Әлеуметтік құқықтың қағидалары

Жоспар

Кiрiспе

Әлеуметтік құқықтың қағидалары

1.Адамның негізгі құқықтары
1.1.Құқықтық айқындылық, кері күш және бекітілген құқықтар, заңды күту
1.2.Пропорционалдылық (сәйкестілік), теңдік, тыңдалу құқығы және т.б қағидалар

2.Құқықтық қатынастардың түсінігі, белгiлерi.
2.1.Құқықтық қатынастар түрлері.
2.2.Құқықтық қатынастар субъектiлерi.

3. Құқықтық қатынас объектiлерi.

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер тізімі
Құқықтың «жалпы принциптері» қандай негізде құқықтың қайнар көзі ретінде көрініс табады? Бұл сұраққа жауап беру үшін сот психологиясы мәселесіне көңіл бөлу керек. Бірде-бір құқықтық жүйеде заңдар немесе жазылған құқықтың басқа да қайнар көздері соттарда туындайтын барлық сұрақтарға жауып беру мүмкіндігі жоқ. Судьялар туындайтын мәселелерді шешу үшін, құқықтық нормаларды шығару керек. Соттағылар ашық норма шығарушылықты бүркемелеу үшін, құқықтың жалпы принциптеріне сүйенеді: идеяның негізі мынада – егер құқықтық норма ортақ келісімді қалыптастыратындай жалпы принципке сүйеніп жасалса, сот шешімінің тұрақты құқықтық негізі бар деп есептеледі.
Жалпы принциптердің бастауы не болып табылады? Олар әр түрлі қайнар көздерде табылады, бірақ соның ішінде ең маңыздылары – Қоғамдастықтарды құратын шарттар және мүше-мемлекеттердің құқықтық жүйелері. Бірінші жағдайда, Сот шарттар ережелерінін біреуі шартқа тікелей енгізілмеген жалпы принциптің көрінісі деп қаулы етеді. Сонымен, бұл ереже құқықтың жалпы принципі ретінде қолданылады. Оның мысалы – Қоғамдастықтың 7-бабына сәйкес шартты қолдану шеңберінде Қоғамдастық азаматтарын ұлт белгісі бойынша кез келген кемсітуге тыйым салу. Бұл сот пен шарттардың басқа ережелерімен бірге кез келген белгілер бойынша кемсіту жасасуға тыйым салатын, теңдіктің жалпы теориясын қалыптастыру үшін қолданылады.
Тағы бір мысал, Қоғамдастықтың 36-бабы қарастыратын ақшалай санкциялар мен кезеңде айыппұлға қарсы шағым-арыздарды қолдау ретінде мүдделі тарап сол шешім мен ұсыныстардың заңдылығына қарсы болды, ал ол сақталмаған жаңдайда бұл тарап айыпталады. Кейбір талапкерлер осы ережені айыппұл төлемдеріне қатысты емес, алымдарға қатысты қолданған. 36-баб қолдауға жатпады, бірақ сот бұл ережені жалпы принциптің жеке көрінісі, сондықтан да, жанама түрде кез келген құқықтық шараларды даулауға болады деп ұйғарды. Осы жалпы принцип қарастырылған істе қолданылып, өтініш білдірушіге шараны даулауға мүмкіндік береді. Бұл дәлелдеме екі сатыны талап етеді: біріншісі – индуктивтік, онда сот шарттың жеке ережесіне негізделе отырып, оны жалпы принципке байланыстырады. Ал, екіншісі – дедуктивтік, бұл жерде сот қарастырып отырған ңс бойынша шешімді жалпы принципті қолдана отырып қабылдайды. Сот осындай әрекет жасаса, оның шешімінің құқықтық негізі – шарт емес, жалпы принцип болып табылады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1.Жарикова.А.Ж. Әлеуметтік қорғау құқығы. Қарағанды, 2001
2.Тұрғынбаев Ә.Х. Социология. Алматы «Білім», 2001
3.Хартли Т.С. Еуропа Қоғамдастығы құқығының негіздері
4.Сарсембаев М.А. Международное право. Алматы, 1999 г.
5.Права человека в международных документах. “Ғылым”, 98.
        
        Жоспар
Кiрiспе
Әлеуметтік құқықтың қағидалары
1.Адамның негізгі құқықтары
1.1.Құқықтық айқындылық, кері күш және ... ... ... ... ... ... ... құқығы және т.б
қағидалар
2.Құқықтық ... ... ... ... түрлері.
2.2.Құқықтық қатынастар субъектiлерi.
3. Құқықтық қатынас объектiлерi.
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Құқықтық жалпы принциптері
Құқықтың «жалпы ... ... ... ... ... көзі
ретінде көрініс табады? Бұл сұраққа ... беру үшін сот ... ... бөлу ... Бірде-бір құқықтық жүйеде ... ... ... ... да ... көздері соттарда туындайтын барлық
сұрақтарға жауып беру мүмкіндігі жоқ. Судьялар туындайтын мәселелерді ... ... ... ... ... Соттағылар ашық норма шығарушылықты
бүркемелеу үшін, құқықтың жалпы принциптеріне ... ... ... – егер құқықтық норма ортақ келісімді қалыптастыратындай жалпы
принципке сүйеніп ... сот ... ... ... ... бар ... ... бастауы не болып табылады? Олар әр түрлі қайнар
көздерде табылады, бірақ соның ... ең ...... ... және мүше-мемлекеттердің құқықтық жүйелері. Бірінші
жағдайда, Сот шарттар ережелерінін біреуі шартқа тікелей енгізілмеген ... ... деп ... ... Сонымен, бұл ереже құқықтың жалпы
принципі ретінде ... Оның ...... ... сәйкес
шартты қолдану шеңберінде Қоғамдастық азаматтарын ұлт ... ... ... ... тыйым салу. Бұл сот пен шарттардың басқа ережелерімен
бірге кез ... ... ... ... ... ... салатын,
теңдіктің жалпы теориясын қалыптастыру үшін қолданылады.
Тағы бір мысал, Қоғамдастықтың 36-бабы қарастыратын ақшалай санкциялар
мен кезеңде айыппұлға қарсы ... ... ... ... ... ... мен ... заңдылығына қарсы болды, ал ол сақталмаған
жаңдайда бұл тарап ... ... ... осы ... ... ... ... алымдарға қатысты қолданған. 36-баб қолдауға
жатпады, бірақ сот бұл ережені жалпы принциптің жеке ... ... ... ... кез ... құқықтық шараларды даулауға болады деп ұйғарды.
Осы жалпы принцип қарастырылған істе қолданылып, өтініш білдірушіге шараны
даулауға мүмкіндік ... Бұл ... екі ... ... ... ... индуктивтік, онда сот шарттың жеке ережесіне негізделе отырып, оны жалпы
принципке байланыстырады. Ал, екіншісі – ... бұл ... ... ... ңс бойынша шешімді жалпы принципті қолдана отырып
қабылдайды. Сот ... ... ... оның ... құқықтық негізі –
шарт емес, жалпы принцип ... ... сот ... ... үшін ... ... сүйенсе, жалпы принцип мүше-
мемлекеттердің құқықтық жүйелерімен қабылдануы қажетті емес. Ол мүше-
мемлекеттердің құқықтық ... ... ... олардың даму
тенденцияларын бейнелесе жеткілікті. Принцип негізі қандай болса да, ... ... ... ... ... құқығының принципі ретінде
қолданылатыны жөнінде тағы бір ... ... ... көзі ... жалпы принциптерге сүйенуді атау
шарттардың өзінде көрініс табады.
Сонымен, құқықтың жалпы принциптері - ... ... ... және Сот ... ... ... болмағанның өзінде, олардың
қолданытындығына ешбір ... жоқ. ... ... жаңа ... ұсынылған кезде ол әрқашанда жалпы принциптерге тікелей
сілтеме ... ... ... ... ол ... ... ... жасамай-ақ, норманы бекіте алады немесе оны ... ... ... талаптарымен немесе саясатымен ақтай
алады. ... егер де ... ... ... қайнар көз керек
болса, ол әрқашан да не ... ... кең ... ... ... ... сілтеме жасасу арқылы табыла алады.
Сотпен қабылданған жалпы принциптер ... Бұл ... атап айту ... ... бірақ, олардың кейбіреулері, ... ... ... ... ... мағынасына қарамастан, адамның негізгі құқықтары енді
ғана Қоғамдастық құқығында маңызды орын алып ... ... ... ... ... ... пайдакүнемдікті де
көздеді, сенімдерді де қамтыды. Бұл ... ... ... ... ... ең ... мақсаттарының бірі –
Қоғамдастық құқығының тиімділігін қамту, ол болса, өз ... ... ... ... ... ... ... құқығының ұлттық
құқыққа қарағанда үстемділігі доктринасына алып ... Бұл ... ... соттармен де танылған, бірақ Қоғамдастықтың
құрылғанынан бастап, ... ... ... ... ... білдіре
бастады. Қоғамдастық құқығының, ... адам ... ... ... ... күші ... ... керек
пе? Германияда Қоғамдастық құқығының ұлттық құқықтан, ... ... ... ... ... тануға қиындық болған
жоқ. Бірақ, барлық неміс ... ... ... ... да ... ... заңдардың Конституцияға
сәйкестігі арнайы Федералдық ... сот ... ... ... сәйкес болу қажеттігіне байланысты, кейбір
неміс заңгерлерінің ... ... ... ... жағдайда
Германияда қолданыла алмайды ... ... ... жай ... ... ... негізгі заң, әсіресе,
адамның ... ... ... ... ... Германияның
алыс емес тарихымен түсіндіруге болады.
Қоғамдастықтағы негізгі адам ... ... ... көзі – халықаралық шарттар. Егер Қоғамдастық ... ... ... ... белгіленген адам құқығын ... ... ... бұзу ... осы ... өз ... ... мүмкін. Сондықтан да, алдында ... ... ... ... ие ... ... ... күнге дейін қаралған адам құқықтары бойынша барлық ... Соты ... ... оның ... ... шешімдерін талқылау немесе қабылдау ... ... ... адам ... ... ... қаншалықты міндетті. Оның тікелей ... ұзақ ... ... жоқ. ... ... ... кейбір ... ... ... адам ... ... ... анықталып келе жатыр.
Осыған ... үш ... бар. ... және ең ... адам ... тұжырымдамасы, Шарттардың ережелерін
немесе ... ... ... ... ... ... ол мүше-мемлекеттерге міндетті. Екіншісі, ... ... жеке ... ... берсе, бірақ бұл құқықтар шектелуі
де мүмкін, ... ... ... ... ету ... ... ... негіз бекітілген шектеулер ... ... ... ... керек. Үшіншісі, мүше-мемлекеттер
Қоғамдастықтың ... ... ... ... Мысалы, заң
қабылдау арқылы, олар ... ... ... ... ... ... ... Осы ережелерге қосымша, Қоғамдастық
құқығының ... ... ... ... да, ... ... адам ... тұжырымдамасы міндетті деген ЕҚ
Сотының ұйғарымы бар. Соттың қаулысы ... егер ... ... ... ... ... ... ету үшін
қажетті талқылаудың барлық элементерін беруі ... Осы ... ... ... ... сот ... немесе
күшін жоюы тиіс деп жобалауға ... Бұл ... ... ... сәйкес, ұлттық ... ... ... ғана ... ... мүмкін. Басқа жағынан,
Қоғамдықтың құзыретіне ... ... ... адам құқықтары жөніндегі тұжырымдамасы міндетті емес.
1.1.Құқықтық айқындылық
Құқықтық айқындылық - ... ... ... деп те ... сот таныған ең маңызды жалпы қағидалардың бірі. Бұл бір-
екі ... ... ... кең ... және оның желісі ретінде
болжамдылық болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... танылған және олардың ... жаңа ... ... кері күні ... ... және заңды үміт деп ... ... күш және ... құқықтар анықтамаларға ... - ... ... - ... жиі пайдаланатын, ... кем ... екі ... ... үшін қолданылатыны
анықталады. Біріншісі, оның “шынайы кері күш” деп ... ... ... мәмілеге жаңа құқықтық ... оны ... ... ... ... оны “квази-кері күш” деп
аталады, жаңа ... ... ... ... әрекетке немесе
мәмілеге қол қоюға байланысты ... ... ... - ... кері ... тағы да
бір қыры. Жалпы, бекітілген ... ... ... қатал түрде
қарастырсақ, кері күш ... іс ... ... кері ... мен ... ... ... - бекітілген құқықтарға
зиян келтіруі. Бұның мәселесі - екі күрделі сауалға ... ... ... ... ... ... ... болады және қай
кезде осындай құқық ... ... ... кері ... ... екі ... ... біріншіс”,
талқылау кезінде нақты ... ... ... кері күші жоқ ... ... кері ... жалп тыйым салынады, бірақ, ... рған ... ... ... егер ... ... басқа
жолмен жетуге болмайтын болса, бұл жағдайда осы шарамен ... ... ... ... ... етілуі тиіс.
Заңды күту принципі - ағылшын тілінде “заңды ... ... ... ... та бұл ... ... және француз тілінде де баламасы
бар. Сондықтан да, ... ... ... күту” термині кең таралған.
Заңды күту мәселесін не ... Бұл ... ... беру ... ... біліуіміз ... ... ... ... күту ... бұл кезде осындай жағдай болғанда
ақылды адам ... ме еді ... ... жауап беру керек, Істі
шешкенде, барлық ... ... алу ... ... күту ... ... зиянның орнын толтылу
туралы талап арыз үшін негіз ретінде ... арыз ... ... табылатын күтумен қатар, осы күту есебі ... ... ... ... шара қабылдау нәтижесінде зиян шеккенін ... және ... - ... ... ... ... ... Конституциясының кейбір ережелері осы принципке негізделгенін
айта кету керек. Бұл ... ... қыры ... ... ... ... болатын.
Пропорционалдылық принципі бойынша, шараның мақсатына жету ... ... ... бекітілген қажеттілік шегінен ... ... ... ... жүктей алмайды. Егер,
белгіленген міндеттемелер ашық ... ... ... ... шара ... ... ... реті Қоғамдастық құқығына
ЕуроҚауымдастық Сотымен енгізілсе, қазіргі кезде де ол ... ... ... ... аясында
айрықша маңызды, ... оған сай ... ... жету үшін
кәсіпкерлер алымдарды, салықтарды, тарифтер ... баж ... жиі ... ... принципі - Шарттардың кейбір ережелерінде көрініс тапқан:
атап айтқанда, онда ... ... ... ... ... ... ... өндірушілер мен тұтынушылардың
арасындағы кемсітсуге” тыйым салады және “ер ... мен ... ... бірдей ақы төлеу принципін қолдануды көздейді.
Мұнымен ... ... ... ... ... және
субсидиарлық қағидалары бар.
Тыңдалу құқығы бәсекелестікті шектейтін келісімдерге ... ... ... сотта “қорғануға құқық” ... ... ... ... артықшылық қағидасы – ... ... ... ... ол құжаттардың мазмұнын ашпай,
қойылған талаптар қанағаттандырылғанын ... ... ... беру ... ... ... принципті - басқа жалпы принциптерден ажырататын
бір қыры, ол Сотпен емес, Маастрихт шартымен ... Оның ... сот ... ... ... ... ... кең талқылануына
және оның ... ... ... ... ... принципіне байланысты оның Сотпен ... ... ... ... ... белгiлерi.
Құқықтық қатынастар - адамдардың өзара әлеуметтік байланысы, қарым-
қатынасы. Адамдар өмір сүру ... ... ... үшін т.б. ... ... ... болады. Бұл объективтік процесс.
Қоғамның диалектикалық даму процесіне сәйкес қарым-қатынастар да ... ... Бұл ... ... ... дамиды, адамдардың
бостандығының, іс-әрекетінің шеңбері кеңиді. Ғылым мен техниканың ... ... ... ... көбейтіп, қарқынды деңгейде
дамытты. Бірақ бұл қарқынды даму ... ... ... ортаның
экологиясын нашарлатты, табиғи ресурстарды, байлықтарды азайтты. Сондықтан
адамдардың және қоғамның ... ... ... ... ... ... ... қойылды.
Қоғамдық қатынастар әртүрлі болады: саяси, моральдық, экономикалық,
әлеуметтік, ұлттық, діни т.б. ... Бұл ... - ... ... ... ... нормалармен реттеледі. Мысалы, отбасы
қатынастардың көпшілігі дәстүр, діни нормалармен реттеліп жатады.
Қоғамдағы барлық қатынастар құқықтық ... ... ... қоғамдық мүдде-мақсаттарды қамтитын қатынастарды ... ... ... — құқыққа байланысты, кұкық негізіндегі
қатынастар. Құқықтық ... ... ... тән.
1) Құқықтық қатынас — бұл қоғамдық қатынас, ... ... ... ... және ... іс-әрекетімен, мінез-құлқымен
тікелей байланысты. Меншік иесінің өз ... ... бар, ... ... ол ... ... ... жасағанда жүзеге асырады;
— құқықтық қатынастар тек нормативтік ... ... ... ... ... ... ... қатынастың мазмұны,
субъектілердің құқықтары мен міндеттері, дұрыс орындалмаса жауапкершіліктің
түрлері көрсетіледі. Құқықтық қатынастар арқылы нормативтік ... ... ... Құкықтық қатынас тек қана адамның мінез-құлқына құқықтық норма
әсер еткенде пайда ... ... ... мен ... ... ... ... бар, өмірде тек қана құқықтық нормада көрсетілген
құқықтық қатынас ... ... ... ... ... жағдайда да
қатынас құқықтық сипатқа ие болуы мүмкін. Мысалы, құқықгық ұқсастық болған
жағдайда құқықтық ... ... ... ... ... ... субъектілерінің екі жакты құқықтары мен міндеттерінің толық
көрсетілуі. Бір жағының кұқығы ... ... ... сәйкес, тең
келеді. Субъектілердің бостандығы тең болады.
3) Құқықтық ... — бұл ... ... мен ... ... ... ... арасындағы байланыс. Субъективтік құқықка ие болушы
соны пайдаланатын ... ал ... ... жүктелген сол міңдетгі
орындауға тиіс тұлға. Құқықтық қатынаста хақысы бар ... және ... ... ... ... ұйым, мемлекет органы.
— субъектілер өз еріктерімен, өз мүдде-мақсаттарын іске асыру үшін құқықтық
қатынас жасайды.
4) Құқықтық қатынас — ... ... ... қатынас пайда болу
үшін қатысушылардын еркі қажет. Қейбір ... ... ... болу ... еркі ... ... ... Ал қейбір құқықтық қатынастар
тек бір тараптың еркіне байланысты пайда болады ... іс заң ... еркі ... ... егер қатынаста нормативтік актінің мазмұны бұзылса немесе субъектілер өз
міндеттерін ... ... ... мемлекеттің қатынасуымен бұл
кемшіліктер түзетіліп, жауапкершіліктің түрін анықтауға ... ... ... ... ... ... нормалардың
талаптарын жүзеге асыруды қамтамасыз ете ... ... ... да ... ... ... ... қатынастар қоғамдағы
құқык тәртібінің негізі болып саналады.
2.1. Құқықтық қатынастар түрлері.
Құқықтық қатынастардың түрлері:
1. Реттейтін құқықтық қатынастар — субъектілердің заңға сәйкес ... ... ... ... ... ... және ... сәйкес
мінез-құлық. Мұндай құқықтық қатынастар құқық тәртібінің ... ... ... мемлекеттік, мүліктік, отбасы, еңбек, т.б. құқықтық
қатынастар.
— Қоғамдағы барлық қатынастар жөне ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді: мемлекеттік, әкімшілік, азаматтық,
қылмыстық, қылмыстық-процессуалдық, азаматтық-процессуалдық, т.б. құқықтар.
2. Қорғайтын құқықтық қатынастар — субъектілердің заңсыз ... ... ... Оның мақсаты — қоғамдық тәртіпті қорғау, кінәліні
жазалау, сөйтіп әділдік орнату.
— Құқықгық ... ... ... ... қатынастар екіге бөлінеді:
реттеуші және қорғаушы. Реттеуші ... ... ... ... ... Қорғаушы нормалар карым-қатынастардың дұрыс, заңға сәйкес
орындалуын қамтамасыз етеді.
3. Абсолютті ... ... тек бір ... ... (кұқық иесі)
болады. Басқалардың барлығы міндетгі тарап болып саналады. Мысалы, бұларға
меншікқе байланысты қатынастар ... ... ... ... ... ... бөлінеді: жалпылық және нақты.
Жалпьшық түрде құқықтық қатынас мемлекет пен жеке азаматтардың ... ... ... қатынастар заңды себептер, фактілер ... ... ... ... ... фирма қүрылысы т.б. себептер.
4. Салыстырмалы құқықтық қатынастарда барлық оған қатысушылар белгілі
(сатушы мен сатып алушы) ... ... ... қатынастардың субъектілерінің жағдайларына қарай екіге
бөлінеді: абсолюттік және салыстырмалы. ... ... ... ... бір ... ... ... ал екінші жағындағы субъектісінде
тек міндеттер болады. Бұл ... ... ... анық көрсетіледі.
Мысалы, жеке меншіктің иесі құқықтық қатынаста болса, оның құқығын ... ... және ол ... ... субъектілері нышан келтірмеуге
міндетті. Салыстырмалы түрдегі қатынастардың ... ... ... ... ... ... қатынастар дегеніміз — қатысушыларының субъективтік
құқықтары мен заңда ... ... ... ... ... мен
заңда көрсетілген айғақтарға (фактілерге) сәйкес туындайтын, ерік ықтиярды
білдіретін қоғамдық қатынастар.
Құқықтық қатынастар қоғамдағы әлеуметтік кұбылыстардың ең ... ... ... ... бұл ... ... құқықтық нормалар арқылы
реттеліп, басқарылып, мемлекеттік статус, кепілдік алып, қоғамның дұрыс,
прогрестік жолмен дамуын қамтамасыз ... ... ... бөлшектерi.
Құқықтық қатынастар - құқыққа байланысты, құқық негізіндегі қоғамдық
байланыстар. Құқықтық қатынас тек қана адамның мінез-құлқына құқықтық ... ... ... ... ... ... — бұл субъективтік құқықтар мен
заңды міндеттер арқылы пайда болатын адамдар, ұйымдар, мемлекеттік органдар
арасындағы ... ... ... ... жүзеге асыруды
қамтамасыз ете ... ... ... ... пен ... ... жасайды.
Құқықтық қатынастардың құрамы ... ... ... ... ... заңи ... құқықтық қатынас
объектісінен (затынан) тұрады.
Құқық субъектісі — заңи немесе жеке тұлға. Заңи тұлғаларға ... ... ... ... т.с.с. Меншік, шаруашылық
жүргізу немесе жедел басқару құқығындағы оқшау мүлкі бар және сол ... ... ... жауап беретін, өз атынан мүліктік және ... жеке ... мен ... ие ... ... ... асыра алатын,
сотта талапкер және жауапкер бола алатын ұйым заңи тұлға деп ... ... ... шет ел азаматтары және азаматтығы жоқ
адамдар да жеке тұлғалар болып саналады.
2.2. Құқықтық қатынастар субъектiлерi.
Құқықтық қатынастың ... төрт ... ... ... ... ... заңды міндеттер.
1. Құқықтық қатынастың субъектісі - жеке адам және ... ... ... және ... ... азаматтары сондай-ақ
азаматтығы жоқ адамдар жеке тұлғалар болып ұғынылады (КРАК, 12 б.).
Қатынастың субъектісі болу үшін ... ... ... ... ... керек.
Құқықтық қабілет - құқыққа бостандықтар мен міндеттерге ие ... ... ... адам ... ... ... өлгенде аяқталады.
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі азаматтардың ... ... ... ... ... ... оның ... валютаны ұстауға ие болу; мүлікті мұрагерлікке не ... ... ... ... өзі ... алу; шет ... кетуге, қайтып келуге
ерікті; шаруашылық құруға, қарым-қатынас жасауға т.б. ... ... ... ... - ... өз ... қүқығын
пайдалана алу және оны жүзеге асыру, өзі үшін міндеттер тудырып, оларды
орындау ... ... ... ... ... ... ... белгілі жасқа толу болып табылады.
Құқықтық субъектіліктің (әрекеттіліктің) адамның тәртіп бұзғаны үшін
заңдылық жауапқа тартылу жағдайына байланысты ... ... ... ... деп ... Бұл ... ... істер заңы бойынша он алты жасқа толғаннан ... Ал, ... ... ... ... жасаған жағдайда он төрт ... ... ... шарттар жасап басқа да
келісімдер жүргізуге негіз болатын мүмкіндігі келісім қабілеттілігі деп
аталады. ... ... жоқ ... ... ... ... ... Кәмелетке толмаған он төрт жасқа дейінгілер үшін келісімді олардың
атынан ... ... ... не ... ... ... пен ... заң актілерінде қарастырылған
тәртіп пен жағдайларда ғана болмаса, ешкімге шектеу қойылмайды. Адамдардың
әрекеттілігіне бірнеше шектеулер қойылады:
- ... ... ... ... ... ... ... жауапкершілікке тартылуына, жұмысқа орналасуына, әскер катарына
шақырылуына шектеулер бар. Оларды бұзуға тыйым ... ... ... ... ... ... туыскандық-қандас болу;
- егерде азамат сотталған болса;
- діни нормаларға шектеу.
Шет елдің азаматтары ... ... тек олар ... ... әскер катарына шақырылуға кұқығы жоқ.
Заңды тұлғалар: мемлекет, мемлекеттік аппарат-мекемелер, лауазымды
тұлғалар, ... ... ... ... ұжымдар заңды түрде
кұрылып, бекітілсе, тіркелсе толық түрде ... ... мен ... деп саналады, оның шеңбері олардың ережелері мен Уставында толық
көрсетілуге тиіс. Соған ... олар ... ... ... ... бар ... мүлікпен өз міндеттемелері бойынша жауап беретін, өз атынан мүліктік
және мүліктік емес жеке құқықтар мен міндеттерге ие ... ... ... ... сотта талапкер және жауапкер бола алатын ұйым заңды тұлға деп
танылады". (АК —33 б.).
3. Құқықтық қатынас ... ... ... - ... көп ... көп ... экономикалық, әлеуметтік, мәдениеттік, азаматтық, қылмыстық
әкімшілік, еңбектік, т.б. ... ... ... ... жеке ... емес ... ... іс-әрекеті және құқық қатынастарының нәтижелері - құқық
қатынастарының объектілері.
Құқық қатынастың ... - тек ... және жеке ... ... ... басқарып отыратын қарым-қатынастарды қамтиды. Осы мүдде-
мақсаттарды орындаудағы субъектілердің іс-әрекеті, атқаратын ... ... ... болады.
Құқықтық қатынастардың объектiсi (заты) – табиғат құбылыстары,
мүлiктiк, өзiндiк мүлiктiк емес ... ... ... пен ... ... ... бағытталған.
Құқықтың қатынастың мазмұны.
1. Субъективтік құқық - құқықтық қатынастардағы субъектілердің екі
жақты ... ... ... құқық пен заңды міңдеттер
құқықтық қатынастың ең негізгі мазмұнын құрайды.
2. Субъективтік құкық—тұлғалардың ... ... ... белгілі шекте әрекет жасауға берілген құкықтық мүмкіндік. Мұндай
мүдделер заңи деп танылады. Сол ... ... шек ... ... ... қанағатгаңдыру үшін түрлі іс-әрекет жасайды. Жеке тұлға ... ... ... ... ие ... ... ... Сондай-ақ заңи
тұлғалар да заңда рұқсат ... шек ... ... ... ... ... ... пайдалана ма, жоқ па, ол тұлғаның өз еркі.
Субъективтік құқықтың алдындағы негізгі ... ... ... күрделі мақсатын толық орындау; екінші — көрсетілген ... ... ...... ... ... ... ету; төртінші — егерде дұрыс орындалмаса, сот арқылы орындату.
Бұл ... екі ... ... ... Оған ... ... ... құқықтың орындалу әдіс-тәсілдері: 1) құқықтың ... өз ... ... 2) ... ... ... пайдалану;
3) құқықтық тәртіпті қатаң орындау.
Заңи міндет — заң белгілеген әрекетгі істеу немесе істемеу шарттары.
Мұндай міндет басқа тұлғаның ... ... үшін ... Заңи
міндеті бар тұлға оны өз еркімен орындамаса, оған мемлекетгің ... ... ... ... өз баласын асырап, бағып, тәрбиелеуге
міндетті. Егер бұл ... ... ... ... шара ... заңи тұлғаларға да жүктеледі.
Құқықтық қатынастың ... ...... ... мүліктік,
өзіндік мүліктік емес игіліктер. Субъективтік құқық пен заңи міндеттер
аталған объектілерге бағытталған болып ... ...... ықтимал мінез-құлықтарының түрі
және мөлшері.
Субъективтік заңи міндет — субъектілердің тиісті мінез-құлықтарының
түрі және мөлшері.
Құқықтық ... ...... ... ... ... емес игіліктер. Субъективтік құқық пен заңи ... ... ... ... ... ... Субъективтік құқық бар жерде ... ... ... ... Бұл ... бір-бірінсіз бола алмайды. Себебі қатынастардың
көпшілігінде екі ... ... ... бар және соған сәйкес екі
жақты ... ... бар. ... ... ... ... ... өздерінің іс-әрекетіне, жұмысына байланысты. Егерде ... ... ... ... ... уақытында орындаса, онда сөз жоқ
құқық та дұрыс уақытында орындалады деуге болады.
Құқықтық ... ... ... ... екі түрі ... - ... бір ... басқа субъектілердің мүдде-мақсаты үшін
міндетті түрде іс-әрекет немесе бір белгілі жұмыс жасауға тиіс; ... ... ... шектеу қою. Сонда ғана қатынас дұрыс орындалып, нәтижелі
болады.
Қорытынды
Қоғамдагы толып жатқан неше түрлі, неше ... ... ... ... ескіріп, жаңарып жатады. Оның заңды себептері мен негіздері
бар. Бұл объективтік процесс. ... ... ... ... пайда
болуы өзгеруі, ескіруі және жаңаруының негізі болады. Заңды себептердің ... ... ... және ... айғақтар (фактілер) — нақтылы өмірлік мән-жайлар. Сол
айғақтармен құқық ... ... ... ... болуын, өзгеруін
немесе тоқтатылуын байланыстырады. Кейде бір айғақтың құқықтық ... ал ... ... ... ... құқықтық қатынастар тудырады,
өзгертеді немесе жояды. Мысалы, зейнеттік қатынастар ... ... үшін ... ... жас, стаж және ... ... ... акт. Айғақтардың
мұндай жиынтығын айғақтық құрам деп атайды.
Оқиғалы себептер — ... ... даму ... пайда
болатын жағдайлар (өрт, жер сілкінуі, су тасқыны т.б.).
Оқиға ... - ... ... мен міндеттің пайда болу
негіздерінің бір түрі. ... деп - ... ... ... ... ... ... т.б. табиғи құбылыстар аталады. Азаматтық құқық ... ... ... ... реттерде ғана негіз бола алады.
Мысалы, қауіпсіздендіруші ұйым (госстрах) қауіпсізденушіге тиісті ... ... ... көрсетілген оқиғадан (жер сілкіну, өрт) апатқа ... ... ... ... ... заңды ұйымның кінәсінсіз пайда
болатын кейбір оқиғаларға арнаулы мән беріледі. Мысалы, жұмыс ... ... ... ... ... мен ... (транспорт
ұйымдары, өнеркәсіп орындары, құрылыстар, ... ... т.б.) ... ... бой бермейтін күштің салдарынан немесе жәбірленушінің
қасақана іс-әрекеттен ... ... ... ... ... ... мүліктің кездейсоқ апатқа ұшырауы немесе бүліну тәуекелін
(риск) тиісті мерзімді өткізген жақ ... ... және ... ... ... ... себептер — адамның өзінің
жұмыстарының ... ... ... жағдайлар. Бұл себептер заңды жөне
заңсыз іс-әрекеттер болып екіге бөлінеді. ... ... ... ... ... ... Құқықтық қатынастардың өмірге
келуінің, өзгеруінің, ескіруінің, жаңаруының, дамуының заңды себептерінен
басқа үш ... ... ... ... ... актілер, заңды
себептер, субъективтік кұқық. Осы күрделі үш негіздер арқылы ... ... ... ... объективтік даму процесін реттеп,
басқарып отырады.
Заңды айғақтар бірнеше негіздермен ... ... ... олар мына топтарға бөлінеді:
Құқық құратын (еңбек шартын жасауға байланысты ... ... ... мен ... ... ... ... (үй-жайды сату нәтижесінде үй-жайға ... ... ... ... ... ... ... болады, сатушы ол құқықтан
айрылады).
Құқық өзгертетін (үй айырбастау нәтижесінде ... ... ... ... сәйкес құқықтары мен міндеттері де өзгереді).
Заңды айғақтар ерік ... ... да ... Оған ... ... ... ... мұра қалдыру, т. с. с.). Әрекеттер өздері ... ... ... ... бөлінеді. Мысалы, адамдардың әскери ... ... ... т. с. с. заңда ... ... ... болып
табылады. Заңды айғақтарға оқиғалар да жатуы мүмкін. Олар — жер ... ... су ... ... ... мән-жайлар тек заңда белгіленген болса ғана ... ... ... ... қорғау құқығы. Қарағанды, 2001
2.Тұрғынбаев Ә.Х. Социология. Алматы «Білім», 2001
3.Хартли Т.С. Еуропа Қоғамдастығы құқығының негіздері
4.Сарсембаев М.А. Международное право. Алматы, 1999 ... ... в ... ... “Ғылым”, 98.
-----------------------
Құқықтық қатынастар
Б Е Л Г I Л Е Р I
ТҮ Р Л Е Р I
Реттеушi
Қорғаушы
Абсолюттi
Салыстырмалы
қоғамдық ... ... әсер ету ... құқықтар мен міндетгер аркылы
ерікті қатынас
мемлекет қорғайды
Құқықтық қатынастардын бөлшектері
Құқықтық қатынастардың субъектілері
Құқықтық қатынастардың мазмұны
Құқықтық қатынастардың объектісі
Құқықтық қатынастардың субъектілерi
Жеке тұлғалар
Заңи ... ... ... ... ... ... Мемлекет
- ұйымдар –ұжымдар
- комерциялық
- комерциялық емес
Құқықтық қатынастың мазмұны
Субъективтік құқық
Заңи міндет
- ықтимал мiнез ... ... ... ... ... ... ... құқыққа талаптану.
- тиiстi мiнез құлық
- мiнез-құлық мөлшерi
- құқыққа өкiлеттiгi бар адамныңмүддесiн қанағаттандыру
- жауапкершiлiктің басталуы.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық құқықтың қағидалары25 бет
Кәсіпкерлік құқықтың пәні, әдісі, қағидалары9 бет
Қылмыстық құқықтың пәні, түсінігі, міндеттері мен қағидалары81 бет
Құқықтың негізгі тарихи типтері, қағидалары (принциптері) және функциялары11 бет
«Қазақстан Республикасының азаматтық құқығы»18 бет
Авторлық құқық. Сабақтас құқық туралы жалпы түсінік28 бет
Авторлық құқықтың ұғымы және қатынастардың реттелуі59 бет
Азаматтық құқық-құқықтың бір саласы23 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардағы субъектілердің алатын орны мен өзара байланысы107 бет
Дәрістік кешен87 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь