Отырар- Фарабидің Отаны

Тарихты білмей тұрып қазіргінің қадіріне жету,болашақты болжау қиын дейтін ғылымның өз қағидасы бар. Өміріміздің даму барысын дұрыс түсініп, ғалымның бүрігіні мен ертеңін танып, бағдарлап отыруда ғалым тарихы маңызды орын алады. Расында адамзаттың жинақталған материалдық байлықтары қандай ұшан теңіз болса,оның рухани байлығының қоры да сондай көп. Бұлардың бәрі- баршаға бірдей ортақ қазына. Сол мәдене мұраны талдап, іріктей білу, оны қастерлеп бағалай білу, халыққа жеткізу- кейінгі ұрпақтың абыройлы міндеті.
Осы кездегі өркені өскен сан салалы ғылым мен мәдениетті жасауға талай елдің, талай ұрпақтың таңдаулы өкілдері қатысты. Орта ғасырларда адамзат білімінің молайып, ақыл-парасатының жетілуіне орасан зор еңбек сіңірген ғұламаларының бірі- қазақ топырағынан шыққан данышпан перзент Әбунарыс Фараби (870-950)болды.
Фараби және оның шәкірттерінің ғалым мен мәдениетті дамытудағы орның анықтау, ғалыми мұраларын мұқият зерттеу өте үлкен маңызды жұмыс. Бұл жағдайды білімпаздар өте ертеден- ақ аңғарған сияқты. Сондықтан да болу керек, дүние жүзінің әр түрлі халықтарынан шыққан оқымызтылар Фараби мұраларын мың жыл бойы зеоттеп келеді.
Қазақстан ғалымдары да бұл салада бірас жұмыстар істеді. Орыс және қазақ тілдерінде Фарабидің философиялық және әлеуметтік-этиқалық трактаттарының жинақтары, орыс тілінде математикалық, тарихи-философиялық,логикалық, жаратылыстану-ғылыми еңбектері,«Птолемейдің «Алмагестіне» түсініктемелері» жарық көрді. Ғұламаның философиялық, ғылыми еңбектерін зерттеуді, түсіндіруді,насихаттауды нысана еткен көптеген ғалыми-зерттеу монографиялар,кітаптар, мақалалар, көркем әдеби туындылар басылып шықты. Бұлардың ішінде осы еңбек авторының «Әл-Фараби», «Фарабидің матиматилық мұрасы», «Сөнбес жұлдыздар», «Фараби еңбектеріндегі астрономия мәселелері» , «Фарабидің педагогикалық мұрасы» монография, кітаптары, «Фараби Бағдат шаһарында» атты повесі, көптеген мақалалары бар.
        
        Алғысөз
Тарихты білмей тұрып қазіргінің қадіріне жету,болашақты болжау қиын
дейтін ғылымның өз қағидасы бар. ... даму ... ... ... ... мен ертеңін танып, бағдарлап отыруда ғалым тарихы маңызды
орын алады. Расында адамзаттың жинақталған материалдық байлықтары ... ... ... рухани байлығының қоры да сондай көп. Бұлардың бәрі-
баршаға бірдей ортақ қазына. Сол мәдене мұраны ... ... ... ... ... білу, халыққа жеткізу- кейінгі ұрпақтың абыройлы міндеті.
Осы кездегі ... ... сан ... ... мен ... ... талай
елдің, талай ұрпақтың таңдаулы өкілдері қатысты. Орта ғасырларда адамзат
білімінің молайып, ақыл-парасатының жетілуіне орасан зор ... ... ... ... ... шыққан данышпан перзент Әбунарыс
Фараби (870-950)болды.
Фараби және оның шәкірттерінің ғалым мен мәдениетті дамытудағы орның
анықтау, ... ... ... ... өте ... ... ... Бұл
жағдайды білімпаздар өте ертеден- ақ ... ... ... да ... ... жүзінің әр түрлі халықтарынан шыққан оқымызтылар ... мың жыл бойы ... ... ... да бұл ... ... ... істеді. Орыс және
қазақ тілдерінде Фарабидің философиялық және ... ... орыс ... ... ... ... ... түсініктемелері» жарық көрді. Ғұламаның философиялық, ғылыми
еңбектерін зерттеуді, түсіндіруді,насихаттауды ... ... ... ғалыми-
зерттеу монографиялар,кітаптар, мақалалар, көркем әдеби туындылар басылып
шықты. Бұлардың ішінде осы еңбек ... ... ... ... ... ... ... еңбектеріндегі астрономия
мәселелері» , «Фарабидің педагогикалық мұрасы» монография, кітаптары,
«Фараби Бағдат ... атты ... ... ... бар.
Біздің бұл кітапты жазудағы көздеген басты мақсатымыз, қолда бар
материалдарға, мағлұматтарға сүйене отырып, ұлы ... ... мен ... ... ... ... кейбір қырларын көпшілікке түсінікті
түрде таныту болып отыр. Мұнда Фарабидің философиялық және ... ... ... ... орын ... аз ... Мұның себебі
бұл мәселелер жөнінде әдебиетте азды- көпті айтылық жүр және олар өз ... ... ... ... ... ... да біз бұл ... көбінесе
Фарабидің өзінің таза ғалыми еңбектерінде келтірілген деректерге сүйенеміз.
Бұл кітап автордың бірнеше ... бері ... ... ... ... ... ... және басқа жиған-тергендері негізінде жазылды. Әріне,
Фараби туралы жазған басқа авторлардың ... де ... ... ... төл ... халық арасында көп белгісіз болып отырғаның
ескеліп, біз оның ғалым мен өнер ... ... ... ... ғалымды ана тілімізде сөйлетуге көп көңіл бөдік. Бұл ұлы ғалымның
өзінің ой-парасатың, ойлау, пайындау, баяндау ... ғана ... ... ... ... жай- ... ерекшеліктерің дұрыс
аңғаруға, түсінуге қолайлы болар деп ойлаймыз.
ОТЫРАР- ФАРАБИДІҢ ОТАНЫ
Қазақстан тарихшилары мен археологтарының ... ... ... тарихының осы күнге дейін анық болмай келген тіп
мәселелері ғылыми жолмен ... ... ... ... ... ... бірі ертеде Қазақстанды мекендеген халықтардың ... ... ... ... ... ... және ... шығыс
аудандарында біздің заманымыздың VI-VII ... ақ ... ... бейінделіп, егіншілік едәуір дамыған. ... ... ... 629 жылы ... ... келген сапарында Шу өнірінің
құнарлылығы, мұнда тары, бидай және жүзім дақылдарының ... ... ... ... ... тен ... елін ... шұғылданғаның
айтқан. Бұған тек жазба фактілер ғана ... ... ... қазақ жерінде
күні бүгінге дейін сақталып калған көптеген суландыру және архитектуралық
құрылыстардым қалдықтары ... ... ... және ... зертеуле Орта ғасырларда Жетісуда,
Қаратауда, Сыр бойында, Тараз, Баласағүн, ... ... ... ... ... үлкенді- кішілі көптеген қалалардың ... Ол ... ... сол ... ... құрылыс
техникасы мен сәулет өнерін едәуір дәрежеге көтерілген. Ескі көп ... қазу ... әр ... ... ... ... ... су
құбыры жүйелерінің болғаны дәлелденіп отыр.
Орта ғасырлардағы Қазақстанның ең ірі ... ... ... ... Отырар алқабы. 300 шаршы км. жерді қамтып жатқан ... ... ... ескі ... елді ... ... бар. ... магистралдық каналдар мен арықтардың ізі көп. Олардын ең үлкені –
«Отрар төбе». Оның айналасындағылар: «Арыстанбаб», «Қарауыл ... ... ... ... ... т.б. ... бәрі де сол ... алып
жатқан аудандары. Бұлардың көпшілігі Сырдарияның оң жақ ... ... ... сол жақ ... де жеке бекініс-қорған болған. Фараби сол
қорғандардың ... ... ... сөз бар. ... тарапының түркі нәсілді
тайпаларының басым көпшілігі кейіннен қазақ халқының құрамына кірген. IX-X
ғасырларда, яғни Фараби ... ... Орта Азия мен ... ... қол астында болған.
Отырар – орта ғасыр заманындағы-Оңтүстік Қазақстанның ғана емес, бүкіл
Орта Азияның мәдени, ... және ... ірі ... бірі. 1956 жылы
Москвада жарық көрген көп томды «Дүние жүзілік тарихта» біздің заманымыздың
III-IV ғасырларында Отырар өлкесі мәдениетінің ... ... ... ... ... Отырар мәдениеті маңғол шапқыншылығы(XIIIғ.)
кезінде қатты ... ... ... ... ... ... ... әйгілі кітархананың қоры құрып, тоз- тоз ... ... ... « Отырар ойраны» деген атпен сақталған.
Орта Азия және оған шектес ... ... ... ... жүздеген ғалымдар шыққан. Олардың ішінде ... және ... ... ... ... ... ... көптген тамаша ғалымдар
бар. Бұл ғалымдар негізгі еңбектерін сол тұстағы ортақ тіл- арб ... ... ... ... ... ... жергілікті халықтың аса бай
мәдени- техникалық дәстүрлеріне негізделген. Әрине, Орта Азия мен Қазақстан
жерінен ... ол ... ... ... араб тілі арқылы
ауысқан грек, үнді және басқа ... ... ... мен ... ... ... ... жоққа шығара алмайды.
ФАРАБИДІҢ МУЗЫКАЛЫҚ ІЛІМІ
Фарабидің ғалым мен өнердегі үлкен де кесек дүниесі- оның ... ... ... музыканың аса ұлы теоретигісаналады. Фарабидің музыка
теориясындамытудағы тарихтан ... ... ... ... ... бір ... ... басқа ғалымдардың еңбектеріне тоқтала
кеткен жөн.
Фарабидің дыбыс және оның таралуы жөніндегі кейіп ой- ... ... ... ... ... жуық ... ... «өзара әсер
еткен екі дененің арасындағы ауа ... ... ... ... ... ... басқа бөлшектерін қозғалысқа келтіретіндіктен бұл
тербеліс ақырында қозғала келе ... ... ... Ал есту ... оны
дыбыс түрінде қабылдайды. Есту органы дыбысты әр ... ... оның ... ... ... деп ... Сонымен, Фарабидің
пікірінше дыбыс сапасы жағынан жоғарылық, күш және ... ... ... ... аса ... музыкант тамаша орындаушы болғаны мәлім. Оның
бесаспап рындаушылығы жөнінде шығыс халықтары арасында күні ... ... ... ... аңыз бар: ... ... бірінің сарайында той-
думан қызып, бек- патша, қожа- молдалар жиылып үлкен жиын- тамаша ... ... Оған ... де ... ... ... ішіп елірген мас
қауын Фарабиге ілтипат жасамайды. Бұған шыдамаған Әбунасыр бір шетке шығып,
домбырасын қолына алып, аса бір ... күй ... оның ... сонша
жұрттың бәрі ойынсауықты тастай салып уайымға беріліп егіліп жылайды, енді
бір сәт аса бір ... ... ... ... ... әлгі ... бірден көтеріп балаша билеп, жын қаққандай сақылдап күліп ойнап
кетеді. Мұнан соң фараби біртүрлі жаймашуак бір ... ... ... ... отырғандар музыка әуеніне елітіп бірі қалмай ... ... ... тастап, Фараби жайына жүріп кетіпті дейді.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аль-фараби және педагогика3 бет
Ақжан әл-Машанидің Әбу Насыр әл-Фарабидің өмірі мен шығармашылығы жайында зерттеу жұмыстары66 бет
Мемлекеттік басқарудың даму эволюциясы3 бет
Отырардың заттық мәдениеті70 бет
Шығыс ғылымы және мәдениеті7 бет
Әбу Насыр Әл-Фараби10 бет
Әбу Насыр Әл-Фарабинің өмірі мен шығармашылығы19 бет
Әбу-Насыр-Әл-Фараби4 бет
Әдеп пен әдемілік дағдыларын үйрету4 бет
Әл – Фараби6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь