Жарнама нарығы туралы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7

1 Жарнама нарығының қалыптасуының теориялық негіздері
1.1Жарнаманың пайда болуы және дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
1.2 Жарнама түрлері және оның сипаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
1.3 Жарнаманың еркешеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24
1.4 Жарнаманы тарту құралдары және олардың сипаты ... ... ... ... ... ... ... 32
2 Рамстор Мәдени Сауда Орталығының әлеуметтік .
экономикалық көрсеткіштері мен сипаттамасы
2.1 Рамстор Мәдени Сауда Орталығының жалпы сипаттамасы ... 46
2.2 Рамстор Мәдени Сауда Орталығының экономикалық .әлеуметтік көрсеткіштері 2008.2010 жылдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... .52
3. Жарнама қызмеінің қамтудың негізгі бағыттары
3.1.Жарнама қызметінің негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...57
3.2 Рамстор Мәдени Сауда Орталығының жарнамалық іс.әрекеттерін
дамыту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 66
3.3 Қазақстандық компаниялардың жарнама шығындары ... ... ... ... ... ..69

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...81

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .84
Біздің еліміздің қазіргі даму кезеңі қарқынды және сапалы өзгерістермен ерекшеленеді. Қазақстан нарықтық экономиканы дамыту жолын таңдады. Бұл қоғамдық өмірдің барлық салаларына әсерін тигізеді. Еліміздің барлық кәсіпорындары мен ұйымдары нарықтық экономика қағидалары негізінде қызметтерін іске асыруда. Осы жағдайда маркетингтің әсіресе жарнаманың ролі жоғарылады. Қазір кез келген адам жарнаманы барлық жерде кездестіре алады. Жарнама біздің мемлекетіміздің қаржылық-шаруашылық іс-әрекетінің ажырамас бөлігіне айналды. Кез келген кәсіпорын өзін және өз өнімін жарнамалайды. Бұл мақсатпен кәсіпорын өзінің жарнама бөлімін құрайды немесе жарнамалық агенттіктің қызметін пайдаланады. Қазақстан территориясында сұранысты тудыру және ынталандыру мақсатындағы жарнама ежелде пайда болды. Жарнама саласының белсенді қызмет жасау кезеңі орта ғасырлар болып табылады. Сол кездері Қазақстан арқылы бірқатар сауда транспорттық жолдар өтті, олардың бірі Ұлы Жібек Жолы. Осы жолдар бойындағы қалалар Шығыс және Батыс арасындағы тауар айналымының орталықтары болды. Жәрмеңкелер жиі өткізілді. Әлемнің әр түрлі жерлерінен келген саудагерлер өз тауарларын сатқан кезінде “жарнамалаумен” айналысты. Бірақ қазіргі түсінігіміздегі жарнама Қазақстанда тек қана Жаңа Экономикалық Саясат кезінде пайда болды. Кеңес үкіметі кезінде жарнаманың мақсаты бәсекелестікті ынталандыру емес, насихаттаудың құралы болды. Сол кездері, шын мәнінде жарнаманың тұтынушыларға қажеті болған жоқ, тауар ассортиметін мемлекет анықтады және көбінесе таңдауға мүмкіншілік болған жоқ, яғни мысалы “Рубин” теледидары ғана болды және ешқандай “Sony” немесе “Panasonіc” болған жоқ. Немесе “Аэрофлоттың ұшақтарымен ұшыңдар”, “Жинақкассаларында ақшаны сақтаңыздар” сияқты жарнаманың ешқандай экономикалық маңызы болған жоқ. Өйткені, Аэрофлоттан басқа әуекомпаниялар, Жинақкассасына бәсекелес болатын мекемелер болған жоқ. Қиыншылық тауарды таңдауда емес, қандай болса да тауарды табуда болды. Басқа жағынан, жарнаманың мемлекетке де қажеті болған жоқ, мемлекеттің өзі тапсырыс берген тауарлардың бағасын өзі бекітіп, өзі өндіріп, өзі сатып алатын еді.
Ал, егемендігімізді алғаннан бері Қазақстандағы жарнамалық іс-әрекет күрделі, түбегейлі өзгеріске ұшырады. Қазіргі кезде, жарнама әрбір кәсіпорынның өндіріс және өткізу қызметтерін басқару процесіне қатысуынан жаңа роль атқаруда. Жарнаманың жаңа ролінің мәні – кешенді маркетинг жүйесінің белсенді жән ажырамас бөлігіне айналуында.
Соңғы он жылдықтағы кәсіпорындардың өткізу қызметінің күрделенуі және бәсекелестіктің жоғарылауы маркетингтің нарықта үстемдікті орнату мақсатымен өнімнің өзіндік құнын төмендету немесе техникалық жаңалықтарды енгізуден кем түспейтін бәсекелестік факторына айналуына себеп болды.
1 Котлер Ф. Основы маркетинга. – М.: 1992.
2 Современный маркетинг. / В.Е.Хруцкий, И.В.Корнеева, В.Е. Автухова. – М.: 1991.
3 Беклешев В., Воронов С. Реклама в торговле. – М.: 1991.
4 Маяковский В.В. Агитация и реклама. Полн. собр. соч. Т. 12. М.: 1959.
5 Артеменко В.Г. Реклама в торговле. – Новосибирск. 1996.
6 Жарнама туралы Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 19 желтоқсандағы № 508 Заңы.
7 www.sana.gov.kz/showarticle.php, www.parlam.kz.
8 Назайкин А.Н. Эффективная реклама в прессе. - М.: Международный институт рекламы. 2001.
9 Плотникова Т. Пресса под прессом. Рекламная компания. М.: 2005.
10 Панкратов Ф.Г., Баженов Ю.К., Серегина Т.К., Шахурин В.Г. Рекламная деятельность. М.: Информационно-внедренческий центр. Маркетинг. 2001.
11 Скороделов К. В. Планирование рекламной кампании рекламным агентством. Маркетинг в России и за рубежомж. М.: №3. 2000.
12 Фарбей Э. Эффективная рекламная компания - Днепропетровск: Баланс-Клуб. 2003.
13 Назайкин А.Н. Медиапланирование на 100% . М.: Альпина Бизнес Букс. 2005.
14. Қазақстан Республикасы президенті Нұрсұлтан Назарбаевтің халыққа дәстүрлі жолдауы
15. Филип Котлер. Маркетинг негіздері. Алматы. 2003 жыл.
16. Қойлыбай Хожаназаров оқулық Маркетинг негіздері. 287б
17. Есімжанов С. Р. Маркетинг. Экономика. 2003 жыл. 250б
5.Нысанбаев С. Н. Садыханова Г. А. Маркетинг негіздері. Алматы. 2007жыл. 358б.
18. Тұрғанбекұлы Б. Отандық жарнамада олқылық көп. Егемен Қазақстан. 2008 жыл. 11-тамыз.
19. Қазақстан Республикасының жарнама туралы заңдары
20.Тоқтасын А. Қазақстан кәсіпорындарындағы маркетингті пайдалану ерекшеліктері. Қаржы - қаражат. 2005 жыл. 267б
21. Қажымұрат К. Кәсіпорын басқару жүйесіндегі маркетингтің рөлі. Саясат. 2006 жыл. 378б
22. Байдалы С. Тележарнама бизнес пе, әлде өнер ме? Егемен Қазақстан. 2006 жыл, 23 қаңтар №14.
23. Біздің қоғам: қала көшелеріндегі жарнамалар туралы. Ана тілі. 2007 жыл. 13 мамыр.
24. Жолдаспаев С. Ақпараттық жарнамалық қызмет. Ақиқат. 2004 жыл 346б
25. Әр саланың өз алпауыттары бар: (Жарнама туралы) Әзір Г. Ғазезқызы, Дала мен қала. 2007 жыл, 28 қараша №21
26. Әбдібаев Қ. Жарнаманың қуатты қару екені неге ескерілмейді. (Бизнестегі жарнаманың ролі туралы) Қазақ әдебиеті, 2005 жыл 23 сәуір №17
27. Садыхан ұлы М. Сыртқы жарнамаларды реттеу Астана хабары, 2006 жыл, 11 сәуір №48
28. Садыханова Г.А. к.э.н., Развитие рекламной деятельности в Республике Казахстан. Автореферат. Алматы, 2006 г.
29. Жарнамаға арналған шығыстар Бухгалтер бюллетені, 2007 жыл, №29.
30. Анализ рекламной деятельности в Казахстане Б.К. Длимбетов.С.В. Королева Статистика, учет и аудит. 2006 год, №3
31. Расчет оптимальных рекламных расходов. Маркетинг товаров и услуг, 2007г., №2
        
        Мазмұны
Кіріспе...............................................................
................................................7
1 Жарнама нарығының қалыптасуының теориялық негіздері
1.1Жарнаманың ... ... ... ... ... және ... ... ... ... ... және ... ... Мәдени Сауда Орталығының әлеуметтік -
экономикалық көрсеткіштері мен сипаттамасы
2.1 Рамстор Мәдени ... ... ... ... ... Мәдени Сауда Орталығының экономикалық -әлеуметтік
көрсеткіштері 2008-2010
жылдар.....................................52
3. ... ... ... негізгі бағыттары
3.1.Жарнама қызметінің негізгі
бағыттары...............................................57
3.2 Рамстор Мәдени ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... даму кезеңі қарқынды және ... ... ... ... экономиканы дамыту жолын
таңдады. Бұл ... ... ... ... ... ... Еліміздің
барлық кәсіпорындары мен ұйымдары нарықтық экономика қағидалары негізінде
қызметтерін іске асыруда. Осы ... ... ... ... ... ... кез ... адам жарнаманы барлық жерде кездестіре алады.
Жарнама біздің мемлекетіміздің қаржылық-шаруашылық ... ... ... Кез келген кәсіпорын өзін және өз өнімін ... ... ... ... ... ... ... немесе жарнамалық
агенттіктің қызметін пайдаланады. Қазақстан территориясында сұранысты
тудыру және ынталандыру ... ... ... ... ... Жарнама
саласының белсенді қызмет жасау кезеңі орта ғасырлар болып табылады. ... ... ... ... сауда транспорттық жолдар өтті, олардың
бірі Ұлы Жібек ... Осы ... ... ... ... және Батыс
арасындағы тауар айналымының орталықтары болды. Жәрмеңкелер жиі өткізілді.
Әлемнің әр түрлі ... ... ... өз ... ... ... айналысты. Бірақ қазіргі түсінігіміздегі ... тек қана Жаңа ... ... ... ... ... ... кезінде жарнаманың мақсаты бәсекелестікті ынталандыру емес,
насихаттаудың құралы ... Сол ... шын ... ... ... ... жоқ, тауар ассортиметін мемлекет анықтады және
көбінесе ... ... ... жоқ, яғни ... ... ... ... және ешқандай “Sony” немесе ... ... жоқ. ... ... ... ... ақшаны сақтаңыздар”
сияқты жарнаманың ешқандай экономикалық маңызы болған жоқ. ... ... ... ... ... ... болған жоқ. Қиыншылық тауарды таңдауда емес, ... ... ... табуда болды. Басқа жағынан, жарнаманың мемлекетке де қажеті болған
жоқ, мемлекеттің өзі тапсырыс берген тауарлардың бағасын өзі ... ... өзі ... ... ... ... алғаннан бері Қазақстандағы жарнамалық іс-әрекет
күрделі, түбегейлі өзгеріске ұшырады. Қазіргі кезде, ... ... ... және ... ... ... ... қатысуынан
жаңа роль атқаруда. Жарнаманың жаңа ролінің мәні – ... ... ... жән ... ... айналуында.
Соңғы он жылдықтағы кәсіпорындардың өткізу қызметінің күрделенуі және
бәсекелестіктің жоғарылауы маркетингтің нарықта ... ... ... ... құнын төмендету немесе техникалық жаңалықтарды
енгізуден кем түспейтін бәсекелестік ... ... ... ... ... жылжыту жүйесіндегі ... ... ... ең ... ... қояды. Ол болашақ сатып
алушының санасы мен назарына тауарлар мен ... ... ... ... ... ... үшін көркем көрсетілген нысанда қысқа және нұсқа
түрде ұсынылады.
Дипломдық жұмыстың ... ... ... өзектілігі
еліміздегі қазіргі уақыттағы нарықты ... ... ... тарапынан жарнама қызметін ұйымдастырудың жаңа қатынастарына
тән басқарудың күрделі мәселелерін шешудің қажеттілігінен ... ... ... ... Қазақстан Республикасы жарнама нарығының
дамуы мен жағдайын қарастыру. «Рамстор» Мәдени - ... ... ... және даму ... зерттеу болып табылады.
Дипломдық жұмыстың міндеті:
- жарнамалық қызметті мемлекеттік реттеу.
- жарнама инфрақұрылымын дамыту.
- Маркетинг стратегиясын әзірлеу.
- Қазақстанның жарнама бейнесін ... ... ... мен ... ... ... ... қызметті дамытуда негізгі рөлді ұлттық жарнамаға беру.
Ахуалын бағалау. Жарнаманың қазіргі кезде бизнестегі рөлі үлкен деп
айтуға болады. ... ... ... ... үнемі өзгеруде және
күрделенуде. Қазіргі кезде ... ... ... ... бар. ... ... ... және интернеттегі жарнама.
Зерттеу объектісі- «Рамстор» Мәдени – Сауда орталығының жарнама
бөлімі.
Дипломдық ... ... ... ... агенттігінің
маркетингтік қызметін ұйымдастыру, сонымен қатар өз құзыреті шегінде
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... және ... негізі шет ел және отандық Филип Котлер,
Қойлыбай Хожаназаров, Есімжанов С.Р, ... С, ... ... Г.А, т.с.с ... ... ... кәсіпорындағы
жарнаманың тұрақты дамуының мәселелері мен оларды басқару, реттеу ... ... ... ... ... Шет ел және ... экономистердің нарық жағдайында
кәсіпорндағы жарнаманың тұрақты дамуының ... мен ... ... ... ... ғылыми жұмыстарынан алынды.
Зерттеудің ақпараттық негізін жеке ... ... ... ... ... ... тәжірибелік маңыздылығы: тәжірибе
кезінде жарнама агентігі кәсіпорыннан алынған және ... ... ... ... ... барысында келесі әдістер қолданылды: кәсіпорынның құжаттары
мен статистикалық есептер талданды; кәсіпорынның қызметшілері мен ... ... ... құрылымы. Дипломдық жұмыс кіріспе, 3 бөлім және
бөлімшелерден, қорытынды және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Бірінші бөлімде ... ... ... қарастырылды: мәні және
оның түрлері, ... ... және ... сипаты. Содан жарнама
нарығындағы маркетинг негіздері қарастырылады. Оның ... ... ... ... ... ... толық мінездеме. Оның
ұйымдық құрылымы. Сонымен қатар оның ... ... ... бөлімінде жарнама нарығын дамыту жолдары мен ... ... ... мен ұсыныстар жасалынады.
1. Жарнама нарығының қалыптасуының теориялық негіздері
1. ... ... ... және ... тәжірибе туралы ең алғаш жазба тарихи құжаттарда айтылған.
Жерорта ... ... ... ... археологтар әр түрлі
оқиғалар және ... ... ... ... ... ... ... қабырғаларға құлақтандырулар ілген, ал ... ... ... кезінде шың-құздарды суреттермен әшекейлеп, өз
тауарларын мадақтаған. Осының бәрі қазіргі сыртқы ... ... ... ... жазылған бір суреттемелерде бір ... ... ... ... ... ... ... тағы бірін жаршылар ... ... ... ... Афин көшелерінде құлдарды, малды және ... ... ... жаршыларды көрген. Афинаның ежелгі
тұрғындарына ... ... ... ... ... ... ... қызғылттансыз, қыздың әдемілігі ұзақ сақталсын, есті
әйел косметиканы дұрыс ... ... ... ... тағы бір түрі ... өз ... қыш
бұйымдарға салған таңбалары болған. Қолөнершінің атағы тараған ... ... оның ... ... ... ... ... Қазіргі күндері
осы мақсаттарда тауар белгілері және марка атаулары пайдаланылады. Мысалға,
Оснобрюктан алынған талшықты матасының сапасын дұрыстап тексергеннен ... ... жоқ ... талшықты матасымен салыстырғанда, оның бағасын
20 жоғары қойған. Өндіріс орталықталынған сайын және ... ... ... тұрақты түрде өскен[2, 28-34б].
Жарнаманың тарихи тамыры тереңде. Ол ... ... ... ... ... белгілі болған. Жарнама нышандары жұртшылық жиі келетін
базарда, жиындарда, ... топ ... ... ... жер салатын
жаршылардан басталып, қазіргі таңдағы радио, ... және ... ... ... тарату тәрізді жедел атқарылатын ... ... ... ... ... ... ... бөлінісі
жарнаманың маңызын жоққа шығаруға шақ қалды. Ал соңғы жылдар жарнамалық
жұмыстар ... ... ... тұра, жарнама көмегіне сүйену және ... ... ... қоғамның тауарлық деңгейінің көрсеткіштеріне
байланысты болады.
Жарнама тарихының ... бір ... ... ... ... ... 1945ж ... Жарнама берушіге өзінің хабарлама қағаздарының
қосымша даналарын қолдан жазып ... ... ... Бірінші баспа
түріндегі құлақтандыру 1478ж. ағылшын тілінде пайда болған.
1622 «Уикли Ньюс» деп аталған ағылшын ... ... ... ... ... ... ... ие болған. Одан кейінірек
Эдиссон жарнамалық тексті баспа түрінде ... ... ... «жарнамалық құлақтандыру жазудағы ұлы өнерге, жақсы хабар белгісіз
қалмас үшін, не банкроттық туралы ... ... ... ... ... бірден аудару үшін дұрыс жол табу ... ... ... нөмірінде алмастарды қайрауға
арналған қайысы, медицина препараты және басқа пайдалану ... ... ... ... ... көркеюі Құрама Штаттарда болып отыр.
Американдық жарнаманың әкесі ... ... ... атайды. Оның
1729ж. шыққан «Газет» газетасы отарлы Американың газеттері арасында
жарнамаларды басу ... және оның ... ең ... ... жеткен.
Американың жарнама бесігіне айналуына бірнеше ... ... ... ... ... ... механизацияны енгізу процесінде
алда болғандықтан, тауар артықшылығына себепкер ... ... ... алуына үгіттеу қажет болған. Екіншіден, жақсы су, тас
және жәй жолдардың пайда болуы тауарларды және ... ... ... ... нақтылы жағдайға айналдырған.
Үшіншіден, 1813ж. енгізілген міндетті түрде ... ... алу ... жоғарлатып, газет-журналдардың ... ... ... ал ... ... ойлап табылуы жарнаманы таратудың
тамаша екі құралының пайда болғанын ... ... бір ... ... ... ... тауарларды немесе
көрсетілетін қызметтерді мәлімдеудің табиғи қажеттіліктері басқа біреулерге
хабарлаудан пайда болды. Осы арадан жарнама өте ертеден пайда ... ... ... ... да, ... ең ертедегі үлгілерінің ... ... ... ... тас ... деп ... ... Онда
келесі сөзбен жазылған:“Мен ... Крит ... түс ... Мына ... 2,5 мың жыл ... ... ... жарнаманың басқасы да бар, атап ... ... ... иероглифтермен құл сатылуға жариялау ... көп ... және ... ... ... - замандас тауарлық
белгілердің өзіне тән бейнелері және т.б.
Тарихи ... орта ... ... ... жиналулары бар
жерде жаршылардың одақтары біреулердің немесе басқа ... ... ... бар ... Ал, ... өрлеу заманында
жарнаманың нағыз гүлденуі басталды, бұл типографтық тәсілмен дайындалған
материалдардың қолдануымен байланысты(15 ғасырдың басы).
Даму өлшемімен және ... ... ... ... бірте-
бірте бөлек салаға айналдырылды - зор өнеркәсіпті, бірлестіктердің ,
кәсіпорындардың және фирмалардың ... ... ... ... ... ... ... негізгі құрал сияқты олардан барынша көп пайда
алу үшін қолданылады.
Сонымен, жарнама 19 ғасырда барлық ... ... ... өмірдің замандас ... ... ... ... ... монополия” туралы және барлық жеке ... ... ... ... ... ... ... өктемдіктердің экономикалық базасын нығайтуына қызмет ... ... ... ... ... ... жасаған.
Басталған азаматтық соғыс және жолын қуған үшін оған ... ... ... тоқтауына әкеп соқты. Бірақ ЖЭП ... ... ... ықылас білдірді. Дәл сол кезде Кеңестік
жарнамалық агенттіктің біріншілері ұйымдастырылған ... ... ... ... ... мен шаруалар арасында байланыс
құру тәсілдерінін бірі ретінде ... ... ... ... ... ... және суретшілердің жақсы
творчестволық күштері тартылған болатын. Мысалы В. В. ... ... ... ... өлең ... ... және соның ішінде
өзінің атақты ... ... ... кроме, как ... ... ... ... көп кешікпей
идеология мына өмір ... да ... ... ... ... ... жариаланған болатын, 30-шы аяғы және 60-шы жылдардың ... оны ... ... ... ... деп ... Бірақ
өмір жалғасады және 70-ші жылдардан бастап біздің елімізде жарнама дамуының
жаңа кезеңі басталады. Бірақ кейде жарнама - керексіз институт және ... ... ... пікір қазір де бар. Бұл болмаш ... мына ... ... ... тауарлық тапшылық шарттарында жақсы тауар жарнамасыз
да сатылған болады. Тәжірибе жүзінде көруге болады, жоғары сапа ... ... ... құралдарының көменгінсіз тауып алу ықтималдығы
аз.
Қазіргі кезде Қазақстанда 1992 ... ... ... ... және ... ... Және жарнамалық істің даму болашағы
өте биік екендігін айту керек.
Кез келген ақылы жарнама презентация формасы мен тауардың, ... алға ... ... Ол ... ... ... немесе француз
тілінен «reclame» аударғанда «қатты айғайлау» немесе «жарнамалау» ... ... ... ... ... – бір ... ... бір фирма
өнімінің жақсы жағын насихаттап, ... ... ... ... ... ... ... тереңірек зер салып, үңіле ... ... ... оның ... ... мен өзіндік кезеңдері бар
екенін ... Ал, ... ... ... не? ... ...... концерт, дәріс немесе көрермендерге арналған
басқа да мәдени шаралар, спорттық ... ... ... бір ... ... ... дегеніміз – белгілі бір фирма,
тауар немесе ... түрі ... ... ... ... құралдары
арқылы жариялануы»,- деген жалпыға ортақ анықтама бере отырып, таралуына
қарай жарнама ақылы және жанама болып ... ... ... ... ... ... деп ... Ал өнімді ұсынушы адамның ... ... ... мен ... ... ... арасында болатын әртүрлі
байланыстар жанама жарнамаға тән. Оның тиімді ... ... ... тағы ... ... фирманың өз өнімдерін тегін таратуы. Жанама
жарнаманың ... үш ... бар. ... ... ... ... ... фирманың беделін арттыру;
-тығырыққа тірелген кезде өз ... ... қалу ... ... ... жеке адамдарға арналған ... ... ... ... де ... ... жекелеген адамдардың
жоғалған, ұрланған ... ... ... ... Бұл ... сақтандыру немесе құжаттандыру түрі болып табылады. Бүгінгі
таңда белгілі бір ... ... ... ... ... кетті.
Мұндай бағыттағы жарнаманы жүзеге ... үшін ... ... ... көрсетуге тырысады. Яғни, бұл ақпараттық сипаттағы жарнамаға
жатады. Құрылымдық жағынан жарнама суреттер арқылы безендірілетін және ... ... ... ... ... ... барлық түрінде кездеседі.
Жарнамаға әйгілі маркетолог Филип Коттлер былай анықтама береді:
«Жарнама – ... ... ... көзі көрсетілген, ақпаратты
таратудың ақылы құралдары көмегімен жүзеге ... ... ... Ал ... ... ... ... анықтамасы
бойынша: «Жарнама - бұл тапсырыс берушінің нақтылы төлемімен тауарларды
және қызмет көрсетудің кез-келген формасы және ол ... ... ... ... ... көрсететін және маркетингтің құрамдас
бөлігі болып табылады» [2,158-б],- деп тұжырымдайды.
1996 жылы ... ... ... ... ... ... ... С.Вороновтың жарнамаға берген анықтамасы АҚШ-тағы «Эдвертайзинг Эйдж»
журналында өткізілген конкурс барысында мақұлдауын алғаны белгілі. ... ... ... ... бере ... «Жарнама – ол жарнама беруші
қарамағынан шығатын бұқараның мақұлдауын, дауыстарын алуы, ... ... ... ... және ... ... мақсатында алдын-ала ақысы
төленген тауар, қызмет, қоғамдық қозғалыс немесе тұлға туралы баспа, қолмен
жазылған, ауызша ... ... ... ... деп ... келген.
Ұраншылар институты мемлекеттік билік орнатудағы ежелгілерінің бірі
болып саналғандықтан, мұндай қызмет барлық ... ... ... ... ұраншылар хабарландырулары б.з.б. ХІҮ ғ. жатқан Крит-
Микендік мәдениетінің орталықтарында қазба жұмыстары кезінде ... ... ірі ... адамдардың көп шоғырланған жерлерде
күнделікті ... беру үшін ... ... ... бұл ... ... ... саяси мәнде болған, бірақ көп жағдайда ұраншылар
тұрғылықты халыққа жалпылай маңызды ... ... ... Әйгілі
қолбасшыларды ұрандау, елшілердің келуі туралы ... ... нан ... ... ... көрсетілуі туралы хабарды тарату түрлері ертеде жиі
кездесіп отырған.
Мәдениеттанушылардың пікірінше, ежелгі және ... ... өмір ... ауызша формада көрініс тауып, жалғасып отырған.
Мұны жарнамалық мәтіндердің ауызша ... ... ... ... ... жанрын қалыптастырды, бұл жарнамалар:
• тауар мен қызмет көрсетуді ұсыну түрінде;
• жаяу қолөнершілердің делдалдарының шақырулары;
• жарнама құралдары ... ... - сөз ... ... бейнелік
элементтер, мимика мен ым (жест) түрінде ұсынылып отырған.
Сол кездің өзінде жарнаманы өткізетін ыңғайлы уақыт пен орын таңдауды
ұйымдастыру аса ... ... Ал ... ... ... ... ... пен мүсіндерді игеруімен тығыз байланысты.
Ежелгі Грекияда көркемөнер мен қолөнершілердің жасаған ... ... ... дәстүрі қалыптасқан. Осылайша қазір ... ... ... таңбалық құралдар меңгерілуі ежелден бастау
алған. Мәдениет дамуының ... ... ... жазбаша мәтін
түрінде шыға бастады. Әрине, бұл жазудың пайда болуымен сипатталады. Антика
кезеңіндегі жазбаша жарнама ... ... ... ... ... ... өзінің барлық қызметтерін ұсынады» -деп Рим азаматтарының
сүйікті антикалық моншалары жарнамаланған. Осындай сипатқа ие ... ... ... ... ... ... ... бөлінген орындарда жүзеге асып отырды. Жарнамалық мәтіндер бүгінгі
заманның өнертабысы емес, олардың бастаулары ежелгі ... ... ... заманда жарнамалық қызмет қалыптаса бастады деп тарихи
жәдігерлерге көз жүгірте отырып нақты айта ... ... ... ... ... ... акция сияқты құбылыстардың бастапқы түрлері
антика заманында ... ... ... негіз бар.
1.2 Жарнама түрлері және оның сипаты
Жарнамалық ... ... ... ... ... ... ... мен жарнамашығарушылар арасында олардың
қызметін пайдаланушылар үшін ... ... ... бәсекелестікті
байқауға болады. Осы тартыстың салы ретінде жарнамалық қызметінің төмен
құнын айтамыз. ... ... ... негізінен бағаны төмендету арқылы
жүргізіледі. Жарнамалық қызметтердің төмен құны ... ... ... да кері ... ... ... бар. Біріншіден,
жарнамаға төмен баға ... ... ... ... үшін ... мүмкіндік береді. Тұтынушыларға ... ... ... ... түседі. Екіншіден, жарнамаға төмен баға жарнамашығарушылар
мен жарнаматаратушылардың пайда деңгейін төмендетіп, ... ... ... ... ... айналымның қысқаруына
себеп болады. Ал, бұл өз ... ... ... ... ... мақсаты бұл ең қысқа мерзімде сатушы мен ... ... ... олар ... ... мүмкін байланыс орнату.
Делдал, яғни жарнамашығарушы екі мүдделі тарап арасында экономикалық ... ... ... ... ... және ... ұсынысы ісінде ең жоғары
жетістікке жету және клиенттерге ең қолайлы ... ... ... ... ... және ... ... мейлінше ұлғайту.
Жарнаманың көптеген анықтамалары бар, ... ... ... – бұл ... ... ... құралдары арқылы жүзеге
асырылатын, қаржыландыру көзі нақты ... ... ... емес ... ... “Жарнама – бұл тұтынушы тауарды сатып алуын ынталандыру мақсатымен
тауардың бейнесін жасау және тарату”. Давид ... ... – бұл ... ... Бұл ... Ал, ... ...
өнер”. Билл Бернбах.
Жоғарыдағы анықтамаларды талдап, жарнаманың мынадай ерекшеліктерін
байқауға болады:
-жарнама тұтынушылардың ... ... жете ... және ... құны ... бұқаралық, яғни, тауар тексерулерден өткен, ал оны ... ... ... ... ... қайта-қайта көрсетуге, таратуға мүмкіндік береді;
-жарнама адамның сезім мүшелеріне әсер еткен соң, өте ... ... ... ... деп ... болатын ерекшеліктермен қатар, жарнаманың
кемшіліктері де бар:
1. Жарнамның жеке тұлғалық сипаты жоқ және кері ... ... ... ... ... құны ... болуы мүмкін;
3. Жарнама сатушыдай сатып алушыны сендіре алмайды.
“Жарнама” термині латынның “reclamare” сөзінен ... Оның мәні ... ... ... ... ... ... сөйлеу. Ал, ағылшын
тілінде жарнама “advertіsіng” сөзімен белгіленеді, аударғанда ескертпе,
хабар-ландыруды білдіреді және ... ... ... ... ... осы ... немесе қызметті алуға кеңес, үндеу, ұсыныс, ұран
деп түсіндіріледі.
Жарнама – бұл өте сезімтал нарықтық құрал. Жоғары ... ... ... ... қамтамасыз ету жағдайында жарнама
бәсекелестік күресте шешуші фактор болуы мүмкін, яғни ... жаңа ... ... жайлы, олардың тұтыну қасиеттерін жариялауды көздейді. Кейде
ол таңдау жасалған кезде нақты марканы немесе тауар атауын еске ... ... ... ... ... сандық түрде
сипатталуы және мерзімі анықталуы ... Бұл ... ... ... ... ... ... жарнама аса кең көлемде қолданылады.
Меркетингте жарнама: тауар ... ... ... ... ... ... не үшін ... алуы қажет екендігі жөнінде ақпарат
жеткізуші механизм ретінде қызмет атқарады. Басқаша ... ... ... ... ... немесе делдалдарға фирманың ... ... жөн ... ... ... есептеледі [3, 36-42б].
Ол белгілі бір тапсырыс берген демеушінің атынан тауарды тартымды
көрсетуге және оны ... ... ... ... бағытталған ақылы
әрекеттер. «Жарнама» латын ... ... ... ... ұғымын
сипаттайды. Ол белгілі бір тапсырыс берген демеушінің атынан тауарды
тартымды ... және оны ... ... ... жылжытуға бағытталған ақылы
әрекеттер.
Жарнаманың төмендегідей ерекшеліктері бар:
- қоғамдық сипаттама алады;
-үгіттеуге қабілеттілігі бар ... ... ... өзінің
хабарландыруын бірнеше рет қайталай алады;
-мәнерлік – түс, ... ... ... ... тартымды көрсетуге
болады;
-иесіз жарнама монолог ретінде ғана ... ... тек қана ... ... ... деп ... дұрыс
емес. өйткені тауарды өткізу немесе фирманың ... ... ... процесінің негізгі мақсаты, ал жарнама болса – соны ... ... бірі ... ... ... ... ... немесе
сәтсіздікті түгелімен жарнама үлесіне жатқызу әділ ... ... ... тығыз байланысты оның үш түрі бар:
1. Имидж-жарнама.
Негізінен, бұл жарнаманың түрі фирманың ... ... ... ... ... ... бағытталған. Оның негізгі ролі –
мүмкін тұтынушыларға немесе пайдаланушыларға ... ... ... ... ... оның ... ... қызмет бағытын
және соның өнімін алғандағы артықшылықтарын сипаттайды. ... ролі – ... ... ... ... ... ... жарнама үшін ең тиімді жарнама құралдары мыналар:
- теледидардағы жарнама роликтері, жіктелуі:
1. ... ... ... Бұл ... 30-60 сек. ... оның ... бар. Бұл
ең тиімді ролик;
- блиц-ролик. Бұл ұзақтығы 5-15 сек. ... ... ... ... және ... белгінің бейнесі көрсетіледі.
2. Ақпаратты ұсыну сипатына қарай:
- ақпараттық ролик, диктордың тексті бар;
- бейне ... ... ... ... тұтынудың типтік
жағдайлары көрсетіледі;
- сезімді-сентимаенталды. Мұндай роликтерде тұтынушының сезімдеріне
басты көңіл бөлінеді;
- ... ... ... ... бар ... ... ... транспорттағы жарнама;
• танымал газет, журналдардағы жарнама;
• қайырымдылық акцияларына қатысу.
Әдетте, қазақстандық жарнама ... ... ... орны бар, яғни тұрақты табысы бар компаниялар қолдана алады. ... ... ... ... өткізетін фирмаларға қатысты. ... ... ... өзінің іс-әрекетін имидж-жарнамадан бастайды.
Өйткені, олар белгілі бір имиджсіз және клиенттердің сенімінсіз жетістікке
жете алмайды.
2. Ынталандырушы ... ... ... ... ... ... Оның ... шектеулі, ол өнім сатып алушыларға немесе
пайдаланушыларға жеткізілуі тиіс. Бұл ... ең кең ... ... Онда
басты назар ұқсас тауарлармен салыстырғанда ұсынылып жатқан тауардың оң
қасиеттеріне, артықшылықтарына аударылады.
Ынталандырушы ... ... ... – ұсынылған тауарды алудың
немесе қызметті пайдаланудың қажеттілігін ынталандыру.
Ынталандырушы ... ... бір ... ... ... ... ... қайталанатын;
-тура пошталық жіберілімдер;
-радиодағы жарнама;
-көрмелерге қатысу;
-тележарнама (тиімді, бірақ қымбат).
Ынталандырушы жарнаманың негізі болып табылатын, ... ... ... ... ... бар нарықтарда қолданылады.
Мұндай нарықтарда жарнама бәсекенің ... ... ... ... ... жоғары болғандығынан ... ... ... деңгейінде емес, оны сендіру деңгейінде іске ... ... ... ... ... ... ... жақсы танысып алу қажет: бәсеке жоғарылаған сайын, жарнаманың
мәтіні және ... ... ... ... ... болу керек.
3. Тұрақтылық жарнамасы
Бұл жарнама сатыпалушылар мен ... ... ... тұрақты
нәтижелері жайлы, нарықтағы тұрақты орны жайлы хабарландыруды көздейді.
Мұндай жарнаманың міндеттері:
-осы фирманың тауарын сатып алуға ... ... ... ... ... ... алуға, фирманың
тұрақты клиенті болуын көздейді;
-басқа фирмалардың көзқарасында фирма берік серіктес ... ... ... ... мен ... өткізу тұрақты және толық
“тапсырыс портфелі” болғанда қолданылады. Егер ... және ол ... ... ... ... да, осы ... ... арқылы бекітіп
отыру қажет.
Тиімді жарнамалық құралдары:
-кәсіпорынның ... және ... ... ... ... ... іс-әрекет жоспарын пошта арқылы тұрақты серіктерге жіберіп
отыру.
Жарнаманы қолданатын жағдайлар көп. Оны ұйымның ұзақ мерзімді бейнесін
қалыптастыруға (престижді ... ... ... ... ұзақ ... ... үшін (марка жарнамасы), белгілі бір ... ... ... ... ... тарату үшін (айдарлық жарнама), төмен бағалы
сатулар туралы ... үшін ... ... және ... ... ... қорғау үшін (түсіндірмелі-насихаттау жарнамасы) қолданылады.
Жарнамаға насихаттаудың, ақпараттың, сендірудің кез келген түрін,
көрмелік іс-шаралар, ... ... ... ... ... ... ... базарлықтарды тарату және саудалық іс-
әрекеттерді ынталандыратын құралдар жатқызылады.
Жарнаманың міндеттерінің көптігі оның түрлерінің кең ... ... ... мынадай топтарға жіктеуге болады:
- объекті бойынша – тұтыну тауарларын сатып алушыларға ... ... ... ... ... ... ... аралас жарнама;
- тапсырыс беруші бойынша – тауар өндіруші фирмалардың көтерме сауда
фирмалардың, бөлшек сауда фирмалардың жарнамалары;
-заты бойынша – ... ... ... ... ... ... ... этикеткасы), тауар өндіруші фирманың жарнамасы, ... ... ... ... ... бойынша (өмір сүру цикл параметрлері) – дайындаушы
жарнама, жаңа тауар жарнамасы, “ержеткен” тауар жарнамасы;
-тауарды ... ... ...... және ... ... мысалы, жалпы шайды жарнамалайды, ал екіншісі – шайдың белгілі
сортын жарнамалайды);
-негізгі тарату құралдары бойынша – басып шығарылатын жарнама, ... ... ... радио жарнама, видеожарнама, транспорттағы
жарнама, сату орнындағы жарнама, басқа да жарнама;
-шығындарды қаржыландыру көздері ...... ... жарнама, тауар сатушы қаржыландырған жарнама, тауар өндіруші
мен тауар ... ... ... ... ... тек қана ... өткізуді ұлғайту деп түсіну дұрыс
емес. Өйткені тауарды өткізу немесе фирманың нарықтағы ... ... ... ... мақсаты, ал жарнама болса – соны жүзеге асыру
құралдарының бірі ғана. Сондықтан ... ... ... ... түгелінен жарнама үлесіне жатқызуға әділ болмайды.
Кейде жарнаманың жалпы тауар өткізу процесіне қатысы ... ... ... ... ... мамандарды өз жұмысына тарту үшін ... ... ... ... ... мәжбүр болады. Әйтсе де
жақсы ұйымдастырылған жарнамалық құлақтандырулар тауарға деген ... және ... ... жаюда қолайлы әрі таптырмайтын механизмдердің
қатарына қосылады. Маркетинг жарнаманы белгілі бір демеушінің ... ... ... ... ... ... ... және олардың
қозғалысына дем беретін ақылы қызмет деп анықтайды. Жарнама мамандары өз
жұмыстарының жоспарын нарық коньюктурасы ... ... ... ең ... мәселе – жарнама деректерінің шындық жағдайға сәйкес
келуін қадағалау.
Жарнама өзінің ... ... ... ... және ... және таралымдық, сатып жіберу сияқты түсіндіру-насихаттау
жағындағы жарнама ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру және
оны ынталандыру болса, мәртебелілік немесе фирмалық жарнама мекеменің ... ... ... оның ... жақтары мен бәсекелестерінен
артықшылығын көрсетіп, көпшілікті ... ету үшін ... ... ...... кең ауқымды патенциалдық тауар
алушылардың арасында тартымды имидж, ал фирманың өзіне және оның ... ... оның ... ... бет-бейнесін қалыптастыру.
Таңбалық жарнама нақты тауардың өндірістік таңбалы дәрежеге жеткені
жөнінде ұзақ уақыт бойы ... ... ... назар аударуды көздейді. Ал
тауарлық жарнама сату, қызмет көрсету немесе қандай да бір оқиға жөнінде
хабар таратуда ... ... ... ... ... ... ... түгелдей сатылатыны жөніндегі жарнама. Онда бұйымдарды
төмендетілген бағамен немесе өтпей ... ... ... сату ... ... шешімі ұзаққа созылып кеткен немесе
нақты идеяны қорғау мақсатында іс жүргізуге ... ... өзі ... мен ... ... және ортаға қарай көптеген түрге
бөлінуі мүмкін.
Жанама жарнамада жарияланым жарнама бағыттарының тікелей таралу жүйесі
мен ... ... ... жарнама берушінің кім екенін де атамай,
тек бүркеншік есімін ғана ... ... бұл түрі ... ... немесе оны өткізу емес, әлдебір тауар түрінің пайда болғаны және
оның ерекше қасиеті жөнінде хабар таратуға ... Ал ... ... ... ... функция нақты тауармен және оның иесі нақты
фирмамен байланыстырыла және ... ... ... көрсете отырып
орындалады.
Жарнамалық материалдар маңызы мен ерекшелігіне және тауардың өмірлік
цикліне қарай ... және ... ... ... бөлінеді. Тауар
өндіру барысында, яғни оның өмңрлік циклінің алғашқы кезінде және ондай
тауарды бәсекелестер әлі ... ... оны ... оның ... жөнінде хабарлайтын жарнаманы әдетте ақпараттық жарнама, ал
тауарларымен қаныққан ... ... ... ... күресу
мақсатымен тек осы фирманың тауарын тым үстем етіп көрсетуге тырысатын
ақпарат ... ... ... деп ... [3, ... бұл ... ... емес. Мұнан басқа да белгілерді бөліп,
топтаманы кеңейтуге болады.
Мысалы, жарнаманы жалған және ... деп ... ... ... ... – бұл жалған, анық шынайы емес және Қазақстан
Республикасының заңдарында бекітілген, мазмұны, ... орны және ... ... ... ... – бұл ... салдарын жою мақс,3атындағы шығарылған,
жалған жарнаманы жоққа шығаратын жарнама.
Сонымен қатар жарнаманың мынадай түрлерін ажыратамыз:
1. ... ... ... ... ... ... (sales ... Паблик рилейшнз (publіc relatіons);
4. Брэндинг (brandіng);
5. Директ-маркетинг (dіrect-marketіng).
Олардың мақсаттары келесі:
1. Бұқаралық ақпарат ... ...... ... ... ... ... алушылардың хабардарлығын қамтамасыз
ету;
2. Сейлз промоушн – сатып алу ... ... ... ... ынталандыру;
3.Паблик рилейшнз – фирманың жоғары қоғамдық ... ... ... ... Брэндинг – белгілі бір тауарды ұзақ мерзімді тұтынушылардың ... ... ... ... яғни ... ... алу ... тұрудың жоғары тиімді технологиясы;
5. Директ-маркетинг – тауарөндіруші мен ... ... ... екі ... байланысты орнату. Директ-маркетинг, негізінен, тура
пошталық хабарландырулар арқылы немесе арнайы ... ... ... ... ... ... ... заңдарында жарнамаға жалпы талаптар мынадай:
1. Жарнама арнайы білімсіз немесе техникалық құралдарды пайдаланусыз
ұсынылу кезіндегі ... ... ... ... байланыссыз, жарнама
ретінде оңай танылуы тиіс.
2. Жарнама азаматтарды ... ... ... үрей
туғызбауы тиіс, сонымен қатар жеке тұлғалардың денсаулығына немесе өміріне,
қауіпсіздігіне қауіп-қатер туғызатын іс-әрекеттерге ынталандырмауы тиіс.
3. Жарнама қоршаған ортаны ... ... ... ... ... ... тиіс.
Жарнамалық агенттіктер үш түрлі ... ... ...... ... өнеркәсібі дамыған ... ... ... ... ... ...... тәжірибені бейнелейтін ... мен ... ... ... ... – ішкі ... ... көрсететін отандық кәсіпорындар мен
ұйымдардың іс-әрекеттері.
Жарнама маркетингтің көмекші ... ... ... ... ... айтуға болады. Өйткені, оның функциялары маркетингтік қызметке елеулі
әсерін тигізеді. Маркетингтің функциясы ... ... ... ... Ақпарат. Жарнама туралы не айтылса да, ол ақпарат көзі болып қалады,
яғни жарнамаланатын зат ... ... бір ... ... ... ... заты. Жарнамаланатын зат немесе жарнама мазмұнын құрайтын зат
жайындағы ақпарат.
- Жарнама ... ... ... ... ... білдіретін
тұтынушы немесе тұтынушылар тобы.
Әсері. Жарнаманың ақпараттың басқа әсерлерінен ... ... ... ... және ... ... ... құралдарын пайдалану. Мұнда басты мәселе ... ... ... ... ... көзделген жарнама объектісіне
жарнамалық жеткізілуі болып табылады.
-Бақылау қабілеттігі. Жарнамада, жарнамаға тапсырыс берушінің ... ... ... ... ... тек қана оның ... сонымен ақылдасудан ғана шығарылады.
Коммерциялық-жарнамалық факторлар. Бұған жарнамаға тапсырыс беруші,
орындаушыны, белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... келесі функцияларды атқарады:
1.Тауар атауларын ұсынылуы мен солар арасында дифференциация жүргізу.
2. Тауар жайлы ақпарат ... ... ... ... ... ... ... және нарықта бар тауарларға сұранысты қайтадан туғызу.
4. Тауар өткізуді тиімді жүргізу.
5. Тауардың қолданылу ... ... ... деген тұтынушылардың артық көру көзқарасын қалыптастыру
және тұтынушыны ұстап тұру.
Жарнама маркетингтік функциялардан басқа да ... ... ... ... ... (өткізу) – жарнама ... ... ... ... ... тигізеді;
-қоғамдық (мәдени) – белгілі бір этикалық нормалардың орын алуына
ықпал жасайды;
-интеграциялық-ұйымдастырушылық. Жарнама белгілі бір өмір ... ... ... ... ... ... ... таңдауларын құруға, реттеуге, бақылауға
жарнама мүмкіндігін ... қоса ... ... ... ажыратамыз:
1. тауарлық жарнама
2. корпоративті жарнама
3. саяси жарнама
4. сауда-саттық жарнама
5. насихаттаушы ... ... ... ... кейде тауардың ұнамды жағын ... және ... ... ... өте шығу ... ... Бірақ ешқашанда жалған, жұртшылыққа жаңсақ түсінік беретін
жарнама жасауға болмайды.
Жарнама берушінің ... ... ... ... ... ал ... ... бәрі де бос сөз ... ... ... ... ... соң, тәртіп бұзу, тіпті қылмысты әрекет ретінде
қаралады.
Жарнама сонымен бірге ... ... ... ... ... зиян ... болмауы керек. Қысқасы, бір немесе бір топ
тауарды сатудан түсетін татымсыз табысқа ... ... ... ... абырой әкелмейді.
Қазіргі таңда болашағы мол, уақыт талабынан жан-жақты ... өз ... ... ... ... ... ... Жарнама ерекшеліктері
Ол ғылым мен техника жетістіктерінің ықпалы нәтижесінде ... ... ... ... ... бірге сан салалы өзгерістерге ұшырап
келеді.
ХХ ғасыр басында баспасөз саласында жарнама ... ... ... ... ХХІ ... оған ... түзетулер енгізді. Бұл кезеңде пайда
болған радио, телевизия, директ-маркетинг, ... ... ... ... ... ... ... алпысыншы жылдары
бірқатар компаниялар ... ... ... ... ... ... ... соңында жарнама таратудың ең тиімді бірнеше жолы
айқындалады. Себебі, ... ... ... ... ... кемшіліктері бар. Сондықтан олар ерекшеліктеріне сай қолданылуы тиіс.
Баспасөз басқа бұқаралық ақпарат құралдарына қарағанда ... ... ... ... мен ... ... анықтаушы
болып табылады. Ғылыми зерттеулерге сүйенсек, адам ақпаратты жазбаша, яғни,
баспа түрінде тез қабылдап ... Мұны ... ... ... қызметін пайдалануы айқындайды.
Газет пен журналдарға негізінен ұсынып ... ... пен ... ... туралы шешім қабылдаған жағдайда рационалды немесе рационалды-эмоциялық
дәлелдері бар едәуір көлемді ақпаратты қажет ... ... ... ... сипаты дегеніміз – иллюстрация ... ... ... ... мен ... ... ... қолдану. Жарнама беруші оқырманның әлдебір нәрсеге сеніп, көзін
жеткізу мақсатында өзінің ... ... ... ... ... ... ... жарнама берушінің бұл
әрекеттерінің басқа ... ... ... ... ... ... ... үш негізгі топқа бөлуге болады:
- газеттегі жарнама;
- журналдағы жарнама;
- қосымшадағы жарнама.
Жарнама берушілердің көзқарасы бойынша, ... ... ... мен кемшіліктері бар.
Газеттегі жарнама – ... ... ең көп ... түрі. Бұл
бірінші кезекте жарнаманың осы түрінде кемшіліктің аз ... ... ... және ... ... ұсынатын мүмкіндіктердің
ауқымына байланысты.
Көптеген жарнама берушілерді газеттің шығармашылық ... ... ... ... - ... ... ... есепке ала отырып, апталық газеттер мен күнделікті басылымдар әр
түрлі түстермен ... және жаңа ... ... ... ... ең озық тәсіліне ауысып отырған.
Дегенмен, оларға электрондық ақпарат ... ... ... ... бұқаралық ақпарат құралдарының тек көз алдымызға суреттеп
көрсету сапасына ғана байланысты ... ... мен ... әр ... ғана ... ... бір ... бірізділікті, кейде интерактивті
тәртіпте дыбысталған қимыл-қозғалысты да көрсете алады. ... ... ... ... мен тауарлар, қызметтер, керек десеңіз, технологиялар
туралы экрандағы көрсетілімдерден өзіне жеткілікті түрде мағлұмат ... ... ... ... ... жоқ.
Баспасөздегі жарнаманың келесі бір кемшілігі – оның уақытқа байланысты
тұрақсыздығында. Әдетте газет тек бір мәрте ғана оқылады. Хабарландыру ... сай ... ... деп ... ... ... ... – бір күн,
апталық газетте – бірнеше күн. Көп ... ... ... аудиториясын
толықтай қамти алмай жатады. ... ... ... ... ... ... үшін ... бұқаралық ақпарат құралдарын
пайдалануға тура келеді.
Жарнама берушілер кемшілік факторы ретінде оқырмандардың газеттегі
жарнамаларды елемеуін атап айтады. ... ... тек ... ... ... ... мен ... оқиды. Ал
жарнамаларды, жеке хабарландыруларды көзбен шолып қана ... ... ... ... ... аз. ... ... газеттегі мақалаларға
көз жүгірте өтіп, кейбіреулері тек бір айдарды оқумен шектеліп қана қояды.
жарнаманы зерттеу нәтижелеріне сүйенсек, ... ... ... ... ... 12-14 минут уақытын жұмсайды ... ... ... ең ... ... ... ... ету үшін газеттің алғашқы
бетіне, ал сараптамалық материалдар мен шолуды ... ... ... бойынша, хабарландырулар арнайы жарнама ... ... ... ... үшін ... ... мәжбүр болады. Мұндай жағдайда шағын жарнамалар өзімен қатар
орналасқан үлкен ... ... ... ... қалуы әбден
мүмкін. Сонымен қатар, жарнаманың дәл қай жерде орналасатындығы ... ... жиі ... ... Егер жарнама беруші арнайы орын
үшін ақы төлемесе, онда оның ... ... ... ... ... ... ... кептеліп қалмауы ықтимал. ... ... ... ... ... мен артықшылықтарын
атап өтпеуге болмайды. ... ... ... ... ... жарнама құнының қымбат болмайтындығы өте жағымды дәлел ... ... ... беру үшін кез ... ... қалтасы
көтере бермейді. Газетте жарнамалау орны ғана емес, ... ... ... өзі арзанға түседі.
Жарнама берушілерге баспасөзде әртүрлі ... ... ... маңызды. Компаниялар өздерінің қаржылық мүмкіндіктері мен
шығармашылық талғамына сай жарнама ... ... ... ... ... жарнаманы географиялық орналасуына байланысты барлық таралымдарда
немесе олардың ... бір ... ... ... бөлімдеріне ғана
жариялау тәсілдерін ұсына алады.
Газеттің радио мен теледидардан айырмашылығы, ол жарнамаланып отырған
тауар немесе қызмет түрі жайында егжей-тегжейлі ... ... ... ... ... ... түрде қажетті ақпаратты сыйғыза отырып,
түрлі мінездемелер, бағалар, байланыс телефон нөмірін, мекен-жайлар, купон
және тағы ... ... ... ... ... ... көрсетуге болады, бірақ естілгенде немесе экранда ... ұсақ ... ... ... телефон нөмірін және мекен-
жайды адам тез ... ... ... есте ... ... ... қызметі аз уақыттың ... тез ... ... ... ... газеттің жуық арадағы
сандарының біріне ... ... ... ... ... ... ... болмағанына қарамастан қайта беруге болады. Бұл жаппай
сату, қандай да бір шұғыл хабарлама ... ... ... ... ... жағдайда өте маңызды. Газет шыққан күні-ақ жарнама өз
нәтижесін ... Ал ... ... оның ... сәтті шыққандығы туралы
ой түйіп, сатылымдағы байланысты ... ... ... ... ... ... ... нәтиженің
ойдағыдай болатынына көп ретте сене бермейді. Ал, жарнама басылған газет
жарыққа шыққаннан кейін, көп кешікпей ... ... ... келушілер
санын есептеп, сатылған тауарларды тізімдеуіне болады. Уақыты шектелген
акциялар үшін ... ... әсер ету ... ... ... уақытты үнемдеп, оқылу кезінде, белгілі бір ... ... әсер ... Атап ... күнделікті газетте бір күн, апталық
газетте – жарияланған күннен ... жеті ... ... ... ... ... теледидарға көрнекілікке жол беретіндігіне ... ... ... ыңғай танытуда зор мүмкіндіктер ұсынады.
Тапсырыс беруші компаниялар жарнама көлемін, тұрпатын, ... ... ... еш қаржы шығынынсыз хабарландыру мазмұнын түрлендіріп, баспасөз
бетіне арнаулы шығарылымдарды орналастыруға, ... ... ... қосымшаларын, үлгілерін таратуға, оқырмандардың барынша
қызығушылығын туғызу үшін ... ... ... ... ... ... ... мен қызметтердің тізбегін кең түрде
жарнамалауға болады. Бұқаралық ақпарат құралдарының бұл түрі адам баласы
тұрмыс-тіршілігінің ... ... ... мұнда кез-келген жарнама
орынды. Газетте жарияланатын мақалалардың қазіргі заманға сай жаңалығын
ерекшелеп көрсетеді. ... ... ... ... ... ... элементі оған қоғамдық, экономикалық, спорттық және басқа да соңғы
жаңалықтар туралы баяндайтын редакциялық мақалалардан ауысады.
Баспасөзді негізгі ... ... ... ... ... немесе радиодағы жарнаманы газетке меңзеудің еш қиындығы ... ... ... сіздер осындай газеттің осындай санынан біле
аласыздар...» деген мәтіндерді бүгінгі ... жиі ... ... ... ... газетті директ-маркетинг құралы ретінде делдал
мен клиенттерге тарату үшін пайдалануға болады. Газеттер аудиторияның кең
ауқымын қамти ... ... ... ... ... ... ... оқиды. Сондай-ақ, газет арқылы ... ... ... ... бір ... ... ... көп жағдайда нақты бір
аймаққа ... ... ... ... ... ... толығымен қамту мүмкіндігіне ие. Осылайша газет арқылы белгілі бір
жергілікті нарық жағдайын анықтау ыңғайлы. Сонымен қатар, ... ... ... қару ... да мүмкін. Бір жағынан, ыңғайлас аудиториясы
бар газетті ... ... Ал ... ... ... мүдделері ортақ
адамдар үшін белгілі бір бетке немесе белгілі ... ... ... ... ақпарат құралдарынан ең ... ... ... ... ... Баспасөз ақпаратты қабылдаудың мейлінше
күрделі жолы ... ... Оның ... ... интеллектуальды күш салуды
талап етіп, аудиторияның белгілі бір ... ... ... ... ... ... баспасөзге деген қызығушылық соғұрлым мол болмақ.
Оған көбінесе қызмет бабына байланысты шешім қабылдайтын және ... ... жас ... қарай – ересектер, жыныс ерекшелігіне
қарай – ер адамдар мен әйелдер көп ... ... жылы «Alvin Market» ... ... ... он ... ірі
қаласындағы жарнама берушілер мен ... ... ... ... ... телевизяидағы жарнама, сыртқы жарнама,
интернеттегі жарнама, есепшоттағы жарнама (коммуналдық, телекоммуникация
үшін төлемдер) бойынша ... ... ... ... халықтың
қандай әлеуметтік тобы жарнаманың қай түрін таңдайтыны, оқитыны, көретіні
анықталған. ... ... ... ... ... ... ... Баспасөздегі жарнаманың көп үлесі Алматы
қаласына тиесілі. Қазақстанның оңтүстік аймақтары ең ... ... ие ... ... ... ... жарнамаға 35 және одан жоғары
жастағы адамдар қызығушылық білдірсе, зейнет жасына жақындағандар ... ... ... ... ... екен. Ал 16 мен 19 жас
аралығындағы жастар ... ... ... кажетсіне қоймайды екен.
Жынысы бойынша: Баспасөз жарнамасын көбіне әйел адамдар оқиды екен.
Отбасы жағдайы бойынша: Көп жағдайда баспасөз жарнамасына балалары ... ... көп ... ... ... болған.
Әлеуметтік статусы бойынша: Жұмыс істейтін адамдар. (Мектеп оқушылары
мүлде қарамайды екен).
Білімі: Жоғары білімі бар. Әсіресе, гуманитарлық ... ... ... ерекше қызығушылық танытатыны анықталған.
Тұтынушылық оптимизмі бойынша: Баспасөздегі жарнамаға аса зор ықылас
танытатындар ... ... ... ... төмен оптимизм
деңгейін көрсететін адамдар болып шыққан.
Баспасөздегі аудиторияның тұрақтылығы тиімділікті анықтайды. Адамдар
теледидар көргенде ... ... жиі ... ... ... бір
радиотолқынды келесісіне ауыстырып тұрады. Ал, газет тәртіп бойынша, бір
қалыпта ... ... ... аудиториясының құрамы туралы дәл айтуға
болады. Осыған сәйкес ... ... ... ... ... белгілі бір бөлігі газеттегі жарнаманы елеп-ескермейтін болса
да көпшілігі ... ... ... әзірліктерін танытады.
Газет жарнамасын пайдалануда оның дағдылығы, орнықтылығы маңызды рөл
атқарады. Өйткені ол үш ғасыр бұрын пайда болды. Бұл теледидар мен ... ... көп ... ... ... жарнамасы оқуға мәжбүрлемейді. Бұл да газет жарнамасының бір
артықшылығы. Ол ... мен ... ... ... лекті қиып
өтпейді. Халық оны өз еркімен оқиды. Баспасөз аудиторияға кері әсер ... ... ... ... сондықтан. Егер тележарнамаға
көпшілік қайшы көзқараста болса, радиожарнамаға ... ... ... ... ... ... кейде қызығушылық білдіреді. Көбіне
баспасөздегі жарнамаға оң көзқараста ... ... ... ... ... алпысқа тақағандар. Газет жарнамасын теледидар ... тағы бір ... жағы – ... деген аудиторияның жоғары
сенімі. Бұл «қауырсынмен жазғанды, балтамен шаппайды»,- деген нақылдың,
яғни ... ... ... ... ... болады. Радио мен
телеэфирдегі өтпелі ... ... ... ... ... оны ... уақытта қайта оқу мүмкіндігі оқырман сенімін
арттыра түседі.
Газет жарнамасы оқырмандарды тек ... ғана ... ... ... ... кез-келген уақытта парақтап, бірнеше
мәрте қарауға болады. Бұл жағынан алғанда, теледидар мен ... ... ... ... ... ... жағдай жасай алмайды. Сондықтан
газет ... ... аз ... ... және арзанға түседі. Одан басқа
газет пен оның ішіндегі жарнаманы ... ... ... ... ... ... ... радиоқабылдағыштан қалт кетсе, онда бұл жарнама
беруші үшін тапсырыстан айрылуы дегенмен пара-пар.
«Alvin Market» зерттеу ... ... ... ... ... ... мүмкіндік туып отыр. Газетті адам өзімен бірге
алып жүре алады, тастап кеткен жеріне қайта ... алып ... ... ... жарнама адамды еліктірген болса, оны сақтауға, ... ... ... ... ... Осылайша жарнаманың ықпалын
бірнеше рет күшейтуге тиімді әсер етеді.
Газеттер оқырманға жарнамаларды сұрыптауға ... ... ... белгілі тауар немесе қызмет түрі қызықтырған болса, онда ол түрлі
жарнамаларды бір уақыт аралығында ... ... Әр ... ... жарнама
берушілер өздерінің мақсатына қарай түрлі газеттерді ... ... ... ... ... оқырмандар аудиториясына,
басылым таралымына, шығу мерзіміне, уақытына, таралу тәсіліне, ... ... ... сай таңдайды.
Жарнама берушіні қашан да ... ... ... олардың
тауарлары мен қызметтерінің таралуына қаншалықты сәйкес келетіндігі
қызықтырады. ... ... ... байланысты жергілікті,
өңірлік, ұлттық және трансұлттық болып бөлінеді.
Жергілікті ... - ... бір ... ... оның ... таралады. Бұл жағдайда аудандық, округтік немесе ... ... ... Олардың көмегімен шағын аумақты қамтуға болады.
Бұл газеттерде хабарландыру бағасы ... ... ... ... ... көп бөлігін сол жердегі дүкендер, мейрамханалар,
спорттық, сауықтыру және ... ... ... ... ... - ... нақты бір ірі елді-мекенге және оған тиісті
аумаққа ... Ол ... өлке ... ... ... ... біршама
аумақты қамтиды. Жарнама беруші ретінде негізінен ... бір ... ... сол географиялық аймаққа ... ... ... ... орта бизнес өкілдеріне жатады.
Ұлттық газеттер – мемлекеттің барлық аумағына таратылатын газеттер.
Оларға негізінен «үлкен» ... ... ірі ... ... ... ... - әлемнің бірнеше еліне тарайды. Бұл басылымдарға
әр елдің ірі компаниялары мен іскерлері жарнама береді.
Газет ... ... ... ... ... ... іскерлер газеті болып бөлінеді.
Газет өзінің мазмұнына байланысты да ерекшелінеді. Егер ... ... ... ... заметка, репортаждар,
сұхбаттарды қамтыса, онда ол ақпараттық газетке ... Оған ... ... ... «Алматы ақшамы» газеттерін атауға болады.
Егер жарнамалық хабарламаларға ерекше ... ... онда ... ... ... табылады. Оған «Караван», «Инфо-Цес», «Из рук ... ... т.б. ... ... газетті «қызығып» сатып
алушылар, яғни ... бір ... ... ... ... ... ниетті
адамдар оқиды.
Таралым бойынша белгілі бір жағдайда газетті қанша адам оқитындығын
анықтауға болады. Дегенмен, басылымның таралым саны ... ... ... ... ... ... ... Шамамен алғанда, әрбір газет
санын үш-төрт адам оқиды. Сондықтан бір газетте ... ... ... саны көп ... да, оқырмандар саны төмен болуы мүмкін.
Жарнаманың қарқындылығын және оның белгілі оқиға мен уақытқа орайласып
шығуына байланысты жарнама берушілер газеттің шығу ... ... ... ... газет тәртіп бойынша күн сайын шығады. Олар ... ... ... ... ... ... жұма ... сенбі немесе
жексенбі күндерге жоспарланады. Апталық оқиғаларға түсіндіру, шолу ... ... ... ... ... аудитория құрамының
тұрақтылығын, оның кірістерін білуіне болады. Таралымның ... ... ... тапсырыс бойынша таралса, соғұрлым аудиторияның құрамы мен
санын анықтап, жарнаманың нәтижелілігін күн ілгері көздеуге ... ... ... ... болса, онда алдын-ала тапсырыс беріп, сатып
алмайтындардың қолына түсуі мүмкін. Сондықтан оны оқу ... де ... ... аудиторияның әрекетін болжау ... ... ... кейде
қалыпты жағдайдан тыс тегін «VІР-жазылымдар» ... ... ... ірі ... ... ... қоғам қайраткерлері
жаздырып алады. Кейде газет құрамдастырылып ... ... ... ... ... жазылу бойынша, тағы бір бөлігі – жеке және енді ... ... ... ... ... ... ... түрлі тарапқа
таратылатын таралымның нақты санын білу маңызды болмақ. Тек сондай жағдайда
ғана ол жарнамасының нәтижелілігіне сене ... ... ... форматты (А-2) және аз форматты ... ... ... ... кіші А-3 ... форматы кездеседі.
Жарнаманың нәтижелілігіне қарай ... ... ... ие. Жарнаманың
тиімділігіне оның тікелей әсері жоқ. Десек те, ... ... ... және ... үшін ... ... ... мен қызметтерге ыңғайлы
болып саналады. Жарнама берушілерге формат хабарландырудың түрі мен ... ... ... ... ... ... ... ¼ жолға
арналған түпнұсқа-макет, кіші ... ... ... ... оны ... тура ... ... назар аударайық. Басылымның бұл түрі көп жағдайда
газетке ұқсас келеді. Газетте кездесетін ... ... ... журналға да қатысты. Дегенмен журналдың кейбір өзіндік
ерекшеліктері бар. Журнал ... ... ... ... кемшін түседі.
Себебі, ол материалдарды басылымға шығару үшін бірнеше ... ... ... Бұл ... ... ... тауар ескіріп, оның бағасы
көтеріліп, басқа да шарттар мен талаптар өзгеруі ... ... ... ... ... демек, жарнаманың нәтижесі тез арада ... ... ... бір ... бірнеше айларға дейін. ... ... ... аудиторияның орташа есеппен алпыс пайызы
журналдың кезекті саны ... ... ... бастап бір апта ішінде
танысып шығады. Төртінші аптаның ... ғана ... ... пайызы
журналды толықтай оқи бастайды. Соған сәйкес журнал жарнамасының әсер ... ... ... ... ... географиялық тұрғыдан
қамту деңгейі төмен. Әдетте, журнал таралымы газеттегіден аз болады.
Журналдарда ... ... ... ... жергілікті емес.
Журналдың оқырмандары, қалыптасқан жағдай бойынша бір географиялық ауданда
топталмаған, түрлері де аз. Журнал жарнаманы ¼ ... ... ... ... ... ... жарнаманың төлемақысы да соған лайық жоғары
болады. Десек те, журналдағы жарнаманың ең басты артықшылығы ... ... ... ... атап көрсетуге болады. Әсіресе, түрлі жылтыр
журналдардағы бейнелер мен суреттердің қай қайсысы өңін ... ... ... ... ... ... қана қоймай, оларды
тауарлар үлгісімен таныстыру мүмкіндігіне ие. ... ... ... басылады. Журналды айлар бойы, тіпті жылдар бойы ... сай ... ... мол. ... ... ... бір
тақырыптарды ынта қойып оқиды, сондықтан сауатты дайындалған жарнаманы
маңызды редакциялық материал ретінде ... ... ... ... және толықтай мағлұмат алуға болатын жарнамалық мәтіндерді жариялауға
мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... ... өткізу үшін оқиды. Осыдан барып тұтынушылардың жарнаманы
қабылдау сапасының жоғарылығы туындайды. ... ... озық ... арнайы қосымшалар жасауға мүмкіндік береді. Редакция ... ... бір орын ... бөлімдер арқылы нақты бір ... ... ... ... географиялық таралуына, ақпараттық мазмұнына,
оқырмандар аудиториясына, басылым таралымына, шығу ... ... ... ... т.б. сай ... ... Журналдың
географиялық таралымы негізінен ұлттық болып ... ... ... ... ... кездеседі. Оқырман аудиториясы ... ... ... және ... ... ... келеді. Бірақ
мамандандырылған журналдар газетке қарағанда, әдетте, аясы тар топтағы
адамдардың ... ... ... Журнал арқылы әр түрлі сипаттағы
аудиторияға қол жеткізуге болады. ... олар жас ... ... ... ... ... киім ... өзгешелігі, тамақ
талғамы, демалыс түріне қатысты топтастырылуы мүмкін. ... ... ... әр түрлі топтағы адамдар үшін жеке-жеке журналдар
бар. ... ... ... және жарнамалы, аз таралымды және ... ... ... ... ... апталық және айлық болады.
Сонымен қатар, екі аптада бір рет, ... ... ... немесе тоқсан сайын
шығатын журналдар кездеседі. Журналдардың таралу үлгісі ... ... ... жеке ... ... немесе құрама болып бөлінеді.
Баспаға шығаруда пайдаланылатын негізгі формат – А-4. Қазіргі ... ... ... тыс формат жиі қолданылып жүр.
Газеттер мен журналдар ... ... ... ... көмегімен едәуір кеңейте алады. ... ... ... ... ... ... ... шығу мерзіміне, уақытына, таралу тәсіліне, ... ... ... ... ... ... ... үш түрлі қосымшаны
пайдаланады. Біріншісі, ақпараттық мазмұнға сай – ... ... ... сай – аумақтық. Үшіншісі, ақпаратты
тасымалдаушыға ...... ... бөлінеді.
Тақырыптық қосымша ең көп таралған ... ... ... журнал
базасында мерзімділікке (аптасына бір мәрте, айына, тоқсан бойынша т.б.
кезеңдермен) немесе ... ... ... жаңа ... т.б.) ... ... ... жарнама қосымшасы журнал
немесе газет жолдарына қарағанда тиімдірек. Бұл ... ... өте ... ... ... Көп ... қосымшаны
негізгі беттен бөлек алып қояды. Қосымшадағы ... ... ... және ... ахуалға сай бір жылға дейін ... ... ... ... негізгі беттегі қағазда және сол форматта даярланады.
Алайда, егер ол негізгі беттен сапалы қағаз және ... ... ... пен ... ... тұрады, соған сай өзіне ... ... ... ... ... ие ... Кейбір басылымдарда қосымша
мүлде қолданылмайды, кейбіреуінде кей жағдайларда ғана, басқаларында ... сай ... ... ... өзінің жарнамалық әрекетін
ұзақ уақытқа ... ... ... ... ... алады. Қосымшаның тақырыбы, әдетте, басылымның ... ... ... ... Кей ... олар ойластырылған сәтке,
мысалы, «Жаңа жылдық ... ... де ... ... «8 ... «Күздік
киім маусымы» т.б. байланысты.
Аймақтық қосымша жарнама берушілер үшін ... ... ... ... оның ... бір ... ғана ... етуге болатынымен
пайдалы. Бұл жарнама берушінің тауарлары мен қызметтері ... бір ... ... ... жарнама беруші тауарды өзі белгілеген шағын
аумаққа жарнамалап, қаражатын үнемдегісі келгенде өте маңызды.
1.4 ... ... ... және ... сипаты
Жарнамалық іс-әрекетте жарнаманы таратудың ондаған, кейде жүздеген
құралдары бар – жарнамалық хабарламалардан және ... ... ... Сондықтан, оларды нақты жіктеу ... ... ... Өйткені, белгілі бір әдіс әр түрлі құралдарға
немесе каналдарға ... ... ... ... ... жіктемеде
жарнаманы тарату құралдары анықтап қарастырылған жоқ, онда тек қана ... ... ... ... ақпарат құралдарындағы жарнама:
а) Теледидардағы жарнама
ә) Баспасөздегі жарнама
- газеттерде;
- жалпы мақсаттағы журналдар;
- арнайы (салалық) журналдар;
- фирмалық бюллетеньдер;
- анықтамалар, телефондық ... және ... ... ... ... ... электрондық пошта арқылы (“директ мэйл”);
- жеке ұсынылатын жарнамалық материалдар, ақпараттық хаттар.
3. Басылып шығарылатын жарнама:
- проспекттер;
- каталогтар;
- буклеттер;
- ... ... ... ... және басқа да басылып шығарылатын өнім
түрлері.
4. Экрандық ... ... ... ... ... ... ... ірікөлемді плакаттар;
- мультивизиондық;
- электрленген токта жылжымалы немесе тұрақты жазулармен;
- ... ... ... (көрмелер).
6. Транспорттағы жарнама:
- транспорттық құралдардың сыртында орналасқан жазулар;
- транспорттық ... ... ... ... ... вокзалдардағы, әуежайлардағы тауарлар орналасқан витриналар.
7. Сауда орындарындағы жарнама:
- дүкендер витриналары (ішкі және сыртқы);
- сауда залындағы ... ... ... ... футляр, қағаз, жапсырылатын ленталар, қапшықтар,
жарнама берушінің тауарлық белгілерімен атауы болуы керек).
8. Сувенирлер және жарнаманың шағын формалары:
- ... ... ... және ... ... майда заттар.
9. Интернеттегі жарнама.
Ал, енді осы жарнаманы таратудың негізгі және кең тараған ... ... ... ... жарнама.
Қазіргі таңда жарнаманың барлық түрлерінен ең тиімдісі және адамдарға
елеулі әсер ететін бұл – тележарнама. Мүмкін, бұл оны ... ...... ... ... ... болады, ал
тележарнаманы қарамауға ешқандай ... жоқ. ... ... күніне үш-
төрт сағат бойы теледидар қараймыз және ... ... ... ... қоса біз үлкен көлемдегі тележарнманы қараймыз.
Жарнама таратудың әрбір әдісінің ... ... ... ... ... түрлерінің артықшылықтарына ие. Тележарнама жаңа
тауарлар мен моданы, әр түрлі тағамдарды жасау технологиясын, тұрмыстық
техниканы, автомобильдерді, ... ... ... істеп жатқан
кезін көрсете алады, әр түрлі қару-жарақтарды, музыкалық аспаптарды көрсете
алады, эстрадалық топтар мен ... ... ... ... ең ... ... санын қамти алады.
Теледидардағы жарнама үшін слайдтар, кино және ... ... ... ... телестудиядан тікелей репортаж жүргізуге
болады. Кино және бейнероликтер ойын, мультипликациялық және ... ... ... ... ... ... және ... ерекшеленеді. Ал, компьютерлік анимация ... ... ... ... ... үш ... ... мүмкін:
1. Ақпараттық (сипаттаушы), оларда белгілі бір ақпарат болады.
2. Ұнамды-сентименталды, тауарды алғаннан кейінгі жайлы, ұнамды ... ... ... ... және таң ... ... ... қолайсыз,
нашар жағдай мен сол тауар әкелетін артықшылықтарды қарама-қарсы қою арқылы
көрсету.
Жарнамалық роликтерді ... ... және ... ... ... ... тележарнаманың маңызды артықшылықтарына тоқтала
кетейік:
-бір мезгілдегі ... және ... ... ... ... ... экрандағы бейнелерді беріле қарайды;
- таратудың осы кезде ... ... ... ... қағидалауға
мүмкіндік береді;
- берілген аудиторияға таңдамалы әсер ету мүмкіндігі;
- жолдаудың жеке, ... ... оны ... ... ... ... үлкен аудитория;
-еш нәрсемен салыстыруға келмейтін ұмытылмас бейнелерді қалыптастыру
мүмкіндігі;
- ұсынылған тауарды ... ... ... ... өзін ... ... ... телеэкранда сіздің фирманың болуының өзі ол шынымен мықты, үлкен,
беделдірек сезімін береді;
-теледидар жарнамаланған тауарлармен қызметтер ... ... және ... жағдай жасай алады.
Сонымен қатар телевизиялық жарнамалық кемшіліктер де бар:
-тележарнама қысқамерзімді, эпизодты. Егер ... ... ... ... ... ... ... көрсетпесе, оның
әсері де болмайды;
-телевизиялық жарнама қысқа болғандықтан тауардың жағымды қасиеттерін
анықтап айтуға және тауарлардың ... ... ... ... ... ... ... себебі оның жоғары құны;
- жарнаманың басқа түрлерінің біреуі де ... ... ... ... және шығармашылық қабілетті қажет етпейді;
Тележарнама саласындағы әсерге жету үшін мыналарды білу керек:
- ең бастысы – қызықты визуализация ... ... ... ... ... ... нақты және анық болуы керек;
- көрермен назарын алғашқы бес ... ... ... ... ... ... тележарнама көрермендерді ойлауға мәжбүрлемеуі ... ... тез ... ... ... ... ... заттың аясында емес, оны пайдаланатын адамның аясында өрбіту
қажет;
- көп сөздің ... жоқ – ... сөз ... ... ... ... ... құны кәдімгі теледидардан әдетте
төменірек болады.
Баспасөздегі жарнама.
Газеттер мен журналдар – кең ... ... ... ... үшін бұл ... жарнамалау құралдары. Олар клиентке сатылып жатқан
өнімнің бағасы, қасиеттері ... ... ... ... күнделікті және апталық газеттер өзінің үлкен тиражына
байланысты шығын және орта ... ... кең ... ... да ... емес болғандықтан жарнамалаудың кең тараған түрі болып табылады.
Басқа бағдардағы газеттер, мысалы, әр түрлі ұлт өкілдері үшін, белгілі
бір ... ... ... ... ... бір ... партиялардың
мүшелері үшін, іскер адамдар үшін және орталық ... ... бір ... ... ... ... жарнаманы жеткізуге
мүмкіндік береді. Соңғы уақытта бұрынғы ... ... ... саны күрт өсті. Компьютер ... ... ... ... ... және ... бір облыс, аудан,
қала тұрғындарына арналған газеттер шығарылады. Олардың санын одан көбірек
жасауға ... ... ... ... ... өзінің газеті бар.
Кәсіпкерлерге осы ... ... ... қажет, газеттен немесе
бірнеше газеттермен ынтымақтасып, көздеген тұтынушыға жарнаманы жеткізу
керек.
Баспасөздегі жарнаманың ... ... ... ... бір ... жергілікті өзара бәсекелестік газеттер әдетте
аз, ... ... ... процесі жеңілдеу болады;
2. жергілікті газеттің тиражы, әдетте, үлкен болады, яғни ... ... ... салыстырғанда көбірек тұтынушылар санына
жетеді. Қалада монополистік ... ие ... ... ... ... 65%-на ... жарнамалық хабарландыруларды анықтап, ойлап ... ... бар. Ал, ... мен ... жарнама ондай мүмкіндік
бермейді;
4.газеттік жарнамада негізгі ... ... ... сіздің
фирмаңызға қалай жетудің картасын немесе жоспарын, сіздің иелігіңіздегі
дүкендердің мекен-жайларын, сату ... ... ... ... іс-әрекетте икемді болып келеді. ... ... 1-3 күн ... ... ... ... бұқаралық ақпарат құралдарына ... ... ... ... және ... ... жарнаманың жағымсыз жақтарын ескеру қажет:
1) Тұтынушылар газеттік жарнаманы жиі елемейді. Бұл жағдайда ... ... ... ... ... ... ... Газетте сіздің
жарнамаңыз басқа көптеген жарнамалар арасында “жоғалып” кетуі мүмкін. Соған
қоса, басқа жарнамалардан елеулі айырмашылығы болатын ... ... ... ... ... ... ... бұқаралық ақпарат құралдарымен
салыстырғанда, тауарларға деген құштарлықты сирек ... ... ... ... Кейде газеттің сапасы төмен болады, сондықтан фотосуретпен мәтіннің
басылып шығу сапасы да нашар, кейбір ерекшеліктер толығымен жойылуы мүмкін.
4)Қазіргі кездегі ... ... ... ... ... газетті оқуға уақыты аз. Олар мақалаларды тез оқып, жарнаманы тек
парақтап шығады.
Бірақ газеттің өмірі ... ... ... ... елде ... ... зерттеулерге сүйенсек, газетті ... ... 12-14 ... жұмсайды. Бұл кемшілікті газеттер өз беттерінде,
кроссворд, ребустар, тесттер, оқиғалардың сипаттамаларын орналастыру ... ... ... ... ... газеттерді адамдар сауда орындарына барар жолда оқиды;
ә) оқылған жарнама күні және сату күні сәйкес келді;
б) олар негізінен импульсивті ... ... ... ... ... майда заттар, қымбат емес заттар жатады;
в) азанғы газеттерде ер адамдарға бағытталған жарнама орналастыру
тиімді (азанғы газеттерді ... ер ... ... алады).
Кешкі газеттер. Артықшылықтары:
а) “үйлік” газеттер деп есептеледі, өйткені поштамен де кешкісін
жеткізіледі немесе кешкісін ... ... ... ... әдетте, бос уақытта және барлық отбасы мүшелерімен
оқылады;
б) осы газеттердегі жарнаманың басты ... ұзақ ... ... жөніндегі ақпараттың зерттелуінде;
в) қалалардың көпшілігінде кешкі газеттерде, ... ... ... жарнама орналастырылады, сондықтан әйел адамдар оларды
анықтап қарап шығады;
г) кешке ... ... ... ... ... ... жарнама да тиімді болуы мүмкін. Өйткені, олар белгілі тауарды
сатып алуға ата-аналарын сендіруі ... ... ... ... ... алынатындығынан азанға дейін
тауарды сатып алу жайындағы көзқарас өзгеру мүмкіндігі жатқызылады.
Баспасөздегі жарнаманың ерекшелігі оны жасау мен орналастырудың ерекше
әдістерін ... ... ... ... ... ... ... жаңа ақпарат
ұсыну, тауардың атауы болуы керек;
• сөздердің үлкен көлемінен қорықпау керек, өйткені, ... ... ... ... тек қана ... ... тұтынушы сөздерді дәл түсінуге құмар, сондықтан жағымсыз сөздерді абайлау
керек, өйткені тұтынушының есінде солар қалуы әбден ... ... ... әсер ... қарапайым сөздерді қолдану керек, мысалы,
“ақысыз”, “жаңа тауар” және т.б.;
• жай суретке қарағанда, фотосурет тиімді ... ... ... тауарды
сатып алғанға дейінгі жағдайды көрсететін фотосуреттер ... ... ... асты ... ... тиімді – оларды міндетті түрде оқып шығады;
• жарнама мәтіні қабылдауға ... бос ... ... ... ... ... ... деген сенім, нақты өмірдің бейнесін көрсететін ... ... ... ... ... ... артады;
• қара фонда ақшыл түсті әріптермен жазбауға тырысу керек – ... ... ... Радионың басқа ақпарат құралдары алдында
артықшылығы: тәулігіне 24 ... бойы ... ... таралуы және
бағдарламалардың көпшілігі. Кең ... ... бар ... ... қолдануға болады. Егер жарнамалық хабарландырулар сәйкес
радиобағдарламаларда орналастырылса, көзделген тұтынушылардың елеулі пайызы
қамтылады және бұл олардың ... ... ...... ... Егер жарнаманың мақсаты фирманы клиенттерге таныстыру,
оның жағымды бейнесін қалыптастыру болса, онда ол ... ... ... ... тұтынушыларға таңдаулы ықпал жасау мүмкіндігінің арқасында,
радиожарнаманың ролі және беделі ерекше. Бірақ, радио ... ... ... ... көзі іске ... Ал, адам ... 90%-на ... көз арқылы қабылданады. Осыдан басқа радиожарнама
тұтынушымен екі жақты байланысты орнатуды қиындатады. ... ... қол ... ... қағазы болмай, жіберілген ақпарат бос
кетеді.
Радиожарнаманың артықшылықтары:
- салыстырмалы орташа бизнес үшін жақсы нәтижелер ... ... ... ... әсер ету ... ... ... дайындау оңай және арзан;
- жарнаманы белсенді, үнемі жылжудағы ... ... ... радиодағы жарнама белгілі бір оқиғаның аясында мейрам және актуа-
лдық ... ... ... ... ... арнайы ұсыныстар);
- эфирде таратылу жоспарына және мәтініне өзгерістерді оңай енгізуі;
- радиотыңдармандар әдетте жастау болып ... ... жаңа ... ... ... икемді.
Радиожарнаманың кемшіліктері:
- кейбір радиотыңдармандар өз радиоларын бір станциядан екіншісіне
әрбір минут ... ... ... олар ... және ... жек көреді;
- егер жарнамалық ролик үлкен болса, онда эфирдегі уақыт қымбат болуы
мүмкін.
Радиожарнаманың ... ... үшін ... ... болады:
-жарнама тыңдаушының қиялын іске қосуы керек;
-нақты өнімнің, қызметтің ... есте ... ... болу керек;
-жарнамалық идеал қысқа және анық болуы керек;
-тыңдарман назарын бірден өзіне қарату мақсатын қою керек, әйтпесе ол
басқа бағдарламаны ... ... кең ... ... ... енгізу өте тиімді;
-ең жақсы нәтижеге “прайм-таймды” – тыңдармандардың ең үлкен уақыт
саны, қолдану арқылы жетуге ... осы ... ... ... жарнамалық кампаниясы, бір
мезгілде теледидарда жүргізілсе, бірдей әуендерді, ... ... ... ... ... бойынша бағалау қиын, оны тыңдап шығу
керек;
-хабарландырулар, олар орналастырылған бағдарламаның мазмұнына ... ... ... ... әр ... құралдарын пайдаланатын
адамдарға жаппай әсер етудің құралы ... ... ... ... ... ... ... автобус, троллейбус, трамвай
қызметтерін пайдаланады.
Транспорттағы жарнаманы үш топқа жіктеуге ... ... ... ішкі ... ... транспорттық құралдардың сыртқы бетінде орналасқан жарнама;
3. теміржол станцияларында, ... ... ... ... ... ... ... орташа жүру уақыты 30 минут. Ішкі
салондағы жарнаманың оқырмандар саны ... ... ... ... ... қала тұрғындарының 25%-ы оқиды.
Транспорттағы жарнама бір қаланың шеңберімен шетелуі, кейде ... ... ... Транспорттағы жарнама хабарландырулардың
орналастыруын, формаларын және өлшемдерін таңдауға мүмкіндік береді.
Транспорттық ... ... ... бес ... бар:
1. Көзге жиі түсу.
2. Өзіне назар аударуы.
3. Қысқа болуы.
4. Қозғалыста жеңіл оқылуы керек.
5. ... ... ... ... халыққа түрлі қызмет көрсететін фирмалар мен
дүкендер үшін көзделген аудиториясы нақты ауданда орналасқан ... ... ... үшін ... Транспорттық құралдың сыртында және
ішінде орналастырылған жарнама ... әр ... ... ... ... артықшылықтары:
- жақсы көзге түседі, тиімді;
- тұтынушылар жарнаманы тәулігіне 16-18 ... бойы көре ... бар ... азаматтарға жарнаманы жеткізе алу мүмкін;
- қала бойынша үнемі қозғалыста, ... әр ... ... ... ... ... жарнама адамдарға қатты әсер етеді.
Транспорттағы жарнаманың кемшіліктері:
-транспорттық ... ... ... ... оны оқу ... факторлардың әсер етуінен зақымдануы мүмкін;
- барлық кезде орынды және қол жетерлік болмауы ... ... ... тақталарындағы плакаттар тасжолдар бойында және адамдар
көп шоғырланған жерлерде, тұтынушыларға танымал ... ... ... ... және осы ... ... алатын жерлерді көрсетеді.
Сыртқы жарнамадағы жарнамалық хабарландырулар, әдетте, қысқа және
тауар жайлы толық ақпарат ұсына алмайды, ... ... ... ... арқылы жаңа тауарды тұтынушыларға таныстыру тиімсіз.
Сыртқы жарнаманың негізгі құралы үлкен өлшемді плакаттар ... ... ... электр немесе газдар арқылы жанатын паннолар
(тақталар). Кейде мұндай тақталар арнайы тапсырыс беру ... ... ... ... болады.
Сыртқы жарнаманы жасаудағы мынадай кеңестерді орындаған жөн:
-тақтадағы жарнама, тұтынушы оны ... ... есте ... ... ... ... ... көзге түсетін және қарапайым болуы, жеті сөзден
артық болмауы керек;
-қолданылатын әріптер қарапайым және анық ... 30-50 ... оңай ... ... ... ... ... немесе қызметті ұсынатын,
жақын жерде орналасқан, сауда-қызмет орталықтарының мекен-жайларын көрсету
керек;
-сыртқы жарнаманың жақсырақ ... үшін оған ... ... ... ... ... тарату құралдары бар. Оларға
тееледидар, пресса, сыртқы көрнекті жарнама, радио, ... ... ... және тағы ... ... ... ... бойынша Қазақстанның жарнамалық бюджеті
|Жарнаманы |2006 |2007 |2008 |2009 ... | | | | ... | | | | |
| ... мұны ... ... ... болсақ, төмендегідей көрініс
табады.
Сурет 1. Тарату ... ... ... ... ... түрінде)
Барлық жаранаманы тарату құралдарының ішінен ... ... орын ... 2006 жылы ... 2009 жылы 69 %-ға ... осындай әр түрлілігіне сәйкес оның ... да әр ... ... ... ... кез ... ... жарнамалық қызметті
пайдаланған кезде өз бюджетінің мүмкіншілігіне қарай жарнаманың белгілі бір
түрлерін ғана қолдануы ... Бұл ... ... ... ... іс-әрекетте жарнаманы таратудың ондаған, кейде жүздеген
құралдары бар – жарнамалық хабарламалардан және плакаттардан ... ... ... ... ... ... көбінесе үлкен
қиындықтарға соқтырады. Өйткені, белгілі бір әдіс әр ... ... ... ... ... тұтынышының мінез-құлқына тигізетін әсері.Тауарды нарыққа
жылжыту жүйесіндегі маркетинктің класикалық тұжырымдамасында жарнаманы ең
бірінші ... ... Ол ... ... ... ... мен ... мен қызметтер туралы маңызды фактірлер мен мәліметтерді жеткізу
үшін көркем көрсетілген нысанда қысқа және ... ... ... мәні оның қоғамдағы алатын ... ... және ... ... ... қоғамдық рөлі оның адамдардың санасы, көзқарасы, пікірлері
мен мінез-құлқының қалыптасуына әсерін тигізуінде. Сәннің, стильдің ... ... ... ... жарнама адамның эстетикалық
қажеттілігіне әсер етеді.
Жарнама сұраныс пен ұсынысты қалыптастыруға, ... ... ... ... ... ... кеңеюіне, сайып келгенде ... ... ... және оның әр ... ... ... ... Бұл жарнаманың экономикалық рөлін ерекшелейді.
Жарнама тек өнім туралы ақпарат беріп қана қоймай, оның ... ... ... ... ... ... етеді. Осыдан
жарнаманың комуникациялық рөлін байқауға болады.
Жарнама тауар сұранысының, өткізу көлемінің және форма ... әсер ... Бұл оның ... ... көрсетеді.
Бастапқыда жарнаманың даму орталығы Ұлыбритания болды, ... ... ... ... көбі ... ауысты.
Халқаралық жарнама ассоциациясының көптеген елде жүргізген зерттеулері
бойынша қазіргі қоғам экономикасы дамуындағы жарнаманың маңыздылығы ... ... 75%-ы, Азия ... мұхит аймағының
респонденттерінің 76%-ы, ... ... ... 71%-ы атап ... ... ... респонденттерінің 70%-ға жуығы жарнаманың тауарлар
мен қызметтер сапасын жақсартуға әсері бар екенін айтты. ... ... ... ... және өнердің бір бөлігі болып табылыды.
Жарнама – көптеген білі ... ... ... ... Оны ... үшін ... суретшілер,
дизайнерлер, редакторлар, мәтін жазушылар, психологтар, операторлар және
т.б. жұмыс істейді.
Жарнама ...... көзі анық ... ... тауар мен қызметті жылжыту нысаны.
Жарнама аудиторияға екі тәсілмен беріледі:
-жарнама беруші жарнаманы өзі дайындап, ... ... оны ... беруші жарнама мақсатын атап көрсетіп, жарнама ... ... ... ... Media Asia» ... ... 2001 жылы қазақстандық жарнама
бюджетінің жалпы көлемі ЖҰӨ-нің 0,34%-ын ... Бұл ... ... деңгейімен салыстырсақ, АҚШ-та жарнама шығыны ЖҰӨ-нің 2,1-2,2%-
ын, Францияда – 1%-ын, ал Ресейде – 0,65% ... ...... қызметін ұсынатын делдалдар. Олардың
көбі бұқаралық ақпарат құралдарын ... ... ... және дарнаманы жасау сияқты қызметтерді ұсынады. Жарнама
берушы оны шығаруға байланысты кейбір қызмет түрлерін өзі ... ... ... ... ... ... ... олардың шығармашылық
мүмкіндіктерін, қызметінің сапасын талдау керек.
Әмбебап жарнама агентігі ... және ... ... ... ... ... ... агентіктерге «Стикс», «Юлия»,
«Триумф», «Бизнес Магазин», «Алина» және басқалар жатады.
Мамандандырылған жарнама агенттігі жарнама қызметінің белгілі бір
түрін ... ... ... ... ... ... ие
болатын фирмалар жатады.
Жарнама уақытына ие болушы фирмалар алдын ала үлкен көлемде орын сатып
алады, содан кейін оны ... ... және ... ... Республикасы Статистика агенттігінің мәлеметтері боынша
жарнама қызметінің нарығында 788 жарнама ... ... ал ... ... ... ... құралдары – жарнама таратушылардың ... Бес ... ... ... бар, оларға баспасөз, теле дидар, афиша, радио,
кино ... ... ... туралы әр түрлі пікірлер қалыптасқан.
Жарнаманы ... оны адам ... ... ... әрекет деп жағымсыз
жақтарын ғана көрсетеді.
60-шы жылдарда Америка кинотеатиаторларында ... ... Кино ... ... әрбір 24 кадрдан кейін, экранда «Поп-
корын жеңіздер», «Coca-Cola ... ... ... ... ... тұрды.
Өте қысқа уақытта көрсетілгеніне қарамастан (ғ секунд сайын оның ... ... бұл ... адам ... ... ... ... әсер етіп, өз кезегінде тауардың ... алу ... ... Бұл эксперемент кейіннен «25-кадр ... деп ... ... ... түйсікке әсер ететін, визуалды, адам құқықтарын
бұзатын жарнама деп таналап, оған ... ... ... та ғылыми түрде оның
адамға тигізетін кері әсерін ... ... ... ... қызметі «Жарнама туралы» Заңмен реттеледі.
Кең аудиторияға арналған жарнама әрқашан тиімді бола ... ... ... ... Бұл ... бағытталған
тұтынушылардың мінез-құлықтарын анықтаған соң, жарнама науқаныма ... ...... ... ... ақпаратың нәтижесінде
шешілуі тиіс нақты ... ... ... ... ... ескі ... тұру немесе сол тауарға тұтынушылардың сенімін
артыру болып табылады. Мақсатарына қарай ... ... еске ... деп ... ... ... жарнама жаңа
тауарды нарыққа енгізу барысында алғашқы сұранысты тудыру үшін қолданылады.
Оның жиі қолданылатын ... ... ... ... болуын хабарлау,
танымал тауарды қолданудағы жаңа әдістермен таныстыру, көрсетілетін
қызметтер ... ... ... ... фирмабейнесін
қалыптастыру және т.б.
Жарнама берушілер жарнаманың мақсаты тауардың немесе қызметтің сату
көлемін ұлғайту деп ұғады. ... ... әсер ... басқа да факторлар
арасында таза ... ... атап ... өте ... ... – компанияның өз хабарламаларында не айтылатындығы
жоспарлауы. Жарнамалық хабарламаны ... ... оның ... ... ... ... алу керек. Жарнамалық хабарламаны ... ... мен ... ... ... ... ерекшеліктерін ескеруі
керек. Творчестволық тұжырымдама бейне, сөз тіркесі немесе олардың жиынтығы
түрінде болуы мүмкін. Тұтынушылардың назарларын тыс қалмайды – ау ... ... ... ... олардан сұрау өткізу арқылы талдау
жүргізіп, мотивтерін бағалау керек. ... ... сөз ... ... ... ... тақырыбы анықталады.
Жарнамалық сөз мәнері (слоганы), (жарнамалық ұран) – тауар сапасын,
фирманың тура немесе абстрактылы түрдегі бейнесін көрсететін ... ... ... Сөз ... ... ... тақырыбына сәйкес, қысқа және оңай
айтылатын болуы керек. Жарнама тақырыбын сәйкес, қысқа және оңай айтылатын
болуы керек. ... ... тек сөз ... ... ... ғана ... ... жарнама үлгісі ретінде де көрсетуге ... ... ... жарнамалайтын «ковбой» - ер мінезділікті сипаттайды.
«Рахат» АҚ-ң барлық ... ... ... ... ... ... ... логотипі мен сөз мәнері (слоган) қолданылады.
Тұтынушылар жақсы түсінуі үшін жарнама мынадай талаптарға сай болуы
керек:
-жарнама науқаны кезеңінде ... ... мен сөз ... ... ... Жиі ... түзетулер тұтынушыларды жаңылыстырады және
үлкен шығындарға әкеледі. Сондықтан жарнаманы ... ... және ... ... ... ... жиі ... тез жатталады және есте жақсы сақталады.
Жарнаманың ең маңызды мақсаттарының бірі – оның есте сақталуы. Оған
жетудың әр ... ... бар. ... ... адам бір нәрсе кем
дегенде үш рет көріп, естісе, ол оны қабылдап, жадында сақтайды.
Жарнама ... ... ... ... ... ... ... мен түсі, мазмүны туралы шешімдердің маңызы зор.
Жарнама мәтінінің мазмұны AIDA ...... interest – ... ... action - ... ... сәйкес жасалады. Адамдарды
назрын аударып, қызықтыру үшін тауардың артықшылығы мен ... ... ... жөн. ... ... ... тудыру үшін оны белгілі белгілі
бір әрекеттерге апаратын жарнама объектісін сенімді дәлелдермен ... ... ... ... ... ... маркасының нарықтық позитциясына шоғырлану.Мысалы, «Ph-ilips»
компаниясының: «Өмірді жақсартайық» деген үндеуін келтіруге болады.
2. Жарнамалық үндеудің ... ... ... әсер ... негізделуі.
3. Тауарды қолданедың жаңа ... мен ... ... ... ... ... тек спортпен
шұғылданғанда ғана емес, күнделікті өмірде де киюге болатындығын
атап көрсетеді.
4. Жарнамаланатын ... мен ... ... ... «Burger King» ... өзінің бургерлерін майда
қуырмай, отқа қақталатынын ... ... ... ... ... ... және ... пікір
сұрау жүргізгенде пайда болуы мүмкін.
Жарнама үндеуі шынайы болып тауар артықшылығын, оның ... ... атап ... ... Мұндай талаптарға қол жеткізу
өте қиын.тауарлардың ... ... ... ... асырып айтудың
нәтижесінде қазіргі кезде көптеген тұтынушылар жалпы жарнаманың шынайлығына
күмән келтіреді.
Жарнаманың тигізетін ... оның ... ... ... ... де ... Сондықтан да,
жарнаманы жасау кезінде оның ... ... және ... ... таңдау қажет. Жарнама үндеуінің стилі – жарнама мәтінін көркемдеп
айту тәсілі, мәнері және оны ... үні, ... ... ... ... ... мен ... аудиторияның ерекшелігіне байланысты.
Жарнама үндеуіне жасау стильдері:
1. Натураға қарап жасап. ... ... екі ... тауар
туралы әңгімесі (Мысалы, «Астера» тіс пастасының
жарнамасы).
2. Фантазияға негізделген ... ...... ... ... ... ... Мысалы, «Colgate Fresh Confidenct»
тіс пастасының жарнамасы.
3. Көңіл-кұй мен бейнеге негізделген ... ... ... бір әсемдік, махаббат бейнесі
қалыптасады. ... ... ... ... ... «Черный жемчуг» кремінің жарнамасын келтіруге
болады.
4. Клиенттер мен лидерлер пікірі. Лидерлерге атақты дамдарды
жатқызуға болады. Мысалы, «Рама» майы ... ... ... ... ... үш ... ... Александр Карелин
«Чемпион» шырынын жарнамалайды.
5. Тауарды жариялау. Тауарды ... реті мен ... ... ... «Панадол» және
т.б.дәрігерлік ... ... ... ... ... ... әзіл ... сезімдерді тудырады
және жарнаманың есте сақталуына көмектеседі. Мысалы,
«КТК» арнасындағы ... атты ... ... ... ... Символикалық кейіпкерлер. Тауарды бейнелеп көртететін
кейіпкер жасалады. ... ... ... ... және оны есте ... ... ... тигізеді.
Кейіпкер мультипликациялық немесе шынайы түрде («Nike»
кроссовкасын жарнамалайтын Майкл Джордан) болуы мұмкін.
8. Тарихи әнгіме ретінде ... ... ... банкі
жарнамасы пайда болғаннан кейін өмірге енді. Юлий ... ... ... ... ... ... ірі
тұлғалардың өмірінде болған шын оқиғалар негізінде
жасалған қызықты сценарийлер банкке ... ... ... ... ... ... ... аса
көрнекті үлгісі болып табылады.
9. Музыка. Тауарды ән айту арқылы жарнамалау. Мысалы, «Сoca-
cola» сусынының жарнамасы.
10. ... ... Тіс ... ... ... ... ... дәлелдеуге негізделген.
Жаннаманың мазмұны кәсіптік, ресми әдеби, ауызекі сарынды ... Егер ... ... ... ... эмоция туғызса өте
тиімді әсер етеді. Жағымсыз әсерлер жарнаманы көруден бас тартқызады.
2 Рамстор Мәдени Сауда ... ... ... ... және ... құрылымы
Рамстор Мәдени-Сауда Орталығы болашаққа нық қадаммен ... ... ... бірі ... ... ... ... ком-паниясы мен түріктің
MICROS және RAM компаниялары Алматы және ... ... ... ... келетін супер-маркеттер желісін ашу мақсатымен құрған
болатын.
1999 жылдың 14 мамырында құрылған Рамстор ... ... ... ... ... ... бұл ... дейін болған емес.
“Рамстор” әлемнің ірі сауда орталықтарының үлгісінде салынған. Бұдан
кейін Астана қаласында ... ... ... ... ... және осыларға ұқсас тағы да басқа бірнеше сауда орталықтары бірінен
соң бірі ашылып, ... ... ... ... ... ... ... болды.
“Рамстор” мәдени-сауда орталығы заңды тұлға және өндірістік қызметін
Қазақстан Республикасының қызмет етуші заңы және ... ... ... ... мәдени-сауда орталығы өз алдына балансы, ... ... және ... аты ... мөрі бар. ... ... орталығының қызметінің мақсаты болып сауда
қызметінен табыс алу. Рамстор ... ... құра ... ... ... ... бірі MICROS және RAM Қазақстанның қарқынды
дамып келе жатқан жекеменшік компаниясымен күш біріктірген ... ... ... ... ... ... мақсаты және жұмыс істеу әдістері
қалыптасқан.
Дүниежүзіндегі ірі-ірі ... және ... ... ... ... ... ... қарқынды дамуына септігін тигізізді.
Компанияның өкілдіктері мен ... ... ... ірі ... мен
облыс орталықтарында бар. Компания сауданы дамытуға үлкен ... ... ... қатар құнды қағаздар, тұрғын үй және ... ... ... ... ... де ... жасады.
Рамстор – бұл бірқалыпты дамып келе жатқан компания. ... ... ... ... ... ... Түркияның нарығында 1954 жылдан бері жұмыс істеп келеді
және бүгінгі күнде Түркияның өзінде ғана дүкендерінің саны 1883-ден ... ... саны 19 мың ... ... ал ... тауарайналымы
– 3,5 миллиард АҚШ доллары.
Рамстор дүкендері Азербайджан, Македония және Қазақстанда халыққа ... мен ... ... Қазіргі уақытта олардың жалпы саны ... ... ... ... 1999 ... бері жұмыс істеп келеді
және қазіргі уақытта Алматыда 11 Рамстор дүкені, оның ішінде eki ... 5 ... ... 2 ... ... Қарағанды, Орал, Шымкент жане
Атырау қалаларында ... ... өз ... ... ... ... 1999 ... 14 мамырында Алматы
қаласының ең ... көп ... бірі ... ... ... ... ... бастап өз сатып алушыларына соңғы қолжеткізерлік техниканы,
осы саладағы жаңа жүйені қолдана ... ... ... ... ... Бұл
орталық қазіргі заманғы халықаралық стандарттарға сай ... ... өз ... қол жеткізерлік баға мен тауардың алуан ... ... он ... адамдардың сауда жасау мен ... ... ... Мәдени-Сауда Орталығының құрылысы мен ашылуына 30 миллион
доллар салынған. ... ... ол 1000 ... ... ... ... ... дамуына өз үлесін қосуда. Сауда орталығы мен
супермаркет, Жалпы ауданы: 26000 м2
Супермаркет:
- ауданы: 4000 ... 25 ... ... бар ... ... ... ... клуб карталарының жүйесі;
- ақы өтеуге Visa, Master Card, Euro Card, American Express, China
Union Pay, Altyn ... ... ... ... ... үшін ақша ... ... дүкен ғимаратының ішінде орналасқан қалалық ветеренарлық
лабороторияда ... ... ... ... ... технологиямен жабдықталған наубайхана;
- теңіз өнімдерінің бөлімі.
Сауда орталығы:
- 56 бутиктер мен 22 киосктар;
- «Il Patio», «Планета Суши», «FlyInn», «Ростикс» мейрамханалары;
- «Чао ... ... ... Интернет кафе;
- бильярд;
- балалар ойын залы;
- Hi-Fi жүйесімен ... ... ... мұзайдын;
- «Viva» шаштаразы;
- дәріхана;
- ауекассасы;
- киім пішу;
- химиялық ... аяқ киім ... және ... 250 машинаға арналған жабық автопарк
«Viva» шаштаразы;
Рамстор Мәдени-Сауда Орталығына үш ... ... ... ... ... – Бас ... ... деңгей – Қаржылық директор, жеткізіп
беру жөніндегі директор, әкімшілік директор, бас ... ...... ...... бөлім, ақпараттық
бөлім, сатып алу бөлімдері, жұмысшылар сменасы, қауіпсіздік қызмет бөлімі,
көмекші бөлімдер. ... ... ... ... ... басқару
құрылымы келесідей формада белгіленген және 2-ші суретте көрсетілген
Cурет 2 ... ... ... ... ... ... – бас ... Ол қоғамның қызметінің ағымды
басқарылуын іске ... ... ... ... ... оның ... нәтижесіне қызметкерлік жауапкершілік,
халықаралық ... ... ... ... ... ... жұмыстарды өткізеді.
Бас директор өндірістік процеске жалпы басқаруды жүзеге асырады.
Сонымен ... ол ... ... ... ... анықтайды, ішкі
және сыртқы нарықта жеткізушілермен байланысты реттейді, барлық деңгейдегі
жергілікті ... ... ... ... ... ... ... шешеді, кадрлық проблема-лардыреттейді және тағы басқа.
Атқарушы директор – ... ... ... - ... басшылық етеді. Директорға: техникалық ... ... бас ... заң ... ... бас ... басшысы,
экономика бөлімінің басшысы, маркетинг және коммерция бөлімінің басшысы,
кадрлар бөдімінің ... ... ... - ... ... ... және ... есеп
мэселелерін жүргізетін директордың көмекшісі қызметін атқарады. Бас
бухгалтер ... ... ... өнім және оның ... Бас ... ... ақыны есептеумен айналысатын есептік бөлім
жэне орталық бухгалтерия бағынады.
Заң бөлімінің бастығы - заң бөлімін ... ... ... ... ... ... бұйрықтар, еңбек және
өндірістік тәртібін қадағалайды.
Экономика ... ... ... Мәдени-Сауда Орталығының
экономикалық жұмысын басқарады. Бұл бөлім өнімді өндеу ... ... ... түрлерінің статистикалық және өндірістік есепті құраумен
айналысады.
Маркетинг және коммерция бөлімінің бастығы - ... және ... ... қадағалайды. Сауда дукендердің тауар ассортимен-
тімен, техникамен, құралдармен қамтамасыз етуді қадағалайды. ... ... ... ... ... ұйымдастырады.
Кадрлар бөлімінің басшысы - кадрлар бөлімінің жұмысын басқарады. Бұл
бөлім жұмысшылардың жеке ... ... ... Кадр ... ... ... ... жүргізетін өткізу бюросы бағынады.
Рамстор Мәдени-Сауда ... ... ... ... ... 3. ... ... Орталығы филиалының ұйымдық
құрылымыны
Рамстор Мәдени-Сауда Орталығы ... ... және ... ... ... қызмет етуші заңы және жарғысы негізінде жұмысын
жүргізуде. Рамстор мәдени-сауда орталығы өз ... ... ... ... және ... аты көрсетілген мөрі бар.
Рамстор Мәдени-Сауда Орталығының қызметінің мақсаты ... ... ... алу. ... ... ... құра ... әлемнің
ірі индустриялық группаларының бірі MICROS және RAM Қазақстанның ... келе ... ... ... күш біріктірген болатын. Оның
әр түрлі салаларда ... ... ... және жұмыс істеу әдістері
қалыптасқан.
Рамстор Мәдени-Сауда Орталығы ашқан сауда орталықтары ... сай ... ... Олар ... ... ... ... сапалы қызмет түрлерін көрсетеді және бір сөзбен
айтқанда әмбебаб сауда орталықтары.
Осы жерде маркетингтік қызмет саласы жөнінде айта ... ... ... ... ... ... ... операцияларға тәуелді және жауапты.
Олар: сату бөлімдерін ұйымдастыру, тауар сапасын және сату залдарының ... ... ... ... ... ... ... және сұранысты анықтау.
Компанияларда қызметкерлердің сапалы еңбек ету үшін ... ... ... ... ... ... ... сыйлықтар беріледі.
Сонымен қатар фирмада персоналдың ... - ... ... де
шешеді. Мәселен, тегін тамақтану, фирманың көлігімен қызметкерлерді жұмысқа
жеткізу немесе үйіне жеткізу, жеңілдікті санаториялық – ... ... тағы ... ... ... мақсаты қызметкерлердің жұмысқа
қызығушылығын арттыру, өнімнің жоғары ... ... ... ... өрт ... ережелерін сақтау.
Рамстор супермаркеттер желісінің бөлшек сауда аясындағы табысты қызмет
етуі әрдайым жүргізілетін кадрлық саясатсыз, қызметкерлерді ... ... ... ішкі ... пен MIGROS құндылықтарына сәйкес
ұжымдық рухты қалыптастырусыз ... ... ... ... ... ... қызмет ете отырып тұрақты
табысқа, тиісті жұмыс жағдайларына, жұмыс уақытының
ҚАЗАҚСТАН ИНЖЕНЕРЛІК – ... ... Е.Н. ... ... ... ... таңда 2000-нан аса сауда кәсіпорындары мен ... ... ... ... ... ... т.б.) Рамстор Сауда Орталығымен тұрақты іскерлік ... ... ... ... ... және ... ... «Сымбат» әмбебап дүкендер желісі бар.
Рамстор Сауда Орталығы тауарларды ... ... ... ... мен ... ... басқа Өскемен және Көкшетау қалаларынан
өз филиалдарын ашты. Сонымен бірге диллерлар арқылы әр облыс орталықтарына
Рамстор Сауда Орталығы ... ... ... Олай ... ... Сауда
Орталығының «Рамстор» бренд ... ... ... ... және ірі ... ... Мәдени-Сауда Орталығы сауда айналымы – кварталына 100 мың
доллар. Рамстор Мәдени-Сауда Орталығының мақсаты- клиенттердің өмір ... үшін және ... ... ... заманға сай, сапалы,
сенімді және үнемді ... ... ... ... 2
Алматы қаласының Рамстор Мәдени-Сауда Орталығындағы сауда
дүкендердің ... және ... ... ... көлемі мен үлесі
|Кәсіпорындар ... ... ... |
| ... (млн. тн.) ... % ... ... |1,5 |41,5 ... Patio», ... ... ... |1,2 |33,5 ... ... | | ... |0,2 |5,8 ... залы |0,1 |3,8 ... ... жабдықталған «Номад» |0,1 |3,1 ... ... ... | | ... жол ... | 0,2 |6,9 ... киім ... | 0,05 |1,6 ... ... ... | | ... және жеке ... ... жал-ға | 0,1 |3,8 ... (56 ... мен 22 ... | | ... | 3,8 |100 ... ... ... ... ішкі ... ... |
|негізделген ... 2 ... ... ... ... Орталығындағы сауда
дүкендердің тауар және қызмет көрсетудің ... ... ... ... ... ең жоғары көрсеткіштер Рамстор гипермаркетінде (1,5
млн. немесе 41,5% ) және мейрамханаларында 1,2 млн. ... ... ... ... болады.
Сондықтан Рамстор Мәдени-Сауда Орталығы тиімді бағада ... ... ... ... ... тауарды сатуға бағытталуы қажет.Cонымен қатар, нарықтың
тиімді сегментін көрсету мақсатында нан өнімдеріне ... ... ... жақсарту қажет. Шамамен бір тәулікте нан зауыттары шығаратын
өнім көлемі 154,4 тонна. ... ... ... нан ... ... тонна. Осыған орай нан зауыттарының қажеттілікті қанағаттандырудағы
үлес салмағы 33,9 пайызды құрайды ... ... ... ... ... ... ... өтімділік, қаржылық тұрақтылық, іскерлік белсенділік, өтемпаздық және
табыстылық көрсеткіштерін ... 2009 және 2010 ж.ж. ... ... ... ... тиімділігін анықтауда ұйымның қаржылық-
экономикалық көрсеткіштеріне талдау жүргізудің маңызы зор. Ол ... мен оның ... - ... қызметінің жылдық есебінің
мәліметтеріне ... ... ... ... ... ... әлеуметтік -экономикалық көрсеткіштері келтірілген.
Кесте 3
Рамстор Мәдени-Сауда Орталығының ... ... ... ... ... ... |2010ж. ... сату және ... ... |685,1 |763,6 ... ... | | | ... ... өнім ... |468,6 |527,1 ... ... өнім |млн. ... |543,6 |589,6 ... табыс | ... |145,9 |163,6 ... |% |20,6 |12,5 ... өнімнің 1тг шығындары |т |0,829 |0,889 ... қоры |138,5 |145,6 | ... ... саны ... |701 |756 ... ... орташа айлық |т. |17683 |20492 ... | | | ... ... ... |т. |104667 |117329 ... [4] ... жылы ... ... 19,6 млн ... ... ал 2009 жылмен
салыстырғанда тауар көлемі 17,1 млн. ... ... ... 2,5 ... құрады. Басқа да қызметтен түскен табыс 59,1 млн. ... ... ... бір ... шығындар есепті жылы негізгі шикізатқа
(ұнға) көтерме ... ... ... ... ... ... толық талдау үшін бірнеше көрсеткіштерді
талдау қажет:
а) пайдалану коэффиценті = 0,847;
ә) негізгі құралдардың ... ... = ... қор ... = 0,481 ... ... ... = 1,1%
Тауарды өткізу сатушы ұйымдардың тапсырыс бөліміне бір күн ... ... ... ... ... Бұл жүйе ... көлемін
қалыптастыруды, транспорттың жылжу уақытын дұрыстау және ... ... үшін өте ... ... ... ... ... сауда
орталығы 2010 жылғы негізгі техникалық -экономикалық көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер ... ... ... ... |
| | ... | | | |
|1 ... сату және |млн. |620,5 |763,6 |143,1 |
| ... ... ... | | | |
|2 ... ... |млн. |452,8 |527,1 | 74,3 |
| ... бағада), |теңге | | | |
| ... | | | | |
|3 ... ... |Адам |601 |589 |-12 |
| ... | | | | |
|4 ... қоры | млн. |120,1 |145,6 | |
| | ... | | | |
|5 |1 ... бір ... ... |117,1 |12,5 |-104,6 |
| ... | | | | |
|6 ... ... бір | теңге |0,92 |0,889 |-0,031 |
| ... ... | | | | |
|7 ... қағаздар | млн. |35,2 |42,3 |7,1 |
| | ... | | | |
|8 ... ... |млн. |126,3 |133,7 |7,4 |
| | ... | | | |
|9 ... ішінденегізгі | млн. |96,5 |104,6 |8,1 |
| ... ... ... | | | ... ... табыс | ... |945,9 |986,6 |10,7 ... ... |% |12,0 |12,5 |+0,5 ... [9] ... Мәдени-Сауда Орталығынның 2010 жылдық есептемелеріне|
|негізделген ... ... ... ... ... отырғандай 2010 жылы нақты тауар ... ... ... немесе 763,6 млн. теңгені құрады.
2010 жылы жұмыскерлердің орташа тізімдік саны 589 адам болды, солардың
ішінде өндірістік персонал – 215 ... 1 ... ... 2009 ... мың. ... ... жылы ... жоспарға қарағанда 0,5 %-ке көбейді,
рентабелділіктің баяу дамуы, ең алдымен, ... ... ... ... байланысты.
Кесте 5
Рамстор Мәдени-Сауда Орталығынның 2009-2010ж. негізгі әлеуметтік –
экономикалық көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер ... |2009ж. |2010ж. ... ... | ... | | |(+) ... |
|1 ... сату және ... |720,1 |763,6 |43,5 |1,06 |
| ... көрсету | | | | | |
| ... | | | | | |
|2 ... қоры | Млн. |138,5 |145,6 |7,1 |1,05 |
| | ... | | | | |
|3 ... ... ... |437 |587 |+150 |1,34 |
| ... | | | | | |
|4 ... ... |121078 |117329 |+3749 ... ... | | | | | |
|5 ... ... |теңге |45620 |50340 |+4720 |1,10 |
| ... | | | | | |
|6 ... ... | млн.тенге|145,9 |163,6 |17,7 |1,13 |
|7 ... (өз, құн) | тг. |469690 |614598 |+144908 |1,31 |
|8 ... ... ... |0,83 |0,89 |+0,06 |1,07 |
| ... | | | | | |
|9 ... |% |20,6 |12,5 |-8,1 |0,61 ... ... ... ... |35,2 |42,3 |7,1 |1,21 ... ... құралдар |млн. тг. |126,3 |133,7 |7,4 |1,06 ... ... ... |мың тг. |25266,6 |53510,0 |+28243,4 |7,40 |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | ... ... табыс |мың тг. |945,9 |986,6 |40,7 |1,05 ... [13] ... ... ... 2008-2009 жылдық ... ... ... ... ... ... Орталығынның негізгі
әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштері келтірілген, мұнда тауар ... ... ... ... Бірақ тауарлардың тұрақты бағасы ... ... күрт ... байқалды.
Келтірілген мәліметтір негізгі құралдардың пайдаланылу ... Ол 2010 жылы ... ... ... ... ... ... барын модернизациялау есебінен қол жеткізілді.
Негізгі өндірістік құралдардың ... ... ... ... 2010 ... ... ... параметрлерінің
жағдайын жақсартты.
Қорыта келе Алматы қаласында 2 гипермаркет («Green», «Magnum»), мен
супермаркет («SM Market») ... ... ... ... ... жұмыс істегендіктен Рамстор Сауда Орталығы қызу бәсекелік
ортада ... ... ... ... Сауда Орталығы тиімді бағада
сапалы
3 ... ... ... жолдары
3.1.Жарнама қызметін қамтудың негізгі бағыттары
Қазіргі ... ... ... негізгі сипаттамасы болып олардың
өнеркәсіптік орындарының және сервистік қызмет көрсету фирмаларының ... ... ... ... ... ... ... ие болады.
Жаңа жарнаманың мәні – олардың маркетингтік жүйе кешенінің ажырамас
және белсенді бөлігі болуында және өнім ... ... ... мен ... ... ... талаптарына сәйкестігінде
болып отыр.
Енді осы фирманың ... ... ... қарастыра кетейік.
Рамстор Сауда Орталығының жобасына ... ... ... ... ... мен оның ... туралы жағымды ақпарат беру және тауар
мен қызмет түрлерін нарықта жылжыту. Бұл жарнаманы ... ... ... ... ... ... жарнама қызметін қамтудың ... ... ... мен ... ... үшін фирма қызметін толықтай
талдау керек. ... ... ... ... бөлімінің күшіменен
проблемаларды шешу гипотезасын құру ... яғни бұл ... ... ... ... маркетинг жоспарынан шығады, жарнама жоспары маркетинг жоспары
сияқты жасалады. Жоспар құрамына ... ... және ... ... қарастырылады.
Әрбір бұқаралық ақпарат құралдары тек өзінің ғана ... ... мен ... бір қоғамдық топтар үшін сипаттамасы бар.
Жарнама беруші мен агенттік сатып алушыларды ... үшін ... ... ... бұқаралық ақпарат құралдарын пайдалану керек
екендігін ... ... Осы ... шешілгеннен соң бұқаралық ақпарат
құралдарымен ... ... ... ... тек ... ... ішінен қалаулы мақсатқа тиімді жетуге мүмкіндік беретін
қажетті радиостанцияны, телебағдарламаларды және ... және тағы ... ... ... табылады.
Жарнама жұмыстарын жоспарлау мен ұйымдастыру кезінде ... құру ... ... ... көп ... қателіктерді, яғни,
жарнамаланатын тауар немесе қызметтің тұрақты үлгісінің болмауы, бренд
мәнін көрсете алмайтын идеяны жарнамалау, ... ... ... ... ... жіберіп алмауға ұмтылу керек. Осы аталған факторлардың
барлығы жарнамалатын тауарға орны толмас зиян ... ... ... ... ... соның нәтижесінде барлық өнімнің нарықтағы
қозғалысына жіберілген күш зая ... ... ... мен ... бөлімінің мақсатына
қарай біз марктинг бөлімінің рационалдығы туралы ... құра ... ... көрініс табады: жарнама бөліміңн директоры тікелей бас директорға
немесе директорлар жиналысына бағынады. Ол бөлімді ... ... ... ... ... ... оптималды көлемі – 7 қызметкер.
Сурет 4. Жарнама бөлімінің құрылымы
Жарнама бөлімінің құрылымы келесідей:
-жарнама бөлімі өзіндік жеке ... және ол ... бас ... ... басшысы фирманың бас директорының ... ... және ... ... ... тікелей маркетингтік ақпарат бөлімінің басшысына
бағынатын келесі ... ... ... ... секторы, дизайн
секторы, психоанализ секторы.
-маркетингті зерттеу секторы: құрамы:
а) маркетингтік ақпарат бөлімінің басшысы;
б) ... ... ... ... ... ... ... зерттеу бөлімі:
-маркетингтік жарнама-үгіт бағдарламаларын құру;
-техникалық жабдықтау;
маркетингтік зертеу секторын қамтамасыз етеді.
Public Relation бөлімі
Қойылған міндеттер мен ... ... ... ... ... ... қызметтерді атқарады:
-жарнама зерттеу секторы:
-нарықты сегменттеу;
-тұтынушылардың қажеттілігін зерттеу және «карт қажеттілігін»
қалыптастыру;
-бәсекелестердің нарық саясатын және ... ... және ... ... ... ... ... анықтау және бағалау негізінде нарық
дамуының болжамын құру;
-«технологиялық болжам» және салалық тенденцияларын зерттеу; --
-жарнаманың тиімділігін бағалау және ... ... ... және ... (өткізуді ұйымдастыру
тиімділігін зерттеуді және өткізуді ынталандырудың әртүрлі жүйелерін
зерттеуді қоса алғанда);
-маркетингті ... ... ... ... жаңа ... және
қызметтерді кешенді бағалайды және маркетинг стратегиясының негізгі
элементтерін қалыптастырады ... ... ... және ... ... ... ... бөлімі барлық жарнама
бағдарламаларын ... және ... ... ... ... ... маркетингтік зерттеу секторына фирмалық жарнаманы
бағалау және талдауға байланысты көмек ... ... ... ... дизайнерлік құрылымдар және
құндық-функционалдық талдау ... жаңа ... ... ... ... ... ... қабылданатын адамдардың психологиялық
қалыпта болуын, сонымен қатар коллестивтің, ... және ... ... ... жағдайларын талдайды.
маркетингтік ақпарат бөлімінің барлық қызметтері қабылданған жоспар-график
бойынша, ал жоспардан тыс ... ... бас ... ... ... ... келісілген хат негізінде орындалады.
Кәсіпорын қызметін талдау, ... ... үш ... ... ... ... ... Сонымен қатар кәсіпорынның
қызметінің жақсы жүруін ... ... ... да ... ... ... қаржы, ақпарат бөлімі, кадрлық саясат.
Рамстор Сауда Орталығының жарнамасының түрлері мен формасы қолданылу
принциптеріне сәйкес төмендегідей бөлінеді:
1. Дүкен ішіндегі жарнамалар. Олар тек ... ... ... ... ... ішкі ... және теле
трансляция және тағы ... ... тыс ... жарнамалар. Олар: газет, журнал, радио,
телевидение арқылы берілетін жарнамалар, сыртқы ... ... ... ... ... жарнамалар және
тағы басқа жарнама түрлері.
Тиімді жарнама тек қана жарнамалық компанияның дұрыс ұйымдастырылуында
ғана ... ... ... қатар бәсекелестердің жарнамаларына анализ
жасау да қажет болып табылады. ... көп ... тиіс ... ... егер ... нақты мақсаттары анықталған акция
ұйымдастыру арқылы бірретті жарнамамен де пайда ... ... ... негізгі мақсаттары төмендегідей болып
келеді:
Супермаркеттің бар екендігін потенциалды тұтынушылардың ... ... ... ... қатысты дұрыс көзқарасын
қалыптастыру;
-көптеген потенциалдық клиенттердің қызығушылығын арттыру;
-қызметкерлердің өз фирмалары үшін ... ... ... көп ... ... ... және ... қызмет
көрсету туралы ақпарат тарату;
-супермаркетті барлығына мойындату;
Супермаркетте әр уақытта презентациялар, түрлі акциялар және ... ... ... ... Сонымен қатар оның жарнамалары теле-радио
арналарда және транспорт пен көшелерде жариялап отырады.
Алматы қаласы бойынша жарнама ... ... ... КТК, ТАҢ, 31 ... ... телеарналар, “Европа плюс Казакстан”
радиосы және тағы осы сияқты жолдар арқылы жүргізіледі. Ал ... ... ... ... ... ... мен басылымдар қолданады.
Тауарлық жарнама келесі бағыттарда белсенділікті енгізеді:
1. ... ... ... ... ассортиметі, бағалары, сату ... ... үшін ең көп ... ... кезінде үш басылымда
айына төрт рет жарияланады. Жаз айларында тауар туралы кең түрдегі
ақпарат айына бір рет ... ... ... ... ... ... ... жарнама; Алматы
қаласы үшін айына 4-5 рет; Республикалық ... ... екі ... ... ... ... басылымдарында айына бір
реттен жарияланады.
3. Тауардың жеке түрлерін жылжыту бойынша тауарлық жарнама; Баспасөзде
арнайы модульдік ... ... ... ... ... ... Оларға визуалды жарнаманың стационарлық объектілері,
үнпарақтар, плакаттар, коммуналдық қызметтерге төлем ... ... ... ... ... ... иландыру,
еске түсіру сипаттағы жарнама орындалады. Оны ... ... ... ... кондитер тағамдарына ең көп ... ... ... ... ... жеке ... қоспалар арқылы,
мұндай жарнаманы жыл бойы негізінен демеушілік ... ... ... ... ... жету үшін визуалды жарнаманың
стационарлық объектілері тиімді. Сонымен, ... ... ... іс-әрекетін талдау нарықтағы белсенділігін қамтамасыз ... ... жеке ... ... ... ... және ... құрамдастарын енгізетін маркетингтік кәсіпорындардың күрделі жүйесін
басқарып отыр.
Алға басу ұйымдары Рамстор Сауда ... ... ... ... ... - класс», «Атшабар», «Ва банк», «Бэст», «Бизнес -
курьер», «Рек - тайм», «Плюс» ... ... ... ... таратуға
негізделген.
Бұдан басқа Рамстор Сауда Орталығының сату ... ... ... ... ... ... сонымен қатар анықтамаларды, журналдарды, буклеттерді ... ... жеке ... ... ... ... ... Сауда Орталығы қызмет көрсетуі
ұсынатын, әдетте сырттан қабылдайтын серіктестерден және ... ... ... ... ... ... желісінде акция
туралы ақпаратты интернетте өзінің сайты бойынша ірі ... ... ... ... ... ... ... процесі
мынадай кезеңдерден тұрады:
1) Мақсатты аудиторияны таңдау:
2) Жарнама мақсатын анықтау:
3) Хабарлаудың стратегиясын әзірлеу:
4) Жарнама бюджетін ... ... ... ... ... ... ... осыларға толығырақ тоқтала кетсек:
1) Кең аудиторияға арналған жарнама әрқашан тиімді бола бермейді,
сондықтан Рамстор ... ... ... ... ... Бұл ... бағытталға тұтынушылардың нақты тобы. Тұтынушылардың мінез-
құлықтарын ... соң, ... ... кірісуге болады.
2) Жарнама мақсаты – мақсатты ... ... ... шешілуі тиіс нақты міндет. Жарнаманың мақсаттары тауар
туралы ақпараттандыру, еске салып тұру ... сол ... ... ... ... ... ... қарай
жарнаманы ақпараттандырушы, сендіруші, еске салушы деп бөлуге болады.
Ақпараттандырушы жарнама жаңа тауарды нарыққа енгізу барысында алғашқы
сұранысты тудыру үшін қолданылады.
Сендіруші жарнаманың ... ... ... үшін болатын бәсекелестік
күрестің күшейюіне байланысты артады. ... ... ... ... сипатына ие. Оның мақсаттары – қызметтер мен нақты маркаларға деген
талғамды ... ... ... тұтынушыларды сатып алуға
жетелеу.Еске салушы ... ... ... ... ... ... Еске ... жарнаманың негізгі мақсаты – тауарды тұтынушының
есіне салып, хабардар болуын қадағалау.
Осыған сәйкес ... ... оның не ... жарнама бергелі
отырғандығын анықтап алуы керек. Яғни, жарнаманың мақсаттарына ... ... ... арналары таңдалады.
3) Жарнама стратегиясы жарнама үндеуін жасау мен тарату құралдарын
таңдауға қатысты жасалады. ... ... ... ... ары ... ... ... марканың нарықтағы позициясын
сақтау немесе оның имиджін ауыстыру.
4) Рамстор Сауда Орталығының өз жарнамасын ... ... ... ... тауар үшін жарнама бюджетін дайындауға кіріседі. Жарнаманың
рөлі оған деген сұранымды жоғарылату. Фирма болжамдалған ... қол ... ... ... қанша шығын қажет болса,
сонша ақша шығарғысы келеді.
Жарнаманың ... ... ... ... ... ... алынады:
-болжаған өткізу рыногының көлемі мен мөлшері;
-кәсіпорын маркетинг кешеніндегі жарнаманың рөлі;
-тауардың өмір кезеңдері;
-бәсекелестердің жарнама шығындары;
-өзінің ... ... ... ескере отырып, жарнама тарату арналарын таңдамай
тұрыпөз бюджетінің мүмкіншілігін анықтап алуы тиіс.
5) Жарнаманың ... ... ... соң, оны ... ... ... ... жарнамалық мақсатына қарай оның түрлері
таңдалады. Сол бойынша оны тарату ... ... ... соң
қолайлы нарық сегменті таңдалып, жарнаманың берілетін ... ... ... сағаты) белгілейді. Мұның барлығы ең ... ... ... ... ... ... талап етеді. Сондықтан жарнама қызметінің
тиімділігін бағалау жұмысы өте ... орын ... Оның өзі ... ... пайдалылығы туралы ақпарат береді;
-әрбір жарнама тарату құралдарының нәтижелілігін көрсетеді;
-потенциалды ... ... ... әсер ету ... ... мен құралдарының тиімділігін нақты абсолютті санмен
анықтау мүмкін емес.
Салыстырмалы есеп бойынша ... өзін ... да ... ... экономикалық тиімділігі мен жарнаманың психологиялық әсер ету
тиімділігін айыру қажет. Жарнаманың экономикалық тиімділігі жарнаманың сату
көлеміне ... ... ... Ол үшін оперативті және бухгалтерия
мәліметтерін таңдау керек.
Жарнаманың психологиялық әсер ету ... ... ... ... ... және жарнамалық жариялауды
тыңдаушылар қаншалықты еске ... ... ... Бұны тұтынушылар
қимылдарының өзгерістерінен шамалап білуге болады. Ал оны нақты есептеп
шығару қиындау.
Міне ... ... ... ... ... ... ... Соған сәйкес фирманың жарнамалық ... ... ... әрбір кезеңіне сәйкес шешімдер
қабылданып, соның негізінде белгілі-бір ... ... ... жарнама
көпшілікке ұсынылады. Мұның барлығы жалпы алғанда ... ... ... ... көп көлемде ұсыну кез келген фирманың қолынан келе
бермейді.
Кесте 6
Рамстор Сауда Орталығының ... ... ... ... |Бір ... ... |
| ... ... ... | |
| | | ... | ... | | | | ... ... |См2 |1532 |3.6 |650144 ... | | | | ... Панорама |См2 |10000 |3 |2610000 ... ... и ... | |6500 |3.6 |1778400 |
| | | | | ... ... |См2 |20000 |3 |5160000 ... ... с | |19181 ... |3682752 |
| ... | | | | ... Егемен Қазақстан |См2 | | | ... ... ... |См2 | | | ... | | | | ... ... |Бет | |2000 |24000 ... | | | | ... ... плюс ... |104 | |53860 ... | | | | ... ... ... |Прокат |479 |12.8 |19165 |
| | | | | ... ... ... ... |1485 | |19008 |
| | | | | ... [16] ... ... и услуг» журналының мәліметтерінен ... ... ... ... тек қана супермаркет туралы
ақпарат тарату ғана ... ... ... ... өз ісіне деген
қызығушылығын арттыру, ... ішкі ... ... және ... ... тарату.
Жарнаманың жылжыту функциясы нарықта толық зерттеп, оны үренген кезде
ғана мүмкін ... ... ... ... беделдігіне және
ұсынылатын сапалы қызмет түрлері мен тауарлар қанағаттанбайды. ... ... ... ... қызықтырады. Ол жарнамаланатын
тауарды сатып алған кезде ... ... ... ... ... Бұл
функцияда жарнама потенциялды тұтынушыға ұсынылатын тауарды тек жақсы
жағынан көрсетуге ... ... ... диллерлерді
толықтырады, ал кейде алмастырады.
9.Сонымен қатар бұл жерде қызметтердің нарыққа әсер ... ... ... ... ... ... көтпеген факторлар әсер
етеді, мысалы макроорта факторлары және микроорта факторлары.
Өткізілуге әсер ететін микроорта ... ... 4-ші ... 7
Қызметтің сапалығына әсер ететін микроорта факторлары.
|Жағымды факторлар ... ... ... ... ету ... ... ... кешігуі|
|Кәсіпорынның тұрақты жұмыс істеп |Кәсіпорынның жұмысшыларының ... ... ... ... тұтынушыларды ынтала-ндыру |Тұтынушылармен байланыстарды жоғалту|
|Тұтынушылардың кәсіпорын қызмет |Тұтынушылардың кәсіпорын қызметіне ... ... ... ... ... ... ... деген |Аудиторияда кәсіпорынға деген |
|жағымды ... ... ... пікірдің қалыптасуы |
|Ескерту: [21] ... ... и ... ... мәліметтерінен |
|алынған ... ... ... ... ... ... немесе мүлдем
жою үшін келесіні қолдануға болады:
-тауарлык қорларды құру, жаңа жабдықтаушыларды іздеу;
-үнемі жұмысшылардың ... ... ... айтып
кеткендей кәсіпорынның корпоративті рухын қалыптастыру );
-тауарды ... жаңа ... ... ... бұл ... ... да көп ... бөлу керек;
-қызмет ету деңгейін жоғарлату
Кәсіпорын тарапынан аудиторияға, яғни халыққа кәсіпорын туралы ... ... ... қатар кәсіпорын өз жұмысын жақсарту мақсатында көптеген
көрмелер мен жәрмеңкелерге қатысуы керек. Оның басты мақсаты– ... ... ... хабардар ету, тұтынушылардың кәсіпорынға деген
жағымды пікір қалыптастыру және ... ... ... ... Осы
жәрмеңкелерде тауарды көрсетіп қана қоймай, оны міндетті түрде адамдарға
дәм татуға беру керек. Қызмет етуге әсер ететін ... ... ... келтіріледі.
Кесте 8
Кәсіпорынның қызметіне әсер ететін макроорта факторлары
|Жағымды факторлар ... ... ... ... ... ... көрсетушілердің құқық-тарын |
|қолдайтын Заңдардың қабылдануы |шектейтін Заңдардың қабылдануы ... ... ... ... деңгейінің өсуі |
|Қызмет бағасының төмендеуі ... ... ... ... ... ... деген |Тұтынушылардың қызмет сапасына ... ... ... ... ... ... [22] ... товаров и услуг» журналының мәліметтерінен |
|алынған ... ... ... ... үшін ... тарапынан
ешқандай әрекеттер жасауға болмайды, бұны шешу үшін ... ... ... ... ... ... ... жақсарту үшін ол міндетті түрде
тұтынушылармен жақсы қарым-қатынаста болу керек. Ол үшін ақпаратпен алмасу
үшін келесі сурет ... ... ... ... 5. ... ... ... суретте көріп отырғанымыздай, егер кәсіпорын өз жұмысын ... ... ... келсе, онда суретте келтірілген тізбек бойынша
жұмыс істеуі керек. Бұл ... ... және де ... ... ... ... ... елеулі жетістіктерге
жетелеуде.
Басқа сөзбен айтқанда, әр түрлі дигустациялар ... сол ... ... ... болады. Бұл жерде өнімге деген халықтың ойы, оның
сапасына, орамасына және тағы осы сиқты заттарды ... осы ... ... өнім ... барысында ескеруге болады.
11.Тағы да ескеретін бір жағдай, бұл жаңа техника мен технологиялардың
және уақыт талабының ... сай ... ... бұл өнім ... ғана ... емес сонымен қатар, өндірісті басқару, оны нарыққа
шағару, сату процестеріне де қатысты айтылған мәселелер.
Қорыта ... ... ... ... ... ... ... бағытталған қарқынды даму үстіндегі фирма деп айтсақ болады. Ол
осы уақытқа ... ... өзін ... ... және де ... да
бәсекелестерінің алдын орайтындығына кәміл сенуге болады.
3.2 Рамстордың жарнамалық іс-әрекеттерін дамыту
Кең таратылған ой-пікірлерге ... тек ... ... ... қозғаушы күші» емес, ол тек көп күштердің бірі ... ... ... маркетингтік шаралар жүйесінің ... ... ... ... ... ... Сауда Орталығының іс тәжірбиеден көріп отырғанымыздай, қандай
ма өнімнің өткізу ... ... мен ... әсер ... ... ... ең ... бірінші кезекте, осы тауарлардың өзінің сапасы мен
тұтынушылық ... ... ... ... ... ... ... бәсекелестердің әрекеті және тағы басқа да факторлар табылады.
Рамстор Сауда ... ... ... көп ақша ... кей жағдайларда фирманың алға дұрыс мақсат қоймауынан, ... ... ... ... ... ... ... құралының
дұрыс айналысын қалыптастыра алмауынан және дұрыс ... ... ... ... қате ... ... ақша ... да босқа
кетуі де мүмкін.
Рамстор дүкендер ... ... ... өз ... ... үшін ... іс-шаралар жүргізеді. Рамстордың әр
дүкенімізде орналасқан ... ... ... ... пайда
болған проблемаларың орнында шешуге тырысады.
Клиентер мен ... өз ... ... ... ... ... болады, олар да кез келген проблема
туған ... ... ... ... ... мен ... ... мен ұсыныс
жазатын кітапты талап ете алады. Ол кітапқа қызмет ... ... ... мен ұсыныстарын жазуға болады.
Сонымен қатар дүкендердің жұмысы ... ... ... ... ... ... белгілі бөлімі арқылы жеткізе
алады.
Біздің сапалы қызмет көрсету мақсатындағы ... ... ... ... үшін сіздерге алғысымызды білдіреміз.
Рамстор Сауда Орталығы сататын тауарды көп мөлшерде ... ... ... ... Яғни бұл ... ... ... технолиялық
инновацияларды көп мөлшерде сатып алуға ықпал жасайды.
Ал тауарларын сатуды ынталандыру үшін ... ... ... ... тауар бағасын арзандату, несие беру т.с.с. шараларды өткізуде.
Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... 18 бен одан жоғары жас аралығындағы тұтынушылар ... ... үшін де ... ... ... осы 2011 жылдың маусым айынан бастап, тауарды сатып алсаңыз,
сізге купон беріледі. Ашқанан кейін сіз ... ... ... ... ... қоса төменде көрсетілгендей акциялар да жүріп
жатыр. Яғни егер компьютер мен процессор ... ... ... ... фотоаппарат, ЖК манитор немесе МР3 плеерлер беріледі.
Маркетинг стартегиясын жобалауда ең алғашқы қадам – ... ... ... - ... нарық түрі үшін мақсатты маркетинг кешенін
анықтау. Маркетинг кешенін ... «4Р» ... ... өнім, баға, орыны мен қозғалысы. Жарнама ...... ... бір ... мен ... жарнамалық маңдайшадағы жазулары ... ең көне ... ... ... нарықтағы потенциалды сатып алушыларға әсер
ететін хабарламалар болуы мүмкін. Жарнаманың бұл түрі тек ... ... беру және ... ... ... үшін ... тасымалдаушылар тек нақты бір тауар маркасы үшін сатып алушылық
қасиеті төмен ... ... ... ояту үшін ... ... ... ... жұмысын жақсарту үшін келесідей
шараларды қолданған жөн:
1. Рамстор Сауда Орталығы» ... ... ... Егер ... ... оған ... берілгенділік,
сүйіспеншілік болмаса, онда ол дүкендерінде көпке шыдап өз жұмысын ... ... ... ... ... ... фирманың басты
міндеті болып саналады. Әр жұмысшы ... ... ... ... бөлігі
ретінде өзін тануы қажет және ол ... ... ... ... сезімді әр жұмысшыда оята білу керек.
2. Маркетинг бөліміне қызмет сапасымен айналысатын топты ... ... ... ... кіргізу тиіс және әр менеджерге қызметтің
белгілі бір ... ... сол ... байланысты арнайы маркетингтік
стратегиялар, жоспарлар және олардың ... ... ... ... Әр ... ... ... ұйымдастырылуы. Бұл өз кезегінде 3
айда 2 немесе одан да көп рет ... ... ... Бұндай шаралардың басты
мақсаты- тұтынушылар көлемін ұлғайту; ... ... ... ... ... ... ... күшейту;
бәсекелестердің тауарынан
«Рамстор Сауда Орталығы» дүкендерінің тауарына тұтынушылардың ... ... ... ... ... олар үшін ... бір
жеңілдіктер, арнайы дисконтты карталар жасау.
Бұндай жарнамалық акциялардың артықшылығы- тұтынушылардың кең
ауқымын ... және бұл ... ... ... бұл ... сіз ... ... өзіңізге тартуыңызға болады.
Сонымен қатар сіз осындай акцияларды өткізу барысында ... ... ... ие ... және сол зерттеулердің
нәтижесінде, кәсіпорын нарықты сегменттеп, тауарды ... ... ... ... және басқа да полиграфиялық бұйымдар тұтынушыларды
ақпараттандыру мен қатар, екі ... ... ... ... ... қажет. Берілген бағыт шектерінде фирмалық киім
немесе оның элементтерін жасау керек.
5. Тұтышушылармен тікелей ... ... ... ... үшін, маркалық, алжапқыштар, Алматы тұтынушылары арасында ... ... ... ... ... ... айтарлықтай көлемін
алып жатқанын есепке ала отырып, ... ... ... әсер ету үшін жарнама шығындарын алғашқы кезде ... ... ... ... таңбасын пайдалану маркаларға сатып алушыларды
жұмылдыруға тікелей әсер етеді.
6. Сонымен қатар әрбір тұтынушы Рамстор Сауда ... ... ... ... таныс болу үшін, Internet жүйесінде кәсіпорын сайты
жасалуы қажет.
Бұл сайтта кәсіпорын туралы толықтай ақпараттар ... ... ... ... ... яғни ... ... қандай бағытта жұмыс
істейді, қызмет ассортименті, паидалануға болатын бөлімдердің адрестері мен
байланыс телефондары және т.б. осы сияқты ... ... бұл өз ... тұтынушылардың “Рамстор Сауда Орталығы»
қызметіне деген қызығушылықты оятып, ол ... ... ... ... етеді.
7.Бұқаралық Ақпарат Құралдары көздерінде берілетін жарнаманың көлемін
ұлғайту. Өйткені соңғы кездері ... ... ... ... Біз ... ... мүлдем көріп отырғанымыз жоқ.
Ал оның алдында болған жарнама, бұдан 1-2 жыл бұрынғы жарнама өзінің
сапасы ... әлде ... ... ... ... деп ... болады. Сол
себептен бұл жер де көп ... ... ... және оның бұқаралық
ақпарат құралдарының беттеріне шығуының жиілігін көбейту керек.
8. Директ-мейл технологиясын пайдалану, яғни почта арқылы ақпарттарды
тарату. Бұл ... ... ... ... ... ... жалпы жағдайы туралы мәліметтерді үгіттеу парақтары ретінде
жіберуге болады.
3.3 Қазақстандық компаниялардың жарнама ... ... көп ... - жарнамаға, ал жарнамалық бюджеттен
теледидарға кететіні көрсетілген.
Жарнама ... ... ... ... бірнеше кезеңдерден тұрады:
- жарнама құралдарын қамту ауқымын анықтау;
- жарнаманың қайталану жиілігі және әсер ету күші туралы шешім
қабылдау;
- оны ... ... ... ... ... ... құралдарды қолдану графигі туралы шешім қабылдау.
Қамту ауқымы - берілген уақыт аралығында ... ... ... ... ... белгілі бір пайызы.
Қайталану жиілігі - ... ... ... ... ... ... ... Жарнаманың әсерін жиынтық бағалау
балын (ЖББ) анықтау ... ... ... ... ... ... мақсатты
топтың 30 пайызын қамтиды деп ұйғарайық. Ал косметикалық ... бір ... осы ... сегіз хабарландыру беруді жоспарласа, оның 50 ... ... ... жиынтық бағалау балы ( 30/қамту/4/ жиілік/) 120
балға тең.
ЖЖБ-ны басқа журналдармен салыстыру негізінде ... ... ... яғни шығындары азын және көп мақсатты топты қамтамасыз ететінін
таңдап алу ... ... әсер ету күші - ... ... әсер ету
дәрежесімен айқындалады. Жарнама маманы жарнама құралының ең ... алуы ... ... ... ... әсер ететін негізгі
факторлар: аудитория көлемі мен ... ... ... ... көзқарасы , тауар мен үндеу түрі және жарнама ... ... ... ... ... қамтылатын адамдар саны;
ә) жарнама құралдары мен тұтынушылардың байланыс саны;
б) тиімді аудитория - жарнама құралдарымен байланыста болған әлуетті
клиенттердің ... Егер ... ... ... ... ... мен радио тиімді жарнама құралы болуы мүмкін. Сәнді киімдерді
журнал беттерінде, ... ... ... тиімді болып саналады.
Хабардың көп бөлігі техникалық ақпараттан ... ... онда ... ... ... ... орналастырған ыңғайлы. Жарнама
бағасын анықтау үшін әр түрлі жарнама бағаларын салыстырып алу қажет.
Жарнама бағасы Бж (мың ... мына ... ... = ... :
Ш ж = ... ... ... шығындар;
А – басылым таралымы немесе бақылау аудиториясы, мың адам.
“ Астана” журналында жарияланған әртүрлі ... бір беті ... $ ... ал оны ... саны 500000 мың ... тұрса, онда мың
адамға шаққандағы жарналық бағасы 10$ ... ... ... ... пайдасыз аудиторияны есепке алу керек,
ол – фирманың мақсатты нарығына жатпайтын аудитория.
Республикалық радио мен телеарналарда жарнама ... ... ... ... жарнама бағасы жыл мезгіліне,
бағдарлама уақытына, хабардың әйгіліне қарай ауытқиды. Теледидар ... ең ... ...... ... басы мен ортасы болып
табылады. Сондықтан жарнама берушілер оны көрсетілу ... ... - 1”, ... ”, ... “31 ... телеарналары сұранысты
қанағаттандыру мақсатында көңіл көтеретін және ... ... ... ... ... ықыласына бөленуде. Бірақ “ Евразия -1”
арнасына тек қана ірі ... ... бере ... ... бір ... құны ... 35000-ға $ дейін жетеді. АҚШ-та бір ... құны 250 мың $-ға ... ... “КТК” 1 минуттық роликтің
құны – 500-ден 1100 доллар, “Қазақстан” арнасында – ... 750 ... ... ... Ең ... ... (Рrime time) шығатын
бағдарламалар халыққа әйгілі болды.
Республикадағы үздік радиоарналар – “Радио 31”, ... ...... ... ... - ... ”Қазақстан - 1”. Олардың ішіндегі
алға шыққандары – “НС”, “Радио 31”, ... ... ... ... 230 долларға дейін жетті.
Жарнама жеткізушілер - бұл жарнаманың әр ... ... ... ... ... ... және ... жатады.
Телеарнаға жарнама орналастыруға болатын көптеген ... ... бар. ... ... жарыққа шығатын бағдарламалар арнайы
сұранысқа ие және бағасы өте жоғары ... ... ... ... ... басылым жиілігіне, беделіне (престиж),
мақсаттты аудиториясына, басылым ... аса ... ... ... ... ... арналған болса, онда экономикалық басылымдарда басу
қажет. Егер ... ... и ... ... ... бір ... төрт түсті жарнама бағасы 70000 теңге, ал таралымының көлемі
10000 ... онда мың ... ... бағасы 70000 мың теңге құрайды.
Басылымның әртүрлі беттеріндегі жарнама бағасы елеулі түрде ... ... ... өтуі ... ... және ... сапасына тікелей
байланысты. Мысалы, косметикалық ... ... ... жөн. ... әсер ету күші мен ... ... ететін
факторлар арасынан жол таба білуі керек.
Жарнама тарату кестесі. Ол үш ... ... ...... бойы ... тарату керектігін анықтау. Жарнаманы жыл бойы немесе ... ... ... ... ...... таратудың жиілігін
таңдау. Үшіншіден – белгілі бір кезеңде ... ... етіп ... жарнаманы бір жылда бір рет беруге ... ... ... ... ... ... ... бюджеті - маркетиннг жоспарының
табыс, шығын және пайданың жоспары мөлшерін көрсететін бөлімі. Оны ... ... ... ... ... қолданылатын әдістер пайдаланылады.
Бұл әдістердің бір де ... ... ... емес. Республикамыздың
жарнама агенттіктері өз қызметінде кәсіпкерлердің қаржылық ... ... ... ... ... ... маркетингтік бюджетті
бағалайды. Шетелдерде жарнама бюджеті әдетте, тауар айналымының 1-3 пайызын
құрайды. Жарнаманың нақты бюджеті жарнама берушінің мақсаттары мен ... ... ... ... ... анықтаудың түрлі әдістері
пайдаланылады. Бірақ ... ... ... ... ... Мүмкіндіктерге орай әдіс (қолда бар қаражаттарға байланысты).
Біріншіден, өндіріске қажетті қаражаттар ... ... ... ... ... Бұл ... ... а)тауарды нарықта
жылжытуға жеткілікті назар аудармайды; ә) фирманың мақсаттары мен ... ... ... б) ... ... ... ... қаупі бар.
2. Өсім әдісі. ... ... ... ... ... ... көбею немесе азаю пайыздарын есепке ала отырып, бекітіледі. ... ... а) ... ... жеңілдігі; ә) бұрын болған
жетістіктерді және келешекте болатын даму беталыстарын (тенденцияларын)
ескеруі. Осы ... ... а) ... ... мақсатпен
байланыстырылмайды; ә) оны анықтауда интуицияның ролі зор.
3. Бәсекелестермен теңдестік (паритет) әдісі. Бұл әдіс ... ... ... ... ... Оны ... ...
мүддесі мен нарықтағы позициясы жақын ... ... ... ... ... қарай көбейеді немесе азаяды. Әдістің
артықшылықтары: а) бұл нарыққа бейімделген ... ә) ... ... ... ... Кемшіліктері: а) бәсекелестің ізін басу әдісі;
ә) ... ... ... анықтаудың қиындығы; ... ... ... болмауы.
4. “Сатудан түсетін үлес” әдісі. Ең танымал әдіс. ... ... ... ... байланысты болады. Смета сату көлемінің белгілі
бір үлесі ретінде бекітіледі. Бюджет көлемі өткен ... ... ... ... ... ... бір ... арқылы анықталады. Кәсіпорын
үшін пайыздың көлемі ... ... ... ... ... ... (интуитивті) бойынша бекітіледі.
Артықшылықтары:
а) қарапайымдылығы;
ә) өткізу көлемі мен жылжытудың ... ... ... ... ... ... болмауы;
ә) өткізу көлемі азайған жағдайда маркетингке кететін шығындар
еріксіз төмендейді және ... ... ... ... ... ... “ Мақсаттар мен міндеттер” әдісі - нақты қалыптасқан мақсаттар
мен міндеттер жүйесін анықтауды және ... ... ... ... ... ... Бұл – ... әлдеқайда артықшылығы ... ... ... ... ... мақсаттары –
тұтынушылардың ақпараттануын – 70%-ға, ал ... ... ...... ... ... ... артықшылықтары:
а) шығындардың мақсат пен міндетке сәйкес жоспарлануы;
ә) кәсіпорынның табысты немесе шығынды ... ... ... белгілеу қиындығы;
ә) есептеуді жүзеге асырудағы еңбек сыйымдылығы және уақыт шығынының
көптігі.
6. Инвестиция қайтарымдылық әдісі. Маркетингтің әр ... ... ... ... Мұнда шығындарды қай бағытта қолданған
тиімді болады: жаңа ... ... ме, ... шығындарына ма, өткізуді
ынталандыруға ма, дербес сауда жүргізуге ме, осыны анықтау қажет. Маркетинг
қызметтерінің пайдалы ... ... ... мол ... ... осы ... әдістің біреуі ғана қолдануы
мүмкін. Әдістерді интегралдап пайдалану ... ... ... ... ... мен міндеттер” және бәсекелестермен тепе-тең
(паритет)” әдістерінің комбинациясы негізінде фирма өз ... ... ... ... бюджетін жоспарлауда мынадай факторлар ескеріледі:
- ТӨЦ-тің кезеңі. Танымал тауарлармен салыстырғанда жаңа тауарды
жарнамалау үшін ... ... ... ... Сату ... жоғары үлесті қамтитын сауда маркалары , үлес ... көп ... ... етеді. Мұндай жағдайда “сатудан түсетін
үлес” әдісі ... және ... ... ... ... ... шығу үшін ... өндіруші өзінің маркасын “естірте” ... тура ... ... ... ... ... ... маркалар ұқсас
(сыра, сусын, кір жуатын заттар) жағдайда, басқалардан ерекшелену үшін
үдемелі жарнаманы ... ... ... ... ... ... ... жиі
қайталаудың қажеті жоқ.
- Бюджеттің мөлшері көп болғанымен, ол кейде жарнама науқанының тиімді
болуына кепілдік бермеуі мүмкін. ... өте ... ... ... ... болса, ол тиімді болады.
АҚШ, Ұлыбритания, ФРГ кәсіпкерлерінің 80 пайызы “сатудан түсетін үлес”
әдісін пайдаланады. Осы ... ... 15 ...... әдісін, 5 пайызы модельдерге негізделген әдістерді пайдаланады.
Көптеген ... сату ... 1-3% ... ... ... ... ... көрсеткіштерге тигізетін әсерін сипаттайтын
көптеген талдамалы үлгілері бар. Мысалы, ... ... ... ... ... үлесіне байланысты фирма оның нарықтағы
үлесінің қалай ... ... ... ... ... өткізбей тұрып және өткізгеннен кейін, оның
тұтынушыға әсерін анықтау қажет. Жарнаманың ... ... ... ... коммерциялық (сандық) болып бөлінеді.
Жарнаманы тиімді бағалаудың коммуникативтік әдісінің түрлері:
1. Тікелей бағалау. Бір топ тұтынушыларға ... ... ... ... ... ... ... Қоржынды тексеру. Жарнама ... ... соң ... ... мазмұнын айтып беруін
сұрайды. Есте ... ... ... ... болып
есептеледі.
3. Зертханалық тексеру. Арнайы құралдарды ... ... ... ... ( ... көзқарасы т.б.).
4. Нарықты тестілеу. Нарықты арнайы тестілеу арқылы
жарнаманың өткізу көлемінің ... ... ... Бұл әдіс ... ... ... Есте сақталуын және оңай танылуын тест
жүргізу арқылы анықтайды. ... есте ... ... ... ... ... ... отырып
немесе оқырмандар мен көрермендерден пікір сұрау
жүргізу арқылы (театрлық тест ... ... ... ... ... ... компания немесе жарнамада көрсетілген
тауарлар ... еске ... ... ... ... оңай ... ... кезінде
журнал оқырмандарынан осы жарнаманы бұрынырақ көргені
туралы сұрау жүргізеді.
Алғашқы екі әдіс жарнама жасау алдында жиі қолданылады.
1.Жарнаманың ... ... ... ... ... (Үн), ... (Ү ж), дауыс үлесі (Ү д) және маркаға оң ... (L) ... ж = Үн * Ү ж* ... ... ... ... әдістері сандық әдістер
деп аталады. Жарнама шараларына дейінгі және одан кейінгі сату көлемдерін
салыстыру. ... ... ... мен бухгалтерлік есептер колданылады.
Оны бақылау жарнама өткенен ... ғана ... ... ... ... мүмкін
болады.
Тәжірибелік әдісті қолдану үшін ... ... ... ... фирманың сату көлемі бірдей болуы керек. Нарық үш бөлікке бөлініп,
олардағы ... сату ... ... болу ... ... үш бөлікке бөлініп,
біріншісінде – жарнама шығындары белгілі бір ... ... – тура ... ... көбейтіледі, үшіншісінде – жаранама
шығындары өзгеріссіз қалдырылады (бұл ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
I. Жарнама тиімділігін мынадай сандық ... ... ... ж = А1
А2
(3)
Мұндағы :
А2 – жарнама шыққаннан ... ... ... – жарнама жүргізгендегі тауар айналымы.
Жарнама науқанының тиімділігін зерттеу өте қиын. Жарнамадан басқа сату
көлеміне тауар ... оған қол ... ... әсер ... ынталандыру-тауарлар мен қызметтерді сатуды ынталан-дыратын
шаралардың кешені. Олар тауар сомасын, купондарды, сыйақы ... ... ... ... ... ... өткізу, лотерея,
сыйлықтар және тағы басқаларды қолдану арқылы жүзеге асырылады. Жарнамаға
қарағанда, ... ... - ... ... әсер ету ... ... түрлерімен салыстырғанда оның нәтижелері тез ... ... ... ... ... бұрын оның жоспары ... ... ... өткізу мерзімі, ұзақтығы анықталады, бюджеті
есептелініп, ... ... ... ... оның ... ... өткізуді қолдау, «сейлз
промоушн» сияқты түсініктер қолданылады.
Өткізуді ынталандыру әдістеріне мыналар жатады:
- өзінің сауда қызметкерлерін ынталандыру;
- делдалдарды ... ... ... ... ... ... жұмыс сапасын және
кәсіпкерлік ... ... ... Ол үшін ақшалай сыйақылар,
сыйлықтар, байқаулар, сауда қызметкерлерін оқыту, оларға қосымша ... ... ... мыналардан тұрады: а) тауарларды тегін беру;
ә) арнайы жеңілдіктер; б) өткізуді ұйымдастыру ... ... ... жарнама жүргізу. Тауарды өткізуде түпкі тұтынушыларды
ынталандыру маңызды орын ... оны ... ... ... ... – бұл ... белгілі бір тауарды сатып алғанда ақысыз
немесе төмен бағамен ұсынылатын сыйлықтар. ... ... ... ... ...... ... алған кезде берілетін ... ... ... Газет, журнал, тауар орамасы, ... ... ... ... ... ... & ... және т.б.
компаниялар өз тәжірибесінде пайдаланады. АҚШ – та ... ... 76 ... ... кетеді.
Жеңілдіктер – тұрақты клиенттердің тауарды қайтадан сатып алуын және
жаңа клиенттердің жаңа тауарларын сатып ... ... ... бағаның төмендетілуі.
Байқаулар – сыйлық таратуды көздейді, жастар немесе аға ұрпақ өкілі
бар ... ... ... – тауар сатып алушыға несие беріледі. Ол тауар құнын белгілі бір
уақыт бойы бөліп төлейді. Несие ұзақ мерзімде ... және ... сату ... ұлғайтуды ынталандырады.
Тауарды таныстыру рәсімі(презентация) – тауарларды ... ... ... ... ... ... және мәдени
бағдарламалардан тұратын көпшілікке ұсыну рәсімі. Таныстыру рәсімі ... ... ... ... ... ... ... сапасына тұтынушылардың көңілі
толмаса, оны қайтарып береді. ... ... шарт – ... ... ... ... орамасы – сатып алғаннан кейін басқа мақсаттарға пайдаланатын
буып-түю заттары ... ... ... ... пластмаст қалбыры.
Лотереялар мен сыйлықтар. “Coca-Cola” ... ... ... ұтып ... ... ... ... ның
қақпақтарында жазылған киллометр арқылы “Шапшаң команда” девизімен туристік
жолдаманы ұтып ... ... ... ... үлгілер. Тұтынушыны қызықтыру үшін ... ... ... ... ... ... ... оның жоспары құрылады. Ол
жоспарда тұжырымдамасы, ынталандыру нысаны, бюджеті, шарттары, ... ... ... ... ... ... ... сауда қызметкерлерінің, саласының және тұтынушылардың мақсаты мен
бағытына ... ... ... ... ... - бұл ... сатып алушыға қойылатын талаптар. Мысалы, дистрибьютер тауарды
сақтауы және ... ... ... ... ... ... ... жүзеге аспайды.
Өткізуді ынталандырудың мерзімі жиі немесе қысқа болады, кейде ... ... ... ... оның өткізу мерзімін дұрыс таңдау ... ... ... ... ... бірлесіп жүргізсе,
оның шығындарын бірігіп төлегендіктен азаяды.
Жүргізілген ынталандыру түрінің ... ... өте ... ... ... ... дейінгі және оны өткізгеннен кейінгі сату
көлемі мен өткізу ... ... ... ... ... ... ... пайдалану кезінде сату көлемінің қаншалықты өскенін және
купондардың өтелу дәрежесі талданады.
Жеке сату - ... сату ... ... ... ... Жеке сату – бұл ... кездесіп әңгімелесу
барысында тауарды қолдану туралы кеңес беріп, оны ауызша ... ... ... ең ... ... оны ұйымдастыру шығындары
басқалармен салыстырғанда жоғары. Ол - сауда қызметкерлерінің, агенттердің
сатып алушылармен ... және ... ... ... ... Бұл ... ... басты артықшылығы – сауда қызметкері
әрбір сатып алушымен жеке жұмыс істейді. ... ... ... ... қызмет көрсету және тауарды жеткізу шарттары туралы кеңес алады.
Сондықтан жеке сату - ... ... ... ... ең ... ... ... сатып алушыға тікелей ықпал етіп, тапсырыс алады.
Ал жарнама ықпалы біршама уақыт өткен соң ғана ... Осы ... ... ... да ... жеке ... бір ... келетін шығындары жарнама
шығындарынан асып түседі. Олар ... ... ... ... нарығында өте жоғары. Сонымен ... оның ... ... ... ... ... итермелеп, қысым жасайтын
әдістерді пайдалану сияқты кемшіліктері бар.
Тауарларды сату процесі мынадай кезеңдерден тұрады:
-қалталы ... ... ... ... ... ... кейінгі шаралар.
Клиенттерді іздеу – жаңа клиенттерді ... ... ... ... ... ... ... компьтерлік
мәліметтер базасындағы барлық ақпараттар жиналады. Клиенттерді жіктеудің
мәні үлкен, өйткені ... жоқ ... ... ...... болашақта сатып алатын немесе сатып алғысы келетін ... ... - сату ... шарықтау шегі. Мұнда әлеуетті
клиентпен жұмыс ... ... ... келісім-шартқа қол қойылуы
үшін барынша күш жұмсалады.
Сатудан кейінгі қызмет – бұл сервис, кепілдік және тағы басқалары.
Сауда ... ... ... атқарады:
-әлеуетті клиенттерді айқындау, олардың қажеттілігін зерттеу,
тауарларды сату ... ... және ... ... ... ... ... пайдалану туралы кеңес беру,
сатудан кейінгі қызмет көрсету;
-фирма үшін тұтынушы қажеттіліктері мен талғамдары, бәсекелестердің
қызметі ... ... ... Осы ... ... ... сауда
қызметкері фирманың маркетингтік ақпарат жүйесінің маңызды мүшесі болады.
Сауда өкілдері қажеттіліктерін жақсы біліп, ... ... ... тауарларды ұсынғанда ғана жеке сатудың тиімділігі және ... ... ... түрлері бар:
Сатушы – кеңесші. Олардың инженерлік-техникалық білімі болуы қажет.
Өзінің кәсіптік дайындығына байланысты бұл өкілдердің баға ... ... ... ... және ... ... ... бар.
Тапсырыс алушылар. Мұндай мамандар фирма өніміне бейімделіп, оны жетік
білгендіктен, тұтынушыны тауарды сатып алуға жетелейді. Тапсырыс алушыларға
киім дүкендерінің ... ... ... және ... мақсаттағы
сатушылар жатады.
Тапсырыс қабылдаушылар. Олардың міндеті – тұтынушы ... ... ... Көптеген азық-түлік және фармацевтикалық
компанияларының осындай сатушылары бар. Тапсырыс ... ... ... қорларын компания тауарымен толықтырады.
Ірі компанияларға арналған маркетинг бригадасы. Бұл өкілдердің міндеті
– ірі сатып ... ... және ... ... ... Олар өз сатып алушыларының бизнесін мұқият зерттейді.
Телемаркетинг. Көптеген өнеркәсіптік фирмалар өзінің сауда жасайтын
құрамының жұмысын ірі мәмілелерге ... ұсақ ... ... ... ... ... Кейбір фирмалар жеке кездесуге кететін
шығындарын үнемдеу үшін сату ... ... ... ... ... ... ... қатар желілі маркетинг деп аталатын көп ... ... Бұл ... ... ... ... медициналық
дәрі-дәрмектер сатуда кең қолданыс тапқан. Желілі маркетинг дәстүрлі өткізу
арналарын бақылаушы фирмалар тарапынан ... ... ... өтуге
мүмкіндік береді. Сондықтан ол тауарды нарыққа жылжытудың тиімді түрі болып
табылады.
Паблик релейшнз (PR) - ұйым мен ... ... ... ұғысу, оң
қарым-қатынасты құру және оны қолдануға бағытталған, жоспарланатын шаралар.
Қысқаша айтқанда, ол – фирманың жағымды ... құру ... ... ... ... релейшнз қызметтеріне мыналар жатады:
- көпшілікке өзі туралы жағымды ақпарат ... және оған ... ... ой-пікіріне ықпал ету;
- ұйымның жақсы бет-бейнесін құру, беделін көтеру;
- ұйым жұмысына қызметкерлердің жауапкершілігін қалыптастыру.
Паблик ... ... ... ... релейшнз әдістері.
-баспасөздерде мақалалар жариялау, радио, телеарналардан материалдар
беру;
-баспасөз конференцияларын ... ... ...
жағымды көзқарасты жария ету, ... мен ... ... ... ... ... өкілдерін шақыру;
-баспа өнімдерін шығаруға ықпал ету;
-кино және ... ... ... ... фотосуреттер);
Сөз сөйлеу.Ресми жиналыстарда, кездесулерде, мәжіліс-
терде,конферен-цияларда шығып сөйлеу, ... ... ... ... – ізгі ... ... Жақсы жарнаманың фирма бейнесіне ықпал етуі;
-Тауарды таныстыру рәсімін ... ... алға ... ... ... ... қабылдауға жағымды әсер туғызу мақсатында мемлекеттік билік және
басқару органдарымен қарым-қатынас орнату;
Фирмалық стиль қалыптастыру.
Демеушілік – бұл ... ... ... ... үшін мәдениет, білім беру, спорт саласында жұмыс істейтін тұлғаларға
немесе ұйымдарға, көмек ... ... ... ... ... ... және әйгілі болуы;
- кәсіпорын және оның тауарларының беделін жақсарту;
- демеушінің нарыққа ұсынған тауарына сұраныстың өсуі.
Фирмалық стиль - ол тек ... мен оның ... ғана тән ... ... ... ... тұрады:
- Тауар белгісі. Мысалы, “ Marlboro” сауда маркасының құны 10 млрд.
доллардан тұрып, компанияның нарықтық соммасының 1/3 ... ...... ерекше жазылған және арнайы дайындалған толық
немесе қысқаша аты;
- Фирмалық ұран, сөз мәнері – бұл ... ... ... блок – ... мен логотиптің композициялық бірігуі;
- Бірыңғай стиль;
- Фирмалық түс немесе ... ... ... ... ... Фирмалық константалар (формат, мәтін версткасы);
- Бірыңғай музыка.
Сонымен қатар фирмалық стиль қызметкерлердің ерекше жұмыс ... ... ... ... ... ...... тауарларының тез өтуін
және бәсекеге қабілеттілігін ...... ... ... белгілі бір тауар маркасына
деген тұтынушының талғамын ұзақ ... ... ... Ол АҚШ –та ... жылдары пайда болған ұғым. Кез келген тауар белгісі деп атала алмайды,
ол үшін тауар өзінің жоғары ... ... ... ... нарықта
әйгілі болу керек.
Паблик релейшнз маманының қызметтеріне ... ... ... ... имиджін жасау;
-басшылардың сөйлейтін сөздері мен баяндамаларын әзірлеу және
түзету;
-баспасөз хабарламасын жазу, оларды ... ... және ... ... ... ... ... рәсімдерін, көрмелерді дайындау;
-қайырымдылық шараларын және қонақтарды күтуді ұйымдастыру;
-Паблик релейшнз компаниясының жоспарын жасау;
-Қоғамдық пікірді, әлеуметті зерттеуді ... ... ... болады.
Баспасөз-хабарламасы (пресс-релиз) – көрмелерде, презентацияларда,
қайырымдылық акцияларында баспасөз өкілдеріне және ... ... ... жөніндегі, оның өнімі туралы, даму болашағы жайындағы
қысқаша таныстыру мәліметтері. ... ... ... даму ... ... ... ... брендті жасау, ЮАҚ пен қарым-қатынас тетігін
жетілдіру, клиенттерге ... ... мен ... ... ... ... мен ... қалыптастыру, дағдарысқа қарсы басқару
әрекеттерін жасау.
Бедел (репутация) – ... ... ... ... әсер ... баға ... ... Британдық “Интербрэнд” компаниясының
есептеуі бойынша кейбір фирмалардың материалдық емес активтерінен ... ... ... ... ... материалдық активтері үлесі
олардың барлық сомасының 4 % -ын құраса, ... ...... ... ... ... деп – ... тауары туралы сипаттаманың
берілуін айтамыз. Осыған орай, паблик релейшнз мамандарының спиндоктор деп
аталатын жаңа ... ... ... ...... ... ... салдарынан туған жағдайды, ПР құралдары мен әдістерінің кешенді
жүйелерін қолдана отырып, емдейді.
Коммуникация ... ... мен ... ... ... мақсаты – көрсетілген тауарды сату.
Көрмелер – тауарды халық алдында ... оған ... ... жаңа ... ... ... ... айқындау құралы.
Көрмелер тауарларды сату келісімдерін жасауға және олармен ұзақ мерзімді
серіктестікті орнатуға ... ... ... ... ... ... клиенттердің назарын аудару үшін
баспасөздегі жарнамамен тікелей пошта жарнамасымен, ... ... ... ... қуаттап қою пайдалы. Өнім
түрлеріне қарай жәрмеңкелер мен көрмелер әмбебап және ... ... ... көрмелерде тұтыну және өндірістік тауарлар, ал арнайы
көрмелерде бір ... ... ... ... ... ... ауқымына қарай көрмелер ұлттық және аймақтық болып бөлінеді.
Ұлттық көрмелерде ... ... ... ... Аймақтық көрмелер жергілікті нарық деңгейінде қызмет етеді.
Өндірушінің (экспоненттің) мынадай мақсатымен ... ... ... ... ... ... ... алмасу;
-бәсекелестермен танысу;
-өткізуді ұлғайту;
-экспорт мүмкіндігі туралы мәлімет алу.
Көрмеге ... ... ... ... оның ... мен даму ... бағалау;
-қажетті тауарларды іздеу;
-баға мен баға белгілеу шарттарын салыстыру;
-жаңа тауарларды қолдану ... ... ... кеңейту және белгілеу;
-келісім-шарт жасау.
Өндіріске арналған тауарлардың арнайы көрмесінде тұтынушы тауарларға
қарағанда, тауарларды ... онша мән ... ... ... ... ... келіссөздер өткізу, күрделі техникалық сұрақтарды шешуге
көп назар аударылады. Онда өтетін келіссөздерге тек ... ... ... ғана ... ... ... іскерлік тобы жанында “Атакент -
Экспо” сауда-өнеркәсіптік палатасының ... ... және ... ... ... атты үш көрме компаниясы бар.
Қазақстанның көрме бизнесінде “ ITE” , немістің ... және ... ... ... “New ... деген әйгілі фирмалары қызмет
көрсетеді. ... ... ... Ұйымының қолдауымен жұмыс істейді
және ... ірі ... ... ... ... ... ... даму динамикасы қазақстандық қатысушылар ... ... Егер ... өту ... ... “Атакент - Экспода” тек
шетелді көрмелер ғана өткізілген ... ... онда ... үлес ... 70-80 %-ға ... экономика, мәдениет, өнердің бір бөлігі болып ... ... ... ... сурет тәсілдерін және түс,
көлем мен кеңістікті қолдануда композициялық шешімдерді пайдалана отырып,
жарнаманың әртүрлі ... ... мен ... ... Жоғары кәсіптік
деңгейде орындалған жарнама адамның ... ... ... ... ... әсер ... ... мен құндылықтарына ықпал етеді. Жарнамалық
үндеудің ең үздігі ... ... ... болып табылады. Пішіні,
идеясы, көркемдігі, сәтті сценарийі, стилі тұрғысынан үйлесімді ... ... ... және ... ... әсер етеді.
Жарнама – белгілі бір мақсатты көздеп, нақты бір ... ... ... Жарнама дұрыс ұйымдастырылған жағдайда өте тиімді және
шығарылатын өнімнің тез, әрі үзіліссіз өндірілуіне ... бола ... ... ... мақсатты аудиторияны анықтап, жарнама
компаниясының мақсатын, ... ... оны ... ... ... ... оңтайлы мерзімін белгілеп, ықтимал шығындарды
есептеп алу қажет. Жарнама ...... ... ... мақсатты әрекетке талаптандырып, белгілі бір коммуникативтік
нәтижеге қол жеткізуге жетелейді.
Ол ғылым мен ... ... ... ... ... ... қоршаған әлемнің тіршілігімен бірге сан салалы өзгерістерге ұшырап
келді. ... ... ... ... ... қарағанда жарнама
берушілердің барлық дерлік түрлері мен типтерінің мүдделерін ... ... ... ... сүйенсек, адам ақпаратты жазбаша, яғни,
баспа түрінде тез ... ... Мұны ... ... ... ... пайдалануы айқындайды. Газет пен журналдарға
негізінен ұсынып отырған қызмет пен тауар сатып алу туралы ... ... ... ... ... ... бар ... ақпаратты қажет ететін компаниялар жарнама береді. Басылымдағы
жарнаманың радио мен теледидардан айырмашылығы, ол ... ... ... ... түрі ... ... баяндауға мүмкіндігі бар.
Шағын жарнаманың өзіне жеткілікті түрде қажетті ақпаратты ... ... ... ... ... телефон нөмірін, мекен-жайлар, купон
т.б. кірістіре алады. Оларды телевизиялық ... ... ... ... ... ... ... жылдам көрсетілген ұсақ сандарды,
бағаны, байланыс телефон нөмірін және мекен-жайды адам тез қабылдап, қас-
қағым сәтте есте ... ... ... ... құралы ретінде пайдалануға болады.
Теледидардағы немесе радиодағы жарнаманы ... ... еш ... жоқ.
Мысалы, «Толық мағлұматты сіздер осындай газеттің осындай санынан ... ... ... ... ... жиі ... ... газетті директ-маркетинг құралы ретінде делдал мен клиенттерге
тарату үшін пайдалануға болады. ... ... кең ... қамтиды.
Олардың әрқайсысын бірнеше мыңнан бастап миллиондаған тұтынушылар оқиды.
Сондай-ақ, ... ... ... ... ... ... ... бір географиялық орындарға таралып, көп жағдайда нақты бір аймаққа
қатысты ақпаратты жариялайтындықтан, газеттегі жарнама жергілікті аймақты
толығымен ... ... ие. ... ... ... белгілі бір
жергілікті нарық жағдайын анықтау ыңғайлы. Басылымдағы ... ... қару ... да ... Бір ... ыңғайлас аудиториясы бар
газетті таңдауға болады. Ал, ... ... ... ... ортақ
адамдар үшін белгілі бір ... ... ... ... ... бар. ... аудиторияның тұрақтылығы тиімділікті
анықтайды. Адамдар теледидар көргенде әдетте ... жиі ... ... бір ... ... ... ... Ал, газет
тәртіп бойынша, бір қалыпта оқылады. Сондықтан газет аудиториясының құрамы
туралы дәл айтуға болады. ... ... ... ... ... ... Оқырмандардың белгілі бір бөлігі газеттегі жарнаманы елеп-
ескермейтін болса да көпшілігі жарнамаланған тауарды тұтынуға ... ... ... бір ... – радионың басты
ерекшелігі – тыңдарманға өз ісімен айналасуын тоқтатпай, қажетті ... ... ... ... отырғанын ескерсек, бұл ақпарат
құралында жарнаманы берудің ... деп ... ... аламыз. Радиожарнамада
дыбысты кең көлемде қолдану мүмкіндігі берілген. Радиодағы ... ... ... ... ... өз ... жалғастыра
отырып, өзіне қажетті ақпаратты алуға икемділігімен тартады. Өзге бұқаралық
ақпарат ... ... ... ... ... ... өз ішінен төрт түрге: музыкалық ... ... ... ... және ... ... деп ... болады.
Тележарнама өмірдегі шынайы оқиғалар көрсетілген шағын сахналық
қойылымды елестетеді. ... ... ... ... ... ал соңында пайда болған қиыншылықтың шешушісіне айналады. Осы
әдіспен жасалған жарнаманың жақсы шығуының ... - ... ... бір ... ... ... оны көрермен есінде қалатындай
етіп берілуі ... ... ... ... шығуын қамтамасыз ету және жақсы
идея қажет. Ал осы ... ... ... асуы, жарнаманың сәтті шығуы
көрініске қатысушы тұлғаның актерлік шеберлігінің ... ... ... сенімді жарнама жасаушылар әртүрлі ... ... ... Қазіргі техниканың жетістігі компьютерлік сызбаның көмегімен кез
келген жарнамаға жан бітіру ... ... ... ... және сапасы көп аспектілерге тәуелді. Жарнаманың
бізге белгілі түрлері мен бағасы әртүрлі. ... ... ... ... ... болады. Жарнаманы тасымалдаушы құралдар
мен арналарды таңдау жұмысы ... рөл ... Бұл ... ... ... қажет.
Жарнама тарату кестесі үш түрге бөлінеді. Біріншісі – жарнаманы жыл
бойы қалай тарату керектігін анықтау. ... жыл бойы ... ... ... отыруға болады. Екіншісі – жарнаманы таратудың жиілігін
таңдау. Үшіншіден – белгілі бір ... ... ... етіп ... ... бір ... бір рет беруге болады немесе ... ... ... ... Маркетинг бюджеті - маркетиннг жоспарының
табыс, шығын және пайданың жоспары мөлшерін ... ... Оны ... ... ... ... ... қолданылатын әдістер пайдаланылады.
Бұл әдістердің бір де біреуі түпкілікті жетілген ... ... ... өз қызметінде кәсіпкерлердің қаржылық мүмкіндіктері
мен жарнама құралдарының бағасын ... ... ... бюджетті
бағалайды. Шетелдерде жарнама бюджеті әдетте, тауар айналымының 1-3 пайызын
құрайды. Жарнаманың ... ... ... ... ... мен ... бойынша бағаланады.
Қорыта айтқанда, жарнама жасау ... ... ... ... ... ... қолданысқа енуі өткен ғасырдың
отызыншы жылдарында белгілі болды. ... ... ... ... ... ... отыр. Жоғары дәрежедегі бәсекелестік бар және әр ... ... ... ... ... нарықтық жағдайда,
жарнама бәскелестік күрестің шешуші факторы болып табылады. Сол арқылы
өзінің ... ... ... ... :
1 Котлер Ф. Основы маркетинга. – М.: 1992.
2 Современный маркетинг. / В.Е.Хруцкий, И.В.Корнеева, В.Е. ...... ... В., ... С. ... в ... – М.: ... Маяковский В.В. Агитация и реклама. Полн. собр. соч. Т. 12. М.: 1959.
5 Артеменко В.Г. Реклама в торговле. – ... ... ... ... Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 19 желтоқсандағы №
508 Заңы.
7 www.sana.gov.kz/showarticle.php, www.parlam.kz.
8 Назайкин А.Н. ... ... в ... - М.: Международный институт
рекламы. 2001.
9 Плотникова Т. Пресса под прессом. Рекламная компания. М.: ... ... Ф.Г., ... Ю.К., Серегина Т.К., Шахурин В.Г. Рекламная
деятельность. М.: Информационно-внедренческий центр. Маркетинг. 2001.
11 Скороделов К. В. ... ... ... ... ... в ... и за ... М.: №3. 2000.
12 Фарбей Э. Эффективная рекламная компания - Днепропетровск: Баланс-Клуб.
2003.
13 Назайкин А.Н. ... на 100% . М.: ... ... ... ... ... Республикасы президенті Нұрсұлтан Назарбаевтің халыққа
дәстүрлі жолдауы
15. Филип Котлер. Маркетинг негіздері. Алматы. 2003 ... ... ... ... ... ... 287б
17. Есімжанов С. Р. Маркетинг. Экономика. 2003 жыл. 250б
5.Нысанбаев С. Н. ... Г. А. ... ... ... ... Тұрғанбекұлы Б. Отандық жарнамада олқылық көп. Егемен Қазақстан. ... ... ... ... ... ... заңдары
20.Тоқтасын А. Қазақстан кәсіпорындарындағы ... ... ... - ... 2005 жыл. ... ... К. ... басқару жүйесіндегі маркетингтің рөлі. Саясат.
2006 жыл. 378б
22. ... С. ... ... пе, әлде өнер ме? ... ... 2006
жыл, 23 қаңтар №14.
23. Біздің қоғам: қала көшелеріндегі жарнамалар туралы. Ана ... ... 13 ... ... С. ... ... қызмет. Ақиқат. 2004 жыл 346б
25. Әр саланың өз алпауыттары бар: ... ... Әзір Г. ... ... ... 2007 жыл, 28 қараша №21
26. Әбдібаев Қ. Жарнаманың қуатты қару ... неге ... ... ролі ... Қазақ әдебиеті, 2005 жыл 23 сәуір №17
27. Садыхан ұлы М. ... ... ... ... хабары, 2006 жыл, 11
сәуір №48
28. ... Г.А. ... ... ... ... в ... ... Алматы, 2006 г.
29. Жарнамаға арналған шығыстар Бухгалтер бюллетені, 2007 жыл, ... ... ... ... в ... Б.К. ... Королева
Статистика, учет и аудит. 2006 год, №3
31. Расчет оптимальных рекламных расходов. Маркетинг товаров и ... ... ... ... и ... ... 2007 ... құралдары бойынша
Қазақстанның жарнамалық бюджеті
59
63,2
69,1
69
26
21,3
18,1
17
8
6,3
6
8
6
9,2
6,8
6
1
0
0
0
100
100
100
100
0
20
40
60
80
100
120
2006 2007 2008 ... ... ... ... - ... ... Орталығының
негізігі кенсесінде
Директор
Сату залының менеджрі
Байланыс құралдары бойынша кеңес беруші
Сату – ... ... және Public Relation ... ... ... ... аудиториясы
жарнамалық ангенттермен жұмыс істеу бөлімі
Маркетинг
бөлімі
Ақпарат
БАҚ
Мәліметті тарату
Кәсіпорын
Қоймалар
Есепші бөлімі
Филиал-дүкендердің
директоры
Маркетинг директоры
Қаржы
Директоры
Қаржы-бухгалтерлік
Бөлімі
Маркетинг ... ... ... менеджері
Жарнама -агенттер
Сауда бөлімі
Бас бухғалтері
Бухгалтерлер
Экономист

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 90 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жарнама нарығы27 бет
Жарнама24 бет
Адамдар санасына жарнама әсерінің теориялық аспектісі37 бет
Ағылшын тілінен орыс тіліне жарнама мәтінін аудару ерекшеліктері17 бет
Банк саласындағы жарнама26 бет
Дара жарнақтылар немесе лилиопипсидтер класы - моnосотүlеdоnеае, lilioрsidае27 бет
Жарнама агенттіктері және олардың атқаратын қызметтері11 бет
Жарнама және оның маңызы13 бет
Жарнама және оның түрлері16 бет
Жарнама және өткізуді ынталандыру25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь