Математиканы модульдік-рейтингтік технологиямен оқыту

КІРІСПЕ
1 ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫНДА МАТЕМАТИКА КУРСЫН МОДУЛЬДІК.РЕЙТИНГТІК ТЕХНОЛОГИЯМЕН ОҚЫТУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Математиканы модульдік.рейтингтік технологиямен оқытудың әдіснамалық аспектілері және оны қолданудың қазіргі кездегі жағдайы
1.2 Жоғары оқу орындарында математиканы модульдік.рейтингтік технологиямен оқытудың принциптері және олардың математиканы оқытудың негізгі дидактикалық принциптерімен байланысы
Зерттеудің көкейкестілігі. Елімізде болып жатқан өзгерістер білім жүйесіне де әсерін беріп отыр. Ел басшысы «Жаңа әлемдегі - жаңа Қазақстан» атты Қазақстан халқына Жолдауында, бастауыш және орта білім беру, сондай-ақ мамандарды қайта даярлау жүйесін әлемдік стандарттарға жақындату қажеттігін айтып, «Біз бүкіл еліміз бойынша әлемдік стандарттар деңгейінде сапалы білім беру қызметін көрсетуге қол жеткізуіміз керек», - деді. Бұл міндеттерді жүзеге асыру үшін Елбасы оқытудың, әр білім алушының білімі мен қабілет деңгейінің тиімділігін бағалаудың біртұтас жүйесін жасау; он-лайн тәсілінде оқыту тәжірибесін дамытып, елімізде оқу теледидарын құру; оқу жоспарларына жаратылыстану ғылымдары бойынша, бірінші кезекте, математика мен ақпараттанудан қосымша сағаттар немесе пәндер енгізу керек екендігін атап көрсетті [1, 13 бб.]. Ендеше, еліміз сенім артып отырған бүгінгі студент, ертеңгі мамандар жаңа заман талабына сай, терең білімді, пайым-парасаты мол, өрелі жастар болуы керек. Ол үшін білім, ғылым және өндіріс үрдістерінің өзара байланысын қамтамасыз ететіндей білім саласын ғылыми-әдістемелік тұрғыдан дамыту қажет.
Қазіргі кезде адамдық фактор өнеркәсіп үрдісінде ғана емес, өмірдің барлық саласында бірінші орында тұрғандықтан барлық құндылықтар мен жаңалық ашулар арасында алмасулар жүріп жатыр. Адами фактордың шексіз мүмкіншіліктерін пайдалану жолындағы талпыныстың адамға тоғысуы, А.А.Вербицкийдің айтуы бойынша, «...білім беру саласында жаңа ерекшеліктердің пісіп жетілуіне, адамдарда адамгершілік қасиеттің, мәдени байлықтарды иеленіп қана қоймай, оны дамытып, белгілі бір мақсатта қоғамның дамуы жолына құмарлық мәдениетті бойына сіңірген адамның қалыптасып келе жатқанының белгісі» [2, 7-8 бб.].
Дәстүрлі оқыту хабарламалық тұрғыда (іс-әрекеттік емес) теориялық білімді меңгеруге бағытталады. Сондықтан дәстүрлі оқытудағы хабарламалық үлгі мен теориялық білімді кәсіби іс-әрекетте қолдану қажеттігі арасында қайшылықтар туындайды. Г.Л. Ильиннің пікірінше, білім алушыға берілетін білім мен олардың дүние танымдары әлеуметтік негізде ұштаса жүргізілуі керек. Ғылыми білімнің әлеуметтік жағдаймен ұштасуы оқыту мәселесіне басқаша қарауды - іскерлікпен, прагматикалықпен, кейінге қалдырмай, дереу іске асыруды қалайды [3, 18-19 бб.].
Қазіргі жоғары оқу орнында оқытудың белгілі бір әдістемелік дәстүрлері қалыптасуына қарамастан, оқытудың жаңаша әдістерін іздестіру, студенттердің ойлау қабілетін дамыту жолдарын, өздігінен іздену, коммуникативтік қабілетін, адамдарды басқара білу қабілетін дамыту жолдарын іздестіру әрекеттері жүріп жатыр. Атап айтқанда, іргелі пәндерді оқыту мәселесіне жаңаша әдістер керек (оның ішінде, жоғары математикаға да), өйткені, бүгінгі әлемдік өндірістік технология бірсыпыра ғылыми жетістіктерді пайдалануда.
        
        КІРІСПЕ
Зерттеудің көкейкестілігі. Елімізде болып жатқан өзгерістер білім
жүйесіне де ... ... ... Ел ... «Жаңа әлемдегі - жаңа Қазақстан»
атты ... ... ... ... және орта білім беру, сондай-ақ
мамандарды қайта даярлау жүйесін әлемдік стандарттарға жақындату қажеттігін
айтып, «Біз ... ... ... ... ... ... сапалы
білім беру қызметін көрсетуге қол жеткізуіміз ... - ... ... ... асыру үшін Елбасы оқытудың, әр білім алушының білімі мен
қабілет деңгейінің тиімділігін бағалаудың біртұтас ... ... ... ... ... ... елімізде оқу теледидарын ... ... ... ... ... ... кезекте, математика
мен ақпараттанудан қосымша сағаттар немесе ... ... ... ... ... [1, 13 бб.]. Ендеше, еліміз сенім ... ... ... ... мамандар жаңа заман талабына сай, терең ... ... мол, ... ... ... керек. Ол үшін білім, ғылым және өндіріс
үрдістерінің ... ... ... ... ... ... ғылыми-
әдістемелік тұрғыдан дамыту қажет.
Қазіргі кезде адамдық фактор өнеркәсіп үрдісінде ғана емес, өмірдің
барлық саласында бірінші орында ... ... ... мен ... ... ... ... жатыр. Адами фактордың ... ... ... ... ... ... айтуы бойынша, «...білім беру ... ... ... ... адамдарда адамгершілік қасиеттің, мәдени
байлықтарды иеленіп қана қоймай, оны дамытып, белгілі бір мақсатта қоғамның
дамуы жолына құмарлық мәдениетті ... ... ... қалыптасып келе
жатқанының белгісі» [2, 7-8 бб.].
Дәстүрлі ... ... ... ... емес) теориялық
білімді меңгеруге бағытталады. Сондықтан дәстүрлі оқытудағы хабарламалық
үлгі мен теориялық білімді кәсіби ... ... ... ... ... Г.Л. Ильиннің пікірінше, білім алушыға берілетін
білім мен олардың дүние танымдары ... ... ... жүргізілуі
керек. Ғылыми білімнің әлеуметтік жағдаймен ұштасуы оқыту ... ... - ... ... ... ... ... асыруды қалайды [3, 18-19 бб.].
Қазіргі жоғары оқу орнында оқытудың белгілі бір әдістемелік дәстүрлері
қалыптасуына қарамастан, оқытудың ... ... ... ... ... ... ... өздігінен іздену, коммуникативтік
қабілетін, адамдарды басқара білу ... ... ... іздестіру
әрекеттері жүріп жатыр. Атап айтқанда, іргелі пәндерді оқыту мәселесіне
жаңаша әдістер ... ... ... ... ... да), өйткені,
бүгінгі әлемдік өндірістік ... ... ... ... әдебиеттер мен біліктілік тәжірибені теориялық талдаулар
көрсеткеніндей, жоғары мектептің дамуы - оқу үрдісін басқару ... ... ету ... ... ... Осы ... ... жеке
даралық, әрекеттік педагогикалық технологияның пайда болуына негіз болды.
Бұл жаңа бағыт педагогикалық ... ... ... ... алға
қойылған оқыту мақсаттарына жету жолын қамтамасыз етеді. В.Ф.Башарин [4],
В.П.Беспалько [5], В.И.Боголюбов [6], ... [7], ... ... [9], ... [10], ... [11], ... ... Ә.К.Қағазбаева [16], Д.Рахымбек [17], A.M.Мүбәраков [18-19],
Ж.А.Қараев [20], ... [21] және тағы ... ... ... талдау жасау, ... ... ... негіздеулері болатынын көрсетті. Мысалы, проблемалық оқыту
теориясы (С.И.Архангельский [22], ... [23], ... [24] ... ... ... ... ... [25], Н.Ф.Талызина [26] және
т.б.) дидактикалық бірліктерді ірілендіру (П.М.Эрдниев [27]), дамыта ... [28], ... [29], ... [30]), ... ... [31] және т.б.), ... оқыту (Ю.К.Бабанский
[32], В.А.Гусев [33], Л.Я.Зорина [34] және т.б.), ... ... [35], ... [36], ... және ... [37]
және т.б.), ойын арқылы оқыту (Н.К. Ахметов және Ж.С.Хайдаров [38], ... [39] ... т.б.), ... ... ... [40],
М.Л.Гольдшмид [41], К.Я.Вазина [42], В.В.Карпов және М.Н.Катханов ... [44], ... [45], ... [46], М.М.Жанпейісова
[47] және тағы басқалары) енеді.
Кейбір зерттеушілер модульдік оқытуды жеке-даралық қатынасты жүзеге
асыру тәсілі ретінде ... ... [48]), ... оқу ... ... ... оқытуға арнаған (В.Ю.Пасвянскене [49]), болашақ
инженерлердің білім мен іскерлігін дипломдық жұмыстарды модульдік ... ... ... ... (М.Г. ... [50]), ... модульдік оқытуда ұлттық мәдениет үлгілеріне сүйену ... (Л.А. ... [51]), ... ... ... ... теориясы мен технологиясын зерттеуге арнаған
(М.А.Чошанов [52]), педагогикалық ... оқу ... ... ... ... ... пайдаланудың ғылыми-әдістемелік
негіздерін зерттеуге арнаған (Д.У.Байсалов [45]), Модульдік ... ... [53], ... ... ... АҚШ және Батыс Еуропа
университеттері мен техникалық жоғары оқу ... ... ... ... ... [55], ... [56], ... [57] және
т.б.) модульдік оқытудың кәсіптік білім беру жүйесінде қолданылуы тарихи
түрде қалыптасқан.
Жоғары оқу ... ... ... қалыптасқан теориясын
талдау, модульдік-рейтингтік оқытудың ерекше технология екенін көрсетеді,
яғни ол ... ... тән ... бөліктерді қамтып, оқу үрдісінің
барлық кезеңдерін, құрылымдық және оқыту ... ... ... ... мен модульдік бағдарламаларды жобалауды алгоритмдеуге, олар
арқылы ... ... ... және ... ... мүмкіндік
береді.
Жоғары оқу орындарындағы оқытушылардың жұмыс іс-тәжірибелерін талдау,
жоғары оқу орындарында мамандарды дайындаудың бастапқы ... ... ... ... бірталай қиындықтар кездесетініне
байланысты (жаңа ақпараттың өте ... ... жаңа ... көптігі,
студенттер санының көп болуы) модульдік оқытудың қолданылмайтынын көрсетті.
Бірақ математикалық пәндердің (ойлылық, ... ... ... болуы, модульдік-рейтингтік технологиямен оқытуды
пайдаланудың қажеттігін дәлелдейді.
Қазіргі таңда математикалық пәндер ... ... ... ұйымдастыру мәселесі аз зерттелген болып қалуда,
мамандарды дайындаудың бастапқы кезеңінде модульдік-рейтингтік ... ... ... ... ... ... үшін модуль мен модульдік бағдарламаларды құрудың
ережелері даярланбаған, модульдердің тым ... ... ... ... құралдарын оқытудың белсенді әдістерімен үйлестіру
мүмкіндігі терең зерттелмеген, математикалық ... ... ... технологиямен оқытуды қолдану мен маманды түбегейлі ... ... ... ... ... әлі ... болып қалып
отыр.
Сонымен, жоғары оқу орындарында математика курсын модульдік-рейтинггік
технологиямен ... ... ... қажеттілігі мен осы мәселенің
ғылыми-теориялық негіздерінің аз зерттелуінің арасындағы белгілі дәрежедегі
объективті ... бар ... ... отырған
мәселелердің көкейкестілігін айқындайды.
Оқыту теориялары мен тәжірибелерінің жаңа беталысына сай математиканы
модульдік-рейтингтік технологиямен оқыту әдістемесін ... ... ... ... ... «Жоғары оқу орындарында математика
курсын модульдік-рейтингтік технологиямен ... ... деп ... ... ... мәселесі: модульдік оқытуды жүйе ретінде, оқыту үрдісі ретінде
геориялық тұрғыдан негіздеу және жоғары мектепте ... ... ... ... ... даярлау.
Зерттеу мақсаты: жоғары оқу орындарында студенттерді математикаға
оқытудың тиімділігін арттыруға әсер ... ... ... ... даярлау және оны эксперименттік-
тәжірибе арқылы тексеру.
Зерттеу нысаны: жоғары оқу орындарындағы жаратылыстану ... ... ... үрдісі.
Зерттеудің пәні: жоғары оқу ... ... ... математиканы модульдік-рейтингтік ... ... ... ... болжамы: егер іргелі дайындық кезеңде (1 курс)
математиканы игеру үрдісі ... ... ... ... ... онда ... оқу ... меңгерудің
деңгейі артады және олардың танымдық іс-әрекеттерінің белсенділігі мен
дербестігі де көтеріледі, өйткені модульдік-рейтингтік ... ... ... бағдарламалар арқылы студенттердің оқу-танымдық іс-әрекеттерін
циклдік және бағытты басқаруға мүмкіндік ... ... ... ... ... және болжамына
сәйкес зерттеу барысында мынадай ... шешу ... ... ... оқу ... ... модульдік-рейтингтік
технологиямен оқытудың теориясы мен практикасын талдау;
- теориялық талдау негізінде жоғары оқу орындарында математика курсын
модульдік-рейтингтік ... ... ... ... ... ... жоғары оқу орындарында модульдік-рейтингтік ... ... ... ... ... ... модульдік оқытуда оқу
үрдісін басқаруды және оқу материалын ... ... ... ... ... ... ... математиканы модульдік-рейтингтік технологиямен оқытудың әдістемесін
жасау және оқыту ... ... мен ... математикаға
жаратылыстану мамандықтарындағы студенттерді оқыту тұрғысынан ... ... ... ... жетекші идеясы: жоғары білім беру саласын реформалау
міндетін тиімді шешу ... ... ... ... математикаға
оқытудың әдістемелік жүйесіы жаңарту үрдісімен білім беру ... ... ... ... және ... негіздері психологиялық-
педагогикалық ғылымдарды іргелілі зерттеулермен, дидактикалық ... ... ... білім берудегі жеке-даралық
теориялармен айқындалады. Зерттеу әдіснамасын құрастыруда біз ... ... ... ... сабақтастыра қалыптастыру теориясын жетекшілікке
алдық. Зерттеудің теориялық негізіне оқыту үрдісінің және педагогикалық
жүйенің ... мен ... ... ... ... ... Солардың ішінде, Қазақстан ... ... ... ҚР Конституциясы, «Білім туралы» заңы, ҚР Президентінің
Қазақстан халқына Жолдауы, ҚР ... ... беру ... ... ... ... әдістемелік оқулықтар мен әдебиеттерді,
оқыту стандарттарын жүйелі талдау және онда ... ... ... ... ... ... технологиямен оқытуды
негіздеу мақсатында оны теориялық тұрғыдан модельдеу;
- оқытушылар мен студенттердің, ... ... ... ... байланысты іс-әрекеттерін эмпирикалық зерттеу (бақылау, анкеталық
сауалнама, ... ... ... ... математикалық статистика әдісі (корреляциялық және ... ... ... ... ... дәлелдеу және тағы басқадай);
- математиканы оқыту деңгейін ... ... ... ... эксперимент жүргізу.
Зерттеудің кезеңдері:
Бірінші кезеңде (2000-2002 жж.) — мазмұнды-іздену. ... ... ... ... ... ... ... міндеттері мен
зерттеу болжамы, ғылыми аппарат айқындалды. Зерттеудің әдіснамалық және
теориялық негіздері ... ... ... ... ... іс-тәжірибелер жинақталды.
Екінші кезеңде (2002-2004 жж.) - эксперименттік-тәжірибе ... ... ... ... ... сай ... педагогикалық фактілерін
жинау, классификациялау және талдау, модульдік-рейтингтік ... ... ... ... ... ... жүйелеу,
салыстырып түсініктер беру, педагогикалық эксперимент жүргізу.
Үшінші кезеңде (2004-2006 жж.) - ... ... ... нәтижесін талдау және өңдеу, теориялық қағидаларды
нақтылау, зерттеудің негізгі ... ... ... ... ... ... базасы. С.Торайғыров атындағы ... ... ... ... ... ... ғылыми жаңалығы:
- жоғары оқу орындарында математиканы оқыту барысында студенттердің оқу-
танымдық іс-әрекеттерін дараландыруда ... ... ... көрсетіліп, теориялық тұрғыда дәлелденді, ... ... ... дербес іс-әрекетін ұйымдастыру мүмкіндігі
және компьютерді оқытудың құралы ретінде ... ... ... ... жоғары оқу орындарында модульдік оқытуды пайдаланудың ... ... ... ... негізінде, жоғары оқу орындарында математика
курсын ... ... ... ... және ... ... ... тәсілдері анықталды;
- жоғары оқу орнында жаратылыстану мамандықтарының ... ... ... ... әдістемесі жасалынды.
Зерттеудің теориялық маңыздылығы: модульдік-рейтингтік технологиямен
оқытудың принциптері ... ... ... ... ... пәндер бойынша модульдер мен модульдік бағдарламаларды
жобалау ... ... ... ... ... ... алушылардың танымдық іс-әрекеттерін басқару
жүйесінің негізі қаланды.
Зерттеудің практикалық маңыздылығы: математикалық пәндерге лайықталған
модульдік оқытудың принциптерін іске ... ... ... ... ... ... мен модульдік бағдарлама) және Павлодар
мемлекеттік педагогикалық институтының жаратылыстану ... ... ... ... ... ... нұсқаулар
жасалды. Сонымен қатар, құрамына дәстүрлі емес дәрістер, ... ойын ... ... ... ... ... ... ішінде модульмен және модульдік бағдарламамен) жұмыс істеу түрлері
тиісті болатын кешенді дидактикалық жүйе жобаланып, іс-тәжірибе ... ... ... жоғары оқу орындарының оқытушылары іс-
тәжірибелерінде және ... ... ... ... ... ... ... оку орнындағы математиканы модульдік-рейтингтік технологиямен
оқытудың принциптері мен ... және ... ... математиканы
оқытудың мазмұнын құрастыру тәсілдері;
- жоғары оқу орнындағы студенттердің оқу-танымдық ... ... ... ... белсенділігін қамтамасыз етуде және
оқытудың тиімділігін арттыруда ... ... ... модульдік-рейтингтік технологиямен оқытуды жобалау тәсілдері;
- жоғары оқу орындарында жаратылыстану мамандықтарының студенттеріне
математиканы ... ... ... әдістемесі.
Зерттеу нәтижелерінің дәлелдігі мен негізділігі ғылыми аппаратқа, пәнді
оқыту ... ... ... және ... сәйкестігімен; негізгі
бағыттың теориялық және әдіснамалық негізделуімен; ... ... ... ... ... экспериментті кезең-кезеңімен өткізу,
оқыту барысына толық талдау жасау, ... ... ... ... ... бекіту, экспериментте неғұрлым көптеген ... ... ... ... және сапалық талдау жүргізуге мүмкіндік
беретін мәліметтерді статистикалық өңдеу ... ... ... С.Торайғыров атындағы ПМУ «Алгебра және математикалық талдау»
кафедрасының, кейін ... ... ... ... және ... әдістемесі» кафедрасының аға оқытушысы ретіндегі
автордың іс-тәжірибелерімен қамтамасыз етілді.
Зерттеу нәтижелерін сынақтан ... және ... ... ... ... ... ... нәтижелері халықаралық
ғылыми-практикалық конференцияларында: Ш.Уалиханов атындағы КМУ «Шоқан
тағылымы» (Көкшетау - 2002, 2003, 2004, 2005 жж.), ... ... және ... ... ... жетекші факторы» (Қарағанды, 2002 ... ... ПМУ ... ... ... 2004 ж.), ПАУ ... ... және білім: Еуразия кеңістігінде даму динамикасы»
(Павлодар, 2006 ж.), республикалық ғылыми ... ... ПМУ ... ... (Павлодар - 2002, 2003, 2004, 2005 жж.), ПАУ
«Қазіргі ... беру ... ... және ... ... ... 2004 ж.), ... ... - 2004, 2005, 2006 жж.), ... ... ... тамыз кеңестерінде баяндалды. Зерттеудің негізгі мәселелері
мен мәтижелері ПМПИ-ың математика және оқыту ... ... ... ... ... ... мақалаларда,
төрт оқу құралында, екі ... ... ... ... және ... ... көрініс тапты.
Диссертацияның құрылымы: Диссертация кіріспеден, суреттер және
кестелермен ... екі ... әр ... ... мен
түйіндемеден, пайдаланылған әдебиеттер тізімі мен қосымшалардан ... ... ... ... мен маңызы негізделген,
зерттеудің мақсаты мен міндеттері, ... және пәні ... ... ... ... ... және практикалық маңыздылығы
тұжырымдалады, ... ... ... мен ... ... ... ... ерекшеленеді, зерттеу нәтижелерінің дәлелдігі
және зерттеу нәтижелерін сынақтан өткізу мен ... ... ... оқу ... ... курсын модульдік-рейтингтік
технологиямен оқытудың теориялық негіздері» атты ... ... ... ... оқытудың принциптері мен
әдіснамалық ... ... және ... ... шетелдік және отандық оқу орындарының жұмыс
тәжірибелерін талдау ... ... оқу ... ... ... ... ... құрастыру тәсілдері анықталған.
«Жоғары оқу орындарында математика курсын модульдік-рейтингтік
технологиямен оқытудың ... атты ... ... ... ... ... ... технологиямен оқытудың
әдістемесі мен ... ... ... ... қолдану
негізінде математиканы оқыту үрдісін дараландыру және ... ... ету ... студенттердің белсенділігін арттыру
тәсілдері қарастырылды, сонымен бірге компьютерді оқыту құралы ... ... ... ... жұмыс мазмұны тиянақталып, ... ... ... ... ... ... мен ... нәтижелері бойынша ұсыныстар; зерттеу тақырыбы бойынша әдістемелік
нұсқау беріледі, осы ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімі зерттеу кезінде талданған философиялық,
психологиялық, педагогикалық, ... және ... ... ... ... пайдаланылған материалдар берілген.
1 ЖОҒАРЫ ОҚУ ... ... ... ... ... ... НЕГІЗДЕРІ
1.1 Математиканы модульдік-рейтингтік технологиямен оқытудың
әдіснамалық аспектілері және оны ... ... ... ... ... ... ... алдында тұрған міндеттерді
тиімді шешуде оқытудың алғы шарттарын қалыптастырып, оның жаңа бағыттарын
анықтайтын жолдарының бірі ... ... ... болып
табылады.
«Модульдік оқыту» терминінің мағыналық мәні халықаралық «Модуль»
(латынша - modulus - ... ... ... ... ... ... ... - «функционалды түйін».
Модульдік оқыту, өзінің алғашқы түрінде, ... ... ... пайда болып, ағылшын тілді елдерде жылдам таратыла бастады.
Модульдік оқыту екінші дүниежүзілік соғыстың ... ... ... ... ... ... қажеттілігі тым шаршып тұрғаы уақытта,
әлеуметтік-экономикалық мұқтаждықтардың тым шиеленісіп ... ... ... ... ... толық жете зерттеліп, ... және ... ... ... және ... салаларындағы қауіпсіздік техникасы бойынша нұсқаулар жасалды. ... ... бір түрі ... да, бұл атау ... ... және ... бейімдендірілмеген болып табылады. Кейін, тек он ... ... соң ғана ... беру мен ... ... мамандарының беделділері
модуль негізінде техникалық және ... ... ... ... курсы бойынша қозғалыстың дербес жолын ... ... ... ... және мазмұны мен көлемі дидактикалық
мақсаттар мен білім алушылардың деңгейлік және ... ... ... ... ... ... (модульдер)
құралатын оқытудың мазмұны модульдік оқытудың мәні болады.
Модульдік оқытудың негізін салушы американдық ... ... ... ... ... атты ... ... ... ... «Оқу ... ... ... және оқушылар үшін
тағайындалған әрекеттерді қамтитын оқу пакеті. ... ... ... ... ... оқу ... ... меңгере алады» деп
анықтайды [40, 3 бб.].
Өткен ғасырдың 70-ші жылдары Дж. ... ... ... [40]
С.Курх [58], Г.Оуенс [59], ... және ... ... ... ... және ... жеке ... институттарында,
техникалық колледждері мен бизнес-курстарында, Батыс Еуропалардың көптеген
колледждері мен университеттерінде ... ... ... ... Кеңес одағына 80-ші жылдардың соңында зерттеуші
П.А. Юцявичене [60] және оның оқушыларының еңбектерінің арқасында енді.
Ресейде модульдік-рейтингтік оқытудың ... ... ... кең
таралуы тарихи себептерге байланысты болды. Бұл бағыт М.А.Анденконың [61],
К.Я.Вазинаның [42], ... [43], ... ... [57], ... [52] ... орын ... авторлар модульдік-рейтингтік оқытудық мақсатын, жеке ... ... ... ... ... арқылы оқу
мазмұнынының өзгергіштігін қамтамасыз ету, тұлғаның жеке ... ... ... ... деңгейіне бейімделу жолымен осы тұлғаның дамуына ... ... ... ... ... ... дидактикалық теориялардың динамикалық дамуын
өз бойына сіңіргені және олардың ерекшеліктерін өзіне жинақтағаны, ... ... ... оқу ... ... ... аса ұтымды
түрде үйлестіруге мүмкіндік береді. ... бәрі ... ... дамитынын көрсетеді.
Расында да, модульдік-рейтингтік оқыту оқу үрдісін басқару тәсілдерін
бағдарламалық ... ... ... ... ол ... тұтас
бағдарламаларды құруды және модульдің ... ... ... ... үлгі ... Модульдік-рейтингтік оқыту, жүзеге асуы
жекелей-саралап оқытуды ұйымдастырудың ерекше тәсілдерімен түсіндірілетін
бейімделгіш қасиетпен сипатталады. Ал, ... ... ... ... және ... оқытуға тән іскерлі қатынастың
жеткіліксіздігі, оқушылардың танымдылық ... ... ... ... және ... дағдыларды қалыптастыруға
мүмкіндік беретін, оқытудың белсенді әдістері мен дәстүрлі емес ... ... ... ... ... ... ... оқыту жүйелерінен
принциптік айырмашылығы келесіде:
1) оқытудың мазмұны, бір мезгілде ақпараттар қоры және оны ... ... ... болып табылатын, аяқталған, өзіндік жинақтарда
(кешендерде), яғни модульдерде беріледі;
2) оқу ... ... ... өзара әрекеттестігі, тіпті,
басқа негізде жүзеге асырылады - модульдің ... ... ... ... ... өз ... жүзеге асады;
3) модульдік-рейтингтік оқытудың түп ... өзі, оқу ... ... ... ... ... ... шарасыз сақтауды талап етеді.
Модульдік-рейтингтік технологиямен оқытуды теориялық талдау оның
төмендегідей ерекшеліктерін бөліп ... ... ... ... ... ... ... әрбір компонентін
міндетті ... ... және ... ... бағдарламамен
және модульдерде көрнекілікпен ұсынуды қамтамасыз етеді;
- модульдік-рейтингтік оқыту оқу ... ... ... ... ... ... оқу үрдісінің ... және ... ... түзету енгізіп отыруға мүмкіндік
беретін, игерілген білімге бақылау ... және оны ... ... ... ... ... оқытудың баламалы болуын, оқу үрдісінің
оқушылардың дербес жағдайы мен сауалына бейімделуін көздейді.
Модульдік-рейтингтік оқытудың мұндай айрықша ... оның ... ... ... ... ... мазмұнының құрылымдылығы;
- модульдік бағдарлама ... ... ... ... (мақсаты, мазмұны, оқу ... ... анық ... ... ұйымдастыру-әдістемелік құрылым бірлігінің баламалы болуы. Модульдік
оқытудың ... және ... ... ... және ... ... ... мен университеттерінде кең қолданылады және
бұрынғы ... ... ... жүйелерінде өрістеу алды.
Модульдік оқытуға байланысты қызығушылық ТМД елдерінде де ... ... ... ... аймағындағы ... ... [63], ... [64] және тағы ... ... ... ... оқытудың Швеция мен Англияның орта білім жүйесінде қолдануын
В.П.Лапчинская [65], [66] қарастырады. АҚШ-ның орта және ... ... ... ... пайдалануды Ю.К.Балашов және В.А.Рыжов [67],
Т.В.Васильева [68], ... [69], ... және ... [70] талдау
жасап жағымды бағалайды. Жеке ... ... ... ... - ... ... жоғары оқу орнының оқу
құралдарын құрастыруда [71], И.Прокопенко – мамандар мен ... ... ... [72], ...... оқу ... ... жобалауда [50], В.Ю.Пасвянскене - шет
тілдерін оқытуда [49], В.М.Гареев, С.И.Куликов, ...... ... ... [73], Д.У.Байсалов – педагогикалық жоғары оқу
орындарында математик-студенттерді әдістемелік ... [45] ... ... ... ... ... оқытудың анықтамасын нақтылау
қажет, өйткені бұл ұғымның әр басқа түрлері бар. ... оны ... ... модульге толығымен немесе жарым-жартылай негізделген
оқыту деп ... [41, 2 бб.]. ... ... ... тек қана модульге
негізделген оқыту деп түсіндіріп [74], модульдік оқытудың ... ... ... ... [59] ... модульдік оқыту тұйық оқу
кешенінде (модулінде) жүзеге асырылады, оның ... ... ... тағы басқалары) ұстаздар, оқыту құралдары мен оқушылар ... ... ... ... әр ... ... ... комплекстер, жоғары оқу орнының бір курсында немесе бір мектеп
аймағында бар ... ... ... ... ... оқытуға былайша
қарау өте дерексіз (абстрактылы) болады, бірақ оны ... ... ... Біз ... ... ... анықтамасына сүйенеміз: «Құрамына әрекеттердің ... ... қоры және ... ... ... жету
үшін жасалған әдістемелік нұсқаулары енетін жекелей кешенді ... ... ... ... ... ... шамалы
жекелей өз бетімен жұмыс істей алатын оқытудың түрі. Мұндайда, ұстаздың
қызметі ... ... ... [75, 5 ... ... ... ... авторлар студенттер
үшін жекелей қарқынды, материалды меңгеруде өзінің әдісін таңдау, өзіндік
бақылауды жүзеге ... және тағы ... ... ... ... ... ... оқыту жауапкершіліктің, себептіліктің
дәрежесін арттырады, оқытудың әртүрлі кезеңдерінде ... ... ... ... мен ... ... ... мөлшерін қамтамасыз
ету мүмкіншіліктерін қалыптастырады. Модульдік-рейтингтік оқыту ұстазға
үлкен топтағы оқушылармен дербес тіл ... ... ... игерудің дер
кезінде диагностикасын іске ... ... ... ... ... оқыту қарым-қатынастың сапасына және ұстазға пәндік
біліктілігін арттырып отыруына үлкен талаптар ... ... ... ... бағдарламаның барлық курсы бойынша кеңес беріп,
студенттермен оқыту ... ... ... ... ... ... негізгі құралы - модульдік бағдарлама
(«module», «modular ... ... [59] ... ... ... оқу ... және құралдары енетін, студентке жұмыстың
саласын анықтауға, өзін-өзі бағалауды жүзеге асыруға, ұстазға ... ... іске ... кері байланысты қамтамасыз етуге және тағы басқаларға
көмектесетін оқыту кешені деп ойлайды. Дж. Расселл [40], ... ... [41] және тағы ... ... ... ... өз
бетімен жұмыс істеуге арналған оқу пакеті деп санайды. Модуль, оқушылардың
әрекеттеріне тағайындалған оқу ... ... ... ... ... материалды жекелей қарқынмен орындай отыра, керекті
материалды толығымен игеретін болады.
Модульдің мазмұны дидактикалық мақсаттардың негізінде қалыптастырылады.
Егер танымдылық ... ... онда ... көзі ... ... ... оған ... дәрежеде АҚШ-тың және Батыс Еуропаның жоғары
оқу орындарындағы модульдік ... ... ... ... ... мен колледждерінің педагогикалық
іс-тәжірибелерін талдай келе, мұнда модульдік оқытуды ... ... ... ... оқытумен теңестірілетінін атап айтады, бірақ әрдайым
«топтық сабақтар мен өзіндік оқуды дұрыс ... алға ... ... ... ... оқу курстарын немесе оның ... ... дара ... ... ... ... бар ... материалдарды aлy арқылы жүзеге асырылады
[63, 141 бб.]. И.Прокопенко [72] модульдік бағдарламасының мазмұны басқадай
принцип бойынша ... ... ... бағдарламаның оқу мазмұнын
әрекеттік тәсіл негізінде құрады. Бірақта автордың мәселені толық ... оны ... ... ... ал бұл ... іскерлігін алдын-ала
анықтайды және оқыту осы іскерлікті дамыту ретінде ... ... ... ... ерекшелігі. Л.А.Толкачеваның [64]
бағалауы бойынша осындай ... ... ... ... ... оған алыс жоғары емес танырлық деңгей қажет болады,
яғни қандайда мөлшерде ... ... ... ... ... ... ... статистикалық жағдайларында іс-әрекет ... ... ... ... ... мазмұндық жағы үзінді білімді алу
мүмкіндігі жойылған уақыттағы, ... ... ... ... іс-әрекеттер дамыған кездегі жүйелі білімге негізделуі тиіс.
Бір қатар ... оқу ... ... ... ... ... ... оқытудың негізін құрайды. Әрбір студентті оқыту үшін жасалған
дидактикалық материалдардың жиынтығы, ереже бойынша әр ... ... және ... әңгіме өткізу, тестілеу ... ... ... ... ... ... ... дәстүрлі
оқулықтар, журналдар мен газеттердегі мақалалар, ... ... ... жұмыстарымен жобаларды орындау үшін арналған
әдістемелік нұсқаулар және тағы ... ... ... ... оқу
кітапханаларында оқулықтың азырақ икемді материалына қосымша ретінде
пайдалануға ... ... ... ... ... ... ... Кезекті модульдік жұмыстан ... ... ... алға басуын түзетуде оқытушыға көмектесетін тестілеу өткізіледі.
Модульдік оқытуға байланысты біздің елдегі зерттеулер бірнеше бағытта
жүргізіледі. Авторлар ... ... ... ... ... және
тағы басқалары енетін біртекті оқу блогы ретінде ұсынады [45], [71], [73].
Қазіргі уақытта модульдік оқыту, тек қана ... ... ... оқу ... [76], ... қатар дипломнан кейінгі оқытуды қамтып
өрістеуде [77].
Модульдік ... алғы ... ... және И.А.Сычеников [78],
В.М.Каган және В.Я.Ламм [79] жұмыстарында негізделеді. ... ... ... ... ... және ... ықпалдастығының қажеттілігіне
ерекше көңіл аударылған. Зерттеушілердің ойынша, ... ... ... ... ... барлық кезеңдерінде оқитындардың өзін-өзі басқару
және басқарылмалы оқу іс-әрекеттері үшін жағдай ... ... ... ... немесе оқытушылар мен студенттердің ... ... мен ... ... конспект-схемалардың
көмегімен жетуге болады. В.М.Гареев, С.И.Куликов, Е.М.Дурко [73] арнайы
профильдік пәндерді оқытудағы ... ... ... оның ... ... түрлері мен формаларының ықпалдастығы ретінде ұсынып, оқу
курсының жалпы тақырыбына немесе ... ... ... ... ... ... ... зерттеушілердің модульдік оқытуға байланысты ... ... ... ... ұмтылумен байланысты болды. Біреулері (R.H.Hurst,
S.N.Postlethwait) ... ... ... ... істеу мүмкіндігін
беруге, нақты тұлға үшін ... оқу ... ... ... — игеруде өзінің мүмкіншіліктерін анықтауда көмектесуге;
үшіншілері (В.Б. Закорюкин, В.М. Панченко, Л.М. ... [71] және ...... ... бірлігінен оқытудың мазмұнын икемді етіп
құруға; төртіншілері (В.М.Гараев, С.И.Куликов, Е.М.Дурко [73], 11. ... - ... ... ... мен формаларын біртұтас етуге; бесіншілері
(И.Прокопенко [72], П.А.Юцявичене, ... - ... ... ... ... даярлығының жоғары деңгейіне жеткізуге тырысты.
Модульдік оқыту туралы ойдың тууын, S.N.Postlethwait оқу материалының
аздаған ... ... ... ... ... ... ... емін-еркін ықпалдастыруға сәйкес [80], оқыту мазмұнының
тұжырымдама бірлігіне ұсыныс жасаған ... ... ... ... бұл ... ... «микрокурстар», кейін
«миникурстар» деп атады. Олардың ... мен ... ... ... ... миникурстар 1969 жылы ... ... Оның ... ... ... түсінік»
(«consept-o рас»), «оқу пакеті» («instruc-o-pac»), «пакет» («unipak»),
«игеру пакеті» («LAP»), ... оқу ... ... [54, 3 бб.], ... ... ... өрістеді.
Оқыту мазмұнының тұжырымдама бірлігін қолданып педагогикалық тәжірибені
талдап ... ... ... ... және ... ... ... instruction») жалпылама ұғымы тұжырымдалды. Модульдік
оқытуды ... бірі ... ... ... ... бір ... ... қамтитын оқу пакеті модуль болып
табылады [40, 3 бб.]. ... ... ... ... ... жэне ... бойынша нұсқаулар» атты жұмысында [40], ол модульдік
оқытуды биологияны оқытуда (мысал ... ... ... модулін
құруда) пайдалануды талдап жіктейді. В.Goldschmid және M.L.Goldschmid
мәліметтері ... ... ... ... ... инженерлік пәңдерді, химия, ... ... ... ағылшын тілі және басқадай пәндерді оқып білу үшін қолданылады
екен [41].
Дидактикалық жүйелер, модульдік ... ... ... ... ... ... (AINVEO ... құрылды. Халықаралық еңбек ұйымы
(ЮНЕСКО-ның ... ... ... ... ... ... ... [81].
Кеңес одағында өңделген модульдік жүйелер төменгі және ортаңғы ... ... және ... ... СНХ), ... жобалаудың (Каунасс
политехникалық институты), ағылшын тілін оқытудың (Вильнюсс университеті)
жетекшілерін дайындауға арналды. ... ... ... ... І-ші ... медицина институтында құрылған бірыңғай
әдістемелік жүйесінен табуға болады.
Жоғарыда аталған жүйелердің кейбір ... ... ... ... да, ... қатаң ерекшеліктерін белгілеу қажет. И.Б.Марцинковский
батыс зерттеушілерінің модульдік ... оқу ... ... жиі ... ... [63, 141 66.]. ... бұл жерде
модульдік оқытудың негізінде ... ... ... ... көп ... бірі болатын пакеттер әдісі пайдаланылса ... ... ... ... ... ... ... іске асырылатын
«Модуль» ұғымы, біздіңше таласты және ... ... ... ... ... табылады. Оқытудың мазмұнына ұсынған ... ... ... маңызды міндеттерінің бірі болатын іскерлікпен білім
жүйесін қалыптастыруды қиындатады.
Дегенмен, модульдік ... ... ... ... ... оқыту бойынша В. Goldschmid және M.L.Goldschmid [41],
J.D.Russell [40] тәжірибелік өңдеулерінің ... ... ... ... ... тәжірибесіне сүйене отырып, көптеген
авторлардың модульдік-рейтингтік технологиямен оқытудың ... ... ... жекелеу мүмкіншілігі. Пайдалану ... ... ... ... ... студенттердің әрбіреуіне жекеленген
әдістемелік амалды қолданып оқыту үшін немесе бір студентті дара ... ... ... Бір материалды баяндаудың әр ... ... ... ... бар болуы мүмкін. J.D.Russell ... ... ... ... білім алушыға өзіне тән модульді
таңдауға және өзіне тән қарқынмен уақытында (соңғыны) оқып білуге ... ... ... ... байланысты модульдің материалын
игерулері мүмкін. Күрделі оқу материалы бола ... ... оны ... қажеттілігінше бірнеше рет қайталауға болады. Нәтижесінде
J.D.Russell ... ... ... ... ... алушылар оқу
материалын игере алады, өйткені баяу қарқынмен оқитындар жаңа материалға
өте жылдам көшуді ... ... ... ... ... ... туралы және барлығы өзіне тән қарқынды емін-еркін таңдап, модульді
игеруі туралы J.D.Russell ережесі таласты пікір ... ... ... ... белсенділік мәнін теріске
шығармай, біз ... ... ... ... ... оқытуды» көрсету үшін жағдай жасайды деп санаймыз. Сонымен
қатар біз, адам ... ... және оқу ... ... ... мазмұнын
емін-еркін таңдауға, білім алушының альтернативті модульдерді емін-еркін
таңдауға дайын болу жағдайындағы оқытудың ... - ... ... ... ... ... пайдалану мүмкіншіліктерін ... ... тым ... ... ... ... алушы кез
келген материалды табысты меңгере алады, барлық мәселе, тек, әрбір оқушыға
жекелеген қарқында материалды ... ... ... болады. Автор
меңгеру мүмкіндіктерінің нақты ... ... ... ... ... ... аудармайды.
Оқу материалын меңгеру ... өте ... ... [82] жеке тұлғаны дамыту теориясында, соған сәйкес оқу
материалын игеру бойынша ... екі ... ... бар делінген:
көкейкесті және потенциалды. Егер оқыту меңгерудің ... ... ... онда ... ... ... алушылар үшін өте жеңіл
болғаны және оны шешу үшін бар білім мен ... ... ал ... да ... да. ... мазмұны меңгерудің
потенциалды деңгейіне бағытталған болса, онда тұлғаның даму және ... үшін ... ... өте ... ... Сондықтан оны шешу
үшін білім алушылар ... ... ... амалсыз жұмыс істейтін
болады, ал бұл жеке тұлғаның ... үшін ... ... ... ... келе ... оқыту тұлға дамуының көкейкесті және
потенциалды ... ... ... ... даму ... ... ал ... алушы үшін тапсырмалар ақыл-ой күшінің ынтасымен
орындалатындай, бірақ беймазасыз педагогикалық ... ... үшін ... ... шақ ... ... деп ... жасайды.
Сонымен, егер модульдің мазмұны тұлғаның потенциалды даму ... ... онда ... ... оның ... игерілуін қамтамасыз ету
үшін маңыздылығы шамалы.
J.D.Russell, модульдік оқытудың маңызды белгісі білім ... үшін ... ... үшін де ... ... икемділік деп санайды. Материалдық
(модульдердің) кішкене бірліктері әр түрлі ... ... ... модуль әртүрді курстарға қойылатын талаптардың жекелей бөліктеріне
сәйкес ... де ... ... ... ... ... берілген,
мысалы, оқытудың «толық курсын» өту ... он ... ... он ... ... ... ... бойынша, білім алушы
модульдерді игеру ретін емін-еркін таңдай алады.
Белгіленген икемділікті модульдік оқытудың белгісі болатынымен толықтай
келісе ... біз ... бір ... сәйкес келетін оқу
материалының бірлігі ретінде түсінуге қарсылық білдіреміз, ... ... ... ... құру (яғни ондағы икемділік) оқытудың
үзінділігіне келтірер еді. Біздіңше, ... ... ... ... ... ... ... бойынша азайту мүмкіндігі ашық сұрақ болып
табылады. Бұл бәрінен бұрын, тек қана ... ... ... ... ... [40], білілі алушыларға материалды өз бетімен оқу
үшін мүмкіндік беретін еркіндік, модульдік оқытудың маңызды белгісі болып
табылады. Ол ... ... ... ... оқу ... тікелей
жауапкершілікті болуын талап етеді, өйткені оларға материалды ... ... ... туып отыр деп ... Сонымен, ұстаздың іс-әрекеттері
емес, білім алушылардың іс-әрекеттері екпінді болып табылады. J.D.Russell
«еркіндік» белгісі кейбір ... ... де ... ... ... оқуда өте үлкен дербестілікті беру педагогикалық үрдісті басқаруда
проблемалар туғызуы мүмкін, әсіресе - ... ... ... оқуға
деген ынтаны қалыптастыруды жандандыруда жетіспеушіліктер болады. Сондықтан
оның ойынша, білім алушылардың оқу ынтасы ... ... қала ... ... және M.L.Goldschmid [41], жекелей таңдау еркіндігі оқу
ынтасын көтереді деп те ... ... бұл ... ... ... құрылатын, білім алушыларға әсер ету шарттарын жинақы түрде
талдап шығу арқылы ... ... деп ... Бұл ... ол ... теориялық негізін жасауды талап етеді.
Материал іс-әрекет негізінде өте ... ... ... ... дұрыс
сүйене отырып, зерттеушілер модульдік оқытудың ерекше белгісі ... ... оқу ... ... ... [83]. ... ... да, мәтінді енжарлықпен оқуды немесе білім алушылар ... ... ... ... ... тыңдауды оның белсенді оқу іс-
әрекетімен ауыстыру ... ... ... ... үшін ... ... Білім алушылардың модульмен өзіндік, жекеленген ... ... ... ... ... ... ... күшті талап
етеді, және сондықтан модульдік оқытудың ... ... ... ... ... ... немесе екі жүз) тәуелді болмайды.
Мұндай пікірдің авторымен біз толық келісеміз деп айта ... ... ... ... басымды түсініктемесін алға ұстау,
әртүрлі жандандыру әдістерін пайдалану мағынасын төмендетіп жібереді.
В.Goidschraid, M.L.Goldschmid [41], ... [40] ... ... ... деп ... ... рөлін айтады. Олардың түсінігінше,
идеалды модульдер құру ... ... ... ... деп сескенеді, яғни оқыту үрдісінде адам факторы төмендейді. Алайда,
сгер модульдік оқытуға ... ... мен ... ... ... ... ... болса, ондай бай-балам бекер [84].
Сонымен қатар, ұстаз ... ... ... ... ... ... жалықтырмалы бірнеше рет қайталаудан құтылады. ... ... ... да ... ... ... ... J.D.Russell
қандай ұстаз модульдік оқытудың сахнасында орталық тұлға ... ... ... оған ... да мүмкін. Бұл аздай, ұстаз мұндай жағдайларды оқушылардың
күрделі сұрақтарына жауап беруге мүмкіндіктері болатындай біліктіліктің ... ... ие болу ... ... ... жағынан Me Donald жэне Dodge
айтқандай [85], осындай батыл пікірлер ұстаздың эмоциялық күйіне ... етуі ... да айта ... ... ... ... ... істей отырып,
оқытушы өзінің ... ... ... ... оқу ... ... ... жеке қатынасқа үлкен көңіл аударады.
J.D.Russell пікірі бойынша [40], модульдік оқытудың ... ... ... ... ... өзара әрекеттесуі болып табылады.
Автор модульдің материалдарын игеру үшін білім алушыларды ... ... ... ... Олар ... ... бipгe талдап,
меңгерілген білімді өзара тексере алады. J.D.Russell білім алушының өзі
оқудың келесі ... ... үшін ... ... ... ... [40, 5 бб.], ал ... және M.L.Goldschmid модульдердің
жекелей бөліктерін ... ... ... ... ... [41, 30 бб.]. Біздіңше, J.D.Russell пікіріне «немқұрайсыз оқыту»
принциптерінің ... ... ... ... ... ... және ... ойларын, егер білім алушылар оқыту
үрдісінде өздігінен ... ... ... игеру деңгейіне жететін болса,
орынды пайдалануға болады.
Танымал әдіскер-математик В.М.Монахов, «берілген деңгейде таңдалған
тақырыпты жасау ... ... ... беру ... жүйесінің барлық
белгілері мен қасиеттерін сақтайтын дидактикалық модуль болып табылады. Бұл
жасалатын мазмұнның ... және ... оқу ... ... ерекше маңызды» деп жазады [9, 33 бб.].
... дидактикалық модуль - ... ... ... ... ... дайындығына, өзінің курсты тұтастай ... ... және ... ... бағыттауына мүмкіндік беретін ... ... ... ... ... ... модуль - оқушылардың оқу нәтижелері мен мұғалімнің
жоспарланған оқыту мақсатына жетуі бойынша бағалауға болатын оқу ... ... ... ... ... ... ... модуль - жүзеге асатын оқу ... үшін ... және ... ... ... айтқанда - оқу
үрдісін жобалау кезеңінде, не оны жүзеге асыру және ... ... ... ... ... мұғалімнің зияттанды
(ойшылды) іс-әрекетінің заңдарын ... ... ... ... Осы ... оқушыларды оқытумен тәрбиелеуді дамытуда
көптеген тәжірибелік міндеттерді шешудегі құрылғы болып табылады.
Модульдік оқыту бойынша тәжірибелік және ... ... ... Швеция, Болгария және бұрынғы ... ... ... ... ... және тағы ... елдердегі көптеген
университеттерде табысты қолданылуда.
Ресейлік авторлар жоғары және орта ... ... ... ... ... ... ... қарастыратын модульдік-
рейтингтік оқытудың қолданылуын жағымды ... ... ... АҚШ-тың жоғары білім беру жүйесінде Н.Д.Никандров [62], Англия
университетінде - И.Б.Марцинковский [63] оң ... ... ... орта және ... ... ... беру
жүйесінде пайдалануға Ю.К.Балашов және В.А.Рыжов оң баға қойды [67].
Сонымен, модульдік-реитингтік оқытудың талдауын қорытындылап келе, оның
оқытудың саналылық ... мен ... ... ... ... траекториясы мен оқыту бағдарламасы ... ... ... мен модульдік бағдарламалар арқасында басқарудың
тұйықталған типімен сипатталатынын ... ... ... ... ... мен
тұжырымдамаларын кейбір жалпы негіздері бойынша талдай келе, ... ... ... ... ... біз ... қорытындыға
келдік: теориялық және практикалық ... ... оқу ... ... ... ... ... немесе толығымен
жоятын осындай теориялар мен тұжырымдамалардың өңдеулері аса қажеттілік
етуде. ... осы ... ... ... оқытудың
арнасында, өйткені ол, қазіргі ... ... ... ... ... ... ... олардың ерекшеліктерін өзіне
жинақтап, жоғары технологиялығымен және ... ... ... оқу ... ... ... оқытудың принциптері және олардың математиканы оқытудың
негізгі дидактикалық ... ... ... ... үрдісін сипаттай келе П.А.Юцявичене
барлық дидактикалық принциптерді қолдану мүмкіндігіне көңіл аударады және
сонымен ... тек ... ... ... тән ... ... ескертеді.
«Принцип» сөзінің мәні (латынның «principium» - негіз, бастама, түпкі)
«басқарушы идея, негізгі ереже, бекітілген ғылыми заңдылықтан туындайтын іс-
әрекетке және ... ... ... ... [86, 43 ... ... оқытудың принциптері педагогикалық және ... ... ... ... және тағы ... ғылымдардың
бекітілген жалпы заңдылықтарына сүйенуі керек және сол уақытта ... ... ... ... ... ... технологиямен оқытудың жалпы бағытын,
оның мақсатын, мазмұны мен ұйымдастыру әдістемесін ... ... ... ... ... тығыз байланысқан негізгі принциптері
бар:
1) модульдік;
2) оқыту мазмұнын ... ... ... ... ... ... ... икемділік;
6) болашақтылық;
7) әдістемелік кеңес беруде жан-жақтылық;
8) бір деңгейлілік.
1) Модульдік принципі оқытудың әдістері мен ... ... ... ... ... ықпал етуді айқындайды. Осы принципке
сәйкес оқыту, нақтылы дидактикалық мақсаттарға жету үшін арналған жекелеген
«функционалды ... - ... ... ... ... беру ... аяқталған бір тектес оқу блоктары түрінде беріледі.
Модульдік принципке түрліше көзқарастардың ... ... ... ... ... және ... зерттеулерімізге сүйене
отырып, математиканы оқытуда модульділік ... ... ... іске ... ... деп ... математика бойынша оқу ... ... ... ... ... ... ... алушының алдына қойған дидактикалық
мақсаттарына жетуін толық қамтамасыз етерліктей етіп құрастыру керек;
- ... ... оқу ... ... ... ... ... мақсаттарға сай келіп, оқыту ... ... ... ... блок ... ... керек;
- оқу материалына сәйкес, оқытудың белгіленген мақсаттарына ... ... ... мен ... әдістерін кіріктіру керек.
Сонымен, модульдің мынадай анықтамасын беруге болады: ... ... ... ... модульдік оқытудың басты құралы,
сондай-ақ, өзіне әрекеттердің мақсатты бағдарламасы мен ... ... жету ... ... ... ... қамтиды.
2) Оқыту мазмұнын жекеленген элементтерге жіктеу ... ... оқу ... ... ... ... ... шешуге бағытталған бірыңғай тұтастық ретінде ғана емес, сонымен
бірге ... ... ... ... ... бар ... талап етеді. Бұл принцип бағдарламалық оқытудағы оқу материалын
бөліктерге бөлу (үлестер, қадамдар) принципімен үндеседі, ... ... да ... ... бұл ... ... ... бір-бірімен тығыз
байланысқан, міндетті түрде бірте-бірте күрделене түсетін шағын бөліктерге
бөлінуін талап етеді, сонда модульдік-рейтингтік ... әр ... ... іс-әрекеттік дидактикалық мақсат қойылады да, ... соны ... ... ... ... ... ... байланысқан да, сондай-ақ дербес түрінде де болуы мүмкін.
Модульдік-рейтингтік оқытуды пайдаланып жүрген жоғары оқу орындарының
жұмыс ... ... ... біз оқыту мазмұнын ... ... ... ... ережелерге сүйену
керектігін анықтадық:
- математиканы оқытудың жалпы мақсатында ... ... ... ... ... ... ... жету әр элементтің оқу материалымен толық
қамтамасыз ... ... бір ... ... ... жекеленген ішкі мақсаттарына
(дербес мақсаттар) жету жолындағы элементтердің жиынтығы бір модульді
құрауы керек.
3) ... ... ... модульдер мазмұнының әлеуметтік
тапсырыстың динамикасын ... ... ... ... ... қамтамасыз
етеді.
Ф.Г.Кумбе, жетпісінші жылдардағы білім беру ... ... ... ... оның ... ... беру ... мен қоғам өмірі
жағдайының арасындағы үзіліспен байланыстырады [87, 10 бб.]. Ол ... ... төрт ... ... ... Оның ... себептерінің бірі
ретінде білім беру жүйесіне тән - ... ... ... ... ... ... (селқостық) ең алдымен оқытудың
мазмұнына тән. Бұл жағдай әсіресе жас ... ... ... ... ... ... прогрестің қарқынды дамуы арнайы, жалпы
техникалық білімнің жылдам ескіруіне әкеп соғады, ... ... ... ... ... қарауға мәжбүр етеді. Сондықтан, барлық
медагогикалық ... оқу ... жыл ... ... ... отыруы керек. Бұл мәселені шешудің бір ... ... ... ... ... ... ... бір-
бірімен жеткілікті тәуелсіз болатындай етіп оқу ... ... ... ... оқу ... тез ... толықтыруға, дамытуға
мүмкіндік береді» деп есептейді [71, 73-74 ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді және ол келесідегідей педагогикалық
ережелерді сақтаумен суреттеледі:
- математиканы оқытудағы әрбір ... ... ... ... мазмұны оңай толықтырылып, өзгертіле алады;
- әр түрлі модульдердің элементтерін құрастыру арқылы жаңа модульдер
жасауға болады;
- модуль оның элементтері ... ... ... ... ... Іс-әрекеттік әдіс принципі студенттердің іс-әрекет әдістерін берікті
және әсерлі білім жүйесінің базасында игеруін қалайды.
Соңғы жылдары қоғамның, оның ... ... ... ... назары орта мектептегі, жоғары оқу орындарындағы ... ... ... ... ... ... алушыларда
шапшаңдық білімінің қалыптасуының ... ... бар ... ... ... ... ... математикалық есептерді
өздігінен шешуде бастамашылық, тапқырлық, білетін білімін пайдалана алатын
қабілеттілік танытқанда ғана иемдене ... ... ... ... жүйесіне жету тек іскерлікпен тығыз байланыста ғана ... ... ... жүйе ... ... алушы еркін және өзбетінше іс-
жүзінде қолдана алатын жалпы ... ... ... және ... білім мен
біліктілік жүйесін түсінеді [50, 27 бб.].
Сондықтан, қарастырылып отырған модульдік-рейтингтік оқытудың принципі
алдымен оқытудың ... ... ... оқыту оқытудың
уәждемесінің (мотивациясының) қалыптасуына әсер етеді, сондықтан аталған
принцип ... ... ... ... әдіс ... ... асыруда төмендегідей педагогикалық
ережелерді сақтау қажет:
- математиканы модульдік-рейтингтік оқытудың мақсаттары ... ... ... ... әдістерінің және әрекеттер
тәслдерінің ... ... ... алға қойылған мақсатқа жету жолында модульдің мазмұнын пәндік және
пәнаралық құрылымда құрып, математиканы ... ... ... ... ... ... математикалық білімді меңгеруде білімге шығармашылық қатынас
туғызарлық деңгейде ұйымдастырылуы керек;
- математикалық білімнің бір іс-әрекет ... ... ... ... ... ... ... қажет.
5) Икемділік принципі модульдік бағдарламаны, соған сәйкес модульдерді
құрастыруда білім ... ... ... ... ... ... және оны игеру жолының жеңіл болуын талап етеді.
Жоғары оқу ... ... ... ... студенттерде
білімді меңгеруде айтарлықтай айырмашылықтар байқалады және ... тез ... ... ... ... ... оқу үрдісін
дараландырудың қажеттілігі сүйенген еді.
Оқу-тәрбие үрдісіндегі дараландыру дегенді ұстаздың ... ... ... әсер етуі деп ... жөн. Кеңірек түрде алғанда ... ... ... ... мен ... ... ... элементтерін
қамтуы керек (бұл әсіресе дипломнан кейінгі ... ... ... шешу ... әлі ... ... еңбектің қиыншылығымен,
сондай-ақ білім беру ... ... ... ... ... ... ... мәселе топтардағы, сыныптағы оқитындар
санының азаюы туралы болады.
Математиканы ... ... ... ... ... ... ... оқыту үрдісін топтардағы білім алушылар
санын ... ... ... ... ... ... жағдай жасайды. Ұтылымдылықтың мәнісі оқытудың дараландырылған
мазмұнын құрастыруда және оны игеруде білім алушының ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуден тұрады. Сонымен
бірге, оқыту үрдісін бақылау және ... ... ... ... ... ... икемділік принципін жүзеге
асыруда төмендегідей педагогикалық ... ... ... математиканы оқыту мазмұнын дараландыру үшін студенттердің негізгі
даярлықтарының белгісі бойынша білімге ену диагностикасын жүргізу керек;
- ... ... ену ... оның қорытындысы бойынша
нақты модульдің дараландырылған құрылымын құрастыруға болатындай етіп
жасалуы керек;
- ... ... ... ... үшін математиканы
оқытудың дараландырылған мақсаттарына байланысты студенттердің немесе басқа
да ... ... ... қажеттіліктеріне талдау жүргізу керек;
- математиканы оқытудың мазмұнын дараландыру үшін ... ... қоса оңың ... ... белгілерін,
математиканы оқытудың дараландырылған мақсаттарын пайдалану керек, мұндай
жағдайда дараландыру математика бойынша ... ену ... ... ... ... ... қоссатылы түрде
жүргізілу керек;
- игерудің жекелей қарқынын қамтамасыз ету керек;
- ... ... ... ... ... ... ... құрылуы керек;
- дара бақылау және өзін-өзі бақылауды қамтамасыз ету қажет.
6) Болашақтылық принципі білім алушыға оқудың жақындағы, ортадағы ... ... ... ... және аңғаруды талап етеді.
Білім алушының іс-әрекетін қатаң түрде бақылау олардың белсенділігі мен
өз бетімен жұмыс ... ... ... ... оқу ... ... басқару үрдісі мақсаттарды белгілеуден басталады. Сондықтан, егер
педагогикалық үрдісте білім алушылардың өзін-өзі басқару мүмкіндіктерін
пайдалансақ (оқу ... ... ... ... онда оларға
оқудың аралық және соңғы мақсаттарын дұрыс ... және ... ету ... ... ... ... ... іс-әрекеттің
мағыналы нәтижелері ретінде көрініс табу керектігі белгілі, сондықтан
оларды ... ... ... және ... ... ... аңғару керек.
Болашақтылық принципінің модульдік-рейтингтік оқыту үрдісінде іске асуы
үшін ... ... ... ... алған жөн:
- оқудың басында оқытудың ұзақ мерзіміне (курс, бір жыл ... ... ... ... ... ... бағдарламаны әрбір білім ... ... ... бағдарламада білім алушылардың жеке мағыналы және күтпелі
нәтижесі ретінде түсінетін және ... ... ... ... ... ... ... бағдарлама белгілі мақсаттарға жету үшін оқу әрекеттерінің
бағдарламасын қамту ... яғни ... ... жақындағы, орталықтағы және
алыстағы өріске жету үшін жол сілтеушімен қамтамасыз етілуі ... әр ... ... ... ... ... міндетті түрде
оқудың кіріктірілген мақсаттарын нақтылы жүйелеп баяндау керек;
- әр элементтің басында іс-әрекеттің нәтижесі ретінде ... ... дәл ... ... ... кеңес беруде жан-жақтылық принципі ... ... ... мен ... ... ... кәсіптілікті
(машықтанғанды) қамтамасыздандыруды талап етеді.
Оқытудың тиімділігіне көптеген факторлар әсер етеді. Сөзсіз, оның
негізгі ... ... ... ... оқу ... ... келуі болып
табылады [36]. Дегенмен, осындай негізгі ... ... оқу ... мәселелер туындайды. Оның негізгілері: студенттердің материалды
берудің оңтайлы жолын таңдай алмауы; өздігінен жұмыс ... ... ... ... ... болып табылады. Педагогикалық шеберлігі
жетіспейтін оқытушылар іс-әрекетінде де ... ... ... ... ... әдістерін (әсіресе белсендіруші) қолдана және
оларды мақсатқа сәйкес таңдауды жүзеге асыра білмейді. Жоғарыда келтірілген
білім ... мен ... ... мәселелер әртүрлі дәрежеде
барлық педагогикалық жүйелерге (орта мектептер, жоғары оқу ... ... ... ... беру) тән кемшілік.
Бұл мәселелерді шешудің жолдарын модульдік-рейтингтік оқыту үрдісіндегі
әдістемелік ... ... жан ... ... ... ... ... шешеді:
- математика бойынша оқу материалы ақпаратты игеруді жеңілдететін жеке
түсіндірмелі әдістерді пайдаланумен модульдерде берілуі керек;
- модульдерде математикалық білім беру ... ... әр ... мен жолдары ұсынылуы керек, мұнда білім алушы ... ... ... ... ... ... ... отырып, не өзінің жеке тәжірибесіне
(сүйеніп, білімді игерудің ... ... ... құра алады;
- модульдерде математиканы оқыту үрдісін ұйымдастыру жөнінде
оқытушының ... ... ... іске ... керек, оны шешудің
баламасы ретінде математиканы оқытудың әр түрлі ... мен ... ... керек, бұл сарапшы-оқытушылардың пікірінше, ... ... ... үшін ең ... болады;
- оқытушы оқытудың берілген әдістері мен ұйымдастыру сұбаларын еркін
түрде өзі таңдай алады, немесе өзіндік ... ... және ... ... жұмыс істей алады;
- оқытушы модульді өзі құрастырған жағдайда, оның мазмұнына ол
математиканы ... ... ... ... ... ... ол
баламалы курстар мен пәндерді ... ... ... ... алмасуы үшін жағдай жасайды.
8) Жоғары оқу ... ... ... ... бір ... принципі, оқытушы мен студенттің
субъект-субъектілік әрекеттестігін талап етеді.
Соңғы кездері педагогикалық үрдісте студенттердің ... ... ... ... ... ... басты назар
аударылып жүр. Бұл мақсаттарға жету жолы ... ... ... ... бейімделеді, сөз жоқ, бұл белгілі бір нәтижеге
әкеледі, кейде тіпті педагогикалық үрдісте ... ... ... ... үрдісте оқытушы мен студенттердің арасындағы қатынастың
субординациясын және ... ... жас ... ... ... ... ... үрдісінде адам-адамға әрекеттестігін жүзеге
асыру үшін жағдайлар туғызуға назар аударылса, ол ... ... ... ... Дәл осыған ең алдымен басқарудың
ерекшелігі тәуелді. Егер ... ... ... ... оқытушы
мен білім алушының педагогикалық кездесуінің негізгі мақсаты, алғашқының
соңғыға мәлімет беруі ... ... ... ... ... сөз ... болады? Басқаша айтқанда, математика сабағы кезінде
оқытушы ... ... ... ... ... ... берумен
шектеледі.
Көптеген зерттеушілердің дәлелдеуінше, студенттің өзі өте-мөте белсенді
болғанда, ал оқытушы кеңес беруші-үйлестіруші болып әр студентке жеке дара
қатынас ... ғана ... ... ... ... ... Сол үшін студенттерді модуль сияқты, оқудың тиімді құралдарымен
қамтамасыз ету қажет. Осы ... ... ... қолдана отырып, студент
өз бетімен жаңа ... ... ... ... және ... ... дайындалып келіп, мәселелік сұрақтарды шешу
үрдісінде субъект-субъектілік әрекеттесуіне, ... ... әзір ... ... модульдік-рейтингтік оқытудың негізінде
субъект-субъектілік негіздегі, модульдік бағдарламаны қоса алғанда оқытушы
мсн студенттің ... ... ... ... бірдеңгейлілік принципі келесідегідей
педагогикалық ережелердің сақталуын қалайды:
- математика бойынша модульдік бағдарлама ... ... ... ... өз бетімен игеру мүмкіндігін қамтамасыз ету қажет;
- математика бойынша модульдік бағдарлама оқытушыны таза ... ... ... кеңес беру-үйлестіру функциясын көрсетуге мүмкіндік
жасауы керек;
- ... ... ... ... (модульдер) оқытушы мен
студенттің бірігіп, оқытудың тиімді жолын таңдауына жағдай ... ... ... ... ... ... ... функциясының
біразын модульдік бағдарламаға беру керек, ол функциялар өзін-өзі басқару
функциясына ауыстырылады.
Модульдік-рейтингтік оқытудың жоғарыда айтылған ... ... ... ... ... ... принципінен басқасы) оқыту
мазмұны құрылымының ерекшеліктерін көрсетіп, ал ... ... мен ... алушының модульдік, оқыту мазмұнын ... ... ... ... ... әдісі,
икемділік, болашақтылық пен ... ... ... жан-жақтылық
принциптерді жүзеге асырудың барысында қалыптасқан жаңа ... ... ... мен ... ... де ... берудегі жан-жақтылық принципімен айқындалады.
Математиканы модульдік-рейтингтік технологиямен оқытудың барлық
принциптері ... ... ... ... ... олардың тиімді түрде іске асуын қамтамасыз етеді.
Жалпы-дидактикалық принциптер оқытудың ... ... ... ... ... ... ... өз бастауын Я.А.Коменский мен
И.Г.Песталоцци еңбектерінен орын ... ... ... ... ... ... және оның ... де дамып, өзгереді.
Мектептегі оқыту тәжірибесінде, ол қай оқу пәнге қатысты болса да, ... ... және ... ... ... ... ... етуі керек. Сондықтан, дидактика деп ... ... ... ... - ... дегенді білдіреді) оқытудың сол немесе
басқа оқу пәніне байланысты жағдайлары жинақталып, әмбебапты ерекшеліктері
көрсетілген.
Осындай жинақтаудың ... кез ... ... ... ... ... ... әдістемелік бірыңғай ... ... ... ... ... [89, 195 ... ... негізгі дидактикалық принциптері мыналар:
- математиканы оқытуда мақсаттылық принципі;
- математиканы оқытуда оқыту мен тәрбиелеудің біртұтастығы ... ... ... ... ... ... оқытуда оқу іс-әрекетінің дербестігі принципі;
- оқытудың өмірмен, теория мен ... ... ... ... ... ... және белсенділік принципі;
- математиканы оқытуда көрнекілік принципі;
- математиканы оқытуда жүйелшік және реттілік принципі;
- математиканы оқытуда ... ... мен ... орнықты
үйлестіру принципі;
- математиканы оқытуда білімді, ... және ... ... ... ... ... ... шапшаңдылық принципі.
Жалпы-дидактикалық принциптер оқуды ... арқа ... ... ... ... Олар белгілі бір принциптің қандай жағдайда
қолайлы ... ... ... ... нақтыланып
отырылады. Модульдік-рейтингтік оқытудың барлық принциптері ... ... ... және ... ... ... іске ... етеді, сондай-ақ олар да қажетті педагогикалық жағдайдың нақтылы
жүзеге асу жолдарын қарастыратын педагогикалық тәжірибемен ашылады.
Жалпы-дидактикалық принциптермен ... ... ... ... ... ... қысқаша қарастырып
көрейік:
Оқытуда мақсаттылық принципі оқытудың нақты мақсатын айқындауды ... ... оған оқу ... ... тәуелді болады. Ол модульдік
оқытуда оқытудың мақсатын айқындап қана қоймай, студенттің терең сезінуін,
оқыту ... оқу ... ... әсер ... ... ... ... принципімен тығыз байланыста болады.
Оқыту мен тәрбиелеудің біртұтастығы принципі оқыту үрдісінде тәрбиенің
күшеюіне, оның тығыз, органикалық ... ... ... ... ... ... қызметіне оқытудың әдістері мен мазмұны, ... ... ... ... жеке ... әсер ... Бұл
принцип модульдік оқытудың әдістемелік кеңес беруде жан-жақтылық және
бірдеңгейлілік пен ... ... ... ... ... Олардың осындай бір-бірімен өзара байланыстың жүзеге асуының
нәтижесінде оқу ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырылады.
Ғылымилық принципі оқыту үрдісінде білім ... ... ... ... ... ... қоғамның, мәдениеттің, ойлау
дәрежесінің даму заңдылығы айқындалуын талап етеді. Бұл принцип ... ... мен ... құрастыруда, оның ішінде жекелеген
модульдер мен модульдік бағдарламалар жасауда ... ... ... ... ... ... мен біліктілігінің ғылыми ізденісінің
дамуын, олардың еңбекті ғылыми жолмен ұйымдастыру ... ... Ол ... ... ... ететін әдістемелік
кеңес беруде жан-жақтылық принципімен және ... ... ... тығыз байланыста болады, өйткені модульдегі оқу
материалдарының ... ... және ... белсенді ізденгіштік
әдістерін пайдалану соған сүйенеді.
Оқу ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асуына қолайлы жағдай туғызуға бағытталған. ... ... ... ... мазмұнына, оқытушы мен білім
алушының өзара қарым-қатысы мен дербестілік ... ... ... ... талабы да кіреді. Оқыту білім ... ... ... ой деңгейіне, физикалық және ... ... ... ... ... ... ... алушыға білім беруде
оның жақын арадағы даму аймағын ... алып [82], оқу ... ... ... келесідегідей ережелермен ұйымдастырған жөн: белгіліден-
белгісізге, ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асуы білім алушыға жеке-дара қатынас ... ... ... жеке ... ... білуге негізделген. Бұл
тұрғыдан алғанда, осы ... ... ... икемділік
принципімен өзара тығыз байланысып, оқыту мазмұны мен оны игеру жолдарының
білім алушының жеке басының қажеттілігі мен оның ... ... ... ... ... ... Оқыту жағдайында оқыту
іс-әрекетінің дербестіғі ... ... ... ... ... беруде жан-жақтылық және бірдеңгейлілік принциптерімен
өзара байланысқан. Өйткені, ... ... ... үлкен мүмкіндіктер туғызады.
Теория мен тәжірибенің байланысы принципі, өмірмен байланыстыра оқытуда
өтілетін материалдың тәжірибелік мәнін көрсететін, теорияны ... ... ... ... ... ... мен әдістерінде жүзеге асады. Модульдік-рейтингтік оқытудың оқыту
мазмұнын құрастыру ерекшеліктерін ашатын - динамикалық (өсіңкілік), ... әдіс ... және ... ... ... - ... кеңес беруде жан-жақтылық принципімен байланыста
болады. Педагогикалық тәжірибеде ... ... ... ... ... ... ... болатын реттілік принципімен қарама-
қайшылықта болатынын көрсетеді.
Саналылық және ... ... оқып ... ... мақсатты
белсенділікпен қабылдаудан, оның мәнін түсінуден, шығармашылықты өңдеуден,
қолданудан тұрады. Ол білім ... оқу ... ... ... және ... ... ... ашады. Бұл принцип
модульдік-рейтингтік ... ... әдіс ... ... Саналы түрде, оның маңыздылығын түсінумен, тек ... ... ... Білім алушылардың оқытудың жақын, орта және жекеленген
мақсаттарын ұғынуы саналылық және ... ... ... шарттарын
ақпарлауға жол ашады.
Оқытудың көрнекілік принципі адамның барлық ... ... ... ... ... ... ... уақытта бұл
принципті оқыту барысында ұсыну, іздеу ретінде ... ... ... Бұл ... ... оқытудың модульдік принципімен
тығыз байланысқан. Оның жүзеге ... ... ... ... ... ... ... қамтиды. Сонымен қатар, ол әдістемелік кеңес
беруде жан-жақтылық принципімен әрекеттеседі.
Оқытудың жүйелілік және реттілік принципі екі ... ... ... және ... ... ... принципі оқу пәнінің
немесе курсының қисынын көрсетеді, сондықтан ақыл-ойдың ең дамыған белгісі
- ойлау ... ... ... ... Реттілік принципі
сабақтастықпен байланысқан жэне оқу ... ... ... ... ... ... Бұл ... модульдік-рейтингтік оқытудың
модульдік және оқыту мазмұнын жекеленген элементтерге жіктеу принциптерімен
тығыз байланысқан. Модульдік принципі ... ... ... оқу ... ... құрылым негізінде құрастыруда пәнішілік
және пәнаралық байланыстар жүзеге асырылады. Оқыту ... ... ... ... осы ... ... асырумен қатар, оқу
реттілігіне бағыт көрсетеді.
Оқытуда ... ... мен ... ... үйлестіру
принципі қатаң әдістемелік ережелердің және үлгілердің барын жояды және
педагогикалық үрдісті ... ... ... ... үшін ... Бұл принцип модульдік-рейтингтік оқытудың әдістемелік кеңес беруде
жан-жақтылық принципімен байланысқан. ... ... ... ... оқытудың альтернативтік ұйымдастыру әдістерін және сұлбаларын
таңдау мүмкіндігін анықтайды.
Білімді, білікті және ... ... ... ... ... ... ... білдіреді. Ю.К.Бабанский
бойнынша, ол білімді саналы түрде меңгеріп алуды және оның ... ... ... ... ... ... ... дағдыларды
қалыптастыруға бағыттайды. Берікті білімді меңгеру үшін ... ... және ... ... өте ... Бұл принцип модульдік-рейтингтік
оқытудың модульдік, ... ... ... ... ... ... әдіс принциптерімен байланысқан. Осылар және басқа прнициптер
берікті білімді меңгеруге нақтылы ... ... ... ... ... ... мазмұнымен, оны ұсыну құрылымы және тәсілімен,
мақсаттылығымен, білім алушылардың модульмен тиімді өзіндік жұмыстарды іске
асыру мүмкіндіктерімен, жиі өзін өзі ... және ... ... ... ... қатар ойластырылған және анық жалпылама
бақылаумен қамтамасыз етіледі.
Білімнің шапшаңдылық принципі білімге беріктілікті қана емес, оны білім
алушылардың ... ... ... ... ... ... ... етеді. Осыдан, оқыту үрдісінде меңгерудің жоғары деңгейіне жету
қажеттілігі шығады. Бұл ... ... ... ... ... тығыз байланысқан. Егер бірінші жалпы дидактикалық принцип
- білім алушылардың өздігінен теориялық және ... ... ... және ... оқу ... ... ... онда екінші - модульдік-рейтингтік оқытудың принципі – ... ... ... жолдарын (проблемалық жағдайларды ұсыну)
анықтайды. Оған кәсіби сайланған оқытудың белсендіруші әдістері ... ... ... ... ... ... ... беруде
жан-жақтылық принципімен әрекеттеседі.
Жоғарыда қарастырылғандардан біз, ... ... ... ... принциптерінің тығыз
байланысқанын, олардың ... ... бар ... көз ... ... оқыту принциптерінің ерекшелігі, олар жалпы-
дидактикалық принциптерді жүзеге асыру жолдарын ... ... ... ... ... бола ... оқыту үрдісіне жаңадан қарауға
мүмкіндік береді және барлық жалпы-дидактикалық принциптерге сәйкес келеді.
Жүйелілік принципі оқу ... ... ... ... ... ... ең ... белгісі — ойлау жүйелілігімен ... ... Егер ... алушыда терімділік байланыстар жүйесі пайда
болса, яғни өткен мен жаңаның байланыстары, онда материал игерілген ... ... ... ... пәндік және пәнаралық
байланыстарды орнатуда да байқалады, дамудың әр ... ... мен

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
3 - сынып оқушыларының математика сабақтарындағы есептеу дағдыларын дамытуға модульдік оқытудың әсері62 бет
Ағылшын тілін оқытудағы модульдік оқыту әдісі (2)31 бет
Банк қызметін қадағалау және рейтингтік бағалаудың ақпараттық жүйесіне қойылатын талаптар56 бет
Бастауыш мектепте математиканы оқытуда көрнекіліктің ролі25 бет
Бастауыш сынып оқушыларына математиканы оқытуда көрнекілік арқылы білім беру жолдары33 бет
Бастауыш сыныпта математиканы оқытуда модульдік технологияны қолдану15 бет
Бастауыш сыныпта математиканы оқытуда өзіндік жұмысты ұйымдастырудың тәжірибелік іс-әрекеті15 бет
Бастауыш сыныпта математиканы оқытудың жалпы мәселелері19 бет
Бастауыш сыныптарда математиканы оқыту әдістемесінің жалпы мәселелері21 бет
Бастауыш сыныптарда математиканы оқытудың міндеттері.24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь