Ақшаның қызметі және қажеттілігі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

І. Ақшаның мәні, қызметтері, рөлі және теориясы
1. Акшаның пайда болуы,мәні және қажеттілігі
2. Ақшаның теориясы
а) Ақшаның металдық теориясы
б) Ақшаның номиналистік теориясы.
в) Ақшаның сандық теориясы.
г) Осы заманғы монетаризм
д) Кейнсиандық теория
3. Ақшаның қызметтері және экономикадағы ролі ... ... ... ...

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Ақша тауарлы өндірістің өнімі яғни ақша жаратылысы оның тауарлы шығу тегіне байланысты. Тауар сатуға немесе айырбастауға арналған еңбек өнімі, ал еңбек өнімінің тауарға айналуы ақшаның пайда болуына обьективтік алғы шарттарын туғызады. Қоғам дамуымен ақшаның маңызы арта түседі. Жоспарлы экономикада ақшаның мәні шектеулі болады. Ақша есеп жүргізу, бақылау құралы. Егер ақша айналысы болмаса, онда тауар айналысы да болмайтын еді.
Қоғам дамуымен байланысты әр түрлі формасында, сол уақыттың талабына сай ақша жүйесі дамыды. Олар металл ақша айналысы және несие-қағаз айналысы типі болып табылады. Олардың экономикалық қызметі жүзеге асыруда алатын орны өте зор.
Сондықтанда мен курстық жұмысымның тақырыбын «Ақшаның қызметі және қажеттілігі» деп алдым. Өйткені ақша тарихи дамыған экономикалық категория .
Мен жұмысымды үш бөлімге, яғни бірінші бөлімде ақшаның пайда болуы мен оның мәні және қызметтері мен экономикадағы рөлі және ақша теориясы мен оның үш теориясын қарастырдым. Екінші бөлімде ақша айналысының сипаттамасы және ақша жүйесінің ұғымы, элементтері, типтеріне тоқталдым. Үшінші бөлімде Қазақстанның ақша жүйесі және экономикасы дамыған елдердің ақша жүйелерін қарастырдым. Осы бөлімде Қазақстанның осы заманғы және шет елдердің ақша жүйесінің толығырақ тоқталдым.
Жалпы мемлекеттік заңдармен реттелген елдегі ақша айналысының ұйымдастыру ақша жүйесі болып табылады. Қазақстан Республикасында ақша жүйесі 1995 жылы 30 наурыздағы «Қазақстан Республикасы Ұлттық банкі туралы» Қазақстан Республикасы Президенттінің заң күші бар Жарлығына сәйкес ұйымдастырылған.
1. Ақша несие банк, Оқулық Ғ.С. Сейітқасымов. А.2006 ж.
2. Деньги кредит банк , Под. Ред. О.И. Ловрушина, Изд. 2-е, М. 1999 г 3. 3. С.Б. Мақыш , Оқу құралы «Ақша айналысы және несие» А. 2000 ж. Қазақ университеті.
4. Б. Көшенова , Оқу құралы «Ақша несие банк, валюта қатынастары» А. 2000 ж. Экономика.
5. «ҚР-ның ақша жүйесі туралы» ҚР-ның Заңы 13.12.1996.
6. Бункина М.К. «Деньги, банки, валюта» Учебние пособие. М. 1994 г. 7. “Деньги, Кредит, Банки “ А. 2000ж. Экономика

8. «ҚР-да ұлттық валютаны енгізу туралы» ҚР Президентінің заң күші бар жарлығы 12.11.1993.
9. «Валюталық реттеу туралы» ҚР-ның заңы 24.12.2003.
10. Экономическая теория. А.И. Добрынина, Л.С. Тарасевича. Санк-Петербург 2001 г.
11. Аубакирова Я.А. Байжұманов Б.Б. Экономикалық теория. Оқу құралы. А. Қазақ университеті.

12. “Деньги, Кредит, Банки “ Сейткасымов. А. “каржы-каражат” 2006ж

13. Абрамова М. А., Александрова Л.С. «Финансы, денежные обращение, кредит” .Учебние пособие. М. 1996 г.

14. ҰБ-тың статистикалық бюлетендери 2007ж қараша

15.”Егемен Қазақстан “ 24-қараша 2007 жылы
        
        жоспар
Кіріспе.....................................................................
................................
І. Ақшаның мәні, қызметтері, рөлі және теориясы
1. Акшаның пайда болуы,мәні және қажеттілігі
2. Ақшаның теориясы
а) Ақшаның металдық ... ... ... ... ... ... теориясы.
г) Осы заманғы монетаризм
д) Кейнсиандық теория
3. Ақшаның қызметтері және экономикадағы ролі................
Қорытынды..............................................................
.............................
Қолданылған
әдебиеттер..................................................................
...
Кіріспе.
Ақша тауарлы ... ... яғни ақша ... оның ... ... байланысты. Тауар сатуға немесе айырбастауға арналған ... ... ... ... ... ... ақшаның пайда болуына обьективтік алғы
шарттарын туғызады. Қоғам дамуымен ... ... арта ... Жоспарлы
экономикада ақшаның мәні шектеулі болады. Ақша есеп жүргізу, бақылау
құралы. Егер ақша ... ... онда ... ... да ... еді.
Қоғам дамуымен байланысты әр түрлі формасында, сол уақыттың талабына
сай ақша жүйесі дамыды. Олар металл ақша айналысы және ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруда алатын
орны өте зор.
Сондықтанда мен курстық жұмысымның тақырыбын «Ақшаның қызметі және
қажеттілігі» деп ... ... ақша ... ... ... ... жұмысымды үш бөлімге, яғни бірінші бөлімде ақшаның пайда болуы мен
оның мәні және қызметтері мен экономикадағы рөлі және ақша ... ... үш ... ... Екінші бөлімде ақша айналысының сипаттамасы
және ақша жүйесінің ... ... ... ... ... бөлімде
Қазақстанның ақша жүйесі және экономикасы дамыған ... ақша ... Осы ... Қазақстанның осы заманғы және шет елдердің ақша
жүйесінің толығырақ тоқталдым.
Жалпы ... ... ... ... ақша ... ақша ... ... табылады. Қазақстан Республикасында ақша
жүйесі 1995 жылы 30 ... ... ... Ұлттық банкі туралы»
Қазақстан Республикасы Президенттінің заң күші бар Жарлығына ... ... ... ... рөлі және ... Ақшаның пайда болуы, мәні және қажеттілігі.
Экономикадағы ақшаның пайда болуын, мәнін, қызметі мен рөлін анықтау
ұмтылыстарының көп ғасырлық ... бар, атап ... бұл ... А. ... Д. ... К. ... және т. б. ... Ақша теориясын ХХ ғасырдың бірінші жартысында А. Маршал, П.
Самуэльсон, Дж. Тобин, Дж. Хикс, Ф. Мишкин, М. Фридмэн және т. б. ... ... ... ... өкілдері дамытты.
Ақшаның пайда болуы, жаратылысы және мәні ... ... ... ... та ... ... көп ... шартты түрде екі тұжырымдамаға бөлуге
болады: рационалистік және эволюциялық..
Біріншісі ( ол ХІХ ғасырдың аяғына ... ... етті ) ... мемлекекеттің немесе адамзаттың жалпы келісімді бекітуінің
нәтижесі ретінде түсіндіреді, яғни ... ... ... ... ... ... ... ғылыми көзқарас болып саналады, ол
тауардың айырбастық құнының ... даму ... ... ақша ... ... ... түрде пайда ... құн – бұл ... ... ... ... ... ... тауарларды бір-біріне айырбастау кезінде ғана анықталуы ... ... аян және ол ... ... құны ... ... етеді.
Тауар – бұл сату немесе айырбастауға арналған еңбек өнімі. Адам дайындаған
зат сату немесе айырбастау ... ... ... Ал бұл ... үшін обьективті алғышарттарды қалыптастырады. Тауардың тұтыну құны
және құны ( оны өндіруге ... ... ... ) ... Тауарлардың
пайдалылығына ( үй, машина ) байланысты құнының әр түрлі формалары бар,
олар тауардың ... құны деп ... ... құны оны ... ... өзгерісімен анықталады.
Тауар айырбасының дамуы тауарлар құнының әр түрлі ... ... ... ... ... қарапайым немесе кездойсоқ форма, ол алғашқы қауымдық
құрылыс кезеңінде, яғни ... бір ... ... қарапайым
айырбастау кезінде ( 1 қой = 1 қап бидай ) туындады. Бұл ... ... ... қарама-қарсы тауарда өз құнын өрнектеді. Тауардың
басқа тауарға айырбасталу қабілеті соңғының құнын өрнектейді, яғни
тауарда құн бар ;
- ... ... ... ... құн ... мен малшылардың
алғашқы ірі қоғамдық еңбек бөлінісі ... ... ... ... Көптеген айырбасталатын тауарлар
ішінен бір немесе ... ... ... ( тұз, мал, астық )
айқындалады, ... ... ... ... ... ... қарапайым ( кездейсоқ ) түрінен жайылыңқы формасына өту
жүзеге асырылады, яғни әр ... ... құны бір ... ... ... ... ( тұз, мал, астық ) өрнектеледі. Әр түрлі
тауарларды айырбастау кездейсоқ форма ... ... ... бір
немесе бірнеше ерекшеленген тауарлар арқылы жүзеге асырады.
Алтынның 10 ... 10 кг ... 1 ... 1 қап ... ... ... осындай тауар ретінде әр түрлі тауарлар алынды.
Мысалы, солтүстіктің халқы ақша ... ... аң ... ... ... ... – малды, егін егуші халықтар – астықты, қалаларда –
металды, яғни ... ... ... ... және т. б. ... ... ... ортасынан барлық басқа тауарлар ығыстырған
жағдайда ғана, ол ақшаның жалпы баламасы рөлінде бола ... да ... мәні ... болады, яғни тауарлық өндірісі мен
айырбасы нәтижесінде тауарлық әлемнен нақты формасы бар бір арнайы ... ... мәні үш ... ... ... ақшаның жалпы тікілей айырбасталу қасиеті бар, яғни оны тауарлар
мен қызметтер үшін төлем құралы ретінде ... және ... ... ... ... ... ақша тауардың айырбас құнын бейнелейді. Соның көмегімен ... ... ол ... ... ... және әр түрлі
тұтыну құны бар әр түрлі тауарларды сандық тұрғыда ... ақша ... ... ... ... ... ... болып
табылады, жұмыс уақытының шығындары арқылы тауарлар құны ... ... ... ... ... ... айналысының дамуынан
туындайды. Ақшаның тауар өндірісінің өніміні және оның дамуының міндетті
шарты болып табылады.егер адамның еңбек өнімі ... ... ... өнімге
айырбасталса, онда ол тауарга айналады. Ал бұл ... ... яғни ... Маркістің Т-А-Т сызбасы бойынша жүзеге асырылады.
Бұл жағдайда ақша балама негізде ... ... алу- ... ... ретінде
әрекет етеді. Бұны жүзеге асыру үшін сатылатын тауарды (Т) ақшамен өлшеу
керек және осы ... ... ... (Т') ... алу ... ... ... рөлінде әрекет етуші ақша жоқ болған жағдайда осы сәттегі нарықта
сұраныс пен ұсыныстың сәйкессіздігіне байланысты айырбас ... ... ... Ақша ... ... ... ... Тауар мен ақша бір-бірінен
ажырамас категориялар. Дегенмен ақшаның өзі ... яңни ол ... ... ... өнімі, олардың айрықша тауар екендігін тақырыптың келесі
тарауларында сөз ... ақша - бұл ... ... ... категориясы, тауар айырбасы
процесінің ұзақ созылған дамуының объективті негізделген нәтижесі.
Ақша жалпыға ортақ балама ретіндегі ... ... мен ... ... ол еңбектің әр түрлі жіктелуі кезінде әр түрлі өнімдерді дайындауға
қажетті қоғамдық еңбек ... ... ... ... ... ақша өндірістік қатынастардың барлық жиынтығының
маңызды буыны, онсыз тауар өндірісі өмір сүре алмайды.
Тауар мен ақшаның шығуында ортақ ... бар, ... ... ... ... та бар. Егер тауар айналыс аясында уақытша болса (ол
тұтынуға кетеді), ал ақша айналыста тұрақты, ... ... ... ... ... ... арасында дами отырып, ақша бүкіл
тауар әлемінен ерекшклкнетін айрықша тауар болып қала береді.
Ақша – қоғамдық еңбек ... ... ... ... ... және
нарықты ортақ экономикалық организмге біріктіруші айналыс құралы. Ол ... ... ... еңбек жүйесіне қосады, тауар өндірушілер арасындағы
айырбастың баламалылығын қамтамасыз етеді.
Ақшаны өзен ... ... ... ... ... оның әр түрлі
жағалауларында сатушылармен сатып алушылар, сұраныс пен ... баға ... ... ... еңбектегі ерекшеліктермен де байланысқан, ол
шығындалған еңбектің саны ... ғана ... ... бірге сапасы бойынша
еңбекақы түріндегі еңбек төлемінің қажеттілігін туындатады. Сондықтан ақша
еңбек ... мен ... ... ... ... ... қолданады, өйткені
материалдық құндылықтарды бөлу қоғам мүшелерінің шығындаған еңбегінің саны
мен сапасына сәйкес жүзеге асады.
Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... нәтижелерін нақты өлшегіштерде ғана емес, сонымен
қатар құндық өлшемдермен есепке алу қажеттілігінен;
- меншік нысандарының әр түрлі ... және ... ... ... ... олар ... ... негізделген
коммерциялық есеп негізінде шаруашылық қызметтің ұйымдастырылуын
және жүргізілуін ... ала ... Ақша ... ... ... ... ақша теориясы мен ақша ... ... ... және ... ... құралы ретінде
жетілдіру тұрғысынан мүдделі, сондықтан ақша ... ... ... ... ... ... ... үш негізгі бағыт бөліп көрсетіледі: ақшаның металдық
теориясы, номиналистік және сандық.
а. Ақшаның металл теориясы.
Ақшаның металл теориясы XV – XVII ғғ. ерте ... ... ... ... ... қалыптасқан. Оның аса танымал өкілдері
Англияда – У. Стэнфорд, Т. Мэн, Д. ... ... – А. ... ... ... қоғам байлығымен, яғни асыл тастар – алтын және ... ... ... ... шықты. Сонымен қатар, олар нағыз байлық
– табиғатынан шын ... ақша ... ... тек ... мен ... ... Бұл ақша теориясы фетишизмге (киелі ... ... ... ... ... мен күміске теңеп, тауар шаруашылығындағы қшада
адамдардың өндірістік қтынастарын назардан тыс қалдырады.
Аталған теорияны ұстанушылар қоғам ... ... көзі ... ... ... – дейді және белсенді сальдо мемлекетке алтын мен ... ... ... – деп ... ... ... ерте металлизм
теориясының қателігі – біріншіден, байлықтың көзі ... ... ... ... ... ... құндылықтардың жиынтығы еме, асыл
металлдар болса; екіншіден, металл ақшалардың айналымында олардың (металл
ақша) орнын басатын, яғни қағаз ақшаларға ауысудың ... ... ... теріске шығарылып келуінде деп есептейді.
Германияда XIX ғ. екінші ... ... ... ... ... ... ... дүниеге келді. Бұл оның бірінші
метаморфозасы болды, неміс экономистері (К. Книс және т.б.) ақша деп ... ... ... ... ... ... да санады.
Екінші метаморфоза бірінші дүниежүзілік соғытан кейін болды, оның
өкілдері алтынмонетарлық стандартты қалпына келтірудің ... ... ... ... жаңа ... ... ... құйма және
алтын – дивиздік стандарттарды енгізуге, теорияларын әдістеуге тырысты.
Ақшаның металл теориясының үшінші метаморфозасы екінші дүниежүзілік
соғыстан кейін болды. Оның ... (Ж. ... М. ... Р. Харрод)
халықаралық айналымға алтын стандартты енгізуге қажеттілік ... ... ... ... ... XX ғасырдың 70-жылдарының басында
алтын стандартты қалпына ... ... ... ... ... АҚШ-
та 1981 ж. осы мәселе бойынша арнайы комиссия құрылды, бірақ ол ... ... ... болады деп есептеді.
Сонымен, ҒТП-тің, өндірістің, ... ... ... ... ... XX ... тар болып шықты және металл жүйесінің ... ... ... жаңа ... ... мен ... ... пісіп-
жетіле бастады.
б. Ақшаның номиналистік теориясы
XVII – XVIII ғғ. аақшаның номиналистік ... ... ... Дж. ... мен Дж. ... А. Смит ... ... Бұл теория
ақша айналымында құнсыз монеталар қаптап кеткен кезде қалыптасты. Бұл
ғалымдар ақшаны ... ... деп және оның ... ... ... және ақша ... табылатын баға масшабымен ... ... Олар ... тек техникалық ауыстырудың таза ... ... оның ... ... толық теріске шығарды.
Ақшаның номиналистік теориясының негізгі идеялары төменде келтірілген:
- ақша ... ... ... болып табылады, оның көмегімен ақшаның
салыстырмалы құны анықталады;
- ... ... бар ... ... ... табылатын аталған
бірлікте ешқандай ішкі құн болмайды.
Номинализм үстемдік жағдайға XIX ғ. аяғы мен XX ғ. ... ... ... оның ерте кезеңдік номинализмнен айырмашылығы – оның
қорғау объектісі болып құнсыз ақша емес, ол ... ақша ... ... Г. ... ақша ... ... мемлекеттік
теориясы») басты мақсат – мұрат анық қалыптасады:
- ақша – мемлекеттік құқық ... ... ... ... ақша – ... ... құралы, яғни мемлекеттік мұратты төлем күшімен
иемденген белгілер;
- ақшаның негізгі қызметі – төлем құралы. Ол ақшаның мәні белгілердің
материалында емес, олардың қолдануын ... ... ... ... – 1933 жж. ... ... кезеңінде номинализм алтын
стандарттан кетуді ақтау үшін теориялық база ретінде ары қрай дамуға бет
ады.
Мемлекеттік капиталистік ... ... ... ... ... ... ... туралы трактатында» қағаз ақша алтынға қарғанда
айналымда ыңғайлы ... ... ... ... және олар қоғамның
үнемі өркендеуін қамтамасыз етеді – деп жазды. Қағаз ақша ... ... бұл ... ... ... ... азат етті және ... жайт Кнапп теориясының жеңісі ретінде қарастырылды.
Сонымен, Кейнс номинализмнің тәжірибелік мақсаты – ... ... ... ... ... ... ... және экономиканы инфляциялық
процесті басқару арқылы реттеуін ... ... ... ... ... – ақша ... мәселесі жөніндегі үстем
теориялардың бірі. Осылайша, әйгілі американдық экономист П. Самуэльсон
ақша шартты белгілер ... ... деп ... ... ... ... ... дәуірін қағаз ақша дәуірі ауыстырады. Қағаз ақша
ақшаның мәнін, олардың ішкі ... ... ... Ақша – ... ... - деп ... теорияның пайымдауынша, қағаз ақш адам еркімен пайда
болды, ... ... ал шын ... ақша – ... ... ... мен айналымның қосымша құралға қажеттілігі туындағаны,
бағалы металдарды өңдеу өндірісінің жетімсіздігі нәтижесінде пайда болды.
Қағаз ақшаның өлшем ... ... мен ...... ... ретінде тиімділігіне байланысты болып шықты.
Сонымен, ноинализм теориясының сипаты: ақша ... ғана ... ... көп ... бас ... ... құн ... өте онды сан бірлігі болып табылады.
в. Ақшаның сандық теориясы
Ақшаның сандық теориясы XVI ғ. ... ... ол ... құн ... ... құны ... ... байланысты деп түсіндіреді. Бұл
жорамалды француз Жан Боден ойлап ... Ның ... ... ... ... ... ... көп әкеліне бастауы әсерін
тигізді, сол себепті, бұл жағдай ақша санының көбеюіне әкеліп соқты, ... ... ... да ... ... ... ақшаның сандық теориясының басқа өкілдері
Д. Рикардо, III. Монтескье, Д. Юм, Дж. Миль т.б. ... Олар ... ... ... ... ... мен оның құнының арасындағы
пропорционалдылықты әкеліп қосты.
XX ғ. басында ... ... ... ... ... ... емес ... теориясының маңызды бөлігі ретінде үстемдік алды.
Негізінде, трансакциондық және кембридждік бағыттар пайда ... ... ... ... ... ... ... М.
Фишер қалады. Оның теориясында белгілі бір мерзімді тауар айналымының саны
– орта жылдамдықта ақша ... ... және ... ... ... бағамен аңықталады делінген. Сонымен ... осы ... олар ... ақша ... ... сатылған тауарлардың санына әсер
етпейді деп есептелген. Ол қысқа мерзім ішінде аталған ... ... деп ... ақша ... ... ... дамуының деңгейі,
байланыс құралының күйі сияқты ресурстардың жетімсіздігімен шектеледі.
Сонымен, М. Фишер, «Ақшаның саны – баға ... - ... ... байланыс
болып табылады – деп қарастырады, яғни айналымдағы ақшаның саны баға
деңгейіне ... әсер ... баға ... ... ... ақша ... ... саны) болып
табылады. Ақша салмағының өзгерісі бағалардың өзгерісіне ... ... ... ... ... ... MV=PQ теңдеу болып көрсетіледі,
Мұнда, Q – тауарлық мәмілелердің саны,
V – ақша ... ... – ақша ... P – ... ... ауыстыру теңдеуі деп аталады. Ол ақша айналымында маңызды
өзара ... ... ... ... М ... ... ... (баға деңгейі) көрсеткіштерінің арақатынасын нақтылап берді.
Ақшаның сандық теориясының кембридждік бағытын ағылшын ... ... ... А. ... А. ... Д. ... ... монетаристер деп атады. М. Фишерден бір айырмашылығы,
олардың теориясының негізіне ақша айналымы ... ... ... ... ... бағыт тауар айналымы мәмілелерінің сомасы М. Фишердің
есептеуі сияқты сатылған ... ... ... ... ... ... , ... қоса, егер М. Фишер ... ... ... ... ... ... бұл жағдайды психологиямен,
яғни айналым қатысушылардың әдетімен байланыстырады.
Кембридж мектебінің формуласы мынадай:
PV – TV + ... P – ... ... ... – өндірістің көлемі;
T – ақша белгілерінің саны;
D – депозиттер;
V және V* акша мен ... ... ... екі ... ... ... ... Ақша санының өзгерісі
тауар бағасы өзгерісінің жалғасы емес, себебі ... ... ... ... даму ... мен 1929-1933 жж. болған
ұлы депрессия кезінде осы теорияның өкілдері өзгермейтін деп санаған ... ... ... тербеліске душар болды, сондай-ақ кризис –
ресурстарды түгелдей пайдаға асыру ... ... ... ... ... Осы ... баға қалыптасу тәжірибесіне монополистік
бірлестіктердің тигізер әсерімен санаспай, мұндай процестің тек айналымдағы
ақша санының өзгеріс ... деп ... ... бәрі ... сандық
теориясы маңызының уақытша төмендеуіне әкеліп соқтырады.
г.Осы ... ... ... ... ... ... ... мен ақша шаруашылығы
мекемелеріне ерекше ... ... ... ... Осы ... ... ғылым орталығы пайда болды, оның ... ... ... ... ... ... Г.Саймоне және
М.Фридмен болды.
Бұл жерде біз Нобель сыйлығының лауреаты М.Фридменнің монетаристік
теорияға арналған шығармаларына тоқталамыз. ... ... ... ақшаның сандық теориясының әдістемелік негізі ... ... ... ... ... ... ... жатқызылады.
Оның еңбектерінде ақша шаруашылығының анализі мен қазіргі ақша теориясы
маңызды орын ... ... ... ... ... жағдайлар
сауатты монетарлық саясатта экономиканың тұрақтылығына даңғыл жол ашады.
Монетаризм, ақша ... ... ... ... ... ... мен баға деңгейі сияқты шамаларды анықтау үшін маңызды рөл атқаратын
құрал ретінде қарастырады. Аталған жағдай ... мен ... ... ақша ... ... аударуға мәжбүр етеді.
Монетаристердің пікірінше, есімін бақылауда ... ... ... ... банктен тыс ақша, мерзімді және талап етілетін депозиттер
кіреді.
Д) кейнсиандық теория
Ақшаның Кейнсиандық ... ... ... ... ... ... ... Дж Кейнс.
Оның пікірінше, ақша қаражатына қажеттілік мына ... ... ... ... ... қажеттілігімен (трансакциондық мотиві
)
2. пайыз нормасының ... ... ... ... ... ... (сақтану мотиві)
3. Ақшаның қызметтері және экономикадағы ролі.
Ақша экономикадағы рөлін өзінің атқаратын негізгі қызметтері арқылы
орындайды. Ақшаның әр қызметі ... ... ... ... ... ... ретінде ақшаның әлеуметтік және экономикалық
мазмұнының белгілі бір ... ... ... ... ... ... бес қызметі бар:
1) құн өлшемі және баға масштабы;
2) айналыс құралы;
3) төлем құралы;
4) ... және қор ... ... ... ... құн ... қызметі. Ақша жалпыға бірдей балама
ретінде барлық тауарлардың ... ... Ақша құн ... ... ... ... ... сапасы жағынан салыстыруға келетін тауарлар ... үшін ... ... материал беру » қызметін атқарады. Бірақ
та тауарларды өзара өлшейтін ақша емес, тауарлар өндірісіне кеткен қоғамдық
қажетті ... ... ... ... ... ... жасады. Барлық
тауарлар қоғамдық еңбек өнімдері, сондықтан олардың құнын өзіндік құны бар
нақты ақшалар ( алтын және ... ) ... ... ... ... ... оның ... деп аталады. Баға тауарды
өндіруге және сатуға қажетті қоғамдық ... ... ... ... ... ... ретінде қабылданған және тауарлар бағасын өлшеуге
қызмет ететін металлдың баға ... ... ақша ... салмақты саны баға масштабы деп аталады.
Бағалардың ... және ... ... құн заңы ... құн ... ... мен баға масштабы арасында өзара айырмашылық
бар. Құн өлшемі – бұл ... ... ... ... қызметін
сипаттайды. Құн өлшемі қызметі құн заңына байланысты ... ... – бұл ... ... ... ... құнын көрсету үшін емес,
тек оның бағасын бейнелеу үшін қызмет етеді. Баға ... ... ... ... пен ... ... белгіленеді. Сөйтіп баға масштабы
арқылы ойша белгіленетін ... ... ... ақша ... ... бағаға айналады.
Бүгінгі таңда тауарлар алтынға тікелей айырбасталмайды және олардың
бағасы ... ... ... бұл ... ... ... ... құндық өкілдері немесе қағаз және несиелік ақша белгілері ... ... ... құны ... да, ... толық бағалы
емес ақшалар деп атайды. Өйткені, олар тауарлар құнын ... ... ... ... айналыс құралы қызметі. Ақша айналыс құралы қызметінде
тауарларды өткізудегі делдал ... ... бір ... екінші қолға ауыса отырып, ... ... ... ақша ... ... ... айналысы кезінде, ақша делдал рөлін атқарады, ал бұл кездегі
сатып алу және сату ... ... ... мен ... ... ... Сатушы, тауарын сатқаннан кейін, басқа тауарды сатып алуға әр
уақытта асықпайды. Ол ... бір ... ... ал ... ... ... мүмкін. Делдал ретіндегі ақшаның көмегімен уақыт пен кеңістіктегі
өзара сай келмеушілік жойылды.
Өзінің құнын ... ... ... ... ... ... айналыс құралы ретінде барлық ... ... ... және ... алу ... ... ... ақша айналыс құралы қызметін негізінен мемлекеттік,
оперативтік, ... ... ... ... ... ... орындайды. Шет елдерде мұндай шектеулер жоқ.. Одан фирмалар мен
корпорациялардың және тағы ... ... ... есептесуіне тыйым
салынбаған.
Айналыс құралы ретінде ақша қызметтерінің ерекшеліктері мыналар:
- тауар мен ақшаның қарама-қарсы қозғалысы;
- оны идеалды ... ... ... ... орындайды;
- ақшаның бұл қызметінде тарларды айырбастау өте тез ... оны ... ... емес, оны ауыстырушылар – ақша
белгілері орындайды;
Бірақ бұл несие және қағаз ақшалар ... ... ... ... сөз емес. Бұл байланыс несие ақшалардың алтын нарығында жасырын
айналыста ... ... ... ... ... атқаратын болғандықтан, айналыс
қажеттілігі олардың саны өткізілуі тиіс ... ... мен ... яғни ... тиіс ... бағасының сомасы мен анықталады.
Қанша дегенмен бір ақша бір – ... ... ... қызмет ететін
болғандықтан, ақша айналысы үшін ... ... саны ... аз ... ... ... ... тауар массасынан көп ... ... ... яғни ... алып ... төлем құрал қызметі. Әр түрлі жағдайардың болуына байланысты
тауарлардың тек нақты ... ғана ... ... Себебі әртүрлі
тауарларды өндіру кезеңі мен айналыс мерзімінің ... ... ... ... ... ... мен ... маусымдық
сипатта болуы ... ... ... ... ... ... ... тауарлардың төлемін кешіктіріп
сатып алу және сату, яғни несиеге беру қажеттігі ... Ақша ... ... ... ... бір қозғалыс формасына ие: Т ( тауар ) - М
( міндеттеме ), келісілген ... ... М ( ... ) – Т ( ... ... ... құралы қызметі мен айналыс құралы қызметтері арасында
өзара айырмашылық бар. Ақша ... ... ... ... ... болса, төлем құралы қызметінде ақша мен тауардың бір-біріне қарама-
қарсы қозғалысы болмайды, яғни қарыздық міндеттеме ... ... сату ... алу ... аяқталғандығын білдіреді. Тауарлар мен ақша арасындағы
уақыттағы ... ... ... ... ... ... ... төлем құралы ретінде тек қана тауар айналысына қызмет ... сол ... ... және ... қатынастарына да қызмет етеді.
Жалпы барлық ақшалай төлемдерді төмендегідей түрде топтастыруға
болады:
- тауарлар және көрсетілетін ... ... ... ... ... ... ... және тұтыну несиелері бойынша
қарыздық міндеттемелері;
- мемлекетке қатысты ... ... ... ... және сот ... және басқадай міндеттемелер;
Ақшаның төлем құралы қызметін толық бағалы емес яғни қағаз ... ... ... ... ... ... айналыс құралынан өзара айырмашылықтары
бар. Бұл қызметте ақшалар делдал болып табылмайды, ол тек қана сату-сатып
алуды ... ... ... ... ... өз ... ... байқалады. Тауарды несиеге сатып ала отырып, сатып алушы сатушыға
ақшаны берудің орнына, борыштық міндеттемені жазып ... Бұл ... ... ақша ... ... ... ... атқарады.
Ақшаның қор жинау және қорлану қызметі. Ақша жалпыға бірдей ... оның ... ... ... ... ... қатар, байлықты жинау
құралы ... ... ... да ... ... ... ... тырысады. Қорлану үшін ақша айналыстан алынады, сөйтіп, тауарды
сату және сатып алу қозғалысы үзіледі.
Ақшаның қор ... ... ... ... емес ... атқара алмайды,
себебі олардың меншікті құны жоқ.. Бұл ... ... ... ... ... ... ... қоры ҚР Ұлттық банкінде жинақталған.
Ал ақшаның қорлану қызметін толық бағалы емес ақшалар атқарады. Тауар
өндірісі жағдайында қорлану екі формада ... ... десе ... Кәсіпорындар мен ұйымдардың есеп айырысу және ... сол ... ... басқадай шоттардағы ақшалай
қаражат қалдықтары түрінде қоғамдық қорлану формасында;
2) Банктердегі халық салымдарында, облигацияларда жинақталған ... ... ... ... ... мен халықтың ақшалары
банктен берілетін қарыздар ... ... ... процесіне түседі.
Сөйтіп, ақшалар бұл қызметінде ұлттық табыстың қалыптасу, бөлу және ... ... ... ... ... саласынан уақытша шығып қалғаннан кейін олар қорлана
бастайды. Қорлану қызметінде ақша өзінің сол формада ... ... ... ... ... ... немесе айналым құралы ретінде түсе
алады. Шынында да бұл елдегі ақша айналысының тұрақтылығы жағдайында, яғни
инфляцияның ... ... ғана ... ... ... ... ... халықаралық заемдар,
сыртқы серіктестерге қызмет көрсету барысы дүниежүзілік ақшалардың ... ... ... ... ақшалар жалпыға ортақ ... ... ... ... алынатын құрал және жалпыға ортақ қоғамдық байлықтың
материалдану ... ... ... ... ... құралы ретінде
дүнижүзілік ақшалар халықаралық ... есеп ... ... ... ... ... ... дүниежүзілік ақшалар
елдер арасындағы нақты ақшамен төленетін тауарлар және ... ... ... ... ... ... етеді. Жалпыға
ортақ қоғамдық байлықты құрау ретінде дүниежүзілік ақшалар бір елдің екінші
бір елге займ ... ... ... ... ... ... де ... ішіндегі ақша мемлекетпен заңдастырылған ұлттық ақша
бірлігі формасында қызмет ететін болса, ал елімізден тысқары жерде, ... өз ... ... ... ... ... ... де, өзінің бастапқы
формасы ретіндегі металл құймасына, яғни жалпылама балама тауар формасына
өтеді » - деп ... ... бұл ... ... ақша ... ... етуі сипатталады.
Алтын монета стандарты тұсында дүниежүзілік ақша қызметін ... ... ... ... ... ... ақшалары (банкноталар)
көбіне АҚШ доллары және ... фунт ... ... кезде дүниежүзілік ақша қызметін көбіне АҚШ – доллары, ... ... ... – фунт ... ... Одақтың қазіргі валютасы –
еуро, сол ... СДР ... ... (1944 ж.) ... келісімге келу, доллар мен
фунт стерлингке резервтік валюталар ... ... ... ... жаңа ... СДР – ... қарыз алу құқығы; ЭКЮ – ... алу ... ... ... Ал 1999 ж. 1 ... бастап Еуропаға
ынтымақтастық елдердің ортақ ақша бірлігі «еуро» айналысқа шықты.
Қорытынды.
Жұмыс ... ақша ... ... ... бірі екендігіне
көзіміз жетті. Оның бес қызметінің өзінен ақшаның қайталанбас ерекше тауар
екндігі ... тұр. ... ... айналысында ақша айырбас құралы болып
табылады. Тауар және ақша бір-бірінен бөлінбейді.
Қорыта келгенде, ақша – жалпыға бірдей эквивалент, ерекшке тауар, ... ... ... құны ... және оның ... ... қатысуымен
тауар өндірушілер арасында еңбек ... ... ... ... ... ... ... рөлі тарихи түрде алтынға бейім.
Сондай-ақ ақшаның тағы да бір басты қасиеті оның өтімділігінде. Ақшаны
кез-келген тауарға айырбастауға болады. ... ... өзі ... ... ... ... ... ақшаның мәні оның үш ... ... ... ... ... ... ... айырбас құнның жеке формасы;
- еңбектің сыртқы заттың өлшемі;
Ақшаның әсіресе мемлекет үшін ... зор, ол ... ... ... ел
аумағын және сыртқы экономикалық қатынастарды қадағалап, реттеп отырады. Ал
ақша айналысының дұрыс жүзеге аспауы ол ел экономикасына ауыр ... ... ... ... атап ... ... Мемлекет сондай-ақ
ақшаны реттеуші құрал ретінде де пайдаланады, «ақша-несие саясаттарын»
жүзеге асырады. Ал ... ... үшін ... ... ... ... ақша айналасындағы ақша айналыс заңы, ақша қызметтері және ақша
жүйесі болып табылады.
Елімізде ақша жүйесі 1993 жылы 15 ... ... ... ... ... қызмет етуде. Тек 2006 жылы айналысқа жаңа дизайнды
ақша айналысқа енді. Халықаралық ... ашық ... ... ... ... қаржы шаралары өз жемісін беруде.
Қолданылған әдебиеттер.
1. Ақша несие банк, Оқулық Ғ.С. ... А.2006 ... ... ... банк , Под. Ред. О.И. ... Изд. 2-е, М. 1999 ... 3. С.Б. ... , Оқу құралы «Ақша айналысы және несие» А. 2000 ж.
Қазақ университеті.
4. Б. ... , Оқу ... ... ... ... ... қатынастары» А.
2000 ж. Экономика.
5. «ҚР-ның ақша жүйесі ... ... Заңы ... ... М.К. ... банки, валюта» Учебние пособие. М. 1994 г.
7. “Деньги, Кредит, Банки “ А. 2000ж. Экономика
8. «ҚР-да ұлттық валютаны ... ... ҚР ... заң күші бар
жарлығы 12.11.1993.
9. «Валюталық реттеу туралы» ҚР-ның заңы ... ... ... А.И. ... Л.С. Тарасевича. Санк-
Петербург 2001 ... ... Я.А. ... Б.Б. ... ... Оқу ... А.
Қазақ университеті.
12. “Деньги, Кредит, Банки “ Сейткасымов. А. “каржы-каражат” 2006ж
13. Абрамова М. А., ... Л.С. ... ... ... ... ... М. 1996 ... ҰБ-тың статистикалық бюлетендери 2007ж қараша
15.”Егемен Қазақстан “ 24-қараша 2007 жылы

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақшаның маңызы мен қажеттілігі, шығуы34 бет
Ақшаның мәні мен қажеттілігінің қазіргі таңдағы анықтамасы47 бет
Ақшаның шығу тегі қажеттілігі және экономикалық мәні12 бет
Ақшаның қажеттілігі, мәні және қызметтері21 бет
Ақшаның қажеттілігі, экономикалық мазмұны, ұдайы өндірістегі атқарымы мен маңызы. ақшаның даму кезеңдері26 бет
Ақшаның қажеттілігі,пайда болуы және мәні16 бет
Ақша жүйесі және оның негізгі элементтері жайлы30 бет
Ақша жүйесі және оның негізгі элементтері. Ақша табиғатының ерекшеліктері және теңгенің қазіргі жағдайы27 бет
Ақша жүйесі туралы36 бет
Ақша жүйесі,оның элементтері және түрлері25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь