Бухгалтерлік есеп жайлы


Кіріспе

I. Бухгалтерлік есеп
а) Қазіргі заманғы бухгалтерлік есеп
II. Бухгалтерлік есеп тәсілі
а) Оның түрлері
III. Бухгалтерлік есептің міндеті

а) Оған қойылатын талаптар

Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Бухгалтерлік есеп – басқарудың аса маңызды функцияларының бірі. Нарықтық экономикасы дамыған елдерде оны бизнестің, кәсіпкерліктің тілі деп санайды.
Бухгалтерлік есеп оның алдына қойған міндеттерді орындай алатындай болып ұйымдастырылуы керек.
Кәсіпорындар мен ұйымдардағы болып отыратын барлық үдерістерді алдымен бақылап, орындалған жұмыстар мен атқарылған қызметтердің нәтижесінде өндірілген өнімдерді, олар үшін жұмсалған материалдар мен шикізаттарды, қаржы-қаражаттарды сандық өлшемге келтіріп және оны арнаулы құжаттарға қарай реттеп, соңынан тіркеу жұмысын жүргізетіндігі бухгалтерлік есептің басты міндеті болып табылады. Қандай да болмасыншаруашылыққа қажетті күнделікті қолданылатын есеп жұмысының белгілі бір кезеңдерге сай дамитындығы белгілі. Ал шаруашылық есеп мәліметтері өндірістің экономикалық жағдайын белгілі бір дәрежеде жан-жақты сипаттап, тадап, қандайда бір шешім қабыдаудың басты мақсаттарын жүзеге асырушы экономикалық пән болып табылады. Қандайда бір шаруашылық құбылыстарын зерттеп, оларға экономикалық талдау жасау үшін белгілі бір есеп көрсеткіштеріне сүйенуімізге тура келеді. Шаруашылық есептің алғышарты материалдық өндірістің теориылық негізін зерттеуге байланысты. Қандайда болмасын есеп көрсеткіштрі экономикалық жағынан маңызды мәселе болып табылады. Кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметі туралы ақпараттық мәліметтерді жинақтау бухгалтерлік есеп пәні болып саналады.
Бухгалтерлік есептің негізгі мақсаты – барлық кәсіпорындарда орындалатын операциялардың уақтылы есепке алынып, олардың қазіргі күнгі уақыт талаптарына сай орындалуына, яғни жүзеге асырылуына бақылау жасау.
1. Кеулімжаев Қ.К.,Құдайбергенов Н.А.Бухгалтерлікесеп негіздері.Алматы:Экономика-2006.
2. Назарова В.Л. Шаруашылық субъектілерінің бухгалтерлік есебі.-Алматы:Экономика,2005.
3. Укашев Б.Е., Әжібаева З.Н. Бухгалтерлік есеп теориясы. Алматы:-Ұлағат,1999.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Мазмұны
Кіріспе

I. Бухгалтерлік есеп
а) Қазіргі заманғы бухгалтерлік есеп
II. Бухгалтерлік есеп тәсілі
а) Оның түрлері
III. Бухгалтерлік есептің міндеті

а) Оған қойылатын талаптар

Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер

Бухгалтерлік есеп
Бухгалтерлік есеп – басқарудың аса маңызды функцияларының бірі. Нарықтық
экономикасы дамыған елдерде оны бизнестің, кәсіпкерліктің тілі деп санайды.
Бухгалтерлік есеп оның алдына қойған міндеттерді орындай алатындай
болып ұйымдастырылуы керек.
Кәсіпорындар мен ұйымдардағы болып отыратын барлық үдерістерді
алдымен бақылап, орындалған жұмыстар мен атқарылған қызметтердің
нәтижесінде өндірілген өнімдерді, олар үшін жұмсалған материалдар мен
шикізаттарды, қаржы-қаражаттарды сандық өлшемге келтіріп және оны арнаулы
құжаттарға қарай реттеп, соңынан тіркеу жұмысын жүргізетіндігі бухгалтерлік
есептің басты міндеті болып табылады. Қандай да болмасыншаруашылыққа
қажетті күнделікті қолданылатын есеп жұмысының белгілі бір кезеңдерге сай
дамитындығы белгілі. Ал шаруашылық есеп мәліметтері өндірістің экономикалық
жағдайын белгілі бір дәрежеде жан-жақты сипаттап, тадап, қандайда бір шешім
қабыдаудың басты мақсаттарын жүзеге асырушы экономикалық пән болып
табылады. Қандайда бір шаруашылық құбылыстарын зерттеп, оларға экономикалық
талдау жасау үшін белгілі бір есеп көрсеткіштеріне сүйенуімізге тура
келеді. Шаруашылық есептің алғышарты материалдық өндірістің теориылық
негізін зерттеуге байланысты. Қандайда болмасын есеп көрсеткіштрі
экономикалық жағынан маңызды мәселе болып табылады. Кәсіпорынның қаржы-
шаруашылық қызметі туралы ақпараттық мәліметтерді жинақтау бухгалтерлік
есеп пәні болып саналады.
Бухгалтерлік есептің негізгі мақсаты – барлық кәсіпорындарда
орындалатын операциялардың уақтылы есепке алынып, олардың қазіргі күнгі
уақыт талаптарына сай орындалуына, яғни жүзеге асырылуына бақылау жасау.
Қоғамдық дамудың қай кезеңінде болмасын бухгалтерлік есеп кез келген
кәсіпорындарда, яғни өнім өндіру мен оларды сату, пайдалан, бөлу
үдерістерімен айналысу барысында жүргізілгендігі бүгінгі таңда белгілі
болып отыр. Бухгалтерлік есептің негізгі бағыты – кәсіпорындардағы есеп
жұмысының сапасын арттыруға, есептеу жұмысының барысында қолданылатын, яғни
толтырылатын құжаттардың қарапайым әрі түсінікті болуына және ондағы
көрсеткіштердің пайдаланушыларға ыңғайлы болуына реттеліп жүргізіледі.
Бухгалтерлік есеп ұйымның есеп беру мен басқару, сондай-ақ
экономикалық талдау жасау жұмыстарының нақты түрде жүзеге асырылуын қажетті
ақпараттармен қамтамасыз етіп отырады. Бухгалтерлік есептің тексеру,
қадағалау, жинақтау принциптерін жүзеге асыру арқылы меншік заңдылығы мен
қаржы және қаржыландыру тәртібі, үнемдеу шаралры тиісті заңдарға сай іске
асырылады. Шаруашылық жұмыстарын әрі қарай дамыту, өнім өндірудің көлемін
ұлғайту мақсатында бухгалтерлік есеп көрсеткіштері мен экономикалық талдау
әдістерін кеңінен қолдана отырып, кәсіпорын бойынша іске асырылмай келген
резерв қорларын анықтап, лоарды іске қосу үшін қажетті шаралар белгіленді.
Бухгалтерлік есептің ақпараттық мәліметтері мен көрсеткіштеріне сүйене
отырып, экономикалық талдау кестелері жасалынады. Сонымен қатар
бухгалтерлік есеп қорытынды құжаттары мен мәліметтеріне қарай әрбір ұжымның
әлеуметтік дамуына және ондағы жұмысшы -қызметкерлердің материалдық
ынталануына шаралар белгілеу жұмыстары іске асырылады. Бухгалтерлік есептің
негізгі ерекшелігі сол, ол тек қана бастапқы және арнайы құжаттарға жазылып
тіркелген нақтылы көрсеткіштер негізінде жүргізіледі. Кәсіпорындағы
шаруашылық операциялардың тиімділігі мен олардың заңдылығы, шығындардың
орынсыз жұмсалынбауы, материалдық құндылықтардың қатаң тәртіппен ұқыпты да
тиімді жұмсалынуы бухгалтерлік есеп жұмысын жүргізудің міндеті болып
табылады.
Кәсіпорындар мен ұйымдарда болып отыратын күнделікті
операциялардың, үдерістердің маңызы әр түрлі. Осы үдерістермен
операцияларды бухгалтерлік есептің көмегімен бақылап, тексеріп олардың
дұрыс орындалғандығын немесе орындалмай жатқанын қарап, одан нәтиже шығарып
отырүға болады. Осы айтылғандардың орындалуы барысында бухгалтерлік есепте
әр түрлі тәсілдер қолданылады. Сол барлық қоданылатын тәсілдердің жиыны
олардың ғылыми тұрғыдан басқарылатындай бір жүйеге келтірілуі бухгалтерлік
есептің тәсілдері болып саналады.
Бухгалтерлік есеп тәсілі деп – әдіс, амалдардың жиынтығы
түсіндіріледі, олардың көмегімен байқау, есепке алынатын мәліметтерді жете
білу мен зерттеу жүргізіледі.
Бухгалтерлік есептің әдістері келесідей түрлерден тұрады:
➢ құжаттау;
➢ түгендеу;
➢ шоттар;
➢ екі жақты жазу;
➢ бағалау;
➢ калькуляциялау;
➢ бухгалтерлік баланс;
➢ есеп беру.
Құжаттау
Барлық ұйымдарда өздерінің күнделікті жұмысы барысында әр түрлі шаруашылық
операциялары орындалады. Ал бұл операцияларды бухгалтерлік есепке алу үшін
оларға алдымен құжаттар толтырылуы қажет. Құжат орындалған операцияның
жазбаша түріндегі анықтамасы болып табылады. Құжатқа орындалған операцияның
аталуы, мазмұны, орындалған уақыты, өлшем бірлігі, орындаушы немесе
тапсырушы мен қабылдап алушы адамдардың аты-жөні және тағы басқа деректе
толтырылады. Құжаттар заңды түрде белгіленген дәлелді ақпараттық мәлімет
болып есептеледі. Құжатта міндетті түрде көрсетілуге тиісті мәліметтерді
деректеме (реквизит) деп те атайды.

Түгендеу
Ұйымның шаруашылық операцияларының орындалуы барысында барлық операцияларын
сол сәтінде құжатқа жазуға мүмкіндік бола бермейді. Тіпті құжаттар
толтырылғанның өзінде де қателіктер кетуі мүмкін және материалдарды сақтау
кезінде олар табиғи кеміп азайып отырады. Соған байланысты кәсіпорындағы
өндіріліп шығарылған дайын өнімдерді, басқа ұйымдардан алынған заттарды,
сондай-ақ басқа да қолда бар құралдарды, мүліктерді тексеріп, түгендеп
тұрмаса олардың жоғалуына немесе ұрлануына жол берілуі мүмкін. Сондықтан
түгендеу әдісі арқылы кәсіпорын өзінің нақты қолда бар материалдық
құндылықтары мен ақшаларын және тағы да басқа мүліктерін
есептегімен(құжаттағымен) салыстырып отырады.
Шоттар
Бухгалтерлік есеп шоттары дегеніміз- шаруашылық құралдары мен олардың
қорлану көздерін белгілі бір ұқсастықтарына және маңызы мен көрсеткіштеріне
сәйкес жинақтап топтау құралдары болып табылады. Жалпы шоттар ұйымның
шаруашылық үдерістерінің, сондай-ақ активтермен олардың қорлану көздерінің
түрлеріне қарай ашылады. Шоттар кәсіпорында күнделікті болып отыратын
операцияларды үздіксіз жазып отырмай, оларды экономикалық маңызына қарай
топтап жазу үшін пайдаланылады. Жалпы алғанда ұйымның активтері мен
міндеттемелеріндегі және меншікті капиталындағы әрдайым болып отыратын
операцияларды бір жүйеге келтіріп топтап, ақшалай түрде есептеу үшін
бухгалтерлік есепте қоданылатын әдісті шоттар деп атайды.
Екі жақты жазу әдісі
Шаруашылық үдерістері барысында орындалатын әрбір операция негізінде
кәсіпорынның қаржылары мен лоардың пайда болу көздерінде екі жақты және тең
өзгерістер болып отырады. Олар екі жақты жазуды керек етеді., яғни бір
шоттың дебитінде, екінші шоттың кредитінде бірдей сомада көрсетілуі қажет.
Ұйымдардағы мұндай күнделікті болып отыратын операцияларды, үдерістерді бір
шоттың дебитіне және екінші шоттың кредитіне жазып есептеп отыру шін
қолданылатын әдіс бухгалтерлік есепте екі жақты жазу әдісі деп аталады.
Калькуляциялау әдісі
Қандай ұйым болмасын белгілі бір қызметпен айналысатындығы белгілі(өнім
өндіру, қызмет көрсету, сатып алып-сату тағы басқалары сияқты). Осы
үдерістерді орындау барысында кәсіпорын жұмысшы күшін, еңбек құралын және
материалдық құндылықтарды пайдаланатын болғандықтан барлық кеткен жұмсалған
шығындардың жиынтығын анықтауына тура келеді. Бұл шығындардың жиыны
өндірілген өнімнің, көрсетілген қызметтің өзіндік құнын құрайды. Сондай-ақ
ол ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
"Бухгалтерлік есеп."
Бухгалтерлік есеп
Басқару жүйесіндегі бухгалтерлік есеп
Бухгалтерлік есеп теориясы
Бухгалтерлік есеп және аудит
Бухгалтерлік есеп туралы
Бухгалтерлік есеп принциптері
Бухгалтерлік есеп нысандары
Бухгалтерлік және қаржылық есеп
Бухгалтерлік есеп автоматтандырылған формасы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь