Бастауыш мектепте сөйлемді ойын әдісімен оқыту жолдары

Кіріспе

I. Бастауыш мектепте сөйлемді оқыту
мәселесінің зерттелу тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5.9

II. Бастауыш мектепте сөйлемді оқыту жолдары ... ... ... ... ... ... ... ...9.14
1. Сөйлемдегі сөздердің байланысын оқыту ... 14.19
2. Бастауыш мектепте сөйлем мүшелерін
оқыту әдіс.тәсілдері ... 19.32

III. Бастауыш мектепте сөйлемді ойын әдісімен оқыту жолдары
1. Ойын теориясы және бастауыш мектепте
сөйлемді оқыту барысында дидактикалық
ойындарды іріктеу ... 32.45
2. Бастауыш мектепте сөйлемді меңгертуге
арналған ойындар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...45.52

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...52.54

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .54.57
Диплом жұмысының өзектілігі. Қазіргі кезеңде
дидактиканың кімді, қалай, және нені оқыту қажет деген сұрағы орта мектептегі оқыту үрдісіне (процесіне) де тікелей байланысты. Себебі, бүгінгі қоғамның дамуы, ғылымның және техниканың алға басуы мектеп оқушыларының сана-сезімін, ойлау туғызды. Мектептегі оқыту процесінде жүргізілген өзгерістер тек жеке тұлғаның тағдырын ғана өзгертіп қана қоймайды, сол арқылы бүкіл еліміздің ертеңгі күнгі әлеуметтік экономикалық тұрмыс деңгейіне эсер ететіндігі белгілі. Мұны Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев 1998 желтоқсан айында болған білім қызметкерлерінің 1-ші қүрылтайында анық түсіндіріп, былай деген болатын. Еліміздің ертеңі-бүгінгі жас ұрпақтың қолында, ал жас ұрпақтың тағдыры ұстаздың қолында. Сондықтан еліміздің көркейтіп дамуында мектеп мұғалімдерінің оқушыларды қалай оқытып тәрбиелейді елдік тұрғыда стратегиялық міндетке жатады.
Оқушылардың тек интеллектісін дамытумен ғана қалып, олардың рухани қажеттіліктерін қалыптастыруына, эмоционалдық жақтарының жетілуіне, оқуға деген ішкі қажеттіліктерінің оянуына баса көңіл аудармайды. Бұл жас өскін ұрпақтың интеллектісі жоғары, бірақ жанындағы адамдарға жаны ашымас "тас бауыр" етіп қалыптасуына әкеледі. Мұны ғылымда инфантилизм құбылысы деп атайды. Керісінше жанүяларында әке-шешелерінің ұрыс-керісінен балаларда эмоционалдық қасиетінің басты рөлге шығу кездері де болады. Мүндай кезеңде эмоционалдық аспект интеллектіні тежеп, өмірге өкпелі, тұйық балалар өсіп жетіледі. Мұның арты оқушылардың қылмыстық топтарға қосылуымен аяқталатыны даусыз. Сондықтан бастауыш мектепте оқушыларды сабаққа түрлі әдіс- тәсілдермен қызықтырып отыру керек. Сондай педагогикалық құралдың бірі - ойын әдісі. Дидактикалық ойындар арқылы бастауыш мектепте сөйлемді оқыту арқылы оқушылардың сабаққа деген қызығушылықтары ғана артып қоймайды, сонымен қатар олардың дұрыс сөйлеу қабілеттері де артады. Сөйлем адам ойын шығаратын басты материал. Сондықтан бастауыш мектепте сөйлемді оқыту ісіне басты назар аудару қажет.
Диплом жұмысының мақсаты: Бастауыш мектеп оқушыларына сөйлем туралы ұғым беру.
Диплом жұмысының міндеттері:
1. Бастауыш мектеп оқушыларының сөйлем туралы
білімдерін жетілдіру; ■
2. Оқушылардың сөйлемді дұрыс қолдану дағдыларын
қалыптастыру;
3. Қазақ тілі сабағында пайдаланылатын дидактикалық
ойындардың тиімді түрлерін анықтау;
4. Дидактикалық ойындарды сабақта қолдану жолдарын
айқындау;
5. Оқушылардың сөйлеу тілін дамыту жолдарын айқындау

Диплом жұмысының нысаны болып Бастауыш мектепте қазақ тілін оқыту процесі алынды.
Диплом жұмысының әдістері. Диплом жұмысында баяндау, талдау, салыстыру, сараптау, жинақтау, жүйелеу, қорыту әдістері қолданылды.
1. Қордабаев Т. Тарихи синтаксис мәселелері. Алматы, 1965, 66-6.
2. Мусаев К. Некоторые наблюдения над развитием морфологии казахского языка, в послеоктябрьский период. Исследования по тюркологии. Алма-Ата, Наука, 1969, стр. 214.
3. Гаджиева Н.З. Основные пути развития синтаксисической стуктуруры тюркских языках. М., 1973, стр.65
4. Оралбаева Н. Қазіргі қазақ тіліндегі етістіктің аналиткалық форманттары, 1975, 20-6.
5. Айдаров Г. Язык орхонского памятника билькагана. Алма-ата, 1966, стр.49.
6. Қордабаев Т. Тарихи синтаксис мәселелері. Алматы,
1965, 146-6.
7. Балақаев М.Б. основные типы словосочетания в
казахском языке Алма-Ата, 1957 стр.19.
8. Джапаров А. Грамматическая структура
словасочетания в современном киргизском
языке. М., 1955.
9. Аханов К. Тіл білімінің негіздері. 1975, 390-бет.
10. Сергалиев М. Синонимия
синтаксических конструкций в современном
казахском литературном языке. Наук. Алма-Ата, 1987.
11. Оралбаева Н, Мадина Г, Әбілқаев А. Қазақ тілі. Алматы,
1982.
12. Алтынсарин Ы. Таңдамалы шығармалар. — Алматы,
1955-415
13. Дербісәлиев Ә. Әл-Фарабидің эстетикасы. Оқу
құралы, -
14. Алматы, 1980-68.
15. М.Жұмабаев Педагогика. - Алматы, Ана тілі. 1992 -
135-12 6.
16. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. - Алматы, Ана тілі
1992-446
17. Сембаев Қазақ совет мектебінің тарихы.
18. Жиенбаев С. Бастауыш мектепте кітап оықту
методикасы. - Алматы, 1939-65.
19. Волков И.П. Творчествоға баулимыз. Педагогикалық
ізденіс. - Алматы, 1990 - 105-534 6.
20. Қоңыратбаев Ә. 4-7 кластарға әдебиетті оқыту
методикасы. - Алматы, Мектеп 1962 - 122
21. Ақшолақова Т. Көркем шығарманың эстетикалық
табиғатын танту - Алматы, Мектеп, 1975 — 184.
22. М.Әуезов Шығармалар жинағы. 20 том - Алматы:
Жазушы, 1985-173-473.
23. Философиялық сөздік. Изд. Полит. Литер. М., 1963 -
272.
24. 23. Қоянбаев Р.М, Қоянбаев Ж.Б Педагогика. -
Астана, 1998
25. 24. Тұрғынбаева Б.А. Дамыта оқыту технологиялары,
Алматы, Дәуір, 2000. - 85.
26. Гроос К. Душевная жизнь ребенка пер. С немецкого -
Киев, 1916-242 стр.
27. Спенсер Г. Основания психологии Спб. - 1987 - 440 стр.
28. Хейзинга И. Homo Luclens (человек играющии) пер. С
нидерланского языка В.В.Ошисс М.: Эксмо - Пресс, 2001 - 352 стр.
29. Кант И. О педагогики - М,: 1903 Вып. VII - 94а.
30. Демин М.В Природа деятельности, - М,: МГУ, 1984 - 167
стр.
31. Каган М.С Человеческая деятельность: опыт системного
анализа, - М,: Политиздат, 1974 - 328 стр.
32. Исупов К.Г. В поиках сущности игр. // Философские
науки-1977,-№6-с. 148-151.
33. Р. ван дер Коэй, Г.П.Мейес Современное состояние
образования детской игры // Перспективы Вопросы образования
1987 №1 42-60 стр.
34. Кішібаев Д., Нысанбаев Ә, Сыдықов ¥ Философия
жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқу құралы - Алматы:
Рауан, 1991-320 6.
35. Тұрғынбаев Ә.Х. Философия, - Алматы,: Білім, 2001-328
б.
36. Кішібаев Д., Сыдықов ¥. Философия. Оқулық, -А,:
Атамұра - Қазақстан, 1994 - 344 б.
37. Алтынсарин Ы. Таңдамалы шығармалары, - А,: Қаз ССР
Ғылым Академ. Баспасы, 1955 -415 б.
38. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы, - Алматы: Ана тілі, 1992 -
448 6.
39. Аль-Фараби. Философские трактаты 446 б.
40. Антология педагогческой мысли Узбекской ССР.
Ташкент 320 б.
41. Жұмабаев М. Педагогика. Алматы. Анатілі 1992.-155 бет
42. Оралбаева Н., Жақсылықова К. Орыс мектептерінде қазак
тілін оқыту әдістемесі. Алматы «Ана тілі» 1996 — 208 б.
43. Жазыбаев М, Нағашыбаев Ә. Бастауыш кластар үшін
грамматикалық ойындар, Алматы, Мектеп 1981-48 б.
44. Дидактикалық ойындар, (құрастырған К.Оразбекова)
Алматы, РОМК 1990-39 б.
45. Занимательная грамматика (сост. Нуртазина Р.Б)
Алматы, Мектеп 1973-232 б.
46. Таубаев Ш.Т, Барсай Б.Т Оқытудың қазіргі
техналогиялары // Бастауыш мектеп 1999 №3 3-86.
47. Молдабеков Қ, Ермекбаев М, Нарқүлова Б, Базарбаева К
Бастауыш мектеп Қазақ тілі сабағында дамытушы орындарыд
қолдану әдістемесі. Алматы 2003-146 б.
48. Ахметов Н.К Теория и практика игрового обучения в
подготовне учителя Дис. к.п.н А: 1996-244 б.
49. Хайдаров Ж.С Теория и практика организации игровой
деятельности студентов в учемном процессе дис. к.п.н А: 1982 - 121
стр.
50. Нұрахметова А.Р Влияния игровых методов обучения на
формирования научных знаний студентов по химии Дисс. к.п.н
Алматы 202 стр.
51. Иманбеков Т Қазақ балабақшаларындағы оқу тәрбие
жұмыстарында ұлттық ойындарды пайдалану А. 1995 Диссерт. п.ғ.к
-143 6
52. Ляпина Г.А Игра как средство активизация учебно -
воспитателыюго процесса в средных классах общеобразовательной
школы дис. к.п.н А. 1972 - 172 стр.
53. Төленова ¥ Балабақшадағы аралас топ балаларын ұлттық
ойын арқылы адамгершілікке тәрбиелеу. диссерт. п.ғ.к Атырау 2002-
1186.
54. Сардарова Ж Дамытушы компьютерлік ойындардың
дидактикалық мүмкіндіктері (6-10 сынып аралығындағы оқыту
процесінде) Диссерт. п.ғ.к Алматы 1996-178 б.
55. Кенжебекова Р сыныптан тыс жұмыстарды
математикалық ойын есептерін пайдалану әдістемесі. диссерт. п.ғ.к
Шымкент. — 183 бет
56. Жазықбаев Ү, Тажиева Ж Жаңа дамды тек жаңашыл
ұстау тәрбиелейді. Шыскент 2001-106 б.
57. Иманғалиева 3 Іскерлік ойындарды қолдану // Бастауыш
мектеп 1992 №3
58. Қаржаубаев А Ойын - тиімді тәсіл //Бастауыш мектеп
1992 №5-6

59. Ақбаев К Дидактикалық ойындарды пайдалану жолдары
//Бастауыш мектеи 1992 №7,8,9 25-88 6.
60. Хасенова К Сабақтарда ойын элементтерін пайдалану //
Қазақстан мектебі 1968 №6 59-61 б.
61. Титова В.И Бастауыш класта ойын сабақтарын өткізу
туралы // Қазақстан мектебі 1967 №1 45-49 б.
62. Анцимерова А Ойын арқылы адамгершілікке тәрбиелеу
жөнінде Қазақстан мектебі 1967 №10 31-39 б.
63. Сағындықов Е, Ана тілі сабақтарында ойын элементтерін
пайдалану // Қазақстан мектебі 1974 №8 41-42 б.
64. Төтенбаев Ә.Диваев Халық ойындарының тәрбиелік
маңызы жайында // Қазақстан мектебі 1974 №5 13-15 б.
65. Синельникова А.И Неміс тілін үйреткенде түрлі
ойындарды пайдалану Қазақстан мектебі 1967 №17 47-49 б.
66. Жангелдина А.Б Использование игры на уроке //
Начальная школа Казахстана 2002 №2 23-25 стр.
67. Қоянбекова С Ойын мақсатын талдау және ойын мәні //
Қазақстан мектебі 2001 №1-2 45-48 б.
68. Ахмарова М. Ойынның түрлері.// Қазақстан мектебі 2002
№3 4- 86
69. Байқуатова О. Бастауыш мектепте синтаксис
материалдарын оқыту алматы: 1977
70. Бақреденова А, Баймұратова Б Орыс тілінде жү_мыс
істейтін бала бақшада қазақ тілін оықту методикасы Алматы, Рауан,
1992-148 6.
71. Бабанский ІО.К Избранные педагогические труды (сост.
М.Ю.Бабанский): Педагогика 1989-560 стр.
72. Гуровип Р.С, Климинкж А.В Викторина что, где, когда //
Химия в школе 1989 №6 стр 102-106
73. Узнадзе Д.Н Теория игры (теория функциональной
тенденци 1 в сб. Педагогика и психология игры Новосибирский из-во
НГПИ 1985 4-14 стр.
        
        Пікір
Бастауыш мектепте сөйлемді меңгертуде мұғалім оқушылардың пікірлерін,
сөздерін бұзбай, сабырлылықпен тыңдауы, қате ... ... жай ... ... ... ... ... кезде де басқа оқушыларға әжуа
еткізбеуі қажет. Мұғалім осындай амалдар ... ... ... ... ... өз ойын ... жеткізу біліктерін қалыптастырады. Бұл
балалардың тілдік тұлғаларды орынды қолдануына, ... ... жете ... оң ықпалын тигізеді.
Қазақ тілін дидактикалық ойындар арқылы қатысымдық тұрғыдан меңгертуде
қазақ тілінің салалары ... ... ... ... бастауыш
мектепте сөйлемді меңгертуде қолданылатын «сөйлемді ... ... ... ... ... ... ... касса «ойынында
өтілген тілдік материалдар оқушылардың» сөздерді ... ... ... сөз ... ... ... ... сөйлеммен үштасады.
«Жұмбақ шешу» ... ... ... ... ... оның ... шешуін табады. Бұл жұмбақтарды оқушылар жаттап алады. Бұл оқушылардың
логикалық ойлауын ғана жетілдіріп қоймайды, сонымен қатар олардың ... ... ... ... Мұның барлығы дипломант жұмысының
маңыздылығын көрсетеді.
Дипломант жұмысын жүйелі түрде ... ... ... ... ... негізделген. Негізгі бөлімде алдына қойған мақсатына толык
жеткен. Диплом жұмысы қорғауға дайын, ... ... ... ... ... ... ... -- оқушыға
біріншіден, қазақ тілінен игерген білімдерін практикада қолдана алуға ,
екіншіден, өзіндік ... ... бар және ... ... қалыптасуына,
үшіншіден, тарихи әдеп-ғұрпын тілді құрметтеуге үйрету арқылы кадірлеуге,
төртіншіден, тілдік қарым-қатынаста ... ... ... ... ... ... мұның барлығы оқушы ... ... ... ... ғана ... ... Себебі сөйлем адам ойын
сыртқа ... ... - бір жол. ... сөйлемдерді дұрыс игерту
оқушылардың ана тілінде жақсы сөйлеуіне, сөйлемдерді дұрыс құрауына ... яғни ... ... ... ... ... ... қазақ
тілін адамдар арасындағы тілдесімді, сөйлесімді жүзеге асыратын, олардың
бір-бірімен тілдік қарым-қатынасын ... ... ... ... ... тұрғыдан меңгертуде тілдік салаларын өзара бірлікте,
бір-бірімен тығыз байланыста игерту ... Осы ... ... ... ... ... ... үйренеді. Бұл дипломанттың тақырыбы өзекті
екенін көрсетеді. Дипломант жұмысын ... ... ... ... тармақшасы
өзіндік ойға, пікірге негізделген. Негізгі бөлімде алдына ... ... ... ... ... ... ... біткен жұмыс.
Пікір
Г.Дәрменбаеваның «Бастауыш сынып оқушыларының отаншылдық сезімдерін
тәрбиелеу» тақырыбына жазылған диплом жұмысы ... екі ... ... ... ... ... ... отаншылдық сезімдерін
тәрбиелеу негіздері қарастырылған. «Қазақстан Республикасының жастарына
үздіксіз ... беру ... », ... негізгі мақсаты мен
міндеттері және тәрбиенің отансүйгіштік бағыты қарастырылған.
II тарауда қоғам жаңалықтарының ... ... ... оятудағы маңызы, Ұлықтау рәсімінің бастауыш сынып оқушыларының
бойында отаншылдық сезімдерді тәрбиелеудегі ... ... ... ... ... ... жүргізілген іс-шаралардың әдіс-
тәсілдерінің түрлері, ерекшеліктері жөнінде мәліметтер берілген. ... ... ... ... ... жүргізілген эксперименттік
жұмыстар көрсетілген.
Дипломант жұмысын жүйелі түрде жазып, әрбір тармақшасы өзіндік ойға,
пікірге негізделген. Әр ... ... ... ... ... ... жұмысы қорғауға дайын, біткен жұмыс.
Пікір білдіруші:
п.ғ.к., ... ... ... сөйлемді меңгертуде мұғалім оқушылардың пікірлерін,
сөздерін бұзбай, сабырлылықпен тыңдауы, қате ... ... жай ... ... ... дұрыс қолданбаған кезде де басқа оқушыларға әжуа
еткізбеуі қажет. Мұғалім осындай амалдар арқылы оқушылардың ... ... ... өз ойын ... ... ... калыптастырады. Бұл
балалардың тілдік тұлғаларды орынды ... ... ... жете ... оң ... ... ... дидактикалык ойындар арқылы қатысымдық тұрғыдан меңгертуде
казақ тілінің салалары өзара бірлікте ... ... ... ... ... қолданылатын «сөйлемді толтыр» ойынында
сөйлемді дұрыс құрау дағдылары жетілдірілсе, Синтаксистік касса ... ... ... ... ... мағыналарына қарай орынды
қолдану, сөз мағыналарын, түрлерін ажырату дағдылары сөйлеммен ... ... ... ... ... ... Оқушылар оның мазмұнына
қарай шешуін табады. Бұл жұмбақтарды ... ... ... Бұл оқушылардың
логикалық ойлауын ғана жетілдіріп қоймайды, сонымен қатар олардың сөйлемді
дұрыс құрау ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
Дипломант жұмысын жүйелі түрде жазып, әрбір тармақшасы өзіндік
ойға, пікірге негізделген. Негізгі ... ... ... ... ... ... жұмысы қорғауға дайын, біткен жұмыс.
Пікір
Бастауыш мектепте сөйлемді меңгертудің ... ... - ... ... тілінен игерген білімдерін ... ... ... өзіндік пікірі, көзқарасы бар және тұлға ... ... ... ... ... ... үйрету арқылы қадірлеуге,
төртіншіден, тілдік қарым-қатынаста сөйлеу мәдениетін ... ... ... ... мұның барлығы оқушы сөйлем құрау
заңдылықтарын білген ... ғана ... ... ... ... адам ойын
сыртқа шығаратын бірден- бір жол. Сондықтан ... ... ... ана ... ... ... ... дұрыс құрауына ықпал
етеді, яғни сабақта балаларға ... ... ... ... ... ... ... тілдесімді, сөйлесімді жүзеге асыратын, олардың
бір-бірімен тілдік қарым-қатынасын қамтамасыз етеді. Бастауыш ... ... ... ... тілдік салаларын өзара бірлікте,
бір-бірімен тығыз байланыста игерту ... Осы ... ... ... ... ... ретінде үйренеді. Бұл дипломанттың тақырыбы өзекті
екенін көрсетеді. ... ... ... ... ... ... ... ойға, пікірге негізделген. Негізгі бөлімде алдына қойған мақсатына
толық жеткен. Диплом жұмысы қорғауға дайын, ... ... ... мектепте сөйлемді оқыту әдістемесі» тақырыбына
жазылған диплом ... ... төрт ... ... ... тарауда бастауыш ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі ғалымдардың пікірлері
қарастырылған.
II тарауда бастауыш мектепте сөйлемді ... ... ... ерекшеліктері жөнінде мәліметтер берілген. Үшінші
тарауда Сөйлемді қазіргі заман білім беру технологиялары арқылы оқыту
жолдарын қарастырған.
Дипломант жұмысын жүйелі түрде ... ... ... өзіндік ойға,
пікірге негізделген. Әр тарауда алдына қойған мақсатына ... ... ... ... ... біткен жұмыс.
Мазмұны
Кіріспе
I. Бастауыш мектепте сөйлемді оқыту
мәселесінің зерттелу
тарихы......................................................................
5-9
II. Бастауыш мектепте сөйлемді оқыту
жолдары...............................9-14
Сөйлемдегі ... ... ... ... ... сөйлем мүшелерін
оқыту әдіс-тәсілдері ....19-32
III. Бастауыш ... ... ойын ... ... ... ... және ... мектепте
сөйлемді оқыту барысында дидактикалық
ойындарды іріктеу ....32-45
Бастауыш ... ... ... ... ... ... Қазіргі кезеңде
дидактиканың кімді, қалай, және нені ... ... ... ... орта
мектептегі оқыту үрдісіне (процесіне) де тікелей байланысты. ... ... ... ... және техниканың алға ... ... ... ... ... Мектептегі оқыту процесінде
жүргізілген өзгерістер тек жеке ... ... ғана ... ... сол арқылы бүкіл еліміздің ертеңгі күнгі әлеуметтік экономикалық
тұрмыс деңгейіне эсер ететіндігі белгілі. Мұны Қазақстан ... ... 1998 ... ... ... ... 1-ші қүрылтайында анық түсіндіріп, былай деген болатын.
Еліміздің ертеңі-бүгінгі жас ... ... ал жас ... ... қолында. Сондықтан еліміздің көркейтіп дамуында мектеп
мұғалімдерінің ... ... ... ... елдік тұрғыда
стратегиялық міндетке жатады.
Оқушылардың тек интеллектісін дамытумен ғана қалып, олардың ... ... ... ... ... ... ішкі ... оянуына баса көңіл аудармайды. Бұл жас өскін
ұрпақтың интеллектісі жоғары, бірақ жанындағы адамдарға жаны ... ... етіп ... ... Мұны ... инфантилизм құбылысы деп
атайды. Керісінше жанүяларында әке-шешелерінің ... ... ... ... ... шығу кездері де болады. Мүндай кезеңде
эмоционалдық аспект ... ... ... ... тұйық балалар өсіп
жетіледі. Мұның арты оқушылардың қылмыстық ... ... ... Сондықтан бастауыш мектепте оқушыларды сабаққа ... ... ... ... керек. Сондай педагогикалық құралдың бірі ... ... ... ... ... бастауыш мектепте сөйлемді оқыту
арқылы ... ... ... ... ғана ... ... ... олардың дұрыс сөйлеу қабілеттері де артады. Сөйлем адам ойын
шығаратын басты материал. Сондықтан бастауыш мектепте сөйлемді оқыту ... ... ... ... ... мақсаты: Бастауыш мектеп оқушыларына сөйлем туралы
ұғым беру.
Диплом ... ... ... ... ... туралы
білімдерін жетілдіру; ■
Оқушылардың сөйлемді дұрыс ... ... тілі ... ... дидактикалық
ойындардың тиімді түрлерін анықтау;
4. Дидактикалық ойындарды сабақта ... ... ... ... ... ... жолдарын айқындау
Диплом жұмысының нысаны болып Бастауыш мектепте қазақ тілін оқыту
процесі алынды.
Диплом жұмысының ... ... ... баяндау, талдау,
салыстыру, сараптау, жинақтау, жүйелеу, қорыту әдістері қолданылды.
Диплом жұмысы жұмысы үш кезеңде жүргізілді.
Бірінші кезеңде диплом тақырыбына сай ... ... ... ... талдау жасалынды. Осының негізінде диплом
жұмысының мақсаты, нысаны анықталды. Бастауыш мектепте қазақ тілі ... сөз ... ... ... қолданудың міндеттері айқындалды.
Екінші кезеңде Бастауыш мектеп қазақ тілі сабағында оқушылардың тілін
дамыту тәсілдерін қолданудың тиімді ... ... ... ... ... тиімді түрлері анықталып, жүйеге келтірілді. ... ... ... ... қолдануды ұйымдастыру және тиімді
пайдалану жолдары айқындалды.
Диплом жұмысының теориялық маңызы ... ... ... тілі ... ... ойын әдісі арқылы оқытуға байланысты ... ... мен ... ... тіл ... мен ... тілін оқыту әдістемесін
теориялық тұрғыдан толықтырады.
Диплом жүммсмнмц практикалық маңызы
Диплом жұмысында ұсынылып отырған ... ... ... ... ... ... білімін тереңдетуге және тілдік материалдарды дұрыс
игеруіне ықпал етеді. Диплом жұмысы ... ... және ... ... ... ... көмекші кұрал бола алады.
Диплом жұмысы кіріспеден, үщ тараудан, қорытындыдан және пайдаланылған
әдебиеттер тізімінен тұрады.
I. Бастауыш мектепте сөйлемді оқыту ... ... ... ... ... ... мектепте оқыту) грамматиканы
оқыту жөнінде зерттеу ісіне А.Байтұрсынов, С.Жиенбаев, ... ... ... Ы.Маманов, Р.Әміров, Х.Арғынов,
Д.Әлімжанов т.б. үлес ... және ... "Тіл ... (1914), "Тіл - ... (1925), ... (1915), "Тіл - ... (1925), ... мәселелері" (1922),"Оқу
құралдары" (1912), "Әліп-би" (1928), ... ... (1926). т.б. ... ... ... еңбектері мен мақалаларының қазіргі кезеңге
дейін өз құнын жоймағандығын айта аламыз.
А.Байтұрсыновтың оқулықтарында грамматиканы ... ... ... ... ... Ол: "қазақ тілінің түбірі өзгерілмей аяғына
жалғау қосылып ... ... екі ... 1. ... ... ... ... мағынасын өзгертпейді. 2. Сөздің тұлғасын да мағынасын да өзгертеді.
Сондықтан бастан тысқары (яғни жалғау ), соңғысы ішкері ... ... ... аталады. "Құлақ" деген сөзге (тың) деген ... ... ... ... ... мағынасы өзгерілген жоқ. "Құлақтың" ... ... ... атын ... Егер ... ... ... "шын " деген
жалғау (жұрнақ ) қоссақ "Құлақшын" болады. Мүнда тұлғасы да ... ... ... ... ... көрсетуші еді, "Құлақшын " болған соң басқа
киетін ... атын ... түр", - деп ... мен ... ... сөз етеді.
А.Байтұрсынов сөз таптарын үлкен екі топқа бөледі: ... (зат ... сын ... сан ... ... ... ... сөздер
(үстеу, демеу, жалғаулық, одағай). 1925 жылы шыққан "Тіл - қүрал
еңбегінде грамматиканы сөз ... ... 5-ке ... ... ... Туынды сөз (туған сөз)
б) Қос сөз
в) ... ... ... ... қарай тоғыз топқа бөледі.
Зат есім
Сын есім
Сан есім
Есімдік
Етістік
Есімдеуіш атау сөздер
6.Үстеу (үстеуіш)
7.Демеу (демеуіш)
8.Жалғау (жалғауыш)
9.Одағай (еліктеуіш, лептеуіш)
Шылау сөздер
С.Жиенбаевтың "Қазақ тілінің ... (1946), ... ... ... ... (1957), "Бастауыш мектепте кітап оқыту методикасы"
(1939), тағы ... ... ... ... оқыту әдістемесіне қосқан еңбектері
мен мақалалары бар.
С.Жиенбаевтың "Қазақ ... ... (1949) жылы ... атты ... екі ... ... ... - "Грамматика оқыту методикасы" деп аталса, ... ... ... методикасы" — деп аталады. С.Жиенбаев сөздің ... ... ... ... ... ... түскен жағдайларда ғана өз
мағынасын береді, - деген пікір айтады. "Сөздің ... ... ... ғана ... Жеке тұрғанда бір мағына беретін сөз, сөйлем
ішінде басқа мағына беретін тілде көп үшырасады", - ... ... ... буын" (1935), "Бастауыш мектепте қазақ тілі
методикасының мәселелері" (1950) т.б. еңбектері арқылы ... ... ... өзіндік үлес қосқан бірегей ғалым.
Ғ.Бегалиев "Бастауыш мектепте қазақ тілі методикасының мәселелері"
(1950) атты ... ... ... ... ... Кітап алты
тараудан тұрады:
Оқу-жазуға үйрету методтары;
Жазуға және көркем жазуға ... ... ... ... мен ... методтары туралы;
4.Грамматика мен емле программасы материалының мазмұны;
5.Дұрыс жазуға үйрету;
6.Тіл дамыту.
Ғ.Бегалиев "Оқушы ... ... ... ... - өз ... айтып беретіндігідей етіп жазбаша білдіре алмайды, ауызша ... ... ... ... келгенде, ауыз екі айтқандағысыдай еркін
мазмұндай алмайды", - деп ... ... ... оған ... мән ... ... ... керек болғанда, сол жұрнақтарды білдіретін
2-3 сөз келтіру керек", - дейді. Х.Арғынов — бастауыш мектепте ... ... ... ... ... үлес қосқан ғалым. Оның "2-класс "Қазақ
тілі" оқулығына методикалық нүсқау" (1970), "Қазақ тілі методикасы" ... ... ... ... ... ... (1980) т.б.
еңбектері бар.
Х.Арғынов, бастауыш сынып оқушылары грамматикасыз ешқандай
білімді игере алмайды, тілдің басқа салаларын түсіне алмайды,- дейді.
Бастауыш класс ... оның ... 3-ші ... оқушылары, сөздің
түбіріне саналы түсінбесе, сөз құрамының басқа салаларын да меңгере
алмайды". Ш.Сарыбаев - қазақ тілінің методикасын қалаған ғалымдардың бірі.
Ш.Сарыбаевтың ... тілі ... ... мәселелері" (1959), атты
еңбегінде "Бір тақырыпты не бір ... ... үшін сол ... ... білу ... ... пәнді көңілдегідей білмей тұрып, оны оқытудың
методикасына жармасу бос ... - ... ... ... көп ізденуі
қажет екендігін атап көрсетті.
Аталған еңбегінде ғалым зат есім, сын есім, сан есім, үстеу ... ... сөз ... тоқталып, өзінің оқыту әдістемесін ұсынады.
И.Қ.Ұйықбаев "Қазақ тілі методикасының очерктері" (1962) атты еңбегінде
сөз таптарын оқытудың қажеттілігіне баса ... ... ... ... ... тілін жаттықтыруға грамматиканың орыны ерекше екендігін
көрсетеді. "балалардың сөз байлығын көбейтіп тілін жаттықтыру үшін бірнеше
сөз ... ... ... арқылы жаңа мағыналы сөз жасатып, сол
сөздердің ... ... ... ... ... ... ... пен жалғаудың мәнін іс жүзінде анық байқайды."
у - сызу
^^^ . ушы - ... "^— ... ^^\^ ... ... - ... тілі білімінде алатын орын ... ... ... тілін оқыту мәселесені арналған "Бастауыш мектептің
екінші сыныбына арналған "Қазақ тілі" ... ... ... ... ... және ... ... оқыту" т.б. М.Балақаев грамматикалық
жаттығуларды іріктеуде мынадай талаптар қояды.
Біріншіден, ... ... ... ... ... жеке ... ... буындар сөз ішінде, сөздер, сөз
тіркесі, сөйлем ішінде алынып талданылады.
Екіншіден, әрбір мысал, әңгіме, өлең, сөз, сөйлем, тіл ... ... ... норманы ұстануы тиіс. Ол үшін оқушылар дұрыс
құралмаған жасанды мысалдардан ... ... ... ... жақсы
үлгілері бойынша әдеби ... тән ... да ... Үшіншіден, алынған жаттығу тағы да басқа материалдар құрамынан,
керекті сөздер, дыбыстар, әріптер, грамматикалық тұлғалар, ... ... ... ... ... бытыраңқы, шашыраңқы болады дей
келе "оның себебі - грамматикалық, орфографиялық ережелер белгілі нақты
сөздер ... ... ... ... ... ... ... жасалады. Баланы соған жетектеу үшін ... ... ... ... ... — деп грамматиканы оқыту арқылы "баянды ... ... етіп ... атап ... ... ... ... грамматиканы оқыту мәселесіне
арналған: Х.Арғынов пен Ғ. Сүлейменов "2 - ... ... ... ... ... ... ... қосымша нұсқау" (1965), Х.Арғынов
"қазақ тілі программасы мен оқулығын жетілдіру жайында" (1965), ... ... 3 - ... ... ... ... (1967), Ш.Сарыбаев
"Қазақ тілі методикасының кейбір мәселелері" (1959), Р.Әміров "1 ... ... ... (1962), ... ... "2-3 класс "Қазақ тілі"
оқулығына методикалық нұсқау" (1983), ... ... ... құрал" (1964), Бозжанова К, Әміров "бастауыш мектепте қазақ
тілін оқыту" (1964), С.Рахметова ... ... ... методикасы" (1992),
Байқуатова "Бастауыш мектепте синтаксис материалдарын оқыту " (1997),
"Бастауыш кластарда қазақ ... ... ... тағы басқа еңбектер жарық
көрді.
Мұның барлығы бастауыш мектепте грамматиканы ... ... ... ... ... ... сөйлемді оқыту жолдары
Сөйлемнің негізгі белгілері әңгіме әдісімен төмендегіше түсіндіріледі.
а) Жаңа материалдарды түсіндіру үшін алдымен мұғалім ... ... ... алады.
Балалар, мен бір нәрсе туралы ... ... Мен ... ... менің ойымды түсінесіңдер ме?
Жоқ түсінбейміз. .
Ол ойымды мен не арқылы айтамын?
Сөйлем арқылы айтасыз.
Дұрыс айттыңдар. Адамдар бір-бірімен сөйлескенде, бір ... ... ойын не ... білдіреді екен?
Адамдар сөйлескенде өз ойын сөйлемдермен айтады.
Сонымен, сөйлем нені білдіреді?
Сөйлем ойды білдіреді.
б) Содан соң ... ... алма ... ... Алма ... ... Ол
жеміс берді, - тәрізді сөйлемдерді оқушыларға оқытып, тестегі сөйлем санын,
әр ... сөз ... ... ... ... сұрақтардың
көмегімен сөйлемнің негізгі белгілерін танытуға болады.
Балалар, осы сөйлемдегі сөздер ... ... ба, әлде ... ба?
Сөйлемде сөздер бөлек-бөлек жазылған.
Тақтадағы әр сөйлем қандай әріппен басталған?
Сөйлемдер бас әріппен басталған.
Оларды неге бас әріппен бастап жаздық?
Сөйлемнің басталғанын білдіру үшін, ... бас ... осы ... соңынан неге нүкте қойып отырмыз?
Сөйлемнің аяқталғын білдіру үшін соңына ... ... осы ... ... ой айтылғанын
байқаңдар, - деп ... әр ... ... ... ... алма ... ... алма ағашын
отырғызды деген сөйлемдердің мағыналық айырмашылықтарын
салыстыра отырып, әр ... ... сөзі ... ... ... ой мен ... ойдың өзгешелігін,
сөйлемнің аяқталған ойды білдіретінін ... ... ... ... ... ... ... болуы үшін, оқушылардан
мектеп өмірі немесе үй тұрмысы, жолдастары т.б. ... өз ... ... беру талап етіледі. Оқушылар бірнеше сөйлем ... ... 2-3 рет ... ... ... осы ... ... білімдерін бекіту үшін, шағын
бір текстті алдымен мұғалім, содан соң оқушылар ... ... ... ... бойынша творчестволық жұмыс ... ... ... ... ... ... ... сурет ұсынылады.
д) Оқушылар мұғалімнің ... ... ... ... ... ... түсына сөз санын көрсетеді,
сөйлемнің ... ... ... ... ... ... ... Текстке тақырып қойылады.
Текст шамамен мынадай болады:
Қыс мезгілі
Қыс түсті. Күн суытты. Жерде қар жатыр. Өзенде су ... ... ... коньки теуіп жүр.
Келесі сабақта адам ойының жеке сөйлеммен де, шағын әңгімемен де, көп
сөзбен де айтуға болатыны ... ... ... үшін алдымен творчестволық жұмыс орындалады.
Оқушылар берілген сөздерден сөйлем құрайды.
өте, ауаның, таза, зор, ... біз, дем, ... ... денсаулыққа, таза, пайдалы, өте;
үйдің, таза, ауасын, әр ... ... ... ... ... жаңартып, ауаны.
Мұғалім берілген сөздерден оқушыларға ауызша сөйлем құратады.
Сөйлемдерден ... ... ... ... аңғартылады. Әңгімеге
тақырып қойылады. Оқушылар: «Денсаулықты сақтаңдар», «Таза ауа», «Ауаның
пайдасы» деген ... ... ... ... соң оқушылар «Ауаның ... ... ... ... ... ... ... мәні өте зор. Біз таза ауамен дем аламыз. Таза ... ... ... ... әр ... таза ... Терезені жиі
ашып тұрыңдар. Ауаны жаңартып ... ... ... ... сөйлем саны, әр сөйлемде кандай ой
айтылғанын, сөйлемдерді қалай жазғанын ... соң ... ... ... ... етіп, әр сөйлемнен тиісті сөзді алып тастап, негізгі ойдың
сақтаған-сақталмағанын ... үшін ... ... ... ... ... ... қандай ой айтылған?
Ауаның мәні зор екені айтылған.
Таза ауаның мәні ор ... ... ... ... алып
тастасақ, сөйлем түсінікті бола ма екен, соны байқаңдар, - дейді
де, мұғалім сөйлемдердегі сөз ... ... ... мәні өте зор. ... ... ме?
Түсінікті.
Ауаның мәні зор, - десек ше?
Онда да түсінікті.
Ауаның зор, мәні зор, - десек сөйлемді түсінесіңдер ме?
Жоқ түсінбейміз.
Балалар, бұл ... тобы ... ойды ... ... ... ... сөйлем бола ала ма?
Жоқ, сөйлем бола алмайды.
Сөйтіп бұл сұрақтар оқушылардың ... бола ... ... тобы мен
сөйлем бола алмайтын сөздер тобының (сөз ... ... ... ... ... мұғалім балалардың ойын түсіндірілуге тиісті материалдың
мазмұнына сай белгілі бір ... ... ... соң, ... ... таза
ауаның мәні өте зор. Ауаның мәні өте зор. Ауаның мәні зор деген сөйлемдерде
негізінен бір-ақ ой айтылып тұрғанын, яғни бір ойды бір ... де, ... де ... ... ал ... зор, мәні зор ... сөздер жеке
тұрғанда белгілі бір ойды білдірмегендіктен, сөйлем бола алмайтынын
түсіндіреді.
Сұраулы ... атың кім? Сен ... ба? ... ... бе? ... неше оқушы
бар?
Сұраулы сөйлемде сұрақ мағынасын білдіретін сөздердің болатындығын,
аяқталған сөйлем мен ... ... ... ... арқылы
танылады.
Үглі:
Сенің атың... десек сөйлем аяқталды ма?
Сөйлем аяқталған жоқ.
Сұраулы ... ... үшін осы ... ... ... атың кім? — деп айтамыз.
Сонда сұрақ мағынасын білдіріп тұрған сөз қайсысы?
Сұрақтың магыиасын білдіріп түрған сөз - кім?
Осылайша хабарлы ... мен ... ... ... ... ... ... болу себебі айтылады.
Сұраулы сөйлемге мынадай ереже беріледі: «Сұраулы ... ... ... ... ... сөйлемнің соңына сұрақ белгісі қойылады».
Сұраулы сөйлем жасайтын ... ... - ... ... т.б. ... ... сөздер екені түсіндіріледі. Сонымен қатар оқушы
хабарлы ... ... ... ... оны ... ... ... айтады. Сұраулы сөйлемнің ма, ме, ба, бе, па, ... ... ... ... шылаумен) жасалуы да осы тәртіппен
түсіндіріледі.
Сұраулы сөйлемнің ... ... үшін мына ... ... ... жасалуы ... ... ... ... ... ... ... қайда түрасың? Егін қандай |қайда? қандай? немен? неше? ... ... ... немен орады?| ... неше | ... ... | ... өнім ... Бұл ... ... Хабарлы сөйлем.
Егін қандай өнім береді? - десек ше? Сұраулы сөйлем.
Сұраулы сөйлем қалай жасалады?
- ... ... ... ... сұрақты қосқанда сұраулы сөйлем
жасалады, - деп ... ... ... ... Лепті сөйлемнің
мағынасын таныту үшін ... ... ... ... ... соң ... ... өз жинақтап, лепті ... ... ... т.б. ... ... ... айтылатынын, соңына лепті белгісі қойылатынын
түсіндіреді.
|Лепті ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |Қап, ... ... |
| ... -ау! ... ... бер, ... ... ... ... ілініп, ондағы сөйлемдер түсіндірілгенен кейін, «Лепті
сөйлемдер кісінің көңіл-күйін, сезімін білдіреді, олар ... ... ... ... соң ... ... қойылады», - деген ережені 3-4
оқушы оқулықтан оқып береді.
III Сөйлемдегі сөздердің байланысын оқыту
2-класта сөйлемдегі сөздердің байланысын өткенге дейін ... ... ... ... ... берген сөздерді өз ... ... ... ... ... ... ... оларға қосымшалар
жалғанатынын біледі;
сөйлемдегі ... ... ... ... ... үйретеді.
сұрақ арқылы сөйлемдегі ... ... ... сөздерді табуға
болатындығы жайында түсінігі болады.
2-класта оқушылардың ... ... ... ... материалдарды өткенде, бұл дағдылары жетілдіріліп, ... ... ... ... ... үш-төрт сөзден құралған
сөйлемдердегі бір-бірімен байланысып түрған сөздерді сұрақ қойып ... ... ... сөздердің байланысы жайында бұған
дейінгі алған түсінігіне қосымша тағы да мынадай түсінік ... мына ... ... жылы,
қүстар, ... ... ... ... ... ... белгілі бір ойды білдіре
ала ма?
Жоқ, бұлар белгілі бір ойды білдіре алмайды.
Осы ... ... бір ойды ... ... сөйлем болуы үшін
не істеуіміз керек?
Сөздерді дұрыс орналастырумыз керек.
Дұрыс, енді осы ... ... ... ... жылы ... үшып ... бұл ... тобы енді белгілі бір ойды білдіре алатын
болды. Сендер бұл ... ... бір ... ... ... Сөйлем болуы үшін сөздер ... ... ... ... ... енді осы ... ... табайық.
Оқушылар құс, жылы, жақ, үш, бар, - деп әр сөздің түбірін атайды.
Мұғалім ... ... ... ... ... ... да, ... енді жаңа өздерің тапқан түбір сөздерді оқыңдаршы!
Балалар қүс, жылы, жақ, үш, бар ... ... ... ... ... ме?
Жоқ, түсініксіз. Өйткені бұл сөйлем емес.
Айтайын деген ойымыз түсінікті болу үшін әр сөзге жалғау
жалғауымыз керек?
Жаңағы сіз ... ... ... ... ... ... ... байланысып
тұрған жоқ. Сондықтан сөйлем бола алмайды. Ал осы сөздерге
жаңағы қосымшаларды қоссақ, ... ... ... ... ... ой түсінікті болады. Бұл сөздерге
қосымша жалғап, сөйлемдегі сөздерді байланыстыру керек екен, -
деп, әңгіме әдісімен мұғалім ... ... ... ... кейін оқушыларға сөйлемде өзара байланысып түрған сөз тіркестерін
табу жолы үйретіледі.
Мұғалім:
Балалар, біз ... ... ... ... байланысатындығын айттық. Енді сөйлемдегі сөздер
бір-бірімен қалай байланысып түрғанын ... Ол үшін ... ... ана ... ... ... ... Бұл сөйлемде кім туралы айтылғанын тауып, сол сөзге
сұрақ қойыңдаршы!
Бұл сөйлемде ана ... ... Ана сөзі кім? ... ... береді.
Дұрыс айтасыңдар, балалар. Енді ана сөзімен байланысып
тұрған ... ... ... қоямыз. Ол сұрақты қалай қою
керек? — деп мұғалім ... ... ... ... мен
жауапкершілігін арттыра отырып, оларға тиісті сөз тіркестерін
тапқызады. Балалардың жауабын тақтаға жазып отырады.
Үлгі: Ардақты ана құрметке бөленді.
Ана ... - Ана ... ... - ... ... ана? - Ардақты ана.
Содан соң сөйлемдігі сөздердің байланысы мына ... ... ... ... кім? Ана ... Құрметке қайтті? бөленді.
бөленді
ардақты
құрметке
Соңынан мұғалім оқушыларға оқулықтағы: «Сөйлемдегі сөздер өзара байланысты
болады.
Сөздердің байланысын сұрақ қою арқылы ... - ... ... ... ... ... ... жайындағы білім дағдыларын
жетілдіру үшін, оқулықтағы 314-316-жаттығулар орындалады. Онда ... ... ... ... ... ... ... сөздерден
сөйлем құрайды. 2-сыныпта сөйлем және оның ... ... ... ... ... ... ... практикалық
дағдыларды меңгерту үшін төмендегідей ... ... ... 1.
Оқушылардың өздігінен орындайтын жұмыстары. а) Әдетте бастауыш сыныпта
сөйлем соңына тиісті ... ... ... ... ... жаттығуларда
сөйлемдердің ара жігін айырмай, оларды кіші ... ... жөн. ... ... ... өзгешеліктерін ұғынуына әсер етеді. Олар
әр сөйлемді бас әріппен бастап жазуға, сөйлем соңына кез ... ... қоя ... ... ... ... дағдыландырады. Мәселен, 2-
сыныпта сөйлем ... ... ... ... ... ... ... ұсынуға болады.
Алдымен хабарлы, содан соң сұраулы, лепті сөйлемі бар текстер
беріледі.
Көп ... ... жүр ... ... ... күн ... еді ... Досан жылқыны суға айдады.
Жасасын Қазақстан ... ел, ... өсе бер қап, ... ... апам ... ... сөйлемдердің ара жігін ажыратып, оларды бас ... ... ... ... ... қойылу себебін айтады.
э) Сөйлемді толықтыруға арналған жаттығуларда әр сөйлем кіші әріппен
беріледі. ... Көп ... ... ... ... қойып, сөйлемді
толықтыр. Әр сөйлемді бас әріппен бастап, ... ... ... белгісін
қойып көшір.
Жанат ерте ... . Гимнастика ... . Салқын сумен ... . Ол ... ... ... ал ... ленталар ....
Керекті сөздер: байлады, тарады, тұрды, жуынды, жасады. ... ... ... б) ... ... ... сөйлемдер аралас келген текстердегі әр
сөйлемді бас әріппен беруге де болады.
Тапсырма: Оқып ... ... ... ... ... ... кезекші кім Кезекшінің міндетін біле ме екен өзі Тақта
сүртілмеген Терезе ашылмаған Кластын ... ... Оның ... ... ... ... кезекші істеуі керек Оспан кезекші екеніңді білесің ... ... ... ... Жалқау болма.
Оқушылардың бұл жаттығуды орындау үшін, біріншіден, текстегі
сөйлемдердің мағыналық, пунктуациялық ерекшеліктерін ... ... ... белгілеріне қарай топтауға тиіс. 2-класта өздіктеріне
мұндай жұмыс ... ... ... ... ... әр сөйлем бас әріппен
басталып жазылады.
2. Творчестволық жұмыстар. Сөйлем және оның ... ... ... мен ... ... беру мақсатында әр түрлі творчестволық
жұмыстар орындалады. Осындай жұмыстардың үлгісін мысалға келтірейік.
а) ... ... ... құрау, сөйлемдерді
түрлендіру.
Сыныпта қанша оқушы болса, сонша ... ... ... ... тиісті сөздер жазылады. Сол сөздерден оқушылар сөйлем
кұрайды. Сөйлемдер бірінде хабарлы ... ... ... - ... болып келеді. Оқушы өзі құраған сөйлемдерін
дәптерге жазады. Содан соң хабарлы сөйлемді сұраулы, лепті ... Бір ... үш ... етіп ... Карточка бойынша жұмыс.
колхозда, арпа, Биыл колхозда арпа көп.
көп, биыл Биыл ... арпа көп ... ... арпа неткен көп еді!
Оқушылар өз жұмыстарын оқиды. Әр сөйлемнің мағыналық, интонациялық,
пунктуациялық ерекшеліктерін айтады.
ә) Хабарлы сөйлемді ... ... ... ... койып хабарлы сөйлемді ... ... ... ... ... отырғызылған. Гүлдерді оқушылар күтеді. Арам
шөбін жүлады. Таңертең суарып тұрады. Мүнда гүлдер ... ... ... ... ... отырғызылған?
Оқушылардың хабарлы сөйлемді сұраулы сөйлемге өз еркінше айналдыруын да
талап етуге болады. Ондайда, ... мына ... ... ... сұраулы
сөйлемге айналдырыңдар деген шарт қойылмайды.
б) Сурет бойынша ... ... ... ... ... ... ... әуелі сурет бойынша класс болып тек хабарлы сөйлеммен әңгіме
құрайды, содан соң олар ... ... ... шағын шығарма жазуға
дағдыланады.
Тақтаға күз мезгілі бейнеленген сурет ілінеді. ... ... ... суретте не бейнеленгенін сипаттап жазды. Содан соң
құрастырған сөйлемдерін оқып ... ... ... кезі еді. Ағаштардың
жапырақтары түскен. Сойдиып ... өзі тұр. ... ... ... ... жатыр.
Оқушылар белгілі бір тақырып бойынша өздігінен шығарма жазады.
Көктем
Наурыз, сәуір, ... - ... ... ... күн жыльша бастайды.
Сайларға су толады. Өзен, ... ... ... Қүстар келеді.
Көктемде егін, бақшалар егіледі. Көк ... ... гүл ... ... ... ... ... сіңілдерім бар. Мен оларды өте жақсы көремін.
Менің апам колхозда істейді. Мен апама көмектесемін.
Жұпар мен Жұман
Жұпар мен Жұман орманға ... ... ... Олар ... ... ... Оны ... алып келді. Жұпар оған сүт, шөп берді. Олардың Мойнақ
деген иті бар. Мойнақ көжекке тұра ұмтылды. Көжек қаша жөнелді.
Қап, көжектен ... ... ... сен оны неге ... - деді ... мен Жұпар.
4. Оқулықпен жұмыс. Оқулықтағы 300-жаттығу орындалады.
Хабарлы, сұраулы, лепті сөйлемдердің мағыналық, интонациялық
ерекшеліктерін дұрыс ... ... ... ... ... «Ана тілі»
оқулығына да пайдалану керек. Оқушылар «Бұлт», «Жаңбыр», «Шегіртке ... т.б. ... ... мен ... ... ... мәнерлеп оқуға
жаттығады.
5. 2-сыныпта хабарлы, сұраулы, лепті сөйлемдер өтілген соң ... ... көру ... ... және жазу ... болады.
II. 2 Бастауыш мектепте сөйлем мүшелерін оқыту әдіс-тәсілдері
Сонымен ... ... ... ... сай теориялық білім мен
практикалық дағдыларды меңгере отырып, сұраулы, лепті сөйлемдердің
мағыналары, ... ... ... ... ... ... меңгереді.
2-сыныпта оқу жылының екінші жартысынан сөйлем мүшелері ең қарапайым
түрде, бастауыш, баяндауышты ажыртау түрінде өтіле бастайды.
Бұған ... ... ... ... ... ... білім
дағдыларын алады: олар сөйлемдегі сөздерге ... қоя ... ... ... ... сөз тіркестерін табады.
Сөйлем мүшесі жайында алғаш түсінік берген мұғалімдер оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... деген сейлемді жазады да,
ауызшаталдатады. Ол үшін ... ... ... ... ... неше сөз бар?
Үш сөз бар.
Сөйлемдегі сөздердің өзара қатынасы қандай?
Сөйлемдегі сөздер бір-бірімен байланысып тұр.
Олардың байланысын қалай атаймыз?
Сөйлемдегі сөздердің байланысын ... қою ... ... ... сөздердің байланысын сұрақ қойып анықтау
керек екендігі еске түсірілген соң оқушылар берілген сөйлемдегі ... ... ... ... - ... ... қайда келді? - Орманға келді
Балалар қайтті? - Балалар келді.
Оқушылардың ... ... ... ... мұғалім
бастауыш пен баяндауыштың сұрактарын үстіне жазып отырады.
кімдер? қайда? қайтті?
Балалар ... ... соң ... бір ... ... ... сөйлем ішіндегі сөздердің
сөйлем мүшесі деп аталатыны ... ... ... түсінгенін пысықтау үшін, мұғалім ... ... неше ... ... бар ... анықтатады.
Балалардың жазбаша талдауларының үлгісі:
қашан? кім? қайда? қайтті?
Жазда Қайрат ... ... ... жауаптары:
Кім барды? — Қайрат.
Қайрат қайтті? - Барды.
Қайда барды? - Артекке.
Қашан барды? - Жазда
Сөйлем мүшелерін табу үшін ... ... қою ... ... ... ... ... мүшелерінің белгілі бір мағыналық ... ... ... ... ... ... сөйлем мүшелерінің
байланысын таудың тәртібін үғынуға керекті дағдылар қалыптасады. Сөйтіп,
оқушылар сөйлем мүшелерінің ... мен ... ... ... Сөйлемдегі кім? кімдер? нелер? деген сұрақтарға жауап бертін
сөздер мен олардың іс-әрекетін ... ... ... ... ... байқайды. Сонымен бірге оқушылардың ... ... мен ... ара ... ... да ... ... екі үш сөзден түратын бірнеше сөйлем талдаған соң, мұғалім
оқушылардың ойын қорыту мақсаттарымен мынадай сұрақтар ... сөз ... ... болады?
Сөйлемдегі белгілі бір сұраққа жауап болтын сөздерді сөйлем
мүшесі болады.
Содан соң «Сөйлемдегі ... бір ... ... ... ... сөйлем
мүшесі дейміз» деген ережені 3-4 оқушы айтып шығады.
Оқушылар сөйлем мүшесі жайындағы білімдерін тиянақты ету үшін мынандай
жұмыстар орындайды.
1 ... ... ... ... ... ... ... сұрақтардың орнына тиісті сөйлем
мүшелерін қойып, сөйлемді ... ... Әр ... неше ... мүшесі
бар екенін айтады.
Балық аулау
Марат (қайда?) барды. Марат (не істеді?). Самат (не?) терді. ... ... ... ... ... ... (Қашан?) үйлеріне қайтты.
Керекті сөздер: түске жақын, өзенге, шегіртке, қармақ салды, шелегін,
көп.
Оқушылардың осы дағдыларына сүйене ... ... ... ... оқушыларды ойландырудың индуктивтік жолымен мэлімет береді.
Оқушылар мұғалімінің басшылығымен алдымен жеке суреттер бойынша сөйлем
қүрастырады, сөйлемде кім туралы ... ... ... ... ... болады:
-Оқушылар мектепке бара жатыр. Сөйлем ... ... ... — кімдер? деген сұраққа жауап береді.
Бірнеше сөйлемдерді оқушылар ауызша талдайды, ал мұғалім сөйлемдердің
кейбіреуін тақтаға жазады, онда кім, не ... ... ... ... астын сызады, үстіне сұрақтарын жазады.
Үлгі:
кімдер?
Балалар ойнап жүр.
нелер?
Үйректер суда жүзіп ... ... ... ... ... ... ... болатын сөздер ерекше дараланған соң мұғалім:
- Балалар, сонымен мына асты ... ... нені ... кім, не ... ... ... - ... сұраққа жауап
алады.
Осындай сөйлемдегі ойдың негізі болып түрған сөйлем ... ... деп ... ... кім? не? ... ... деген
сұрақтарға жауап беретін сөздердің мағыналық айырмашылықтарын мұғалім
әңгіме әдісімен түсіндіреді. ... ... ... ... ... ... ... Бастауышқа кім? не? кімдер? нелер? ... ... ... ... 2-3 ... оқытады.
Синтаксис матераилдар өтілгенге дейін оқушыларға зат есім, сын ... ... ... ... ... ... ... сөз таптары жайындағы осы білім дағдыларына сүйене отырып,
бастауыштын зат ... және зат ... ... ... ... (мен,
сен, ол, біз .т.б) болатыны жайында айта кетуге болады.
Бастауыш болатын сөз таптары жайында түсінік беру үшін ... ... есім ... ... кызметін атқарады. Мен, сен, ол, біз, ... ... ... де ... ... ... ... оқушыларға бастауыш болатын сөз таптары жайында
мағлүмат береді Оқушылар сұрақ қойып, сөйлемдегі бастауыштарды ... ... ... қай сөз табы ... ... болатын сөз таптары
|Сұрақтар ... | ... ... оқушылар келді. Олар | |
| ... ... | ... ... ... Олар |жем ... ... | ... ... ... оқиды. Мен Асанды |жақсы |
| ... | |
| ... қаша ... Ол ... ... ... ... оқушылар келді. Колхозға кімдер ... - ... ... ... ... ... береді. Олар ... ... ... - ... ... сүрағы - кімдер?
Мұғалім:
Балалар, олар деп отырғанымыз кімдер?
Олар деп отырғанымыз - оқушылар.
Өте дұрыс айтасыңдар. Оқушылар деген зат ... ... ... сөз ... түр. ... бұл екі ... де
оқушылар туралы айтылып тұр.
Барлық сөйлем осылай талданған соң, мұғалім сұрақ қойып, оқушылардан
жауап алады.
Оқушылар, балапандар, Асан, қоян ... ... қай ... ... ол ... бастауыштар зат есім бе?
Жоқ, олар, ол деген сөздер зат есім ... зат ... ... ... сөздер.
Сонымен қай сөз табы бастауыш болады екен?
Көбінесе зат есім бастауыш болады. Мен, сен, ол, олар ... де ... ... - деген сұрақтар арқылы
оқушылардың өздерінің ой қорытындысын жасалуына мүмкіндік
жасалады.
Оқушылардың бастауыш жайында алған ... ... үшін әр ... ... ... Творчестволық жұмыс. а) берілген сөздерге бастауыш тауып, сөйлем
қүрайды. ... ... ... жауап беріп тұрғанын айтады.
Үлгі: Жеміс пісті. He?
э) Сұрақтардың орнына бастауышты қойып, әңгіме құрайды. ... ... ... ... (He) ... ... кірді (He) ашылды.
(Кім?) келді. (Кімдер?) орындарынан түрды.
(He?) басталды. Үйге берілген (не?) тексерілді.
(Кім?) тақтаға. (Кім?) қолына бор ... ... ... ... ... Балаларға әңгіме мектеп өмірі жайында екені
ескертіледі. Тиісті сөздерді оқушылар өздері табады.
2. Оқулықпен ... ... 322-323 ... ... ... ... ... соң оқуылықтағы ережені оқушыларға бірнеше рет дауыстап оқытады.
Оларға осында тәртіппен әңгіме әдісі арқылы тілдік ... ... ... ... мынада:
мұндай сабақ ... ... ... ... ... өз ойын жүйелі баяндап беруге баулиды;
оқушының өз байқауы, дэлелдеуі бойынша дұрыс қорытынды
шығаруға үйретеді;
өз ... ... ... шығару тиісті
материалдарды ... ... ... мен
жауапкершілігін арттырады.
Осы сабақта ... ... ... ... ойды ... да түсіндіреді.
Оқушылар мұғалімнің жетекші сұрақтарының көмегімен Үйректер суда...
дегенде ойдың аяқталмағандығын, бұл ... ... жоқ ... ой ... болу үшін ... ... суда жүзіп жүр деп айту
керек екенін байқайды. Осылайша бірнеше ... ... сол ... ... ... қызметі әцгіме әдісімен
түсіндіріледі.
Оқушылардың баяндауыш ... ... ... ... практикалық
дағдыларды меңгеруі үшін мынандай жұмыс түрлері жүргізіледі.
1. ... ... ... 331-332 жаттығулар орындатылады.
Оқушылар берілген баяндауышты қатыстырып ... ... ... ... ... қай сөз ... екенін айтады.
2. Творчестволық жұмыстар. а) Баяндауышты тауып, ... ... ... ... ... ... Бастауыш пен
баяндауыштың байланысын сызықпен көрсетеді.
1. Бұлбұл бүтаққа ... .2. ... ... ... . 3. ... ... 4. Қасым еденді ... . 5. Айжан тақтаны .... 6. Жауын қатты ....
Үлгі: Бұлбұл бұтаққа қонды (қайтті?)
э) Әр ... ... ... қоса ... жазып,
олардың қай сөз таптарынан болып түрғанын айтады.
Балалар ... ... ... ... соқты. Шофер балаларды машинаға
мінгізді. Сабақ сағат сегізде басталады. Алыстан дауыс еміс -еміс ... ... ... ... дағдыларын жинақтау мақсатында мынадай кеспе қағаздарымен
жұмыс жүргізіледі.
№1 ... ... ... Көп ... ... ... ... сөз ... сөз ... сөйлемді
қойып, сөйлемді оқыңдар ... ... ... ... егін ... ... ... сөйлем мүшесі жоқ Орны ... ... ... ... ... ... құраңдар.
толықтырып жазыңдар. Бастауыш пен ... ... ... .... тын ... ... ... жағасына
№5 ... мен ... ... ... бар етіп ... ... ойлап жазыңдар. ... ... ... |№7 | ... | |сөздерді |
|баяндауыш |етіп ... ... | ... |
|жүрдік, жаздық. | |
№8
Сұраққа жауап беріп,
Сөйлемді толықтырыңдар.
(Кімдер?) ... ... (не ... ... кім, кімдер? |
|Деген сұраққа жауап беретін |
|Сөйлем жазыңдар. ... не, ... ... ... ... ... |№12 ... кім, кімдер? ... не, ... ... ... ... ... беретін |Сұраққа жауап беретін |
|Сөйлем құрастырыңдар. ... ... |
| | |
| | ... |№14 ... дегеніміз не? |Баяндауыш дегеніміз не? ... ... ... ... |
Оқушылар карточкада берілген ... ... ... дәптерлеріне көшіреді., талдау жасайды. Карточка бойынша
оқушылардан жауап алу арқылы мұғалім олардың ... пен ... ... ... және ... ... кейінгі сабактарда ол
кемшіліктерді болдырмаудың жолдарын ... пен ... ... ... ... ... түсінік
берген мұғалім бастауыш пен баяндауыштың қай сөз табына жасалғанын, сондай-
ақ баяндауыш та бастауыш ... кім? не? ... ... беріп, бастауыш
іс-әрекетті емес, заттық белгісін түсіндіретінін ескерген жөн.
Оқушылардың бастауыш пен баяндауыш жайында ... ... ... ... ... соң ... қойылу себебін әңгіме әдісімен
түсіндіруте болады.
Алдымен синтаксистік кассаға жазылған Алма — жеміс. Ол күзде піседі. Ол ... ... Ақан ... оқиды. Деген сөйлемдер талданды. - He? - алма,
бастауыш, зат есім. Алма не? - жеміс баяндауыш, зат ... - He ... - ... зат есім ... ... ... сөз. Ол қайтеді? - піседі,
баяндауыш, етістік. Синтаксистік кассадағы талдаудың үлгісі:
|Зат. е | |Зат. е ... | ... |
| | | ... | |не? |
| | | ... |— ... ... соң: - ... бастауыштан соң сызықша қойылған мына сөйлемде
бастауыш пен баяндауыш кандай сұраққа жауап береді, олар қай сөз ... түр? - ... ... жауап алынады.
Осында кейін мұғалім оларға өз бақылағандарынан қорытынды шығару
мақсатында:
- Сонымен, бастауыштан соң ... қай ... ... ... ... ... Бастауыш та, баяндауыш та кім? не? деген сұраққарға жауап ... соң ... ... ... та, ... та зат есімне болса, бастауыштан соң сызықша
қойылады, - деп әр ... ... ... бұл ұғым - ... ... ... ... ету
үшін осы сабақта таблицадағы ... ... ... ... ... ... ... берілген ережені ек-үш оқушыға оқытады.
|Мысалдар ... та, |
| ... та ... - ... |зат есім ... - ... |зат есім ... - мейірімді |зат есім ... |зат есім ... ... - | ... | ... пен ... арасына қойылатын сызықша жайында оқушылардың
білім дағдыларын саналы меңгеру үшін мынадай жаттығулар орындалады.
1. Оқушылардың ... ... ... ... ... қойып, бастауыш пен баяндауышты табады. Тиісті орнына
сызықша қояды.
Бұл қасқырдың іні. Қасқыр інінен шықты. Ақан аңшы. Ақанның ... ... ... ... жұмыстар. Оқушылар жеке суретттер бойынша
бастауыштан соң сызықша қойылатындай етіп сөйлем күрайды.
Мұғалім оқушыларға жеке ... мен кісі ... ... ... ... қоян т.б.). ... мұғалімнің сүрағына сәйкес
сурет бойынша сөйлем айтады. Үлгі: Бұл кім?
Бұл - Сәбит Мүқанов. Сәбит Мұқанов кім? Ол - ... ... ... ... сөйлемдерді дәптерлеріне жазып, талдайды.
Бұл - аққу. Астана - Қазақстан Рспубликасының астанасы. Марат - ... ... - ... ... қойылған сөйлемді дұрыс оқуға дағдыландыру. Мұғалім
тақтаға жазылған сөйлемдерді оқи отырып, ... ... ... ... керек екенін түсіндіреді. Содан соң мына тәрізді ... ... ... сызықша койылған сөйлемді дұрыс оқуға
дағдыландырады.
1. ... ... - ... ... — сауыншы.
2. Менің атым - Әліппе
Мені анаңдай - дәріпте.
Зада мен Зере - оқушы. Анау - ақ қаз. Ол - ... ... ... - ала ... - ... ... ... - қаьарман армия.
Оқу - білім дәні,
Білім — бақыттың шамы.
Соңымен 3,4,5 сөйлем бойынша көру диктанты жазылды. Сөйлем мүшелерін
қайталағанда, оқушылар ... пен ... атау ... тұрғанда
бастауыштан соң сызықша қойылатындығы айтылады.
Сөйлемнің тұрлаулы, тұрлаусыз мүшелері туралы таблицадағы сөйлемдерді
оқушыларға талдата ... ... ... ... ... ... ... ... |нені? ... ... ... құстар ұшып ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... - ... ... | ... тракторлар | ... | ... ... пен ... басқа да сөйлем мүшелері болады. Олар
тұрлаусыз мүшелер. Деп аталады.
Оқушылар сөйлемдерді талдап, ... ой ... ... ... ... мен ... жазылған бағаналарды мұғалім жауып қояды.
Сабақтың тақырыбы мен мақсаты ... соң. ... ... оқушыларға талдатады. Талдау кезінде сөйлем мүшелері жайында
өткен материалдар еске ... ... ... бастауыш пен
баяндауыштан басқа да сөйлем ... бар ма, бар ... олар ... ... ... түрғанын айту талап етіледі.
Үлгі: - Кім жөндеді? - Қасым, бастауыш, зат есім. - ... не ... ... ... ... - Нені жөндеді. - машинаны, түрлаусыз сөйлем
мүшесі.
Осылай ... ... ... соң, ... ... ... ... не? Осы сөйлемдерде бастауыш пен баяндауыштан
басқа да сөйлем мүшелері бар ма? Олар ... ... ... беріп түр? -
деген сұрақтарға оқушылардан жауап ... ... ... ... ... ... ... бастауыш пен баяндауыштың — тұрлаулы
мүшелер, ал сөйлемдегі бұлардан басқа сөйлем ... ... ... деп
аталатынын, олардың әр түрлі сұрақтарға жауап беретінін баяндау әдісімен
түсіндіреді. Окулықтағы ережені ... ... ... ... ... Сөйлем мүшелерінің топталуын схемамен көрсетеді.
Тұрлаулы Сөйлем мүшелері ... ... ... ... ... мүшелер сияқты тұрлаусыз мүшелердің де бірнеше түрі бар ... ... ... сыныптарда оқитындарын оқушыларға ескертеді.
Оқушылардың осы сабақтағы білім дағдыларын бекіту үшін мұғалім олардан
тек тұрлаулы мүшелерден құралған сөйлем айтуды, ... соң ... ... ол ... ... талап етеді. Оқушылардың айтқан сөйлемдерін
тақтаға жазғызып, талдатады.
қандай? Үлгі: Асан - оқушы. Асан - үлгілі оқушы.
Бұлт ... ... ... ... бұлт қоюланды.
Оқушылардың тұрлаулы, тұрлаусыз мүшелер жайындағы білімін ... ... ... ... ... ... сұрақтың керекті орнына
қойып, көшіріп жазады. Сөйлемдегі тұрлаусыз мүшелерге сұрақ қойып, олардың
қай сөйлем ... ... ... айтады.
Сөйлем мүшелері жайында өтілген ... ... ... туралы оқушыларға берік дағды беру мақсатында оқулықтағыға қосымша
мынадай жаттығу жұмыстарын жүргізуге болады.
1. а) Берілген сөйлемдерді сөйлем ... ... ... ... түрған сөйлем мүшелерін сызықпен көрсетеді. қандай? ... ... ... ... ... ... сөйлем мүшелеріне қарай талдап, сөйлем
мүшелерінің қай ... ... ... ... ... ... ... диханшыларға көмектесті. Олар алма жинады. Садық бұтактардан
алмаларды үзді. Кұлтай алмаларды себетке салды.
Таб. септ. нені?
Үлгі: Біз бейбітшілікті ... ... ... өзара байланысып түрған сөйлем мүшелерін тауып,
оларды теріп жазыңдар.
1. Асқар өзенге ... өзен ... ... ... ... егіс басына барды.
Олар егіншілерге көмектесті. Үлгі: Асқар ... ...... ... ... мүше - ... сөйлем мүшелерінің қай септікте түрғанын, қай сөз табында
екенін ауызша айтады.
4. Берілген ... ... ... ... сөйлем мүшелерін
қойып, сөйлемдерді толықтырады. Олардың қай ... ... ... ... ... ... тазаладық. Дэмеш (нені?) жуды. Қайрат ... ... Мен таза ... (нені) сүрттім. Апам (кімге?) тамақ эзірледі.
Керекті сөздер: шүберекпен, терезені, ... ... ... ... Біз бүгін бөлмені тазаладық.
5. Сөйлемдерді сөйлем мүшесіне қарай талдайды. Сөйлем ... ... ... қалың шөп жапқан. Олардың арасынан қызыл, жасыл, көк, ... ... Шөп пен ... ... иіс шығады. Кең даланың таза ауасы
денеңді сергітеді.
сын е. зат е. ... ... не? ... ... ... шөп жапқан.
зат е.
т ^ т
6. Сұрақтардың ... ... ... мүшелерін қойып, сөйлемді толықтырады.
Оның қай сөйлем мүшесімен байланысып түрғанын сызықпен көрсетеді.
От (қайтіп?) лаулап жанды.
Балапан (қайдан?) үядан ... ... ... ... ... ... ... тындады.
(Қашан?) кеше оқушылар жиыны болды.
(Қандай?) ызғарлы қыс болды.
Берілген сөйлемдерді сөйлем мүшелеріне қарай талдайды. Сөйлем
мүшелерінің қай сөз табы екенін, қандай тұлғада ... ... күн ... сүлу ... ... төкті.
Биік таулар көкшіл бұлтқа оранды.
Күннің алтын шұғыласы төңіректі қүбылтады.
Құрылысшылар биыл он бес түрғын үй салды.
Ескек жел көк теңізді ақырын ... ... екі көл ... ... ... ... көрді
Бригадир көрді. (баст. - баянд.)
Егінді көрді. (түрлаусыз мүше - баянд.
III. Бастауыш мектепте сөйлемді ойын әдісімен оқыту жолдары
ІІІ.І Ойын ... және ... ... ... ... барысында
дидактикалық ойындарды іріктеу
Ойын - бұл сан-қырлы философиялық-психологиялық құбылыстың бөлшегі,
адамның коршаған ортаға, мэдениетке қатасы зерттелсе, психологиялық ... ... ... бір ... ... ... жетекші іс-әрекеті
тұрығысынан карастырылады. Сонымен қатар көне заманнан бері ... ойын ... ... ... ... оның философиялық-
психологиялық-педогогикалык касиеттерін жетік зерттеуді қажет етедІ.
Ойынның мән-мағынасьш, оның теориялык ... ... элі ... ... ... пікір жоқ. Ойын сөзі әр халықта әр ... ие. ... ... тілінде ойьш көбіне жас ... ... ... ... ... ... ... ойын әзіл мен күлкіге,
неміс тілінде рахатқа, ежелгі рим халықтарында қуанышқа, мереке сөздерінің
мағынасымен ... ... ... әр ... ... ... ... қарай түсіндіреді.
Мәселен, 1983 жылы "Советская Энциклопедия" баспасынан шыққан "Филосифиялық
энциклопедиялық сөздікте осы ... ... ... ... береді: "...
широкий круг деательности животных и человека, противопоставляемьтй обычно
утилитарно - ... - деп ... мен ... практикалык іс-
әрекеттер жүйесінде карама-карсы еркін ... ... ... ... түсіндіре келе, оны мэдениеттану ғылымының
зерттсу объектісі ретінде карастырады: "Игра во всей ... ... и ... ... ... общих теории
культуры ... интерес ... о челевеческой ... к игре ... ... в этом ... ряда ... ... ... для строя культурной
деятельности и практической ориентацией человека в мире"..[6,154].
Психологиялық ғылымында ... ... ... еңбек, оқу/ бірі
ретінде қарастырады, Мәселен, қысқаша психологиялық сөздікте ойын өмір
тәжірибесін ... ... ... бірі ... ... в ... ... направленная в социалъно закрепленных
способах осуществления предметных действий..." .[7].
Қазақ тілін оқыту әдістемесіне карасты ... ... ойын ... ... ... ... түсініктеме беріп, оған арнайы
зерттеу жүргізілмеген. Жалпы әдіскер ғалымдар ойынның сабаққа тигізетін
пайдасы мол екендігімен ... ... ... Ойын ... айқындау ойын теориясын
түсінуге септегін тигізеді. Ойынды ғылым өздерінің зерттеу ... ... ... ... Бұл ... қай ... ... алып
қарастырып зерттеуіне байланысты. Жалпы ойының шығуы сиқыршылық,
табынушылық ... ... ... ... ... ... ... еңбек процесі [9,449].
Ойынға біржақты анықтама беру осы ... ... тән ... кезеңде оған жан-жақты түсініктеме беріп, әр қырынан ... ... ... ... жалпы өмірді тану, болашақ өмірге керек
дағдыларды қалыптастыру, уақытты қызық өткізу деген сияқты мағыналарды
білдіре ... ... мен ... жалпы адамдардың арасындағы
байланысты көрсетеді. Сондықтан ойын анықтамасын түсіну үшін, оны ... ... үшін оны үш ... ... ... 1) ... онтогенезі
мен филогенезін қарастыру, яғни ойын туралы ой-пікірлер, ойынның шығу тегі,
ойын теориясының даму ... 2) ... ... және оның ішкі ... ... ... адамдар мен жануарлардың ойындарының
айырмашылықтары мен ерекшіліктері; 3) ойынды педагогикалық ... ... ... ... ... мен ... процесіне тигізер нәтижелері.
Ойынның үшінші жағы келесі тармақтарда айтылатын болғандықтан, бұл тармақта
ойынның онтогенезі мен қүрылымдық сипаты ... шығу ... ... ... көз ... ... және карта
ойындары келеді. Көне Үнді елінде дүниеге келген, кейінірек ... ... ... ... ... о ... соғыс жүргізу тактикасы мен стратегиясын
үйретуге құрал ... ... ... патша (король), патшаның таңдаулы
әскері (ферзь), атты әскер (ат), піл әскері ... кем ... ... жаяу ... ... ... жүргізеді. Бертінге дейінгі шахмат
соғыс өнерін үйрететін бірден-бір құрал ретінде саналып ... ... ... ғана бұл ойын ... ... ... ... Карта ойындарының
қай ғасырда пайда болғанын ешкім дэл ... айта ... Бұл ... ... ... болып есептеледі.
Ойын жөнінде айтылған пікірлер элем мэдениетімен тығыз байланысты.
Сонау ерте ... ... және ... халықтар өмір сүрген дэуірлердің
өзінде-ақ ойынды оқыту ... ... ... ... айтылған.
Философиялық тұрғыдан ойын туралы пікірлерді грек ойыншылары Гераклит,
Платондардың ... ... ... ... ... ... ойынды
Гераклит шексіз элемге тенесе, Платон "Мемлекет" ... ... ... өмірге, трагедия мен сезімге, жалпы алғанда ... ... ... К.Г.Исулов осы проблемаға арнайы тоқталып, сол кезеңдегі
пікірлерге мынандай пікір білдіреді:
"Классическая ... ... игру в ряд ... универсального
содержания, наделенных философским смыслом и ... ... ... Игра ... в ранг онтологической категорий;
обнимая своим содержанием разные определение бытия, игра ... в ... ... и ... ... ... ... личных
отношений. "Играющее дитя" Гераклита ... ... идею ... ... ... в ... с игрой открывалась форма деятельного
вмешательства в жизнь, а в ... ... - ... использовать
иранического взгляд на мир в дидактических целях (в виде ... ... ... игре с ... и ... о
них); для софистили и стоцизма игра лежала в основе ... ... ... же (а ... него - ... ... игру во всем ... обьеме" [10.154].
Сонымен антик ойыншылары ойынды адам мен өмір ... ... ... бар ... ... ... ... философия ғылымының
зерттеу объектісімен туындап отыр. Себебі: "Дүниені, анық құрамына кіретін
бөлімдерін философия жекелеп, ... ... ... ... ... ... ... бәрін қамтитын жалпы заңдылықтарды ашуға тырысады. Сол
сияқты ... әр ... ... ... мен ... (биологиялық
құрылысын, психологиясын әлеуметтік сипатын, моральдік күйін т.б.) ... ... ең ... ... адам ... сапалық қасиеттердің
жалпылық байланыстарын, тұтастығын қарастыру арқылы оның ... ... ... мақсат санайды". [11,166.12].
Философия ойынды бүкіл әлемге, бар болмысқа теңегенімен, олар ойынды
үйретушілік қызметі мен эмоциональдық қырын ... ... Ойын ... ... анықтамалар (теориялар) қалыптасқан.
Соның біріншісі неміс ғалымы ... ... мен ... ... ... инсттинктердің келешек өмірге алдын
-ала бейімделуі дайындалуы деп түсіндіреді. Карл Гроос өзінің ... ... ... ойын ... мен ... келешек өмірге
дайындатуға арналған жаттығулар живнтығы түрғысынан қарастырылады. Ойын
арқылы адамдар өзін-өзі дамытады, ... ... ... ... ... ойын ... бұрын пайда болған, сондықтан хайуандар ересек
өмірдегі өмір сүру формаларына ... үшін ген ... ... ... ... ... іске ... [13].
К.Гроостың теориясы ойынның бүкіл түбірін ашып бермесе де, ойынның
мағынасын, ойын анықтамасын анықтап бергене елеулі еңбек.
Шынымен де ... ... ... ... оның ... дайындалып
жатқанын, аяғын қимылдатып ойнағаны жүруге талпынысын ... ... ... ... тек инстинк арқылы ойнамайды, олар үлкендердің
қимылын қайталайды.. ... ... ... түрлі өміргеді
жағдайларға қатысты "Дәрігер", "Сатушы", "Жүргізуші" больш ... ... ... ... ... түрғысынан емес үлкендерге еліктеуден
туындап отырған құбылыс. Сондықтан К.Героостың ... ... ... ашып ... ... қаланған екінші торияның авторы - ... ... ... ... ... басы ... энеогияның эсерінен,
күшінің тасуынан пайда болады деп түсіндіреді. ... ... ... ойын ... ... ... болмайды. Қандай әрекет түрі
сияқты ойын да көп күш жұмсауды қажет етеді. ... ... ... ... бар ... ... [14]. Осындай пікірді неміс ғалымы
Ф.Шиллер айтқан. Ол ойын адамның өмірде жүзеге ... ... ... ойын кезінде іске асыруды деп санайды. Ф.Шиллер Г.Спенсердің
көзқарасымен ... — ойын ... ... ... ... құбылыс ретінде
қарайды [19].
Г.Спенсер ойын фономенін толық ашып бермесе де, ойынды ... ... Бұл сол ... ... ... ... ... ғалымы
Д.Н.Узнадзе Г.Спенсердің пікіріне былай дейді: "... ... ... ... должно проходить именно в виде ... ... игра ... имеет не вытекают из теории Спенсера" [16,5]. Расында
балалар ойынды күші ... ... ... оң ... ... ... ... Балалар ойын ойнау арқылы басқа әлемге енеді,
қиялданады, ересектердің ... ... ... ... кірпіш
машинаға, тастардың үйімдісі үйге, орындықтың ... ... ... ... оның қиялымен соның таусуынан емес, ... ... ... ... ... ойын ... біржақты
түсіндірілген теория.
Ойын жөніндегі тағы басқаларға үқсамайтын пікір-нидерланд ғалымы
И.Хейзинганың көзқарасы. И.Хейзинга "Hoto Ludens" ... ... ... ... өнердің негізі деп атайды.
Ол ойынға поэзияны, би өнерін, ғылым және салт дэстүрдің барлығын
кіргізеді. ... ... ... есть добровольная действие, совершенное
внутри принятим, но абсолютно обязательным правилом, с целью заключенной в
нем самом, сопроваждаемое чуством напряжения и ... а ... ... ... нежели "обыденная" жизнь И.Хайзинганың көзқарасы бойынша салт-
дәстүрлік және мәдениеттік әдеп-ғұрыптардың барлығына ойын ... ... ... ... ... туыстас рольдік өнерлерге (театр, би өнері
т.б.) ойының өмірдегі көрінісі. Мұны мына ... ... ... ... к игре есть не соучастие, в отношении части к ... ... ... ... есть ... и ... ... самой игры как танцевой" [17]. Ойын мен ... ... ... ол ... ... қиялдың негізінде
шығармашылық пайда болса, ойында осы шығармашылықтың алғы шарттары айқын
байқалады. Ойынның өнерге ... ... ... ... ... ... пікірінен анық байқалады. Дж. Солли "Интерес,
представляемой игрой ребенка заключается в том, что в ней ... ... ... его ... ... В своем творчестве фантазия
может исходит из окружающей действительности: ребенок видит, например,
песок, камешки". Но это ... ... ... ... игры ... ... ... привлекательныю мысль, отсюда, как мы ниже увидим,
близко ... игры с ... ... ... ... ... господствующей силой, оно в данное время настоящая ides jixe, a
все приспособиться к ... Это ... ... и ... ... ... к игре, желанием быть чем нибудь, играть какую — нибудь роль" ... бір ойын ... ... ... ... ... Д.Н.Узнадзе.
Ғалымның пікірі бойынша балалардың бойында бір ... ... ... және биологиялық даму барысында қызметке араласады. Сол арқылы
бала өседі, жетеледі. Ғалым өзінің теориясы ... ... ... ... ... положение дел следует представить таким ... У ... ... ... ... ... возможности тех или
иных функций, что он ... ... ... ... ... ... встречает в среде соответствующие условия, точное же ????
проявляется ... ... До ... момента различные виды
действия системы этих функций в ... ... ... вне ... С этих же пор они становятся причиной, побуждающей функциональную
тенденцию ... к ... ... и вызавают операций игры, более
или менее соостветствуюшие поведению взрослых " [16,13].
Д.Н.Узнадзенің айтқан ойын ішкі ... ... ... ... ... анықтамасынмен келісуге болады. Бірақ мәселе мынада:
ойын жалпы ішкі функциялардың сыртқы ортаға ғана әсері ... онда ... ... ... деген сұрақты шешу ... ... Бұл ... жүзеге асырушы іс-әрекетке қатысты барлық кұрамды бөлектер мен жеке-
жеке жіктеп олардың әрқайсысына ... ... ... ... ... ойыннның ішкі бірліктерін ... ... ... ... ... тура ... Ойын дегеніміз немесе ойынның пайда болуына
мына жағдайлар әсер етеді:
1) Ойын ... ... ... үшін ... бойында
энергетикалық күш болуы қажет (бұл жерде энергетикалық күшті біз
баланың ойнауға деген құлшынысы, талпынысы тұрғысынан ... ... ... ... жұмсап, ойын арқылы қанағаттанады.
2) Ойын ... ... ... ... ... ... ... өмір тәжирбиесімен танысады, ... ... мен ... қалыптастырады.
3) Ойын ... ... ... ойын
бала
шығармашылығы. Оның қиялы ойын ... ... ... іс-әрекетті қайталайды.
4) Ойын қоршаған ортаға қарай түрленеді және пайда болады. Мүны
ертеректе ... ... ... ... ... (машина, түрлі
соғыс құралдарының көшірмелері) болмағандығымен дәлелденеді. Қазақ
халқының ертеректегі ... оның ... ... шыққан. Мысалы жамбы ату, көкпар, асық ойыны т.б.
Ойынның осындай қасиеттері айқындалғаннан кейін оны ... ... ... ... мәні болып табылатын, іс-әрекетті іс ... ойын ... ... ... ... біздің ойымызша мыналар
жатады, яғни ойынның ... ... ... ... ... мазмұны
ойын құралдары
Ойын мақсаты — сыртқы ... ... ... қоршаған орта
әсерінен туған сондағы (қиялды) ... ойын ... ... ... Ойын ... ... сезімен пайымдауынан және қоршаған ортаны
қабылдауынан түрліше өзгеруі мүмкін. Қандай ойын болмасын онда онын ... ... ... ... мен мазмұнынын белгісі бір заңдылықтарға
бағынуы. Ойын тәртібі ойын мақсаты мен ... ... ... ... араб ойын ... ... негізін жасайтын, оны іске асырушы өзен,
ойынның жүзеге ... ... ... мазмұны - сыртқы өмірден алған эсерден іс-әрекеттің жүзеге асу
жоспары. Ойын мазмұны ойын мақсаты, ... және ... ... ... ... Ойын ... ... сырттан алған жерлері мен өзінің ішкі
пайымдаулары аралас жатады. Екеуі бірігіп ойын ... ... ... ойын мазмұнына ішкі түрткі мен сыртқы түрткінің эсері болады.
Ойын құралдары баланың ойынды жүзеге асыру ... ... және ... ... Ойын ... қиялды, ішкі тәртіп
және бақылауды, сонымен қатар өмірден ... ... және ... ... ... ... осы психологиялык операцияларға
сүйеу болатын ойыншықтары жатады. Балалар өмірдегі түрлі ... ... ... ... ... ... ... бір-бірімен байланысын мынадай өрнек түрінде
көрсетуге болады:
Ойын түрлері
Ойын тәртібі
Ойын құраладары Ойын ... ... ойын ... мен ... ойын ... әсер етуі
негезінде ойын мазмұнынын өзгерте алады. Ойын ... ... ... ... ... мен ... Бұл жерде негізгісі ойлау қабілеті
болады да, ... ... ... ... ... ... ... тірегі
ғана емес, сонымен қатар бүкіл іс-әрекеттің негізгісі ... ... ... ... - О, ойын тәртібін - Т, ойын құралдарын - Қ, Ойын ... - ... ... ... ... математикалық ойын шығаруға болады.
О+Т+Қ=М. Ойын мақсаты бір ойында біреу емес бірнеше болуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... және т.б.
да мақсаттар бірге отырып ойын тәртібін жасап шығарады. Осы қосындыға ойын
кұралдары бірігіп, ойын ... ... ... Осы ... ... бірігіп, ойын мазмұнын іске ... ... ... ойын ... ... енді оның болғандықтан ол ең
алдымен өмір тәжірибесін қайталаудан, өзіндік меңгеруден пайымдауынан ... ... ойын ... кезеңдерден тұрады:
Ойынның пайда болуы.
Ойынның бала санасындағы көрінісі.
Ішкі мотив.
Ішкі тәртіп.
Қиялға берілуі.
1. ... ... ... ... ... ең бірінші фактор балаларға сыртқы, қоршаған
ортаның әсер етуі, яғни ойынның пайда ... орта ... ... ... ... ... бала санасында бейнеленуі
психологиялық операцияларға сүйеу болатын ойыншықтары
жатады. мазмұны
2. Ойынның бала санасындағы көрінісі.
Санаға түскен әсердің баланың ... ... ... Бала бұл
кезеңде орындайтын іс-әрекетін санасында бейнелейді. Іс-әрекеті сатыланып
қалыптасуы жүзеге асыру теориясын қалаған ... ... ... ... ... ... шығу үшін ол
алдымен санада ... ... ... тұжырымдарының дұрыстығы көрінеді.
Бұл кезеңде бала санасында ойын мақсаты ... Ішкі ... ... шешім қабылдауға итермелейтін түрткі. Бұл түрткі бір
нәрсемен айналысуға, сол өзінің ... ... ... сезімнен
алуынан пайда болады. Ойын баланы, өзінің ең эмоциональдық күйіне тартатын
баланың ... ішкі ... ... ... ... ... ... Ішкі тәртіп.
Ойын әрекетінде келесі саты — баланың ойнау ... ішкі ... ішкі ... ... қай ... Қашан, нені, неден кейін ... ... ... жоспары барлығымен ерекшеленеді, ішкі тәртіп ... мен ойын ... ... ... ... Қиялға берілу.
Баланың ойын ойнау барысын өзінің ішкі ... ену ... ... бала өзі ... ... ... бейнесіне енеді. Қаласа дәрігерді,
қаламаса жүргізушіні, бірде сатушыны, келесісіне өзінің ... ... ... Бұл ... ... ... ... табылады. Себебі
бұл кезеңде бала ойнап отырады.
Енді осы ... ... ... ... ... ойындар
Конструкторлы құрылыс ойындар
Кубиктер
Конструкторлы ойыншықтар
Пластилиннен жасалған кейіпкерлер
Режиссерлік ойынттяп
Аққала салу ... үй, ... ... ... ... келе, ойындардың төрт түрлі деңгейін
бірінші деңгейі — адамдар арасындағы карым-қатынасты көрсететін
ересектердің ... ... ... ... ... ... ... қуыршақты тамақтандыру, ұйықтату т.б.
екінші деңгейі - ересектердің қимылдарын ... ... ... ... ... Мысалы: тамақ пісіру т.б.
үшінші деңгей - ересектер арасындағы қарым-қатынасты ... ... ... ... ... қимылын ғана келтіріп қоймай,
олардың сөйлеу мәнерін де, ... да, ... ...... балалар ойын құрлысы мен сюжетін ... ... ... Бұл ... ... ролін өзгертпей, басқа рольде
ойнап жатқан балалардың ... ... ... ... ... ... ... Ойынды бүтінде сюжетін өз қиялынша өзгертеді. ... ...... ретінде құрастырады [18].
Д.В.Элькониннің әр деңгейі бір ойыннан онда ... ойын ... ... ойындар.
Қайталама ойындар.
Имитациялық ойындар.
Режиссерлік ойындар.
Тағы бір ғалымның тұжырымы бойынша, ойын мына түрлерге бөлінеді.
Жарыс ойындары
Музыкалық ойындар.
Әдеби шығармашылық ойындар.
Тақырыптық ойындар [22,48].
Рас соңғы ... ... озат ... ... ... ... түрлеріне жатады. Бірақ, мұның өзі кейінгі кезеңде
ойын түрлері ... ... ... ... ... ... ... екендегін көрсетсе керек. Әр ғалым ойын түрлерін ... әр ... ... және бұл ... айға ... ... белгіден гөрі
түсініксіздік басым.
Біз ойындарды бөлген кезде алдымен табиғи және жасанды ойындар деп
екіге бөлінеді. Бұл ... ... ... адамдар мен хайуанаттардың екеуіне
ортақ болса, жасанды ойындары деп екіге ... Бұл ... ... ойындар
адамдар мен хайуанаттардың үлесінде ғана. Табиғи ... ... ... ... ... ... ойындарға хайуанаттардың бір-бірімен және
сәбидің анасына уілдеуі, күлуі жалпы анасымен ойнауы ... ... ... ... санасы арқылы қоршаған ортаның әсерін қайталау, еліктеу
тұрғысында жасалатын іс-әрекеттер жиынтығы.
Жасанды ... ... ... ... Интитациялық ойындар.
б) Функционалды ойындар.
в) Конструкторлы ойындар.
г) ... ... ... ойындар.
1. Абстрактілі ойындар - Өмірде жоқ ... тек ... ... ... ... ойындар. Абстрактілі ойындарға карта, лото, х,у,
ойындары жатады.
2. Интитациялық ... - ... ... ... ... ... Бұл ... үлкендердің қимылдары, ересектер арасындағы қарым-
қатынас, түрлі іс-қимылдарды қайталау, соларға еліктеу іс-әрекеттері
жатады. Бұл ойындардың басты айырмашылықтары ... ойын ... ... ... ... ойындарға театрландырылған, әскери, спорт,
іскерлік ойындары жатады.
3. Функционалды ойындар - Бұл ойындардың ... ... ... ойыншықтармен қоршаған ортадағы қимылдарды қайталау. Сол әсер ... ... ... ... жасауы жатады. Мысалы, көшеде жүріп
жүрген түрлі транспорт ... ... ... ... ... ... ... дыбыстық тұрғысыннан қайталауы (баланың
күшікке ұқсап дыбыс шығарып, қимылдарын келтіруі) еліктеме ойындар және ... ... ... ... ... ... жүруі т.б.)
болып жатады.
4. ... ... - ... заттардан (нәрселерден, мысалы,
кубиктерден, тасталханнан) қүрылыс жүргізеді. Бұл ойындардың басты
айырмашылығы қандай? Мағынасы, мәні жоқ кубиктер алғаш конструкторлы ... ... таба ... ... бар ... бейнесін салады.
5. Режиссерлық ойындар - Бұл ... ... ... балалар бүкіл
ойыншықтарды өзінің санасындағы әсерге қарай біріктіреді. Мысалы, балалар
көбінесе үйлердің жағына ағаш қойып, қора ... оның ... мал ... басты ерекшелігіне дайын ойыншықтар іріктеу, баптау және бірімен-
бірін байланыстырып қою [21].
6. Дидактикалық ... - ... ... ... ... ... меңгертуге арналған педогогикалық құралдың бірі.
Дидактикалық ойындар балаларды оқуға қызықтырады, оқытудың эмоционалдық
аспектісі іске асырады. Ойын барысында ... жаңа ... ... сабақта пассив балалардың өздері дидактикалық ойындарды
қолданғанда оқыту үрдісіне белсене араласады. Ойындар оқушылар санасына
қарай жеке, топтық және ұжымдық болып ... ... ойын - ... ... ... ... ... жүзеге
асатын, ойын бірліктері мен кезеңдерінің байланысу заңдылықтары арқылы іске
асатын, тек адамзатқа ғана (жасанды ойындар) тән ... ... ... шарт ... ... 2 ... мектепте сөйлемді меңгертуге арналған
ойындар
Қазіргі кезеңде дидактиканың кімді, калай, және нені оқыту қажет деген
сүрағы орта мектептегі ... ... ... де тікелей байланысты.
Себебі, бүгінгі қоғымның дамуы, ғылымның және техниканың алға басуы мектеп
оқушыларының ... ... ... ... ... процесінде
жүргізілген өзгерістер тек жеке тұлғаның тағдырын ғана ... ... сол ... ... еліміздің ертеңгі күнгі әлеуметтік экономикалық
тұрмыс деңгейіне эсер ететіндігі белгілі. Мүны Қазақстан Республикасының
Президенті ... 1998 ... ... ... ... 1-ші ... анық түсіндіріп, былай деген болатын.
Еліміздің ертеңі-бүгінгі жас ұрпақтың қолында, ал жас ... ... ... ... еліміздің көркейтіп дамуында мектеп
мұғалімдерінің ... ... ... ... ... тұрғыда
стратегиялық міндетке жатады.
Оқушылардың тек интелектісін дамытумен ғана ... ... ... қалыптастыруына, эмоционалдық жактарының жетілуіне, оқуға
деген ішкі қажеттіліктерінің оянуына баса ... ... Бұл жас ... ... жоғары, бірақ жанындағы адамдарға жаны ашымас "тас
бауыр" етіп қалыптасуына ... Мұны ... ... ... ... ... ... әке-шешелерінің үрыс-керісінен балаларда
эмоционалдық қасиетінің басты ролге шығу кездері де болады. Мүндай ... ... ... ... ... ... тұйық балалар өсіп
жетіледі. Мұның арты оқушылардың қылмыстық топтарға қосылуымен ... ... орта ... ... ... және ... ... дамытып оқыту қажет. Өткен ғасырда орыс халқының көрнекті
педагогы ... ... ... ... ... касиеттерін дамытып оқыту оң нэтижеге жететіндігін дәлелдеп
берді. А.В.Занков бұл тұрғысында ... ой ... ... ... ... эмоциально - волевую сферу школьники,
его духовные ... (. ... ... мүндай оқыту оқушылардың оқуға
деген қызығушылығын, эмоционалдық қасиеттерінің қалыптасуына оң эсер етеді
дейді: "... ... из ... ... эффективности обучение является
развитие нравственных ... и ... ... ... ... ... в ... внутреннего побуждения к учению"
(4,115).
Біздің диплом жұмыстарымыз ... ... мен ... ... ... болатындығын, оқыту үрдісіне ойын элементтерін
пайдалану казак тілін сапалы оқыту жолы екендігін көрсетті. Сондықтан ... ойын ... ... ... ... ... қыры
дамытылып жетіледі. Бұл үшін бастауыш мектепте сөйлемді ... ... ... пайдаланған жөн.
«Өз орныңды тап» ойыны. Балалар екі ... ... Бірі - ... екіншісі, - сөйлем мүшелері. Әр топтағылардың зат есім, етістік,
бастауыш, баяндауыш сияқты өз ... ... ... сөйлемді оқиды. Бір
оқушы сөйлемді тақтага жазады.
Ойының мақсаты: - ... ... ... ... ... ... ... сөзді, «баяндауыш» та өз атын тауып, оның ... ... ... ... сұрағын жазады.
Ал сөз таптары -зат есім, етістік те өз орнын тауып, үстіне аттарын
қысқартып ... е. ... ... ... қуды.
Басқа балалар да өз дәптерлеріне жазып отырады. Осылайша ... ... ... мына ойын ... осы белгілерін оқушыларға таныту үшін сабакта «Сөз
қуаласпақ» ойыны жүргізіледі. Ойының ... ... бір ... ... ... ... деп ат қойылды. «Бастауыштар» сөйлемде
бастауыш болатын сөздерді атайды, «баяндауыштар» оған қимылды білдіретін
сөздерді ... ... ... ... ... ... талдатады.
Бұл ойын , біріншіден, оқушылардың сабақ үстіндігі белсенділігін
арттырса, ... ... ... ... олардың саналы
үғынуына көмегін тигізеді.
Баяндауыш болатыы сөз таптары туралы ... беру ... ... сөз ... оқушылардың есіне түсіріледі. Содан соң ... ... ... ... ... көбінесе сөйлем соңында
келетіні, баяндауыш болатын сөз табы етістік екені, ... ... ... ... кім, не ... ... зат ... баяндауыш
болатыны, баяндауыштың сынын, санын білдіретін сан есім, сын есімдердің де
баяндауыш болатыны баяндау әдісімен ... ... сөз ... ... ... ... ... сөз |
| ... |
| | ... ... кі |тап оқыды |етістік ... - ... | |зат есім ... ... | |сан есім ... ... |сын есім ... ... | | ... ... соз ... ... болады.
Етістік, зат есім, сан есім, сын есім баяндауыш болады.
Етістік, зат есім, сан есім, сын есім қай уақытта ... ... ... келсе. Баяндауыш болады деген сұрақтарға жауап алынады.
Оқушылардан баяндауышы әр түрлі сөз ... ... ... талап етіледі. Мәселен, Болат - инженер. Сәуле -тазалықшы. Бақытжан
тәртіпті. Біздің сынып таза т.б. Оқушылар бұл сөйлемдерді ауызша талдайды.
Үлгі: Сэуле - ... ... - ... ... ... та, ... та - зат есім. ... ... ... ... ... (қандай?) тәртіпті — баяндауыш сын есім.
Синтаксистік касса ... ... ... ... ... ... Ол үшін бастауыш жайында өткен материалдарды қайталау
кезінде ойын элементті пайдаланылады.
Оқушылар сөйлем құрауға арналған ... мен ... ... ... ... ... ... сөйлемдерді карточка
бойынша қүрайды. Бір оқушы класс ... ал ... ... ... өз кассасымен жұмыс істейді. Сөйлем құрап болған соң,
бастауышты ... оның ... ... ... ... ... салады.
Бұл ойынды керісінше де ойнауға болады. Яғни сөйлемде бастауыш берілмей,
оның сүрағы ғана беріледі де, бастауыш жеке ... ... Ал ... мағынасы мен берілген сүрағына сэйкес бастауышты алып, өзінің
кассасына салады.
Үлгі: Қарға қанатын қакіты. He?
Құлындар одан ... ... ... ... ... бастауыш пен сөз таптары
жайындағы білім дағдыларына сүйене отырып, әңгіме әдісімен түсіндіріледі.
Сонымен ... ойша ... ... ... де пайдаланылады.
Тақтаға таблица ілінеді.
|Баяндауыш ... ... ... ... ... ... ... қайтті? не |
|жүзіп жүр. Жұмысшылар егін екті|істеді? ... ... ... ... пен ... іс-
әрекетін, қимылын білдіріп тұрған сөздерді тапқызады.
Үлгі: Құстар сайрайды. ... - ... - ... ... ен ... ... - ... іс-әрекетін білдіріп түрған сөз. Барлық сөйлем
осылай талданған соң, ... біз ... тағы бір ... ... - ... ... өздерін айтқан бастауыштын ісін, қимылын білдіретін сөздер
баяндауыш болады. Сонымен, қандай сөз баяндауыш болады екен? Бастауыштын
ісін, қимылын ... сөз ... ... Баяндауыш қандай
сұрақтарға жауап береді екен?
He істейді? ... ... ... ... жауап береді, - деп
оқушылардың байқаған фактілері бойынша әздеріне қорытынды жасатады.
Оқушылар үнемі жазу жұмысынан жалығып кетпес ... әр ... ... ... ... Грамматикалық ойын: «Өз
орныңды ran».
Ойынның тәртібі: Сөйлем құрамындағы ... және оған ... ... ... жазылады. Балалар да соған қарай екі топқа
бөлінеді: бірі - сөздер, екіншісі - сұрақтар. Карточкалар ... ... ... ... ... бір сөйлемді «Біз ауылда тұрамыз)
айтады.
Сөйлемге керекті карточкаларын ұстап балалар орындарынан тұрады. Әр
сөз (әр ... ... ... ... ... ... ... карточкасы бар
бала тиісті сұрақты әр сөзге тапсыруға тиіс. Сұрақты алған соң ... ... ... ... ... сол ... ... жоғары қатарда
ұстайды, сөйлемде неше сөйлем мүшесі бар екеніп айтады.
Үлгі: кім? қайда? ... ... ... ... ... ... жайында түсінік бергенге дейін оқушылар сөйлемде кім, не
туралы ... ... ... яғни ... ... ... ... ішінен даралап көрсетуге дағдыланады.
Сөйлеммен оның түрлері жайында өткенді қайталау сабақтарында ойын
элементтерін де енгізуғе болады. Мәселен, сабақта мына ... ... ... мәні бар ... ... жеңеді» ойыны. Партаның қатарларына: «Хабарлы сөйлем», «Лепті
сөйлем», «Сұраулы сөйлем» деп ат қойылды. Оқушылар атына сэйкес сөйлем
айтады. Қай қатар көп ... ... сол ... ... ... ... ... тап» ойыны. Оқушыларға леп, сұрақ, нүкте белгісі
қойылған карточкалар таратылады. Мұғалім әр түрлі сөйлемдерді айтады.
Оқушылар оған ... ... ... бар ... ... Ойын ... жарыс түрінде өткізіледі.
«Жұмбақ шешу» ойыны. Мұғалім жұмбақтарды ... ... ... ... ... ... Бұл ... оқушылар жаттап алады.
Өзім сөзден тұрамын, Аяқталған ойды қүрамын.
Өзім сөзден түрамын, Хабар мен нүкте жиғаным.
Мен де ... ... ... ойды ... ... ... ... ренжу, өкіну! Мақсатым соны сездіру. ¥ранды да айтамын, Қарқындап
барып қайтамын.
(Сөйлем)
(Хабарлы сөйлем)
(Сұраулы сөйлем)
(Леп белгісі)
2-класта хабарлы сөйлемді ... ... ... ... ... ... Көктем көрінісі бейнеленген сурет ... ... ... Бұл «Сөйлем жалғастыру» ... ... ... ... бастау үшін Көктем мезгілі.
Көктсм шықты. Көктем басталды деген сөйлемдерді айтады. Тақтаға Көктем
басталды деген ... ... ... соң ... ... ... айтылған сөйлемдердің нәтижесінде шағын әңгіме шығады. Оқушылар
әңгімеге «Көктем» деген тақырып қояды.
Көктем
Кектем басталды. Күн жылынды. Жер көгерді. ... ... су ағып ... ... сең де жүре ... сөйлемдер арқылы әңгіме ... ... ... Ол үшін оқушыларға мынадай жетекші сұрақтар беріледі.
Балалар, тақтадағы сөйлемдер бізге нені хабарлап ... ... ... тұр.
Оқиғаның, іс-әрекетін білдіріп тұрған мұндай сөйлемді қандай
сөйлемдер дейміз
Хабарлы сөйлемдер.
Хабарлы сөйлемдер нені білдіреді?
Хабарлы ... ... ... хабарлайды.
Дұрыс, балалар, енді бір оқушыға сұрақ қоямын, ол ... ... ... оның қандай сөйлеммен жауап бергенін және ... ... ... ... ... отырыңдар, - деп
мұғалім әлгі оқушыға бірнеше сұрақ қояды.
Балалар, бұл оқушы ... ... ... ... ... жауап берді.
Біреу сұрағанда сендер қандай сөйлеммен жауап бересіңдер?
Хабарлы сөйлеммен жауап береміз.
Оқушылардың айтқан сөйлемдері қандай дауыспен айтылды?
Ақырын айтылды, жай айтылды. — ... ... ... ... ... ... ... дауыс сөйлем аяғында бәсеңдеп барып
тоқтады, - деп түзетеді де, ... ... ... ... жинақтап
оған мынадай анықтама бсрсді:
«Хабарлы сөйлем хабарды білдіреді. Хабарлы ... ... ... ... ... ... де осылайша оқушылардың
бақылауы, әңгіме әдістерімен түсіндіругс болады.
Мысалы, оқушылардың бір таблицада берілген сөйлемдерді оқиды, ... ... ... басқа оқушылар таблицадағы сөйлемдерді көшіріп, олардың
әрқайсысының тұсына жауабын жазды. Жетекші сұрақтардың көмегімен ... ... ... өзінен соң дауап керек ететінін, сұраулы
сөйлемдегі сұрақты білдіретін сөздің ... ... ... ... сұқ ... қойылатынын хабарлы сөйлеммен салыстыра отырып
түсіндіреді.
Қорыта айтқанда осындай ойындар ... ... ... ... ... ... сөзден тұрамын, Аяқталған ойды қүрамын.
Өзім сөзден түрамын, Хабар мен нүкте жиғаным.
Мен де сөзден тұрамын: Сұраулы ойды құраймын, Өзгеден ... ... ... ... ... соны сездіру. ¥ранды да айтамын, Қарқындап
барып қайтамын.
(Сөйлем)
(Хабарлы сөйлем)
(Сұраулы сөйлем)
(Леп белгісі)
2-класта хабарлы сөйлемді оқушыларға ... ... ... ... ... Көктем көрінісі бейнеленген сурет бойынша
творчестволык жұмыс ... Бұл ... ... ... ... ... ойынды бастау үшін Көктем мезгілі.
Көктсм шықты. Көктем басталды деген сөйлемдерді айтады. ... ... ... ... жазылады. Содаы соң тақырыптагы ... ... ... сөйлемдердің нэтижесінде шағын әңгіме шығады. Оқушылар
әңгімеге «Көктем» деген тақырып қояды.
Көктем
Кектем басталды. Күн ... Жер ... ... ... су ағып ... ... сең де жүре бастады.
Осы сөйлемдер арқылы әңгіме ... ... ... Ол үші ... ... жетекші сү_рақтар беріледі.
Балалар, тақтадағы сөйлемдер бізғе нені хабарлап ... ... ... ... ... ... ... мүндай сөйлемді қандай
сөйлемдер дейміз№
Хабарлы сөйлсмдер.
Хабарлы сөйлемдер нені білдіреді?
Хабарлы сөйлемдер іс-әрекетті, оқиғаны хабарлайды.
Дұрыс, ... енді бір ... ... қоямын, ол маған дауан
қайтарады. Сендер оның ... ... ... ... және біздің
сөйлемдеріміздегі дауыс ... ... ... ... - ... әлгі ... ... сұрақ қояды.
Балалар, бұл оқушы қандай сөйлсммен жауап берді?
Хабарлы сөйлеммен жауап берді.
Біреу сүрағанда сендер қандай сөйлеммен жауап бересіңдер?
Хабарлы сөйлеммен ... ... ... ... қандай дауыспен айтылды?
Ақырын айтылды, жай айтылды. — деген балалардың әр
түрлі жауаптарын мұғалім:
Жоқ, балалар, ... ... ... ... ... ... - деп түзетеді де, хабарлы сөйлемніц негізгі белгілерін ... ... ... ... ... ... ... Хабарлы сөйлемнен кейін нүкте
қойылады».
Сұраулы сөйлемнің негізгі белгілерін де осылайша оқушылардыц
бақылауы, әңгіме әдістерімен түсіндіругс болады.
Мысалы, оқушылардың бір ... ... ... ... ... ... береді.
Сыныптағы басқа оқушылар таблицадағы ... ... ... ... ... ... ... сұрақтардың көмегімен сұраулы
сөйлемнің сұрақ мағынасын, өзінен соң дауап керек ... ... ... білдіретін сөздің көтеріңкі дауыспен айтылатынын, оның
соңына сұқ ... ... ... ... ... отырып
түсіндіреді.
Қорыта айтқанда осындай ойындар арқылы бастауыш мектепте ... ... ... ... алу ... қоғамдық өмірдің барлық
салаларында әлемдік стандарттарға сай жаца ... ... ... шығарылатын өнімнің сапасын көтеруге негізделген. Бұл Қазақстан
Республикасында өндірілетін өнімнің ... ... ... өз ... ұмтылыстан туған үрдіс. Мұндай үрдістен білім беру салалары да шет
қалған жоқ. Соның әсерінен ... ... ... ... ... түсе алатындай болуы үшін оқыту процесіне жаңа технологиялар ... ... ... енуде. Бұл білім беру ... ... ... ... үйретті. Мұндай көзқарас оқушының жеке басының дамуына,
тұлға ... ... ... тілде сейлеуіне, оқытуды демократияландыру
мен ізгілендіруге ықпал етті. Сондай көзқарастың бірі - ойын технологиясы.
Ойын технологиясы арқылы ... ... ... ... ... ... ... заңдылықтары мсн ... ... ... тіл ... ... ... ... меңгереді. Осының нотижесінде қазақ тілі ... ... ... ... ... ... ... тілі сабағында қолданылатын дидактикалық ойындардың тиімді
түрлері анықталыи, олардың алдына өзіндік белгілері мен алдына мақсаттары
айқындалды. Оқушылардың сөйлеу мәдениеті мен ... ... ... ерекшеліктері, тиімділігі және түрлері сараланып, ... ... ... ... ... ... ... қатысымдық қызметі;
Ойын ұзақтығы;
Ойын ережесі;
Ойынға қатысушылар саны;
Ойын мазмұны;
Ойынға қажетті көрнекілік құралдар.
Осындай негізгі белгілерге ие ... ... ... ... ... ... ... қолдануға дағдыландыруға ... ... ... ... ... мақсаттар қойылды.
Дидактикалық ойындар оқушылардың логикалық ойлау қабілетін ... оны ... ... ... оқу материалын түсіндіруде, игерген
білімдерін бекітуде, қолданылды. Ойындар ... ... ... ... ... ... ... мынадай мақсаттар қойылды:
Қазак тілінен игерген заңдылықтар мен ережелерді бекітуге;
Тілдік фактілерді ... өз ... ... ... ... ... ... тиіс.
Сонымен қатар дидактикалық ойындар оқушылардың ... ... ... ... ... жаңа ... ... барысында
проблемаларды шешуге дағдыландырады. Ойындарга: ... ... ... ... ... ... оқушыларды
қызықтыруға әрі оқытуға арналған т.б. ойындар біріктірілді. Бұл ойындар
мынадай мақсаттарда қолданылды:
Қазақ ... ... ... ... ... неғізгі ерекшеліктерін игертуде
;
Проблеманы дұрыс шешуге үйретуде;
Оздігінен пікір айтуға, көзқарас білдіруге дағдыландыруда ;
Оқушылардың продуктивті ойлауын жетілдіруде пайдаланылды.
Оқыту әдістемесі оқушыларға дидактикалық жаттығуларды ... ... ... ... ... тілін біртіндеп жетілдіруді меңгертудің амал-
тәсілдерін қарастырды.
Қорыта айтқанда сөйлемді ... ... ... беру ... оң ... береді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Қордабаев Т. Тарихи синтаксис мәселелері. Алматы, 1965, 66-6.
Мусаев К. Некоторые ... над ... ... казахского
языка, в послеоктябрьский период. Исследования по ... ... 1969, стр. ... Н.З. ... пути развития синтаксисической стуктуруры ... М., 1973, ... Н. ... ... ... ... аналиткалық форманттары,
1975, 20-6.
Айдаров Г. Язык орхонского памятника билькагана. Алма-ата, 1966, стр.49.
Қордабаев Т. Тарихи ... ... ... ... М.Б. ... типы ... ... языке Алма-Ата, 1957 стр.19.
Джапаров А. Грамматическая структура
словасочетания в ... М., ... К. Тіл ... ... 1975, 390-бет.
Сергалиев М. Синонимия
синтаксических конструкций в современном
казахском ... ... ... ... ... Н, Мадина Г, Әбілқаев А. Қазақ тілі. Алматы,
1982.
Алтынсарин Ы. Таңдамалы шығармалар. — ... Ә. ... ... Оқу
құралы, -
Алматы, 1980-68.
М.Жұмабаев Педагогика. - Алматы, Ана тілі. 1992 -
135-12 6.
Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. - ... Ана ... ... ... ... ... С. Бастауыш мектепте кітап оықту
методикасы. - Алматы, 1939-65.
Волков И.П. Творчествоға баулимыз. Педагогикалық
ізденіс. - Алматы, 1990 - 105-534 ... Ә. 4-7 ... ... ... - ... ... 1962 - 122
Ақшолақова Т. Көркем шығарманың эстетикалық
табиғатын танту - Алматы, Мектеп, 1975 — 184.
М.Әуезов Шығармалар жинағы. 20 том - ... ... ... Изд. ... ... М., 1963 ... ... Р.М, Қоянбаев Ж.Б Педагогика. -
Астана, 1998
24. Тұрғынбаева Б.А. Дамыта оқыту технологиялары,
Алматы, Дәуір, 2000. - 85.
26. ... К. ... ... ... пер. С ... ... 1916-242 ... Г. Основания психологии Спб. - 1987 - 440 стр.
Хейзинга И. Homo Luclens ... ... пер. ... ... ... М.: ... - ... 2001 - 352 стр.
Кант И. О педагогики - М,: 1903 Вып. VII - ... М.В ... ... - М,: МГУ, 1984 - ... М.С ... ... опыт системного
анализа, - М,: Политиздат, 1974 - 328 стр.
Исупов К.Г. В поиках ... игр. // ... ... ван дер ... ... Современное состояние
образования детской игры // Перспективы Вопросы образования
1987 №1 42-60 стр.
Кішібаев Д., ... Ә, ... ¥ ... оқу ... ... ... оқу құралы - Алматы:
Рауан, 1991-320 6.
Тұрғынбаев Ә.Х. Философия, - Алматы,: Білім, 2001-328
б.
Кішібаев Д., ... ¥. ... ... -А,:
Атамұра - Қазақстан, 1994 - 344 ... Ы. ... ... - А,: Қаз ... Академ. Баспасы, 1955 -415 б.
Байтұрсынов А. Тіл тағылымы, - Алматы: Ана тілі, 1992 -
448 6.
Аль-Фараби. Философские трактаты 446 ... ... ... ... ... 320 ... М. Педагогика. Алматы. Анатілі 1992.-155 бет
Оралбаева Н., Жақсылықова К. Орыс мектептерінде қазак
тілін оқыту ... ... «Ана ... 1996 — 208 ... М, ... Ә. Бастауыш кластар үшін
грамматикалық ойындар, Алматы, Мектеп 1981-48 ... ... ... К.Оразбекова)
Алматы, РОМК 1990-39 б.
Занимательная грамматика (сост. ... ... ... 1973-232 б.
Таубаев Ш.Т, Барсай Б.Т ... ... // ... ... 1999 №3 ... Қ, ... М, Нарқүлова Б, Базарбаева К
Бастауыш мектеп Қазақ тілі ... ... ... әдістемесі. Алматы 2003-146 б.
Ахметов Н.К Теория и практика игрового обучения в
подготовне учителя Дис. к.п.н А: 1996-244 б.
Хайдаров Ж.С ... и ... ... ... студентов в учемном процессе дис. к.п.н А: 1982 - 121
стр.
Нұрахметова А.Р Влияния игровых методов ... ... ... знаний студентов по химии Дисс. к.п.н
Алматы 202 стр.
Иманбеков Т Қазақ ... оқу ... ... ... ... А. 1995 ... п.ғ.к
-143 6
Ляпина Г.А Игра как средство активизация учебно -
воспитателыюго процесса в средных классах ... дис. к.п.н А. 1972 - 172 ... ¥ ... ... топ балаларын ұлттық
ойын арқылы адамгершілікке тәрбиелеу. диссерт. п.ғ.к Атырау ... Ж ... ... ... ... (6-10 ... аралығындағы оқыту
процесінде) Диссерт. п.ғ.к Алматы 1996-178 б.
Кенжебекова Р ... тыс ... ойын ... ... ... ... п.ғ.к
Шымкент. — 183 бет
Жазықбаев Ү, Тажиева Ж Жаңа дамды тек жаңашыл
ұстау тәрбиелейді. Шыскент 2001-106 б.
Иманғалиева 3 Іскерлік ... ... // ... 1992 ... А Ойын - ... тәсіл //Бастауыш мектеп
1992 №5-6
Ақбаев К Дидактикалық ойындарды пайдалану жолдары
//Бастауыш мектеи 1992 №7,8,9 25-88 6.
Хасенова К Сабақтарда ойын элементтерін ... ... ... 1968 №6 59-61 б.
Титова В.И Бастауыш класта ойын сабақтарын өткізу
туралы // Қазақстан мектебі 1967 №1 45-49 б.
Анцимерова А Ойын ... ... ... ... ... 1967 №10 31-39 ... Е, Ана тілі сабақтарында ойын элементтерін
пайдалану // Қазақстан мектебі 1974 №8 41-42 ... ... ... ... ... жайында // Қазақстан мектебі 1974 №5 13-15 б.
Синельникова А.И ... ... ... ... ... Қазақстан мектебі 1967 №17 47-49 б.
Жангелдина А.Б Использование игры на ... ... ... ... 2002 №2 23-25 ... С Ойын мақсатын талдау және ойын мәні //
Қазақстан мектебі 2001 №1-2 45-48 б.
Ахмарова М. ... ... ... ... ... 4- ... О. ... мектепте синтаксис
материалдарын оқыту алматы: 1977
Бақреденова А, Баймұратова Б Орыс ... ... бала ... ... ... ... методикасы Алматы, Рауан,
1992-148 6.
Бабанский ІО.К Избранные педагогические труды (сост.
М.Ю.Бабанский): Педагогика 1989-560 стр.
Гуровип Р.С, Климинкж А.В ... что, где, ... ... в ... 1989 №6 стр ... Д.Н ... игры ... функциональной
тенденци 1 в сб. Педагогика и психология игры Новосибирский из-во
НГПИ 1985 4-14 стр.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 52 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Биология пәні бойынша есеп шығарудың жолдары59 бет
Дислалия және оны түзету жолдары43 бет
Әдебиетті оқытудың инновациялық әдістемесі, технологиясы230 бет
Ойын технологиясын қолдану арқылы бастауыш мектептің қазақ тілі сабақтарында ауызекі сөйлеу дағдысын дамыту10 бет
Ана тілі сабақтарында кіші мектеп жасындағы оқушылардың қазіргі тәрбиесіндегі қазақ халық педагогикасының озық дәстүрлерін қолдану50 бет
Бастауыш мектеп математикадағы арифметикалық ағымдар оқыту әдістемесі29 бет
Бастауыш сынып оқушыларын ойын әдісі арқылы тәрбиелеу38 бет
Дене тәрбиесі пәнін жетілдіру және әдістері35 бет
Жай сөйлемді оқытудағы тіл дамыту жұмыстары27 бет
Сабақтас құрмалас сөйлемнің түрлерін оқыту29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь