Бухгалтерлік есептің концепциясы

Кіріспе
1. Бухгалтерлік есептің концепциясы
1.1. Бухгалтерлік есептің даму жолдары
1.2. Бухгалтерлік есептің стандарттары
2. Ақша қаражаттарының есебі
2.1. Кассадағы және есеп айырысу шотындағы қолма.қол ақшаның есебі
2.2. Төлем карточкаларымен және вексельдермен есеп айырысу
2.3. Ақшасыз есеп айырысу нысандары
2.4. Қаржылық.есептік операцияларға байланысты құжаттар
3. Ақша қаражаттары операцияларының есебін жетілдіру
3.1. Ақша қаражаттарын 1С: Бухгалтерия негізінде қарастыру
Қорытынды
Қай саладағы кәсіпорындар мен ұйымдар болмасын, өз қызметі барысында басқа заңды және жеке тұлғалармен қарым-қатынас жасайтындығы белгілі. Сол уақыттардағы операциялардың барлығы дерлік ақшамен есеп айырысу арқылы жүргізіледі.Ал ақша арқылы есеп айырысу белгілі бір заңға сәйкес жүргізілуді қажет етеді. Біздің елімізде қызмет ететін кәсіпорындар мен ұйымдар ақшалармен есеп айырысу операцияларын Қазақстан Республикасының Ұлттық банк мекемесі белгіленген ережелер мен тәртіпке сәйкес жүргізіп отырады.Кәсіпорындар мен ұйымдарда ақшалар арқылы есеп айырысу операцияларының бухгалтерлік есебін жүргізгенде мыналарды басшылыққа алу керек:
- ақшалар арқылы есеп айырысу операцияларын толық және уақытылы дер кезінде есептеу;
- кәсіпорындар мен ұйымдардағы ақшалардың түгелділігін және олардың тиімді пайдаланылуын бақылау;
- есеп айырысу, төлеу тәртібін бақылау, кәсіпорын ақшаларының кіріске алынуы мен шығыс етілуін дұрыс есептеу.
Қазіргі таңда ақшалар қозғалысын басқару қаржы нарығының күрделілігіне байланысты маңызды мәселе болып саналып отыр. Бәсеке қабілеттілігі – кәсіпорындар мен ұйымдардың бүгінгі күннің талабына сай, алдағы уақыттарда дамуына қажетті құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілуін талап етеді. Ақшалар мен оның баламаларын дұрыс ашып көрсету және жіктеу кәсіпорын қызметінің нәтижесін дұрыс бағалау үшін қажет.
Ақшалар шоттарында тек қана жедел арада міндеттемелерді өтеу үшін төлем жасауға қабілетті активтер есептеледі. Кәсіпорындар мен ұйымдардың ақшалары олардың кассасындағы, есеп айырысу және валюталық шоттарындағы ақшаларынан, аккредитивтеріндегі ақшаларынан, чектеріндегі ақшаларынан, сондай-ақ аударылған жолдағы ақшаларынан құралады. Кәсіпорындар мен ұйымдардың бухгалтерлік балансындағы ақшаларының қалдығы деп аталатын бабында осы жоғарыда аталған ақшалар шоттарындағы ақшалардың барлық қалдығының жиынтық сомасы жазылады.
Барлық шаруашылық жүргізуші субъектілер өз ақша қаражаттарын банкі мекемелерінің тиісті шоттарында сақтап және міндеттемелері бойынша төлемдерін, әдетте, осы мекемелер арқылы ақшасыз нысанда, ал қажет жағдайда Қазақстан Республикасының Ұлттық банкісінің нормативтік құжаттарымен белгіленген шегінде нақты ақшамен есептесуді жүзеге асырады.Егер де заңды тұлғалардың арасындағы төлем сомасы 4000 айлық есептік көрсеткіштен (АЕК) асып түссе, онда олар тек ақшасыз тәртіпте айырысуларды жүзеге асырады. Бұл келтірілген мәлімет заңды тұлғалардың арасындағы әрбір мәміле бойынша шартты түрде пайдаланылады. Егер де контракт сомасы көрсетілген лимиттен асатын болса, онда төлем ақшасыз тәртіпте орындалуы керек, тіптен олар жартылай орындалса да, әрбір төлемнің сомасы 4000 АЕК-тен аспауы керек.
1. ҚР Президентінің “Бухгалтерлік есеп туралы” Заң күші бар №2732 Жарлығы
2. Бухгалтерлік есепке алу шоттарының үлгі жоспары(ҚР бухгалтерлік 10 қаңтар 1997 ж. №8 есебі бойынша Ұлттық комиссияның қаулысына сәйкес өзгертулермен енгізілген)
3. В.К.Радостовец, Т.Ғ.Ғабдуллин, В.В. Радостовец, О.И.Шмидт Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп. Алматы 2003 ж.
4. С.Б. Баймұханова, Ә.Ж. Балапанова Бухгалтерлік есеп. Алматы 2003 ж.
5. Қ.К.Кеулімжаев, З.Н.Әжібаева, Н.А.Құдайбергенов, А.Ә.Жантаева Қаржылық есеп. Алматы Экономика 2001 ж.
6. В.Л.Назарова Бухгалтерлік іскерлік корреспонденция. Алматы Экономика 2002 ж.
7. Е.Т.Төлегенов Бухгалтерлік ақпарат жүйелері. Алматы Экономика 2001ж.
8. Журнал “Бухгалтер плюс компьютер” №11(55) ноябрь 2004 ж.
9. “Тұран университетінің хабаршысы” Ғылыми журнал 1-2(6) 2000 ж.
10. Халықаралық стандарттарға бейімделу жағдайындағы бухгалтерлік есеп және аудиттің даму мәселелері. Халықаралық конференция 3 бөлім
11. 2001 ж.
12. М.Р.Насырова, С.Р.Тоқсанбай, С.К.Кулпыбаев,С.П.Гуляева Қазіргі экономикалық орысша-қазақша түсіндірме сөздік-анықтамалық..Аматы 2003 ж.
13. Бухгалтерлік есептің стандарттары. ҚР Ұлттық комиссиясы. Алматы 1996-2003 ж.
        
        Ақша қаражаттарының есебі
ЖОСПАР
Кіріспе
1. Бухгалтерлік есептің концепциясы
1.1. Бухгалтерлік есептің даму жолдары
1.2. Бухгалтерлік есептің стандарттары
2. Ақша қаражаттарының есебі
2.1. Кассадағы және есеп ... ... ... ақшаның есебі
2.2. Төлем карточкаларымен және вексельдермен есеп айырысу
2.3. Ақшасыз есеп айырысу нысандары
2.4. Қаржылық-есептік операцияларға байланысты құжаттар
3. Ақша қаражаттары ... ... ... Ақша ... 1С: ... негізінде қарастыру
Қорытынды
КІРІСПЕ
Қай саладағы кәсіпорындар мен ұйымдар болмасын, өз қызметі барысында басқа
заңды және жеке тұлғалармен ... ... ... ... ... ... ... ақшамен есеп айырысу ... ақша ... есеп ... ... бір ... ... қажет етеді. Біздің елімізде қызмет ететін кәсіпорындар мен
ұйымдар ақшалармен есеп ... ... ... ... банк мекемесі белгіленген ережелер мен тәртіпке сәйкес жүргізіп
отырады.Кәсіпорындар мен ... ... ... есеп ... ... ... жүргізгенде мыналарды басшылыққа алу
керек:
- ақшалар арқылы есеп ... ... ... және уақытылы дер кезінде
есептеу;
- кәсіпорындар мен ұйымдардағы ақшалардың түгелділігін және олардың ... ... есеп ... ... тәртібін бақылау, кәсіпорын ақшаларының кіріске
алынуы мен шығыс етілуін дұрыс ... ... ... қозғалысын басқару қаржы нарығының
күрделілігіне ... ... ... ... саналып отыр. Бәсеке
қабілеттілігі – ... мен ... ... ... ... ... ... дамуына қажетті құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілуін
талап етеді. Ақшалар мен оның ... ... ашып ... және ... ... ... ... бағалау үшін қажет.
Ақшалар шоттарында тек қана жедел арада ... өтеу ... ... ... ... ... Кәсіпорындар мен ұйымдардың
ақшалары олардың кассасындағы, есеп ... және ... ... ... ақшаларынан, чектеріндегі ақшаларынан,
сондай-ақ аударылған жолдағы ақшаларынан ... ... ... ... ... ... ... деп аталатын
бабында осы жоғарыда аталған ақшалар шоттарындағы ... ... ... ... жазылады.
Барлық шаруашылық жүргізуші субъектілер өз ақша қаражаттарын банкі
мекемелерінің тиісті шоттарында сақтап және ... ... ... осы ... ... ақшасыз нысанда, ал қажет жағдайда
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкісінің ... ... ... ... ақшамен есептесуді жүзеге асырады.Егер де заңды
тұлғалардың арасындағы төлем сомасы 4000 айлық есептік көрсеткіштен ... ... онда олар тек ... ... ... жүзеге асырады. Бұл
келтірілген мәлімет заңды тұлғалардың ... ... ... ... ... ... Егер де контракт сомасы көрсетілген лимиттен
асатын болса, онда төлем ақшасыз ... ... ... тіптен олар
жартылай орындалса да, әрбір төлемнің сомасы 4000 ... ... ... ... ... үшін және заңды тұлғалар арасында есеп ... ... ... банк ... банк шоттарын ашады. Банк
шоттары – бұл банк пен клиенттер ... ... ... ... Банк ... теңгемен де, шетелдік валютамен де
жүргізіледі және ол ағымдық, жинақтық және корреспонденттік ... ... ... – банк ... ... мен ... ... түрлерін жүзеге асырады.
Ағымдағы (есеп айырысу) және жинақ ... – бұл да ... ... олар жеке және ... ... ... сондай – ақ заңды
тұлғаның оқшауланған бөлімшелері үшін де ашылады.
Шетелдік ... ... ... бары мен ... үшін субъектіге арнап ағымдағы ( есеп айырысу) ... ... Ол ... экономикалық қызметін жүзеге асыратын және өнімін
валютаға сататын ... үшін ... ... чек ... шоттарын және басқаларын субъектілер ақша қаражаттарын
оқшаулап сақтау үшін және тиісті ... ... үшін ... шоттарындағы қаражат олардың иелерінің әмірі бойынша
есептен ... ... ... ... ... есептен
шығаруға соттың, мемлекеттік салық қызметінің рұқсатымен және қолданылып
жүрген заңдарда көзделген басқа жағдайларда ғана жол ... ... ... төлем жасау, егер заңдарда ... ... ... белгіленген кезектілікпен жүзеге асады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... мен ... асыруда келесі әдістерді : қолма-қол ... ... ... ... чектерді беруді; вексельдерді немесе олардың
индосаменттері арқылы беруді; ... ... ... ... ... ... ... тапсырма-талап төлемдерін ұсынуды;
инкассалық жарлығын ұсынуды; республиканың заң актілерімен ... да ... ... БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕПТІҢ КОНЦЕПЦИЯСЫ
1.1.Бухгалтерлік есептің даму жолдары
Бухгалтерлік есеп ұйымның қаржылық ақпаратын белгілі бір ... ... ... ... ... және оны ... тасымалдайтын
жүйе.Ол кәсіпорынның жұмысын толығымен бақылап, оны ... үшін ... ... алдағы уақытта істелінетін жұмысын жоспарлап және ... ол ... ... ... ... ... ... жасауға
өте қажетті ғылым болып табылады.Кәсіпорындар мен ұйымдардағы болып
отыратын ... ... ... бақылап,орындалған жұмыстары ... ... ... өндірілген өнімдерді, олар үшін
жұмсалған материалдар мен шикізаттарды, қаржы –қаражаттарды ... ... және оны ... ... ... реттеп, соңынан тіркеу жұмысын
жүргізетіндегі бухгалтерлік есептің басты міндеті болып табылады.
Экономиканың қай саласындағы болмасын ... ... ... ... ... пен материалдарды ұқыпты жұмсауға, ... ... ... ... ... ... шығаратын өнімін
халықаралық рыноктағы бәсекелестікке жарамды етіп шығаруға, ... ... ... өзіндік құнын төмендетуге және де қоршаған
ортаны ... оған зиян ... ... Бұл ... ... ... ... ақша қаражаттарын, сондай-ақ басқа
да ресурстарын тиімсіз жұмсауға қарсы күресте бүхгалтерлік есептің маңызы
мен мәнін ... атап ... ... есеп – басқарудың аса маңызды ... ... ... елдерде оны бизнестің, кәсіпкерліктің
тілі деп атайды.
Бухгалтерлік есеп көптеген жүзжылдықтар бұрын пайда болып, бүгінгі
күнге ... ... ... ... ... шаруашылық операцияларына
байланысты табылған жазулардан бухгалтерлік есеп біздің заманымызға ... ... ... ... деректер бар. Рим империясының квесторлары
мемлекеттік бухгалтерлерді бақылап, оның ... ... ... ... осы ... айтылғандарға сүйене отырып, бухгалтерлік
есептің тек қана кәсіпорын жұмысының бір бөлігін атқарып қана ... ... ... қатысы бар екендігін дәлелдеуімізге болады.
Еліміздің егемендік алып, өз алдына ел болғанына да он жыл ... Осы ... ... ... ... болды. Кеңестер Одағы
тұсында жоспарлы экономика жолымен дамып келген ... ... ... тура ... ... ... шаруашылық субъектілеріндегі
бухгалтерлік есеп жұмысына да өзгерістер енгізу керектігі ашық ... ... 26 ... ... ... Президентінің
« Бухгалтерлік есеп туралы» Заң күші бар №2732 ... ... Бұл ... ... бері оны ... асыру жолында көптеген жұмыстар атқарылуда.
Осы заңға сәйкес 1996 ... 18 ... ... ... ... ... бас шоттар жоспары бекітіліп, 1997 ... ... ... ... Республикасының барлық шаруашылық субъектілері
жаңа бухгалтерлік есеп стандарты бойынша өз жұмыстарын жүргізе ... ... ... ... ... жаңа ... ... оны ішкі және сыртқы инвесторлар үшін неғұрлым тиімді
етіп құруға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруды жетілдіру бағыттарының бірі оның есеп пен
есеп берудің ... ... ... ... алуы ... табылады.
Есептің халықаралық стандартын енгізу есептің, бақылаудың ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар есептің
неғұрлым негізделген жүйелерін, оның ... ... ... және басқаруды ұйымдастырудағы техникасы мен
технологиясын көрсету арқылы ... ... бір ... ... ... есептің стандарттары
Бухгалтерлік есеп стандарттары дегеніміз – кәсіпорындағы есеп
жұмысын дұрыс жүргізудің және құжаттарды ... ... ... ... осындай ереже бухгалтерлік есептің әдістері мен тәсілдерін,
мәні мен мағынасын және терминологиясын анықтайды. Бухгалтерлік есеп ... есеп беру ... ... болмасын,өз мақсаты,
қолданылу аясы, анықтамасы, қолданысқа енген уақыты және мазмұны болады.
Мақсаты. Бұл ... ... ... ... ... және есеп мәселелері қысқаша баяндалады.
Қолданылу аясы. Стандарттың ... ... мен ... ... осы ... жазылады.
Анықтамасы. Стандарттағы келтірілген негізгі ... ... бап ... ... енген уақыты. Стандарттың қай уақыттан бастап күшіне
енетіндігі осы ... ... Бұл ... ... есеп ... ... беріледі.
Кей кездерде стандарттың қосымшалары да жарыққа шығуы мүмкін. Бұл
қосымшада жаңа стандарттың басқа қай елдерде ... ... ... қоса ... берілуі мүмкін. Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп
беру стандарттары халықаралық және ішкі ... екі ... ... ... ... есеп беру ... ... комитеті жасап шығарады. Ал ішкі бухгалтерлік есеп пен қаржылық
есеп беру ... әр елде ... ... ... ... сол елдің
ішінде жасалынады. Бұл жоғарыда аталған халықаралық бухгалтерлік ... мен ішкі ... есеп ... ... ... ... ... Халықаралық бухгалтерлік есеп стандартын дайындау барысында
әрбір елдердегі тәжірибеде кездескен мәселелер ... ... оны ... ... болса, әрбір ел өзінің ішкі бухгалтерлік есеп
стандартын ... ... ... ... есеп стандарттарын
негізге алады. Бүкіл әлемдегі елдерде ... есеп ... ... есеп ... бір ізге ... қол ... үшін 1973 ... маусымда Қаржылық есеп беру стандартының халықаралық комитеті құрылды.
Жалпы бұл ұйымның құрылуы АҚШ, ... ... ... ... Мексика, Ұлыбритания және Франция сынды елдердің ... ... іске ... ... ... яғни ... есеп беру
стандартының халықаралық комитеті құрылған кезде оның ... ... ... жеті ... ... алынған болатын. Ал бүгінгі күні оның
құрамына бұл аталған елдерден Үндістан, ... ... ... ... Зимбабве және тағы да басқа елдердің өкілдері бар.
Қаржылық есеп беру ... ... ... ... ... жаңа ... мен ... нұсқаулары, ережелері және
түсініктері үшін табыс алып ... ... ... бұл ... ... ... ... институттар, бухгалтерлік
фирмалар және басқадай ұйымдар қаржылық көмек көрсетіп отырады. Халықаралық
қаржылық есеп беру ... ... ... – мына ... отырып қаржылық есеп беруге қол жеткізу:
- қаржылық ақпаратты құру барысында қажетті міндеттер;
- ақпараттық жүйені құру принциптері;
- осы ақпараттардың сапалық ... ... есеп ... ... ... және ... критериялары.
Қаржылық есептің мақсаты – кәсіпорынның қаржылық жағдайы туралы
және қаржылық жағдайының өзгеруі туралы ақпараттар ... ... ... ... ... ... ақпараттық мәліметтердің болуы қажет:
- қаржы салымын жасау және ... беру ... ... қабылдауға қажетті
мәлімет;
- ұйымның алдағы кезеңдегі ақшалай айналымын бақылауға қажетті мәлімет;
- ұйымға берілген ресурстармен байланысты ... ... ... ... органдарының жұмысын бағалауға қажетті мәлімет.
Қаржылық есеп ұйымның бухгалтерлік ... ... ... ... ... Ал ... есеп ... есептің
жеті элементінен құралады. Элементтердің алғашқы үштігінің қатарына ұйымның
балансында көрсетілетін активтері, ... ... және ... ... төрт ... ... қаржы-шаруашылық қызметі
туралы есебінде көрсетілетін табыс, шығын, пайда және зиян деп ... ... ... есеп беру ... ... қабылдау
үдерісінде көрсетілетін бухгалтерлік ақпараттардың қажеттілігін анықтайды
және оны бекітеді. Есеп ... ... және жеке деп ... екі
түрге бөлуге болады.
Жалпы тұжырымдама бірнеше елдің бухгалтерлік есеп ... ... ... тек қана бір елдің өз ішінде жүргізілетін
бухгалтерлік есеп туралы көзқарасын білдіреді.
Тұжырымдамалар халықаралық ... есеп және ... ... ... ... бухгалтерлік есеп принциптері, есеп
саяасттары, есеп берулер негізінде қарастырылады.
Біздің еліміздегі ... ... есеп ... ... ... ... ... жүргізілген. Бүгінгі күннің өзінде
осы қалыптасып қалған модель өз күшін ... ... Яғни ... есеп ... ... ... ... органының
қажеттілігін қанағаттандыру мақсатында жасалынып ... де ... ... елдегі барлық ұйымдардың бухгалтерлік есеп жұмысын жүргізудің
ережесі, бағыты болып саналатын Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп
стандарттары ... ... есеп ... ... ... атап ... ... Сонымен қатар біздің еліміз
халықаралық бухгалтерлік есеп стандарттарына көшуге бетбұрыс жасап ... ... ... ірі ... өз ... халықаралық
стандарттың талаптарына сай етіп жүргізу керектігін қабылдады. Біріншіден ... ... ал ...... ... ... ... сәйкес
болса керек, еліміздегі кейбір ұйымдардың қаржылық есеп берулері ... ... ... ... ... ... етуге
негізделіп жасалып отыр.
2. АҚША ҚАРАЖАТТАРЫНЫҢ ЕСЕБІ
2.1. Кассадағы және есеп айырысу шотындағы қолма-қол ақшаның есебі
Кассадағы қолма-қол ақшаның ... ... ... ... мен беру үшін ... шаруашылық
жүргізуші субъектінің кассасы болады.
Кассир – материалдық жауапты ... Ол ... ... ... таныс болуға тиіс. Осыдан кейін ғана оның материалдық толық жеке
дара жауапкершілігі туралы онымен шарт ... Егер ... ақы мен ... ... беру үшін ... ... ... бұйрығы бойынша басқа
адамдар тартылатын ... онда ... ... ... жеке дара
жауапкершілігі туралы олармен де шарттар жасалынады.
Кассадағы ... ... ... ... ақша”
бөлімшесінің активті жинақтаушы шоттарында:
451- “Кассадағы ұлттық ... ... ... ... және ... ... валюта түріндегі қолма-қол ... ... ... ... ... ... ақшаның” есебі
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкісі бекіткен ... ... ... ... ... (24 БЕС).
Кассаға ақша қабылдау кассаның ... ... ... ... оған бас ... мен ... қол ... Кассаға ақша салған
жеке немесе заңды тұлғаларға бас бухгалтер мен кассир қол қойған ... ... ... ... Төлемдерге ақшаны қабылдаған кезде
кассир “Төлем таңбаларын анықтау тәртібін” ... ... ... ақша беру кассаның шығыс ордерімен немесе басшы мен бас
бухгалтер қол қойған ... ... ... ... ... ... өтінішпен, шоттармен және басқа да құжаттамен рәсімделеді.
Егер касса шығыс ордерлеріне қоса тіркелген құжаттарда субъект басшысының
рұқсат ... қолы ... ... оның қол қоюы міндетті емес. Жекелеген
адамға кассаның шығыс ордері бойынша ақша ... ... ... алушының
төлқұжатын немесе жеке басының куәлігін көрсетуді ... ... Оның ... ... оны ... және ... ... ордерде көрсетіледі.
Сенімхат бойынша берілген ақша жағдайында ... ... ... ... сенім білдірілген адамның тегі, аты мен ... ... Егер ақша ... ... ... ... болса, ол
тізімдемеге: “Сенімхат бойынша” деген жазу жазылады. Бұл жазуды касса шығыс
ордеріне немесе ведомостьқа қоса тіркейді.
Жалақы, ... ... ... ... жәрдемақылар мен
сыйлықтар төлем тізімдемесі ... ... оның қас ... ... ... мен оның жалпы сомасы көрсетіледі және оған ... мен ... қол ... ақша ... ... үш күн ... соң, кассир төлем
тізімдемесіне еңбек ақысы бойынша тиесілі сомасын алмаған адамдардың ... ... ... соғады немесе '' Депозитке салынды” деп ... ... ... ... сома ... ... ... енгізіледі;
тізімдемеде нақты төленген сома мен депозитке салынуға ... сома ... Егер ... ... емес, уәкілдік алған адам жасайтын адам
болса, төлем тізімдемесінде:”Тізімдеме бойынша ақша ... ... ... ... ... ... бүлдіруге және түзетуге жол
берілмейді.
Касса операцияларының есебін кассир Касса кітабында жүргізіледі,
ол ... ... және оған ... ... ... ондағы парақтар
санын басшы мен бас бухгалтер қол қойып куәландырады.
Касса кітабының әрбір ... тең екі ... ... Олардың
бірін кассир бірінші дана ретінде толтырады және ол ... ... ... ... арқылы бергі және сыртқы бетін толтырады. ... ... ... ... ... ... болып табылады. Касса
операцияларының жазбалары парақтың ... емес ... бет ... Алдын ала парақтың жыртпалы бөлігі кітапта қалатын бөлігіне сай
келетіндей етіп парақты қиылатын сызық бойымен ... ... жазу ... ... ... ... бөлігінің бет жағына салып,
парақтың жыртылмайтын бөлігінің сыртқы жағының көлбеу сызығы бойымен ... әрі ... ... ... ... ... бір күн ... ... ... жалақыға” деген жолдың бойында касса бойынша
шығысқа есептен шығарылмаған жалақыға арналған төлем ... ... да ... ... ... ... онда ... есебі 3-5 күнде бір рет
жасалуы мүмкін. ... ... ... ... ... және кімге
берілгені жөніндегі құжаттың нөмірі, корреспонденцияланған шоты, сомасы
көрсетіледі. Күн ... ... ... ... кассир берілген ақшаның
жиынтығын шығарады және күн ... ... ... Өшіру мен
ескертілмеген түзетулер енгізуге кітапта жол берілмейді. ... ... бас ... қол ... ... есебінде корреспонденцияланатын шоттарға белгі жасалады,
содан соң оның деректері 451 – “Кассадағы ұлттық валюта түріндегі қолма-қол
ақша” шотының ... мен ... ... машинограммаға немесе есеп
регистрлеріне көшіріледі.
Касса бойынша операциялардың, яғни 451 ... ... мен ... ... ... ... ... бухгалтерияға кассир есебінің
түсуіне қарай жүргізіледі. Бірыңғай корреспонденцияланған шоттардың
сомалары ... ... ... ... ... ... ... регистрлердегі қалдық шығарылады, ол кассирдің есебіне және Бас
кітаптағы 451 ... ... ... ... ... ... жүргізілетін бухгалтерлік есеп операцияларының негізгі
корреспонденциясы
|1 | |451 |701 |
| ... ... ... қолма-қол келіп түскен| | |
| ... ... | | |
|2 ... ... жал ... ... ... түсті |451 |334 |
|3 ... ... ... ... ақша ... |451 |411 |
| ... ... түсті | | |
|4 ... ... ... ... ... ақша |451 |702 |
| ... | | |
|5 ... тұрған материалдарды сатқаннан қолма-қол |451 |727 |
| ... ... ақша | | |
|6 ... ... ... ... ... |451 |333 |
| ... ... ... | | |
|7 ... ... ... ... бұрын аванс ретінде |451 |333 |
| ... ... ... қайтарылды | | |
|8 ... ... ... үшін үлес ... |451 |511 |
| ... ... түскен ақша | | |
|9 ... ... мен жеке ... ... ... |451 |333,334 |
| ... ... | | ... ... тәуелді серіктестіктердің берешек сомасы |451 |321-323 |
| ... ... ... | | |
| | | | ... ... банк және ... тыс ... |451 |601-603 |
| ... ... ... | | ... ... ... емес ... құны кассадан |101-106 |451 |
| |төленді | | ... ... ... ... құны кассадан төленді |401-403 |451 ... ... ... ... ... құны |201-208 |451 |
| ... ... | | ... ... сату және ... ... кассадан |811,821 |451 |
| ... | | ... ... ... ... құны ... ... |222 |451 ... ... есеп ... ... ... ... |441,431 |451 |
| ... түскен түсімдер аударылды | | ... ... ... алған өз меншігіндегі акциясын |451 |521 |
| ... ... ... ... ... қабылданды | | ... ... мен үлес ... ... |621-622 |451 |
| ... сомасы кассадан төленді | | ... ... мен ... есептелінген еңбекақы|681 |451 |
| ... ... ... | | ... ... ... тұлғалар алдындағы борышы |682 |451 |
| ... ... | | ... ... қағаздарды сатуға байланысты шығындар |843 |451 |
| ... ... | | ... ... ... ... ... кассадан төленген сома|333 |451 ... ... ... ... ... |333 |451 |
| ... ... сомасы | | ... ... ... ... |687 |451 |
| ... алмаған) еңбекақы сомасы | | |
| ... | | ... ... ... ... тыс ... алынған |601-603 |451 |
| ... ... ... ... | | ... ... ... ... ... ... есебі.Шетел
валютасымен есеп айырысуды жүргізген кезде субъектілер 452 ... ... ... есеп субъект кассасындағы операцияларға ұқсас
жүргізіледі, тек оның ... ... ... және ... ... ... ... қаражаттар сомалары шетел валюталарымен және
теңгеге айналдырылған түрінде көрсетіледі.
Валюта ... үшін жеке ... ... ... ... ... ... жүргізілген кезде жеке машинограммалардың және басқа да ... ... ... ... кезде 452-шоты дебеттеледі де және мына төмендегі
шоттар кредиттеледі:
431-“Ел ішіндегі валюталық шоттағы қолма-қол ақша” шоты – ... ... ... ... тиісті қарыздар” шоты – кассаға алынған валюта
түсімінің сомасына;
725-“Бағам ... ... ... шоты – ... шетел
валюталарына қатысты теңге бағамының ... ... ... ... мен басқа да адамдардың қарыздары” шоты – есеп
беретін адамдардың кассаға өткізілген валюта түріндегі сомаларына.
Валюта кассасынан ... ... ...... ... ... төмендегі шоттар дебеттеледі:
333-“Қызметкерлер мен басқа да адамдардың қарыздары” шоты ... ... ... ... ... ... ... шоттағы қолма-қол ақша” шоты – валюта
шотына өткізілген валюта сомасына;
844-“Бағам айырмашылығы ... ... шоты – ... қатысты теңге бағамының көтерілуі нәтижесінде ... ... ... оперативтік кассасындағы қолма-қол ақшаның есебі.
Қоғамдық тамақтандыру мен ... ... ... ... ... түсетін түсімнің басым ... ... ... ... түсетіндіктен, оларға оперативтік кассасының есебін
жүргізуге тура келеді. Оперативтік ... ... ... ... 6 ... ... ... Республикасының Үкіметінің
қаулысына сәйкес, қолма-қол ақшамен есеп айырысатын ... ... ... Ережесі бекітілген. Аталған ережеде тыңшылық
жадысы бар бақылаушы ... ... ... ... ұсынған болатын.
Кассалық аппараттарды міндетті түрде салық органдарында тіркеуден
өткізеді.Оны тіркеуден ... үшін ... ... ... ... арыз,
заңды тұлғаның мемлекеттік тіркеуден өткені туралы куәлігінің көшірмесі,
БКМ (бақылаушы ... ... ... қолма-қол ақшаны тіркейтін
журналы т.б. Салық органдары арыз бланкісінің дұрыс толтырылғанын және БКМ-
ның белгіленген ... ... ... тексеріп есепке қояды, сосын
ТЖБКМ-на карточкасын береді. БКМ-ның пайдалану ... ... соң ... ... БКМ қондырған кезде салық органының өкілетті
инспекторы тыңшылықты жадында сақтайтын қондырғыға пароль ... ... ... ... ... ... ... органдарында
сақталады.
Ақша операциялық кассаға түскен кезде 451”Операциялық кассадағы
қолма-қол ақша” аралық шоты дебеттеледі және мына ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарының
жүктер мен жолаушылар тасымалы жөніндегі қызметтерінен түскен табыс”
шоттары және ... да ... ... ... ... “Алынуға тиісті қарыздар” шоты – сатып алашылар мен тапсырыс
берушілердің кассаға алынған сомаға.
Кәсіпорын ... ... ... ... – 451 ... де, ал 451 ... ... кассадағы қолма-қол ақша”
субшоты кредиттеледі.
Есеп айырысу шотындағы қолма-қол ақшаның есебі
Банкі ... ... де, ... ... де ашылуы мүмкін.
Банк келісім бойынша ағымдағы немесе корреспонденттік шоттарын ашқан кезде,
шот иесінің пайдасына келіп түсетін ақшаны ... оның ... ... тараптарға тиесілі ақша сомаларын ... ... ... және ... да ... түрлерін көрсетуді өз міндетіне алады. Банк
шоттары бойынша жасалған ... ... ... ... ... мәні ... ... жасалған нәрсесі, салық
қызметі органдары берген ... ... ... ... ... ... ... шарты және оларды төлеу ... ... ... ... ... да ... қарастырылуы мүмкін.
Банк пен Қазақстан Республикасының резиденті – ... ... ... ... ... ... ... келісім жасау үшін: қойылған
қол үлгілері және мөр ... бар ... ... ... ... ... салық қызметі органдары берген, белгіленген үлгідегі құжаты,
аудандық еңбек және ... ... ... бөлімі берген шаруашылық
жүргізуші субъектінің Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... фактісін растайтын
белгіленген үлгідегі құжаты, ... ... ... ... ... берген белгіленген үлгідегі құжаттың көшірмесі немесе
оған теңестірілген құжаттың көшірмесі, ҚР заң ... ... ... ... ... ... ... шоттарын ашқан кезде, банктер салымдарды салушылардан
қабылдауға келісім-шартта көрсетілген тәртіпте, оларға марапаттау төлеуге
және әрекет етіп ... заң ... мен ... ... және келісілген жағдайында салымдарды қайтаруға өз міндетіне
алады.
Егер де банкте шот иесінің пайдасына жаңылыс ... ... ... ... ... онда ол сол қаражаттарды шот иесіне
хабарламай-ақ қатесін ... ... ... бұл ... ... ... шоттардың көшірмесін беру келісім-шартқа сәйкес банктер
арқылы ... ... Банк шот ... олардың есеп шоттарының
көшірмелерін беру қызметін электрондық ... егер бұл ... ... ... адам жұмсау арқылы жүзеге асырылады. Банк шот
иесіне ... есеп ... ... беру ... электрондық
тәсілмен, егер бұл келісімде қарастырылған болса, арнайы адам ... ... ... ... ... бойынша операцияларды тоқтату
Қазақстан Республикасының заңына сәйкес, шот иесінің ақша қаражаттарының
жұмсалынбауына немесе ... ... салу ... бар ... ... ... негізінде жүзеге асады. Банкідегі есепшоттары ... ... осы ... ... ... органдардың
жазбаша хабарландыруының немесе қаулыларының негізінде жүзеге асырылады.
Жаңадан ашылатын заңды тұлғалар Қазақстан Республикасының заңына
сәйкес жарлық капиталын төлегенін ... ... ... ... ол
үшін банк келісім-шарттың негізінде оларға уақытша жинақ шоттарын ашады. Ал
мемлекеттік ... ... соң ... ... ... шоттар ашады.
Банкі шоттары оның иесінің өтініші бойынша жабылады.
Заңды тұлға – шот иесін ... ... ... ұйымдастыру кезінде,
немесе заңды тұлғаның шотын бір ... ... ал жеке ... шотына үш
жылдан астам кезеңде ақша келіп түспеуіне байланысты банкі ... ал ... ... оны ... тыйым салынады.
Банкідегі есепшот жабылғаннан кейін субъект осы жөнінде он күндік
мерзім ішінде шот иесінің ... ... ... ... ... ... ... кезде сондай-ақ иесінің аты немесе ... ... – шот иесі ... ... чектерді банкіге
қайтаруы керек.
Есеп айырысу шоты бойынша жүргізілетін бухгалтерлік есеп операцияларының
негізгі корреспонденциясы
|1 ... ... ... ... жарғылық |441 |511 |
| ... ... ... үлес ... | | |
| ... ... сома | | |
|2 ... ... ... ... |441 ... |
| |көрсетілген қызмет, істелген жұмыстар үшін | | |
| ... ... сома | | |
|3 ... ... ... вексельден келіп түскен| | |
| ... | | |
| ... ... ... ... |441 |302 |
| ... ... |441 |332 |
|4 ... ... ... ... алушылардан |441 |724,332 |
| ... үшін ... ... | | |
|5 ... ... ... алып пайдаланғаны |441 |724 |
| ... ... ... ... есеп ... | |
| ... ... ... | | |
|6 ... ... ... кассадан келіп кіріске |441 |451 |
| ... сома | | |
|7 ... да ... қарызын өтеу үшін |441 |334 |
| ... ... сома | | |
|8 ... ... шотына келіп кірістелген банк |441 |601 |
| ... | | |
|9 ... ... шотына банктегі арнайы шоттан |441 |423 |
| ... ... сома | | ... ... ... шотына келіп кірістелген |441 |602 |
| ... тыс ... ... | | ... ... ... шотына келіп түскен |441 |724 |
| ... ... | | ... ... ... ... облигациялардан пайыз |441 |724 |
| ... ... ... ... | | ... ... айырысу шотына келіп түскен ұзақ |441 |724 |
| ... ... ... ... | | |
| | | | ... ... ... ... құнды қағаздарды |441 |723 |
| ... ... | | ... ... өз ... ... сатудан есеп|441 |521 |
| ... ... ... ... ... | | |
| | | |411 |
| ... деп ... ақша |441 | ... ... есеп ... шотына келіп | | |
| ... | | ... ... ... ... ... ... |441 |631,633,634 |
| ... ... ... қайтарылды | | ... ... ... ... ... түскен атқарушы |441 |726 |
| ... ... | | ... ... есеп ... ... ... кіріске|101-106 |441 |
| ... ... емес ... | | ... ... есеп ... ... төленіп кіріске |121-125 |441 |
| ... ... ... | | ... ... есеп айырысу шотынан төленген |126 |441 |
| ... ... ... ... | | |
| ... алу | | ... ... ... ... үшін жас ... |126 |441 |
| ... ... ... ... есеп ... | | |
| ... ... | | ... ... ... ... ... жалдық |811,821, |441 |
| ... есеп ... ... ... ... | |
| | |687 | ... |Материалдарды қосалқы бөлшектерді сатып алу|351 |441 |
| ... ... ала ... ретінде есеп айырысу | | |
| ... ... сома | | ... |Қызмет көрсетушілерге, орындаушыларға |352 |441 |
| ... ... үшін ... ала ... | | |
| ... есеп айырысу шотынан төленген ақша | | |
| ... | | ... ... ... ... құны есеп ... |441 |
| ... ... | | |
| | | | |
| | | | ... ... және ... тыс мекемелерден алынған |601-603 |441 |
| ... есеп ... ... ... | | ... ... ... акционерлерге |621-622 |441 |
| ... ... ... есеп айырысу | | |
| ... ... | | ... |Заңды тұлғалар мен жеке адамдардан |631,634 |441 |
| ... ... ... есеп айырысу | | |
| ... ... ... | | ... ... ... салынған салық сомасы есеп |633 |441 |
| ... ... ... ... | | ... ... компаниясына сақтандыру төлемі |651 |441 |
| ... ... ... ... | | ... ... ... сомасы есеп айырысу |634 |441 |
| ... ... ... | | ... |Жабдықтаушылардан алынған тауарлар үшін |671 |441 |
| ... сома есеп ... ... аударылды| | ... ... ... жал ... есеп ... |683 |441 |
| ... аударылды | | ... ... ... ... ... кеткен |843 |441 |
| ... ... есеп ... ... | | |
| ... | | ... ... және тағы да басқа |451 |441 |
| ... ... үшін есеп ... ... | | |
| ... ақша ... | | ... Төлем карточкаларымен және вексельдермен есеп айырысу
Төлем карточкаларымен есеп айырысу
Инкассациялау шығындарын ... ... ... Қазақстаннан әлемнің кез келген ... тез ... ... ... мақсатында төлем карточкаларын пайдаланады.
Төлем карточкалары – ақша қаражатына электрондық ... ... да ... ... қол ... ... ақпараттар валютаны
айырбастауға, қолма-қол ақшаны жасауға мүмкіндік береді.
Төлем ... : ... ... және ... ... карточкалар қаржы шотындағы ақша сомасының шегінде оның
ұстаушысына төлем жасауына мүмкіндік береді және оны ... ... банк ... ... ... ... алады.
Кредиттік карточкалар бойынша банк берген қарыз сомасының шегінде
оның ұстаушылары төлем жасай алады.
Одан ... ... ... ... ... ... ... үшін корпоративтік төлем карточкаларын ашуына болады.
Корпоративтік карточкалар – бұл да ... ... ол ... банк пен ... тұлғалардың арасында жасалған келісім шарттың
негізінде беріледі.
Бүгінде әлемнің көптеген елдерінде ол ... ... ... ... 2 млрд. Карточкалар қолданыста жүр.30 жылдан астам кезең
ішінде VISA және Master Card ... ... ... ... ... Сондықтан оны 14 млн. кәсіпорын төлем карточкалары
ретінде өздерінің күнделікті ... ... ... ... ресторандар, түнгі клубтар, дүкендер т.б.
жатады.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылады.
Төлем карточкалары келесі көрсеткіштерден тұрады:
- төлем карточкаларын берудің жағдайы;
- төлем ... ... ... ... және оның ... ... карточкаларын алған тұлғалардың тізімі;
- төлем карточкаларын қайтарып алудың және тоқтатудың жағдайы;
- төлем карточкаларының әрекет ету мерзімі;
- ... құқы мен ... ... ... ... аймағында төлем карточкалары тек
теңгемен ... ... ... ... ... ... ... оларға
авторизация жасау керек.Авторизация – төлем карточкаларымен төлем жасау
үшін ... ... алу ... ... ... процедурасы келісім-
шартпен ... ішкі ... ... ... ... автоматталған тәртіпте немесе телефон
байланыстары арқылы жүреді.
Төлем карточкаларымен операцияларды жүзеге ... ... ... не ... не ... ... ... жасайды. Егер ол қағаз
нысанында жасалса, онда ол: слиптен, электрондық терминал ... ал егер ... ... жасалса, онда ол: электрондық журнал
құжаттарынан немесе банкоматынан алынады.
Төлем құжаттары келесі реквизиттерден ... ... ... ... және жазылған күні, айы,жылы;
- операцияны жасаған ұйымның толық атауы және эквайер;
- карточка төлемінің ... ... ... ... ... ... түрлеріне байланыссыз, мейлі ол ... Euro ... Card ... немесе American Express
жүйелерінің карточкасы болса да, ... ... ... Electron
- Classic
- Business
- Gold
- Platinum
- Centurion
Electron – дебеттік карточка, Classic нысанындағы карточканың арзан
орнын алмастырушы. Бұл карточка ... ... ... ... бұнда
авторизация бүкіл келісімшарттар бойынша автоматты түрде жүргізіледі және
эмитент-банктің тәуекелі өте аз ... ... ... бұл ... ... өте кең ... Business, Gold, Platinum, Centurion – дебеттік ... ... ... ... ... Олар ... ... несие торабын пайдалануға және есеп
айырысуларды жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
Төлем құжаттары ... ... ... ... ... ол ... олар ... құжаттарын негізге алады. Төлем
құжаттарын жөндеуге, өшіруге рұқсат етілмейді.
Вексель арқылы есеп айырысу
Вексель – қарызгер несиегерге беретін және ... ... ... вексельде көрсетілген соманы талап етуіне даусыз құқық
беретін, ... ... ... ... ... ... борышқорлық
міндеттеме.Ол жай және болып бөлінеді.
Жай вексель (соло-вексель) – талап етуі бойынша немесе ... ... ... ... ақша ... ... ... туралы вексель ешқандай талқылауға жатпайтын міндеттемесінен
тұрады.
Аударма вексель ...... ... ... ... (трассатқа) бірінші вексель ұстаушыға ( ремитентке) ... ... ... ... ... бір ... не ұсынған кезде, вексельде
көрсетілген ақшаны төлейтіні ... ... ... шарт ... ... Аударма вексель өз табиғаты ... ... ... ... ... ... енгізілген, құжат қай тілде толтырылса,
онда сол ... ... ... ... белгілі бір ақша сомасын
төлеуге еш ... ... ... ... тиіс тұлғаның атауы –
тек аударма вексельде, төлеу мерзімін, төлем жасалатын орнын ... ... ... ... бойынша төлем жасалатындығын, сол тұлғаның
атауын, вексель жасалған күн мен ... ... және онда ... ... қолы ... ... ... құжатта тұтастай сақталмаса, тек
төмендегі белгіленген жағдайларды қоспағанда, вексельдің күші ... ... ... ... ұсынғанда талап етуі бойынша төленетін
вексель ретінде қарастырылады.
Вексельде пайыздық мөлшерлеме көрсетілуі тиіс, ... ... ... ... қол қойылмаған деп саналады. Пайыздың есептелген
күні көрсетілмесе, аударма ... ... ... ... ... ... төлем мерзімі басталғанға дейін вексель
ұстаушы немесе ... ... ... қарапайым тұлға да төлем жасаушыға
акцептеу үшін тұрған жерінде ұсына алады.
Егер де төлем жасаушы ... ... ... вексель ұстаушыға
немесе қол қойған адамдардың біріне хабарласа, онда ол олардың алдында ... ... ... өз ... орындаған болып саналады.
Аударма вексель бойынша төлем толықтай немесе вексель сомасының бір бөлігін
аваль арқылы қамтамасыз етуіне болады.Мұндай ... ... ... ... типті вексельге қол қойған адамдардың бірі бере алады.
Аваль – вексель бойынша кепілдік, оған ... ... ... ... бойынша міндетті басқа адамдардың міндеттемелерін орындауы
үшін жауапкершілікті өз мойнына алады.
Аваль – ... ... ... ... ... беріледі.
Аваль берілген орын көрсетілсе, онда ол жеке актімен де ... ... ... деп ... ... ... немесе осындай мағынасы бар белгілі
мәтіндегі формуласымен білдірсе, онда оған ... ... адам ... үшін ... жасаушы немесе вексель беруші қолын қоймаған болса,
аударма вексельдің бет жағына ... ... қолы ... ... ... ... ... көрсетіледі. Ол көрсетілмеген жағдайда аваль
вексель беруші үшін берілген деп ... ол үшін ... ... ... ... ... ... вексельге ақы төлей отырып, авальшы кепілдік берген адамға ... ... ... ... осы ... тұлғаның алдында міндетті
адамдарға қарсы вексельден туындайтын құқықтарды иеленеді.
Аударма вексель ақы төлеу үшін ... ... ... бір уақытта; вексель жасалғаннан кейін белгіленген бір күнде
берілуі мүмкін. ... өзге ... ... ... бір ... қамтитын аударма вексельдар жарамсыз болып ... ... ... ... төленуі тиіс. Ол жасалған күннен бастап бір
жылдың ішінде ... ... ... ... ... ... ... төлемге ұсынылатын мерзім белгіленуі мүмкін, бірақ белгіленген
мерзімнен бұрын ... ... ... болмайды. Мұндай жағдайда ... осы ... ... ... сатып алушыға ұсынатын төлемнің мерзімін кейінге қалдыру
“Қазақстан Респыбликасындағы вексель айналымы туралы” заңында белгіленген
талаптарға сәйкес ... ... ... ... ... ... олар ... нақты
өзіндік құны бойынша 821 шоттың дебетінде және 671 ... ... 687 ... ... Ал жедел есеп кезінде шартты бағасы бойынша – ... ... есеп беру ... ... тыс ... ... Ақшасыз есеп айырысудың нысандары
Ақшасыз есеп айырысудың негізгі нысандары: төлем тапсырмалық ... ... есеп ... ... ... ... ... тапсырмалық нысан.
Қазіргі жағдайда қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың ең кең тараған
нысаны. Төлем тапсырмасы дегеніміз – ... ... ... көрсететін
банкіге өз есеп шотынан тиісті соманы ақша алушының есеп шотына ... ... ... тапсырмасы арқылы кейінгі төлемнің операциясын
жүргізудің дәйектілігі төмендегідей:
1. Тауар жеткізуші келісім шартқа ... ... ... ... ... ... шот ұсынады.
2. Сатып алушы тауарды алғаннан кейін төлем тапсырмасының жинақтамасын
толтырып, оған фактура ... ... ... ... көрсететін банкіге
тапсырады.
3. Құжаттарды тиісті тексеруден өткізгеннен ... банк ... ... ... есеп ... шығарады да : а. Тауар жеткізушінің есеп
шотына ... Егер ... ... сол ... ... Басқа банктегі тауар жеткізушінің есеп шотына аударады.
4. Тауар жеткізушіге қызмет көрсететін банк түскен соманы соның есеп ... ... ... ... ... ... айналымы келесі
түрде өткізіледі:
1. Жасалған шартқа сәйкес тауар өндіруші өнлірілген тауарының ... ... ... ... ... және одан ... ұсынуын талап
етеді.
2. Сатып алушы бұл хабарды алғаннан кейін өзіне қызмет ететін банкке
белгіленген ... ... ... ... ... ... қандай жағдайда пайдалануға болатынын көрсетеді.
3. Сатып алушыға қызмет ететін банк көрсетілген ақшаны сатып алушының ... ... да, оны ... ... ... ... Тауар жөнелтушінің банкісі аккредитивті ... ... ... есепке алады және бұл жөнінде тауар
жөнелтушіге хабарлайды.
5. Тауар жөнелтуші шартта ... ... ... дайындалған өнімін
сатып алушыға ... ... ... тауардың жөнелтілгенін
дәлелдейтін барлық құжаттарды өз банкісіне тапсырады.
6. Бұл банк ... ... ... ... есеп ... ... Чекпен есеп айырысу нысаны
Бұл қай жағынан алып қарағанда да өте ... ... ... есеп айырысу үшін тауар сатып алушы ... ... ... ... банктен 10,25,50 чегі бар чек кітапшасын сатып алады. Чектің бұдан
былай қозғалысы мынадай:
1. Сатып алушы алмақшы болған ... ... ... да, оның ... ... ... Чек ... сол чекті келесі күні ( тәртіп бойынша 10 күннің ... ... ... ... төлеуге ұсынады.
3. Сатып алушының банкісі бұл чектің сомасын тауар жіберушінің есеп
шотынан есепке алады.Егер оның есеп шоты ... ... ... ... сол ... ... чек ... ( немесе чек ұстаушыдан ) чекті
қабылдамауына болады, егер де ... ... ... егер де ... ... сомасы цифрмен көрсетілмеген болса;
- чектің мерзімі өтіп кетсе;
- төлем құжаттарында жасанды жазулардың белгілері бар болса;
- чек ... ... және ... ... ... ... ... қорғалу деңгейі оның талабына сай келмесе;
- чекте көрсетілген реквизиттер қате болса;
- чектегі ... ... үлгі ... ... ... сәйкес келмесе;
- чектің жабу сомалары жеткілікті болмаса;
- чектің басқа да дефектілері бар болса.
4. Төлем-талап тапсырмалық нысаны
Есеп ... ... ... ... ... ... ... жөнелтуші тауарын жөнелткеннен кейін шарт бойынша төлем-талап
тапсырмалық нысанға сәйкес құжаттың жинақтамасын ... ... ... құжатты тауар, көлік, жүк құжаттарымен бірге сатып алушының
банкісіне ... Ол банк бұл ... ... келісім беру үшін сатып алушыға береді.
3. Банктік 3 күннің ішінде сатып алушы ұсынылған төлемді не ... ... ... ... ... ... сатып алушы құжаттың
керек бөлігіне жазып, қайтадан банкке тапсырады.
4. Бұл банк тиісті ... ... ... шотынан шығарып, тауар
жөнелтушінің банкісіне аударады.
5. Ол банк түскен соманы тауар жөнелтушінің есеп ... ... ... ... ... байланысты құжаттар
Бухгалтерлік жазбалар операция жүргізу фактісі жазылатын ... ... ... Барлық шаруашылық операциялар мен
активтерге әсер ететін субъектінің ... ... ... ... ... ... ... кіріс пен шығын – бухгалтерлік
есепте көрінуі керек.
Шаруашылық операцияларын рәсімдеу үшін ... ... ... субъект өз бетімен, өкілетті орган бекіткен ең ... ... өзі ... ... жазбалар есептің компьютерлендірілген жүйесінің
көмегімен немесе ордер-журналдарға жүргізіледі.
Қаржылық-есептік операцияларға байланысты құжаттар қаржылық-есептік
операцияның шын ... ... ... ... оны атқару құқығының
жазбаша құжаттары болып табылады.
Кіріс және шығыс кассалық ордерлер
Кассаға ақша қабылдау ... ... ... ... ... оған бас ... мен ... қол қояды. Кассаға ақша салған
жеке немесе заңды тұлғаларға бас ... мен ... қол ... ... туралы түбіртек беріледі. Төлемдерге ақшаны қабылдаған кезде
кассир “Төлем ... ... ...... ... ... ... теңге сомасы жазумен жазылып, тиын сандармен жазылады.
Кассадан ақша беру ... ... ... ... ... мен ... қол қойған тиісінше рәсімделген төлем тізімдемелерімен ақша
беруге жазылған өтінішпен, шоттармен және басқа да ... ... ... ... ... қоса ... ... субъект басшысының
рұқсат берілген қолы болса, ордерге оның қол қоюы міндетті емес. Жекелеген
адамға кассаның ... ... ... ақша ... ... кассир алушының
төлқұжатын немесе жеке басының куәлігін ... ... ... Оның ... ... оны кімнің және қашан бергенін ордерде көрсетеді. Алушы касса
ордеріне қол қояды және алған сомасын: теңгені жазумен, тиынды – ... ... ... ... ... ... алу, беру және ... субъект өз бетімен жасайтын касса операцияларын жүргізу ережелерінде
қарастырылады.
Кассир өзіне тапсырылған ... ... ... ... ... және ... мен ... акт бойынша өткізбей тұрып
сеніп тапсыруына болмайды. Егер ... ... ... ... ... уақытша ауыстырып отырған ... ... де ... ... міндеттеме береді.
Кассир өзі қабылдап алған ... ... ... етуі ... ... ... қасақана іс-әрекеттер нәтижесінде,
сондай-ақ өз міндеттеріне салғырт және ұқыпсыздықпен қараудың салдарынан
кәсіпорынға ... ... да бір ... ... ... ... тапсырмасы – ақша жөнелтушінің қызмет көрсететін алушы-банкке
тапсырыста көрсетілген сомадағы ақшаны бенефициар ... ... Ол ... ... ... Банкі Басқармасының 2000 ж. 25
сәуірдегі №179 ... ... ... ... ... ... ... және қолма-қол ақшасыз төлемдер мен аударуларды жүзеге
асыру Ережелеріне сәйкес белгіленген ... ... ... ... ... тауар-материалды босалқы қорлар, істелген жұмыс пен ... үшін есеп ... ... ... ... есеп ... ... зейнетақы қорларымен есеп айырысу және басқа да
төлемдерді жүргізуге болады.
Төлем тапсырмасын толтыру ... ... ... ... ... тапсырмасының нөмірі;
- төлем тапсырмасының жазылған күні;
- жеке теңестірілген немесе теңдестірілген (идентификацияланған)
коды ( ЖКТ немесе ИИК)
- ... мен ... ... ... ... бенефициардың коды ( БК немесе КБ) және жіберушілердің коды (ЖК
немесе Код) – бұл ... екі ... ... біріншісі –
резиденттік белгісін, ал екіншісі – экономиканың секторын
көрсетеді;
- ...... ... ақша ... ... алушы;
- банк-алушы – банк атауы, мекен-жайы көрсетіледі;
- бенефициар банкісі – ... ... ... түскен ақша
қаражатын қабылдайтын банк ... ... ... жіберушілердің теңестірілген немесе теңдестірілген банктік коды (
ЖТБК немесе ИИК ) – филиаларалық айналымдарының коды ( ФАК ... );
- ... ... коды – ҚР ҰБ ... ... және соның негізінде төлемдерді жүзеге асыратын кодтық
белгілер, ал ол үш символдан ... ... ... коды – ... кері ... ... валюттелген күні – ақша қаражатын бенефициардың (алушының)банктік
шотына ақша қаражатын аударған күні ... ... ... ... кез келген жөндеудің түрін жасауға рұқсат
етілмейді.Шаруашылық жүргізуші ... ... ... бойынша төлем-тапсырмалары: жедел мерзімді, ... ... ... қалдырылған болып бөлінуі мүмкін.
Чек
Ағымдағы шоттан кассаға қолма-қол ақшалай қаражат алу ... ... ... ... ... чек ... ... ұсынылады. Чектің
екінші жағында ақшаның қандвй мақсаттарға жұмсалатыны көрсетіледі. ... ... ... ... ... ... тиіс және ... кіріс
ордерімен рәсімделеді.
Сонымен қатар, чектер, “ҚР аумағында төлем құжаттарын ... ... ... ... асыру Ережелеріне” сәйкес, төлем құжаттарының бір түрі
болып табылады және ҚР ... ... “ҚР ... ... қолдану
Ережелерін бекіту туралы” 1998 жылдың 5 желтоқсандағы №266 ... чек – ... ... ол чек ... ... ... көрсетілген
ақша сомасын чек иесіне төлеу туралы олардың арасындағы шартқа негізделген
жазбаша бұйрығы болып табылады. Бұл құжат бойынша чек ... және ... ... ... ... ... чек берушіден чекті алған кезінен бастап
пайда болады. Чектерге, есеп ... ... ... ... қол ... ие ... ... қояды және қолдарында кітапша иесінің мөрінің
таңбасы ... ... ... ... болып қалатындықтан чекте
жазылғандарды түзету және өшіруге болмайды. Егер ... ... ... ... онда ... және ... түбіртегінде қиғашынан
“бүлінген” деген жазу жазылады, ... ... және ... ... ... чек ... төлеуге чек жазылған күні қабылдайды және төлеуге
қабылдаған күннің ертеңіне чек ұстаушы арқылы ... ... ... ... Чек кітапшасынан алынған чектің күшінде болу мерзімі,
жазылған күнін есептемегенде, әдетте, 10 күннен ...... ... ... ... өткізу кезінде
толтыратын тауарлық есеп ... ... ол ... ... ... ... бәріне міндетті құжат болып табылады. Фактура-шот
банкке төлем тапсырысына қосымша ... бір дана етіп ... ... ... мен оны ... ретін ҚР Кіріс министрлігі ҚР ... және ... ... ... ... ... ... бекітеді. Фактура-шоттарының нысаны мен ... реті ҚР ... 2000 ж. 14 ... №712 бұйрығымен реттеледі.
3. АҚША ҚАРАЖАТТАРЫ ОПЕРАЦИЯЛАРЫНЫҢ ЕСЕБІН ЖЕТІЛДІРУ
3.1. Ақша қаражаттарын 1С:Бухгалтерия негізінде ... ... ... ... жаңалық енгізу, яғни 1С
Бухгалтерия программасын қолдану өте ... ... ... Осы ... оның ... және қиын есепте қолданылуы болып табылады. Бұл
жағдайда қарапайым ... ... ... айналым қалдықтарының
алынуын, шоттардың карточкаларын, Бас кітаптың, касса, банктерді төлем
құжаттарының ... ... ... үшін есеп ... ... есепті жүргізгенде программаның толық мүмкіншілігі ашылады.
Кіші кәсіпкерлік ... ... ... ... ... және ... ... жеткізушілер мен сатып алушылардың есеп
айырысуы, валюталық есебі, келісім-шарт ... ... ... ... ... ... ... дайын өнімнің және
басқа да сапалық өрнегі жүргізіледі.
1С жүйесі ... да ... ... есеп ... ... ол әр ... меншік формасындағы және әр түрлі қызмет саласындағы
кәсіпорындарда қолданылуы ... ... ... бухгалтерлік есептің барлық бөлімінде
қолданылады:
- банк және касса есебі;
- негізгі құралдар және материалдық емес активтердің есебі;
- ... ... өнім ... мен ... көрсету;
- валюталық операциялар есебі;
- ұйымдармен, алашақтармен, берешектермен, есеп беруді тұлғалармен өзара
есеп айырысу есебі;
- еңбекақы бойынша есеп ... ... есеп ... есептің басқа бөлігі.
Программаға ақпараттарды енгізу бірнеше режимде:
- қолмен енгізу режимі;
- типтік операциялар ... ... ... ... жүргізіледі.
Программа жеке және желі бойынша жұмыс істейді. Әр түрлі
объектілерімен бір ... ... ... үшін ... көп ... ... ... Тізімдегі операция алфавит бойынша
реттелген. Есептің қалған ... ... ... ... қосалқы
шоттар бойынша есеп ақшалай да, заттай да жүргізіледі. Жүйеде әр түрлі
валютамен жұмыс ... ... ... мен валюта курстары
бойынша анықтамалық жасалған.
Кез-келген бухгалтерлік программамен жұмыс тұрақты ... ... ... ... арқылы жүргізіледі. Сондықтан бухгалтерлік
программаны жұмысқа дайындаудың ең бірінші, жауапты және ... ... және ... ... ... ... болып табылады.
Шартты-тұрақты деректерді күнделікті жұмыс барысында да енгізуге болады.1С:
Бухгалтерия ... ... ... ... ... мен ... бар. ... ішінде ең негізгісі шоттар
жоспары болып ... ... ... ... ... ... есептің негізгі принципін және оны жүргізу
барысында қолданылатын шоттарды анықтап ... оны ... ... ... ... осы ... негізінде бухгалтерлік есеп
жүргізіледі және керекті құжаттар алынады. ... ... ... ... ... ... және ... да арнайы шоттар
жоспары қолданылады. Шоттар жүйесі кәсіпорынның есеп саясатына байланысты ... ... ... ... ... ... ... жүргізу
мүмкіндіктері қарастырылған.
Есеп айырысу шоты бойынша операцияларды жүргізу
Ақша ... ... ... ... ... ие. ҚР ... ақша ... теңге болып табылады. Есеп йырысу шоттарын теңгеде де,
валютада да пайдалануға болады. Мекеме қай ... ... ... ... ... ... шоттары және касса “Ұйымдастыру” анықтамалығына
тәуелді “Ақша қаражаттары” анықтамалығына жатқызылады.(сурет 1)
Осы анықтамалықтарды өте мұқият ... ... ... олар ... байланысты барлық құжаттарда пайдаланылады.
Төлемдерді толтыру үшін конфигурацияға ... ... ... ... ... ... аударуға өтініш
- Валютаны сатып алуға өтініш.
Берілген құжаттар бланк ... ... және ... ... ... ... жазу ... айырысу шоты бойынша ақша қаражаттарының есепке алуын ... ... ... тіркейді.
Төлем тапcырмасы
Төлем тапсырмасы – төлеушінің өзіне қызмет көрсететін банкіге өз
есеп шотынан ... ... ақша ... есеп шотына аударуға беретін
бұйрығы. Төлеуші мекеме тапсырманы банкке тиісті бланкте ұсынады.
Төлем тапсырмасында төлемнің ... ... ... ... дата ... тапсырманың жазылу датасынан тәуелді болмайды.
Төлем тапсырмасын жазу үшін ... ... ... ... өте мұқият толтыру керек. Негізгі шамалары:
нөмірі, датасы, ұцымдастырылуы, есеп ... шоты ... ... ... ... ... ... өзінің талаптары бойынша өзгертуге
болады.(сурет 2)
Осы шақта ақша қаражаттары қай ... және оның қай ... ... ... ... ... ... керек. Тірек-құжатын
пайдалану төлем тапсырмасын толтыруды едәуір ... Осы ... ... ... ... ... құжатыңызға көшіріледі.
“Салықты аудару” кнопкасы бойынша құжаттың мәтіні толтырылады.
“Басып шығару” кнопкасы төлем ... ... және ... ... ... ... өтініш” және “Валютаны сатып алуға өтініш”
құжаттары да осылай ... 3; ... ... ... шоты бойынша ақша қаражаттарының есепке алынуын
немесе есептен ... ... ... алу үшін ... құжаты
пайдаланылады. Осы құжат теңгелік шоттар үшін де, валюталық шоттар үшін де
жұмыс істейді. Егер операциялар теңгеде ... ... ... алаңында “Теңгелік (441 шот бойынша)”, ал валютада ... ... (431 шот ... деп ... керек.
Мекеменің ақша қаражаттарының қалдығын және қозғалуын есепке алу
үшін қызмет ... ... “1 С ... 7.7. ... және корреспонденттік шоттардағы ұлттық валютадағы ақша” шоты
пайдаланылады.
Валюталық қаражаттарды есепке алу үшін 431”Ел ішіндегі ... ... ... ... валютадағы ақша” деп аталатын активті
баланстық шот пайдаланылады.
“Төлем тапсырмасы бойынша таңдау” реквизиті ... ... ... Осы ... ... ... есеп ... шоты бойынша
ақша қаражаттарының қозғалысы жүзеге асырылады. Құжатты таңдау кезінде
жоғарыда келтірілген көшірменің ... ... ... ... ... 6)
Егер корреспонденттік шот ретінде 451 шот таңдалса, ол бойынша
проводкалар жасалынбайды, бірақ ... ... ... алынады. Барлық
қалған жолдарға сәйкес жазулар беріледі және ... ... ... шоты ... ... ... ... немесе есептен
шығарылуын бухгалтерлік есепте көрсету үшін келесі құжаттар пайдаланылады:
- Көшірме
- Қолма-қол ақша түрінде салымға хабарландыру
Қолма-қол ... ... ... құжаты арқылы мекеме есеп
айырысу шотына қолма-қол ақша сала ... ... ... ... жасап және басып шығаруға
мүмкіндік береді.
Құжаттың басылу формасын жасап ... үшін ... ... ... сомасын;
- контрагентті;
- қолма-қол ақша түсуі тиіс есеп ... ... ... ... ... егер ... ... валюталық болса, онда салымның валютасы көрсетілуі
тиіс;
- ... ... ... ... операциялар
Қолма-қол ақшамен жұмыс істеу үшін әрбір мекемеде ... ... Әр ... ... кассаларды жүргізуге де болады. Олар ... деп ... ... бөлек жазбалар ретінде рәсімделеді.
“1С: Бухгалтерияда” кассалық операцияларды есепке алу үшін ... ... ... ... берілетін ақша” шоты пайдаланылады. Осы
бөлімде негізінде 3 құжат қолданылады. Олар:
- Кіріс кассалық ордер
- Шығыс кассалық ордер
- ... ... ақша ... ... қолы ... ... ордер
бойынша түседі.
Кассалық операцияларды жүргізудің тәртібі бойынша кіріс кассалық
ордер бухгалтерияда рәсімделіп, қолма-қол ... ... үшін ... Сол себептен “Кіріс кассалық ордер” құжатымен 2 рет жұмыс
істейді: әуелі оны толтырады, сақтайды және ... ... ... ... есеп ... ... ... жазу береді. Ал егер кәсіпорында
кассир және бухгалтер мамандықтары ... ... ... ... жазу ... ... ... толтыру.(сурет 8)
Егер “Касса” бағанасында валюталық касса таңдалса, кіріс ... ... ... ... ... алып, валюта курсын енгізу керек.
Банктен ақша қаражаттарын алған кезде түбіртек көшірмемен бірге
беріледі.
Құжатқа жазу ... ... ... 451 ... 452 шоттары, ал
Кредит бойынша құжатта таңдалған шот жазылады.
Әдетте кассадан ақша ... ... ... ... ... ... шығыс кассалық ордер реквизиттерінің орнын басатын ... ... ... қолданылады.(төлем ведомостьтері, ақша беруге
өтініштер, шоттар, ... ... ... ... ... шығыс
кассалық ордер бухгалтерияда дайындалады және қолма-қол ақша қаражаттарын
төлеу үшін кассаға өткізіледі.Құжат формасын толтырудың үлгісі.(сурет 9)
Әдетте ... ... ... жазу беріледі. Жоғарыда
айтылғандай, кассадан төлемдер шығыс ... ... ... ... жасалады. Ең кең тараған жағдайы – еңбек ақы төлеу. Ол төлем
ведомосі бойынша ... ... ... ... ... ... ... бойынша 451
немесе 452 шоттары және Дебет бойынша экранда құжат формасынан таңдалған
шот.
ҚОРЫТЫНДЫ
Осы курстық жұмыста ақша ... ... ... ... ... ... активтерінің бір бөлігі болып табылады. Олар
кәсіпорынға мердігерлер мен ... есеп ... ... ... несиелік мекемелермен есеп айырысу, қызметкерлерге еңбек
ақы, сыйақы және тағы басқа төлемдер жасау үшін ... ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттары қолма-қол ақша түрінде кассада,
банктегі есеп айырысу шоттарында сақталуы ... Ақша ... ... және ... ... ... кәсіпорын бухгалтериясының және
бухгалтерлік есептің ... ... бірі ... ... және есеп ... ... есебі берілген курстық
жұмыстың 2.1. бөлімшесінде қарастырылған.
Ақша қаражаттарын сақтау, қабылдау мен беру үшін ... ... ... ... нақты қолма-қол ақша және
құнды қағаздар сақталынады.Бірақ кассадағы ақша сомасы белгіленген лимиттен
аспауы ... ... ... есебі 451 “Кассадағы ұлттық валютамен
қолға берілетін ақша” және 452 “Кассадағы шетелдік ... ... ... ... №1 ... ... жүргізіледі.
Субъектілер өзі қалаған банкте кез-келген уақытта өзінің ... ... аша ... ... теңгеде де, шетелдік валютада да ашылады.
Субъектінің келісімінсіз шотты жабуға тыйым салынады. Есеп айырысу ... 441 ... ... ... ... ... Журнал Ордерде
жүргізіледі.
Қазіргі кезде төлем карточкаларын пайдаланушы тұлғалар ... ... ... ... төлем карточкаларын пайдалану әр түрлі
операцияларды ... ... ... ... туғызады. Олардың көмегімен
төлемдер жасауға, ... ... ... ... ... және вексельдермен есеп айырысу берілген курстық жұмыстың
2.2. бөлімшесінде қарастырылған.
Ақша қаражаттарымен ... ... 2.4. ... ... ... және ... кассалық ордерлер, фактура шот, чек, ... ... т.б. Осы ... ақша ... ... ... емес.
Курстық жұмыстың 3 бөлімі “Ақша қаражаттары операцияларының
есебін жетілдіру” деп ... яғни бұл ... ақша ...
Бухгалтерия негізінде қарастырылған. 1С Бухгалтерия қарапайым да күрделі
бухгалтерлік есеп ... ... ... ол әр ... ... кәсіпорындарда қолданылуы мүмкін. Берілген программа көмегімен
қолма-қол ақшалардың және тауар ... ... мен ... есеп ... ... ... келісім-шарт есептерін
жүргізуге болады.Программа бір уақытта түрлі ... ... ... береді. Себебі ол жұмыс істеуге қолайлы көп терезелі интерфейспен
қамтамасыз ... ... ... ... әр ... валютамен жұмыс жасау
қарастырылған.
Қолданылған әдебиет
1. ҚР Президентінің ... есеп ... Заң күші бар №2732 ... ... ... алу шоттарының үлгі жоспары(ҚР бухгалтерлік 10
қаңтар 1997 ж. №8 есебі ... ... ... қаулысына сәйкес
өзгертулермен енгізілген)
3. В.К.Радостовец, Т.Ғ.Ғабдуллин, В.В. Радостовец, ... ... ... ... 2003 ... С.Б. ... Ә.Ж. Балапанова Бухгалтерлік есеп. Алматы 2003 ж.
5. Қ.К.Кеулімжаев, З.Н.Әжібаева, Н.А.Құдайбергенов, ... ... ... ... 2001 ... ... Бухгалтерлік іскерлік корреспонденция. Алматы Экономика
2002 ж.
7. Е.Т.Төлегенов Бухгалтерлік ақпарат жүйелері. Алматы Экономика 2001ж.
8. Журнал “Бухгалтер плюс ... ... ... 2004 ... ... ... ... Ғылыми журнал 1-2(6) 2000 ж.
10. Халықаралық стандарттарға бейімделу жағдайындағы бухгалтерлік есеп және
аудиттің даму мәселелері. Халықаралық ... 3 ... 2001 ... ... ... С.К.Кулпыбаев,С.П.Гуляева Қазіргі
экономикалық орысша-қазақша түсіндірме сөздік-анықтамалық..Аматы 2003 ж.
13. Бухгалтерлік есептің стандарттары. ҚР Ұлттық комиссиясы. ... ... ж.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Береке» ЖШС негізінде «Дайын өнімді және оның өткізілуін есепке алу және талдау»83 бет
Бухгалтерлік есептің концептуалды негіздері5 бет
Бухгалтерлік есептің концепциялары мен қағидалары5 бет
Оқу әдістемелік кешені «Құрылыстағы бухгалтерлік есеп» пәнінен197 бет
Маркетинг жайлы жалпы түсінік13 бет
Маркетинг негіздері туралы13 бет
Маркетингтің өндірістік Концепциясы3 бет
Пәнді оқытуда жаңа педагогикалық, ақпараттық-коммуникативтік технологиялардың мүмкіндіктерін қолдану формалары9 бет
«Ақтау теңіз порты» АЭА-ның даму концепциясы19 бет
Бағдарлама кешенінің енгізу және шығару құжаттарын сипаттау, Есептің қойылымы, Есепті шешу үшін алгоритм құрастыру, Бағдарлама кешенін сипаттау, Алгоритм құрастыру9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь