Реляционды мәліметтер базасы

Кіріспе
Реляционды модельдің негізгі түсініктері
Реляционды алгебра негіздері
Біріктіру
Қилысу
Әртүрлілік
ER.диаграмма
ER.диаграмма кәдімгідей формасы
ER.диаграммадан реляционды схеманы алу
Мәліметтердің бүтіндік шектеулерін анықтау
Алгебралық тіл мен есептеу тілін салыстыру
Модельдің шектеулері
ӘР ТҮРЛІ МББЖ САЛЫСТЫРА СИПАТТАУ
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Реляционды модельді 70-жылдардың басында Кодд ұйымдастырған. Модельдің пайда болуына байланысты мәліметтер базасын басқару жүйесінің эволюциясында жаңа этап пайда болды.Модельдің қарапайымдылығы мен ыңғайлылығы құрастырушының назарын көп аударды. Кейбір кемшіліктеріне қарамай реляционды модель кең тарады.
Ақпараттық жүйені пайдаланушыларға мәліметтер базасының пәндік аумақты біркелкі қамтып көрсеткені маңызды. Мәліметтер базасы осындай қасиетке ие болса, онда мәліметтер базасы бүтіндік шарттарын қанағаттандырады деп есептелінеді. Шарттарды орындау үшін мәліметтер базасы бүтіндік шектеулері деп аталатын шектеулер қойылады. Бүтіндік шектеулерінің екі негізгі типі бар: маңыздылық бүтіндігі және сілтеме бүтіндігі. Біріншісі ол кез келген кесте немесе байланыс басқа қандай да бір кестелерден жақсы болуы керек, басқа сөзбен айтқанда кез келген байланыс алғашқы кілтке ие болуы керек. Бұл шарт автоматты түрде қанағаттандырылады, егер жүйеде байланыстың базалық құрамы бұзылмаса.Ал сілтеме бүтіндігі сыртқы кілт кестедегі жоқ жолға бағытталумен түсіндіріледі.Реляционды мәліметтер базасының басқа мәліметтер базасынан ерекшелігі-сақталған кестелер мен кілтке арналған индекстерді тікелей іздеу қолданушылар үшін ыңғайлы және кестенің жолдары кейбір физикалық тізбек бойынша реттелген.
Реляционды модель мәліметтер базасын қолдану үшін кеңінен қолданылады. Олар мәліметтер базасын проектілеу кезінде көмекші модель ретінде, сондай-ақ даталогиялық модельдің ролінде де қолданылады. Мультимодельді жүйені тұрғызуда реляционды модель виртуальды модель сипатына ие болады.
Реляционды модельде ақпараттық бірліктер домен, атрибут пен қатынас болып табылады.Атрибуттар-қарапайым ақпараттық бірліктер. Домен- атрибуттар мәні алынатын мәндер. Қатынас-екі өлшемді кесте болып табылады, атауы бар граф- атрибут, кестедегі әрбір бағанның мәндері доменге сәйкес келеді. Реляционды модельдің негізгі ерекшелігі-кестелер арасындағы байланыс анық түрде емес динамикалық түрде беріледі. Реляционды модель қарапайым әрі біртекті. Мұнда қатынастар нормализацияланған болуы тиіс. Реляционды модельде пәндік облыстың әрбір объектісінде бір немесе бірнеше қатынас сәйкес келеді. Жүйе толығымен реляционды болады, егер:
1) Реляционды модельдің құрылымдық аспектілерін қолдаса;
2) Оған сәйкес ережелерді орындаса;
3) Мәліметтер тілін алгебралық қатынас секілді жақсы меңгерсе;
Алдыңғы екі шарт орындалып, ал үшінші шарт орындалмаса, онда жүйежартылай реляционды болып саналады.
Реляционды модельдің негізгі түсініктері Реляционды модель
Мәліметтердің кесте түрінде берілуімен ерекшеленді.
1. Диго С.М. «Проектирование и использование баз данных» Финансы и статистика-1995
2. Ревунков Г.И. «Базы и банки данных и знаний» Учебник Москва-1992
3. Тиори Т, Фрай Дж. «Проектирование структур баз данных» Москва-1985
4. Ульман Джеффи Д. «Введение в системы баз данных» Москва -2000
5. Мейер Б, Бодуэн К. «Методы программирования»
6. С. Каратыгин «Access 2000 на примерах» Москва -2000
7. Мейер Давид «Теория реляционных баз данных» Москва-1987
8. Гусева Т.И. «Проектирование баз данных в примерах и задачах» Москва -1992
9. Смагулов Ш.С. «Функциональные зависимости в реляционных базах данных» Алматы-1997
        
        Кіріспе
Реляционды модельді 70-жылдардың басында Кодд ұйымдастырған. Модельдің
пайда болуына байланысты мәліметтер базасын басқару жүйесінің эволюциясында
жаңа этап ... ... ... мен ... ... көп ... Кейбір кемшіліктеріне қарамай
реляционды ... кең ... ... ... ... базасының пәндік аумақты
біркелкі қамтып көрсеткені маңызды. Мәліметтер базасы осындай қасиетке ... онда ... ... ... шарттарын қанағаттандырады деп
есептелінеді. Шарттарды орындау үшін ... ... ... ... ... ... қойылады. Бүтіндік шектеулерінің екі негізгі типі
бар: маңыздылық ... және ... ... ... ол кез ... ... байланыс басқа қандай да бір кестелерден жақсы болуы керек,
басқа ... ... кез ... ... ... ... ие ... керек.
Бұл шарт автоматты түрде қанағаттандырылады, егер жүйеде ... ... ... ... ... сыртқы кілт кестедегі жоқ
жолға ... ... ... ... ... ... ... кестелер мен кілтке арналған
индекстерді тікелей іздеу қолданушылар үшін ... және ... ... ... ... ... реттелген.
Реляционды модель мәліметтер базасын қолдану үшін кеңінен қолданылады.
Олар мәліметтер базасын проектілеу кезінде көмекші модель ... ... ... ... ... де ... Мультимодельді жүйені
тұрғызуда реляционды модель виртуальды модель сипатына ие болады.
Реляционды модельде ақпараттық бірліктер домен, атрибут пен қатынас ... ... ... ... ... ... мәндер. Қатынас-екі өлшемді кесте болып табылады, атауы бар граф-
атрибут, кестедегі әрбір бағанның ... ... ... ... ... негізгі ерекшелігі-кестелер арасындағы байланыс анық
түрде емес динамикалық түрде беріледі. ... ... ... ... Мұнда қатынастар нормализацияланған болуы тиіс. Реляционды
модельде пәндік ... ... ... бір ... бірнеше қатынас
сәйкес келеді. Жүйе толығымен реляционды болады, егер:
1) Реляционды модельдің құрылымдық аспектілерін қолдаса;
2) Оған сәйкес ... ... ... ... ... ... ... жақсы меңгерсе;
Алдыңғы екі шарт орындалып, ал үшінші шарт орындалмаса, онда жүйежартылай
реляционды болып саналады.
Реляционды модельдің негізгі түсініктері Реляционды модель
Мәліметтердің ... ... ... ... ... және
желілік модельден айырмашылығы:
1) Қарапайым қолданушыға да ... ... оңай ... ... ... жаңа ... ... Келтірілмеген сұраныстарды жасағанда ... ... ... қатар кез келген желілік ... ... жүйе екі ... түсіндіріледі.
Реляционды модельдің негізгі өзгешелігі-оның ... ... ... ... ... ал ... ... жолы бірдей форматқа
ие. Кестедегі ... жол ... ... ... ... және олардың
арасындағы байланыстарды қарастырады.
|№ |ФИО ... жылы ... ... |
|1 ... С |1986 |ИС |305 |
|2 ... А |1985 ... |302 |
|3 ... А |1986 |МиМ |302 |
|4 ... В |1987 |МЭО |301 |
|5 ... Н |1986 |ИС |402 |
|6 ... Д |1986 |ИС |401 ... ... ... ... ... атрибут, қатынас,
домен, дәреже, алғашқы кілт.
|Домен ... ... ... ... ... |Кесте ... ... ... саны ... ... ... ... ... аймағы |Бағандардың (өрістің) саны ... кілт ... ... ... ... бір ... ... атрибуттардан алынған ... ... тілі ... ... ... домен-жүйемен немесе
қолданушымен анықталған мәліметтер типі.
Алғашқы кілт-жолдарды анықтайтын баған немесе бағандар жиыны.
Егер ... кілт бір ... көп ... онда оны ... ... ... ... деп атайды. Объектінің бүтіндік шектеулері
бойынша алғашқы кілт түгелдей толмау керек немесе NULL ... ие ... ... ... кілт ... ... болатын кілттер потенциалдық
немесе альтернативті кілттер деп аталады.
Сыртқы кілт-басқа кесте үшін алғашқы кілт ... ... ... ... ... ... ... кілттік өрісіне сілтеме болып
табылады. Сілтеме шектеулері бойынша сыртқы кілт бос ... ... ... ... ... алғашқы кілттік баған мәндерімен сәйкес келуі қажет.
Сыртқы кілт реляционды ... ... ... ... ... ... базасы кестелерінің арасындағы байланысты жүзеге асырады.
Алғашқы кілт сияқты сыртқы кілт те ... ... ... ... ... кілт ... ... болады. (бірнеше бағандардан
тұрады.) Бағандар саны мен ... типі ... және ... кілтте де
сәйкес келуі керек. Егер кесте басқа көптеген ... ... онда ол ... сыртқы кілтке ие.
Реляционды модель кестеге келесі талаптарды қояды:
1. Кестенің ... ... ... ... ... ... Бір ... мәліметтері бір типті болуы керек.
3. Әрбір баған бірегей болуы керек.(бағандар қайталанып кетпеу керек.)
4. Бағандар еркін түрде орналасады.
5. ... да ... ... түрде орналасады.
6. Бағандар бірегей атауларға ие.
Реляционды модельдің ... ... ... 12 негізгі шарттары жатады:
1. Ақпарат ережесі. Мәліметтер базасының барлық ... ... ... шарт және ... ... түрінде берілуі керек.
2. Кепілдік беру ережесі. Реляционды модельде мәліметтер базасының
әрбір элементіне ... ... атын ... ... Заңды емес мәндерді қолдану ережесі. Реляционды ... ... емес ... ... ... ... Реляционды модель негізіндегі динамикалық каталог ережесі. Мәліметтер
базасын ... ... ... яғни ережені
білетін қолданушылар олармен сол ... тіл де ... ... ... негізгі деректермен жұмыс істеуді қолдайтындай болуы керек.
5. Мәліметтердің жеткіліктілік ережесі. Реляционды жүйе ... ... ... ... тұрады. (Мысалы сұрақ пен жауап
режимі) Бірақта бір ғана тіл ... ... ... ... ... ... синтаксисі анықталатын және келесі элементтерден
тұратын:
❖ Мәліметтерді анықтау
... ... ... ... ... ... Транцакция шекарасы (басы, аяқталуы)
6. Берілгендерді өңдеу ережесі. Теориялық тұрғыдан ... ... ... ... ... ... ... тиіс.
7. Толықтыру, өңдеу және жою ережесі.Қандай да бір операндпен жұмыс
істеген секілді байланеыспен ... ... ... тек ... ғана ... мәліметтерді толықтыруда, өңдеу мен жоюда да болуы
тиіс.
8. Физикалық мәліметтердің ... ... ... ... ... мәліметтермен жұмыс істеген кезде логикалық деңгейде
қалуы тиіс, ... ... ... ... мен ... ... тәсілдерінде.
9. Логикалық мәліметтердің тәуелсіздік ережесі. ... ... ... ... ... мәліметтердің мазмұны
өзгерместен, қолданбалы программалар мен утилиттер логикалық ... ... ... ... тәуелсіздік ережесі. Бүтіндік шектеулерін
айқындайтын мүмкіндік болуы керек.
11. Таралу тәуелсіздік ... ... ... ... басқару
жүйесі клиенттердің қажеттілігіне тәуелді болмауы керек.
12. Даралық ережесі.
Екінші ереже мәліметтер базасында ... ... үшін ... кілт рөлін
атқарады. Кестенің аты талап етілген ... ... ... ... ... аты ... ... табуға мүмкіндік береді, ал алғашқы кілт
ізделініп отырған элементі бар жолды табады.
Үшінші ереже бойынша ... ... ... ... ... ... ... болады.
Төртінші ереже бойынша реляционды мәліметтер базасы өзін-өзі бейнелеу
керек. Басқаша ... ... ... ... ... ... ... тұруы керек.
Бесінші ереже бойынша Мәліметтер базасын басқару жүйесі реляционды
мәліметтер ... ... яғни SQL ... Бұл тіл ... ... басқару жүйесінің негізгі функцияларын ... ... ... ... оқу және мәліметтерді енгізу , реляционды
қорғаныс болып ... ... ... ... ... ... базасының
құрылымын көрсетушілерге арналған.
Жетінші ереже ... ... ... ... табиғатынан көптікке
бағытталған. Толықтыру, өшіру мен өңдеу операциялары көптеген ... ... Бұл ... тек ... ғана ... ... ... қояды.
Сегіз бен тоғызыншы ереже бойынша пайдаланушылар және ... ... ... ... деңгейдегі дамуының арасындағы
айырмашылық. Мәліметтер базасын ... ... ... ... мен ... құрылымын өзгерту –мәліметтерді пайдаланушылардың
мәліметтер ... ... ... кедергі келтірмеуі керек.
Оныншы ереже бойынша мәліметтер базасындағы тіл ... ... ... ... ... ... ... бойынша мәліметтер базасындағы тіл басқа ... ... ... ... ... ... ... етуі
қажет.
Он екінші ереже бойынша басқадай мүмкіндіктерді мәліметтер базасымен
жұмыс ... ... шек ... ... олар ... ... бұзуы мүмкін.
Реляционды алгебра негіздері
Э.Ф.Кодд анықтауы бойынша реляционды алгебра 2 ... 4 ... ... ... операциялар:біріктіру, қиыстыру, әртүрлілік, көбейту
2.Арнайы реляционды операциялар: ... ... ... бөлу.
Реляционды алгебраның операцияларын толығырақ қарастырайық.
Біріктіру. Байланыстың екеуінде де бар кестені ... екі ... ... ... барлық жолдарынан, яғни
операндтардан тұратын кесте құрады. Кесте-операндтар бірдей атрибуттардан
тұруы қажет.
|Фамилия ... ... ... ... С.С |1960 ... |23 |
|Козлов К.К |1959 ... |23 ... П.П |1960 |Аға оқыт |24 ... Л.Л |1977 ... |24 ... ... ... |жасы |
|Иванов И.И |1948 |Каф ... |22 ... С.С |1953 ... |22 ... Г.Г |1945 ... |22 ... С.С |1960 ... |23 ... К.К |1959 ... |23 ... ... |мамандығы |жасы ... И.И |1948 |Каф ... |22 ... С.С |1953 ... |22 ... Г.Г |1945 ... |22 ... С.С |1960 ... |23 ... К.К |1959 ... |23 ... П.П |1960 |Аға оқыт |24 ... Л.Л |1977 ... |24 ... бір ... ... де қайталанатын мәндерді
қайтарады.
Қилысу ... ... екі ... де тән ... тұратын кесте
пайда болады.
|Фамилия ... ... ... ... И.И |1948 |Каф ... |22 |
|Сидоров С.С |1953 ... |22 ... Г.Г |1945 ... |22 ... С.С |1960 ... |23 ... К.К |1959 ... |23 ... ... ... |жасы |
|Цветкова С.С |1960 ... |23 ... К.К |1959 ... |23 ... П.П |1960 |Аға оқыт |24 ... Л.Л |1977 ... |24 ... |жылы |мамандығы ... ... С.С |1960 ... |23 ... К.К |1959 ... |23 ... берілген екі қатынастағы ... ғана тән, ... ... ... ... ... бар, ал екінші
кестеде жоқ мәндерден тұратын ... ... ... ... ... |жасы ... И.И |1948 |Каф ... |22 ... С.С |1953 ... |22 ... Г.Г |1945 ... |22 ... С.С |1960 ... |23 ... К.К |1959 ... |23 ... |жылы |мамандығы ... ... С.С |1960 ... |23 ... К.К |1959 ... |23 ... П.П |1960 |Аға оқыт |24 ... Л.Л |1977 ... |24 ... |жылы ... ... ... И.И |1948 |Каф ... |22 ... С.С |1953 ... |22 ... Г.Г |1945 ... |22 ... екі байланыстағы қайтарылатын мәндерді көбейтеді.Көбейту
операциясын орындағанда бірінші кестенің жолдың мәндері ... ... ... ... ... ... ... тұратын кесте пайда болады. Кестедегі жол саны ... жол ... ... ... ... ... ... оқыт |
|Доцент ... ... ... ... |
|мамандығы ... ... ... |22 ... меңгер |23 ... |22 ... |23 ... оқыт |22 ... оқыт |23 ... |22 ... |23 ... |22 ... |23 ... ... |
... ... ..................... ... шартты қанағаттандыратын берілген мәнді қарастырады.
Берілген шарт бойынша қатарды таңдауды жүргізеді.
|Фамилия ... ... ... ... И.И |1948 |Каф ... |22 ... С.С |1953 ... |22 ... Г.Г |1945 ... |22 ... С.С |1960 ... |23 ... К.К |1959 ... |23 ... П.П |1960 |Аға оқыт |24 ... Л.Л |1977 ... |24 ... ... ... |жасы ... И.И |1948 |Каф ... |22 ... С.С |1953 ... |22 ... Г.Г |1945 ... |22 |
| ... |
| ... ... ...

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Delphi ортасы туралы түсінігі51 бет
MS Access программасының программалық құралдарын қолдана отырып тауарлардың қоймалық есебін автоматтандыру есебін шешу52 бет
“Компьютерлік дүкен” мәліметтер базасы13 бет
Реляциялық мәліметер базасы6 бет
Sql-тілі4 бет
Мәліметтерді сақтау, өңдеу және қолдану 32 бет
Мәліметтердің өзара байланысы мен информациялық қарым-қатынасы.43 бет
Орындаушы тәртіпті бақылауды автоматтандыру26 бет
Турфирма64 бет
"Кинопарк 7 Ақтөбе" деректер қорына навигациялық тәсілдерді қолдану20 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь