Аристотельдің „саясат” еңбегіндегі саяси көқарастары

Аристотель (б.ғ.д. 384-322 жж.) –ұлы ғұлама, саяси ғылымдардың методологиялық негізін салушы, Платонның шәкірті. Оның саяси көзқарастары “Саясат”, “Афина политксы”, “Этика және риторика” деген еңбектерінде көрсетілген. Оның көптеген ғылымдардың, соның ішінде логика ғылымының негізін қалаушы К.Маркс „ерте заманның ұлы ойшылы” грек философиясының Александр Македонский деп атады. Ол Фракиядағы Стагир қаласында туған. Афина қаласында оқып, білімін жетілдіреді. Он жеті жасында Платон академиясына түсіп, Платон қайтыс болғанға дейін 20 жыл бойы сонда ғылым мен шұғылданады. Б.з.б. 343ж Македония патшасы-Филипп Аристотельді баласы Александрдың ұстазы болуға шақырады. Александр патша болғаннан кейін Аристотель алдымен Стагирда болады. Одан жылдар салып, 335ж-Афинаға оралады. Мұна келгеннен кейін өзінің мектебін ашады. Бұл мектеп сол кездегі философия мен ғылым дамыту орталықтарының біріне айналады. Александр өлгеннен кейін Аристотель Афинадан кетіп б.з.б. 322 жылы дүние салады. Аристотель өзіне дейінгі философия мен ғылым жетістіктерін қорытып жүйеге келтіріп, әр ғылым саласынан көптеген еңбектер жазады. Кейбір деректерге сүйенсек, оның бүкіл еңбектері мыңға жеткен. Аристотельдің көзқарасы „Метафизика”, туралы, „Категориялар” және „Аналититка” деген шығармаларында баяндалған. Философияның негізгі мәселесін шешуде. Аристотель материалдар мен идеализмнің екі арасында тоқталып отырды. Аристотель ғылым классиктерінің аясында философияны ең жоғарыға қояды.
1. Әбдіғалиев Б.Б, Жамалов Қ.Ж „Саяси ой тарихы” А-2003ж
2. Д.Жамбылов „Саясаттану” А-2003ж
3. Қ.Е Сләмғазыұлы „Саясаттану негіздері” А-2005ж
4. Аристотель Политика ІІ 1, 10 1261.в330
5. Аристотель Политика ІІ 2,5, 1263 а35
        
        Аристотельдің   „Саясат”  еңбегіндегі саяси көқарастары
Аристотель (б.ғ.д. 384-322 жж.) –ұлы ғұлама, ... ... ... ... Платонның шәкірті. Оның саяси көзқарастары
“Саясат”, “Афина политксы”, “Этика және риторика” деген ... Оның ... ... ... ... логика ғылымының
негізін қалаушы К.Маркс „ерте заманның ұлы ойшылы” грек ... ... деп ... Ол ... ... ... туған.
Афина қаласында оқып, білімін жетілдіреді. Он жеті жасында ... ... ... ... ... ... 20 жыл бойы сонда ... ... ... 343ж ... ... Аристотельді баласы
Александрдың ұстазы болуға шақырады. Александр патша болғаннан ... ... ... ... Одан ... ... ... Мұна келгеннен кейін өзінің мектебін ашады. Бұл мектеп сол
кездегі философия мен ... ... ... ... ... өлгеннен кейін Аристотель Афинадан кетіп б.з.б. 322 жылы ... ... ... ... ... мен ... ... жүйеге келтіріп, әр ғылым саласынан көптеген еңбектер жазады.
Кейбір деректерге ... оның ... ... мыңға жеткен.
Аристотельдің көзқарасы „Метафизика”, туралы, ... ... ... ... баяндалған. Философияның негізгі
мәселесін шешуде. ... ... мен ... екі ... ... ... ... классиктерінің аясында философияны ең
жоғарыға қояды.
Басқа ғылымдар жұмыстың кейбір жақтарын ғана шектеумен шұғылданса,
философия ... ... ... ... ... Философияның
басқа ғылымдардан артықшылығын Аристотель былай деп түсіндіреді „Шындығында
даналық бүтіндей үстемдік құрушы және жетекші ғалым ... ... ... сөз айтуға дәрменсіз.” Сондықтан да мақсат пен игілікті
білмейтін ғылым бірінші орынға ... ... ... ... ... ... яғни барлық заттардың негізі болып табылатын
алғашқы мағлұматқа көп көңіл ... ... ... ... зерттеумен щұғылданады. Табиғат –- бір ... ... ... оның ... негізі және әрқайсысындағы алғашқы
қозғалыстың көзі болатын болса, екінші жағынан, ... ... ... ... ... ... ... әлемдерін еш уақытта
көрмесек те біз білетіндерден басқа да субстанциялар өмір сүрген ... ... ... ... В.И ... былай дейді: „Тамаша!” Сыртқы
дүниенің шындығында күш жоқ.
Бұл адам жалпы мен жекелік ұғым мен ... мән мен ... ... ... да ... ... идея жөніндегі
идеалық ілімін орынды сынап, заттардың реалдылығын мойындауына ... мен ... өз ара ... ... жөн таба ... ... пікірінше, „философияның пәні жалпы бола ... да ... ... –- ... ... т.б түрлеріне тоқталып және соны
меңгерген жөн” –-дейді. Жекелеген заттардың ... ... ... ... ой ... ... ... және басқа да
еңбектерінде Аристотель заттардың табиғатын түсіндірудің төрт ... ... ... ... ... ... , мақсатты себеп
яғни мысалы: үй салудың бастамасы- құрылыс өнері, мақсаты, материясы ( ... және ... ... ... ... ... ... осы нақты
себептердің бәрі брдей қамтылуы қажет. Жез ... ... ... үшін әрине
ең алдымен оның субстраты ... ... алып ... ... ... ... өзінен, мүсіннен, эстетик, сезім қалай туатынын түсіну қиын.
Сондықтан зерттеуді әрі ... ... ... тура ... ... ... ... болуы неліктен?-деген сұраққа Аристотель формадан –- деп жауап
берді. Аристотель философиясында форма заттың мәні әрі ... ... ... ... ... ... мен матери жөніндегі ілімінде
олардың өз ара ... ... бұл ... маңызды иалект, пікір ұсынды.
Алайда Аристотельдің идеалистік көзқарасы мұнда да аңғарылады: ол-материя
дәрменсіз, формаға тәуелді деп ... ... ... өмір ... ие бола ... ... Аристотель форманы алуан түрлі мазмұны
бар белсенді және ... ... деп ... Аристотельдің
идеалистік қателері, әсіресе оның форманы бірден-бір ... күш ... және ... бұрынғы нәрсе, құдірет деп түсінуінен анық көрінеді.
Аристотель философиясының елеулі бір саласы категорияларды зерттеу ... ... ол ... ... деп ... және ... ... болмыспен байланыстылығына қарап анықтауға
тырысады. Жан-жақты маңызы бар ұғымдарға Аристотель он ... ... „Өз ара ... ... ... ... әрқайсысы,-деп жазады
ол-бірде мән, бірде сапа, бірде сан, ... ... ... ... ... ... әрекет, бірде қайғы-қасірет болып келеді” ... ... ... ... ... ... империалық
күйде бейнеленгені философия тарихында ... рет атап ... оның ... ... ... рет терең зерттеп, мән категориясын
басқа категориялардың негі ретінде қарағанын ұмытпауымыз ... ... ... ... деп ... ... ... еш нәрсе де
болмаған болар еді” Аристотель ... ... мен ... ... ісіне де көп мән береді. Аристотель пікірінше, мүмкіншіліктің
шындыққа айналуын жете түсіну үшін осы ... ... ... табылатын
қозғалыстың жалпы белгілері мен оның нақты түрлеріне талдау жасау ... ... ... т.б. ... ... туралы ілімді
дамытады. Ол объективтік шындықты танып, ... ... ... Аристотель сезімдік танымның сатылары мен ойлау формаларына да
терең талдау жасайды. Аристотельдің энсиклопедиялық іліміне оның ... ... ... орын ... Бұл ... ... „Саясат”,
„Никомах этикасы” тағы басқа шығармалары атап көрсеткен жөн. Маркске дейін
барлық философтар сияқты Аристотель де ... ... ... ... Ол өзінің әлеуметтік-саяси көзқарасында құл ... ... ... құл ... ... деп таныды. Алайда, оның қоғамдық-
тарихи ... ... осы ... ... ... жоқ. ... грек тағы ... шығыс мемлекеттерінің өмірін суреттейтін
көптеген материалдарды жинап, бір ... ... ... ... ... шығуын тереңірек зерттейді. Оның ... ... ... ең ... ... бірігіп тұрмыс құрып, өз
ара қатынас жасауға ұмтылуы себеп болды. Яғни Аристотель мемлееттің шығуын
табиғи дамудың ... деп ... Ол ... ... ... еңбегімен шұғылдануында деп тұжырымдайды. Саяси іс-әрекетке
ерекше мән беріп, саясаттан тысқары қалған адамдар адамшылығынан ... ... ... ... дейді. Бірақ Аристотель мемлекеттің шығу
себептерін қоғамдық ... ... тап ... ... ... мен мүдделерінен іздейді. Аристотель қл иеленушілер мемлекетінің
әр түрлі формаларына терең талдау ... ... ... ... ... ... табылатын монархияны алдыңғы қатарға қояды. Мемлекет
билігін қолына алған кемеңгер адам қоғамның ... әне ... ... зор ... етеді деп ойлайды. Аристотельдің этикалық
көзқарасы оның адам жөніндегі ұғымына негізделген. Этикалық ... ... ғана іске ... ... ... ... ... тыс о дүниеге
тәуелді деп анауына қарсы шығып, Аристотель адамға белсенділіктің тән
екенін атап ... ... өз ... ... пен ... ... сипаттамасы деп таниды. „ ... ... ... пен ... ... пен ... ... семья мен мемлекеттің негізін қалайтын ... ... ... ... ғана қолынан келеді”.Атақты философ адамгершіліктің көзі
енжарлық пен дәрменсіздікте емс, керсінше белсенділік пен жасампаздық деп
дұрыс ... ... ... ... ... оның ... ісімен тығыз
байланысты. Осы ұлы ғұламаның бүкіл ілімін дамытып, күллі дүниеге танытқан
және сол жолды таңдап, салған ... ... ұлы ... Әбу Наср әл-
Фараби ... ... ... өз ... ... ашып, сонда саясат атты
пәнді енгізіп өзі сол пәннен берді. Ол саясат атты ... ... ... ... жүйесін зерттеді. Дегенмен, ұлы ғұлама саясат
мәселелерін этика, фәлсафа мәселелерімен бірге ... ... оның ... ... ... ... игілікке, әділеттілікке жетуді жеңілдету,
адамның ... ... ... үшін ... ... ... деп
түсінді.
Жалпы саясат деген не соған тоқтала кетсек – Басқа ғылымдардың ішінде
саясаттанудың орны ... ... ... ... ... ... Оның ... адамдардың халықтардың тағдырымен тығыз
байланысты. Мысалы: мемлекет агрессиялық, яғни басқыншылық соғыс саясатын
жүргіізсе, оның ... ... ... ... ... ... ... мемлекет ғылыми дәлелденген тиімді бейбіт
саясат жүргізсе, ... ... ... жайлы болары да белгілі.
Адамзат саясаттың сиқырлы сырын, құбылмалы құбылысын өте ерте заманнан
түсініп-білгісі ... ... ... Антикалық дәуірдің ойшылдары
мемлекеттің, саяси биліктің мән- мағынасы неде және ... ... ... ... ... ... бар және ... ең жақсысы, халыққа ең
қолайлысы қайсысы деген сияқты сауалдарға ... ... ... ол ... негізінен діни-мифологиялық сарында болатын. Себебі, ... жер ... ... ... ... ... ... әлемдік
космостық тәртіптің ажырамас бөлігі ретінде қарады. ... ... ... сол ... мифтерге сүйенсек, басқаушының билік
көзі құдайда және ол жер бетіндегі істерді реттеп, ... ... ... мифі ... ... ... ... жүргізіледі де, ал іске
асырушы онымен байланысты император болып есептелген. Ежелгі ... ... ... ... құдайлардың өздері деп пайымдаған. Кейінірек
адамзаттың іс-тәжірбиесінің, ақыл-ойының, мәдениетінің дамуына ... ... ... ... ... бола ... және саяси құрылымы мен қатынастарының одан әрі
күрделенуі, ... ... ... ... өсуі оның өміріне
мемлекеттің тікелей араласуына әкеліп ... ... ... ... саясатты ғылыми тұрғыдан түсініп, оны ... ... ... ... ... ... Бұдан келіп саяси теориялар
туады.
Біздің з.б. бірінші мыңжылдықтың ортасында саясатты діни-мифологиялық
танудың орнына философиялық-этикалық ... түрі ... ... аса зор
еңбек еткендер- Конфуций, Платон, Аристотель сияқты ғұлама ғалымдар. Бұл
ойшылдар ... ... ... ... оны ... тығыз
байланыста қарады. Олар саясатты адамдардың мақсат-мүддесіне сай келуге,
адамгершілікке негізделуге тиіс деп ... ... ... ... ... құрылымын зерттей
отырып, оларға талдау жасайды. Осы талдаулар ... ... ... ... ... ... қайшы келеді. Платон мен
Аристотельдің саяси философияларының айырмашылығы осы ... көп ... де ... ... ... “қоғам “ ұғымынан бөлмей
қарастырады – ... ... ... ... ... ... ... (политиялық жануар” деген оның әйгілі анықтамасы туады.
Аристотель мемлекетте жеке ... ... ...... ... ... жеке меншік мүлікті жақсы қорғайды”.
Аристотель мемлекеттік биліктің түрлерін жіктейді.Теоретикалық тұжырым
бойынша оның үш түрі бар:
Бір ғана адамның билеуі – монархия.
Бірнеше ... ...... ...... билік түрлерінің біреуі дұрыс немесе бұрыс деп айтылмайды, егерде
билік жалпы халық игілігін ... ... осы ... ... ... дұрыс бола алады. Ал егер мемлекеттік биліктің мақсаты билік құру ... ... онда осы ... ... ... да бұрыс сипат ала алады.
Яғни, монархия – ... ...... ... ... ... айналуы мүмкін.
Платонның “қоғамдық меншік теориясын” жоққа шығара отырып, ол жеке меншікті
жақтайды:
1. ... ... жеке ... ... сол өз ... айналысады
да басқаларға көңіл бөлмейді, ал коммунистік жүйеде кім көп
жұмыс істесе, сол ... ... ... сөйтіп қоғамда
келіспеушіліктер туады.
2. Адамға жеке меншік керек, себебі әр адамға ақша мен ... адам ... үшін ... ие ... ... “Қоғамдық меншік” жағдайында ... де ... ... ... алмайды, себебі “ешкімде ештеңе жоқ”.
4. “ Коммунизм идеясы соншалықты жақсы болса ол жайлы ендігі
бізге де ... ... ... ... ... тыс ... мен ... тыс кедейлердің
болмауын, сондықтан ортаңғы таптың басқа таптардан гөрі ... ... ... ... ... ... Аристотель мінсіз ... ... ... бола ... ... ... ... жағдайлар,
қарым-қатынастар мінсіз бола алмайды”), сондықтан кейбір кездерде, ізгілік
пен ... ... ... ... ... ... дейді.
Рим өркениеті Батыс Европа елдерінің ғана емес, барлық адамзат ... ... ... мен ... ... зор ... ... рет саясат ғылымы туралы таңдау жасауға талпыныс
жасады. Аристотель саясат ғылымы ретінде этикамен ... ... ... ... ... ... ... тұрғыдан түсіну адамгершілік пен
этиканың дамыған ұғымы болып табылады. ... ... ... ... ... көрінеді. Аристотель әділдіктің екі түрін- ... ... ... анықтайды. Теңестіретін әділдіктің өлшемі ретінде
"арифметикалық теңдік" қарастырлады. Бұл ... ... ... ... ... қалпына келтіру, жаза және т.б. , ал
үлестіру әділдігі "геометриалық теңдік " ... ... ... ... ... ... игіліктерді еңбегі мен қоғамдағы ... ... ... ... ... ... жоғары билікті білдіретін саяси жүйе ретінде сипаттайды. Бұл
жерде мемлекет формасы билеушілердің снымен (біреу, аз ғана топ, ... ... ... ... ... және ... ... туралы да
айтылады. Дұрыс формадағы билеушілер көпшіліктің мүддесін ... ... ... тек қана ... жеке ... мүдделерін көздейді.
Аристотель піеірінше, ... ... ... монархиялық
аристократиялық және полития, ал екінші формаға тирания, олигархия және
демократия ... ... ең ... ... ретінде Аристотель плитияны
айтады. Политияда жалпының мүддесі үшін көпшілік билік ... ... ... ... әрі ... кері ауытқуы ретінде айтылады. Екінші
жағынан қарастырғанда Аристотельдің ... ... ... ... ... түрі ... қарастырылады. Жоғары билік заңның емес,
демостың қолында деп есептеген Аристотель ... ... ... ... ... ғана мақұлдайды және демократияның екі
түрін-заңға негізделген және жоғарғы үкіметке билік жүргізетін ... ... ... ... ойлары да көңіл қоярлық. Оның
айтуынша, саясаттың мәні оның алдына қойған мақсатына қарай ... ... ... - адамдардың тәрбиелігінде болып табылады. Адамдар
дұрыс тәрбиенің нәтижесінде ғана жақсы ... ... ... ... ... қарай бұрады, осының арқасында ғана әділдік орнайды.
Ежелгі грек мемлекетілігінің ... ... грек ... одан кейін Рим үстемдігіне бағынышты болуы (б.з.д. ІY ғасырдың
екінші жартысынан б.з.д.ІІ ғасырна дейін ) эллиндік ... ... ... ... ... өз ізін қалдырды. Александр ... ... ... ... ... ... эллиндік кезең басталады. Б.з.д. ІІ ғасырдың ортасына таман
ұлы қолбасшы құрған Македония империясы ыдырап, кішігірім ... ... ... Кіші Азия тағы ... ... ... ... өзі б.з.д. ІІ ғасырда Рим империясының отрына айналды. Антик
замандағы бұл саяси өзгерістерге сол ... ... және ... мен ... мәні мен ... ... ... Ежелгі Шығыстың
дүниетанымдық аса зор рухани байлығы да эллиндік мәдениетке әсер ... Бұл ... ...... ... стоиктер мен Эпикурдың,
Полибийдің және тағы ... ... ... ... әдебиеттер тізімі:
1. Әбдіғалиев Б.Б, Жамалов Қ.Ж „Саяси ой тарихы” А-2003ж
2. Д.Жамбылов „Саясаттану” ... Қ.Е ... ... ... ... ... Политика ІІ 1, 10 1261.в330
5. Аристотель Политика ІІ 2,5, 1263 а35

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жақып Ақбаевтың өмірі мен тарихи - саяси көзқарастары59 бет
1837-1847 жж. кенесары ханның басшылығымен болған көтеріліс10 бет
1905-1907 жж. Ресей мен Қазақстанның саяси - әлеуметтік жағдайы44 бет
XVIII ғасырдың аяғы - XIX ғасырдың басындағы Қазақстанның оңтүстігіндегі саяси жағдай22 бет
XХ ғасырдың басындағы қазақ зиялыларының ұлттық мемлекеттілік үшін идеалдық күресі11 бет
Алтын Алаштың ардағы-хан кене18 бет
Арал теңізінің тартылу себептері6 бет
Ататүрік23 бет
Ахмет Байтұрсынов өмірі мен шығармашылығы34 бет
Ақпан революциясынан кейін қазақ зиялыларының қазақ автономиясын жүзеге асыру жолындағы қызметі103 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь