндай жағдайлар
үшін кінәләлік жауапкершілік балгілеу мүмкәндігі де бар.
28бет
Мысалы, АК-ның 359-бабының 2-тармағына сәйкес, кәсіпкердің өзінің
кәсіпкерлік ... ... ... асыратын міндеттемелері бойынша
жауапкершілігі үшін келтіру прйнціпі көзделген.
Мұндай адамның мұндай міндеттемелер бойынша жауаптылығы жалпы ереже
бойынша ... ... ... ... ... оның ішінде кінә, принціпіне негізделгені де, заңмен немесе
шартпен белгіленуі мүмкін. Сонымен қатар, мұндай субьектінің кәсіпкерлік
қызыметпен байланысты емес ... ... ... кінә ... ... ... 1-тарағыныңжалпы ережесі қолданады.
Мүліктік айналымның жекелеген,заң актілерінде тікелей анықталған,
анықтаушы маңыздылығы мүліктің белгілі бірсанатын иелену болып ... ... ... ... ... ... белгілеуінің мыс ретінде жоғары қауіптілік көзіне жататын мүлік
иесінің жауапкершілігін алуға болады. Бұл принціп АК-ның өзге адамдардың
мұндай міндеттемелер бойынша кінәлі ... ... ... ... көзі иелерінің кінәсіз жауапкершілігін көздейтін, зиян
келтіруден туындайтын мінднттнмелер туралы нормаларында қарастырылған ... ... ... ... көзіне, мыс, көлік құралдары, қызметі
адамдардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін өнеркәсіптік өндірістер,
және т.б. жатады. Бұл ... ... ... ... ... зиян үшін жауапкершілікті бұл мүлікті меншік, шаруашылық жүргізу
немесе оралымды басқару құқығында не басқадай кез ... ... ... ... ... 29 ... ... заң актілерінде тікелей көзделген
түрлері үшін келтіру принціпін ... мыс ... ... ... сақтауды жүзеге асырушы сақтаушының жауапкершілігін алуға
болады, егер сақтау оның негізгі қызметі болса сақтауға ... үшін ... ... ... Мыс, ... ... ... асырушы сақтаушы, және кепілдік мерзім ішінде айқындалған
кем шығушылық бойынша мердігер-сол залал (зиян) фактісі негізінде ... ... кету ... кінә ... ... ... үшін
жауапкершіліктің негізі ретінде, жалпы ережеге жатады,және,
міндеттемелердің және оларды бұзғандық үшін санкциялардың құқықтық
реттелуін ... ... ... ... ... ... нормалары) борышкердің жауапкершіліктері айтылмаған, атап
айтқанда, міндеттемені бұзғандық үшін кінәсіз жауапкершілікті көздемейді.
Бұл жағдайларда АК-ның 359-бабы 1-тармағының жалпы нормалары қолданылады,
заң актілерінде азаматтық-құқықтық-жауаптылыққа ... үшін ... ... шарт ... ... реттерде, кінә құқық бұзушылық құрамының қажетті талабына
жата ма деген ... ... ... 359- бабының 1 және 2-
тармақтарының едәуір өзгеше нормаларының мазмұнын ескерген жөн. Мысалы,
тұрақсыздық ... және оны ... ... ... ... ... жауапкершілікке тарту жағдайын көздейді. Борышкердің
міндеттемені бұзғаны үшін тұрақсыздық айыбын төлеу түріндегі жауапкершілігі
де АК-ның 359-шы бабында көзделген шарттар сақталғанда ғана ... ... ... ... ... ... ... немесе жүзеге
асырылмайтынға жататын міндеттемелерде тұрақсыздық айыбын қолдану кінә
шартының маңызын ,
30бет
құқық бұзушылық құрылымының қажетті шарты ретінде, елеулі өзгертеді.
Кәсіпкердің кәсіпкерлік қызметі ретінде ... ... ... ... ... ... ... кінә, жалпы ереже
бойынша қажетті талап болып табылады. Тұрақсыздық ... өзге ... ... кінә құқық бұзушыны жауапкершілікке тартудың қажетті
шарты болып табылады. ... ... үшін ... ... ... өзге санкцияларды қолданғанда да
осындайларды ескеу қажет. Мысалы, кепілпұлды ... ... ... 359-
шы бабына қандай да бір сілтеме жасамайды, және ... ... ... үшін жауапты тарапты жауапкершіліке тартудың
ерекшіліктерін қарастырмайды. Дегенмен, кепілпұлда жауапкершілікке тартудың
АК-ның 359-бабында бекімін тапқан шарттары жөніндегі ережелер қолданылады.
Жауапкершілік мөлшерін анықтау үшін ... ... бар ... ... ... ... ... орындаудың мерзімінің өтуі
болып табылады. Борышкер мерзімінің өтуі нәтижесінде несие берушіге келген
зиян үшін ғана емес, сол мерзімнің өтуі ... ... ... ... ... үшін де ... беруші алдында жауап береді, бұл жағдай оның
жауаптылығының ұлғайуыны, яғни оған ... ... ... әсер ... ... ... орындауының мерзімді өткізіп алған кезде
туындаған қиындықтары үшін, сондай-ақ, мерзімнің өткені себепті несие
берушінің ... ... ... жоғалтқаны үшін жауаптылық
жүктеледі, мұндай жағдайда несие беруші орындалғанды қабылдаудан бас
тартуға және шығынның өтелуін талап етуге құқылы.
31 ... ... ... және ... ... және ... Академиясының жанындағы колледжі
Азаматтық құқық кафедрасы
Тақырып: Міндеттемені бұзғандық үшін ... ... КПР ... ... ... бөлім
$1Міндеттемені бұзғандық үшін жауаптылық
ұғымы,..................................3
$2Міндеттемені бұзғандық үшін жауаптылықтың формалары 6
1. Шығынды
өтеу................................................................
....................................................................
.. 7
2. Шығынды ... ... 8
3. ... ... ... ... ... үшін жауаптылықтың түрлері......... 15
$4Міндеттемені бұзғандық үшін жауаптылық шарты...........................
25
Азаматтық құқықтық ... ... ... ... Азаматтық құқық .

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Міндеттемені бұзғаны үшін азаматтық-құқықтық жауапкершілік36 бет
Автомобильді не өзге де көлік құралдарын заңсыз айдап әкету үшін қылмыстық жауаптылық83 бет
Автомобильді немесе өзге де көлік құралдарын ұрлау мақсатынсыз заңсыз иеленгендігі үшін қылмыстық жауаптылық белгілеу мәселелері бойынша кездесетін сұрақтар мен кемшіліктерді толықтыру және оны құқық қорғау органдары қызметкерлерінің тәжірибеде қолдану тиімділігін жетілдіру жолдарын теориялық тұрғыда анықтау101 бет
Адам ұрлау үшін қылмыстық жауаптылық4 бет
Ескіру мерзіміне байланысты жауаптылықтан босату24 бет
Заң алдындағы жауаптылық және оның қағидалары58 бет
Зорлау үшін қылмыстық-құқықтық жауаптылық59 бет
Кісі өлтірудің жауаптылықты жеңілдететін түрлері38 бет
Контрабанданы үшін қылмыстық жауаптылық78 бет
Міндеттемені орындауды қамтамасыз ету77 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь