Әлем топырағы

1. Топырақтар географиясы.
2. Тропикалық қызыл топырақтар.
3. Тропикалық қара топырақтар.
4. Материктер топырақ жамылғысы.
1. Жер шары құрлығында тегістік және таулық топырақтар тараған. Тегістік топырақтары 6 географиялық топқа біріктіріледі.
I топқа полярлық белдеудің топырақтары кіреді, полярлық тундра және полярлыға таяу тундраның глейлі топырақтары. Олардың кескінінде бұзылу үрдісі сәл дамыған, жиектері жұқа және онда айқын тонды құбылыс белгілері бар /Скандинавия елдері мен Канада/ .
II-III топтарға қоңырсалқын жайлы /бореалды/ аймақ топырақтары кіреді, олар тау жыныстарының сиалитті бұзылу жағдайында дамыған; топыраққұралуында маусымды ырғақ басым, кескіні жақсы дамыған; кейде тіпті қарашірінді шоғырланған. Топырақтары күлгін, шымды күлгін, тонды тайгалы /бореалды/, қоңыр, сұр ормандық топырақтар, прерилік қара топырақ /бореалдыға таяу/, қара, қара-қоңыр, қоңыр, сұр-қоңыр топырақтар /аридті облыстар/. Қоңыржай белдеудің мұхиттық ылғалды өлкелерінде қоңыр орман топырақтары кең тараған /Батыс Еуропа, Шығыс Азия мен Щңтүстік Америкада/.
IV топқа тропикке таяу белдеу топырақтары кіреді, олар қызыл, сары, сары-күрең субтропикалық ормандар, қызғылт-қара субтропикалық прерилер топырағы, сұр-күрең субтропикалық дала топырағы, құба субтропикалық шөл дала және жартылай шөл топырақтары /Батыс Еуропа, Шығыс және Таяу Азия, Африка мен Солтүстік Америкада таралған/.
V топ тропикалық белдеу топырақтарын біріктіреді –онда экваторлық ормандарының фералит топырағынан бастап, шөлділеу /биік шөптесінді/ саванналардың қызғылт-қоңыр топырағына дейін /Орталық Африка, Оңтүстік Азия, Австралия мен Оңтүстік Америка/ тараған.
        
        Әлем топырағы
1. Жер шары құрлығында тегістік және таулық топырақтар ... ... 6 ... ... біріктіріледі.
I топқа полярлық белдеудің топырақтары кіреді, полярлық тундра және
полярлыға таяу тундраның глейлі топырақтары. ... ... ... сәл дамыған, жиектері жұқа және онда айқын тонды құбылыс белгілері
бар /Скандинавия ... мен ... ... ... қоңырсалқын жайлы /бореалды/ аймақ топырақтары кіреді,
олар тау ... ... ... жағдайында дамыған; топыраққұралуында
маусымды ырғақ басым, кескіні жақсы дамыған; кейде ... ... ... ... шымды күлгін, тонды тайгалы /бореалды/,
қоңыр, сұр ормандық топырақтар, прерилік қара ... ... ... ... қоңыр, сұр-қоңыр топырақтар /аридті облыстар/. Қоңыржай
белдеудің мұхиттық ылғалды өлкелерінде қоңыр орман топырақтары кең ... ... ... Азия мен ... ... ... ... таяу белдеу топырақтары кіреді, олар қызыл, сары,
сары-күрең субтропикалық ормандар, қызғылт-қара субтропикалық ... ... ... дала ... құба ... шөл
дала және жартылай шөл топырақтары /Батыс Еуропа, Шығыс және Таяу ... мен ... ... таралған/.
V топ тропикалық белдеу топырақтарын біріктіреді ... ... ... ... бастап, шөлділеу /биік шөптесінді/
саванналардың қызғылт-қоңыр топырағына ... ... ... Оңтүстік
Азия, Австралия мен Оңтүстік Америка/ тараған.
VI топ ішкі ... ... ... ... ол үш қара ... қамтиды: шымды-карбонатты /редзиндер/ , тропикалық қара ... ... қара ... ... ... ... тараған топырақтар тән, бірақ
мұнда өзгеше биік таулы ... ... ... ... КСРО жеріндегі көп топырақтар ... де ... ... ... ... сұр ... ... қара, қара-
қоңыр, сұр-қоңыр және сортаң ... ... ... ... ... да ... ... мысалы: Солтүстік Америка прериінің ... ... таяу ... ... ... және сары топырақтары,
преридің қызғылт-қара топырағы, биік ... ... ... ... ... қызыл-күрең топырағы, тропикке таяу және тропикалық
латериттер мен ферплиттер, қара топырақтар, т.б.
2. Тропикалық ... ... ... аймақты, тропикке және экваторға
таяу белдеулер аралығындағы /солтүстік жарты шардың 20 ... пен ... ... 30 ... ... арасы/ кеңістікті қамтиды. ... ... ... үш ылғал орманды облыс ... ... және ... ... көп ... , ... / Конго өзені
бассейні мен Гвинея ... ... және ... / ... ... ... ... мен Үндіқытай, Австралияның солтүстік
жағалауы мен аралдары/ .
Әлем егіншілігі даму тұрғысынан алғанда ... ... ... ... жер алабы 5%, бірақ тропикалық егін алабы дүние жүзіндегі егін
көлемінің 1/5 ... ... ... жағдайы қолайлы болғандықтан / жылдық
температура +25+27ºС, жауын-шашын мөлшері 2000мм-ден астам/ , ... ... үш рет өнім ... ... ... ... ... тропикалық орман /
және қызыл топырақ /алмасқан ылғалды тропикалық орман/ . ... ... ... тау ... ... ... терең шалдыққан,
сондықтан фералиттену үрдісі қарқынды дамыған. ... ... ... ... да, ... ... мен ... қосындылары кескін
бойы төмен шайылады. Ал химиялық бұзылу ... 1,5 ... ... ... ... ... және сулы ... тотығы
шоғырланған. Органикалық қышқылдарға тапшы жағдайда жаралған темірдің сулы
тотығы орнында қалатын топырақ құрамындағы каолинит массасына сіңеді, содан
барып ... түсі ... ... рең ... ... ... темір тотығы мөлшері 12-16% жетеді және ол бекем уақ ... ... да ... ... ормандар астында қызыл-сары фералитті топырақ
дамыған. Мол ... ... үдеу ... ... қара ... аз шоғырланады /А жиектің 5-7см қабатында 4-5, одан
да төменде 1-2% / . ... ... ... –фульватты болғандықтан, топырақ
ортасы қышқыл келеді / pH=4-5,5/ , ... ... ... ... сыйымы өте
төмен -3-13мг-экв. 100гр топырақта, ол ... ... ... ... ... ... тең. В ... түсі қоңыр-қызыл немесе қоңыр-сары
келеді, ол бірте-бірте топырақ құраушы жынысқа, фералитті бұзылу ... ... ... ... ... жаралған, түсі қызыл,
темңр-алюминийлі, күнге күйіп қатайған балшық. Ол үгілу мен ... ... ... 90% ... қалыптасады. Латериттер Үндістан,
Африка, Австралия мен Оңтүстік Американың ... бойы ... ... ... ... тропикалық топырақтрда да темір конкрециясына
/шоғыр/ толы тығыз латеритті жиек қалыптасқан. Олар су ... ... ... жиек ... ... күйіп, қабыршаққа айналады да
егіншілікке жарамсыз қалады.
Қызыл-күрең топырақтар Африка, ... мен ... ... ... ормандар астында жаралған. Бұл топырақтар аз гумосты,
сиалит-аллит құрамды, ... ... ... және ... ... ... Африка мен Австралияның құрғақ тропиктері мен
шөлденген саванналарында, Сахараның оңтүстігінде кең тараған. ... жазы ... ... қысы ... ... болады. Жылдық жауын-
шашын түсімі 350-650 мм, ылғалдың 75% ыстық және дымқыл кезеңде түседі ... ... ... мен ... ... ... ... дамуына әсер
етеді. Осы кезде топырақ кескінінде алиттену үрдісі жүреді: біріншілік
минералдар ... ... ... ... ... ортада, жерлік
кремний мен басқа жаңа ... ... ... ... ... Мол
өсімдік қалдықтары үдемелі ... мен ... ... ... ... қоры ... /2,6%/ . ... құрғақ және ыстық
кезеңде /күндіз жер беті 700-қа дейін қызады/ ... ... ... ... ... ... мен ... сулы топырақтары
дегидрадацияға /сусыздану/ шалдығып, шоғырлана келе ... ... ... ... ... ... кескіні төменгі бөлігінен жоғарыға жарғақ
суымен ерітінді заттардың ... ... ... ... ... ... байқалады. Ерітіндіге кезеңді натрий тұздары шығатындықтан,
топырақ колоидтары пептизацияға /ыдырау/ шалдығып, төмен жылжиды да, ... ... ... ... мен 1,5 ... бай/ ... В ... Сонымен бұл топырақта аллиттену мен қатар, кебірлену үрдісі де
дамыған. Бірақ жоғарғы жиекте ... ... ... ... ... ... ... Бұл топырақтар негізінен жайылымға
пайдаланылады. Австралияның кейбір жерлерінде суармалы егіншілік бар, ... ... ... бау мен ... ... топырақтар /руброжер/ тропикке таяу ылғал және құрғақ
мәңгі жасыл ормандар мен бұталар астында қалыптасқан, Солтүстік ... пен ... ... таралған. Сондықтан, топырақ кескінінде
алиттену /ылғал субтропикалық облыстар топырағына тән / мен ... ... ... зор ... күңгірт қарашірінділік, дәнді
түйіртпекті жиек қалыптасқан, оның жоғарғы бөлігінде қарашірінді мөлшері 10
% ... ... ... ... ... және ... мезгілде,
микробиологиялық үрдістер бәсеңдңген кезде өтетін органикалық заттардың
консервациялану /сүрлену/ нәтижесі. ... ... ... ... ... және ... бай ... дәлелдейді. Жоғарғы топырақ жиегінің
ортасы қышқыл –pH 4,2-4,8-ге тең. ... ... ... ... онда ... мақта және жүгері дақылдары өсіріледі.
3. Қара монтморилонитті жабысқақ топырақтар тропикке таяу ... ... ... кең тараған. Үндістанда “регурлер”,
Африкада “бадоб”, “фирки”, басқа елдерде “вертисольдер” деп аталады.
Бұл топырақтың ... ... бар: ... қара рең ... ... қара ... аз, топырақ ортасы бейтарап немесе
сілтілі. Құрғақ уақытта ауыр механикалық ... ... ... ... ал жауыннан кейін шыланып ... ... ... ... пен ... кіретіндіктен,
топырақ ылғалданса ісіну қабілеті 2 есе артып, жабысқақтығы өседі.
Гумосы аз, кескін бойы оның ... сәл ... ... ... басым. Топырақ кескінінің 30-100см тереңдігінде балшықтану
құбылысы байқалады, ортасы сілтілі pH 7,5-ке тең. Топырақта ... ... ... ... 100г т, ... ... мен магний басым, негіздермен қатар бұл топырақта фосфор ... те ... Азот ... болғандықтан, топырақ осы элемент
тыңайтқышын тілейді. Топырақ кескінінде карбонат тұздары терең
шайылған. ... ... ... ... ... пайдаланылады, онда мақта, бидай, арпа, т.б. астық дақылдары
егіледі.
Тропика және ... таяу ... қара ... ... ... ... таралған, негізгі жыныстар мен ... ... ... ... ... ... Америка /Уругвай,
Аргентина, Бразилия/ , ... ... ... ... ... ... ... аралы, Индонезия аралдары және Австралия. Орта жылдық жауын-
шашын мөлшері 750-1250мм, оның көп бөлегі жазға ... ... ... ... бойы ... ... бірақ онда қарашірінді өте аз. Бұл ... ... ... ... және ... балшықты минералдармен ара
салмағына байланысты. Қарашірінді құрамындағы басым гумин мен ... тобы ... ... қара түс ... және ол ... ... монтморилонит тобымен берік байланған. Бегидролизді
көмір жалпы қорының 66-70% тең, ... ... ол тек 30-47%. ... құрамы –ауыр балшық, оның құрамындағы лай 65% ... ... ... /Ca, Mg/ ... Бұл топырақ егіншілікте кең
қолданылады бидай, арпа, мақта т.б. ... ... қара ... АҚШ-ң шығыс бөлігіндегі биік шөпті, ... ... ... ... Небраска, Оклохома штаттары/ тараған.
Ауа райы жылы-ылғалды, шөптесіндер бітік өседі, биомассасы мол. Сондықтан
топырақ құралу үрдісі ... және ... ... тез ... жоғарғы жиегінде біраз минералдық заттар ... мыс, ... ... ... ... бойы ... шайылған, онда көне глей
үрдісінің ізі бар. Бұл ... ... осы ... ... өткен шабынды
–батпақты топыраққұралу кезеңінің дәлелі деп санайды. Глейлену ... бұл ... ... ... ... мен кебірлену үрдістерінің
ізі бар. Топырақ кеңінен егіншілікте пайдаланады.
Еуразия алабының 1/3 бөлегін таулық топырақ типтері ... ... ... ... ... және шөл ... кең тараған. Қара және
қара-қоңыр ... 13% ... ... ... Еуразия материктері
құрлықтың бореалды –шөлді-далалық ... ... ... ... ... де кең ... Оңтүстік шығыс Азия жерә тропикалық аймаққа жатады.
Солтүстік Америкаға күлгін /23%/ және тундра /17%/ топырақтары тән,
далалық ... ... ... ... 21% ... Жалпы шолуда
Солтүстік ... ... ... ... ... ... топырақ
типтері де көрнекті орын алған.
Африкада шөлдік /37%/ және ... ... кең орын ... ... ... ... ... жатады.
Оңтүстік Америка тропикалық материкте орналасқан, латеритті қызыл
топырақтар жерінің 59% алып жатыр.
Австралия, Африка сияқты, ... ... ... ... ... және шөл –далалық топырақтар, 255 латеритті қызғылт топырақтар алып
жатыр. Антарктида материгін түгел мұз ... ... ... Тропикалық қызыл топырақтар.
3. Тропикалық қара топырақтар.
4. Материктер топырақ жамылғысы.
Абай атындағы Қазақ Ұлттық Педагогика Университеті
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Әлем топырағы
Орындаған: Шайдильдаева М. (ГТК 1 ... ... ... 2008ж

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алматы облысы Қарасай ауданы20 бет
М. Әуезов32 бет
Шәкәрім және шығыс әдебиеті12 бет
Қазақстанның ең ірі жазушыларының шығармасы6 бет
Әл – фарабидің орта азия мәдениетіне қосқан үлесі.10 бет
Әл-Фарабидің шығармашылығындағы адам және қоғам8 бет
Биосфераның ғаламдық экологиялық проблемалары: Әлемдік мұхиттың, атмосфераның, топырақтың ғаламдық ластануы. Экологиялық жағдайлар мен экологиялық дағдарыс9 бет
Адам қоғамының шаруашылық әрекетінен табиғи биогеохимиялық циклдердiн деформациясы14 бет
Азияның өсімдік жамылғысына сипаттама19 бет
Бұрғылау жұмыстарының қоршаған ортаға тигізетін әсері5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь