Тұтынушы мінез-құлқы теориясы

Тауарлар өндірісі мен ұсынысының дамуы үшін тұтынушының мінез-құлқының маңызы зор.
Тұтынушы таңдау іс- әрекеті моделі (мінез-құлқы) - тұтынушылардың әр түрлі тауарлар мен қызметгерге сұранысының қапыптасу процесі.
Тұтыну игіліктерін алу сферасындағы адамдардың әрекеттері санасына тәуелді және айқын болжауға келмейді. Алайда кез келген тұтынушы өмір салтынан бірқатар айрықша белгілерді табуға болады:
- тұтынушы сұранысы оның жеке бюджет мөлшеріне әсер ететін табыс деңгейіне тәуелді болады.
- әрбір тұтынушы өз ақшасына барлық мүмкін болатын заттарды, яғни жиынтық пайдалылықты барынша арттыруға ұмтылады.
- орта қалыпты тұтынушының талғамының айқын жүйесі және әсемдік, сәндік көзқарасы бар.
- тұтынушы сұранысына рынокта өзара алмасатын және бір-бірін толықтыратын тауарлардың бар немесе жоқ болуы әсер етеді.
Берілген заңдылықгарға тіпті саяси, экономия классиктерінің өздері назар аударған. Бүгінгі ғылым тұтынушы мінез-құлқын шекті пайдалылық теориясы және талғамсыздық қисықтары әдісімен анықтайды.
Алдымен тұтынушы мінез-құлқын түсіндіруді шекті пайдалылық теориясы тұрғысынан қарастырамыз (1О-сур. кдра).
Пайдалылық немесе Ютиль (ағыл.utilitu) - тұтынушының тауарлар және қызметтер жиынын тұтынудан алатын ләззаты немесе сезімдік қанағаттануы. Жалпы және шекті пайдалылыққа ажыратылады.
Жалпы пайдалылық - барлық игілік бірліктерін тұтынудан алған жиынтық пайдалылық.
Бұдан шекті пайдалылықгың ерекшелігі, ол жалпы пайдалылықтың өсіндісі болып табылады.
        
        ТҰТЫНУШЫ МІНЕЗ-ҚҰЛҚЫ ТЕОРИЯСЫ
1.Тұтынушы талғамы, игіліктерді тандауы теориясының негізі. 1-сұрақ.
Тауарлар өндірісі мен ұсынысының дамуы үшін ... ... ... ... іс- ... ... ... -
тұтынушылардың әр түрлі ... мен ... ... ... игіліктерін алу сферасындағы адамдардың әрекеттері санасына
тәуелді және айқын болжауға келмейді. ... кез ... ... ... ... ... ... табуға болады:
- тұтынушы сұранысы оның жеке ... ... әсер ... ... тәуелді болады.
- әрбір тұтынушы өз ақшасына барлық мүмкін болатын заттарды, яғни жиынтық
пайдалылықты ... ... ... орта ... ... ... айқын жүйесі және әсемдік,
сәндік көзқарасы ... ... ... ... өзара алмасатын және бір-бірін толықтыратын
тауарлардың бар немесе жоқ болуы әсер етеді.
Берілген заңдылықгарға ... ... ... ... ... ... ... ғылым тұтынушы мінез-құлқын ... ... және ... ... ... ... тұтынушы мінез-құлқын түсіндіруді шекті пайдалылық теориясы
тұрғысынан қарастырамыз (1О-сур. кдра).
Пайдалылық немесе Ютиль (ағыл.utilitu) - ... ... ... ... ... ... ләззаты немесе сезімдік қанағаттануы.
Жалпы және шекті пайдалылыққа ажыратылады.
Жалпы пайдалылық - барлық игілік бірліктерін тұтынудан ... ... ... пайдалылықгың ерекшелігі, ол жалпы пайдалылықтың өсіндісі
болып табылады.
Шекті пайдалылық - тауар немесе ... бір ... ... ... ... ... кез келген санының жалпы пайдалылығын шекті пайдалылық
көрсеткіштерін қосу арқылы анықтайды. Мысалы: ... 10 алма ... ... жалпы пайдалылығы 10 ютильге тең, егер 11-ші алма сатып алынса,
онда жалпы пайдалылық өседі де он бір ... тең ... ... ... ... 11 -ші алманы тұтынудан алған қанағаттану былай анықталады:
Әрбір тұынушы өзінің ақшалай табысын, ... ... ... ... ... Ол алғысы келетін заттардың бәрін сатып ала
алмайды, себебі оның ақшалай табысы ... ал ол ... ... ... ... ... ие. ... тұтынушы шектеулі ақша табысы
болған жағдайда ... және ... ең ... жиынын алу үшін әр
түрлі тауарлар арасынан таңдайды.
Тұтынушы мінез-құлқы ... ... бір ... жұмсалған бір
теңгеге есептегенде алынатын шекті пайдалылық баска тауарға жұмсалған бір
теңгеге есептегендей шекті пайдалылыкка тең болу ... ... ... пайдалылықты максималды етеді. Егер
тұтынушы осы ережеге сәйкес өзінің шекті пайдалылықгарын ... ... ... құрылымын өзгертуге итермелемейді. Тұтынушы ... ... ... ету ережесі математикалық мәні былай
өрнекгеледі:
Тұтынушының бір ... ... ... ... қарай
ол үшін бұл тауардың субъективті пайдалылығы қысқарады. Мысалы, бірінші
телевизорды ... ... өте ... болса, екінші жөне үшінші
телевизорларды алуға сәйкесінше төменірек болады. Бұл ... ... заңы ... ... көрсетеді.
Жалпы бұл заңның әрекетіне байланысты жоғарыда берілген пайдалылықга
максималды ету ережесін бағаның ... ... ... түзетіліп
отырады. Өйткені, әрбір сатып ... ... ... ... сондай-ақ сол уақытта оның бағасының да төмендеуі тұтьшушыны сол
тауарды кезекті сатып алуға итермелеуге әкеледі.
Тауардың пайдалылығының төмендеуі екі салдарға ... ... ... орын ... әсері.
Табыс әсері - егер өнім бағасы (мысалы, құлпынай) төмендесе, берілген
тауарды тұтынушының нақгы табысы (тұтыну ... ... Ол ... ... көбірек құлпынай сатып ала алады. Бұл құбылыс табыс әсері
деп аталады.
Орын ауыстыру әсері - өнімнің бағасының төмендеуі (құлпынайдың) ... ... ... ... ... ... бағаның
төмендеуі тұтынушыны басқа тауарларды құлпынаймен ауыстыруға (мысалы,
банан, алманы) ... ... ... тауарларға қарағанда
тартымдырақ тауарға айналады. Бұл ... орын ... ... деп ... ... ... ... жақтаушылары тұтынушы мінез-
құлқын табыс жөне орын ауыстыру әсерлері ... және ... ... заңы ... ... ... мінезінің терең түсіндірмесі шектеу ... ... ... ... ... ... ... тұрақты шамасында сатып алынатын
екі өнімнің әр түрлі комбинацияларын көрсетеді. ... егер А ... 15 мың тг, В ... (алма) 10 мың тг тұрса, овда 120 мың ... бар ... бұл ... 2-ші ... ... әр ... сатып ала алады.
Бюджеттік шектеуді графикалық түрде бейнелеуге болады (5-сурет). (АВ)
бюджеттік шектеудің ... В ... (10 мың тг) ... ... (15 мың тг) ... ... ... болады.
120 мың тг табысы бар тұтынушылар ала алатын А және В өнімдерінің бюджеттік
шектеулері
|А өнімінің са|ны (бағасы өр 5 |В ... саны ... ... ... 1 |мың тг.) ... әр ... |(мың тг.) |
| | |10 мың тг.) | |
| | |0 ... |
| |5 |3 |120 (90+30) |
| |4 |6 |120 (60+60) |
| |2 |9 |120 (30+90) |
| |0 |12 |120 (0+120) ... ... ... 213-ке тең ... мынаны білдіреді:
тұшнушы әрқайсысы 10 мың теңге тұратын (горизонтальды ось) тұратын В
өнімінің үш ... ... 30 мың тг ... ... ... ... ... А өнімінің екі бірлігін (вертикалды ось) ... ... ... ... ... ... тәуелді болады.
Олардың ең бастысы ақшалай табыстың ... және өнім ... ... ... ... ... өсуі ... шектеуді онға
жылжытады, ақшалай табыстың төмендеуі оны солға жылжытады.
Баға өзгерісі әсері. Екі өнім ... ... ... ... ... ... оңға ... Керісінше, А және В
өнімдеріне бағаның өсуі ... оңға ... ... ... қарастырайық.
Талғамсыздық қисығы - бірдей тұтыну маңызы бар немесе пайдалылып
бірдей екі ... әр ... ... ... ... ... және В ... өнімдері туралы мысалға оралайык.
Айталық, тұтынушыға оларды қандай үйлесімде ... алса да ... ... 12 ... және 2 алма, 6 апельсин және 4 алма, 4 апельсин
және 6 алма, 3 апельсин және 8 ... Егер біз осы ... ... ... тең ... ... яғни ... қисығын аламыз.
Екі өнімнен құралған барлық жиындардың тұтынушы үшін пайдалылығы
бірдей. Бір өнімнің қандай да бір ... бас ... ... ... орны ... өнімнің қосымша санынан алынатын ... ... ... ... ... ... талғамсыздық
қисықгарының жиындары да бар.
Талғамсыздық қисықгарының бұндай өулеті талғамсыздық ... ... ... ... ... - талғамсьтздық қисықгарының жиынтығы.
Қисық координаттар басынан неғұрлым алыс болса, соғұрлым тұтынушыны
көп ... ... ... яғнм III ... нүктемен А және В
өнімдерінің кез келген комбинациясы I қисықга ... А жөне ... кез ... ... ... анағұрлым пайдалы.
Сондықтан тұтынушы оның бюджет шегінде пайдасы өте ... ... ... өнімдер үйлесімі вариантын іздейді. Бұндай ... ... яғни ... ... ... табу үшін ... ... картасына қосып салу керек
Сурет 8.
III талғамсыздық қисығының I және II ... ... ... ... ... оған қол жетпейді, себебі бюджеттік
сызықган жоғары жатыр. М және К ... А және В ... қолы ... ... ... ... ... сызықган ... ... ... ... ... болады. Тұтынушының тепе-теңдік жағдайы
бюджеттік сызық II ... ... ... Д ... Оған ... ... өзінің сатып алатын заттарының құндылығын
өзгертуге ... ... ... бұл ... ... табылады.
Қорытынды: Тұтынушы мінез-құлқын түсіндіруге талғампаздық қисықтары
тұрғысынан бюджетіне және ... ... ... ЖӘНЕ ... ... экономикалық мазмұны, ... ... ... Кәсіпкерлікті ұйымдастырудың негізгі ... ... мен ... ... нарықгық қанастар ... ... ... Фирманың ... және ... ... ... ... ... өз бастауын ғасырлар тереңінен алып ... ... ... ретінде ол капитализм дамуы кезеңінде айқын ... ... ... ... ... ... және пайда алу
үшін экономикалық тәуекелге баратын меншік иесі ретінде сипаттады.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... және олардың тәуекел етуімен,
сондай-ақ мүліктік жауапкершілігі ... ... ... ... ... қызметін емес, тек ... ... ... ... және белсенді іздеумен байланысты
шаруашылық қызметті кәсілкерлік қызмет деп санауға болады. Олардың бәрі
көсіпкерліктің белгілері ... ... ... ... және нысанын ~ бөліп карайды.
Кәсіпкерліктің тұлғалары (субъектіларі) жеке тұлғалар, әр ... ... ... ... ... ... және
мемлекет бола алады.
Кәсіпкерлік нысандары (объектічері) шаруашылық қызметгің кез келген
түрлері, коммерциялық делдалдық, сату ... алу, ... ... ... ... ... ... бола алады.
Қызмет мазмұнына қарай кәсіпкерлік мынадай ... ... ... - ... қызметтер, ақпараттар, рухани
құндылықгар өндіретін ... ... бұл ... ... ... болып табылады.
Коммерциялық кәсіпкерлік тауарлар мен қызметтерді қайта сату бойынша
мәмілелер мен операциялар ... ... және өнім ... ... ... тауарды сатып алу бағасынан жоғары бағаға
сату арқыды жасалады. Егер бұл ... заң ... ... ... есептелмейді.
Қаржылық кәсіпкерлік - коммерциялық кәсіпкерліктің бір түрі ... ... ... объектісі ақша, валюта, бағалы қағаздар болып
табылады.
Делдалдық кәсіпкерлік бір мәмілеге өзара ... ... ... ... ... ... ... көрсеткені үшін кәсіпкер табыс
алады.
Сақтандыру кәсіпкерлігі - кәсіпкер сақтандырған ... ... ... ... ... ... алып отыратын қаржы кәсіпкерлігінің
ерекше формасы. ... ... ... ... ... құрайды.
Көріп отырғандай, кәсіпкерліктің барлық түрі табыс алуға бағытгалған.
Бірақ ол үшін шектеулі ресурстарды қиыстырып ... ... ... әр ... ... ... ... қызметінің қажетті
буыны. Олар Шумпетер көзқарасы бойынша бес бағытты қамтиды.
1. Жаңа ... ... ... ескі ... жаңа ... Өндірістің жаңа әдісін енгізу;
3. Жаңа өткізу рыногына шығу;
4. ... ... ... ... жаңа көзін
5. Өңдірісті кдйта ұйымдастьфуды жүргізу.
Әрбір ... ... жаңа ... ... ... бұл ... ... өндіріс факторын комбинация
жасайтын экономикалық агент ретінде анықгай отырып А.Смиттің тұжырымын
толықтырған Ж-Б.Сей ... ... ... тек бір ғана ... ... ... ұжымдық,
қоғамдық) байланысты емес. Оның әр турлі вариантгары мен үйлесімдері болуы
мүмкін. Бұл кәсіпкерлікпен шұғылдану үшін ... ... ... ... міндет емес деген сөз. Қарыз капиталын бір ... ... ... оны ... ... ... экономикалық
тәуекел дәрежесі өседі.
Тәуекел, айтып өткендей, кәсіпкерліктің негізгі белгілерінің бірі.
Тәуекел - ... ... ... қарастырылған, вариантпен
салыстырғанда табыс алмаудың немесе зиян ... ... ... түрлері бар: өндірістік, коммерциялық, қаржылық,
несиелік, проценттік.
Тәуекелдің мүмкін деңгейі осы қызметке қатысатын ... ... ... ... ... бар. Кебінесе ... ... ... ... ... әр түрлі әдістермен өлшеуге болады.
статистикалық, ... ... ... статистикасына кдрап
болашаккэ болжау жасайды.
экспертгік, ... ... мен ... ... ... есептік талдау математикалық тәсілдерге негізделеді.
Кәсшкерліктің ... ... ... ... ... байланысты
кәсіпкерліктің екі моделін кдрастырады; классикалық жөне инновациялык,
Біріншісінің мөні ... ... өз ... ... бар
ресурстардан максималды к^йтарым алу есебімен үйымдасгаруга ұмтылады.
Екінші модель езінде б?р ресурсын ғана емес, сондай-ақ сырткзы ... жөне ... ... ... ... және сыртқы
ресурстарды пайдалана отырып, кәсіпкер өз ... ... ... ... ... өр түрлі формада болады. Оларды топтастыру негізінде
екі белгі жатыр: меншік формасы жене фирма көлемі.
Ұйымдастырушылық ... ... ... да, жеке сектор
мемлекеттікке қарағанда бірқатар артықшылықтарға ие:
- түсімділігі жоғары қызмет ... ... ... ... ... ... ... бағамен шектелмейді. Көсіпкерлікте үш түрді бөліп алады:
- жеке тұлғалар,
- серіктестік (жолдастық)
- корпорация (акцибнерлік қоғам).
Жеке кәсіпкерлік деп бір адам ғана ... ... ... ... ... және оның ... көп емес - жеке
кәсіпкерліктің кемшіліктері осында.
Оның артықшылықгары: әр меншік иесі өз пайдасына өзі ие, кез ... өзі ... ... Ол тек ... ... ... жөне корпорация
үшін бекітілген салықган босатылған. Бұл ұсақ ... ... ... ... ... ... юристердің, дәрігерлердің
т.б. кәсіби қызметіне тән бизнестің кең тараған формасы.
Серіктестік деп екі ... одан да көп адам ... ... атайды. Серіктестікке де табыс салығы-салынады. ... сол, оны ... және ... ... ... тарту жеңіл. Кемшіліктері қатарына капиталдың жаңа салымдарын
төмен өтетін, дамып келе ... істе ... ... ... қызметін, ... оның ... ... ... ... ... немесе зиянындағы үлесін анықгау
күрделілігін ... ... ... ... делдалдық кеңселер,
аудиторлық кеңселер мен ... ... ... т.б. ... деп ... ... ... істеу үшін бірлескен
тұлғалар ... ... ... ... ... акциялар бойьшша
бөліктерге белінгек, сондықтан - ... және ... ... ақша капиталын тартуда шектелмейтін мүмкіндіктер;
- басқару ... ... үшін ... ... ... қызмет етуінің тұрақтылығы, ... ... ... ... ... ... жабылуына ықпал етпейді.
Бизнесті корпоративті ... ... ... ... ... табысының акция ұстаушыларға дивиденд ... ... екі ... ... ... ... рет корпорация пайдасының ... ... ал ... рет ... ... жеке табысының
бөлігі ... Кіші ... ... үшін екі жақгы салық
салудың ауыртпалығы елеулі. Сондықтан АҚШ-та ... ... ... ... ... рұқсат етеді. Бұндай жағдайда ... ... ... ... ... саналады және тек табыс ... ... ... ... ... ... нақты құны жоқ акцияларды шығару және сату мүмкіндіктері;
- меншік және бақылау ... ... ... ... арасында орналастырылған корпорацияларда ... ... ... ... Акция иелері көп диввденд алуға расталады, ал
менеджерлер ... ... ... ... ... ... басқа да ... бар, ... ... ... ... көлеміне қарай: кіші, орташа жөне ші ... ... ... кіші ... ірі ... құрайды. Бұнда жұмыспен қамтылғандардың
жартысынан көбі ... ... Кіші ... ... ... жеңілдікті және - тәуекел ету кәсіпкерлік
территорияда өз ... ... үшін ... алу үшін ... шарт ... жеке ... ... Олардың бағаны төмендету, тауарды жеткізуге,
құрал-жабдықты сатып алуға, кредит алуға көмек түрлерінде ... ... ... ірі ... ... ... ... болып
қалыптасады. Бұңдай келісімдер екі жаққа да пайдалы: ұсақ фирмалар ірі
корпорациялардан ... ... ... ... және олардың қамқорлығына
енеді, ал корпорациялар өз өнімдерін өткізуге шығын жұмсамайды, ... ... ... ... алып отырады.
Венчурлық фирма - ғылыми зерттеулерді жасаумен шұғылданатын
коммерциялық ... ... ... ... ... Жаңа ... ... талаптарына сатып алушылар
қажетгіліктеріне төменгі шығындарға сай ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан венчурлық фирмалар бір ... ... ... ... ... тырысады. Венчурлық кәсіпкерліктің отаны
АҚШ ... ... және ол ... ... ... соң ... ... күні венчурлық фирмалар Қазақстанда да ... ете ... ... ... роль ... Ол ... мықты емес, себебі
оның ірі де кіші де көсіпкерлікпен бәсекелесуіне тура ... ... ол ірі ... ... ... мүлдем өмір сүруін
тоқтатады. Бұл жерде әңгіме қандай да бір ... өнім ... ... ... ... ... бар фирмалар туралы емес
(мүгедектерге ... ... ... ... ... ... кіші және орта бизнзстен өте қуаттылығымен ажыратылады.
Оның рыноктағы монополиялық ... ... ... ... ... ... және ... өнімді шығаруға мүмкіндік
береді. Әрбір ... ... ... ... ... ... ... қызмет формалары Қазақстан Республикасының
Азаматтық кодексімен ... ... ... ... ... алу ... табылады. Коммерциялық емес фирмалар ондай мақсат қоймайды.
Коммерциялық фирмалар шаруашылық ... ... ... және ... ... кәсіпорындар
формасында құрыла алады. Шаруашылық серіктестіктер өз ... ... ... ... ... ... шектелген
серіктестік, қосымша жауапкершілігі бар ... ... ... және жабық), еншілес және тәуелді қоғамдар түрінде қызмет етеді.
Коммерциялық емес фирмалар тұтыну кооперативі, ... ... ... ... қор фирмаларында құрылады.
3-сұрақ. Фирма рыноктық экономиканың ... ... ... ... - бір ... ... ... бар және пайда алу
мақсатында тауар және қызмет өндіру үшін ... ... ... кәсіпкерлерді фирмаға бірігуге қандай себеп мәжбүр ... ... қою ... Рынок еркіндігімен қамтамасыз ететіні, ал фирма ... ... ғой. ... мынада, кәсіпкер рынокта табысты қызмет ету
үшін ол туралы трансакциондық деп ... ... ... ... ... өрі толық ақпарат алып тұруы керек.
Бұл шығындарды төмендету әдісі фирма ұйымдастыру ... ... үшін ол ... түседі. Фирмалар рыноктық координацияның қымбаттығына
жауап ретінде пайда ... деп ... ... әдебиетінде фирма теориясының бірқатары бар,
олардың ... оған ... ... мен ... әр ... ... - ... жүріс-тұрысын пайданы максимизациялаумен
түсіндіреді;
Менеджерлік теория - фирманың мақсаты бірінші сату ... ... ... ... ... дәлелдейді.
Бұл процесте негізгі рольді меншік иелері емес ... ... ... өсуін қалайтын менеджерлер ойлайды. Себебі, бұған ... және ... ... мен ... тәуелді болады. Өсімді
максимизациялау теориясы өсіп келе жатқан фирма жай ірі фирмаға ... ... ... ... ... ... Оның өсуі меншік
иелерінің де, менеджерлердің де мүддесін қанағаттандырады.
Өсудің екі жағы бар: өндіріс пен ... ... ... ... ... мен құрамына ену ... ... мен ... негізделген деп қарастырады.
Өсудің ішкі көздері.
а) өндіріске қайтарылатын бөлінбеген пайда;
б) акциялар шығару;
в) банктен альшған ... ... ... ... ... ... яғни бір ... одан көп компаниялардың бірігуі;
б) бір фирманың екінші фирманы оның акциясының бақылау пакетін ... ... ... ... және еріксіз түрде қосып алу басқа салалар мен сала ... және ... ... ... асады.
Көлденең (горизонтальды) бойымен интеграция бір ... ... ... ... ... алумен қоса жүреді. Горизонтальды
интеграцияның бір түрі ... әр ... ... ... ... процестері байланыссыз фирмалардың бірігуі (мысалы, химиялық
талшықгар және самолеттер өндірісі).
Вертикальды ишеграция ... ... ... ... ... ... ... істейтін фирмалардың бірігуін
білдіруі (мысалы, мұнайды өндіруден бастап мұнай өнімдерін сатуға дейін).
Мақсаттардың көптік теориясы фирманың ... ... ... ... ... ... фирмалардың негізгі мақсаты пайда алу болып табылады.
Коммерциялық емес фирмалар ондай мақсат қоймайды.
Коммерциялық фирмалар ... ... ... ... және ... унитарлық кәсіпорындар
формасында құрыла алады. Шаруашылық серіктестіктер өз ... ... ... ... ... ... шектелген
серіктестік, қосымша жауапкершілігі бар ... ... ... және жабық), еншілес және тәуелді қоғамдар түрінде қызмет етеді.
Коммерциялық емес фирмалар ... ... ... ... діни
ұйым, қайырылымдылық қор фирмаларында құрылады.
3-сұрақ. Фирма рыноктық экономиканың ... ... ... ... - бір ... ... ... бар және пайда алу
мақсатында тауар жөне қызмет өндіру үшін ресурстарды ... ... ... ... бірігуге қандай себеп мәжбүр етеді ... қою ... ... ... ... ететіні, ал фирма оны
шектейтіні белгілі ғой. Мәселе мынада, көсіпкер рынокта табысты ... ... ол ... ... ... деп ... ... шығындарды қажет
ететін сенімді өрі толық ақпарат алып тұруы керек.
Бұл шығындарды төмендету әдісі ... ... ... ... үшін ол ... түседі. Фирмалар рынокгық координацияның қымбаттығына
жауап ретінде пайда болады деп саналады.
Батыс экономикалық ... ... ... ... ... ... оған жетудің мақсаттары мен құралдары әр ... ... - ... ... ... ... теория - фирманың мақсаты бірінші сату көлемін, содан соң
табысты максимизациялау дегенді дәлелдейді.
Бұл процесте негізгі рольді меншік ... емес ... ... ... ... ... ... ойлайды. Себебі, бұған олардың
жалақьшары және басқа төлемдер мен ... ... ... ... ... өсіп келе ... ... жай ірі фирмаға қарағанда,
анағұрлым ұнамды болады ... ... ... Оның өсуі ... де, менеджерлердің де мүддесін қанағаттандырады.
Өсудің екі жағы бар: өндіріс пен ... ... ... ... ... мен ... ену нәтижесінде капитал мен ... ... ... деп ... ішкі ... ... ... бөлінбеген пайда;
б) акциялар шығару;
в) банктен алынған ... ... ... ... ... ... яғни бір немесе одан көп компаниялардың бірігуі;
б) бір ... ... ... оның ... ... пакетін сатып алу
арқылы құрамына алуы;
Бірігу және еріксіз түрде қосып алу басқа салалар мен сала ... және ... ... жүзеге асады.
Көлденең (горизонтальды) бойымен интеграция бір ... ... ... фирмаларды сатып алумен қоса жүреді. Горизонтальды
интеграцияның бір түрі диверсификация әр ... ... ... Ол
технологиялық процестері байланыссыз фирмалардың бірігуі (мысалы, химиялық
талшықгар және самолеттер өндірісі).
Вертикальды ... ... ... ... ... ... қатарында жұмыс істейтін фирмалардың бірігуін
білдіруі (мысалы, мұнайды өндіруден бастап мұнай өнімдерін сатуға дейін).
Фирма осындай қатынасқа ... ... ... өнім ... болады. Бұдан фирма тепе-тендігі:
МС=МR.
Фирманың жетілмеген бәсеке кезіндегі ұтымды жүріс-тұрысы басқаша.
Монополиялық рынокта фирма өз тауарының ... әсер ете ... ... ... рыногында өнім бірлігін бірінен соң бірін сатудан түскен
қосымша табыс рыноктық бағаға тең ... ... ... ... көбеюі бағаны төмендетеді, олай болса қосымша, яғни шекті да өнім
көлемін төмендетеді. Бұның пайда болу ... ... ... ... ... ... төмендету арқылы ғана ұлғайта алады.
Фирма максималды пайда алатын өндіріс көлемін анықтаудың екі әдісі
бар. ... ... ... ... ... ... табыс пен жалпы
шығындарды теңестіреді. Екінші әдісте оптималды өндіріс көлемін шекті ... ... ... теңестіре отырып анықгайды.
Қорытынды: Жетілмеген бәсеке жағдайында максималды пайда табу үшін
өндіріс сату көлемдерін, ... ... ... ... ... шекті шығындар осы өнім бірлігін сатудан алған шекгі ... ... ... ... ... ... ... Егер МК>МС, өндірісті
ұлтайту керек; егер МЖМС өндірісті қысқарту керек; егер ... ... ... пайда болады.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Микроэкономика пәні,әдістемесі49 бет
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
Ақтөбе нарығындағы тұтынушылардың мінез-құлқын талдау60 бет
Тұтыныс нарықтары және тұтынушылардың сатып алу мінез- құлқы20 бет
Жанұя құрамы және түрлері7 бет
Нарықты сегменттеудің ұғымы, критерийлері мен белгілері32 бет
Тұтынушыларды зерттеу36 бет
«Девиантты мінез – құлқы бар балаларды анықтау және оқыту проблемаларын шешудің болашақ даму жолдары»9 бет
Баланың мінез-құлқы мен әрекеттері7 бет
Бастауыш сынып оқушыларының мінез-құлқын қалыптастыру27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь