Аудит түсінігі жайлы

І. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
ІІ. Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
2.1 «Аудит» түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
2.2 Аудитордың кәсіби кодексі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
2.3 Аудит қызметкерлерінің этикалық кодексі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
ІІІ. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
Қазақстан Республикасының егемендік алып, нарықтық экономикаға көшуі қоғамдық өмірдің барлық жағынан өзгеруіне әкелді. Елде кәсіпкерлік қызметтегі әртүрлі субъектілердің ара қатынастарын реттейтін жаңа экономикалық институттар туындау қажеттігі пайда болды. Оның ішінде аудиторлық институтқа деген қажеттілік өзгеше болды. Оның басты мақсаты – бухгалтерлік және салықтық есептілікте көрсетілетін ақпараттардың шынайылығын бақылауды қамтамасыз ету. Ақша-қаражаттарын қолдану бойынша, заңды объектілерде сауда операциялары мен инвестицияларды жүзеге асыру бойынша мәліметтер тәуелсіз аудитор көмегімен объективті түрде расталады.
Жеке және ұжымдық меншік иелері акционерлер, жарнашылар,сонымен қатар кредиторлар өз қызметтерінің саласында барлық көптеген қаржылық және шаруашылық операциялардың заңға сәйкес орындалғанына және бухгалтерлік жазбалармен тоқсандық және жылдық есептерде дұрыс көрсетілгеніне өз бетімен көз жеткізу мүмкіндігінен айрылған. Ұйым қызметі мен оның заңды орындалуын тәуелсіз аудиторлық тексеру мемлекетке де экономика қаржыландыру, несие беру, инвестициялау, және салық салу саласында қажетті шараларды қабылдау үшін қажет, жекелеген кәсіпорындар, ұлттық экономика салалары мен аймақтар бойынша жүргізілетін аудиторлық тексерулер өздерін қызықтыратын қаржылық есептеме нақтылығын дәлелдеу үшін республиканың мемлекеттік органдары, министрліктер мен ведомствалар, соттар, прокуратураға және басқаларға қажет.
Аудит өзінің кәсіби қызметінде адалдық, обьективтілік, кәсіби құзыреттілік, құпияны сақтай білетінділік, тәуелсіздік, жинақылық, мұқияттылық, ғылымиялық, нақтылық, жариялық, демократияшылдық принциптерді басшылыққа алу керек.
Аудитор өзінің кәсіби міндетін орындау барысында қоғамдық сенімді қолдау әрі нығайту ретінде адалдық, обьективтілік және тәуелсіздік
принциптерінің талаптарын сақтауы, өзіне сеніп тапсырған жұмысты мінсіз әрі адал орындалуын талқылауда білдіретін пікірінің обьективтілігі мен тәуелсіздігін сақтауы керек.
1. Аудиттің Халықаралық Cтaндapттаp жинағы, Алматы, 2006.
2. Сәтмырзаев Асан Абдасбекұлы, Уқашев Бақыт Еркінбекұлы ,Алматы. Бухгалтерлік есеп Cтандapттapы мен әдiстемелiк ұсынымдары
3. Ержанов М.С. Аудит 1. Базовый учебник Алматы, 2005
4.Қазақстан Республикасының "Аудиторлық қызмет туралы". Заңы, 2008 ж., 20 қараша.
5. Адамс Р. Основы аудита: Под ред. Я.В. Соколова. - М.: Аудит, ЮНИТИ, 2005. -398 с.
6. . Аңдреев В.Д. Практический аудит. М: Экономика, 2004г. ...
        
        Жоспар:
І. Кіріспе..................................................................................................................3
ІІ. Негізгі бөлім.......................................................................................................4
2.1 түсінігі................................................................................................4
2.2 Аудитордың кәсіби ... ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімі.............................................................................19
І. Кіріспе
Қазақстан Республикасының егемендік алып, нарықтық экономикаға көшуі қоғамдық өмірдің барлық ... ... ... Елде ... ... ... ... ара қатынастарын реттейтін жаңа экономикалық институттар туындау қажеттігі пайда болды. Оның ішінде аудиторлық институтқа деген қажеттілік өзгеше болды. Оның ... ... - ... және ... есептілікте көрсетілетін ақпараттардың шынайылығын бақылауды қамтамасыз ету. Ақша-қаражаттарын қолдану бойынша, ... ... ... ... мен ... ... асыру бойынша мәліметтер тәуелсіз аудитор көмегімен объективті түрде расталады.
Жеке және ұжымдық меншік иелері акционерлер, жарнашылар,сонымен ... ... өз ... саласында барлық көптеген қаржылық және шаруашылық операциялардың заңға сәйкес орындалғанына және бухгалтерлік жазбалармен тоқсандық және ... ... ... көрсетілгеніне өз бетімен көз жеткізу мүмкіндігінен айрылған. Ұйым қызметі мен оның заңды орындалуын тәуелсіз аудиторлық ... ... де ... ... ... ... ... және салық салу саласында қажетті шараларды қабылдау үшін қажет, жекелеген ... ... ... ... мен ... бойынша жүргізілетін аудиторлық тексерулер өздерін қызықтыратын қаржылық есептеме нақтылығын дәлелдеу үшін ... ... ... ... мен ... соттар, прокуратураға және басқаларға қажет.
Аудит өзінің кәсіби қызметінде адалдық, обьективтілік, кәсіби ... ... ... білетінділік, тәуелсіздік, жинақылық, мұқияттылық, ғылымиялық, нақтылық, жариялық, демократияшылдық принциптерді басшылыққа алу керек.
Аудитор өзінің кәсіби міндетін орындау барысында ... ... ... әрі ... ... ... ... және тәуелсіздік
принциптерінің талаптарын сақтауы, өзіне сеніп тапсырған жұмысты мінсіз әрі адал ... ... ... пікірінің обьективтілігі мен тәуелсіздігін сақтауы керек.
ІІ. Негізгі ... ... ... ... ... көшу ... - ... білім мен практикалық қызметтің даму жолында жаңа ғылым.
Аудит дегеніміз - ол, ... ... ... ... онда көрсетілген шаруашылық табыстылық көрсеткіштерінің дұрыстығын анықтап, сонымен қатар бухгалтерлік есебін, қаржысын, салық заңдарын, банк және әлеуметтік есеп ... ... ... кәсіпкер ретінде тексеріп арнайы төлем арқылы қызмет көрсету.
Аудит - ол табыстылық отчетін немесе ... ... ... ... информацияларды арнайы қорытынды жасау үшін дербес тексеру жүргізу
Аудит - ол шаруашылық, ... ... ... ... әртүрлі меншіктегі кәсіпорындардың бухгалтерлік есебі мен отчетының ... ... ... ... ... ... ... түсініктеме беру, сараптау қызметін көрсету.
Кәсіпорын шаруашылығының жеке бір бөлігін немесе түгелдей шаруашылығын ... ... ... да ... ... ... міндетті түрде жүргізіледі. Аудит процесі одан әрі қарай бухгалтерлік есептің жүргізілуі мен оның ... - ... ... ... объективті жұмыс. Ондай болмаған жағдайда аудиттік тексеруді тиянақты, дұрыс жүргізілді деуге болмайды.
Аудит дегеніміз - дербес ... ... ... ... ... ... ... тапсырушылардың шаруашылық табыстылық ақпаратын, бухгалтерлік есеп көрсеткіштерін тексеру арқылы анықтап, экономикалық талдау жасап, қажет болған жағдайда сараптау ... ... ... ... және әр ... түсініктеме қызметін көрсету>> деп ойлаймын. Себебі аудит жұмысының көлемі, объектісі шаруашылық субъектінің қалауында ... ... бір ... ... тексеруді тапсыру тапсырушының еркінде. Екіншіден, қандай ақпарат болмасан оның мәліметтерінің дұрыстығы, қатесіздігі, тек қана бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... мақсаты - аудиторлық қорытынды жасау. Тапсырушының өз тарапына төлем жасап, аудит жасатуды бірден бір ... - ... ... алу. ... тек аудит қорытындысын алған шаруашылық субъектілерінің ақпараты басылымға шығады. ... ол ... ... ... ... ... сөз. Барлық сыбайластарымен кідіргісіз қарым-қатынаста болады.
Аудиттің мазмұнын анықтамалары арқылы қарастырғаннан кейін оның ... ... ... ... ... - кәсіпкер, табыс табу үшін кәсіпорындарға қызмет көрсетеді.
Шаруашылық субъектісі кәсіпорын, оған аудитор ... ... Ол ... басылымға шығуына кепілдік береді.
Мемлекет, кәсіпорындардың жақсы жұмыс жүргізіп табысты ... ... ... олар ... ... ... жұмысына құштар болу себебі аудитор тексеру барысында табыстылық ақпаратын тексеріп кәсіпорын қанша табыс тапқанын, қанша салық төлейтінін анықтайды. Ал қажет ... ... ... ... ... ... ... мәлімет бере алады. Яғни, аудит жүргізілген кәсіпорындарда табыс ... ... ... ... ... үшін ... немесе басқалай әр түрлі жалтарушылыққа жол берілмейді.
Аудит пәні және объектілері олардың ... ... ... және міндеттер арқылы анықталады.
Аудит пәні дегеніміз шарт бойынша және келісім арқылы тәуелсіз эксперттік негізде және ... ... ... т.б. кәсіпорындардың жұмыстарының дұрыстығын, анықтығын анықтай отырып, оған толық түрде объетивті баға беру, сонымен қатар ішкі аудиттің тексеру ... ... есеп ... ... ... сәйкестігіне көңіл бөлу.
Егер аудит объекті шаруашылық субъектінің финанстық қызметі болса, онда оның ... -- есеп ... ... ... ... ... түрде қарайды. Аудиттің мақсаты финанстық есеп бойынша аудиторлық қорытынды жасау, ... ... ... есеп ... және әрекет ететін заңдылықтарға сәйкестігін және нақтылығын тексеру болып табылады.
Егер аудит объекті бухгалтерлік есеп болса, онда аудит мақсаты барлық кәсіпорындарға ... ... ... ... ... ... мен ережелерге сәйкестігін тексеру болып табылады.
Егер аудит объекті барлық шаруашылық ... ... онда оның ... осы ... тиімділігін бағалау, шығындарды азайту мүмкіншіліктерін айқындау, еңбек өнімділігін және өндірістің рентабельділігін арттыру, кәсіпорын қызметін жақсарту үшін ... ... ... ... Кәсіби этикалық кодексі
Аудит қызметінің негізгі мақсаты - ол өте жоғарғы деңгейдегі мамандар арқылы ... ... ... ... ... ... үшін тек қана ... маман болып қана қоймай өте мәдениетті, тәрбиелі, әдепті, адал адам болуы қажет. Этика ... грек ... оның ... - ... ... ... текті кісі деген түсінік береді. Өз кезегінде адам әдепті болуы үшін тек түсінігінде, білгірлігінде ғана емес оның жан ... ... ... таза адам ... ... ... ... адам болуы керек. Этикада мамандардың әлеуметтік көзкарасы да ерекше орын алады.
Ғылыми тұрғыдан қарастыратын болсақ этиканың ... бар. Онда ... ... ... бейнесі бар. Сондықтан да этика кодексі арнайы категория ретінде тарап кеткен. Ол ... ... ... үшін ... ... ізеттілік көрсету жолының құрамы анықталған.
Арнайы мамандар тілімен айтқанда жалпы этика екі түрге бөлінеді. Ол - ... жан ... ... және мамандық (жұмыс) этикасы. Қандай мамандық болса да олардың ... ... ... ... ... ... ерекшелігіне негізделген әдептілік, ізеттілік, философиялық тұргыдан анықталған. Профессор Дж. Робертсонның айтуынша: "мамандық этикасының кодексінің жалпы этика ... ... онда ... ... ... жауап анықталған. Мамандық этикасының кодексінде нақты мамандарға қойылатын талаптар анықталған. Онда ... ... ... ... ... әдептілік, ізеттілік түсініктері де анықталған. Ал мамандар өз кезегінде сол көрсетілген этика талаптарын орындауға міндетті болған. Оны орындамаған ... ... ... ... ... Осы ... мамандар этикасы аудит қызметкерлеріне де тән.
Батыс елдерінде этика мәселесінің шешімі арнайы мамандар этикасының кодексімен қарастырылған. Онда аудитор ... ... ... ... ... талаптар атап көрсетілген. Осындай мамандар этикалық кодексінің бірі ол -Ұлыбритания елінде қалыптасқан. Онда ең алдымен аудиторға қойылатын талаптар: ... ... және ... ... өз ... ... ... үшін ол жұмыс барысында барлық фактілерге әділ көзбен қарап өз ойын ... ... ... этикалық кодексінде аудитордың дербес, тәуелсіздік көрсету жолына көп көңіл ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін, алдымен объективтілікті және күдіктілікті жібермей жұмыс істеу. Себебі, көптеген факторлар күдіктілік туғызады, ... ... ол ... ... ... Сондықтан мамандар этикалық кодексінде күдіктіліктен алшақ болу жолын, оған жол ... үшін не ... ... ... ... ... ... тәуелді болу жағдайына немесе аудит принциптерін бұзу жағдайына жол бермеу керек. Екіншіден, ... ... ... тәуелсіздігін қамтамасыз ету үшін тапсырушылармен туыстық, семьялық, таныстық қатынасының жоқ екеніне ... ... ... ... ... ... кодексіне ерекше айтылған ой ол - аудитор өзінің дербестік этикасын сақтау үшін тапсырушы кәсіпорынмен материалдық, ... ... ... ... Төртіншіден, аудитор сыйлық алудан, қонаққа барудан немесе ... ақша ... ... бас тартуы қажет.
Аудит этикасының кодексінде тағы ерекше айтылған жағдай ол - соттасу ... сот ... ... болуы керек.
Ұлыбритания елінің аудит этикасы кодексінде қойылған қатал талаптың бірі ол - конфеденциалдық ... ... ... құпиялылығын қатал сақтау қажет. Аудит тексеруі барысында анықталған кемшіліктер немесе әртүрлі қылмыстылық ... ... тек қана ... ... және сол кемшілік немесе қылмыстылық фактілерді қалай түзетуге болатынына толық түсініктеме беруі қажет. Яғни, тексеру барысындағы анықталған кемшіліктер туралы тек қана ... және ... ғана ... керек.
Еуропа этикасының кодексінде тағы бір ерекше орын ... ... ... ... ... ... Ол ... аудит фирмаларының үлкен бәсекелестігіне қарамастан олар өзара сынаушылық немесе сыйласпаушылыққа бармайды. Мүмкіншілігінше бір-біріне көмектесу жолымен аудит жұмысын жүргізеді.
Американың дипломды бухгалтерлер ... ... 1988 жылы жаңа ... ... ... ... ... қабылдады. Оның алты түрлі қарастырылған анықтамасы аудитор мамадарының ... ... ... ... ... ... қоғамының институт мүшесі, аудиторлар міңдетті түрде жоғарғы деңгейдегі маман және моралді болуы кажет; қоғам мүддесі, аудитор өз ... ... ... ... соны ... үшін ... ... білгірлігін танытуы керек; адалдық, қоғамның сенімін ақтау үшін аудиторлар адал ... ... ... ... ... ... ... қажет; тәуелсіздігі және объективтілігі.
Аудитор этикасын дайындауды, үлкен жұмысты Халықаралық бухгалтерлер ... ... ... Этика кодексінің анықталған тәртібі мыналар:
адалдық, объективтілік, аудитор сырттан жасалған қысымға ерік бермей, өзінің тәуелсіздігін сақтауы қажет; конфиденциалдық. Аудитор құпиялықты ... ... ... ... ... мәліметті жария етуге немесе басқа біреуге беруге құқысы жоқ; білім, ... ... ... тапсырушыдан жұмыс алу үшін өз біліміне ... ... ... ... ... ... ... және мамандықты жағынан бухгалтерлік есептің ереже-нұсқауына, стандарт талабына сәйкес болуы қажет. ... ... ... ... талабын бұлжытпай орындауға міндетті.
Қорыта келгенде, дүниежүзілік әртүрлі аудит этикасын қарастырғанда, оған үлкен мағына берілетіні ... ... ... ... Олар өз ... ... эксперт деңгейінде жұмыс істейді, оған үлкен сенім артылады, ол өз кезегінде соны ақтауға міндетті.
Американың дипломды бухгалтерлер ... ... 1988 жылы жаңа ... аудитор мамандарының тәртібі кодексін қабылдады. Оның алты түрлі қарастырылған анықтамасы аудитор ... ... ... ... ...
* ... ... өз міндеттерін орындауда жоғары кәсіби және моральдық сапаларын танытуы керек, өз қызметінің барлық түрінде дәл әрі ... ... өз ... ... ... ... мүдделері. Аудиторлар қоғам мүддесіне қарай әрекет-қызмет етіп, оның сенімін ... ... ... ... ... ... Адалдық. Қоғамның сеніміне ие болуы үшін аудиторлар өзінің кәсіби міндеттерін адал әрі мінсіз орындауы қажет.
* Объективтілігі және тәуелсіздігі. Аудиторлар ... ... ... мүдделер қақтығысынан бойларын аулақ салғаны жөн. Аудиторлық жұмыстарды жүзеге асыруда олар мәні (яғни, табиғи ... ... ... және ... ... де тәуелсіз болғаны абзал.
* Тиісті (жете ынта-ықылас аудару). Аудиторлар кәсіби стандарттарды сақтауы қажет, өз білімдерін жоғарлату және ... ... ... ... ... ... ұдайы жақсартып отыруға ұмтылуы тиіс, сондай-ақ қабілеттері мен қасиеттерін ең жоғары мүмкіндік ... ... ... ... көлемі мен сипаты. Аудиторлар көрсетілетін қызметтің көлемі мен түрін анықтап, ... ... ... кодексінің принциптерін сақтауы керек.
Әрбір аудитор өзін-өзі ұстау мәнерінің негізгі ережелерін үйреніп, кез ... ... болу ... ... ... ... ... қолдануға тиіс. Олардың аудиторлық ұғымдағы ең маңыздыларын қарастырайық:
А. Тәуелсіздігі. Бұл ... ... ... ... ... ... табылады, өйткені тәуелсіз аудиторлық тексерудің мақсаты - қаржылық есеп беруге деген сенімділікті қалыптастыру. ... ... ... де, ... ... бірліктермен де ешқандай байланысы болмауы керек.
Тәуелсіздік мына жағдайда бұзылады. Егер аудитор:
* Клиенттің қайсыбір мүлкін иеленетін болса;
* Таза ... ... ... ... ... ... ... тығыз байланысты болса, не болмаса компаниямен бірлескен инвестициясы бар ... ... ... алса ... ... Тексерілетін компаниямен құрылтайшы ретінде байланыста болса;
* Компанияның Директорлар кеңесінің мүшесі болып табылғанда;
* Компанияның есептік жазбаларын жүргізіп, есеп ... ... ... ... ал ... ... ... есеп беру туралы ақпаратпен оған негізгі жауапкершілікті көтеретіндей ... ... ... Егер ... басшылығы аудиторлық жұмыста олқылықтары үшін аудиторды сот процесімен қорқытатын болса немесе аудитор компания ... ... пен ... деп ... сот ... ... ... Адалдық және объективтілік. Аудитор кез келген кәсіби қызметін жүзеге асырғанда адал әрі объективті ... ... ... ... ... ... ... фактілерді ойдан құрастырып бұрмаламауы қажет. Клиенттің салық төлеуден жалтаруы, жалған жазылған есептік жазбалар, ... есеп ... ... ақпараты барын біле тұра жасырған аудитор қабылданған адалдық пен объективтілік ережелерінің рухы мен атына нұқсан келтіреді.
Б. ... ... ... ... мен ... ... (түсіндірулерін) сақтауы керек. Осыған сәйкес олар өз құзіретіндегі ... ғана ... ... ... қызметті атқару кезінде ол баса назар аударып, қызмет етуді ... және ... ... ... ... шығару үшін егжей-тегжейлі ақпарат болуы керек.
В. Құпияны сақтау. Аудитор клиенттің ерекше ... ... ... ... ақпаратты жарияламауы керек және мамандығына нұқсан келтіретін әрекеттерге ... ... ... ... Аудиторлар өзінің қызметін немесе фирма атауын жарнамалау арқылы клиенттерді мазалап, адамдарды адастыру арқылы өз ... ... ... ... ... жасамауға тиісті.
Аудитор этикасын дайындауы, үлкен жұмысты Халықаралық бухгалтерлер Федерациясы жүргізіп отыр. Этика кодексінің анықталған тәртібі ... ... ... аудитор сырттан жасалған қысымға ерік бермей, өзінің тәуелсіздігін сақтауы қажет; конфеденциалдық. Аудитор құпиялықты сақтауға ... ... ... ... ... ... ... немесе басқа біреуге беруге құқысы жоқ; білім, тәрбиелік, қызметкерлік. Аудитор тапсырушыдан жұмыс алу үшін өз ... ... ... қажет; аудитордың тексеру жұмысы техникалық және мамандықты жағынан бухгалтерлік есептің ереже-нұсқауына, стандарт талабына ... ... ... ... қойылатын талап-міндеттер:
* Біліктілік комиссиясына емтихан тапсыру арқылы өзінің білімін, ... ...
* ... ... ... жағдайын, жалпы дамуына көмек көрсетіп, олардың, қоғамға қажетті өнімді көбейтуге іскерлікпен көмектесу;
* Тапсырушылармен жұмыс барысында сыпайы және ... ... ...
* ... ... ... ... қатынаста болу;
* Өз мамандығының беделін жоғары ұстау және қоғам алдында өзінің ... ... ... кәсіпорын басшыларының тізімін көрсету қажет, аудит қызметі ... ... ... ... беріп отыру.
2.3 Аудит қызметкрлерінің этикалық кодексі
Аудиторлардың кәсіби этикасы.
Кәсіби аудиторларға этикалық тұрғыдан өзін-өзі ұстау мәнері аса маңызды болып табылады. Бизнес ... екі ... ... бар - ... әдеп ... ... және ... әдеп (іс-тәжірибелік аспекті).
Р.К. Маутц және Х.А. Шараф жалпы кәсіби әдеп мәселелерін зерттей келе, аудиторлар мен кез келген ... ... ... ... ... ... ... адам баласына ортақ әзірлеген өзін-өзі ұстау әдебінің жалпы ұғымын тар ... ... ... ... ... ... деп атап ... болатын .
Осыған байланысты термині ретінде біз мораль проблемаларын, оның ішінде моральдық таңдау саласын зерделеумен ... ... ... ... бір ... ... ұғамыз. Бұл анықтамада үш шешуші элемент бар:
1. Шешімді таңдау проблемасы.
2. Жаман мен ... ... ... ... ... (мораль) мәселелерін, оның ішінде моральдық шешімдерді зерделейді.
Әдеп кең мағынасында өнегелік ... мен ... ... жеке тұлға, қандай да бір қоғамның немесе кәсіби топтағы адамдардың өзін өзі ұстау әдебі ретінде баяндалды. Ic жүзінде әр түрлі ... ... мен ... ... оның ішінде аудиторлардың, дәрігерлердің, заңгерлердің, әскерилердің және т.б. ... ... ... ... ... ... осы ... өзіндік ерекшелігі болып табылатын өзін-өзі ұстау өлшемдерін дәл анықтап, тиісті ұсыныс ... ... әдеп ... ... ... әдеп ... ... проблемалардың шешімін табуға болады, оның үстіне, онда кәсіби талаптар да бар. Белгілі бір ... ... ... кодекс нақты өзін-өзі ұстау декларациясы болып табылады, әрі олардың ... ... ... ... кәсіби тәртіп болуы мүмкін емес.
Әдептің негізгі мақсаттарының біріне шешім қабылдауда басшылық жасау жатса да, ... ... ... функциясы (қызметі) осымен толық бітпейді, яғни оның ... ... ... ғана шектеліп калмайды.
Әрбір адам - тек жеке тұлға ғана ... ... ... қандай да бір кәсіптің өкілі және қоғамның мүшесі. Тәуелсіз қоғамдық бухгалтерлер мен аудиторлар да қадағалаушы ... ... (өз ... ... оқытушылар, сарапшылар болып табылады. Осы функциялардың барлығы кәсіби этика тұрғысынан қарағанда маңызды .
1988 жылы AICPA мәжілісінде бухгалтер-аудиторлардың өзін-өзі ... ... Әдеп ... жаңа ... ... оның ... олардың кәсіби тәртібін көрсететін мынадай 6 жағымды ережелер қамтылған:
1. Міндеттері. ... өз ... ... ... кәсіби және моральдық сапаларын танытуы керек, өз қызметінің барлық түрінде дәл әрі ... ... өз ... ... ... ... ... Аудиторлар өзіне мынадай міндеттемелер жүктеуі тиіс. Қоғам мүддесіне ... ... ... оның ... ақтап, жоғары кәсіби шеберлігін көрсету керек.
3. Адалдық. Қоғамның сеніміне ие болуы үшін аудиторлар өзінің кәсіби міндеттерін адал әрі ... ... ... ... және ... ... ... сақтай отырып, мүдделер қақтығысынан бойларын аулақ салғаны жөн. Аудиторлық жұмыстарды жүзеге асыруда олар мәні ... ... ... ... және көрер көзге де (формально) тәуелсіз болғаны абзал.
5. Тиісті (жете ынта-ықылас аудару). ... ... ... ... ... өз білімдерін жоғарылату және кәсіби міндеттерді толық орындап, қызмет сапасын ұдайы жақсартып отыруға ұмтылуы тиіс, сондай-ақ қабілеттері мен қасиеттерін ең ... ... ... ... ... ... көлемі мен сипаты. Аудиторлар көрсетілетін қызметтің көлемі мен түрін анықтап, өзін-өзі ұстаудың кәсіби Әдеп кодексінің принциптерін ... ... ... ... ... ... негізгі ережелерін үйреніп, кез келген жағдайда болу мүмкін проблемаларды анықтауда негізгілер ретінде қолдануға тиіс. Олардың аудиторлық ұғымдағы ең ... ... ... Бұл ... ... ... ... іргетасы болып табылады, өйткені тәуелсіз аудиторлық тексерудің мақсаты - қаржылық есеп беруге деген сенімділікті қалыптастыру. Аудиторлар клиент басшылығымен де, ... ... ... де ... байланысы болмауы керек.
Тәуелсіздік мына жағдайларда бұзылады. Егер аудитор:
■ клиенттің қайсы бір ... ... ... таза табысы немесе фирмасының пайдасы тексерілетін компанияның ... мен ... ... болса, не болмаса компания мен бірлескен инвестициясы бар болса;
■компаниядан несие алса немесе берсе (бәл тыйым әдеттегі тәртіппен қаржы институттарынан алынатын ... ... ... ... ... ... ретінде байланыста болса;
■ компанияның Директорлар кеңесінің мүшесі болып табылғанда;
■ компанияның есептік жазбаларын жүргізіп, есеп саласында ... ... ... ал ... ... ... есеп беру ... ақпаратпен оған негізгі жауапкершілікті көтеретіндей шамада ақпарат алмаса;
■ егер компания ... ... ... ... үшін ... сот процесімен қорқытатын болса немесе аудитор компания басшылығын алаяқтық пен жалған деп айыптап, сот процесімен қорқытатын болса;
■ клиент инвестор ... ... онда ... ... - ... ... ... мүдделілігі болады;
■ егер аудитор отбасының немесе туыстарының бір адамы клиент ісін тікелей қатысты (мүдде жағынан) немесе ... ... ... ... ... ... ... болса және т.б.
Ә. Адалдық және объективтілік. Аудитор кез келген кәсіби қызметін ... ... адал әрі ... ... ... мүдделердің сәйкеспеуінен болатын дау-жанжалдарға араласпай, фактілерді ойдан құрастырып бұрмаламауы қажет. Клиенттің салық төлеуден жалтаруы, жалған жазылған есептік ... ... есеп ... ... ... барын біле тұра жасырған аудитор қабылданған адалдық пен объективтілік ережелерінің рухы мен ... ... ... ... ... операциялар есебінің мәселелері бойынша кәсіпорындарға кеңес беру барысында ... ... ... ... ... операциялардың есебін дұрыс жеткізу ісінде әр түрлі пікірде болады, сондықтан да кәсіпорын басшысы болып ... ... ... ... операциялардың есебі бойынша басқа бухгалтерлермен кеңесетін болса, оған таңданудың ... жоқ. ... ... аудиторларды жағымсыз оғиғалар да болып тұрады, мұндайда аудитор олардың өздері көргісі келетін қаржылық есепте ақпаратты анық мазмұндап, білікті есеп ... ... ... ... ... ... мен ... интерпретациясын (түсіндірулерін) сақтауы керек. Осыған сәйкес олар өз ... ... ғана ... ... ... ... атқару кезінде ол баса назар аударып, қызмет етуді жоспарлау және бакылау;
В. Құпияны сақтау. ... ... ... ... ... ... құпия ақпаратты жарияламауы керек және мамандығына нұқсан келтіретін әрекеттерге бармауы ... Атап ... ... ... ... оған ... және ... да құжаттарды қайтарып беруден бас тарту;
■ кәсіби қызмет барысында нәсілдік, жыныстық, ... ... ... ... ... кемсітушілікті (дискриминация) жүзеге асыру;
■ тексеру барысында егер клиент аудитордан мемлекеттік аудиторлық стандарттарды және нормаларды сақтауын ... ... онда ... ... ... ... ... мен нормаларды сақтамауы керек. Себебі, нағыз шынайы фактілерді ашуда мемлекеттік ... мен ... ... ... ... Аудитор кейбір жағдайда шынайы фактілерді әдеттен тыс әдістермен ашуы мүмкін;
■ бухгалтерлік есеппен қаржылық есептемесінің тіркеліміне жалған ... ... ... бермеуі керек;
■ басқа тұлға туралы ақпаратты тапсырғаны үшін ... ... алым алу ... ... ... үшін ... біреуге төлеу;
Г. Жарнаманы шектеу. Аудиторлар өзінің қызметін немесе фирма атауын жарнамалау арқылы клиенттерді мазалап, адамдарды ... ... өз ... мәжбүрлеп өткізуге немесе алаяқтық жасамауға тиіс.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің уәкілеттілік берілген лицензия беруші (лицензия) мемлекеттік орган қоғамдық аудиторлар ұйымымен ... осы ... түрі ... ... ... тұлғаның аудиторлық қызметін реттейді. Лицензия беруші аудиторлық ... ... ... мен ... ... қатынасын қарастырып, лицензия ұстаушыға ескерту жасауына болады, тіпті болмаған жағдайда лицензияның іс-әрекетін тоқтатады. Бұл - өте ... ... ... лицензиясынан айырылған тұлға аудиторлық біліктіліктен және аудиторлық есептілігіне қол қою ... қоса ... ... ... және ... мен ... ... кәсіби қызметті қанағаттанғысыз дәрежеде орындамауы үшін азаматтық-құқықтық, ... ... ... ... ... ... оның ... мен инвесторлары, мемлекет және оларға өкілеттілігі жүретін тәртіп сақтау және басқа ... ... ... сот ... ... сот іс ... мүмкін.
Аудиторлық ұйым барлық елеулі қатынастарда экономикалык субъектінің қаржылық есеп берулерінің анықтығы туралы кәсіби пікір қалыптастыра-тыны және оны білдіретіні үшін ... ... ... ... тек ... ... бұзғаны үшін ғана емес, сондай-ақ немқұрайлылық, ұқыпсыздық, алаяқтық зиян шектіру және т.б. сияқты азаматтық құқық бұзушылық әрекеттерін тудырғаны ... ... ... ... әкеп ... аудиторлық тексерулердің шалағай жүзеге асырылғаны анықталған жағдайларда қарастырылады.
Анық еместігі кейін анықталған қаржылық есептемесі негізінде қабылданған шешімнің нәтижесінде қаржылық зиян ... ... ... ... ... ... үшін аудиторға қарсы іс қозғайды. Сонымен бірге қаржылық есептемелерді дайындау, жасау және ... ... ... ... ... басшылығының мойнында болады.
Егер қайсыбір тұлга аудитор өзіне зиян шектірді деп айыптап, оған ... сот ... ... ... ол міндетті түрде аудиторға жаза тартқызатын әрекеттерді - келісімшарттың бұзылуын, ... ... ... ... алдау және алаяқтық әрекеттерге барғанын дәлелдеуі керек.
Аудиторлар клиент ... да және оның ... ... ... мүдделілік танытатын, яғни қызмет нәтижелерінің негізінде үшінші жақ ретінде білгілі бір ... ... ... ... ... да ... Мысалы, аудиторлық фирмадан банк сол аудиторлық фирманың клиентіне кредит беру жөнінде шешім қабылдау үшін ... есеп ... ... етуі ... ... өз ... ... сүйенетін нақты әрі әлеуетті клиент инвесторларының алдында да жауап береді. Бұл тұлғалар ... ... ... тырысуы мүмкін, бірақ олар оның ұқыпсыздығы мен немқұрайлылығын немесе алаяқтық жасағанын дәлелдеуі қажет.
Жауапкершілікті арттыру мен кәсіби әдепті сақтаудың ... ... ... ... ... ... жатады. Аудитордың жауапкершілігі мен жұмыс сапасына әсер ететін 9 позицияны ... ... ... ... ... жұмыс кестесін жасау;
3) біліктілікті арттыру;
4) мансап;
5) басқарушы қызметкерлерді бақылау;
6) қызмет көрсетуге клиентті ... ... ... ... ... ... ... аудит шаруашылық жүргізуші субъектілер қызметін қаржылық бақылаудың ... ... ... ... ... күнделікті өміріне біртіндеп еніп келеді. Сол себспті де мемлекет пен кәсіби ұйымдар аудиторлық қызметпен айналысқысы келетін тұлғаларды дайындау және ... ... ... талаптар қояды. Бұл талаптар әлемдік іс-тәжірибеде кең таралған Халықаралық аудит стандарттарында көрініс ... ... ... ... ... ... қажетті талаптар ҚР Заңында және аудиторларды аттестациялау жөніндегі біліктілік ... ... ... ... ... ... (кандидаты) мінсіз репутациясы, жоғары білімі, экономика, каржы, есептік-талдама, ревизиялык-бақылау немесе кұқық салаларында соңғы жеті жыл ішіндегі 5 жылдық ... ... бар ... немесе жоғары оқу орнында ғылыми-оқытушылық қызметпен айналысатын соңғы және осы аталған салаларда ... 5 жыл ... 2 ... ... ... өтілі (стажы) бар адамдар аттестациялауға жіберіледі. Олар белгіленген пәндер бойынша біліктілік емтиханын тапсырып, аттестациядан өтуі қажет.
Кәсіби аудитордың бірден-бір басты айырмашылығы - ... ... және ... ... жауапкершілігін терең сезінуі болып табылады. Ол өзінің кәсібіне деген сенімділікті жоғалтатын кез ... ... ... ... ... қызметін мінсіз орындауға тырысқаны дұрыс, ол үшін тәуелсіз, адал әрі объективті болуы керек.
Аудиторлар мен аудиторлық ұйымдардың ... ... ... ... ... формаларымен әдістерін қолданыстағы нормативтік құқықтық актілер, нормалармен стандарттар және тапсырыс берушілермен жасалатын келісімшарттың ... ... ... ... ... ... негізінде өз бетінше белгілеу;
■ бухгалтерлік кітаптарды, басқа да қаржылық шаруашылық қызметтерінің құжаттамаларын, мүліктің бар екендігін, ақша сомасын, бағалы қағаздарды тексеру, ... ... ... ... ... жүргізуді, өнім сапасын анықтау, орындалған жұмыс өлшемдерін, құжаттарды тексеруді жүзеге асыруға қатысты құжаттарды талап ету;
■ тапсырыс берушіде де, үшінші тұлғада да ... ... ... мазмұнына қатысты қажетті құжаттар мен ақпараттарды, сондай-ақ тапсырыс берушінің басшьшығынан және ... ... ... ... түрде түсініктеме алу;
■ аудиторлық тексерулерді бірігіп жүргізуге дербес жұмыс істейтін немесе аудиторлық фирмаларда қызмет ететін аудиторларды, сондай-ақ тексерілетін объектілерде ... ... ... ... ... ... қатысы бар немесе ортақ қаржылық мүдделері бірге болатын тұлғалардан бөлек басқа ... ... ... ... тексерілетін заңды тұлға есепшоттарының жағдайы мен операциялары туралы қажетті ... ... алу және ... осы ... ... қаржылық есеп берудің анықтылығын тексеруге келмейді. Олар ... ... ... ... азаматтық, қаржылық және шаруашылыә құқық салаларындағы аудиторлық қызмет түрлерін айқындауы мүмкін.
Аудиторлар мен ... ... ҚР ... және ... ... жасалған келісімшартта қарастырылатын өз міндеттерін біліктілікпен орындауға жауапты. Тексерулерді сапасыз жүргізіп, ... ... ... зиян ... ... ... ... қарастырылған мөлшерде материалдық жауапкершілік жүктейді. Аудитор өз жауапкершілігін аудиторлық ... ... ... ал жеке ... - өз есебінен де, сақтандыру ұйымының есебінен де сақтандыра алады.
Аудиторлар қаржылық есептемелердің және басқа құжаттардың заң ... ... ... ... ... ... ... сонымен бірге аудиттің нәтижелері мен басқа да мәліметтердің құпиялылығын ... ... және ... ... ... ... сәйкес басқа да міндеттерді орындауы керек.
ҚР Заңына сәйкес біліктілік комиссиясы ... ... ... ... тұлғаны аттестациядан өткізеді. Комиссия атағын тиісті куәлік пен нөмірлік мөр ... бір ... ... жеке ... егер ол белгіленген тәртіп бойынша тіркелмесе, аудиторлық қызметпен айналысуға құқық беретін ... ... ... ... онда оған ... ... берілмейді немесе өзіне аудиторлық қызметпен айналысушы ретінде сипаттама бере алмайды.
Аудиторлық қызметтің кадрларын қалыптастыру - бұл ... ... ұзақ ... ... ... ... 2010 ... дейін аудиторлық фирма қызметкерлерінің санын 15 мың адамға ... ... ... ... де ұзақ ... ... ... бакылау органдары мен нарықтық экономиканы қалыптастыру үшін шамамен 30 мың ... ... ... мамандары қажет болады. Бұл мемлекетаралық іске кәсіби бухгалтерлер мен аудиторлардың институты, Т. Рысқұлов атындағы ... ... ... мен ... ... ... маркетолог, менеджер және қаржылық есептік-талдамалы, құқықтық, т.б. бойынша бақылаушылар мен ... ... ... жоғары білікті мамандарды дайындап шығаратын бірқатар жоғары оқу орындары өз ... ... ... ... ... ... ... тұрғысына арнайы инстеттар ашу қажет, аудитті жүргізу жұмысын жетілдіру қажет. Біздің ойымызша сондай жұмыстарды іске асыру үшін ... ... ... , ... ... , ... ассоциациясы көмектесуі қажет. Біздің көзқарасымыз бойынша бұл түсінік " қаржылық бақылау" түсінігінен біршама кең. Өйткені, ол ... ... ... ғана ... шығындарды рационализациялау мен паиданы заңдық негізде оптимизациялау мақсатымен шаруашылық қызыметін жақсарту жөніндегі ұсыныстарды даиындауды қамтиды.Сонымен қатар ... ... ... ... ... мен ... ... жағынан жақын болса да бір түсінік емес.Аудит ... мен ... ... ... мен тәсілдерін қолдана отырып,сонымен бірге өзіне тән ерекшеліктері бар.Олар жүйеленген түрде 2-ші кестеде көрсетілген. ... ... ... бір ... жақ ... ... және өзінің алдына клиеиенке зиян келтіру мақсатымен негативті материалды жинау және толтыру міндетін қоймайды. Ал ревизия көп ... ... жақ ... болып өзінің алдына ұнамсыз тұлғаларға қатысты, оның беделін түсіретін ... ... ... етіп ... ... ... дабыл) деп аталған сылтау болады, яғни қарапайым тілмен айтқанда кәсіпорын басшылығының сыртынан сөз тасу ... ... ... ... ... ... ... болады. Болашақ қаралаушы бола отырып , ол ... тән ... ... болады . Кейбір аса ақылды емес тексерушілер өзінің түрімен және мінез-құлқымен тексерушіліге көбірек қорқыныш ... ... ... ... керіліп, минут сайын есеп жұмыстарын олардың ағымдағы ... ... ... ... ... ... әлі де ... есеп жұмысшыларының көздерінде тексерушінің алдындағы қорқыныш ұялап тұрады. ... ... ... ... ... ... ... тән. Мұнан өзге, оның жұмысында көп орынды клиентке коммерциалық қызыметтің ... қиын ... ... ... ... беру қызыметі алады. Ол клиентке кеңес беріп көмектесуі қажет. Аудитордың тексерушіден өзгешелігін түсіндіре отырып аудиторды ... ... ... ... ... ... кезде елімізде аудитор мамандығының қалыптасуы жүріп жатыр. Былаиша айтқанда, барлығын нөлден ... тура ... ... ... ...
1. Аудиттің Халықаралық Cтaндapттаp жинағы, Алматы, 2006.
2. Сәтмырзаев Асан Абдасбекұлы, Уқашев Бақыт Еркінбекұлы ... ... есеп ... мен әдiстемелiк ұсынымдары
3. Ержанов М.С. Аудит 1. ... ... ... ... ... ... қызмет туралы". Заңы, 2008 ж., 20 қараша.
5. Адамс Р. Основы аудита: Под ред. Я.В. ... - М.: ... ... 2005. -398 ... . ... В.Д. Практический аудит. М: Экономика, 2004г. ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Экологиялық – құқықтық реттеудің түсінігі, мәні. Қоғам мен табиғаттың өзара байланысы.»32 бет
«Қылмыстық атқару-құқығы» пәнінен лекциялар37 бет
Авторлық құқық туралы ақпарат78 бет
Агробизнесті мемлекеттік реттеу9 бет
Азаматтық - құқықтық жауапкершіліктің шарты және негіздері56 бет
Азаматтық іс жүргізудегі дәлелдемелер73 бет
Азаматтық іс жүргізудегі тараптар, олардың құқықтары мен міндеттері64 бет
Азаматтық заңнаманың түсінігі мен жүйес31 бет
Азаматтық процесстің қатысушылары (жалпы сипаттама)67 бет
Азаматтық процесстегі бірігіп қатысушылық және процесстегі тиісті және тиісті емес тараптар түсінігі82 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь