Халық денсаулығының негізі

Халық денсаулығының жай-күйi қоғамның әлеуметтiк бағдарлылығының, мемлекеттiң өз азаматтарының алдындағы жауапкершiлiк дәрежесiн сипаттайтын әлеуметтiк кепiлдiктерiнiң интегралды көрсеткiшi болып табылады.
Қазақстан, мемлекеттiк қалыптасуы кезеңiнде елеулi экономикалық құлдырауға ұшырап, әлеуметтiк салада, соның iшiнде кеңес уақытында құрылған және негiзiнен жұмыстың сандық көрсеткiштерiне бағдарланған медициналық ұйымдардың икемсiз жүйесiнен тұратын денсаулық сақтау жүйесiнде елеулi оңтайландыру жүргiздi.
Соңғы жылдары Қазақстан едәуiр экономикалық өсуге қол жеткiздi, осының нәтижесiнде денсаулық сақтау саласын қаржыландыру елеулi өстi (соңғы үш жылда екi рет), сондай-ақ олардың одан әрi дамуының перспективалары жасалды. Әлеуметтiк бағдарлана отырып мемлекет бұдан әрi де саланың дамуына елеулi түрде көңiл бөлуге ниеттенедi.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (бұдан әрi - ДДҰ) дерегi бойынша азамат денсаулығының тек 8-10 %-i ғана денсаулық сақтау жүйесiнiң жұмысына байланысты екендiгiне қарамастан, мемлекеттiң қоғамдық денсаулық сақтау жөнiндегi күш-жiгерi экономикалық және әлеуметтiк прогреске қарай өсе түсуге тиiс.
Осыған байланысты денсаулық сақтауға азаматтардың өздерiн, жұмыс берушiлердi тарту және денсаулық сақтау саласында iс-шаралар жүргiзудi сектораралық үйлестiрудi күшейту маңызды.
Бүгiнгi таңда саланы дамытып отырған негiзгi бағдарламалық құжаттар оларды әзiрлеу сәтiндегi талаптарына барабар болған, алайда қазiргi уақытта олар экономикадағы, сол сияқты басқа да секторлардағы өзгерiстер қарқынынан кейiн қалып отыр. Осы құжаттарда белгiленген жекелеген iс-шаралар түпкілiктi нәтижеге бағдарланбаған, ал құрылымдық қайта құрулар, соның iшiнде қаржыландыру жүйесiн өзгерту үнемi дәйектi сипатқа ие бола бермейдi. Бүгiнгi күнi денсаулық сақтау жүйесiнiң жай-күйi қоғамды, мемлекеттi және саланың өзiн толық қанағаттандырады деп тұжырымдауға болмайды.
Жинақталған проблемалар денсаулық сақтау саласын басқару қағидаттарын түбегейлі қайта қарауды талап етедi. Мемлекет басшысының 2005 жылға арналған Жолдауында саланың басқару жүйесiн, денсаулық сақтау iсiн қаржыландыруды, ұсынылатын медициналық көмек берудi ұйымдастыруды, денсаулық сақтау жүйесiнiң нормативтiк базасын, саланың статистикасы мен оны ақпараттандыруды, есептілiктi оңтайландыруды жетiлдiруге, сондай-ақ қаржы ресурстарын тиiмдi пайдалану мен сатып алуды міндеттi түрде орталықсыздандыру бөлігінде байыпты өзгерiстер жүргiзу қажеттiгi көрсетiлген.
Денсаулық сақтауды реформалау мен дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған осы мемлекеттiк бағдарламасы (бұдан әрi - Бағдарлама) Қазақстанның 2030 жылғы кезеңге дейiнгi Даму стратегиясын, Президенттiң "Бәсекеге қабiлеттi Қазақстан үшiн, бәсекеге қабiлеттi экономика үшiн, бәсекеге қабiлеттi халық үшiн!" атты 2004 жылғы 19 наурыздағы Қазақстан халқына Жолдауын iске асыру мақсатында әзiрленген.
        
        Халық денсаулығының негізі
Халық денсаулығының жай-күйi қоғамның әлеуметтiк бағдарлылығының,
мемлекеттiң өз азаматтарының алдындағы жауапкершiлiк дәрежесiн ... ... ... ... болып табылады.
Қазақстан, мемлекеттiк қалыптасуы кезеңiнде елеулi экономикалық
құлдырауға ұшырап, әлеуметтiк салада, соның iшiнде кеңес уақытында құрылған
және негiзiнен ... ... ... ... ... икемсiз жүйесiнен тұратын денсаулық сақтау жүйесiнде ... ... ... ... едәуiр экономикалық өсуге қол жеткiздi,
осының нәтижесiнде денсаулық ... ... ... ... өстi ... ... екi рет), ... олардың одан әрi дамуының перспективалары
жасалды. Әлеуметтiк ... ... ... ... әрi де ... ... ... көңiл бөлуге ниеттенедi.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (бұдан әрi - ДДҰ) дерегi
бойынша азамат денсаулығының тек 8-10 %-i ғана ... ... ... байланысты екендiгiне қарамастан, мемлекеттiң қоғамдық денсаулық
сақтау жөнiндегi күш-жiгерi экономикалық және әлеуметтiк ... ... ... тиiс.
Осыған байланысты денсаулық сақтауға азаматтардың өздерiн, жұмыс
берушiлердi тарту және денсаулық сақтау саласында iс-шаралар ... ... ... ... таңда саланы дамытып отырған ... ... ... ... ... талаптарына барабар болған, ... ... олар ... сол ... ... да секторлардағы
өзгерiстер қарқынынан кейiн қалып отыр. Осы құжаттарда ... ... ... ... ... ал ... ... соның iшiнде қаржыландыру жүйесiн өзгерту үнемi дәйектi
сипатқа ие бола бермейдi. ... күнi ... ... ... ... ... және саланың өзiн ... ... ... ... ... денсаулық сақтау саласын басқару
қағидаттарын ... ... ... ... ... ... басшысының 2005
жылға арналған Жолдауында саланың басқару ... ... ... ... ... ... көмек берудi ұйымдастыруды,
денсаулық сақтау жүйесiнiң ... ... ... ... ... ақпараттандыруды, есептілiктi оңтайландыруды жетiлдiруге, сондай-ақ
қаржы ресурстарын тиiмдi пайдалану мен ... ... ... ... ... ... өзгерiстер жүргiзу ... ... ... мен ... 2005-2010 жылдарға арналған
осы мемлекеттiк бағдарламасы (бұдан әрi - Бағдарлама) Қазақстанның 2030
жылғы кезеңге дейiнгi Даму ... ... ... ... үшiн, ... ... экономика үшiн, бәсекеге қабiлеттi халық
үшiн!" атты 2004 жылғы 19 наурыздағы Қазақстан халқына Жолдауын iске ... ... ... ... ... ... ... ұстанған және экономикалық тиiмдi ... ... ... ... ... экономикалық, әлеуметтiк,
ұйымдастырушылық және басқа да ... ... ... ... және ... ... ... қазiргi жай-күйiн
талдау
Қазақстан Республикасы халқы денсаулығының ... ... ... және денсаулық сақтау жүйесiнiң дамуы соңғы
онжылдықта оң үрдiстермен де, сол ... ... ... де ... ... ... медициналық көрсеткiштердi - тууды, өлiм-жiтiмдi,
өмiр сүрудің орташа ұзақтығын тұрақтандыруға қол жеткiзiлдi. Жұқпалы
аурулармен ... ... ... сақтау саласында бiрқатар реформалар
жүргiзiлді, олардың бір бөлiгi ... iске ... ... ... ... ... Соңғыларына мiндеттi медициналық сақтандыру
жүйесiн құруды, отбасылық медицина моделiне көшуге әрекеттенудi ... ... ... ... ... ... базасын құруды,
денсаулық сақтауды қаржыландырудың елеулi ... оң ... ... өткен жөн, бұл бірқатар қазiргi заманғы клиникалардың құрылысын жүзеге
асыруға, медициналық ұйымдарға күрделi жөндеулер жүргiзуге және ... ... ... ... жаңа ... ... енгiзуге мүмкiндiк туғызды.
Медициналық көмек ... ... ... және оның қолжетімділігін
арттыру нәтижесiнде ... ... және ... да ... ... халық
денсаулығының жай-күйінде оң үрдiстерге қол ... ... ... ... ... өлшемiнiң көптеген бөлігі қанағаттанғысыз болып
отыр.
Денсаулық ... ... ... ... жылдарында саланы реформалау
қадамдары бiрнеше мәрте ... ... ... ... ... ... принциптi түрдегi жаңа екi элемент: сатып алушы мен сатушы
қатынастарының және ... ... ... мен ... байланысты
сараланған еңбекақы төлемiнiң пайда болуына мүмкiндiк туғызатын денсаулық
сақтауды қаржыландырудың бюджеттiк-сақтандыру моделi ... ... ... ... ... қаражатқа байланысты түпкiлiктi нәтижеге
бағдар ... ... ... бағдарламалық қаржыландыру енгiзiлдi.
Сонымен бiрге, реформаларды талдау көрсеткендей, олар елеулi өзгерiстерге
бағытталмады, өзiнің қисынды ... ... жоқ, және ... сақтау
жүйесіндегі жағдайды түбегейлi өзгерте алмады.
Саланы басқару құрылымында соңғы жылдары болып ... ... ... ... ... сақтау министрлігiн қалпына
келтiрудi, Фармация комитетiн, фармацевтикалық және медициналық ... оның ... ... ... ... ... асыратын мемлекеттiк санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау органдары
мен санитарлық-эпидемиологиялық сараптама және ... ... ... ... ... бөле ... Мемлекеттiк
санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау комитетiн құруды атап өту ... ... ... ... сақтау жүйесi, барлық
ведомстволарды қоса алғанда, 886 ... және 3463 ... ... ... ... ... жағдайда медициналық қызметкерлердiң беделiн көтеру,
ұйымдарды қажеттi медициналық жабдықтармен ... ... ... ... жаңа ... енгiзу, дәрiмен тегiн және
жеңiлдiктi қамтамасыз ету жүйесiн амбулаториялық деңгейде ... ... ... ... ... ... жолымен БМСК-iге деген
қатынасты өзгеру қажет.
Қазiргі уақытқа дейiн тегiн медициналық көмектiң кепiлдiк ... ... ... ... ... ... шығыстардың көлемi
жергiлiктi деңгейде БМСК-ға арналған шығыстардан үш есе асып түседi, ал
медициналық көмек көрсету жүйесiнiң өзi ... ... ... ... 2000 ... ... ауруханаға негiзсiз жатқызу, онда болу
мерзiмдерiнiң асып кетуi ... ... ... өсе ... Азаматтардың ауруханаға жатуға ұмтылуының басты себептерiнiң
бiрi - ... ... ... ... ... ... ... буында көрсетiлетiн қызметтер сапасының нашарлығы. Стационарлық
көмек (республикалық ұйымдарды ... ... оның ... ... ... ... ... жақсарту үшiн дәрiгерлiк және орта
персоналдың бiлiктiлiгiн арттыруды, ауруханалық ... ... ... жабдықталуын, стационар деңгейiнде тегiн медициналық
көмектiң ... ... ... ... және диагностика мен емдеудiң
дәлелдеу медицинасының принциптерiне негiзделген ... ... ... ... ... ... ... шаралар
кешенiн қабылдау қажет. Шалғайдағы және қатынау қиын елдi-мекендердегi
тұрғындарға бiлiктi және ... ... ... ... ... үшiн санитарлық авиацияны, оңтайлы және телемедицинаны
дамыту керек.
Медициналық көмектi ... ... ... республикада 1996 жылдан
бастап қалыптасқан оның сапасын бағалау жүйесi болып табылады. Мiндеттi
медициналық ... ... ... ... ... ... құралдары, айыппұл салу жүйесi әзiрленген, медициналық ... әр ... ... ... ... ... ... бойынша айыппұл салу жүйесi, медициналық көмектiң көлемiн бақылау
көрсетiлген медициналық көмектiң медициналық ... ... ... ... саласын бағалауды жүргiзу, пациенттердiң
пiкiрлерiн зерделеу сияқты өлшемдер бойынша медициналық қызметтердi талдау
және ... ... ... ... ... басқару жүйесiндегi қол
жеткiзiлген нәтижелерге сапасын ... ... және ... ... медициналық көмектi, сапа ... ... ... ... ... ... ... сапаны бағалау
өлшемдерiн әзiрлеу үшiн әдiснамалық негiздер ... ... ... ... қызмет көрсетулердің сапасын басқару жүйесiнде
бiрқатар проблемалар бар. әкiмшілiк жазалау шаралары, ... ... ... кәсiби қызметін жақсартуға ынталандырмайды, анықталған
ақауларды жою жөнiндегi ... ... ... ғана ... және ... ... көмектiң сапасын ішкі және сыртқы ... жоқ. ... ... ... ... ұйымдар, мемлекеттік
мекемелер, сондай-ақ медициналық қызмет ... ... ... арналған шарттары жоқ ұйымдар алып тасталған.
Санитарлық-эпидемиологиялық ахуал халықтың ... ... ... ... және тұрмыстық факторларды қоса алғанда, қоршаған
ортаның қолайсыздығына байланысты ... ... және ... ... ... әсер ... жылдары әлеуметтiк-экономикалық ахуалдың жақсаруы ... ... алу, ... және ... ... ... ... республикада жұқпалы аурулардың, бiрiншi кезекте,
iшек және басқа аса ... ... ... арнайы алдын алу
құралдарымен басқарылатын қауiпті аурулардың азайғаны байқалады. Айталық,
соңғы бес жыл iшiнде ... ... ... ... ... ... қызылша - 58,2 есе, сiреспе - 5,0 есе, көкжөтел - 4,7 есе,
дифтерия - 3,6 есе ... ... ... бос ... ... табылатынын
ДДҰ мойындап отыр. Ішек жұқпалы аурулар тобында мынадай аурулар: iш ... 3,5 есе, ... ... - 3,1 есе, ... 1,7 - есе, ... ... аурулары мен "А" вирусты гепатит - 1,6 есе азайды. Өткір iшек
жұқпалы ... ... ... ... ... Аса ... ... аурулар iлуде бiр тiркеледi. Бұл халықтың ... ... ... алу және оны ... ... ... ... iс-
шаралардың бiрi - жоспарлы иммундеудiң нормативтiк және қаржылық базаларын
қалпына келтiру нәтижесiнде мүмкiн болды.
Қызметтің құрамында ... шет ... аса ... ... ... алдын алу жөнiндегi бөлiмшелер жүйесi ұйымдастырылды
және нығайтылды. Соңғы жылдар ... ... ... ... ... өткiзу орындарында санитарлық-карантиндiк пункттер
құрылуда.
Ауруханаішiлік жұқпалы арулардың алдын алу және ... ... ... алу ұйымдарының қызметiне халықаралық тәжiрибе -
едәуiр қаржы ресурстарын үнемдеуге мүмкiндiк ... ... ... ... ... ... кезде дәрiлiк заттар айналымы ... 7,5 ... ... ... жұмыс iстейдi; олардың iшiнде 370-i ғана (5%-тен
аз) мемлекеттiк меншiк ... ... ... ... 5 жыл ... ... өзге ... да маңызды қайта құрулар
жүзеге асырылды. Фармацевтикалық сала нарықтық экономика шарттарына толық
бейiмделдi. Фармацевтикалық ... ... ... ... Республикасының Дәрілік саясатының тұжырымдамасы мақұлданды.
Дәрiлiк заттар ... ... ... ... ... ... әзiрлендi. Фармацевтикалық саланы тiкелей мемлекеттiк реттеу қайта
қалпына келтiрiлдi. Дәрiлiк заттарды, медициналық ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету жөнiндегi қызмет ретке
келтiрiлдi. Отандық фармацевтикалық өнiмдер өндiрiсiнiң номенклатурасы мен
көлемiнiң жыл ... өсiмi ... ... ... ... ... ... белгiлi бiр терiс салдары да болды,
ең алдымен дәрiлiк заттардың халықтың әлеуметтiк осал ... ... ... ... ... ... ... фармакоэкономикалық зерттеулердi
жүргiзу тетiктерi әзiрленбеген, дәрiлiк заттардың жанама ... ... және ... ... ... ... ... келедi. Сынақ зертханаларының материалдық-техникалық
базасы дәрiлiк заттардың сапасын бақылауды ұйымдастырудың қазiргi заманғы
талаптарына ... ... ... ... жүргiзу үшiн
зертханалар жоқ. Жалған дәрiлiк заттар жасау, фармаколаңкестiк, дәрiлiк
заттар мен ... ... ... агрессиялық жарнамалау
проблемасы өсе түсуде. Фармацевтикалық рыноктың өзгешелiгi халықтың ... ... ... ... ... босатуды
мемлекеттiк бақылаудың тиiмдi шараларының жеткiлiксiз болуын туғызып,
жағдай асқынып ... ... ... ... ... ... ... халықаралық өндiру стандарттарына сәйкес келетiн
субъектілер жоқ.
Қазақстан кадрларды даярлау мен қайта даярлаудың кеңестiк жүйесiн ... алды және ... ... iшiнде бұл салада түбегейлi өзгерiстер ... ... бiлiм ... ... 2015 жылға дейiнгi
тұжырымдамасында жоғары ... ... бар ... мен ... ... принциптiк көзқарастарды өзгерту көзделген.
Медициналық бiлiм беру саласында мемлекеттiк бiлiм беру ... ... ... 2003 жылдан бастап дәйектi бiлiм беру ... ... ... ... және ... ... жаңа ... жалпыға бiрдей мiндеттi стандарттары енгiзiлген.
Қазiргi кезде медициналық, фармацевтикалық білiм беру мен ... ... ... ... ... ... ... саласының
ұзақ мерзiмдi стратегиялық қажеттілiктерiн қанағаттандыруға халықтың
денсаулығын сақтау мен ... ... ... ... беру ... ... ... жұмыс iстейтiн жүйесiн құру жөнiндегi шаралар
қабылдануда.
Сонымен бiрге, республикада медициналық кадрларды даярлау мен ... ... және ... зерттеулердiң жеткiлiксiз деңгейi проблемасы
бар. Медициналық және фармацевтикалық ... беру ... ... және ... ... ... ... нормативтiк-құқықтық
базаның жетiлдiрiлмеуi мұның ... бiрi ... ... ... ... ... өзгешелiктерi ескерiлмеген және соның
нәтижесiнде болашақ дәрiгерлердi ... ... ... ... кадрларды даярлау және ғылыми зерттеулер деңгейi сапасына
iс жүзiне жаңартылмайтын медициналық білім беру және ... ... ... ... да ... ... отыр, мұның өзi бұл
саланы халықаралық рынокта бәсекеге қабiлетсiз етуде.
Медициналық ЖОО мен ғылыми ұйымдардың жеткілікті ... ... және ... ... жоқ, ... ... орындау үшiн қажет
болатын қазiргi заманғы жабдықтарға ие болмай отыр. Медициналық ... ... беру ... ... ... ... ... жетiмсiздiгi мұның себептерiнiң бiрi болып табылады, ... ... ... ... толық дәрежеде пайдалануға, қажетті
жабдық пен көрнекi құралдарды сатып алуға мүмкiндiк ... ... беру ... ... қаржылық қаражаттың жетiспеу проблемасын
көбiне білім деңгейi төмен студенттердi оқытудың шарттық нысанымен ... ... ... ... ... гранты бойынша медициналық жоғары
оқу орындарына түсу кезiндегi орташа балл орта ... 80 ... ... ... ... түсу үшiн 40 балл ... ... отыр.
Ақылы оқыту негiзiнде студенттердi қабылдаудың жыл сайын өсiп ... ... Егер 1999 жылы ол 1059 адам ... ... ... ... - 1245), 2001 жылы шарт негiзiнде 2 есе дерлік
көп қабылданды ... - 1345, шарт - 2190). ... бәрi оқу ... деңгейiне ықпал етедi және көрсетiлетiн медициналық көмектiң
сапасына әсерiн тигiзедi.
Әсiресе шалғай және ауылдық ... БМСК ... ... ... ету ... сақталып отыр. Көп жағдайда мұның өзi
қазiргi кездегі ... ... ... - ... ... ... ... мамандар есебiнен толықтырылмауымен байланысты.
Медициналық ЖОО 1999 ... ... ... ... мен ... ... бiтiрушілердің саны орташа 2000 ... ... ... ... деген мұқтаждық сақталып отыр.
Кадрларды бекiту тетiктерiнің болмауы (материалдық ынталандырулар,
қажетті ... ... ... бeру) ... ... орташа 50%-ке жуығының ғана бөлiнген орындарға баруына әкеп
соқтырады.
Ауылдағы денсаулық сақтауды дамыту
Қазақстан Республикасының ауылдық аумақтарын дамытудың мемлекеттiк және
өңiрлiк ... ... ... жылдары ауылдық денсаулық
сақтаудың материалдық-техникалық базасы жақсартылатын ... ... ... ... қайта салу, күрделi жөндеу және белгіленген
нормативтерге сәйкес, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Денсаулық ... ... ... ... ... ... берiлетiн
ұйымдары желiсiн дамытудағы қажеттілiкті және оларды салу мен ... ... ... айқындау жөнiндегi әдiстемеге сәйкес БМСК
объектілерiн медициналық ... және ... ... ... жүзеге асырылатын болады.
2005-2007 жылдарда денсаулық сақтау объектілерiнiң 90-ы салынып, 450-i
жөнделуден өтуге тиiс. Бұл ретте ... ... мен ... ... барлық қажеттiлiктерi толық қамтамасыз етілуге тиiс.
Ұтқыр медицина мен телемедицинаны қолдану жалғасады.
Ауылда ... ... ... iстейтiн жүйесi сақталатын болады.
Медициналық көмектi ... ... ... ... ... дәрiгердiң ролiн арттыру және қызметiн кеңейту болып табылады.
Оған ФП мен ФАП ... ... ету ... ... ... ... қызметкерлермен қызметтi үйлестіру
жүктелетiн болады. әойылған мiндеттердi орындау үшiн ... ... ... ... ... тереңдету көзделiп отыр.
2005 жылы АДА (ауылдық дәрiгерлiк ... ... ... ... аурухана) және аудандық емханаларды мемлекеттік
мекемелер мәртебесiне көшiру аяқталатын болады.
Қаржыландырудың жаңа схемасына және функцияларының ... ... ... ... ... ... ... қаржылық және
заңдық жағынан бөлiнетiн болады.
Екiншi кезеңде медицина ... ... ... ... ... ... ... аудандық орталық ауруханаларға (аудандық) ерекше ... ... ... ... объектілерiн біліктi медицина ... ... ... ету ... ... және
фармацевтикалық жоғары және орта білімi бар мамандарды ... ... ... ... үй ... бiр ... ... төлеудiң,
ауылдық жерлерде үш жыл жұмыс iстеген жағдайда мемлекеттік білім беру
кредиттерiн өтеу ... ... ... әзiрленетiн болады.
Облыстық атқарушы органдарға мамандарды олардың үш жыл бойы ... ... ... ... ... жергіліктi бюджеттер қаражаттары
есебiнен мақсатты гранттар бөлу ... ... ... ... сақтауға сектораралық көзқарас
ДДҰ-ның деректерi бойынша адам денсаулығы көбiне ... ... ... ... ... және денсаулық сақтау жүйесiне
байланысты болады. Денсаулық сақтауды басқаруды жетiлдiру ... ... бiрi ... ... ... ... және ... денсаулығын сақтауға сектораралық қағидаттармен
келу болып табылады.
Осы мақсаттарда қызметi халық денсаулығы жай-күйi мен денсаулық ... ... ... тiкелей және жанама әсер ететiн әр ... ... ... мен ұйымдардың жұмыстарын үйлестiру
көзделедi. Бағдарламада алға қойылған мiндеттердi ... ... ... ... ... ... ... жекелеген басым
бағыттарын iске асыру үшiн әр ... ... ... ... Республикасы Үкiметiнiң жанындағы денсаулық сақтау
жөнiндегi Ұлттық үйлестіру кеңесi, сондай-ақ жергiлiктi ... ... ... кеңестерi құрылатын болады.
Осы Бағдарламаның шеңберiнде кейiннен ұлттық денсаулық сақтау жүйесiне
бейiмделу үшiн алыс және ... ... оң ... ... ... ұйымдармен тығыз ынтымақтастық жасау көзделедi.
Денсаулық сақтауды басқару жүйесiн жетiлдiру
Денсаулық сақтауды басқарудың ... ... ... ... ... ... соның салдарынан, лицензиялауды, тiркеудi,
мемлекеттiк сатып алуды және басқаларын қоса алғанда, ... ... ... ... ... ... ... функциялар iс жүзiнде
Денсаулық сақтау министрлiгi деңгейiнде орталықтандырылған.
Бiрiншi кезеңде ... ... бiрi ... нормативтiк
құқықтық база жасай отырып, орталық, жергiлiктi басқару органдары ... ... ... функциялардың ара жiгiн нақты ажырата отырып,
экономикалық әдiстерге көшу ... ... ... ... құралы болып табылады.
Екiншi кезеңде денсаулық сақтауды басқару осы ... ... ... және ... стандарттарды ескере отырып,
медициналық қызметтер көрсетудiң сапасы мен сала жұмысы тиiмдiлiгінiң ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асырылатын болады.

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Герберт Спенсер9 бет
Денсаулық — басты байлық6 бет
XX ғасырда Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау саласының дамуы4 бет
«Биология. Адам және оның денсаулығы» (8-сынып) пәнін оқытуда жеке тұлғаға бағытталған технологияны пайдалану39 бет
Ішімдік ішу және денсаулық15 бет
Ішімдіктің денсаулыққа залалы5 бет
Адам денсаулығы және радиация13 бет
Адам денсаулығына және организмге жүгірудің әсері17 бет
Адам денсаулығының көрсеткіштерін зерттеу9 бет
Адам және оның денсаулығы пәнінен салауыттану жүргізетін сабақтар жүйесі25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь