Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй құрылыс саласы нысандарын жобалаудың экономикалық тиімділігін бағалау

Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Тұрғын үй құрылысы жалпыұлттық мазмұндағы маңызды міндеттерінің қатарында Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму Стратегиясының басым бағыттарының бірі болып саналады. Қазақстан Республикасында халықтың қалың жігін қолжетімді тұрғын үймен қамтамасыз етудегі 2008-2010 жылдарға арналған тұрғын үй құрылысын дамытудың Мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру - еліміздің әлеуметтік бағытта қарқынды дамуының нақты белгісі.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев өзінің Қазақстан халқына арналған жыл сайынғы Жолдауларында тұрғындарды баспанамен қамтамасыз ету жайын үнемі алдыңғы қатарға қойып келеді. 2008 жылғы Жолдауында Елбасы төмендегідей бағыттарды атап көрсетті:
- тұрғын үйдің қолжетімділігі мен сапасы;
- мемлекеттік қызметшілер мен бюджеттік сала қызметкерлеріне тұрғын үй құрылыс жинақ қорлары жүйесі арқылы жылына 4%-дан аспайтын пайыздық мөлшерде алдын-ала тұрғын үй займдарын беру;
- жалдамалы тұрғын үй құрылысына көңіл бөлу;
- құрылыс компаниялары қызметінің ашықтығын қамтамасыз ету және осы саладағы бәсекелестікті арттыру;
- тұрғын үй құрылысына үлескер-қатысушылардың құқықтарының қорғалуын күшейту;
- жеке-дара тұрғын үй құрылысын ынталандыру мақсатында жер учаскелерін беру мен рәсімдеу ережелерін жеңілдету;
- жеке-дара тұрғын үй құрылысының өнеркәсіптік, арзан және экологиялық таза технологияларын игеру;
- алдыңғы қатарлы шет елдік тәжірибені қолдану қажеттігі.
Тұрғын үй саласы – бұл тұрғын үй нысандарына жеке меншік үстемдік ететін халық шаруашылығының ерекше тармағы. Тұрғын үй саласының нысандары жылжымайтын мүліктер рыногының негізін құрайды. Бүгінгі күні аталған рынок бизнестің табысты түріне айналды. Сондықтан да, Қазақстан Республикасында жылжымайтын мүліктер рыногының қарқынды дамуы осы салаға инвестиция салуға дайын мемлекеттің, көптеген бизнес-құрылымдардың назарын өзіне аударуда.
Рынок жағдайында құрылыс, өндірістің басқа салалары сияқты, капитал қарқынының еркіндігі мен меншіктің әрбір нысанының дербестігімен байланысты жаңа экономикалық мазмұнға ие болды. Сондай-ақ, жаһандық экономикалық дағдарыс салдары құрылыс кешені кәсіпорындарын өндірістік-шаруашылық қызмет жүргізуде жаңа әдістер қолдануға, қаржы көздерін іздестіруге, басқару тәсілдерін өзгертуге мәжбүрлеп отыр.
1. Состояние рынка жилья и ипотечного кредитования в Республике Казахстан //Вестник КазЭУ, Алматы, 2006, - № 2, -с. 164-165.
2. Внешние и внутренние факторы, влияющие на эффективность жилищного строительства // Поиск-Ізденіс, Алматы, 2006, - № 3 (2)., -с.47-52.
3. Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысының даму мәселелері // ХХІ ғасырдағы жоғары оқу орны: жаңа экономикалық жағдайда өркендеу. Халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары. -Ақтөбе: С.Бәйішев атындағы Ақтөбе университеті, 2006, -64-67 б.
4. Тенденции развития сферы строительства жилья в Республике Казахстан // Инновационные идеи молодых ученых в сфере гуманитарных наук. Материалы международной научно-практической конференции -Астана: университет «Туран-Астана», 2006, -с.38-40.
5. Зарубежный опыт формирования рынка жилья и возможности его применения в условиях Республики Казахстан // Альпари, 2007, - №1., -с. 128-129.
6. Қазақстанның тұрғын үй рыногы: қазіргі жайы мен даму мүмкіндіктері // Вестник КазНУ. Серия экономическая. -№2(60). 2007, -48-51 б.
7. Об ипотечном жилищном кредитовании в Республике Казахстан // Социология Казахстана в условиях глобализации: состояние, проблемы и перспективы. Международная научно-практическая конференция – Астана: Казахский гуманитарно-юридический университет, 2007, -с.100-105.
8. Қазақстан Республикасындағы ипотекалық және тұрғын үй құрылысының дамуы // «Көкше жас ғалымдары - 2008» Республикалық ғылыми-практикалық конференция материалдары. Көкшетау, 4-5 маусым, 2008, 380-385 б.
9. Тұрғын үй құрылысы және тұрғын үй рыногын реттеудің шетелдік тәжірибесі // Вестник университета международного бизнеса, Алматы, 2008, - № 4(10), -39-41 б.
        
        ӘОК  332.812 (574)
Қолжазба құқығында
БЕКЕТОВА ҚАМАР НАЗАРБЕКҚЫЗЫ
Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй ... ... ... ... ... бағалау
08.00.05-Экономика және халық шаруашылығын басқару
(қызмет саласы мен ортасы бойынша)
Экономика ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған
диссертацияның
АВТОРЕФЕРАТЫ
Қазақстан ... ... ... Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінде
орындалған
|Ғылыми жетекші: | ... ... ... |
| | ... ... Ү.Ж. |
| | | |
| | | |
| | | |
| ... ... | |ҚР ҰҒА ... ... ... |
| | ... ... ... Э.А. |
| | | |
| | | |
| | ... ғылымдарының кандидаты, доцент |
| | ... С.А. |
| | | |
| | | |
| | | ... ... | ... ... ... ... |
| | ... ... 2009 жылы маусымның «30» күні сағат 16.30 Халықаралық
Бизнес ... ... ... ... ... дәрежесін алу
үшін диссертация қорғайтын Д 20.01.07 диссертациялық кеңестің мәжілісінде
қорғалады. Мекен-жайы 050010, Алматы қаласы, Абай ... 8 а, 208 ... ... ... ... ... ... « 30 » мамыр 2009 жылы таратылды.
Диссертациялық кеңестің
ғылыми хатшысы
э.ғ.д., ... ... ... ... ... үй ... ... мазмұндағы
маңызды міндеттерінің қатарында Қазақстанның 2030 ... ... ... ... бағыттарының бірі болып саналады. ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
етудегі 2008-2010 жылдарға арналған тұрғын үй ... ... ... ... ... - ... әлеуметтік бағытта
қарқынды дамуының нақты белгісі.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев ... ... ... жыл ... ... тұрғындарды баспанамен қамтамасыз ету
жайын үнемі алдыңғы қатарға қойып келеді. 2008 ... ... ... ... атап ... ... ... қолжетімділігі мен сапасы;
- мемлекеттік қызметшілер мен ... сала ... ... ... жинақ қорлары жүйесі арқылы жылына 4%-дан ... ... ... ... үй ... ... жалдамалы тұрғын үй құрылысына көңіл бөлу;
- құрылыс ... ... ... ... ету және ... бәсекелестікті арттыру;
- тұрғын үй құрылысына үлескер-қатысушылардың құқықтарының қорғалуын
күшейту;
- ... ... үй ... ... ... жер учаскелерін беру
мен рәсімдеу ережелерін жеңілдету;
- жеке-дара тұрғын үй құрылысының өнеркәсіптік, арзан және экологиялық ... ... ... ... шет ... ... қолдану қажеттігі.
Тұрғын үй саласы – бұл тұрғын үй нысандарына жеке меншік ... ... ... ... ... Тұрғын үй саласының ... ... ... ... ... ... күні аталған рынок
бизнестің табысты түріне айналды. Сондықтан да, Қазақстан Республикасында
жылжымайтын мүліктер рыногының қарқынды ... осы ... ... салуға
дайын мемлекеттің, көптеген бизнес-құрылымдардың назарын өзіне аударуда.
Рынок жағдайында құрылыс, өндірістің басқа салалары ... ... ... мен ... ... нысанының дербестігімен байланысты
жаңа экономикалық мазмұнға ие ... ... ... ... ... құрылыс кешені кәсіпорындарын өндірістік-шаруашылық қызмет
жүргізуде жаңа әдістер қолдануға, қаржы көздерін ... ... ... ... ... саласына инвестиция салу инвестициялық жобалаумен ... ... ... ... ... ... жобалау
жұмыстарының тәжірибесінде маңызды және қажетті құрамдас бөлім болып
табылады. Оған ... үй ... ... ... кері ... тигізетін бірқатар факторлар ықпал етеді, атап
айтқанда: тұрғын үй саласының әлеуметтік-экономикалық тұрақсыздыққа ... ... ... және ... ... ... жаңа ... талаптарына сәйкес болмауы; тұрғын үй құрылысында ... ... мен ... ... әдістерінің жетілдірілмеуі; құрылыста
және пайдалануда ... ... ... (тұрғын үй құрылысы
саласында маманданған ұйымның болмауы); инвестициялық-құрылыстық ... ... ... ... ... ұйым ... ... тәжірибесінің және тәсілдерінің жетілдірілмеуі және
т.б.
Инвестициялық қызмет мақсаттылығының экономикалық дағдарыс ... ... ... ... негізделеді, сондықтан
инвестиция немесе мақсаттылығының критерийі оның тиімділігін бағалау болып
табылады.
Аталған және ... да ... ... өзектілігін анықтайды және тұрғын
үй саласы нысандарын жобалау мен құрылысының тиімділігін ... ... ... ... ... етеді.
Мәселенің зерттелу дәрежесі. Экономикалық ғылымда ... үй ... ... ... ... ... ... шет елдік ғалымдардың
еңбектерінде талданған: П.Ст. ... ... В., ... Дж., ... Джек У., Самуэльсон Т., Фридман Д., Харбергер А., Эрланг А. және
т.б..
Жобалық шешімдер қабылдау ... ... және ... үй саласын
реформалау мәселелерін зерттеуде ТМД елдерінің экономист-ғалымдарының
еңбектері қомақты үлес ... ... ... атап ... ... З., Бузова И.А., Довдиенко И.В., Зайнуллина Т.Г., ... ... Н.Г., ... Н.Н., ... Я.С., ... Э.А., ... ... А.В., Черняк В.З., Яско В.Л. және бірқатар басқа да ғалымдар.
Тұрғын үй ... ... даму ... ... және ... ... келесі қазақстандық ғалымдардың еңбектерін атап өтуге болады:
Ж.М.Адилов, И.А.Аитов, Р.А.Алшанов, Е.М.Арын, Т.А.Әшімбаев, ... ... ... ... Л.Б.Кулумбетова,
А.Қ.Қошанов, Р.К.Ниязбеков, К.А.Сағадиев, ... ... ... ... ... Чанг Чунг Нгиа және ... үй саласы жобаларын бағалау механизмін жетілдірудің қаржылық,
статистикалық, ... ... және ... ... әрі ... ... арттыру шарттарын қалыптастыру және ... ... ... қолдану қажеттілігі диссертациялық
зерттеудің ... мен ... ... ... мен ... Диссертациялық жұмыстың мақсаты – тұрғын
үй құрылысы нысандарын жобалау тиімділігін ... ... ... ... және ... үй ... жобалау мен
құрылыс тиімділігін бағалау жүйесі элементтерін жетілдірудің теориялық және
ғылыми-тәжірибелік ұсыныстарын негіздеу болып табылады.
Диссертацияның мақсатына және тұрғын үй ... ... ... ... ұйымдық-әдістемелік бағыттарына сәйкес, ... ... ... үй ... ... ... тиімділігін бағалаудың
теориялық және әдістемелік ережелерін зерттеу;
- тұрғын үй ... ... ... ... мен ... ... ... даму үрдістерін талдау;
- жобаларды бағалаудың әдістемелік бағыттарын негіздеу және ... ... ... шет ... ... ... ... Республикасында тұрғын үй рыногының қазіргі ... ... ... үй ... ... тұрғын үй бағытындағы құрылыс нысандарына
әсер ... ... ... даму ... ... Қызылорда облысындағы тұрғын үй құрылысының және тұрғын үй ... баға ... ... үй ... ... ... ... тиімділігін
айқындау;
- тұрғын үй саласын онан әрі дамыту жөнінде ұсыныстар жасау;
- тұрғын үй ... ... ... ... ... ... пәні – тұрғын үй саласында тиімді жобалық шешімдерді қабылдаудың
экономикалық тәсілдері мен ... ... ... ... ... - Қазақстан Республикасының тұрғын үй саласы
нысандары.
Жұмыстың теориялық және әдіснамалық ... шет ... және ... құрылыс, тұрғын үй ... ... ... 2030 ... ... даму ... ... үй саласының
қызмет етуінің негізгі шарттарын анықтаушы Қазақстан ... ... ... мен қаулылары, салалық әдістемелік
материалдар, нормативті-техникалық және басқарушы ... ҚР ... ... ... және ... ... ... құрады.
Зерттеу барысында жүйелік талдау, факторлық және салыстырмалы ... ... және ... ... ... ... ұсынылатын негізгі тұжырымдар:
- тұрғын үй құрылыс нысандарын жобалаудың ... ... ... ... Қазақстандағы тұрғын үй рыногының ... ... ... ... үй ... даму келешегіне қатысты жасалған тұжырымдар;
- арнайы критерийлер мен тиімділік көрсеткіштерін пайдалана отырып, ... ... ... ... тиімділігін бағалау әдістемесі;
- тұрғын үй құрылыс нысандарын жобалау жүйесін дамыту жөнінде ғылыми
негізделген ... ... ... ... үй ... нысандарының жобалық шешімдерін
қабылдаудың оңтайлы моделі.
Зерттеудің ғылыми жаңалығын төмендегілер құрайды:
- экономикалық ... ... ... ... бағалаудың
теориялық және әдістемелік ережелері негізінде тұрғын үй саласына қатысты
жобалардың тиімділігін бағалаудың ... ... ... ... ... тұрғын үй рыногына кешенді талдау
жүргізілді, ... ... ... үй ... даму ... ... айқындалды;
- тұрғын үй құрылысы нысандарын жобалық шешімдердің тиімділігіне бағалау
жүргізілді және баламалы ... ... ... ... ... мен
таңдау бойынша ұсыныстар жасалды;
- дағдарыс жағдайында тұрғын үй ... ... ... ... ... берілді және болжамдық өзгерістер элементтерін қолдана
отырып, жобалар жағдайын бағалау әдістемесі ұсынылды;
- тәуекелділік шарттарында ... үй ... ... ... ... ... ... ғылыми-тәжірибелік құндылығы – зерттеу нәтижелері тұрғын ... ... ... бағалау тиімділігін арттырудағы мәселелерді,
оларды бағалау бойынша шаралар ... ... және ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Диссертацияда негізделген ұсыныстарды қолдану жобаларды тиімді ... ... және ... ... тұрғын үй саласын дамытудың
стратегиялық мүмкіндіктерін жетілдіреді. Автор арқылы жасақталған ғылыми
негізделген тұжырымдарды ... ... ... ... ... ... және жобалау мекемелерінің ... ... ... ... ... Зерттеу жұмысының негізгі ... ... және ... ... ... «ХХІ ғасырдағы жоғары оқу орны: жаңа экономикалық жағдайда
өркендеу» ... 2006), ... идеи ... ... в сфере
гуманитарных наук» (Астана, 2006), ... ... в ... состояние, проблемы и перспективы» (Астана, 2007), «Көкше жас
ғалымдары - 2008» (Көкшетау, 2008).
Зерттеу қорытындылары Қызылорда ... ... ... және
«Жобақұрылыс» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жұмыс әрекетінде
көрініс тапты және ... ... ... ... ... жарияланымы. Диссертациялық жұмыс тақырыбы бойынша
жалпы көлемі – 3,0 шартты баспа табақ 9 ғылыми еңбек ... ... 5 ... ... Республикасы Білім және ғылым Министрлігінің
Білім беру және ғылым саласындағы бақылау ... ... ... халықаралық және республикалық ... ... 4 ... ... ... ... мен құрылымы кіріспе, үш тараудан,
қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен және ... ... 19 ... 26 ... ... Жалпы көлемі – 128 бет.
Жұмыстың негізгі мазмұны
1 Тұрғын үй құрылысы нысандарын ... ... ... ... - ... өндірістің аса қуатты өнеркәсіптік саласы. Күрделі
құрылыстың ... мен ... ... өндірістің басқа да
салаларының дамуы, елдің экономикалық әлеуеті мен ұлттық ... ... ... ... үй ... нысандар құрылысы жобалық шешімдер негізінде ... ... ... – кең ... ой ... келешектегі іс-әрекеттердің
жоспары. Тар мағынасында – құрал-жабдықтарды, өнімдерді немесе қызметтерді
жасақтаудағы құжаттар жиыны, сондай-ақ, ... ... ... ... туралы айтқанда, рыноктық экономистер капитал иеленушілер
мен инвестициялық үдерістердің басқа да ... яғни ... ... біріктіретін қарым-қатынасты меңзейді.
Құрылысқа адам мұқтаждығын қанағаттандыру үдерісінде ерекше қамтамасыз ету
рөлі тиесілі. Ел немесе өңір сияқты ... ... ... ... ... ... қалыптасады. Мақсаттар тұтыну деңгейінің
өсуімен байланысты, себебі:
құрылыс - адамның тұрғын үйге деген ... ... ... бұл – құрылыс өнімінің ең жоғары, бірінші ... ... ... қажеттіліктің басқа да түрлерін қанағаттандыра
отырып орындайды, ... ... ... және ... және ... ... ... және өткізуші ғимараттармен қамтамасыз ету;
- тұтыну және қызметтік заттарды дайындау ... ... ... жасақтауға қатысу да құрылыс өнімдерінің бірі болып табылады;
- басқа құрылыс өнімдерін ... ... ... ... ... материалдары мекемелері және т. б. жатады.
Профессор В.Николаевтың айтуы бойынша, бұл ... ... ... ... ... мен кез-келген деңгейдегі құрылыс өнімінің
құны ... ... осы ... ... ... ... анықталады.
Құрылыс қызметін ынталандыру жоғары деңгейден төменге қарай сол ... ... ... ... оны ... үшін ... ... (күрделі құрылыс) – материалдық өндіріс саласы, ғимараттар мен ... ... мен ... өңдеу болып табылады. «Құрылыс» терминін екі
түрлі ... ... ... ... ... инженерлік мағынада – жобалау-іздестіру
жұмыстары, түрлі мақсаттағы ғимараттар мен ... ... ... ... ... ... ... өндірістік қызмет түрі;
екіншіден, экономикалық мағынасында ... ... бір ... ... ... ... өзіне: құрылыс рыногының субъектілерін;
рыноктық ... ... ... ... ... инфрақұрылымы;
рыноктық механизм; мемлекеттік бақылау; рыноктық реттеу мен ... ... ... ... ... ... берушілер,
мердігерлер, ғылыми-жобалау мекемелері, ғылыми-зерттеу институттары (ҒЗИ),
құрылыс материалдарын өндіруші және құралдар ... ... ... және машина жасау кәсіпорындары, технологиялық,
энергетикалық және басқа да құралдарды жасаушы кәсіпорындар.
Рыноктық қатынас ... ... ... өнімдері (ғимараттар, нысандар
және олардың кешені және т.б.); ... ... ... ... ... ... капитал; жұмыс күші; ақпарат және т.б.
табылады.
Құрылыс кешені рыногының ... ... ...... ... ... инвестициялық, акционерлік
коммерциялық, ипотекалық және т.б.; биржалар – ... ... қор ... ... ... ... және ... кеңселер мен фирмалар; институционалдық инвесторлар – зейнетақы
қорлары, сақтандыру фирмалары, ашық және ... ... ... мен ... және т.б.; шет елдік инвесторлар; агенттіктер,
делдалдық, жарнамалық, ақпараттық қызметтер мен ... ... ... ... ... ... кешеніндегі венчурлық
(тәуекелді) кәсіпорындар; шағын бизнесті қолдаушы бағдарламалар мен қорлар;
бақылаушы-инспекциялық қызметтер; ... сот және ... ... ... ... ... ортақ сипаттамалары бар
әртүрлі қызмет түрлерін біріктіреді, мұндай сипаттамалардың ... ... атап ... ... нақты мақсаттарға, белгілі
нәтижелерге қол ... ... ... өзара байланысты іс-
әрекеттердің реттелмелі түрде орындалуы, басталу және ... ... ... ...... ... (қалалар, аудандар, ел) және барлық ... ... ... мен дамыту құралы болып саналады. «Жоба ... іске ... ... қолданылатын немесе тұтынылатын ресурстардың
ақысын ... ... ... ... және ... ... ... тамаша нәтижелерге қол жеткізу үшін жұмсалатын күштер жиынтығы».
Кез-келген нысанның құрылысы үшін ең алдымен, оның салынуының экономикалық
мақсаты мен техникалық ... ... алу ... ... міндеттер
«жоба» деп аталатын арнайы құжатта бейнеленеді.
Жоба – бұл жасалатын инженерлік ғимараттың ... ... да ... ... азаматтық бағыттағы нысанның төмендегідей ... ... ... ... құрылғы-жинақтамалық және
технологиялық шешімдерін бейнелейтін сызбалық материалдары (сызбалар);
нақты табиғи ортадағы ... ... мен ... ... ... мүмкіндіктерін негіздеуші түсіндірме-анықтамалық
жазбалары;
құрылыстың құны мен ... ... ... ... ... ... ... сметалық-экономикалық
бөлімі.
Біздің көзқарасымыз бойынша, жобалар ғимараттардың барынша жинақылығы мен
қолайлылығын қарастыруға міндетті, бірақ оның архитектуралық құрамына қолда
бар ... ... ... отырып, құрылғыларды ірілендіруге,
жобалық ... ... ... жоғарылатуға, жоғары өнімді
техниканы қолдануда кері әсері болмауы тиіс. Жобаларда құрылыс ... мен ... ... ... ... ... көлемі,
қажетті материалдар саны, құрылғылар, машина, ... ... ... жөнінде мәліметтер) болу керек. Сондай-ақ, жоба ... және ... ... ... мүдделерін ескеруі
тиіс.
Әлемдік тәжірибеде құрылыстағы инвестициялық жобалардың экономикалық
тиімділігін бағалаудың ... бар, олар алға ... ... ... мен жобаны іске асыруда жүргізілетін жұмыстардың жайын
бақылау үшін ... ... ... ... ... ... ... алып, қолдану» қазақстандық ... ... ... бұл ... қаржылық талдаудың күрделі әдіс-шараларына
сүйенеді.
Сондықтан:
шетелдік ... ... ... ... ... ... ... әдістерді қолданана отырып, отандық әдістер нақты
нысандардың жобалық шешімдерде ... ... ... ... ... ... ... негізделген ірілендірілген
экономикалық бағыттар әдістерін жеткілікті ... ... ... ... ... инвестициялық жобаны жүзеге
асырудың түрлі кезеңдерінде қолдануы ... ... ... ... ... ... ... мерзімдік және субъективті (инвестордың тапсырысы бойынша)
ерекшеліктерін ескеруі тиіс;
жобалардың көпнұсқалылығы ... ... ... ... ... ... ... қажет;
инвестициялық жобаны жүзеге асырудың түрлі ... ... ... ... ... ... байланыс болуы тиіс, бұл
– инвестициялық ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Бірқатар экономистердің еңбектерінде қарастырылатын (В.Резниченко,
С.Ларина, ... ... және т.б.) ... ... экономикалық тиімділігін ... және ... ... ... ... негізге алуды ұсынады. Яғни мұнда,
қолданылатын құжаттама ... ... мен ... ... ... ... ... болжанған пайда мен шығынның балансы,
сонымен бірге, сараптау материалдары: ақша қаражаттарының қозғалыс моделі,
шығынсыздықты талдау және ... ... ... ... инвестициялық жобаларды жасақтау тәжірибесін талдау және ғалым-
экономистердің теориялық ... ... ... ... ... ісі жобалау сатыларына сәйкес түрлі
критерийлер негізінде жүргізілуі ... ... ... ... бұл ... үй ... ... үшін дәл келеді, өйткені жылжымайтын мүліктер
рыногында олардың бәсекеге қабілеттілігі, көп ... ... осы ... ... байланысты дамиды.
Инвестициялық жобаның жалпы циклі ... ... ... ... ... және т.б.), яғни алғашқы
пікірдің туындауынан бастап нысанды пайдаланғанға дейін үш сатыдан тұрады:
инвестицияға дейінгі, инвестициялық, пайдалануға ... ... ... ... ... инновациялылығын анықтаушы
коэффициент, ең алдымен, тәжірибелік (эксперименттік) жобалауда ... ... ... ... ... ... болып саналатын бұл
коэффициенттің өлшемі комиссия арқылы ... ... ... ... ... ... анықтаушы формула төмендегідей
түрде бейнеленеді:
| | |
| |(1) ...... ... ... ... ... ... – базалық бағалар бойынша құрылыс құны;
а – негізгі жобалау жұмыстары құнының ... ... - ... ... құнына қатысты инфляция коэффициенті;
Кн – басқа қаржы ... ... ... ... ... қатысты түзеті коэффициенті;
Кэк – жобаның ... ... ... ... түзету
коэффициенті (коэффициент өлшемі басқа сәйкес коэффициенттерге ... 30%-ға ... ... ... ... ... (Кн) ... ҚР Үкіметінің 17 ақпан 1999 жылғы
№168-РП өкімімен ... ... ... ... ... арналған
тәжірибелік жобалау және құрылыс нысандарының ... және ... ... ... онда ... ... ... бағдарламаларының жалпы жүйесінде тәжірибелік жобалаудың
қызмет ету қажеттілігі, сонымен ... ... ... маңызды қалалық
ғылыми-техникалық бағдарламалардың жүргізілу жайы ... ... ... жұмсалатын қаржылар мен мерзіміне байланысты
инвестициялық шығындарды бағалау әдістерінің кезектілік ... ... | ... ... ... ... 1 – Техника-экономикалық негіздеме, жобалық шешімнің құрамдас
бөліктері арасындағы өзара байланыс
Жоба тиімділігінің маңызды көрсеткіші таза дисконтталған ... ... – ТДТ, ... ... Net Present Value, NPV) - ... ... ... дисконтталған тиімділік. ТДТ келесі формула
арқылы есептеледі:
|#G0 ТДТ=(E) | |
| |(2) ... және ТДТ ... жоба үшін ... ... ... ... теңсіздігін (сонымен бірге, шығындар мен нәтижелерді) есепке алып
және есепке ... ... ... ақша ... ... ... ... пен ТДТ-тың арақатынасын жоба дисконты деп те атайды.
Инвестордың пікірімен жобаны тиімді деп ... үшін ... ... оң
болуы тиіс; баламалы жобаларды салыстыруда басымдылық ТДТ ... ... ... ... ішкі ... ... аты – ТІН, ... ішкі нормасы,
рентабельділіктің ішкі нормасы, Internal Rate of Return, ... ... ... ... ... ... ... ТТ-сы
оң болатын жобаларда табыстылықтың ішкі нормасы ретінде ... ... ... ... таза ... ... 0-ге ... онда бұл жалғыз сан.
2 Қазақстан Республикасында ... үй ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы тұрғын үй рыногының
қалыптасуы мен ... ХХ ... ... ... ... ... Жылжымайтын мүлік рыногының қалыптасу кезеңін шартты түрде үшке
бөлуге болады: бастапқы – ... ... ...... ... – 2005 ... бастап осы кезеңге дейін. ... ...... мүлік саласындағы рыноктық қатынастардың заңдастырылуы 1990-шы
жылдардың басында жекешелендіру үдерісімен басталды. Ол ... ... ... ... бастапқы нүктесі болды. Алайда
келісім-шарттар бірді-екілі, ал жаңа тауар – тұрғын үй мүлкі үшін ... ... ... бағалар бей-берекет түрде қалыптасты.
Тұрғын үй саласындағы рыноктық қатынастарды ... үшін ... ... елдегі халықтың көп бөлігі төлем ... жаңа ... ... ... ала ... Екінші кезең –
Қазақстандағы рыноктық экономиканың қарқынды дамуы тұрғын үйдің алғашқы
рыногындағы жағдайдың ... алып ... ... ... ең ... ... ... инвестиция салымдарына жағдай жасалды. Егер
1990-ыншы жылдардың ортасынан тұрғын үй ... ... ... 1998 жылдан бастап алғашқы рынок өз-өзіне келе бастады: 2000 ... ... ... жыл ... салыстырғанда 195,6%-ға артты,
жаңа ... үйді ... ... тек 2001 ... бастап баяу
қарқынмен өсе бастады.
Тұрғын үй рыногының қалыптасуының үшінші кезеңі ... ... үй ... ... дамуымен байланысты болды. Кез-келген елдің тұрғын үй саясатының
бастапқы мақсаты - «әрбір отбасын ... ... ... және ... ... ... ету болып табылады.
Қазақстан Республикасында 2005-2007 жылдарға арналған тұрғын үй ... ... ... ... ... ... №1388 2004 ... 11 маусымындағы Жарлығы). Негізгі мақсат –
халықтың түрлі топтарына тұрғын үйдің қол жетімділігін ... үй ... ... ... ... ... ... жету үшін
келесі міндеттерді шешу қарастырылған:
- сұраныс және ... ... ... теңестірілген тұрғын үй рыногын
құру;
- тұрғын үй құрылысына жеке инвестицияларды тарту және жеке ... ... ... ... тиімді құрылыс индустриясын қалыптастыру;
- халықтың түрлі топтарына ... ... мен ... ... қол ... арттыру.
Қазақстандағы тұрғын үй рыногын талдауды үш негізгі бағыты ... ... ... ... ... үй ... ... және
бағалық көрсеткіш.
Тұрғын үй құрылысының дамуының негізгі көрсеткіші оны ... ... ... ... ... ... өсуі ... бұл
саладағы инвестиция көлемін арттыруға ынталандырады (1-кесте).
Кесте 1 - Қазақстанның тұрғын үй құрылысына инвестициялар
млн.теңге
|Көрсеткіштер |2004 ж. |2005 ж. |2006 ж. |2007 ж. |2008 ж. ... |130495 |254287 |368354 |489626 |344100 ... | | | | | ... қ. |54289 |95617 |129898 |163964 |59169 ... қ. |20282 |48317 |103782 |149024 |23857 ... ... ... ҚР ... ... Агенттігінің мәліметтері |
|бойынша құрастыруы ... ... ... ел бойынша тұрғын үй құрылысына инвестициялар
төрт жыл ішінде жалпы ... 3,7 есе ... ... ... 64% ... мен Астана қалаларына келеді. 2004-2007 жылдары
тұрғын үй ... ... ... ел ... ... тұрғын үй
нысандарының санын арттырды (2-кесте).
Кесте 2 - ... ... ... ... ... мың ... м, ... ... %-бен ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... «Обзор рынка жилой недвижимости /www. |
|perspekt.kz//five: //E: мәліметтері негізінде жүргізілді. |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
|/ ... ... ... ... – жаңа ... ... қатар, тұрғын үй рыногының даму
тиімділігінің негізгі ... ... ... Баға ... ... ... ... пен ұсынысқа байланысты анықталады. Екінші
кезең Қазақстандағы тұрғын үй рыногының тұрғын үй бағасының тиімді өсімімен
қатар ... ... ... тұрғын үйлердің бағасы соңғы жылдары
соншалықты ... ... шет ... ... ... (Канада, Чехия,
Испания, АҚШ) баға ұсынысын басып озып тұрды. ... ... 2007 ж. ... метр ... ... ... АҚШ долларды құрады. 2007 жылдың
желтоқсан айларында орта есеппен республикадағы жаңа ... ... ... метр ... – 161,3 мың теңгені құрады, бұл 2006 ... ... ... ... көтерілген, көркейтілген тұрғын үйлердің
қайта сату бағасы, сәйкесінше, шаршы метрге 136,2 мың ... және ... ... ... ... көп ... тұрғын үйлердің
жалпы ауданының 2007 жылдың ... ... бір ... ... ... орта бағасы
– 76,6 мың теңге (627$), ал сату ... – 145,5 мың ... ... ... ... сату ... оның құрылыс бағасынан 1,9 есе ... ... ... ... орта есеппен Республика бойынша жаңа тұрғын
үйдің бір шаршы метрге 161,3 мың ... ... және оны 2006 ... ... салыстырғанда, 30,2%-ға өскен, көркейтілген тұрғын
үйлердің алып-сату ... бір ... ... 136,2 мың ... яғни ... ... ... өсіміне негізгі себептер ретінде төмендегілерді
атап көрсетуге болады:
коммерциялық тұрғын үйлердің құрылысы үшін ескі үйлерді ... ... сату үшін ... ... ... өз ... салу мүмкіндіктерін ұсынатын және
жылжымайтын ... ... ... ... ... қаражат
құралдарының жетіспеуі.
Бұл үрдістер абсолютті алыпсатарлық ... ... ... ... көпшілігі тұрғын үйлерді қайта сату мақсатында ... ... ... ... көп қаражаттары тұрғын үй ... ... ... ... ретінде қолданысқа ие болды. Тұрғын үй
алуға арналған ипотекалық ... ... ... ... алуға
итермеледі, алайда олар оны өздігінен қызмет ... ... ... үй ... ... ... сенім артты, соңғы 3 жылда қатты
өсіп кетті. Адамдар ие болған тұрғын үйлерді ... ... ... ... ... ... ... ие болып қала алатын. Осыған байланысты
қазақстандық банкттерде несиені жабу ... 40%-ға ... ... ... ... - 7-8%. ... ... тұрғын үйлерге деген баға өсімі 30-
40%, кейде 50-70%-ға дейін ... ... ... бұл ... ... ... Ал қазіргі таңда бұл механизм іске аспай отыр, өйткені 2008
жылдың басынан бергі жағдай ... ... ... үй рыногы бір
орында «тұр» деп айтуға болады.
Жоғарыда берілген мәліметтерді талдай отырып, 2001-2007 жылдар ... ... үй ... баға ... ... 40-50% ... ... болады. Яғни бұл, жыл сайынғы баға өсімі өткен жылмен
салыстырғанда 30-50%-ға артып отырғандығын білдіреді.
Осылайша:
- Қазақстанда тұрғын үй рыногы ... ... ... 2-3 ... ... ... және ... теңсіздік тоқтатылды. Ендігі ретте
барлық ... ... зор ... әкелген рыноктағы ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үй құрылысын дамытып,
жеке меншіктегі жалдамалы ... ... ... ... ... жасалуы тиіс;
- азаматтардың баспана мәселесін тұрғын-үй құрылыс компанияларын құру ... ... ... ... ... шешугі мүмкіндік
қалыптастыру қажет;
- ипотекалық несиелендіру мен тұрғын-үй құрылыс ... ... ... ... арттыру керек;
- құрылыс материалдары мен құрылғыларға бағаны төмендету, қазақстандық
тұрғын үй рыногында бағаны ... ... ... ... жоспарлық, құрылыс және пайдалану-қызметтік
ерекшеліктерін толық ескеретін ұсыныстардың жобалық тиімділігін бағалау
барлық ... мен ... ... (нәтижесін) салыстыру негізінде
жүзеге асырылады.
Шығындар деңгейі, нәтиже және тиімділік шарасы арасында зерттеудің ... ... және қол ... ... ... үзілмейтін тығыз
байланыс бар.
Шығындардың тиімділігін анықтау үшін жобалық ... ... ... ... ... техника-экономикалық көрсеткіштер жүйесімен бейнеленуі
тиіс:
- жоба мақсаттары (құрылыстық, әлеуметтік, экономикалық);
- жобалық ... ... ... ... ... ... (өткен нұсқалармен салыстыру арқылы);
- жобаны іске асырумен байланысты шығындар;
- ... ... алға ... ... жетуге бағытталуы мүмкін
ресурстар;
- ... ... ... ... ... – жылдық табыстары, таза пайдасы, жоспарлық дотация;
- құрылыс шығындарының әлеуметтік-экономикалық жетістікке жетуіне ... ... ... ықпал ететін болжамды жұмыс режимі.
Диссертациялық жұмыста Қызылорда ... ... ... ... ... ... экономикалық тиімділігі есептелді. Берілген қаржылық жоба
құрылысты қаржыландыруды ... ... ... бөлек тағы да
екі қаржы көзі ... ... Жоба ... ... қалдығы
пәтерлер сатудан түскен ақша қаражаттары арқылы ... ... ... ... пәтерлерді сату арқылы алынады. Ай ... ... ... сандық бірлігін сол айдағы орташа бағаға көбейту
арқылы анықталады.
Тұрғын үй рыногында пәтерлерді сату үшін ... ... ... ... ... ... ... бұл жобаның жүзеге
асырылуына екі қатысушы ... деп ... ... бар және онда ... ... ... бар компания.
Компаниямен құрылыс жүргізу үшін келісім-шарт жасасуды қарастыратын құрылыс
фирмасы.
Келісім-шарт шарттары бірінші компания жер телімін және ... ... ... ... ... бірге, қажетті құжаттарды рәсімдеуге
қатысты барлық шығындарды өз мойнына ... ... ... ... мен ... ... Құрылыс
фирмасы тұрғын үй құрылысына қатысты барлық шығындарды өз мойнына алады.
Пәтерлерді ... ... ... ... ... бөлінеді:
- пәтерлердің 20%-ы қайтарымсыз негізде қала әкімшілгіне беріледі;
- ... ... ... ... ... ... сипаттайтын есептер:
Базалық нұсқа бойынша:
ТДТ компанияның = 0,4 х 1000 шаршы м. х 1200 долл. – 200 000 ... ... ... – 20 000 ... – 50 000 долл. = 200 000 долл.
ТДТ құрылыс фирмасының = 0,4 х 1000 шаршы м. х 1200 ...... ... ... м. ... ... ... нұсқа бойынша:
ТДТ компанияның = 0,4 х 1000 шаршы м. х 1000 ... – 200 000 ... ... долл. – 30 000 долл. – 70 000 долл. = 85 000 долл.
ТДТ құрылыс фирмасының = 0,4 х 1000 ... м. х 1000 ...... ... шаршы м. = 50 000 долл.
Есептеу қорытындылары көрсеткендей, жоба тұрақсыз болып табылады. Оны
жүзеге ... ... ... ... құнның арту тәуекелін қайта
бөлісу ... ... мәні ... t – жылы үшін оның сол ... ... асырылуымен анықталады, мұнда осы жылы қатысушының пайдасы 0-ге тең.
Әлемдік Банктің ... ... ... ... ... талдау
бойынша тәуекелді бағалаудың негізгі үш бағыты (әдісі) ұсынылады:
- сезімталдылықты талдау әдісі;
- статистикалық сынақтар әдісі (Монте-Карло ... ... ... ... ... ... әдістерге қатысты тәуекелдің экономика-математикалық моделін
жасақтау міндеттердің ... мен ... ... ... ... инвестициялық жобаның тәуекелін екі жақты талдауды
қарастырады. ... ... ... ... ... және салалық ахуалға байланысты жобаның банкроттыққа
ұшырау тәуекелі (сценарийлер әдісі). Мұнда алғашқы шекті шарт ... ... ... номиналды есептік ставкасы; «» кезеңі
(бір жыл) ішінде кәсіпорынның қызметін тоқтатуының орташа мүмкіндігі.
Инвестициялық жобаның ... болу ... ... ... ... ... жиілік көрсеткіштерінің негізгі факторларын бағалау арқылы
анықталады.
Екіншіден, бағалы ... ... ... жинақталған портфельді
тәуекел инвестициялық қаржыларды салудың баламалы нұсқасын анықтайды, яғни
жобалық шешімді жүзеге асырудың тиімділігі ... ... ... біздің ойымызша, белгіленген міндеттің ... ... ... ... алуымыз қажет:
орташа рыноктық табыстылықпен салыстыру арқылы жобаның тәуекелділік
деңгейін ескере отырып, ... (ең ... және ең ... ... ... ... ... тәуекелді реттеу аймағын.
Инвестициялық жобаның бірдей тәуекелділік деңгейінде алынған салыстырмалы
талдау мен , және ... , ... ... ... қағидаларын қалыптастыруға мүмкіндік береді:
- жағдайында инвестициялық жобаларға ... ... ... ... ... - ... ... алушы дисконт нормасы ретінде мәні қабылданады;
- жағдайында салымдардың тиімділігін ... ... ... бас ... ... немесе оның маңыздылығы
жағдайында инвестициялық жобаның табыс басымдылығын қамтамасыз ететін оның
қажетті тәуекел деңгейін анықтауды ... ... ... ... ... оны ... ... іс-шараларды жасақтап,
жүзеге асыруды талап етеді.
Осы әдістемеге сәйкес Қызылорда қаласында Жібек жолы ... ... ... ... үйдің құрылысының жобасы бойынша тәуекелдің моделін
жасадық.
Аталмыш жобаның тәуекелін бағалау үшін ... ... ... ...... ... (процедурасын ) және жобаның ... ... ... ... шара ... ... ішкі
нормасы - ) қайта-қайта есептеу, өйткені олар осы ... әсер ... ... ... ... болып табылады.
Жекелеген параметрлердің жобаның тиімділік критерилеріне әсерін бағалау
мақсатында сезімталдылық (үйлесімділік) коэффициенттері қолданылады, ... ... ... ... ... ... бейнелейді.
Сезімталдылық коэффициенті келесі формула бойынша анықталады:
Кч= (IRR / IRR) / (Ф/Ф) = (Ф/IRR) ...... ... коэффициенті; –
табыстылықтың ішкі ... мен ... ... ... мәні;
, – табыстылықтың ішкі нормасының өзгеру мәнінің есебі
және зерттелетін фактордың өзгерген ... ... ... ... ішкі ... ... мәні 10%-ды ... IRR-
дің өзгеруіне жобаның басқа да параметрлерінің ... ... ... 3 - ... ... және ... ... өзгермелілердің
көрсеткіштері
|№ |Өзгермелі |IRR ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | |і | | ... |
|1 ... ... |0,475 ... ... |17,5 % |
|2 ... ... | | | | |
| | |0,475 ... ... |17,5 % |
|3 ... | | | | |
| ... |0,4 |орташа ... |10,7 % |
|4 ... | | | | |
| ... |0,4 ... ... |10,7% |
| ... | | | | ... ... ... ... ... жоба ... сатылу бағасына, өткізілетін пәтерлердің
ауданына, капитал ... ... ... ... Ең ... ... пәтердің сатылу бағасына сезімтал, себебі ... ... ... ... таза ... ... көп ... төмендеуіне алып
келеді. Сонымен бірге, жобаның сезімталдығы ... ... ... ... ... пайдалану шығындарының көлемін арттыра отырып, орнын
толықтыруға болады.
4-кестеде келтірілген жоба ... өсу ... мен ... ... және ... үйлесімділік мәнін есептеулер сезімталдылық матрицасын
құрастыруға мүмкіндік берді.
Кесте 4 – Сезімталдылық және алдын-ала анықтау матрицасы
|Өзгермелілерді ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |I |I |П ... |I |П |Ш ... |П |Ш |Ш ... I – онан әрі ... П – ... ... Ш – ... және ... ... ... ... ... ... ... ... тәсілдері диверсификация (кәсіпорынның
қуатын ... ... ... ... ... ... ... араснда
бөлу; шешімнің тиімсіздігін төмендету мақсатында қосымша ақпараттар алу;
күтпеген шығындар туындаған ... ... ... ... ... үй нысандары құрылысын жобалаудағы тәуекелдерді бағалау ... ... ... ... ... ... – үдерістің
құрылымдық сызбасының негізгі ... ... оны ... ... ... қызметімен қатар жүретін кездейсоқ өлшемдерді
модельдеу, модельдеу нәтижелерін статистикалық өңдеу, ... және ... ... ... үй ... ... ... бағыттары. Қазақстан
Республикасындағы тұрғын үй құрылысын дамытудың 2008-2011 жылдарға арналған
мемлекеттік ... ... ... ... үй ... ... шешу ... табылады. Бағдарламаның міндеттерінің бірі -
халықтың түрлі топтарына ... ... мен ... үй салымдарының
қол жетімділіктерін арттыру міндеті. Тұрғын үйді ипотекалық несиелендіру
жүйесін қалыптастыру мен ... ... ... ... ... ... тәуелкелдерін төмендету мен азаматтар үшін тұрғын
үйге қол ... ... ... ... ... құру мен
үдерісті нормативтік реттеу болып табылады.
Ипотекалық несиелендірудің даму барысына қарай ... ... ... ... өздігінше тұрғын үй жағдайларын жақсартуға
мүмкіндік бермейтін ... ... ... үй ... ... мақсатты субсидиялар беру арқылы ... ... ... ... тұрғын үй мәселесін кешенді шешуге мүмкіндік беретін бірін-бірі
толықтыратын рыноктық механизмдерді қамтамасыз етуге болады. Олар ... ... ... ... ұзақ ... ... несиелендіру;
- тұрғын үй құрылысын несиелендіру;
- ... ... ... ... ... бюджеттік қолдау
(мақсатты адрестік субсидиялар жүйесі).
Ипотекалық несиелендіруді мемлекеттік ынталандыру келесі бағыттар ... ... ... несиелендіруді жүзеге асыру үшін құқытық негіз бен нормативтік
базаны жетілдіру;
- ұзақмерзімді несиелендірумен байланысты тәуекелділіктерді ... ... ... ... ... ... мен ... тиімді бөлінісін қамсыздандыру үшін, несие
ұйымдарының өтімділік деңгейін қолдау ... ... ... ... ... жалпыұлттық жүйені құру;
- банктерді ипотекалық несиелендіруге қатысуын ынталандыруға қатысты
қосымша шараларды қабылдау, ... ... ... ... ... оны ... ... берілетін қайтарымсыз субсидияларды басқаруға
банктерді тарту;
- орташа және төмен табысты әлеуметтік ... ... үй ... ... ұзақмерзімді ресурстары бар кәсіпорындар мен ұйымдарды (мысалы, зейнетақы
қорларын) өз қаржыларын бағалы несиелеремен қамсыздандырылған ... ... ... ... несиелендіру бағдарламасы өзінің жүзеге асырылу
барысында ... ... ... ... ... көрсетті. Жеңілдетілген бағамен салынған тұрғын үйлер барлық
дерлік жерлерде (Астана, Алматы, Атырау мен ... ... ... ие емес ... ... ... бағдарлама бойынша
иоптекалық несие алу үшін отбасының айына 80 ... кем емес ... ... ... Баспасөз құралдарының мәліметтері бойынша 2005 жылы Аламаты
қаласында мембағдарлама ... ... ... ... алғысы келетін 10
мың адамның тек 3,5 банктермен төлемқабілеттілігі туралы бекіту алды;
Ақтөбе қаласында 7 мың ... тек 1,1 ... ... ... ... Қызылорда қаласында банктердің талаптарына
арызданушылардың тек 30% -ына ... бере ... ... ... - ... ... - 40%.
Себептері: біріншіден, мемлекеттік басқару, денсаулық сақтау, білім ... сала ... ... ... ... орташа
жалақы 25-30 мың теңге деңгейінде. Екіншіден, ... ... ... 40-50 мың ... ... ... азаматы ипотекалық үйден
ең арзан пәтерді ипотеканы өтеу есебінен алған күннің өзінде банктерге 11-
15 жыл бойы ... ... тура ... ... адам ... ... ... қажет. Ешбір банк форс-мажорлық жағдайларды ... ... ... ... ... ... шығып қалу және т.б.). Несие
мен оның пайыздық сыйақысын төлеуді кешіктірсе, банк ... ... ... ... бұза ... ... ... тұрғын үйді тартып
алады. Мұндай жағдайларда сатып алушыларға тұрғын үй ... ... ... ... ... тура ... ... кезде несиелендіру мерзімі 10 жыл болды және пайыздық
мөлшерлемелер 13%-ды құрады (жекелеген ... ... ... сыйақы мөлшерлемесі 16-17% жетеді). Еуропада ипотека бойынша
орташа мөлешерлемелер жылына 3-4% құрайды және де ... ... ... ... Аламаты қаласына қарағанда төмен, әрі ... ... ... ... жоғары. Яғни Еуропамен салыстырғанда
Қазақстан тұрғындары ипотекалық несиелер бойынша 2,5-3 есе көп ... ... ... ... Қазақстанның ипотекалық ұйымдарының
несие беру мерзімі 10 жылдан 20 жылға ұзартылып, сыйақы мөлшерлемесі ... ... ... Қазақстан үкіметі сатып алушыларға
мембағдарлама бойынша салынған үйлерді ипотекалық ... ... ... ... сатып алуға рұқсат берді. Ондай құқықтар тек Алматы,
Астана және ... ... ғана жоқ. ... ... ... ... ... комиссиондық алымдарды 2%-дан 0,5%-ға
түсірді, сақтандыру шарттарын қайта ... ... ... үй
заемдарының айма-ай төлемдерінің қарызгердің орташа ... ... ... ... ... дейін көтерді.
Тұрғын үй құрылысына бағаның құралуын талдау мен ... ... ... қорытындылар мен ұсыныстар жасауға мүмкіндік береді:
- лицензияланатын құрылыс материалдарының түрлері, құрылғылары мен құрылыс-
монтаждық ... ... ... ... үшін құрылыс-технологиялық
мамандықтар өнімі, құрылғылары мен құрылыс-монтаждық ... ... ... алу ... ... ... ... қажет;
- әлеуметтік тұрғын үй ... ... ... ... материалдарын импортық алымдардан босату қажет;
- құрылыс комитеті құрылыс ... ... мен ... ... импортты ауыстыруды 70%-ға артыру мақсатымен өзінің өндірістік
қуаттылығын максималды ... ... ... ... ... керек;
- энергетикалық-жылу-газбен қамсыздандырылудың және кәріз ... ... ... ... ... ... ... шығындарды көрсетілген табиғи монополиялар алуы қажет және де ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үй құрылысын салу үшін бөлінген барлық жер учаскелері
мен тұрған ... ... ... ... ... сұрақтар бір
иснтанцияда – қала әкімдігінде және қаржыландыру ... ... ... шешілуі
қажет.
Жобаға шығындарды жоспарлау – бұл оны жүзеге ... ... ... ... ... ...... банктер, тапсырысты
орындаушылар – барлығының да өз жоспарлары бар және де жоба басшысы ... ... оны ... ... ... ... жүзеге асырудың барлық мерзімі бойында қаржылық
ресурстарға қажеттіліктерді ... ... ие ... ... ... ... үшін жоба бюджеті жасалады.
Жоба бюджеті – қойылған ... жету үшін ... ... ... сандық көрсеткіштермен берілген жоспар болып табылады. ... ... ... ... нәтижелері мен жобаны жүзеге
асыру стратегиясы көрсетіледі.
Берілген жобаның ... ... ... ... ... бөлшекке
қарай жүргізіледі және жобаға ақша құралдарын күнтізбелік кезеңдер бойынша
бөлу үш деңгейде жүзеге асырылады. Бірінші ... ... ... жұмыстарының сметалық құны кезекпен қосылады және жобаны ... ... ... ақша ... ... ... ... Онда шығындарды жоспарлаудың баламалық нұсқалары қарастырылады:
жұмысты бастаудың ерте мерзіміндегі және шығындарды ... ... ... мүмкін болатын жұмыс нұсқасы. Жобаның құнының интегральдық қисығы 2-
суретте көрсетілген.
Дерек көзі: автордың құрастыруы
Сурет 2 – Құнның интегралды ... ... ... ... деңгей) қажетті шығындар мөлшері осы
кезеңде күнтізбелік жоспар бойынша ... тиіс ... ... қосу ... ... ... ... құнның пайыздан мүмкін болатын тәуелділігі 3-
суретте көрсетілген.
Дерек көзі: автордың құрастыруы
Сурет 3 - Жұмыстың аяқталуы мен оның шығындарының арақатынасы
А нүктесінде шығындар ... ... ... ... ... Бұл ... ... 40% және бюджет шығыстарының 50% ... ... ... ... 40% ... үшін ... тек 40% жұмсау
қарастырылса, онда 40-50=-10%, құнның артық шығынын ... Егер ... әрі ... ... ... ... шығындар), онда жұмысты орындаудың
қорытынды құны әрдайым жоспарланғандағыдан артық болады. ... ... ... ... ... оның ... болуын, олар
туындағанға дейін бекітуге мүмкіндік береді және ... ... ... ... ... ... Тұрғын үй құрылысының жайы елдің экономикалық даму деңгейі мен оның
тұрғындарының өмір сүру ... ... ... Халықты құны
жағынан қолжетімді, әрі сапалы баспанамен қамтамасыз ету - өмір ... ... ... ... ... ... тұрғын үй
құрылысын жетілдірудегі өзекті мәселелер ... шешу – ... ... ... бағыттардың бірі.
Тұрғын үй құрылысы, өз кезегінде, құрылыс компаниялары мен ... ... ... ... ... ... өркендеп, жаңа жұмыс
орындарының пайда болуына жол ашады.
2. Тұрғын үй саласы нысандарының ... ... ... ... ... рыноктық экономика талаптарына сай келуі еліміздің құрылыс
өнеркәсібінің алдындағы басты мәселелердің бірі болып табылады. Сондықтан
зерттеу ... ... ... ... ... ... ... жан-жақты талданып, оларға автор тарапынан
толыққанды түсінік берілді.
3. Тұрғын үй саласы ... ... әсер ... ... ... ... ... жобалық шешім қабылдаудағы ... ... үй ... нысандарының коммерциялық және экономикалық
тиімділігіне ықпал ететін ішкі және сыртқы факторлар негізгі критерийлері
бойынша ... ... ... ... ерекшеліктерінің
орны анықталды.
4. Тұрғын үй құрылысын дамытудың шет елдік тәжірибелері талданды. Тұрғын ... ... мен ... ... ... ... және ... талданып, олардың оң және теріс салдары анықталды. Соның
негізінде, шет ... ... оңды ... ... тұрғын үй
рыногын дамытуда қолдану мүмкіндіктері негізделді.
5. Отандық тұрғын үй рыногын реттеуде және дамытуда ... үй ... ... ... ... асыру қажеттілігі негізделді:
- біріншіден, сұраныс пен ұсынысты ... ... ... тең дәрежелі
тұрғын үй рыногын қалыптастыру, ол үшін халықтың қалың жігі үшін ... ... 1 ... метрге 56 515 теңгеден асырмау қажет;
- екіншіден, тұрғын үйді жалға беру саласын дамыту;
- үшіншіден, тұрғын үй ... кең ... ... ... ... жүзеге асыру;
- төртіншіден, тұрғын үй саласын мемлекеттік қолдау және қаржыландыру
механизмдерін жетілдіру;
- бесіншіден, еліміздің түрлі аймақтарында заманауи талаптарға жауап
беретін инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды ... ... ... жеке дара ... үй ... онан әрі ... іс-шараларды жүзеге асыру қажеттілігі ұсынылды, яғни тұрғын үй
құрылысында прогрессивті технологияларды, ... ... ... және ... ... қолдану; олардың экологиялық
тазалығы, дизайндік жаңалығын жетілдіре отырып, халықтың негізгі бөлігі
үшін қолжетімді үйлер құрылысын жандандыру және т.б.
7. Қызылорда ... ... ... үй ... ... ... ... есептелді. Құрылысқа жоспарланған
шығындар көлемі 2 429 000 ... ... оның ... 5%-ы ... Барлық шығындар өтелгеннен кейінгі инвесторларға төленетін таза
табыс 375 000 долл. (2009 ... ... ... Жоба ... ... әрі пайдалы болып табылады.
8. Тұрғын үй кешенін жобалау мен құрылысы мысалында инвестордың шартты
пайдасы ... ... ... ... көрсеткіштері
есептелді: пәтерлердің жалпы аудандарын өткізуден ... ... мың ... ... ... ... өтеу (9573,7 мың долл.); құрылыс құнының 20%-ға артуы
(8185,2 мың долл.); ... ... ... (900,0 мың долл.);
шартты пайда (7343,3 мың ... ... үй ... ... үй және
балабақшамен бірге, құрылысына инвестиция салудан алынған ... ... үшін ... ... шықты.
9. Тұрғын үй рыногында сатуға арнап салынған көппәтерлі үй ... ... Бұл ... ... ... екі ... ... нұсқа бойынша келесі есептер жүргізілді: ТДТ компанияның = 200 000
долл.; ТДТ құрылыс фирмасының = 180 000 долл.; ең ... ... ... ... = 85 000 долл.; ТДТ құрылыс фирмасының = 50 000 долл. Есеп
нәтижелері бойынша жоба ... ... ... ... іске ... ... қатысушылар арасында құнның көтерілу тәуекелін қайта бөлісу керек.
10. Ипотекалық несиелендіру ... ... ... ... ... жүзеге асыруды ұсынамыз: кепілдік беру шараларын ... ... жаңа ... ... ... ... жүйе қызметін ендіру; ... үй ... ... ... (қолжетімді тұрғын үй, жеке-дара тұрғын үй ... үйді ... ... ... ... ... ... экономикалық мақсаттылық негізінде аймақтық желілерді
дамыту.
11. Жасақталған ... үй ... ... және құрылысының тиімділігін
арттырудағы шығындарды болжау үлгісі негізінде бюджеттік бақылау, жобалық
құнды бақылау кубы ... ... ... ... ... ... әдістемесі ұсынылды. Шығындарды жоспарлау қаржылық ресурстарға
деген қажеттілікті қанағаттандыруға мүмкіндік береді. Ал бұл ... ... ... ... ... ... және жоба ... мүмкіндік береді.
Диссертация тақырыбы бойынша жарияланған еңбектер тізімі
Состояние рынка жилья и ... ... в ... ... ... Алматы, 2006, - № 2, -с. 164-165.
Внешние и внутренние ... ... на ... жилищного
строительства // Поиск-Ізденіс, Алматы, 2006, - № 3 (2)., -с.47-52.
3. Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысының даму ... // ... ... оқу ... жаңа ... ... ... Халықаралық
ғылыми-практикалық конференция материалдары. -Ақтөбе: С.Бәйішев ... ... 2006, -64-67 ... ... ... ... ... жилья в Республике Казахстан //
Инновационные идеи молодых ... в ... ... ... Материалы
международной научно-практической конференции -Астана: университет «Туран-
Астана», 2006, -с.38-40.
5. Зарубежный опыт формирования рынка жилья и возможности его ... ... ... Казахстан // Альпари, 2007, - №1., -с. ... ... ... үй ... ... жайы мен даму ... //
Вестник КазНУ. Серия экономическая. -№2(60). 2007, -48-51 б.
7. Об ... ... ... в Республике Казахстан // Социология
Казахстана в ... ... ... проблемы и перспективы.
Международная научно-практическая конференция – ... ... ... 2007, ... ... Республикасындағы ипотекалық және тұрғын үй құрылысының дамуы
// «Көкше жас ғалымдары - 2008» ... ... ... ... 4-5 ... 2008, 380-385 б.
9. Тұрғын үй құрылысы және тұрғын үй рыногын реттеудің шетелдік ... ... ... ... ... ... 2008, - ... -39-41 ... ... ... және еңбек ресурстары
Жобалаушы нысанның орналасу орны, жер ... мен ... ... үйлерді сату, әлеуметтік инфрақұрылым мекемелерінің қызметін тұтыну
бағдарламасын біріктіретін маркетинг стратегиясы
Жобалау технологиясы
Ұйымдық-басқарушылық құрылым
Еңбек, материалдық және ... ... ... ... ... ... талдау және бағалау
Қаржылық талдау
Қаржыландыру көздерін таңдау
Инвестицияны бағалау
Инвестициялық жобаның стратегиясы

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеу85 бет
“Банктік тәуекел және оларды бағалау әдістері”87 бет
Қазақстан Республикасында тұрғын үй саласы нысандары құрылысының жобалық шешімдерінің тиімділігін бағалау136 бет
Еңбек қорғау8 бет
Басқару мәселелерін шешудің ақпараттық технологиясын эскизді жобалау. Жобалау алдындағы анализ элементтері. Техникалық жобалаудың элементтері10 бет
Жалпыланған түрдегі технологиялық операцияларды жобалау мәселелері7 бет
Мәліметтер базасын жобалау процесі11 бет
Негізгі құралдарды есепке алу60 бет
Типтік жобалау5 бет
Тәрбие жұмыстарын ұйымдастыру технологиясы12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь