Қазақстандағы қор нарығы: даму перспективасы және экономикалық құқықтарының аспектілері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

1 ҚОР НАРЫҒЫНДАҒЫ БИРЖАЛАР МЕН БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

1.1 Нарықтық құрылымындағы қор нарықтарының ұғымы мен мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.2 Бағалы қағаздар нарығына түсінік және оның ерекшелік сипаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.3 Бағалы қағаздар мәні, маңызы және түрлері ... ... ... ... ... ...

2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАР ЖӘНЕ ҚОР НАРЫҒЫНЫҢ ЖАҒДАЙЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.1 Қазақстандағы бағалы қағаздар рыногін мемлекеттік
реттеу маңыздылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.2 Қазақстандағы қор нарығының жағдайын талдау ... ... ... ...

3.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ БАҒАЛЫ
ҚАҒАЗДАР ЖӘНЕ ҚОР НАРЫҒЫНЫҢ ДАМУЫ ... ... ... ... ...
3.1 Қор нарығын реформалау қажеттілігі және дамыған елдер
тәжірибесін қолдану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.2 Бағалы қағаздар нарығын дамыту жолдары және
перспективасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... .

ҚОСЫМША ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Парламент палаталарының бірлескен отырысындағы «Жаңа Әлемдегі Жаңа Қазақстан» атты Қазақстан халқына дәстүрлі Жолдауында: "Тәуелсіздікке қолымыз жеткен алғашқы күннен бастап сіздер мен біздер барлық қажыр-қайратымызды жұмсап, еңсесін асқақтатқан Жаңа Қазақстан барған сайын нық сеніммен алға басып келеді. Дамудың өзі таңдаған даңғылына түскен еліміздің атағы шартарапқа таралып, әлемдік қоғамдастықтың алдындағы абыройы да жылдан жылға артып отыр. Біз экономикамыз мен мемлекетіміздің берік іргетасын қаладық. Қазақстанның алдағы дамуы, кемел келешегі экономикалық, әлеуметтік, саяси және әкімшілік тұрғыда жан-жақты сараланып, түбегейлі жаңа кезеңге батыл қадам бастық",- деп Елбасымыз Қазақстан халқына жарқын болашағымыз біздің қолымызда екендігіне тағы да көзімізді жеткізді.
Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев «Қазақстан – 2030 Барлық Қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі қауіпсіздігі және әл-ауқатының артуы» халыққа Жолдауында: «Біздің салауатты экономикалық өрлеу стратегиямыз мықты нарықтық экономикаға, мемлекеттің белсенді рөліне және айтарлықтай шетел инвестицияларын тартуға негізделеді.» – деп айтқандай, бағалы қағаздар нарығындағы банктің іс-әрекеті – нарықтық экономиканың маңызды құрылымдарының бірі.
Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың Қазақстан халқына 28 ақпан 2007 жылғы «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» Жолдауының бесінші бөлімінде жаңа кезеңнің негізгі міндеттері «Қазақстан әлемдік тауарлар, қызметтер, еңбек ресурстары, капитал, осы заманғы идеялар мен технологиялар рыногының шын мәнінде ажырағысыз да серпінді бөлігіне айналуы үшін біз он басты міндетті шешуге тиіспіз.», - оның ішіндегі: «Бірінші міндет – экономиканың тұрлаулы дамуын жай қамтамасыз етіп, ұстап тұру емес, оның өсуін басқару» барысындағы міндетіміз «Біздің тиімді жұмыс істейтін қор рыногын құруымыз керек. Оның дамуы халықты өз салымдарын бағалы қағаздарға белсенді инвестициялауға тартпайынша мүмкін емес.»
Жоғарыда аталған Президент Жолдауында: «Алтыншы бағыт – Ырықтандыру жағдайында қаржы жүйесінің орнықтылығы мен бәсекеге қабілеттілігінің жаңа деңгейі», - деп атап көрсеткендей бағалы қағаз нарығын «Бесіншіден, біз тиімді жұмыс істейтін қор рыногын құруымыз керек. Халықты өзінің жинақ ақшасын бағалы қағаздарға салуға кеңінен тартпайынша, оның дамуы мүмкін емес. Халықты инвестициялық сауаттылық әліппесі бойынша нысаналы оқыту бағытында ауқымды жұмыстар жүргізу де қажет», - деп атап ерекше міндеттеді.
1. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың Қазақстан халқына 28 ақпан 2007 жылғы «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» Жолдауы // Егемен Қазақстан, 1 наурыз 2007 ж.
2. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың Қазақстан халқына 11 қазан 1997 жылғы «Қазақстан – 2030 Барлық Қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі қауіпсіздігі және әл-ауқатының артуы» Жолдауы // Егемен Қазақстан, 12 қазан 1997ж.
3. Ф. Котлер Основы маркетинга: Пер. С. анг. М: “ Бизнес – книга” 2005ж
4. Лаврушин И. О. Деньги, кредит, банки. М.: “Финансы и статистика” 2004 г.
5. Жуков Е. Ф. Менеджмент и маркетинг в банках. М: “Банки и биржи, ЮНИТИ”, 1997 г.
6. Алтыбаев Б. А., Истаева А. А. Основы маркетинга: учебное пособие / Под редакцией д. э. н. Профессора Н. К. Мамырова - Алматы: Экономика, 2003
7. Маркова В. Д. Маркетинг услуг. М: “Финансы и статистика”, 2006 г.
8. Банки и банковские организаций в Республике Казахстан. Основные законодательные акты. По состоянию на 1 сентября 2006 года. Алматы 2006 г.
9. Севрук В. Т. Банковский маркетинг. М: “Дело ЛТД”, 2003г.
10. Кулагин В. Г. Маркетинг зарплатных пластиковых карт // Банки и бухгалтреия, 2007 г. №2
11. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі (жалпы бөлімі) 27 желтоқсан 1994 жылғы. – Алматы, 2008.
12. Балабанова И. Т. Банки и банковское дело. Санкт – Петербург: “Питер” 2001 г.
13. Сулейменов М.К. Право собственности в РК. – Алматы, 1998.
14. Четвериков В. Н. Маркетинг в непроизводственной сфере, 2005
15. Питре С. Роуз. Банковский менеджмент . М: “Дело”, 2006 г.
16. Сазанов С. Мнение / Банки Казахстана,2005 г. №2
17. Лисак Б. Казахстанские банки на пути перемен // Банки Казахстана. 2008 г. №8
18. Райзберг Б.А.. Курс экономики: Учебник /Под ред.– ИНФРА-М, 2006.
19. Русанов Ю.Ю. Банковский менеджмент, Учебное пособие, М., 2006.
20. Основные итоги деятельности в 2006 году ОАО “ Народный банк Казахстана” // Казахстанская правда , 2007 г. 27 февраля
21. Информационно – сравнительная таблица ставок вознограждения банков РК // Банки Казахстана, 2007 г. №1
22. Иванова С. П. Банковский маркетинг. М: “Маркетинг”,2001г.
23. Абдильманова Ш. Некоторые аспекты формирования имиджа банков в Казахстана, 2006 г. №1-2
24. Уткин Э. А. Банковский маркетинг. М: “Инфра – М” 2005 г.
25. Ахмедов Н., Рубцов С. Оценка стратегических решений в банке // Маркетинг,2007г. №1
26. Вороненков Ю. Сохранить и приумножить // Экономика и жизнь, 2008 г. №34
27. Усоскин В. М. Современный коммерческий банк: управление и операций. М: “Все для вас”, 2007 г.
28. Устенов В.А. Управление инновационной деятельностью в процессе создания новой техники освоение производства новой продукции. – М: ГАУ. 2008.
29. Нусуповых А.“Проблемы НДС”//Деловая неделя № 40, 2000
30. Санто Б. Инновация как средство экономического развития: Пер. с венгер. – М: Прогресс. 2001.
31. Колупаев Н. “Эх, налоги – пыль, да туман…”// Вечерний Алматы №83, 29 апреля 2006
32. Миловилов Д. В. Современное банковское дело: опыт США. М:”Издательство МГУ”, 2008г.
33. Нацбанк информирует, разьясняет, комментирует // Казахстанская правда, 2008 г. 13 февраля
34. РR // PANORAMA, 2008 г. 28 марта
35. БанкЦентрКредит //, 2008 г. 14 марта
36. Илаев Е. Х. Банковский маркетинг и торговая марка // Вестник КазГУ , 2008г. №4
37. Басшиева А. Жарнаманың даму бағыты. ҚазЭУ Хабаршысы, 2008 ж. №3
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ЭКОНОМИКА ЖӘНЕ БИЗНЕС ЖОҒАРЫ МЕКТЕБІ
Экономика кафедрасы
Қазақстандағы қор ... даму ... және ... ... ... ... ... студенті
Ғылыми жетекші:
э.ғ.д., профессор _________________________
/қолы, күні/
Норма бақылаушы: ... PhD ... ... ... ... ... ... ... ... ... ҚОР ... ... МЕН БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРДЫҢ ... ... ... қор ... ұғымы мен
мәні........................................................................
.................................
1.2 Бағалы қағаздар нарығына түсінік және оның ... ... ... ... ... және түрлері.......................
2. Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар ЖӘНЕ ҚОР нарығынЫҢ
ЖАҒДАЙЫ………………………………
2.1 Қазақстандағы бағалы қағаздар рыногін мемлекеттік
реттеу маңыздылығы……………………………………………..
2.2 Қазақстандағы қор ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ҚОР ... ... Қор нарығын реформалау қажеттілігі және дамыған елдер
тәжірибесін қолдану…………………………………………
3.2 Бағалы қағаздар нарығын дамыту ... ... ... тізімі……………………………
ҚОСЫМША.....................................................................
..............................
КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан ... ... ... ... ... ... ... Жаңа
Қазақстан» атты Қазақстан халқына дәстүрлі Жолдауында: ... ... ... ... бастап сіздер мен біздер барлық қажыр-
қайратымызды ... ... ... Жаңа Қазақстан барған сайын нық
сеніммен алға басып келеді. Дамудың өзі ... ... ... еліміздің
атағы шартарапқа таралып, ... ... ... абыройы да
жылдан жылға артып отыр. Біз экономикамыз мен ... ... ... ... ... ... ... келешегі экономикалық,
әлеуметтік, саяси және әкімшілік ... ... ... түбегейлі
жаңа кезеңге батыл қадам бастық",- деп Елбасымыз Қазақстан халқына ... ... ... екендігіне тағы да көзімізді жеткізді.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... – 2030 ... Қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі қауіпсіздігі
және әл-ауқатының артуы» халыққа Жолдауында: «Біздің салауатты ... ... ... нарықтық экономикаға, мемлекеттің белсенді рөліне
және айтарлықтай шетел инвестицияларын тартуға ...... ... ... ... банктің іс-әрекеті – нарықтық
экономиканың маңызды құрылымдарының бірі.
Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан ... ... ... 28 ... 2007 ... «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан»
Жолдауының бесінші бөлімінде жаңа ... ... ... ... ... қызметтер, еңбек ресурстары, капитал, осы заманғы идеялар
мен технологиялар рыногының шын мәнінде ажырағысыз да ... ... үшін біз он ... ... шешуге тиіспіз.», - оның ішіндегі:
«Бірінші ...... ... ... жай ... етіп, ұстап
тұру емес, оның өсуін ... ... ... «Біздің тиімді жұмыс
істейтін қор рыногын құруымыз керек. Оның дамуы халықты өз ... ... ... ... ... ... емес.»
Жоғарыда аталған Президент Жолдауында: «Алтыншы ...... ... ... орнықтылығы мен бәсекеге қабілеттілігінің жаңа
деңгейі», - деп атап көрсеткендей ... ... ... ... біз
тиімді жұмыс істейтін қор рыногын ... ... ... ... жинақ
ақшасын бағалы қағаздарға салуға кеңінен ... оның ... ... ... ... ... ... бойынша нысаналы оқыту
бағытында ауқымды жұмыстар жүргізу де қажет», - деп атап ерекше міндеттеді.
Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Президентіміз «Жаңа ... жаңа ... ... ... «Қазақстанның банк жүйесі тарапынан экономиканың
келешегі зор секторларына нарықтық жағынан ... ... ... ... ... және ... өңірлік экономикалық жобаларға, соның
ішінде мемлекеттік – жеке ... ... ... ... ... нарығын күшейту қажет.», – деп айтқандай, бағалы қағаздардың
біздің елімізде банктер мен басқа несиелік ... даму ... ... ... ... ... Республикасы өз егемендігін алғаннан соң өз экономикасына, өз
заңына ие болды. Осымен ... ... ... нарығын дамыту
қажетті болып табылады. Ал бағалы қағаздар нарығы қазір біздің елімізде
жаңа даму ... ... ... ... ... қор ... (КАSE)
жасалған операциялар көлемі нарықтың барлық секторында 4425,3 миллион
долларға жетті,яғни 682,9 миллиард ... 2011 ... осы ... кезіндегі
операциялар көлемімен 2012 жылғы операцияларды салыстырсақ олар долларлық
эквивалентте 1,39 есе ... ... ... ... қор нарығының жаңа даму ... ... ... ... ... ... және тәжірибе
материалдарды талдай отырып мен өзім ... бері ... ... ... яғни ... ... нарығындағы банктердің рөлін осы
дипломдық ... ... ашып ... ... ... ... нарығының банктерсіз қалыптасуы мүмкін емес.
Кез–келген елдің бағалы қағаздар нарығын немесе қор биржасын ... ... осы ... ... қағаздар нарығында банктердің
алатын рөлі өте зор. Ал біздің елде осы ... ... ... ... рөлі ... маңызды екендігін мен өзімнің дипломдық
жұмысымда ашып қарастыруға ... ... ... ... ... үш тараудан және
қорытындыдан тұрады.
Дипломдық ... ... ... ... ... ... банктердің іс - әрекетін анықтау және зерттеп талдау
болып ... ... ... ... ... ... міндеттер
қарастырылды:
- Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар нарығы туралы түсінік және
оның мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... банктердің бағалы қағаздар нарығындағы даму перспективалары;
- банктердің бағалы қағаздар нарығына инвестициялары және ... ... ... ... пәні ретінде екінші деңгейлі банктердің бағалы қағаздар
нарығындағы қаржылық қызметтері болып ... ... ... ретінде екінші деңгейлі банктердің ... ... ... ... ... ... тақырыпты талдағанда мен негізгі үш тарауды қарастырдым. Бірінші
тарауда біз ... ... ... ... нарығы туралы
түсінікті және оның мемлекеттік реттелуін ... ... ... ... ... ... ... жағдайына талдау жасадық. Үшінші тарауда банктердің ... ... даму ... қарастырдық.
1 ҚОР НАРЫҒЫНДАҒЫ БИРЖАЛАР МЕН БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Нарықтық құрылымындағы қор нарықтарының ұғымы
мен мәні
Бағалы қағаздар ... екі ... ... ... ... ... онда
бағалы қағаздарды сатумен капиталды жұмылдыру ... және ... онда ... ... ақша ... бағалы қағаздар айналымда
болады және меншіктерді қайта болу жүреді. Тек қана қор ... ... ... ... ... соң, өзінің барлық болу
мерзімінде ұстаушы қоржынында ... ... ... ... ... ... сату үшін қор нарығына түседі. Бағалы қағаздар саудасы,
оларың бастапқы шығарушымен ... ... ... ... ... ... ығысуы, екеншілік нарығында өтеді. Ат үсті ... қор ... ... ... таза ... ... көрінеді, өйткені бұл айналым біріншілік нарығында бағалы қағаздар
шығарушының капиталдарына ештеңе қоспайды. ... ... бұл ... ... нарығы капиталды ұлттық шаруашылықтың ең тиімді саласына
бағыттаушы механизм жасайды,өйткені келемекті өндірістердің жоғары табысты
бағалы қағаздарының әйгілілігі оларды жаңа ... ... ... жаңа ... тартады[23. 82 б].
Екіншілік нарық екі бөлімнен тұрады: ... ... ... ... ең ... ... –қор биржасымен
–көрсетіледі, және ұйымдастырылмаған нарық (биржа ... ... ... ... ... шығарушылар және
инвесторлар табылады. ... ... ... қағаздардың биржалардағы
айналымы мен көрінеді. Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіптік әрекет ... ... ... тіркеу туралы” заң негізінде жүзеге асады.
Бұл заң бағалы қағаздар меншіктенушілердің мүліктік ... мен ... ... ... қағаздармен байланысты мәмілелерді тіркеуді іске
асыратын, бағалы қағаздар нарығының кәсіпқой қатысушыларының ... осы ... ... ... ... ... ... олардың тіркелген жерінде шығарушымен келесі қатысушыларының
бірімен жүзеге асады:
1. ... ... ... ... ... ... ... қағаздар нарығында кастодилердің қызметі, олардың атаулы иегер
функциясын орындауыменен қортындыланады. Ол ... ... ... ... ... мәміленің орындалуын бақылау;
2. тапсырыскерлердің ақша қаражаттарымен мәмілеге түсетін бағалы
қағаздар қоржыныңың сақталуын және ... ... ... ... ... иегері ретіндегі қызметті жузеге асыру;
4. тапсырыскерлердің бағалы қағаздарының ... ... ... ... ... ... ... және ҚР заңдарына қойшы келмейтін басқада
қызметтер көрсету.
Кастодилік шарт жасау ... ... ... ... бағалы қағаздар бойынша есеп ашу жөнінде жазбахат ... ... ... , ... оның бағалы қағаздары мен
мәмілеге қатысатын ақша қаражаттарының сақталуы және есебі бойынша ... шарт ... ... ... ... шарт ... құрамда болуы керек:
1.кастоди мен тапсырыскер деректемелер;
2.шарттың мән-мағынасы;
3.тараптар құқығы мен міндеттері;
4.кастодидіің атаулы ... ... өз ... ... ... ... ... есеп беру нысаны мен кезеңділігі;
6.Шарт талаптарын бұзғаны үшін тараптардың жауапкершілігі.
Кастоди Қазақстан Республикасының Халық ... ... ... мен ақша ... ... туралы арнайы лицензиясы және
кастодилік қызметті орындауға лицензиясы ... ... өз ... ... болады.
Делдалдық шарт. Атаулы иелену туралы шарт ... ... ... ... ... ... есеп ашуға жазба
хат нысанынадағы өтінішпен түседі. ... ... ... ... атқаратын ретіндегі атқаратын ... ... Шарт ... ... ... тез ... ... құндылықты немесе
қағаздарды есепке ... ... ... –дилерлер, уәкілетті
органдар берген, бағалы ... ... ... ... ... ... атқаруға болатыны туралы лицензиясы болған ... ... бола ... [24. 67 ... қызметті жүзеге асыруға лицензияны беру ... ... оның ... ... және ... ... негіздеу
Қазакстан Республикасы заңдарымен орнықтырылады.
Делдал –дилердің құрылтайшылық шартына еңгізген барлық өзгертулері мен
толықтырмалары тіркеу үшін ... ... ... ... ... уйым ... ... және акционерлік
қоғам нысанында құрылады. Орталық депозитариймен алынатын ... ... ... ... және оның техникалық дамуына бағытталады.
Орталық депозитарийдің тапсырыскерлері болып –бағалы қағаздар ... ... ... ... ... атаулы иегерлері
болатын кастодилер мен делдал ... ... ... ... мен ... ... ... көрсетуден бас тартуға құқығы жоқ.
Депозитарлық қызметті жүзеге асыру лицензиясын беру шарты мен тәртібі ,
және де ... ... мен ... алуды негіздеу ... ... ... қызмет Қазақстан Республикасы Халық Банкісі лицензиясы
негізінде және ... ... ... ... ... ... ... шығару және есептеуші есеп айырысу ұйымының
депозитарийлік тапсырмасы ... ... ... ... есептеулер орталық депозиратариймен дербес
жүргізіледі. Қысқаша, қор биржасын ... ... ... ... анықтауға болады.Классикалық қор, биржасы, бағалы
қағаздармен мәмілелер жасалынатын ... ... бар ... және ... технологиялар процесі электрондық
биржалардың пайда болуына ... ... ... ... ... ... ... компьютерлік желі. Терминалдарды сол
компаниялардың офистарына шығаруға болады. ... ... ... ... ... ... Оған тек қана ... оның
талабына жауап беретін қағаздарды ғана жіберіледі. Қағидаға сай, бұл ірі ... ... ... ... ... Жас және ... бағалы қағаздары биржадан тыс нарықта айналады[25. 81 б].
Әрбір биржа шығарушыларға өз талаптарының тізімін жасайды.
Сондықтан, ... ... ... бір компанияның қағаздарына баға
белгілене алады, яғни бір немесе ... ... ... ... оның күйінің биржа ... ... ... ... арнайы термині пайда болды. Листинг-бұл шығарушының
бағалы қағаздарын биржаның көшірме тізіміне енгізу тәртібі. Егер ... ... ... ... ... ... және ол қойылатын
талаптарға сэйкес болса,онда оның қағаздары биржадағы айналымға жіберіледі.
Егер ары ... ... ... ... ... , онда ... көшірме тізімнен алынып тасталынады. Мұндай тәртіп делистинг деп
аталады. Қағида бойынша ,акционерлік қоғам (АҚ) оның ... ... ... ... ... биржада база белгілену
фактісінің өзі-ақ АҚ сенімділік ... ... ... ол ... ... ... Басқада жағдайларыны теңдей болғанымен,
мүндай кәсіпорындарға жаңа ... ... ... ... ... өйткені инвесторлар олардың жағдайы мен келешегі туралы тез қолға
тиетін биржадағы баға белгіленімі ... ... ... ... қор ... – бұл ... ... сауданы тек оның мүшелері ғана жүргізе алады.
Биржалық мәліметтер ... ... ... ... ... ... ... арқылы әрекет жасауға міндетті.
Қор биржасы өткізілетін сауда ... ... мен ... етуге міндетті.
Биржа –бұл бағалы қағаздарға байланысты мәмілелер жасалынатын орын.
Сондықтан, бағалы ... өзі ... ... ... ... ... ... соң сатып алушы мен сатушы өзара өз араларында
осы үшін ... ... ... мезгілдерде өзара есептесу
жүргізеді.
Биржалық нарық ... ... Ол екі ... ... ... ... Спотты рынокте бағалы қағаздардың бірмезгілдегі
жеткізілуі және ақы төленуі өтеді. Әрбіір елдің ... ... ... ... мәміле жасасу уақытынан бастап бірнеше күнді
контрагентке ... ... ... ... болған бағаны спотты ... баға деп ... 37 ... ... ... ... жасалынатын рынок.
Мерзімдік мәмілелер осындай мәмілелер жасалатын кезде ескертілетін
шарттарда, ... шарт ... ... жеткізу туралы контрагенттер
арасындағы шартты көрсетеді. Нарықтың екі ... ... ... ... ... бөлуге болады. Сонымен қатар тауар биржаларыда болады.
Атына сэйкес тауар биржасында тауарлар ... және ... ... ... жағдайларда тауар биржаларында мерзімдік өзара ... ... ... ... ... ... ... қағаздар жататын өзара шарттарда бар.Сонымен, қор ... ... ... бір жақындасуы жүреді,өйткені біріншісінде де,
екіншісінде де бағалы қағаздарға мерзімдік өзара шарттары ... ішкі ... ... ... бірнеше мамандандырылған
бөлімдерден тұрады: валюталық, қорлық,тауарлық.
Соңдықтан биржаның ресми атауы, биржада ... ... ... барлық уақытта дәл көрсете алмайды.
Шығарушылар сипатына қарай қорнарығын мемлекеттік жәнне мемлекеттік ... ... ... ... ... ... емес ... қағаздар
рыногі кәсіпкерлік сектор үшін ... ... ... ... ... ... ... екі маңызды мәселені
шешуге мүмкіндік амады. Біріншіден,мемлекетке мемлекеттік бюджет тапшығын
жұмылдыруға мүмкіндік береді. ... ден, ол ... ... ... ... ... өріс болып табылады.
Яғни, қор нарығының бірінші функциясы, ұйымдар мақсаты үшін салымшылар
қаражатын шоғырландыру және ... ... ... кеңейтумен
қортындыланады. Екінші функция-ақпаратты. Ол, қор нарығындағы жағдайдың
салымшыларға экономикалық жағдаят ... ... ... ... өз ... ... ... беруімен қортындыланады.
Бұл ақапарат бағалы қағаздардың бағамдық құнында ... ... ... ... кеңесі орындайды. Ол өз қызметінде,
биржаны басқару ретің оның мүшелерінің құрамын,қабылдау шарттарын, биржалық
органдардың, қабылдау шарттарын, биржалық ... ... болу ... ... ... жарғысын жетекшілікке алады.
Биржаны күнделікті басқару және оны әкімшілікті қадағалау үшін ... пен вице ... ... Одан өзге ... барлық
тараптан қадағалауды оның мүшелерінен құралған комитеттер ... ... ... ... ... ... ... 82
б].
Мүшелер қабылдаушы комитет биржаға мүшелікке қабылдау өтініштерін
қарайды. Төрелік ... ... ... ... ... мен олардың
тапсырыскерлері арасында пайда болатын ... ... ... және
реттейді. Комитеттердән саны мен құрамы биржадан биржаға өзгеріп отырады,
бірақ олардың бірқатары ... ... ... Бұлөбиржа тізімміне
акцияларды енгізу ... ... ... ... комиссия немесе
комитет, сауда құжырасы тәртібі бойынша комитет, ол әкімшілікпен ... ... ... ... ... және сауда құжырасындағы
қызметтер ... ... ... ... қатар, “Биржа мушелерінің жақсы атағы күмэнділікке қойылатын”
барлық жағдайындағы комитет немесе баға белгілеу комиссиясы, ол ... ... ... ... ... шығарылымдарында сатылған
бағалы қағаздар санымен олардың бағамдары туралы мәліметтерді жариялайды.
Биржа ... ... ... ... ... ... ... сауданы ұйымдастыруға жұмсалған шығынды жабу
үшін, биржа қатысушылардан бірқатар салықтар мен ... ... ... құжырасында жасалған мәмілеге , компанияның олардың акциясын биржа
тізіміне енгізуге салынатын ... жаңа ... ... ... жарналар биржа табысының негізгі баптарын құрайды.
Биржа сұраныс пен ұсыныс шоғыррлануын қамтамасыздандырады, ... ... ... ... ... ... келетіндердің бәрін түгел
орналастыруға нақты күйі келмейді. Биржалық операциялар –делдалдар болады.
Олар биржада да ... ... да ... ... ... ... биржада баға белгілене бермейді. Биржадан тыс рынокте, сұраныс
пен ... ... ... ... ... ... ... Кеңістікте делдалдар жеке-дара , бірақ оларбір-бірімен қарым
–қатынасқа тұрақты түсетіндіктен.өзара ... ... ... ... қор ... үш тарап әрекеттеседі – сатып алушы,сатушы,
делдал.үлгі,бастапқы сатысында өте ... ... ... ... ... Қор операцияларының масштабы өскен сайын екінші
үлгі пайда болады, делдал екеу: сатып алушы біреуіне бет ... ... және дәл келу ... ... . Қор операциясының одан әрі
қарқындауында үшінші үлгі құрылады: енді делдалдарға көмек ... ... ... тағы да бір ... пайда болады. Делдал екә түрлі әрекет
жасай алады. Біріншіден , өз есебінен, уақытша қағаз иеленуші ... ... мен ... алу ... ... ... ... табыс алады.
Американың қор рыногінде ондай делдалдарды дилерлер деп атайды. Екіншіден,
мәміле саласынан ... бір ... ... істейді, яғни өз
тапсырыскерінен акцияларды сатып алу-сатуға тапсырма ала отырып,комиссиялық
сыйақы алады[28. 74 б].
Бірінші және ... ... ... біріншісі немесе екіншісі ретінде
жұмыс жасай алады . ... ... ... болу байқалады: орталық делдал
өз ... ... ... , ал екі ... – комиссиялық
бастамада. Үшінші үлгі ұзақ уақыт, 80 ... ... ... ... болды, тіпті осы уақытқа дейін Нью-Йорктің қор биржасында
жұмыс істейді. Орталық делдал Лондонда джоббер деп, ал ... ... ... Қаталдығы делдалдар екі жақтада делдал деп аталанды
өркендеген қөр нарығында делдалдық ... ... ... үш
үлгіде қатар жүреді, әрқайсысының ... ... ... бар. ... көп делдал, басқарларын ... ... ... екі
тапсырыс алды дейік. Делдалға тек мәмілені ресімдеу ... ол ... ... ... ... ... ... керек етпейді.
өздігінен орындалатын тапсырыстар биржа тобырында пайда болуы мүмкін, бір
делдал ондағы бар ұсынысты хабарлайды, ал екіншісі ... – жұп ... ... үлгі ... Дегенмен, көптеген тапсырмалар шартты …
дейін көтерілсе? Мұндай ... ... ... ... . ... ... оған қаталдағы делдалдармен беріледі. Орталық ... ... ... ... ... ... қазірде жасалуда.
Екісатылы делдалдықты қажетсіну бірден қуралмайтындықтан, делдалға ... ... ... ... - өз ... бе ... делдал ретінде ме
деген мәселе туады. Тапсырыскерден қағаздарды сатып алуға немесе оған оны
сатуға дайын дилерлерің ... ... ... ... ... ... салуға және тәуекелге баруға тура келеді. Айтайық, ... ... ... ... ал ... ... ... алмайды. Жағдайды дұрыс бағалай алмаған дилер, ... ... ... және егер ... ... ... банкроттықтың
тізбекті реакциясына ұшырайды.
Өзінің тәжірибесіздігін және нарықтың жетілмегендігін мойындайтын дилер,
жоғары сақтың ... және ... бас ... ... биржаларға делдалдық қызмет көрсетуді дамытуда реттеу нормаларын
енгізетін стратегия қажет: диллердегі минимал капитал ... ... ... ... ... шегі ... ... және диллерлік қызметті лицензия
лау қажет, олардың ... ... ... ... ... қажет: қай делдалға қөңіл аудару керектігіне. Алғашқы сатыда
дилерлік функцияны ... ... ... ... ... ... ... алдымен делдалды отырған дұрыс, бір уақытта оған қор
бағалыгының сұранысы мен ұсынысының шогырлануын қамтамасыздандыруға барынша
күш ... ... ... делдалдың қайсысы өзіне дилер ролін алуға
дайын екені белгілі болады[28. 67 б].
Яғни, биржа – бұл ... ... олар ... ... ... оның
ішінде заңды да, биржа акционерлік қоғам ретінде уйымдастырылған ... ... ... ... ... де қурылуы мүмкін. Биржаны
акционерлік қоғам ретіндегі мекеме ету ынтагері, әрине биржалық ... ... ... олар ... қағаздың сатып алу – сату қызметін
инвесторларға қалдырады. Биржаның құрылтайшысы – бұл ... ... ... ... ... ... ... қосымша
қабылдауды қажет деп тапса. Қор биржасы ... ... ... ... яғни өз мүшелері арасында болу үшін табыс табуды мақсат
етпейді. Бір қарағанда ьұл түсініксіз ... ... шын ... ... ... ... ... жұмыс істеу арқылы табыс табады. Биржа
тапсырыскерлерінің қандайда бір саланы жалпы биржалық ... ... ... оны ... ... ... ... қарастырылмайды; әйтпесе
түсіленәң қанағатсыз жұмыс істйтін, аз тапсырыс керлер тартатын, ... ... ... ... ... төлем талап ететін мүшелері арасында
бөлінді басталуы мүмкін. Табыссыз ... ... ... ... ... ... алмайды дегенді ккөрсетпейді. Алынған ... ... ... ... ... ... жүйесін
құруға, зерттеу жұмыстарын жүргізуге жұмсалады. Биржа мүшелері ... ... үшін ... етелетін қаржыға тең табыс алуға мудделі:
табыстың көтерілуі мүшелердің пайдасының қысқаруын немесе бағалы қағаздарды
сатып ... ... ... ... ... ... ... дамуын тұрақтандыруда аса маңызды
роль айнайды. Қор нарығының ... яғни ... ... ... ... құнысын бағамының қатты төмендеуі, экономикадағы дағдарыс пен
құлдырауды туғызады. Бұл ... ... ... ... ... ... Сонымен арқасында, ол өзінің тұтынуын
қысқартады. Тауарлар мен ... ... ... ... ... қоры жиналды, олар өндірісті қысқарта
бастайды және жұмыскерлердә жқмыстан босатады,бұл тұтыну ... одан ... Одан өзге ... ... ... құнының қулауы
кәсіпорындардың жаңа қағаздар ... ... ... ... ... азайтады.
1.2 Бағалы қағаздар нарығына түсінік және оның ... ... ... әр ... нарықтар жағдайын өзіне енгізеді. Сол
нарықтардың бірі қаржы нарығы болып табылады.
Қаржы ... – ақша ... ... ... арасында
өзара бөлетін нарық болып табылады. Басқаша ... оны ... деп айта ... нарығының көмегімен бос қаржы ресурстары бір
жерге жинақталып, оны тиімді қолдана алатын тұлғаларға ... ... ... ... қағаздар нарығы немесе қор нарығы ... ... ... нарығы – бұл несиелік қатынастарды ... ... ... ... ... ... ... нарық[1. 93
б].
Қаржы қаражаттарын бағалы қағаздар арқылы таратудың маңызы, ол ... ... ... ... ... болып табылады.Сондықтан, өз
қаржысын белгілі бір өндіріске бағалы қағаздар сатып алу ... ... өз ... ... ... белгілі бір бөлімін/,бағалы
қағаздарды сату арқылы қайтара алады. Және осы ... оның іс- ... ... әсер ... ... ақша ... ... қағаздарды еркін сатып алу, сату мүмкінділігі, салымшы ... ... ... ... қанша уақытқа салам ... ... ... ... береді.
Бағалы қағаздар нарығының пайда болуы және дамуы ... және ... даму ... оған ... ... тарту қажеттілігінен
туындайды. Өндіріс көлемінің өсуіне байланысты және, әрі қарай дамыту ... ... ... ... қаражаты жеткіліксіз болды.Сондықтан
көбірек ... ... ... ... ... ХIХ – шы ғасырдағы
теміржол салудың ... ... ақша ... ... етті. Осы кезеңде
бағалы қағаздар нарығы жақсы дами бастады.
Бағалы ... ... ... тарту құралы ретінде пайда ... ... ... ... ... тәуекел мәселесін шешуге
көмек береді. Егерде белгілі бір тұлға үлкен тәуекелге бел ... онда ... ... үлкен қоржынын сатып алады, ал керісінше жағдайда бір
немесе ... ... ... ... ... ... ... мұндай қасиеті жаңа тауар өндіретін немесе жаңа ... ... үшін өте ... ... ... ... ... несие алу өте қиын мәселе ... ... ... жаңа ... жаңа ... ... ... үлкен тәуекелге барады, бірақ олжалы ... олар ... ... ... IВМ кәсіпорыны да барында тәуекелі бар кәсіпорын
ретінде пайда болған[2. 64 б].
Ұдайы салымшылар санын өсіру үшін ... ... ... ... ақша ... ... көлемін ұлғайтуға болады.Осы
айтқандарымыздың барлығын қорытындылай ... ... ... айта
аламыз:
Қор нарығының бірінші қызметі салымшылардың ... ... ... ... үшін ... ...... яғни ол экономиканың коньюнктурасы жайлы
ақпарат береді, және салымшыларға капиталдарын қайта салуы керектігі ... ... ... ... бағалы қағаздардың курстық бағасында
көрсетілген. Мысалы: ... бір ... ... ... ... ... осы ... шаруашылық қызметінің өсуін білдіреді ... Және ... ... қор ... жалпы экономикаға ... ... ... ... ... ... ... және керісінше. Бұл тәртіптің терістік жағдайлары да болады,
бірақ көп жағдайда қор ... ... ... ... ... Бұған келесі жағдайлар дәлел бола алады.
Қазақстанның қор нарығының дамуы 1997 ... 2 – ші ... Дәл осы ... ... санының ең үлкен саны тіркелді, сауда
тізімінде ... 13 ... 24 ... орын алды және ... 20 миллиард теңгеден асып түсті. ”Қазақтелеком” Акционерлік
қоғамының акциясының курсы 1997 жылдың қыркүйек – қараша ... 1200 ... ... ... ал сату ... 1400 - 1800 ... тең болды[3. 35 б].
Бұл акцияларға инвестиция салғандар ... ... ... экономикасының төмендеуімен тү-сіндіріледі. ... ... ... экономиканың алдағы жағдайы жайлы мәлімет береді.
Мынадай кезектіліктің ... ... және қор ... экономикалық
коньюнктураның байланысы келесіден ... ... ... ... ... шаруашылық жағдайын талдау үшін ... ... ... ... Егер алынған мәлімет оңтайлы болса,
олар қағаздарды сатып ... ал ... ... ... ... нәтижесінде бағалы қағаздардың ... ... ... жағдайының қорытындысы білінбей жатып өзгереді. Қор нарығының
жағдайы ... ... ... ... әсер етеді, бағалы қағаздардың
бағасының аз уақытта күрт түсуі, экономиканың ... ... ... ... ... ... ... қажеттіліктерін
азайтады, тауарлар мен қызметтерге сұраныс ... ... ... өнім ... ... олар ... ... жұмыскерлер санын
қысқарта бастайды, ол тұтыну деңгейін одан әрі қысқарта түседі. ... ... ... ... жаңа ... қағаздар шығару арқылы қаражат
тарту мүмкіндігін азайта түседі.
Бағалы қағаздар нарығын ақша нарығы және капитал нарығы ... ... – бұл ... ... мерзімді бағалы қағаздар айналысқа түседі. Егер
де қағаз нарықта бір жылға дейін айналса онда ол ақша ... ... ... Ақша ... шаруашылық субьек-тілердің қысқа
мерзімді қаржыландыруға қызмет етеді.
Капитал нарығы - бұл нарықта бағалы қағаздар немесе ... ... ... айналыста болады. Капитал нарығы шаруашылық субьектілерді ... ... үшін ... ... 67 ... ... бойынша бағалы қағаздар нарығын екіге бөледі. Бірінші
және екінші нарық. ... ... ... ... алғашқы орналасуы
жүзеге асырылады. Кез – келген бағалы қағаз алғаш рет ... ... ... “Бірінші нарық” термині жаңа шығарылған бағалы
қағаздарды сатуға жатады. Бірінші нарықта бағалы қағазды сату ... ... ... ... ... қаражаттарын алады, ол қағаздар бірінші
ұстаушылар қолына түседі. Осылайша, бірінші нарық функциясы жаңа ... ... ... ... ... ... ... қағаздарды
шығарушы тұлғалар эмитент - деп аталады, ал ... ... ... ... Бағалы қағаздарға өз қаражатын салушы заңды немесе жеке тұлға
“инвестор” деп аталады. Қор ... ... ... алушылардың
негізгілері заңды тұлғалар болып табылады, көбінесе банктер, сақтандыру
ұйымдары, инвестициялық, зейнетақы қорлары, өйткені ... ... ... ... ... ... “институционалдық инвестор” термині бар, ол біреудің
активтеріне ие болатын мамандарға жатады, немесе тартылған ... ... ... ие ... ... ... инвес-тор бағалы
қағазды сатып алғаннан соң ол оны басқа тұлғаларға ... ... ... олар оны ... ... ... ... Бағалы қағазды алғашқы және
одан кейінгі қайта сату екінші нарықта жүзеге асады.
Бағалы ... ... ... ... нарық екінші нарық деп
аталады. Бұл ... ... үшін ... ... ... жүзеге
асырылмайды, тек қана келесі инвесторлар арасында ресурстардың қайта
бөлінуі ... ... ... ... сату механизмі болып табылған-дықтан
инвесторларға қағаздарды еркін сату ... ... ... ... ... ... ... дұрыс дамымаған жағдайда бағалы қағаздарды ... ... ... еді, ол ... ... ... ... әкеледі. Мұның нәтижесінде қоғам ұтылыста болады, себебі
көп кәсіпорындар негізінен жаңа кәсіпорындар қажетті қаржы ресурстарын ... ... 28 ... ... құрылымына биржалық және биржадан тыс нарықтарға кіреді.
Екінші нарықтың ... ... ... ... ... ... айнала
алмайтынын дәлелдейді.Тарих бойынша алдымен биржадан тыс ... ... ... кейін бағалы қағазадар арқылы жасалатын операциялар көлемі
өсу нәтижесінде қор ... ... ... Алдында айтылғандай биржада
бағалы қағаздардың барлығы айнала алмайды. Әдетте ... ... ... ... ... ... түсе алады.
Ал қаржылық жағдайы тұрақсыз жас компаниялардың ... ... тыс ... Әр ... өзінің бағалы қағаздарын биржада
айналдыруға тырысады, өйткені бағалы қағаздары биржада ... ... ... әдетте компанияның тұрақты екендігін дәлелдейді.
Эмитенттер бойынша қор нарығы мемлекеттік және ... емес ... ... ... емес ... қағаздар нарығы қаржы ресурстарын кәсіп-орындарға
жинауға әсерін тигізеді.
Мемлекеттік бағалы қағаздар нарығы екі ... ... ... етеді.
Мемлекет өзіне қажетті ақша ресурстарын жинап алады және ... ... ... экономикадағы пайыздық қойылымды реттейді, пайыздық қойылым
ақшаның ... ... ... ... ақша ... ... Ұлттық банк кәсіпкерлік белсенділікті пайыздық қойылымды төмендету
арқылы ынталандырам десе, онда ол мемлекеттік бағалы ... ... ... 56 ... ... ... қосымша ақша массасы ... және ... ... Егер ... банк тез ... ... инфляцияға
алып келеді деп есептесе, онда ол мемлекеттік бағалы қағаздарды ... ал ол ... ... ... және ... тұрақтануына әкеледі.
Мемлекет инвесторлар мен эмитенттердің қызметерін реттеп отырса, бағалы
қағаздар нарығы өз қызметтерін ... ... еді. ... ... ... жүзеге асырылады:
- Эмитенттер мен бағалы қағаздар нарығына қатысушыларының қызметтеріне
міндетті талап қою арқылы;
- Шығарылған бағалы қағаздарды тіркеп және ... ... ... ... ... ... ... нарығына қатысушылардың қызметін лицензиялау арқылы;
- Бағалы қағаздар нарығын мемлекеттік реттеуде, бағалы қағаздар ... ... ... роль ... ... қағаздар нарығына қатысушылардың қызметіне бақылау жасайды
және мемлекеттік емес ... ... ... стандарты-мен
анықтайды. Банктік және несиелік мекемелердің қызмет атқаруына ... ... ... ... ... ... нарығына
қатысушылардың қызметін реттеуде қор нарығының өзіндік реттелетін ұйымдары
орын ... олар ... ... бағалы қағаздары бойынша ұлттық
комиссия рұқсатымен құрылады. ... ... ... өз ... ... ... ... ол қаржылық махинациялармен, заңсыз бәсекелестіктен
қорғалса. Осыған байланысты бағалы қағаздар ... ... ... ... заң тарапына оған көптеген талаптар қойылады. Бірінші
бағалы қағаздарды шығару ... ... ... жүргізіледі. Қағаздар
шектелген немесе ... ... ... ... ... ... ... талабы бойынша бағалы қағаздарды шектеусіз тұлғалар арасында
берсе ... ... ашық ... деп ... ... бағалы қағаздар
орналасуы шктеулі тұлғалар арасында болса мұндай эмиссия жабық ... ... 48 ... ... ашық эмиссия кезінде иеленушілердің саны 500 – ден астам
болған кезде және эмиссия көлемі 50000 ... ... ақы ... ... ... ... қағаздар бойынша ұлттық эмиссиясында
тіркеуге алынуы ... ... ... ... ... ... сата ... Ашық
эмиссия кезінде эмитент өзінің қаржылық жағдайы жайлы ақпарат беріп ... және ол ... ... қаржылық жағдайын жазу керек, ол
баспаның тиражы 50000 экземплярдан аз болмауы керек. Жыл ... ... ... бойынша ұлттық комиссияға бағалы қағаздар ... ... ... ... сонымен қатар бағалы қағаздар иелеріне де егерде олар
талап етсе.
Екіншіден қызметтік ақпаратты қолдануына бақылау жүргізіледі. ... ... ... ... ... тұлғаларға жариялауға рұқсат
берілмейді. Қызметтік ақпаратқа ие тұлғаларға келесілер жатады:
- ... және ... ... ... қатысушылрады басқарушы
органның қызметтік ... ... ... бағалы қағаздар нарығына қатысушылардың аудиторлары;
- көрсетілген ақпаратқа ие мемлекеттік ... ... ... ... нарығандағы жарнамалық қызмет реттеледі. Бағалы
қағаздарды және төленген немесе есептелген ... ... ... ... ... Жарнамаға келесілерде тыйым салынады:
- эмитенттің қызметі және оның бағалы қағаздары туралы нақты емес ... ... ... ... ... ... кепілдік етуге;
- жарнаманы бәсекелестікке қолдануға;
- эмиссиондық бағалы ... ... ... ... ала жарнамалауға
тиым салынады.
Төртіншіден белгілі жағдайларда бағалы қағаздар нарығына қатысушылар
өздерінің бағалы ... ... ... ... ... керек, себебі бағалы қағаздар нарығында инвесторлар бір - бірімен
жалпы мүдде арқылы байланысты болып, басқа ... кері ... ... ... заң ... тұлға түсінігін
енгізеді. Қазақстан Республикасының “Акционерлік қоғамдар” туралы ... ... 10% -дан ... ... бар тұлғаны жатқызады.
Заң талаптары бойынша акционерлік қоғамдар мұндай ... ... ... ... ... ... ... бойынша заң бұзушыларға заңмен сәйкес ... 123 ... ... отандық бағалы қағаздаар ... ... ... ... ... бағытталған саясат жүргізіледі.
Қазақстан Республикасында 17.05.96 жылы бағалы қағаздар нарығын дамыту
бағдарламасы бойынша қаулы қабылданды. Бұл ... ... ... ... ... ... Бағалы қағаздар нарығының заңдық базасының құрылуы;
• Институционалды инвесторлар жүйесінің құрылуы;
• Бағалы қағаздар нарығының ... ... ... қағазадар нарығын мемлекеттік реттеу жүйесін жетілдіру;
• Бухгалтерлік және ... есеп ... ... ... ... ... ... реттелуі;
• Бағалы қағаздар нарығының кәсіби мамандарын дайындау жүйесі;
• Бағалы қағаздар нарығының ақпараттық ... ету ... ... ... ... ... ... халықаралық қаржылық нарықтар жүйесіне
енгізуге алғышарттар жасау.
Бағалы қағаздар нарығының ... ... құру ... ... ... ... табылады.
Қазіргі кезеңде бағалы қағаздар нарығының заңдық базалық ... ... Ол ... ... ... ... және
Қазақстан Республикасының бағалы ... ... ... ... және ... ... ... енгізеді. Бүгінгі таңда
Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар ... заңы ... ... ... және оған ... ... ... актілерден тұрады Қазақстан Республикасының бағалы
қағаздар нарығын реттеуде негізгі іс - ... ... ... ... жылдың 5 наурызында қабылданған “Бағалы қағаздар туралы” Қазақстан
Республикасының заңы. 1997 ... 5 ... ... “Бағалы
қағаздармен істелінген операцияларды тіркеу туралы заң” 1998 ... ... ... ... ... ... ... 1997 жылдың 5
наурызында қабылданған ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығының обьектілері мен
субьектілері анықталған, сонымен ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздармен сауда ... ... ... ... үшін ... ... қарастырады. 1997 жылдың 5
наурызында қабылданған “Бағалы қағаздармен жүзеге асырылған операцияларды
тіркеу туралы” заңында бағалы қағаздармен ... ... ... ... және ... қағаздарға құқық меншігін дәлелдейтін
ұйымдардың іс – ... ... 1998 ... 10 ... “Акционерлік қоғамдар туралы” заңында Акционерлік қоғамды құру
тәртібі және ... ... ... ... ... ... ... тәртібі.
Көрсетілген заң актілерімен қатар Қазақстан Республикасында бағалы
қағаздар нарығын ... ... ... ... актілермен жүзеге
асырылады.
1.3. Бағалы қағаздар мәні,маңызы және ... ... деп – ... ... ... ... ... айтамыз.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... – бұл несие ... мен ... ... ... ... ... құжат болып табылады. ... ... ... құралады[13. 67 б]:
- эмитенттің облигация ұстаушыға облигацияда көрсетілген мерзімде
қайтару міндеті;
- ... ... ... ... ... сомманы
белгіленген мерзімде ... ... ... ... ... ... ... табысты төлеу
міндеті.
Акциямен облигация арасындағы айырмашылық келесіде, инвестор ... ... ... ... ... ... ... бірі болады.
Ал облигацияны ... ... ... инвестор эмитент компаниясына қарыз
беруші ... ... ... ... ... ... шектеулі болады.
Облигациялар бірқатар белгілері бойынша келесідей болып ... ... ... административті – территориялық;
- корпоративтік;
- шетелдік;
Төлеу мерзіміне байланысты облигациялар екі ... ... ... ... ... облигациялар:
- қысқа мерзімді;
- орта мерзімді ;
- ұзақ ... ... ... ... ... ... ... дейінгі;
- мерзімін ұлғайта алатын;
Иелену тәртібіне байланысты облигациялар ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді:
- қарапайым;
- мақсатты;
Орналастыру әдісі бойынша:
- еркін орналасатын облигациялық қарыздар;
- ... ... ... ... қайтару түріне байланысты:
- ақшалық;
- натуралды;
Номиналды қайтару әдісіне байланысты:
- бір ... көп ... ... ... ... ... белгіленген купондық қойылым негізіндегі;
- малтушы купондық қойылым негізіндегі;
Айналым мінездемесі бойынша ... ... ... ... ... байланысты:
- кепілдендірілген;
- кепілдендірілмеген;
Инвесторлардың салымдарының қорғалу дәрежесіне ... ... ... ... ... ... қорытындылай келе отырып облигацияларды келесідей
мінездей аламыз:
- эмитенттің қарыздық міндеттемесі
- ... ... ... ... ... ... ұйымдардың қаржыларын сақтау және олар ... ... - бұл ... ... ... осы ... негізінде оның
иесі акционерлік қоғамның пайдасының ... ... ... қоғам қарапайым және артықшылығы бар акциялар шығаруға
құқылы[14. 69б].
Акционерлік ... ...... акция” шығара алады, ол акция
жарғылық капитал құруға қатыспайды және ол бойынша дивиденд ... ... иесі тек ... ... ... қабылдау кезінде
артықшылыққа ие болады.
Әдетте акция деп ... ... ... кезіндегі бағалы
қағазды айтады. Сондықтан ... ... ... жарғылық
капиталына белгілі бір үлестің қосқандығын дәлелдейтін ... ... ... эмитентті келесі жағдайлар тартады:
Акционерлік қоғам инвесторларға ... ... ... жұмсалған
қаражаттарын қайтып беруге міндетті емес. Төлейтін ... ... ... ... Егер де аз ... болған жағдайда акционерлік
қоғам дивидендті төлемей – ақ ... ... ... ... мүмкін. Акция келесідей қасиеттерге ие:
- Акция бұл меншік ... яғни иесі ... ... ... ... табылады;
- Акцияның мерзімі шектеусіз, яғни акционерлік қоғам бар ... ... ... бола ... ... ... ... тән,
өйткені акционер Акционерлік ... ... ... ... ... ... болған жағдайда инвестор акцияға салған
қаражатынан басқа қаражат ... ... ... тән, олар бір
тұлға ретінде қарастырылады.
- Акция құжатты түрде немесе ... ... ... ... ... тәртібіне байланысты акциялар атаулы және ... ... ... ... және жарияланған
болып бөлінеді. ... ... деп, ... ... ... ... ... қоғам орналастырылған акцияларға қосымша
акциялар шығара алады. Олар жарияланған ... ... ... ... ... ... қарапайым және артықшылықты деп
бөледі[15. 83 б].
Коносамент - бұл теңіздік ... ... ... ... ... бұл оның иесіне жүкті иеленуге ... ... ... ... түрлері :
- көрсетушіге яғни - коносаментті ... ... иесі ... ... яғни коносаментте көрсетілген тұлға жүк иесі болып
табылады, атаулы ... ... ... ... ... ... - яғни коносаментті бір тұлғадан екіншіге ... ... ... Бұл ... ең кең ... түрі.
Коносаментке қоса жүкті ... ... ... ... ... ... ... өзгертушіліктер жасау мүмкіндігі жоқ
құжат ... ... ... реквизиттері:
- кеменің аты;
- тасымалдаушы фирманың атауы;
- жүкті ... ... ... ... ... ... ... атауы және оның негізгі ... ... ... жері және уақыты;
- кеме капитанының қолы;
Мемлекеттік бағалы қағаздар бұл ... ішкі ... ... ... қарыздық бағалы қағаздардың эмитенті болып табылады.
Мемлекеттік бағалы қағаздар қарыз ... ... ... ... ... бөлінеді мерзімге байланысты ... ... ... ... бөлінеді. Осы белгілеріне байланысты ... әр ... ... тілде өзіндік қысқартуларға ... ... АМБ 3 ... ... қағаздар шығарғанда оларға
дүниежүзілік сертификат толтырылады, онда ... ... ... ... ... ... көлемі;
- айналым мерзімі;
- төлеу мерзімі;
- бағалы қағаздардың номиналды ... сый ақы ... сый ... төлеу күні;
Эмитент бағалы қағаз бойынша өз міндеттемесін орындаған кезде және
бағалы ... ... ... ... ... ... ... деп саналады. Әдетте Мемлекеттік бағалы қағаздар
басқа бағалы ... екі ... ... ие. ... деңгейнің жоғарылығы, Екіншіден салық деңгейі төмен болған
жағдайларда мемлекеттік бағалы ... одан ... ... ... ... 26 ... бағалы қағаздардың айналысқа түсуі ... ... ... – бұл ... ... ... меншік иелігіне құқық
беретін құжат / бағалы қағаз/ пен есеп ... ... ... ... Негізгі қатысушылар чек беруші, чек ... ... ... Чек ... ... ... жазып берген тұлға
саналады, чек ұстаушы жазып берген чекті алушы ... ... ... ... чек ... ... ... банк табылады. Чек бойынша
есеп ... тағы да ... ... ... – чек ... ... чекті чек ұстаушы индосаментті жазуы
арқылы береді.
- Авалист – бұл чек ... ... ... ... ... жүктейді
сенімділік қағаз негізінде. Чек бойынша төлемшілер болып әр ... ... ... ... қызметпен айналысуға лицензиясы бар
несиелік ұйымдар.
Кейбір ... ... чек ... ... жатқан банкті
көрсетеді. Чек берушінің қаражаты арқылы көрсетілген мерзімде төленеді.
Чекті төлемге ... чек ... мен ... . Чек ... инкассаға қызмет көрсететін банкте чек ... ... ... чек ... ... ... ... негізінді
жасалады. Егерде төлеуші төлемнен бас ... онда чек ... ... Коммерциялық банктердің депозиттік және ... 78 ... және ... ... - бұл тек қана ... ... ... ... ... – бұл ... ... салымы бар екендігін
куәландыратын бағалы қағаз.
Егерде салымы заңды тұлға ... онда ... ... ... ... ... жеке тұлға болса онда ... ... ... немесе жинақ сертификатын толтыру, банктік салым бойынша
келісім шарт толтыру болып табылады. ... ... ... ... ерекшелігі оның құжаттық түрде шығарылуы, сонымен ... ... және ... болып екіге бөлінеді.
Сертификат бланкісінде келесідей міндетті реквизиттері болуы керек:
• Сертификаттауы “депозиттік” немесе “жинақ”;
• Сертификатты беру ... ... ... жинақ салуы, салу күні;
• Депозиттік немесе жинақ салымының көлемі;
• Депозитке ... ... ... ... банктік қайтару міндеті;
• Депозитті немесе салымды қолданған үшін пайыздық қойылым;
• Төленетін пайыз соммасы;
• Банктің атауы;
• Екі ... ... банк ... ... ... ... болмауы бұл сертификатты жарамсыз қылдырады.
Сертификатты толтырушы банк заңға қайшы келмейтін басқа да ... ... ... қоса ... ... шығару, төлеу және
сертификаттың айналыс жағдайлары көрсетілуі керек. Егер де ... ... ... жүргізілсе, мұндай ... ... және ... сертификаттарының айналысы Азаматтық құқық нормасы
негізінде жасалады. Сертификаттар өткізілген тауар, немесе ... үшін ... ... ... қолданылмайды. Депозиттік сертификаттарды
сату сатып алу ... есеп ... ...... ... 49 ... немесе салым бойынша талап ету мерзімі келген кезде, банк салымы
соммасын және ең басында келісілген ... сый ... ... ... төлем қолма – қол түрде жүргізіледі ... ... Егер де ... төлеу мерзімі аяқталмай жатып, оның
иесі оның төлеуін талап етсе онда ... ... ... және талап
еткенше дейінгі қойылған пайыз мөлшері төленеді.
Осылайша ... және ... ... ... салым алғаны туралы
жазбалы түрдегі куәлік болып табылады
Қазақстанда 1991-1994 жж. қаржы нарығы, оның құрамында құнды қағаздар
нарығы қалыптаса бастады. Осы ... ... ... ... ... қағаздар
нарығының негізгі секторлары ретінде мыналарды айтуға болады:
1. Мемлекеттің ішкі және сыртқы міндеттемелік қағаздары (облигациялары)
тұрақты түрде айналымға шығарылып келеді.
2. Ірі ... ... ... және басқа да қаржы қағаздары
соңғы жылдары ұтымды ... ... ... және ішкі ... ... ... ... Мұнай - газ, энергетика, қара және түсті металлургия компаниялары
шығарған акциялар Қазақстанның және Орталық Азия қор ... ... ... ... ... ... сияқты жаңаша құрылған
компаниялардың ... ... ... ... қағаздар нарығын қалыптастыру ... ... ... екі ... ... ... - ... қалыптасқан.
Алғашқы кездері экономистердің басым көпшілігі Қазақстанда нарық ... үшін ... ... ... ... деген пікірде болғаны
белгілі. Соңғы жылдары нарыққа көшу мәселесін механизмнің тиімді қызмет
атқару ... ... ... ... басымдылық
алып келеді.
Бірақ Республикада құнды қағаздар нарығы толық қалыптасып болды және
тиімді жұмыс атқарып тұр деуге әлі ерте ... ... ... ... ... ... жекелеген секторлары ғана қызмет атқарып отыр,
нарық жүйесі әлі ... іске ... 97 ... ... Батыс елдерінің бірқатар ... - ... ... ... ... орта мерзімдік (3-5 жылдық)
облигацияларын Еуропада ... ... - ... Азия ... қаржы дағдарысы Қазақстандағы құнды қағаздар нарығының одан әрі
қанат жайып дамуын осы күндері шектеп отыр.
Жалпы алғанда Қазақстанда ішкі ұлттық ... ... ... ... ... ... Тіпті тұтыну тауарлары нарығында импорт тауарларының үлесі
өсіп отыр. Соңғы бір-екі жылда ... ... ... ... ... ... сауда балансы пайда болды. Ал ... ... ... бір ғана жолы бар - ол активтерді шетке сату әдісі. ... сату ... ... ... акцияларын әлем нарығына
орналастыру деген сөз. Түптеп келгенде, құнды қағаздардың әлем ... ... ... ... ішкі ... ... ... шектеулі болуында жатыр.
Қазақстанда құнды қағаздар нарығын толық қалыптастыру үшін ұлттық өндіріс
пен ішкі ... ... ... ... ... ... Қазақстан
экономикасының өндірістік кұрылымын қайта құрып жетілдіру ... ... ... ... ресурстарын жұмыл- дырып
экономиканың реалды секторына жұмсауды ... ... ... ... ... комитеті мамандарының пікірінше Қазақстан ... ... ... 2-3 млрд ... нақты қаржы қорлары бар
екен. Осы қорларды инвестицияға айналдыру үшін Қазақстандағы банкілердің
мүмкіншілігін ... ... са- ... ... ... (гарантия) жоғары деңгейге көтеру қажеттілігі туындап ... ... ... ең ірі ... ... келісімге келіп,
банкаралық сақтандыру қаржы қорын құру ... іске ... ... өз ... негізінен Халық банкісінде сақтайтыны белгілі.
Банк басқармасы тұрғындардың салымдарын сақтап, олардың тұрақты ... ... ету ... ... ... ... ... кәсіпорындар акцияларын сатып алу құқығын алуға ниет білдіріп,
қажетті құжаттар ... ... ... күш ... ... қағаздардың келесі түрі акция болып табылады. Акция — акционерлік
қоғамның мүлкіне белгілі пайды салғанын қуаттайтын бағалы ... және ... ... ... бір бөлігін дивиденд түрінде алу құқын
береді. Акцияны акционерлік ... ... ... ... ... мен ... мекемелер шығарады. Олар ұжымдық меншікке
негізделген немесе толық мемлекеттік меншік шаруашылығында ... ... ... ... - қор ... ... және сатып алынады. Акция
бұл процесті биржалық емес сауда негізінде де жүзеге асырады[20. 74 ... ... құны мен ... ... бар. Акцияның нақты бағасы
(нарықтық курсы) акционерлік қоғам пайдасының мөлшеріне ... ... ... алынатын дивиденд мөлшері мен қарыз пайызы деңгейіне
байланысты да ... ... ... ... ... ... акциялар;
ә) ұсынушыға арналған акциялар;
6) жай акциялар;
в) артықшылығы бар акциялар.
Біздің елімізде жай акция шығарылған жеңілдікпен ... ... ... ... ... үшін ... процент түрінде қатты
табысты алуларына құқық береді. Алайда жеңілдікпен пайдаланатын акция
шектелген мерзімде ... және ... ... соң, ... ... жабады. Ал, оларды иемденушілер акционерлік ... ... ... ... ие ... ... пайдаланатын акциялар акционерлік
қоғамның жарғылық қорының 10%-тен аспайтын сома мөлшерінде ғана шығарылады.
Акция категория бойынша былай бөлінеді: ... ... ... ... және ... ... акциясы. Еңбек ұжымының акциясын мемлекеттік
кәсіпорындар (бірлестіктер), арендалы, ұжымдық кәсіпорын, кооператив және
қоғамдық ұйымдарға ... ... ... ... 73 ... ... акциясы сол кәсіпорында ... ... ... Оған ... ... ... ... шығара отырып, екі пайдалылықты көздейді: біріншіден,
көбірек пайда табу ... ... ... ... ... жұмылдыру,
екіншіден кәсіпорын жұмысшыларын басқару процесіне барынша тарту. Себебі
кәсіпорынның жетістігі оның ... ... әсер ... ... ... ... мүлігінің барлық сомасына немесе
жарғы қорына шығарылады. ... кез ... ... кәсіпорын
акционерлік түрге өзгереді. Бұл қоғамның ... оған ... ... ... ... барлық акцияны құрылтайшылар арасында өзара бөледі. Олар
есімді және көрсетілген болып та шығарылады. Бір ... ... ... үшін және ... ... бақылауды жоғалтпау үшін есімді
акциялар қолданылады. Алайда бұл да сенімсіз, себебі оған ... ... ... әбден мүмкін. Әлемдік тәжірибе бұған карсы өте тиімді тәсіл
белгілі, мысалы, АҚШ-да бір компанияның 5 %-тік ... иесі оған ... оның ... алу- сату ... есеп ... отырады.
Әрбір атаулы акцияның қозғалысы акцияның тіркеу кітабында белгіленеді.
Акция бланксінде есімді акция ұстаушының ... ... ... ... ... оны ұстаушының аты-жөні жазылмайды. Акция
тіркеу кітабында жалпы шығарылған ... ... ... ... қоғам - кәсіпорын, ұйым мен мемлекеттік орындардың еркін
біріккен түрі. Ол акциясын ... ... ... ... ... ... мен ... сақтық көріп орталықтандыруға ... ... өз ... ... жұмыс жасап, кез келген шаруашылық
саласында құрыла алады. Сондай-ак, ... мен ... ... ... ... да ... бола ... Бұған
жетекшілік жасау басқарма, директордың бақылау кеңесі және басқада ұжым
түрлері арқылы жүргізіледі. Басқарудың ең ... түрі - ... ... ... ... алатын өз дауысы бар. Акцияны ұстаушы өз
өктемдігін жүргізу үшін, акцияның көп мөлшеріне ие ... ... ... ... 50% - дан ... ... онда ол ... бақылау пакетіне
ие болайы. Акционерлік қоғамы басқаруға және толық ... 20% ... да ... 92 б].
Акционерлік қоғамның басты қызметі - уақытша босаған ақша қорын өндірісті
ұйымдастыру мен ... ... ... ... ... табылады.
Акционерлік қоғам акцияны әртүрлі номиналды құнмен шығарады және дауыс саны
да әртүрлі болады. Акция иесі ... ... ... ал ... - оның ... (несиегері) болып табылады. Акционерлік қоғамның
пайдасы акционерлер арасында табыс, дивидент түрінде бөлінеді. ... ... ... ... ... ... етуге құқығы жоқ. Қоғам
жабылғанда иегер акцияға салынған қаржыны номиналды бағамен ғана ... ... екі түрі бар. ... ... болып, еркін
нарықта сатылмайтын түрін "жабық" дейміз. Акциясы еркін ... ... ... ... ... дейміз. Қазақстан республикасының "Азаматтық
Кодесінде" акционерлік қоғам жайлы ереже бар.
2. Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы бағалы қағаздар рыногін мемлекеттік
реттеу маңыздылығы
Қазақстандың қор рыногінің бірінші элементерінің 1991 жылы ... ал оның ... ... қалыптасуы 1998 жылы аяқталуына
қарамастан. “Акционерлік қоғамдар туралы” заңның қабылдануымен мемлекеттік
емес бағалы қағаздар рыногін ... ... ... ... ... тек қана ... басталды.
Негізгі объективті фактор болып Қазақстанға экспортталатын тауарларға
дүниежүзілік бағаның өсуі ... ... ... ... Бұл ... ... қарызды қысқартып,мемлекеттік бағалы
қағаздар ойынша табысты төмендетті [23. 67 б].
Зейнетақылық активтердің ... ... ... ... ... құралдар жетімсіздігін сезінді. ЗАБК арасында ең ... 2007 ... ... ...... Республикасы тәуелсіз еврооблигациялары –
тәжірибе жүзінде тапшы болды.
Қазақстадық қор рыногінің негізгі проблемасы акцияларымен байланысты,
дәлірек айтсақ олардың ... ... ... мен. ... болу ... ... мәліметтер 2009 ж. 1 қаңтарының 2011 ж. 1 шілдесіне және
1 қырқүйек 2010 жылғы сауда ... ... ... КАSЕ – нің ... ... ... саны ... кестесіне енгізілген барлық сан 21 аспайды (оның бірі
“Қазақстан темір жолы ” ... ... ... ... осы ... ... 2010 ж. әрекетте шығарылған акциялары бар акционерлік қоғамдар
саны 2608 құрайды, оның ішінде – ААҚ – ... №1 ... саны (КАSЕ ... ... А |1 ... |79190,2 ... |28650,7 ... ... ... ... ... |45771,0 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... | ... мемлекеттік емес бағалы қағаздарды биржалық рыногі жеке
мәмілелерге тәуелділігімен ерекшеленеді. Мысалы, 2009 жылдың ... ... ... 54,2 % ААҚ “Шымкентмұнайоргсинтез” ... ... ... ал ... 1 ... ... 72 %
жоғарыдағы АҚ және ААҚ “ Восход” жай акцияларымен мәміле алады. КАSЕ ...... өсуі ... ... өсуімен емес, негізгі үш фактордың
әрекетімен түсіндіріледі:
1. биржалық рынок механизмі ... ... ... ... емес бағалы қағаздармен тек қана ұйымдастыру
рыногінде екіншілікті ... ... 2002 жылы ... ... ... рыногінің биржадан тыс
қолдану бойынша шектеулермен.
Сонымен, мемлекеттік емес бағалы қағаздар (облигациялар мен акциялар),
рыногінің екі секторы үшінде бір ... ...... ... ... Бұл проблеманың шешімі мемлекеттің ... ... ... ... болады. Жеке өндірістік сектордың әлсіз мүддесінде тек
мемлекеттік “ итергіш” ретінде роль атқару керек, рынокқа жаңа ... ... ... ... ... ... отырып.
Бұл саясат, біздің ойымызша, екі негізгі бағытта ... ... ... ... ақша ... кәсіпорындар санын ұлғайтуға
белсенділік таныту керек. Мысал ретінде ... ... ... ... КАSЕ мен ЖАҚ ... депозитарий” келтіруге болады[7. 87 б].
Екіншіден, мемлекет шаруашылықты субъектілердің ... ... ... ... және ... ... тартымдылығын арттыру
мақсатында, олардың ұйымдастырушысы ретінде өз қызметін қарқындату керек.
МБҚ рыногін қалыптастыру ерекшілігін қарайық. Мемлекеттік бағалы қағаздар
(МБҚ) – бұл ... ішкі ... болу ... борышқорлық бағалы
қағаздар – шығарушысы мемлекет. Мемлекеттің бағалы ... ... және ... үш ірі ... болады.
Біріншіден, бұл қаражатты салу үшін ең сенімді деңгей және негізгі
капиталды жоғалту ... ... ... салу ... ... ... ... кейбірі иеленуші тілегімен кез – келген ... ... ... төлеуге жұмсалады.
МБҚ орналасуы келесідей жүзеге асады:
Орталық Банкі немесе Қаржы министрлігі арқылы . Басты ... ... ... ... ... ... және ... компаниялары,
қорлар, банкілер, инвестициялық қорлар мен компаниялар.
Қағазды немесе қағазсыз пішінде. Қазіргі ... ... ... ... ... ... аукциондық сауда – саттық, ашық сауда,
жабық бөлісу.
Кесте №3 ... ... МБҚ ... туралы мәліметтерді көрсетеді.
Елдің МБҚ мен ЖІө жалпы көлемі арасындағы қатынасы 1 қаңтар 2010ж.
Кесте № 3 МБҚ ... ... |АҚШ |ФРГ ... ... ... ЖІө % |30 |28 |40 |5,1 ... ... ... – |100 |100 |100 |100 ... оның ... | | | | ... |22 |3 |3 |41,4 ... |60 |36 |5 |36,7 |
| ... |18 |61 |92 |21,9 ... МБҚ ... құрылымы келесідей көрсеткіштермен сипатталады
(кесте 4).
Кесте №4 МБҚ құрылымы (% барлығына)
| |1.01.09 |1.01.10 |1.01.11 |1.01.12 ... |71,8 |41,2 |41,4 |44,9 ... |28,2 |58,8 |36,7 |42,9 ... |- |- |21,9 |12,1 ... |100 |100 |100 |100 ... ... ... құрылымын талдау ... ... ... ... көрсетеді. Дегенмен оның үлесі
2009 ж 1 шілдесіне едәуір төмендеген (44,9%), 1.01. 2010 ж. ... ... ... ... ... ... рыногінің күйі
және өзгеру динамикасы келесідей ... ... №5 ... ... және ... емес бағалы қағаздар
бойынша сауда көлемі көрсеткіштері
|Көрсеткіштер |2008 | 2011 ... ... ... ... ... ... ... |
|сауда көлемі, мың теңге | | ... ... ... ... ... |10392,6 ... |
|көлемі, мың теңге, оның ішінде: | | ... ... ... ... |- ... ... ... | | ... ... ... млн. теңге |101228,4 ... ... ... ... ... қарқындандырудың бір жолы –
халықты инвестициялық фирмалар ... жеке ... ... ... халық өз жинақ ақшаларын бағалы қағаздарға ауыстырғысы келмейді.
Бұл туралы Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... тенгеден жоғары ақша депозиттік салымдарда орналасқан, ... ... ... ... ... ... арқылы ) 15 млрд.
теңгені құрайтынын ұмытпаған жөн.
Қазіргі кезде инвестициялық фирмалар жеке тапсырыскерлерін ... ... ... ... ... Оның ... Қазақстан
Республикасы үкіметінің Ережелері мен Қаулысы.
Қазіргі кеде ең бір қиын проблема – шетелдік инвесторлар ... ... ...... ... ел. Ішкі жинақтық
болмауы, әлсіз бөджет үлкен сыртқы инвестицияның ... ... ... 67
б].
Шетелдік инвесторлардың жетіспеушілігі қаржы жүйесінің морттығын
жалаңаштады, бұл кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... жүргізген үкімет саясытының
біртізбексіздігімен байланысты.
Ұлттық Банкі ашық рынокта негізгі ақша – ... ... ... ... ... ... ... көлемін біраз қысқартады.
өз қаражаттарын теңгелік мемлекеттік бағалы қағазға салған инвесторлардың
тәуекелділігін хеджерлеу мүмкіндігін қамсысыз ... ... 2011 жылы ... ... ... ... ... тиімді жүзеге асырды.
Ол туралы Қазақстан Республикасы бағалы қағаздар рыногі дамуының 2010 ... ... ... бағдарламасының көптеген шараларының табысты
өткізілгені куәландырылды.
2011 жылы үкімет 2010жылы ұлттық комиссия әзірлеген жинақ ... ... ... концепциясын бекітті, онда республикадағы ... ... бұл ... инвестициялық қызметте
қолдану бойынша әдістер ... ... ... жинақ зейнетақы жүйесі ... ... ... ... ... ... жетілдіру бойынша
жұмысын ерекше атап өту керек.
2.2 ... қор ... ... ... ... – ақпан айларындағы КАSE – дағы операциялар көлемі
нарықтың барлық ... 4425, 3 ... ... ... 682, ... теңге эквивалентіне жетті 2010 жылдағы осы ... ... ... ... ... ... ... 1, 37
ретке долларлық эквивалентте өскен, теңгелік эквивалентте 1, 39 ... ( ... ... – ның ... ... секторы үлкен өсу ... Егер де 2010 ... ...... ... ... ... көлемінде осы сектордың ... 12 – ге ... ол ... ...... ... 20, 7 – құрады. Шетелдік
валютамен байланысты операциялар көлемінің өсуі ... ... ... ... тұрақтануы КАSE – ның қалған секторларына кері әсер ... ... шарт ... ... ... осы ... жағдай жасалмай жатқаны көрсетеді. Осылайша жедел ... ... ... 2012 ... ...... ... КАSE
секторларында жасалған операциялар көлемінің 5, 4 – ын құраса, ... ...... ... осы сектордың үлесі 99,7% -ға дейін
төмендеді.
Ал 2012 ... ... ... айларында сектор көлемі 0, 011% құрады.
2012 жылдың қаңтар – ақпан ... 2006 ... ... ... осы ... ... 99, 7% - ға төмендеген.
Мемлекеттік бағалы қағаздардың ... ... ... ... жаңадан шығарған орта мерзімді 2008 жылдың қаңтарында КАSE –
да ... ... ... құрылымы
облигациялардың жоқ болған ... сай ... бұл ... ... ... дефициттік жағдайын одан әрі ауырлата түсті.
Егерде 2012 ... ...... ... қорытындылар бойынша
нарық көлемі 246, 4 миллион долллар құраса, яғни ... ... ... жалпы көлемінің 7, 6 % құраса, 2010 жылдың
қараша – желтоқсан ... 9,6 – ын ... ал 2007 ... ... ... 2010 ... осы айларымен салыстырғанда 70,2 % -ға өсті, ал
2002 жылғы ... оның ... ... көрсеткішімен салыстырғанда
35,9 % - ға кеміді. Өлшемелі тұрақтылықты ... емес ... ... секторы білдіреді. 2012 жылдың қаңтар – ақпан
айларының ... ... осы ... істелген операциялар
көлемі КАSE секторларының барлығында жасалған ... ... 2,4 % - ын ... және 2010 ... ... ... 91,4 % құрады.
Кесте 1.
КАSE – да жасалған операциялардың көлемімен ... ... |2011 ... сәйкес |Алдыңғы айға ... ... ... | ... |2012 | | |
| | ... ... ... ... |
| | |– ... ... |
| | |2011 | |2011 жыл | |
| | |жыл | | | |
| | | ... |% | ... |% |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 ... |914, 2 |291, 2 |+263, 0 |+213, |815, 8 |+98, 4 |+12, ... | | | |9 | | | |
| |20, 7% |96 0% | | |127 0% | | ... |0,500 |174, 8 |-174, 3 |-99, 7|267, 0 |-266,5 |-100, ... | | | | | | |0 ... | | | | | | | |
| |0, 011%|5,4 % | | |3, 9% | | ... |419, 4 |246,4 |-173, 0 |+70,2 |645, 5 |-235,1 |-35,9 ... | | | | | | | ... | | | | | | | |
| |9, 5 % |7, 6 | | |9, 6 % | | ... |105,7 |55,2 |+50,5 |+91,4 |302,4 |-196,7 ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | |
| |1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
| |2,4 % |1,7% | | |4,4 % | | ... барлығы|2985,4 |2466,8 |+518,5 |+21,0 |4778,1 |+1792,8 |-37,5 |
| |67,5 |76,3 | | |70,1 % | | ... ... |590,4 |-133,1 |-22,5 |1458/,3 |-1001,0 |-68,6 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... тік | | | | | | | ... | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| |10,3 |18,3 % | | |21,4 % | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |2473,0 |1853,4 |+619,5 |+33,4 |3230,8 |-757,8 |-23,5 ... | | | | | | ... | | | | | | | |
| |55,9 % |57,3 % | | |47,4 % | | ... ішінде|45,5 |23, 0 |-22,5 |+98, 0|86,4 |-40,9 |-47,3 ... | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... Репо | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| |1,03 % |0, 7 % | | |1,3 % | | ... ... |0 |+9,6 | |2, 6 |+7, 0 ... | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| |0, 096 |0 |+0,096 | |0 |+0, 096 | ... |0,002 %|0 % | | |0 % | | ... |4425, 3|3234,5 |+1190,8 |+36,8 |6817,9 |-2392,6 |-35,1 |
| |100 % |100 % | | |100 % | | ... – 2011-2012 жылдар аралығында KASE – нің ... ... емес ... қағаздар нарығындағы секторда негізгі ... ... ... ... РЕПО ... анықсыздықты білдіреді. Осы секторға инвесторлардың ... ... ... оның ... тиімді жағдай күткізетін
коньюнктура болып ... ... ... ... ... 2012 ... қаңтар – ақпан
айларында 2985,4 миллион долллра құрады, 2010 жылдың осы ... ... 21%- ға ... ... Бірақ КАSE – да
жасалған жалпы опрециялар ... ... ... ... ... ... жасалған операциялар үлесі төмендігін
байқаймыз. Егерде 2012 жылдың ... ... ... бұл ... 3 % ... 2008 ... дәл осы ... сектордың үлесі 67, 5 ... ... бұл ... ... көрсеткіштерімен
дәлелденеді. Бұл бір ... ... ... ... ... жетіспеушілігіне байланысты ... ... ... ... ... нарықтың тиімсіз динамикасын.
Сектордың операция құрылымында мемлекеттік ... ... ... ... үлкен үлес алады: 2473 миллион доллар немесе
КАSE – да жасалған операциялардың ... ... 55,9 – ын ... үлес 2010 ... сәйкес көлемімен салыстырғанда 57,3 % -ын құрап
шамалы төмендеген. ... ... факт ... ... ... ... қаңтар- ақпан айларын мемлекеттік бағалы қағаздар нарығы
бойынша ... ... ... 2010 ... ...... салыстырғанда 47,4 – дан 55,9 % -ға өсті, абсолютті ... 23,5 - ға ... ... ... жыл ... ... КАSE
секторларының барлығынад абсолюттік параметрлердің өсу ... ... ... ... бағалы қағаздар бойынаш тік ... 2008 ... ... - ... ... 2010 ... осы
кезеңдерімен салыстырғанда 18,3% - дан 10,3 % -ға ... ... ... – ақпан айларында 2010 ... осы ... ... емеа бағалы қағаздар бойынша тік репо
опреацияларының үлесі 0,7 % -дан 1,03 % - ға өсті және ... ... ... бойынаш авторепо операциялары 0 % - дан 0,217% -дейін
өсті. ... ... ... ... ... ... ... көлемінде мәнсіз көлемге ие. ... ... ... ... ... ... білінеді.
Мемлекеттік бағалы қағаздар нарығы 2012 жылдың ...... КАSE - дағы ... ... ... сату – ... ... көлемі 64726,0 теңгеге жетті және және 2010 ... ... ... 1,73 есе ... ( ... 2).
КASE - ақпан айларындағы мемлекеттік ... ... ... сату ... алу ... 64726,0 миллион теңге құрайды және
2006 жылыдң қаңтар – ақпан ... ... 1,73%- ға ... КАSE –
да 2007 жылдың ақпан ... ... ... ... сату ... ... құрылымы және 2010 жылғы ...... ... ... млн. ... ... бғалы қағазды сату сатып алу айналымының құрылымы
|Айы ... ... ... ... |
| ... биржалық секторы | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... - | |
| ... |алу | ... |0 |339286 |33928,6 ... | |307974 |30797, 4 ... | |64726, 0 |64726, 0 ...... |0 |37405,7 |37405,7 ... | | | ... реттік |- |1, 73 |1, 73 ... – 2010 ... ... ... есептемесінен алынды.
Қағаздар 302 операция жасалды жалпы ... 30797,4 ... ... /12, 20 – ... мелекеттік бағалы қағаздарды сату сатып алудың ... ... ... ... 2012 жылдың қаңтар – ақпан айларында, қаңтар
айында 228 операция жасалып оның ... ... 33928, 6 ... құрады. Мемлекеттік бағалы қағаздың бір айлық ... 9,23 %- ға ... ал 2010 ... ... 2,3 есе 17252, 6 миллион теңгеге өсті.
2010 жылдың ... ... ... ... ... 16,7% - ға ... Ең ... өтімділікке төртінші эмиссияның
евроноталары ие болды. Сатып алушы үшін ... ... ... 2012 жылдың ақпан айының ... 3,8% ... ... ... құрылымында сату көлемі бойынша екінші ... ... ... ... алады. Ұлттық банк ноталары -
10429,1 миллион тенге. Алдыңғы аймен салыстырғанда 2003 ... ... ... ... 11,2 % -дан 93,9% ға өсті, сонымен қатар абсолютті
көлемі 275,4 % - ға ... Ең ... ... ... ... 64 – 91
күн дисконттық мемлекеттік ... ... ие ... алушы үшін орта табыс 5,61 % құрады. ... ... ... сату көлемі бойынша ... ... ... ... қағаздар алады (МЕОКАМ, МЕАКАМ) 3359,8 ... ... ... ... мемлекеттік бағалы ... ... сату ... алу ... 30,1 % - дан 10,9% -ға ... және ... ... 67,1 төмендеді. Ең үлкен сұранысқа
төлеу мерзімі 730 күннен аз құралдар ие ... ( ... ... ... ... 6,72% ), және ... мерзімі 1461 – 1825 күн ( ... 7,45%) 7 ... ... бағалы қағаздың
екіншілікті сату ... алу ... ... жалпы айналымы
ақпан айында 85,2% ... ... ... ... 2012 ... ақпан айында
акциялардың 3 эмиссиясы тіркелген ... ... ... құны ... ... ... емес акциялардың эмиссиясы ... ... жоқ. ... алты ... ... ... құны ... теңге, жоққа шығарылды. 2012 жылдың алғашқы екі айынад КАSE
– да ... емес ... ... мен жасалған операциялар
көлемі 105714,6 мың ... ... және ... ... осы ... 50484,9 мың ... өсті ... 91,4% -ға өсті.
Кесте 3.
КАSE – да мемлекеттік емес бағалы ... ... ... 2010 ... ... |ГПА ... алу|Барлығы |
| ... лар | | | ... |23, 19 |0 |76179,6 |78498,9 ... |85, 4 |0 |27130, 3 |27215, 7 ... |2404, 7 |0 |103309, 9 |105714, 6 ... |0 |0 |55229, 4 |55229, 7 ... жыл. | | | | ... бір |х |х |1, 87 |1, 91 ... 2010 ... ... мемлекеттік емес бағалы қағаздар операциялар
көлемі туралы есептемесінен алынды.
2010 жылдың ақпан ... КАSE – да ... емес ... ... 109 ... ... оның жалпы соммасы 4,2 миллиард ... 2012 ... ... ... операциялар көлемі 51,3
миллион ... ... ... 2,88 ... 1. ... емес ... қағаздар бойынша сату –
сатып алу операцияларының ... 2007 ... ... ... ... операциялар көлемі 499,8
мың долларға өсті немесе 1,9 есе. ... емес ... ... – дағы ... ... 2012 ... ақпанында келесідей болды
сату сатып – алу ... ... ... ... ... 99,7% - ға тең ... Біріншілікті орналастыру секторын-
дағы операциялар үлесі 0,3 % ( 85,4 мың доллар) құрады.
Кесте ... ... емес ... ... сату бойынша жасалған
операциялар көлемі ақпан 2012 жыл.
|Бағалы |Эмитенттің ... ... ... ... ... |аты ... ... ... |саны ... | ... |мың. ... | |
| | | | ... | ... |Turan Alem B. V |5473, 11 |837,23 |4875300 |2 ... ... Центр Кредит |4527, 05 |692,84 |3380847 |24 ... 2 ... ... |3386, 81 |520,38 |5123000 |6 ... 2 ... ... Алем |2630, 49 |406,88 |27000 |2 ... |Рахат |1942, 57 |300, 00 |1200000 |2 ... 1 ... ... ... 38 |176,14 |10940 |5 ... 1 ... ... |1081, 798 |167,60 |11735 |10 ... 1 ... Ойл |1026,03 |158,59 |978000 |5 ... ... Кус |994,65 |152,48 ... |10 ... ... ... |871,56 |133,10 |13693 |7 ... 1 |Казахтелеком |858,59 |131,12 |8360 |2 ... ... ... |858,59 |131,12 |8360 |2 ... 1 ... Банк |652,73 |99,12 ... |1 ... 3 ... |5454,33 |85,37 |500000 |1 |
| ... B .V| | | | ... 1 |Хоп |399,90 |60,65 |3960 |1 ... ... |251,44 |38,94 |29334 |2 ... ... ... Алем |223,63 |34,63 |2447 |4 ... 1 ... ... Алем |106,09 |16,43 |940 |2 ... 3 |Темир Банк |85,41 |13,17 |680 |3 ... 1 ... ҒINANCE |81,49 |12,44 |75000 |1 |
| |B. V | | | | ... ... |44,63 |6,89 |10000 |2 ... ... |42,16 |6,51 |16284 |2 ... ... |26,61 |4, 05 |847 |2 ... 1 ... |10,14 |1,57 |1600 |1 |
| ... | | | | ... |Алюминий |5,45 |0,84 |14004 |1 |
| ... | | | | ... ... ... |5,31 |0,82 |4794 |2 ... ... |4,80 |0,74 |300 |1 ... 1 ... |1,03 |0,16 |10 |1 ... ... ... |0,11 |0,02 |100 |1 ... - КАSE ... емес ... ... сату бойынша
жасалған операциялар көлемі ақпан 2012 жылғы есептемесінен алынды.
КАSE ... ... 2012 ... ... ... ... қағаздарының айналымының ... ... бұл ... және ... ... ... кемуімен
байланысты.
Инвесторлар бұл облигацияларды сатуға тырысты бірақ ұсыным сұраныс
таппады ... ... ... ... ... ... қоржынының реструктиризациясына әкеледі. Бірақ ... ... ... аз, ... валюталық қағазды сатқаннан түскен
ақшаларды реинвестициялау мүмкіндігі жоқ, және бұл ... ... ... кеш ... Акция нарығына капитализациялау 11 ақпанда
1439, 7 миллион долларға күрт өсті ... ... ... 2. ... ... индикаторының динамикасы
Бұл “Банк Каспиский” Ашық ... ... ... және ... Казақмыс” Ашық акционерлік қоғамының
қарапайым акцияларының курсының өсуімен ... ... ... ... нарығы дами бастаған, бұл сектордың ... ... емес ... айтады. 2007 ... ... ... капитализациялануы бірте – бірте өсе бастады ... ... ... ... ... 1243, 389 миллион долларға
жетті.
Облигация нарығының ... ... ... ... өз ... ... байланысты.
Сонымен қатар себепті айдың аяғымен және басқа да ... ... ... ... негізгі тенденция сол қалпында
қалады: облигацияның шығу ... ... оған ... жоқ ... ... ... – мейкерлармен капировканы төмендетуге әкеледі, және сатып
алу үшін ... ... ... 3. ... Корпорациясының» акцияларының өсу қарқыны
Сурет 4. Облигацияның шығу көлемінің өсуі мен оған сұраныстың болмауы.
КАSE - дағы репо – ... ... 2007 ... ... – ақпан
айларындағы репо операцияларының ... 460931,0 ... ... ... ... жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 1,23 есе ... ... – дағы репо ... ... және ... жылдың қаңтар – ақпан айларына.
|Айы | Автоматты репо ... ... ... |
| | ... репо | ... |737,6 |195 101,3 |3025,6 |38752,7 ... ... |741,7 ... |8989,3 |31876,5 ... ... |0 ... |3485,4 |89667,0 ... |
|2010ж. |х |1,36 |2,01 |0,79 | ... - | | | | | ... | | | | | ... ... | | | |1,23 ... – KASE – дағы репо ... 2011 ... қаңтар-ақпан
айларындағы есептемесінен алынды
2011 жылдың қаңтар – ақпан айларында ... емес ... ... репо ... дами ... ... осы ... мұндай жүргізілімегендіктен 2012 жылдың
қаңтар – ... ... ... деп айта ... Осы кезеңде
мемлекеттік емес ... ... ... ... ... ... көлемі 1479,3 миллион теңгені құрады. ... ...... ... ... ... осы ... мемлекеттік бағалы қағаздар бойынша автоматикалық репо
секторының көлемі 136% -ға ... ... ... 381807,5 ... құрады. 2007 жылыдң ақпан айында КАSE – дағы ... ... 1774 ... ... ... ... 223,3 миллиард теңгені құрады. 2006 жылдың қаңтар айын ... ... ... ... ... ... 14,3 миллиард
теңгеге немесе 6% - ға ... 2011 ... ... ... ... ... 31, 6
миллирад теңгеге ... КАSE - дағы репо ... ... ... болған: автоматикалық репо секторының айналымы –83, 9% ... ... Тік ... әдісімен жасалған репо операциялар
көлемі сектордың жалпы айналымының 16,1 % құрады ( 35,9 ... ... ... ... бойынша автоматикалық репо секторы КАSE
нарығының 83,6 % - ын ... Бұл ... ең ... үлес ... мерзімдегі теңгелік құралдар бойынша репо ... ... ... 79835,1 ... ... ... ... орта
өлшемдік құрамы 4%.
Екінші орында теңгелік құралдар бойынша, мерзімі жеті ... ... . ... ... ... көлемінің 5,6% құрайды, сауда
көлемі 5180, 0 миллион теңге, орта ... ... ... орында төлеу мерзімі 14 күн теңгелік құралдар ... ... ... ... ... 4,3 құрайды, сауда көлемі 3975,0
миллион теңге орта ... ... 5,55 %. ... емес ... ... ... репо ... КАSE – дағы репо
нарығының 0, 3 % ... ... ең ... ... ... Ашық ... ... иеленеді. Сауда көлемі
165, 0 миллион ... Орта ... репо ... 10, 88%. ... ... қағаздар бойынша автоматикалық репо секторында екінші
орынды “ ... ... ... ... ... үлесі – 23,5%
Кесте 6.
Мемлекеттік бағалы қағаздармен автоматикалық репо ( нарықтың 83,6%)
|Мерз | |Млн. ... ... | ... |ия | ... | ... | ... | | | | ... | | | | |
| ... % репо ... | | | |
| ... ... ... ... | |лды |лды ... | | | |ция |
| | | | ... | | | |ша |
| ... ... ... Республикасының мемлекеттік |0 ... ... және кез – ... | ... ... “А” ... | ... ... ... ие шетел | ... ... ... | ... ... | ... ... ... ... “А” |1 ... ... ... рейтингке ие| ... ... ... ... | ... ... ... – ақ сатуға | ... ... және өзге де ... | ... | ... – бағалы қағаздардың тәуекелдік дәрежесі туралы есептемесінен
алынды.
Банк ... ... ... ... ... ... базасын 1999 жылдан ... алу ... Егер ... ... ... ... динамикасын талдайтын болсақ, онда
осы көрсеткіштің тапжылмай өсуін көреміз.
Сурет 1 ... ... ... ... 2005 ... ... ... жүйесінің бағалы қағаздарынңы
қоржыны 24 789 млн. теңгені ... ... ... ... 6 %) ... 2000 ... басында осы шама 44 533 млн. теңгені
(алдыңғы жлымен салыстырғанда – 179 %, ал ... ... ... ... – 13 %) құрды.
Келесі жылдары барлық банк жүйесінің бағалы қағаздар ... да, ... да, ... оң ... көрінеді.
2004 жылы бағалы қағаздар қоржынының шамасы 121 582 млн. ... ... ... - 273%, ал ... қағаздар қоржынының
активтеріне қатысты – 23 %) ... 2005 ... ... жартыжылдығына
қоржынының шамасы 174 129 млн. ... ... ... ... салыстырғанда -
203 %, ал бағалы қағаздар қоржынының активтеріне қатысыт – 18, 6 ... ... ... мен ... ... ... ... қоржынының
үлестерінің арақатынасын ... ... ... бағалы
қағаздармен операцияларды жасауды алғашқы сатыларды ... ... ... қағаздар қоржынының абсолютті және салыстырмалы шамасы
|Банктің атауы ... ... ... ... орны |
|“Тұран Әлем Банкі” ААҚ |21,2 |1 ... ... |12,3 |2 ... ... ААҚ | | ... ААҚ |9,3 |3 ...... АМРО |7,2 |4 ... ... ЖАҚ | | ... ... – қаржы |6,8 |5 ... ААҚ | | ... ААҚ ... |3,9 |6 ... ЖАҚ | | ... ... ЖАҚ |3,3 |7 ... ... Банкі” ААҚ |2,3 |8 ... ... ... |9 ... | | ... ААҚ | | ... ... ААҚ |2, 1 |10 ... “NSBC ... ... |11 ... | | ... ААҚ |1,1 |12 ...... Банк” |0,1 |13 ... | | ... – 2006 ... бірінші жартыжылдығының қорытындылары ... ... ... ... қоржынының абсолютты және
салыстырмалы шамасы ... ... ... ... есептемесінен
алынды.
Міне осылай 15 жетекші ... ... ... ... 2004 жылы 24615 млн ... ( ... барлық банк ... ... ... ... 99, 3 %) ... 2005 ... бірінші
жартысының соңында жетекші банктер үлесі 74,89 % ... 38 535 ... ... ... жылдары жетекші ... ... ... жүйесінің бағалы қағаздарының қоржынында 87 – 93 % ... ... қана мына ... ... ... 2005 жылдың 1 қазанында
жетекші ... ... 79,3 %, ал 2002 ... бірінші жартыжылдығының
қорытындылары бойынша – 79, 4% құрады.Жоғарыда көрсетілген ... қор ... ... 15 ... ... ... ... көрсетеді.
2006 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындылары ... ... ... қағаздар қоржынының абсолютты және ... ... ... ... ... талдаудың негізінде екінші деңгейдгі банктер
келешекте – бір ... ... ... ... ... ал ... өздреі тікелей, Қазақстанның қор нарығында ... ... ... ... ... болады
Қазақстанның бағалы қағаздар нарығының ағымдағы жағдайын, экономиканың
өтпелі кезеңдегі жалпы жағдайымен ... ... деп ... ... ... ... - бұл жалпы нарықтар сияқты экономиканың жан-
жақты дамуынсыз толыққанды түрде қызмет ете алмайтын нарықтың бір сегменті.
Қор нарығының жағдайы ... ... ... ... ... ... ролді инфляция қарқыны алады. Өндірістің құлдырауы және бағаның өсуі
тұсыныда қор нарығының көптеген артықшылықтары жарамсыз болып қалады.
Барлық қиын ... да қор ... ... ... ролі арта
түсуде. Бұл ең бастысы күрделі капитал жұмсалымын қаржыландыруға арналған
ресурстарға деген ... ... ... ... Қор ... ... жүзеге асырылатын өндіріске ... ... ... ... үшін ... база ... ... әр түрлі бюджеттен тыс қорлар да құрылады. Қаражат жинақтау
шамасына қарай, олар қаражаттарын бағалы ... ... және ... да ... қор ... инвестициялауға арналған
қаражат жинақтау жолдары ретінде арттырудың потенциалды мүмкіндіктерін
көрсетеді.
Қазақстанның бағалы ... ... даму ... үшін ... (материалдық база, адамдарды оқыту, заңдарды шығару, технология
және ақпараттық база және т.б.) сұрақтарын ғана қамтып ... ... өту ... туындаған макроэкономикалық мәселелердің стратегиялық
шешімін және талдауды қамтитын бағалы қағаздар нарығын ... ... ... ... ... ... ету ... мемлекеттік деңгейде, оның қаржы
саясаты аясында ... деп ... ... ... фискальдық
мүддесі, оның кұрылымдары арасындағы қарама-қайшылық, бұл ... ... ... ... ... да, жаңадан құрылыған бағалы кағаздар
нарығының кәсіби қатынасушыларының бірігуімен жасалатын қаржы тұрақтылығына
және өндірістің дамуына ... ... ... фирмалардың және т.б.
ұзақ мерзімді мүдделерін қамтамасыз ... ... ... ... ... (30 өнеркәсіп корпорациясы, 15 қоғамдық қолдану кәсіпорыны, 20
темір жол компаниясы, - ... 65 ... ... ... ... қағаздар нарығын қалыптастыру мәселесі бойынша Қазақстанда
негізінен екі ... ... ... - ... қалыптасқан.
Алғашқы кездері экономистердің басым ... ... ... ... үшін құнды қағаздар нарығы қажет деген пікірде болғаны
белгілі. Соңғы жылдары нарыққа көшу мәселесін ... ... ... ... ... ... пікір-көзқарас басымдылық
алып келеді.
Құнды қағаздар нарығын қалыптастыру үшін, оның инфра- құрылымдарын құру
және бұл құрылымдардың қызмет ... ... ... реттейтін заңдар мен
құжаттарды дайындап шығару қажет екені белгілі. Елімізде ... ... ... жөніндеғі Ұлттық комиссиясы құрылған, 1995
жылдың сәуірінде ... ... ... ... ... мен ... ... туралы ереже» әзірленіп бекітілді,
бағалы қағаздар эмиссиясы ... ... қор ... ... Республикада құнды қағаздар нарығына ... ... ... Құнды қағаздар нарығын реттейтін ҚР Үкіметінің
қаулылары, оның ішінде бағалы ... ... ... ... ... ережелер», және басқа да көптеген құжаттар пакеті (20-
дан астам) қабылданды, қолданылып келген заң ... ... ... енгізілді. Құнды қағаздар нарығы ҚР-ның заңдарымен, ... ... ... ... ... және ... банк
қабылдаған қаулылармен, ҚР ... ... және ... қағаздар
жөніндегі комиссияның нұсқауларымен реттеледі.
Бірақ Республикада құнды қағаздар нарығы ... ... ... және
тиімді жұмыс атқарып тұр деуге әлі ерте сияқты. ... ... ... ... ... жекелеген секторлары ғана қызмет атқарып отыр,
нарық жүйесі әлі толық іске ... ... ... елдерінің бірқатар қаржы - инвестициялық
құрылымдарымен ... ... ... орта мерзімдік (3-5 жылдық)
облигацияларын Еуропада орналастырды. Оңтүстік - ... Азия ... ... ... Қазақстандағы құнды қағаздар нарығының одан әрі
қанат жайып дамуын осы күндері шектеп отыр.
Жалпы алғанда Қазақстанда ішкі ... ... ... ... нарық тез
дамып келеді. Тіпті тұтыну тауарлары нарығында импорт тауарларының үлесі
өсіп отыр. ... ... ... ... импорт көлемі артып, Қазақстанда
теріс (отрицательный) сауда балансы пайда ... Ал ... ... ... бір ғана жолы бар - ол ... ... сату ... Активтерді
шетке сату мемлекет меншігіндегі корпорациялардың акцияларын әлем ... ... сөз. ... ... құнды қағаздардың әлем нарығына
шығарылып орналастырылуының себебі Қазақстанның ... ... ... ... шектеулі болуында жатыр.
Қазақстанда құнды қағаздар нарығын толық қалыптастыру үшін ұлттық өндіріс
пен ішкі ... ... ... қалыптастырып тереңдету керек. Қазақстан
экономикасының өндірістік құрылымын қайта құрып ... ... ... ... ... ресурстарын жұмыл- дырып
экономиканың реалды секторына жұмсауды ... ... ... ... Салық комитеті мамандарының пікірінше Қазақстан тұрғындарының
қолында ... ... 2-3 млрд ... нақты қаржы қорлары бар
екен. Осы қорларды инвестицияға айналдыру үшін ... ... ... ... са- ... ... ... (гарантия) жоғары деңгейге көтеру қажеттілігі туындап отыр.
Соңғы кездері Қазақстандағы ең ірі коммерциялық ... ... ... ... қаржы қорын құру саясатын іске асырмақшы. Қазақстанда
тұрғындар өз қаржы-қаражатын негізінен Халық банкісінде сақтайтыны белгілі.
Банк басқармасы ... ... ... олардың тұрақты түрде
өсімін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... акцияларын сатып алу құқығын алуға ниет білдіріп,
қажетті ... ... ... ... күш ... ... қағаздар рыногын ... ... ... ... ... ... Мемлекет бағалы қағаз рыногын реттеп, ұйымдастыратын заң жүйесін
қабылдайды. Бұл ... ... ... ... тәртібін анықтайды және
реттейді;
✓ бағалы қағаздарды шығару тәртібін және ... ... ... түрлерін анықтап реттейді;
✓ бағалы қағаздармен жүргізілетін ... ... ... ... ... ... ... және бағалы қағаздармен ... ... ... ... ... ... рынок субъектісі ретінде бағалы ... ... ... ... ... үшін мемлекет облигациялар,
қазыналық ... ... ... ... сияқты бағалы
қағаздарды айналымға шығарады.
3. Ұлттық банктің ақша – ... ... ... ... ... ... жасайды. Басқаша айтқанда, қор ... ... ақша ... ... және ... қолдау саясатымен тығыз
байланысты.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазіргі кезде Қазақстанда дамыған қор ... ... ... бар.
Себебі: қазіргі кезеңде біздің елімізде қалыптасуы 1991 жылдан ... ... ... ... заң ... сонымне қатар, экономиаклық
тұрғыдан қарастырсақ ... ... қор ... ... алып ... ... бұл ... әлі де көптеген шешілмген
мәселелер бар. Ең ... ... қор ... өте баяу ... ... қор ... мынадай жетіспеушіліктреді атап кетейін:
- Қазақстанның қаржы нарығында ірі ... ... тек қана ... мен ... ... бұл ... өз ... инвестициялық
белсенділіктің төмендеуіне әкеледі;
- Қазақстанның ... ... ... ... ... және нормативті шектеулер инвесторларға қаражаттарын
көбінесе ... ... ... ... ... ... ... және ішкі қаржылық құралдардың көлемдернінің
аздығы шетелдік инвесторлардың олраға деген мүдделерін ... осы ... ... ... ... рөлі ... айтатын болсам: банктердің бұл нарықтың дамуында жалпы осы
бағалы қағаздар нарығында банктің ... рөлі өте зор деп ... ... ... бар. Оның ... мен ... жұмысымның
үшінші тарауында толық ашып қарастыруға тырыстым, бірақ сонда да ... ... ... 2007 ... КАSE – дағы ... қарастырсақ мұнда жасалған
операциялардың барлығына банктер қатысып және ... ... ... – дағы ... ... сатушыларды және ... ... да ... ... банктер алған. Бұл жағдайды 5 ... ... ... Және де банктердің бағалы қағаздар нарығында
басқа қатысушыларға ... алға даму ... бар ... өту ... ... ... ... кезеңде банктер заң жобаларды жүзеге
асыруға ... ... ... ... мен өзімнің жұмысымның
үшінші тарауында қарастырдым. Мысалы: ... ... ... ... – бұл жобаны жалпы қарастырсақ, мұнда банк
негізінен өзіне клинет ... ... яғни ... ... ұлғайтуға тырысқан, бірақ банк мүндай жобаның арқасында қор
нарығын да ... ... ... ... ... және асуы ... қор ... дамуында банктер әрқашан маңызды ... мен ... ... ... жазу барысында толық
көзімді ... – ның ... ... ... үлкен өсу қарқынымен
айырықшаланады. Егер де 2006 жылдың ...... ... КАSE
опрецияларының жалпы көлемінде осы ... ... 12 – ге ... ол 2007 жылдың қаңтар – ақпан айларында 20,7 – құрады. Шетелдік
валютамен байланысты ... ... өсуі ... ... ... ... ... 28 желтоқсанында банк артықшылықты акциялардың эмиссиясын
тіркеді. ... ... ... ... ... ... банк 2007 жылдың бірінші тоқсанына жоспарлап отыр. ... 2005 ... және 2006 ... 31 желтоқсанында 375000000 акция
жарияланған 294220100 ... ... және ... ... ... 2007 жылдың 31 желтоқсанында ... ... және ... 55763155 ... ... төлнеген номиналдық құны
10 теңге. 2006 ... 31 ... ... ... ... бөлік бойынша 55590138 акция бөлініп төленген номиналдық
құны 10 ... 2007 банк ... ... ... 2007 ... ... ... 346642 мың теңге төлеу шешімі қабылданған.
Девиденттреде 2007 жылы ... ... ... ... ... ... ірі ... өздерінің
қоржынында коммрециялық вексельдерді ұстайтыны және ... ... ... банк ... ... ... алға ... көрсетеді.
Яғни, вексельдерге қатысты актив операциялары коммрециялық банктердің
актив операцияларында ерекше орын алып отыр және орын ... ... ... ... ... қағаздарға және жарналарға салымдары бағыттар
бойынша әртараптануына және ... ... ірі ... ... ... қоржындардың қалыптасуы туралы айтуға болады.
Бірақ қазақстандық ... ... ... мақсаттраының
иерархиясы ерекше. Өндіріс ... ... ... ... экономика жағдафйындағы баағалы қағаздар қоржынын ... ... ... ... тән ... ... ... атауға болады:
- капиталды сақтау және өсіру;
-есеп айырысу үшін пайдалануға қажет болатын бағалы қағаздарды
сатып алу;
- ... ... алып – сату ... ... екі ... ажыратады: пассивті және аграссиялық.
Пассивті немесе күту ... ... ... ... ... ... және қалыпты табыс алуды қамтамасыз ету. ... ... ... ... болған көптеген бағалы қағаздар түрлері ... ... құру ... ... ... осы ... мүмкіндік береді. Қазақстандық ... ... ... ... ... ... ... айырмашылығы
– инвестициялаудың салыстырмалы өте қысқа мерзімдерінде. ... ... ... қағаздар нарығының дамуы өте ... ... Ал ... ... ... ... банктік жүйесіз жұмыс
істеуі мүмкін емес.
Жалпы қорытындылап айтсам: ... ... ... ... ... банктік жүйесіз дами алмайды және банктің рөлі ... ... өте зор ... ... ... ... ... Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың
Қазақстан халқына 28 ақпан 2007 ... ... ... жаңа Қазақстан»
Жолдауы // Егемен Қазақстан, 1 наурыз 2007 ж.
2. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан ... ... ... 11 қазан 1997 жылғы «Қазақстан – 2030 Барлық
Қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі қауіпсіздігі және ... ... // ... ... 12 ... 1997ж.
3. Ф. Котлер Основы маркетинга: Пер. С. анг. М: “ Бизнес – книга” 2005ж
4. Лаврушин И. О. ... ... ... М.: ... и статистика”
2004 г.
5. Жуков Е. Ф. Менеджмент и маркетинг в ... М: ... и ... 1997 ... ... Б. А., ... А. А. ... маркетинга: учебное пособие
/ Под редакцией д. э. н. ... Н. К. ... - ... 2003
7. Маркова В. Д. Маркетинг услуг. М: “Финансы и ... 2006 ... ... и ... организаций в Республике Казахстан. Основные
законодательные акты. По ... на 1 ... 2006 ... ... ... Севрук В. Т. Банковский маркетинг. М: ... ... ... ... В. Г. ... зарплатных пластиковых карт // ... ... 2007 г. ... ... ... ... ... (жалпы бөлімі) 27
желтоқсан 1994 жылғы. – Алматы, 2008.
12. Балабанова И. Т. ... и ... ... ...... 2001 ... ... М.К. Право собственности в РК. – Алматы, 1998.
14. Четвериков В. Н. Маркетинг в непроизводственной сфере, 2005
15. Питре С. ... ... ... . М: “Дело”, 2006 г.
16. Сазанов С. ... / ... ... г. ... ... Б. ... банки на пути ... // ... 2008 г. ... ... Б.А.. Курс ... Учебник /Под ред.– ИНФРА-М, 2006.
19. Русанов Ю.Ю. ... ... ... ... М., ... ... итоги деятельности в 2006 году ОАО “ Народный ... // ... ... , 2007 г. 27 ... ...... ... ставок вознограждения банков
РК // Банки Казахстана, 2007 г. №1
22. Иванова С. П. Банковский маркетинг. М: ... ... Ш. ... ... ... ... банков в
Казахстана, 2006 г. №1-2
24. Уткин Э. А. Банковский маркетинг. М: “Инфра – М” 2005 ... ... Н., ... С. ... ... решений в банке //
Маркетинг,2007г. №1
26. Вороненков Ю. Сохранить и приумножить // ... и ... 2008 ... ... В. М. Современный коммерческий банк: управление и
операций. М: ... для ... 2007 ... ... В.А. ... инновационной деятельностью в процессе
создания новой техники освоение производства новой продукции. – ... ... ... ... ... неделя № 40, 2000
30. Санто Б. Инновация как средство экономического развития: Пер. ... – М: ... ... ... Н. “Эх, налоги – пыль, да туман…”// ... ... №83, ... ... ... Д. В. ... банковское дело: опыт ... ... ... ... информирует, разьясняет, комментирует // Казахстанская
правда, 2008 г. 13 ... РR // ... 2008 г. 28 ... ... //, 2008 г. 14 марта
36. Илаев Е. Х. Банковский ... и ... ... // Вестник КазГУ
, 2008г. №4
37. Басшиева А. Жарнаманың даму ... ... ... 2008 ж. ... ... ... ... биржа нарығындағы операторлар
|2007 ж. ақпан |2007 ж. қаңтар |Банк немесе ... ... ... ... ... ... |
| | | ... % |
|1 |1 ... Банк |14,14 |
|2 |2 ... ... ... |13,0 |
|3 |4 ... ... |8,7 |
|4 |18 ... |7,8 |
|5 |5 ... |5,174 |
|6 |8 ... ... |5,170 |
|7 |3 ... банк ... |
|8 |6 ... |3,0 |
|9 |12 ... |2,7 ... |25 ... AMRO Bank ... ... ... қаңтар – ақпан айларындағы
биржа нарығындағы операторлар
|Реті ... ... ... атаулары |Сауда көлеміндегі |
| | ... ... % |
|1 ... Банк |17,2 |
|2 |“ Банк ... ... |12,2 |
|3 ... банк” |8,2 |
|4 ... банк ... |6,8 |
|5 ... |6,2 |
|6 ... |4,3 |
|7 ... |4,2 |
|8 ... ... |3,9 |
|9 ... зейнетақы қоры |3,1 ... ... AMRO Bank ... |2,3 |

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 54 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономикалық ұғымдар168 бет
Персоналмен жұмыс істеудегі әлеуметтік-психологиялық аспектілері22 бет
Персоналды жоспарлауды ұйымдастыру және персоналдың құрылуы20 бет
Қазақстан Халық Банкінің экономикалық сипаттамасы57 бет
Қазақстандағы туризм жағдайы мен даму перспективасы87 бет
Қаржылық институттардың қызметін реттеу45 бет
БҰҰ қызметіндегі адам құқы мәселесінің қорғалуы70 бет
БҰҰ қызметіндегі адам құқы мәселесінің қорғалуы туралы90 бет
БҰҰ қызметіндегі адам құқығы мәселесінің қорғалуы70 бет
Қазақстанның саяси-экономикалық жағдайы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь