Құран – ислам дінінің қасиетті кітабы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
I бөлім: Құранның ислам дініндегі шығу тарихы ... ... ... 5
1.1 Құран құрылу жолының ерекшеліктері... 5
1.2 Ислам тарихы ... ... ... ... 8
II бөлім: Құранның өзіне ғана тән ерекшеліктері ... ... ... 20
2.1 Құранның оқылуы мен жатталуы ... ... ... 20
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 23
Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... .. 25
Құран – күллі адамзаттың заттық және рухани қажеттілігіне сай кең ауқымға ие, қасиетті дара кітап.
Құран – адам баласының тән азығы мен жан азығы, бұл фәнилік ғұмыры мен ақыреттік өмірі, адамның жеке басы мен отбасы, экономика һәм басқару жүйесіне бірдей жеткілікті кітап. Адам баласы дүрбелең өмірдегі бөгеттер мен асулардан соның көмегімен өтіп, дертінің дауасын, рухының азығын Құраннан таба алады.
Құран – Хақ Тағаланың жеті қат әлем сарайына ардақтап жаратқан адамзаты үшін жіберген ақырғы кітабы.
Дүние жүзінің көптеген діндерінде діндарлардың қасиетті деп табынатын кітаптары болады. Үнділерді Ведасы, зороастрийліктердің Авестасы, иудейлердің Таураты (Көне Өсиеті), христиандардың Көне Өсиетпен қатар Жаңа Өсиет те кіретін Таураты осындай кітаптар. әдетте оларда Құдай туралы және құдайлар, олардың хабаршылары, елшілері, пайғамбарлары туралы аңыздар, о дүниедегі патшалық, періштелер мен шайтандар, жұмақ пен тозақ туралы әңгімелер, әлемді, жерді, адамды, жан – жануарды және өсімдіктерді қалай жаратқаны, әдет – ғұрыптар мен салт – жораларды кімнің белгілегені, діндарлардың іс - әрекетінің қандай болуы керектігі айтылған. Тіпті кейде оның қайсылары мақтауға, жерде және о дүниеде сый – сыйапат алуға лайық, ал қайсылары адамдардың және Көк Тәңірінің заңдарымен жазалануға, қуғындалуға тиіс екендігі белгіленіп қойылған.
Барлық діннің уағызшылары тек өз дінінің кітаптарын ғана дұрыс, қасиетті, құдыретті, құдайлық рухта деп есептейді. Ғылым бұл кітаптардың бәріне бірдей, объективті баға береді. Ғылым ең кең тараған діндердің бірі және біршама жас дін – исламның басты қасиетті кітабы – Құранға да осылай қарайды.
1. М. Тоқжігітов Құран туралы ақиқаттар А., “Қазақстан”1977
2. Б. Аханов Дін және еркін ойшылдық А., “Қазақ Университеті”1993
3. М. Исаұлы Құран кімнің сөзі? А., “Алтын қалам”2004
4. Ю. Крачковский Коран М., “ИКПА”1990
5. И. Климович Книга о Коране М., “Полит Издат.”1986
6. Д. Өмірзаққызы Адамзаттың асыл тәжі А., 2004
7. Х. Алтай Құран Кәрім қазақша және түсінігі Сауд – Арабия1991
8. О. Құдышев Иманның шарттары және Құранның сүрелері А., “Қазақстан”1991
9. Құран туралы кітап ауд. О. Оралбеков А., “Қазақстан”1990
10. С. Васильев История религии Востока М., “Университет Книжный Дом” 2004
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды Мемлекеттік Университеті
Философия және психология факультеті
Философия тарихы және ... ... ... ...... дінінің қасиетті кітабы
Орындаған: Р 11 тобының студенті
Қалиева А.А..
Жетекші: Темірбеков О.Ж.
Қарағанды 2005 жыл
Жоспар
Кіріспе---------------------------------------------------------------- 3
I бөлім: Құранның ислам дініндегі шығу ... ... ... құрылу жолының ерекшеліктері------------------- 5
1.2 Ислам тарихы--------------------------------------------------- 8
II бөлім: Құранның өзіне ғана тән ерекшеліктері------------ 20
2.1 Құранның оқылуы мен жатталуы--------------------------- 20
Қорытынды---------------------------------------------------------- ... ... ... ...... ... заттық және рухани қажеттілігіне сай кең
ауқымға ие, қасиетті дара кітап.
Құран – адам баласының тән азығы мен жан ... бұл ... ... ақыреттік өмірі, адамның жеке басы мен ... ... ... ... ... жеткілікті кітап. Адам баласы дүрбелең өмірдегі
бөгеттер мен асулардан соның көмегімен өтіп, дертінің дауасын, ... ... таба ... – Хақ ... жеті қат әлем ... ... жаратқан
адамзаты үшін жіберген ақырғы кітабы.
Дүние жүзінің көптеген діндерінде діндарлардың қасиетті деп табынатын
кітаптары болады. Үнділерді ... ... ... ... ... ... ... Көне Өсиетпен қатар
Жаңа Өсиет те ... ... ... ... ... ... Құдай
туралы және құдайлар, олардың ... ... ... ... о дүниедегі патшалық, періштелер мен шайтандар, жұмақ
пен тозақ туралы әңгімелер, әлемді, жерді, адамды, жан – жануарды ... ... ... әдет – ... мен салт – ... ... ... іс - ... ... болуы керектігі
айтылған. Тіпті кейде оның қайсылары мақтауға, жерде және о дүниеде сый
– сыйапат алуға лайық, ал ... ... және Көк ... ... қуғындалуға тиіс екендігі белгіленіп қойылған.
Барлық діннің уағызшылары тек өз дінінің кітаптарын ғана ... ... ... ... деп ... ... бұл
кітаптардың бәріне бірдей, объективті баға береді. Ғылым ең кең ... бірі және ... жас дін – ... басты қасиетті кітабы –
Құранға да осылай қарайды.
1 бөлім: Құранның ислам дініндегі шығу тарихы
1.1 Құран ... ... ... кең тараған діндердің бірі және біршама жас дін ислам. Исламның
басты қасиетті кітабы – Құран ... ... ... ... - ... – бұл әдетте 500-ден астам беттен тұратын
араб тіліндегі текст кіретін қомақты том. Оның ... және ... ... ... де дәл ... Онда әр ... әр бірі сүре деп ... 114 тарау не бөлім бар. ... ... ... қатар дегенді білдіреді, мысалы, ғимаратты
тұрғызғандағы өрілген тастардың қатары ... ... сүре ... ... бір бөлігі немесе жеке өсиет дегенді де білдіреді (9:65; 182;
24:1). “Сүре” сөзі осы ... ... ... ... еніп,
олардағы Құран аудармасында сақталып отырған.
Құранның сүрелері әр ... ... ... ... ең ұзақ ... 216 аят, ең қысқалары 103 – ші, 108 – ші және 110 – шы ... ... ғана бар. ... ... аз ғана ... есептегенде,
кітап соңына қарай азая береді. Бірінші “аль - фатиха” – “(кітапты)
ашатын” сүре барлығы жеті аяттан ғана ... дін ... ... ... – біреу жаратпаған Құдай Тағала
Алланың сөзі сияқты мәңгілік өмір сүретін кітап. Ол ... ... 70; 9:6; 48:15). ... ... ... ... оқу дегенді
білдіретін арабтың ... а” ... ... ... ... түп ... ... парақтарына араб тілінде жазылып, оның
орамалары жетінші көкте ... ... да оның ... бірі –
орамалар, кітап деп аталады. ... - ... ... – Умми аль ... Алла ... астында тұрады. Сондықтан да тек Алланың бір сөзі
ғана бұл көк кітабындағы сөздердің ... деп ... ... ... ... ... (К., 13:39)
Әрине, жақынырақ танысқан кезде онда айтылған ойлардың, уағыздардың,
праволық нормалардың және аңыздардың ... ... ... ... ... бір ... түсірілмегендей әсер ететін, оның
үстіне халықта осы кезге дейін мұндай көлемді қағазға түскен жазба діни
немесе зиялы қаумдастық шығырма ... ... ... ... ... жаау онайға түспеген сондықтан да Құранның өзінде мұндай
үлкен жазба ... ... ... өзі көз ... керемет
ретінде талай рет бағалануы кездейсоқ емес. Онда Алла ... ... ... ... жын – бәрі ... ... сияқты бір кітап
шығарамыз десе, олар шығара алмас еді, тіпті бір – ... ... олай ... ... ... - деп айт (К., 17:90) – деп ... ... қорытынды бұл сөйлемді жазғандар үшін ертегілік құбыжық күштер
...... ... ... бар, ... ... адамдар мен жындар бір
істі бірлесе атқаруы, бір – біріне көмектесуі ... ...... баста басым болған Құранның мифологиялық
көзқарасына сәйкес ... бұл ой оны ... ... туралы әңгімелерде де бар. Олар бойынша Құран адамдарға
Құдай “аяндары” ретінде белгілі болады. Алла өзінің соңғы ... ... ... бұл ... ол дүниенің күштері – ... ... ... ... ... деп ... ... арқылы жіберіп
отырды. Олардың пайғамбарға Құдайдың өзі жібергендегі жөніндегі
көптеген әңгімелер мен оған көз ... ... ... баға ... кездегі мұсылман аңыздарында (хадис, Сунна, хабар, ахбар) және
Құранның түсініктемелерінде, түсіндірмелерінде – Тәфсірде бар.
Тарихтың кейде адамдарға күтпеген сабақтар ... ... ... ... осы кітап та құрастырыла ... ... ... ... және ... ... бірқатар елдерде тарихи және діни
ескерткіш ретінде ғана емес, сонымен бірге кең ... ... ... де ... ... отыр. Ислам мемлекеттік дін болып
табылатын елдерде Құран тұжырымдарынан ... ... ... шариғат шығады. Құранмен ант қабылдап, серт беріледі. Оны бұзу
- өте ауыр ... ... деп ... Құранды және оның
түсіндірмелерін (тәфсірлерін) зерттеу Пакистан, ...... ... ... ... оқу ... ... пәндерінің
бірі болып табылады. “Үшінші жолды” іздеудегі қиыншылықтары өткенге
назар аударуға ... ... одан ... ... ... ... табуға үміттенген қазіргі шет мемлекеттеріндегі бұл кітапқа деген
қызығушылықты түсіндіруге болады.
1.2 Ислам тарихы.
Алла Тағала ... тура ... ... ... ... ... ... уахи арқылы адамдар арасындағы пайғамбарына түсірген.
Бұл оның махабатымен жаратқан адамзатының деген ерекше рақымдылығы.
Адам баласы ... ... ... ... ... ... мен жаманды
ажырата алмайды. әсіресе, өз ... ... үшін ... ... ... Уахи келместен бұрынғы арабтың құндылықтары
– қызын тірідей жерге көму, әйел ... ... ету, ... ... сору. Бұрыс та болса жақынына болысудың әділдік ... ... зина ... ... ... т.б. еді. Қазіргі заманда да ... ... ... жат ... олар үшін құндылық
саналады. ... адам ... ... ... ... бейне бір
вирустар теледидар, интернет, радио т.б. арқылы ... ... ... ... үш ... бері ... төл ... іздеп жүрген мұсылман
елдерінің ішкі ниетіне қатты әсер етуде. ... ... ... ... ... ... сезімдерді кез келген жолмен
қанағаттандыруды құндылық санаған әрбір қоғам ақыр соңында шынырауына
құламақ. ... ... ған ... ... ... ... ... барар межесі де қартүнек құрдым болмақ. өйткені, Ұлы
Жаратушы мен ақыретке сенімі ... ... ... күмбезі көркем
мінезділікпен қамтылуы екіталай. Әрі олар ғұмырға не үшін келіп, ... ... ... ... ... қандай нәрсеге
пайдаланатының шектеулі санасымен таба алмақ емес. Ондай сұрақтың
тылсым жауабын ... ғана ... ... ... мен ... айыру,
түпкі мқсатты айқындау “адами өлшеммен” емес, “илаһи ... ... ... Хақ ... жер бетіне өзінің ұлылығы мен құдыреттілігін паш
ететін өкіле етіп жаратқан ардақты адам баласын “илаһи өлшемді” ... ... – Алла ... ... ... ... ... Жәбрәйіл
арқылы арнайы жіберілген пайғамбарына жетпек. Елшісі де ... ... ... ... ақыл уахидің ақиқаттығын білгенімен, оның
қандай нәрсе екенін біле алмайды. өмірде көптеген нәрселер бар, ... ... ... біле алмаса да оның барлығын қабылдайды. Басқаны
былай қойғанда ақыл өзінің ақиқатын дәләлдегенмен ... ... ... ... Рух та ақыл ... Ақыл және ... ... рухтың барлығын біледі. Мұны Абай атамыз “Мені мен ... ... ... Адам өзінің барлық мүшесін иеленіп “менікі” дейді. Сонда
адамның өзі қайда? Өзі – сол ... ... ақ ... жалаң көзбен
көре алмайтын, қолға ұстай ... ... ... бар. ... ... ... ... анықталған. Мысалы, әлемде тартылыс ... ... де ... ... күші бар. Бұлардың ақиқаттығын
атеистер де ... ... мен сол ... ... ... көрсетіп бере
алмайды. Сондай ақ адамдар бір – бірімен алшақтан ... ... ... ... тілдеседі. Егер бұларды өткен ғасырдың
адамдары көргенде қабыл ете алмай, жоққа шығаруы ... еді. Жан ... ... ... адамдар да телепатия арқылы бір – бірімен
байланыса алады. Ұзақтан бір – ... ... ... ... да ... ... Түсінбеген жанға сол сигналдар мүлдем түсініксіз.
Дәл осылайша, Алла Тағаладан келген илаһи хабарды пайғамбарлар естіп,
уахиді еліне сөзбен жеткізуінде ешқандай таңқаларлық нәрсе ... ... ... (с. ғ. с.) ... ... ... Рухул – Амин және Рухул – Худус деп атаған. Құранда: ... ... ... ... жақсы білсін: Ол Аллаһтың бұйрығымен
Құранды туралық жетекшісі және бұрынғы түскен кітаптарды растаушы Һәм
мұсылмандарға ... етіп ... ... ... сүресі,
2:97).
Басқа бір аятта оны “Рухул – Амин” деп атаған: “Сөзсіз – бұл Құран
әлемдердің Раббысының түсіргені. Оны ... – Амин ... рух) ... сүресі, 26:193). Осы аятта аты ... ... - ... ... ... ... оны ... жартқандықтан “Рух” деп ... ... ... оның ... ... ... лауазымы – уахиға деген сенімділігі
үшін берілген.
Пайғамбарларға уахи әкелген перішенің басқа бір ... ... ... “Қасиетті рух құранды иман еткендерге һәм
мұсылмандарға ... пен ... болу үшін ... ... ... - де. (Нақыл сүресі 16:102). Бұл аятта қасиетті Рух
ешқандай дақ жұқпаған пәк рух сенімге лайық кіршіксіз таза рух ... ... Алла ... ... ... пайғамбарға жапқан
жалаларын жоққа шығару үшін оны осылай атаған. ... ей, ... ... ... сол – оны ... ... таза ... “Рухул - Худус” Ұлы Раббыңның құзырына ... әрі ... да ... ада ... ... ... ... исламда Рухул – Лаһ, Хамиддуллаһ, Әр –
Рухул – ... Аль – ... - ... ...... т.б. ... де бар.
Құранның басқа аятында болса, хазіреті пайғамбарға елшілік еткен осы
періштенің мынадай ерекшілігі бар: “Ол ...... ... ... ... ... ... құзырында беделді бір ... ... ... ... ... 81:19). ... хазіреті
Мұхаммедке (с.ғ.с.) уахи осындай елден ерекше беделге ие періште арқылы
келген.
Қорытындыласақ, уахиді хазіреті пайғамбарға Алла Тағаладан ... елші ... Ол ... аты Жәбрәйіл. Ол жаратылыстағы
сансыз періште арасындағы ең беделдісі Һәм ... Ұлы ... ... ... де ... періштесі.
Құран сөзінің түбірі мен мағынасы жайында ғалымдар арасында әр түрлі
көзқарастар бар. Олардың арасында Құран ... ... ... ... ... ... екі ... көзқарас бар. Алдымен
“хамзасыз” сөзден шыққан деген пікірді ... Әбул – ... Әл – ... ... ... ... сөзі бір нәрсені
бір нәрсаеге ... ... ... ... ... ... ... сүре мен аяттар бір – ... ... ... ... оны ... деп ... Қажылық пен ұмраны қосып,
жалғағандықтан оған қиран делінген. (Зәркәми, Бурһан, бірінші том, 277
бет).
2. Құран сөзі кейбір ғалымдардың көзқарасы ... ... ... көпше
түрі “қараин” сөзінен шыққан. “Қарина” – дәлел, айғақ, ұқсас байланыс
мағынасына сияды. Құран аяттары мазмұн, ... ... ... бір ... ... бір – ... ... болуда. Сондықтан да Құранға есім етіп
қойылған.
3. Құран сөзі – хамзасыз сөз. Ол ешқандай сөз түбірінен шықпаған. Құран ... ... ... ... ... ... тән есімі. Бұл
көзқараста болған ғалымның бірі атақты имам Мұхаммед ибн Идрис әш –
Шариғи. Ол ... сөзі ... (оқу) ... ... ... көзқарасты
ұстанды. Егер Құран есімі “қараә” оқу етістігінен шыққан ... ... ... ... ... деп атауымызға тура келмек деді. Алайда,
Құран сөзі – Тәурат, Інжіл секілді хазіреті ... ... ... ... тән дара ... ... Алла Тағала хазіреті Мұсаға кітап
түсіргенде оны “Тәурат” деп атаған. Хазіреті ... ... ... оның атын “Зәбур” деп атаған. Сондай ақ ақырғы кітапты
хазіреті Мухаммедке (с.ғ.с.) ... ... ... ... оны ... аятта айтылғандай оны “Құран” деп атаған.
Келесі топ Құранның “хамзалы” екенін ... Бұл топ ... ... сөзі ... ... ... ... сөзінен шығып, “фу, лән”
формуласымен жасалған сипат (Зәркәши, Бурһан, 1 том, 277 бет). ... ... ... ... сүре мен ... және ... жемістерін бір жерде жинағандықтан осы есім берілген. Әбу ... Әл – ... ибн ... (ө. 224)839) және Әбу ... әз – ... ... осы қөзқараста болған ғұламалар.
2. Кейбір ғалымдардың көзқарасы бойынша, Құран сөзі ... ... ... ... етістігінен шыққан. Құран оқыған адам сөз бен
әріптерді оқып, ... ... ... осы есім ... Құран сөзі “тәлә” оқу мағынасындағы “қараә” “оқу” етістігінен шығып,
“фу, ... ... ... Бұл көзқарасты Әбул Хасан Али ибн Хазм
Әл – Лихяни (ө. 215\830) айтады. ... ... оны ... ... міндет. Ал оны Біз оқығанда, оны оқылуына ілес” (Қиямет ... - 18) ... ... сөзі оқу ... ... Осы ... ... сөзі “оқу” етістігінен шығып, хазіреті Мұхаммедке (с.а.с.) түскен
илаһи сөздің есімі болған. Бұл көзқарас ислам ғұлама арасында ең басым
болғаны.
Ислам ғалымдары ... ... ... негіз етіп алып,
Құарнға анықтама берген. Бірақ бұлар Оның ... ... ... ... Біз ... ... ... Хазіреті Мұхаммедке (с.а.с.) уахи арқылы түсіп, мұсхафтарда жазылған,
“тәуәтүр” бұлтартпас хабарлар арқылы жеткен, оқылуы ғибадат ... ... ... сүресінен Нас сүресінің ... ... ... ... ... ... тән ... қамтыған ғажайып сөздер.
Хазіреті Мұхаммедке (с.а.с.) түскен ақырғы ... ... ... басқа да есімдері бар. Алайда “Құран” есімі, ... ең көп ... ... ... ... атаулары Құранда көп
берілген. Бұлардың кейбірі есім болса, кейбірі сипаттары.
Кейбір ғалымдар ... өзге ... ... жуық десе ... “ӘЛ - ... ... Құранның елу бес есімі бар
екендігін айтады. (Зәркәши, Әл – Бурхан, 1. 273 бет). Біз ... ... Әл – ... Бұл сөз ... екі жүх отыз ... ... ... осы
Кітапта күдік жоқ, тақуалар үшін тура жол көрсетуші” (Басқара сүресі,
2\2).
2. Әл – Фурқан. ... пен ... ... бейбіт мағынасына саятын бұл
сөз Құранда алты мәрте кездеседі. “Күллі ... ... болу ... ... ... Аллаһ Тағала аса жоғары” (Фурқан сүресі,
25\1).
3. Нур, мубин. “Расында, ... ... нұр және ... ашық кітап
келді” (Мәида сүресі, 5\15).
Құранда бұдан басқа да есімдер бар: Кәләм, Һуда, Рәхмәт, Шифа, Тәнзия,
Уахи, Хақ, Адл, ... ... ... Хикмәт, Хаблуллаһ, Рух т.б.
Құран Исламның алғашқы кезеңінен ... ... Бұл ... ... ... сақталуы. Ең алғашқы бір мұсхаф кітап болып
Әбу Бәкір ... ... еді. Осы ... Әбу ... ... халифа
Олардың қолында болды. Ол бұл өмірден өткенде қызы Хафсаның үйінде
сақталды. Кейіннен хазіреті ... ... ... ... Зәйд ибн Сәбиттің
төрағалығымен құрылған топ арқылы көбейтіп, Хафсаға қайтып берген. Оның
қолында сол ... көп жыл бойы ... ... ... ... ... сол ... сұрады. Бірақ ол мұсхафты бермеді. Арадан
жылдар өтіп, Хафса қайтыс болғанда, ... ... ... ... Міне осы ... ... тағы да адам ... олардың баласынан
түпнұсқаны сұрап алған. Осылайша алғашқы ... ... ... ... ... ... ... Куран Керим билгилери,
Анкара, 1987, 133 бет). ... ... ... оны сақтық үшін жағып
жіберсе керек ... ... ... ... ... кейін сол
түпнұсқаны қайда кеткені хақында ешбір мағлұмат жоқ.
Халифа Оспан көбейтіп, негізгі 5 ... ... ... ... баян етелік:
1. Мәдина мұсхафы. Халифа Оспанның заманында көбейтілген Құранның біреуі
Мәдина қаласында қалған. Ол ... ... ... ... ұзақ ... бойы ... Оның сол жерде сақталғаны жайлы
көптеген ғасырдың саяхатшылары баян ... ... бірі ... ғалымы
Мәуләна Шибли “Тәхзибул - ахлақ” жинағында осы нұсқаның 735 жылы сол
жерде ... ... ... үстінде: “Аллаһ Елшісінің
сахабаларының бір жамағатының жинағаны осы. Бұлардың арасында Зәйд ибн
Сәбит, Абдуллаһ ибн ... және Сайд ибн Ас ... деп, ... ... ... ... басқа сахабалардың да ... Осы ... ... ... ... дейін сол жерде
сақталып келген. Соғыс уақытында ғана сақтық жасап, арнайы мықты жерде
сақтауға алынған. ... ... ... ... ... Мұса
Жаруллаһ 1930 жылы большевиктер қашып, мұсылман елдерінде жүргенде
Құран түпнұсқалары жайлы зерттеп, Үндістанда ... Сол ... ... ... ... ... тұрғанын жазады.
2. Куфа мұсхафы. Халифа Оспан көбейтілген Құранның біреуін Куфаға жіберген
еді. Осы нұсқа кейінгі ... ... ... сақталады. Ғалымдар
оның Аббасисттер заманында барған болса керек деп жорамалайды. өйткені,
Аббасисттер халифалары сол жерде өмір ... ... осы ... ... ... өтіп, сол жерде сақталған. Атақты Наблуси 1689
жылы сол қамалдан көргенін жазады. Ол да бірінші дүниежүзілік соғысына
дейін сол жерде ... ... ... арнайы бір жерде қорғалған.
3. Мекке мұсхафы. Мәуләнә Шибли кітабында Һижраның 735 – інші жылы сол
жерде болғанын ... Бұл ... ... терең мағлұматтар өте аз.
4. Басра мұсхафы. Бұл мұсхаф Басрадан Куртуба қаласына апарылған. Кейінгі
жылдары Португалияға ... Ол ... бір ... сатып алып
Марокко қаласына жеткізген. Ол сол жерде мемлекет қаласында ұзақ уақыт
сақталған. Бірақ одан кейін не болғаны ... Шам ... ... мен Дамасктың арасында орналасқан Табәрия деген
жерде сақталып, кейіннен Шам қаласына жеткізілген. Мәуләнә ... Әбул – Қсым әс – ... ... 657 жылы Шам ... ... сол ... жіберген мұсхафын көргенін жазады. Басқа
ғалымдар кейінгі жылдары сол қалада, бірақ басқа ... ... ... Сұлтан Хамит заманында мешітте өрт шығып, ол да бірге
жанып кеткендігі жайлы хабарлар да ... ... да ... ... мұсхафы деген түпнұсқа бар. Бұл
түпнұсқа жайлы Мұса Жаруллаһ былай дейді: “Құран Кәрімнің бұл ... жылы ... ... Ахзар “Убәдуллаһ Хазрет” медресесінен
Петербург кітапханасына апарылып, төңкеріске дейін сол ... ... жылы ... ... ... Ресей мұсылмандары ұйымы
үкіметтің ... сол ... ... ... алып ... апарады. Ол осында алты жыл сақталды. ... ... ... ... ... үлке ... ... бір топтың бақылаумен
арнайы бір вагонмен Уфадан Ташкент қаласына апарылып, ... ... ... ... 1923 жылы ... ... Қазір сол үлкен мұсхаф Ташкентте Бейлербейі
мешітінде салынған бір ... ... ... ... 1927) ... 138 ... бақа да ... уақытта Ыстабулда сақталған хазіреті Оспанға
тән Һижраның отызыншы жылдары жазылған ... және ... ... ... ... мұсхаф, һәм хазіреті Омарға тән теріге жазылған
мұсхаф, басқа да сол ... ... ... сүрелер бар. Бұдан
Мысырда да хазіреті Әли жазған және жаздырған Құран ... ... ... ... ... ... бізге жеткен.
Құранның түпнұсқалары жайлы ... ... ... ... ... Мысыр, тіпті Еуропаның Париж, Лондон, Ватикан, Берлин,
Петербург т.б. кітапханаларында әр ғасырда ... ... бар. ... ... ... кітаптарға ұқсамай, толықтай бізге жеткен. Оның
айғағы егер сіз жоғарыда айтылған Құран ... ... бір ... ... ... ... ... таба алмайсыз. Сонау
хазіреті ... ... ... ... ... мен ... ... бір әріп те болсын өзгешелігі жоқтығына кәміл куә
боласыз. Сонда сіз Аллаһ Тағаланың “Расында, Құранда Біз ... Біз оны ... ... ... 15:9) деп ... ... ... аңғарып, бас иіп тағзым етесіз. Егер сол ... ... ... ... ... бір әріп те болса өзгешелік болса
еді, батыстың шығыстанушы зерттеушілері ... ... ... ... сөзі”, “талай өзгеріске ұшыраған” деп жар салар еді. Бірақ олар
да күндердің бір күні ... ... ... ... бас
иер! Негізінде, сол зерттеушілердің арасында Құранның ақиқатын аңғарып,
қазір мойынсұнып жатқан ғалымдар да ... ... ... ... ғана тән ... Құранның оқылуы мен жатталуы
Құранның бөлек – бөлек түсуінің бір хикметі де оның онай ... ... еді. ... ... жаңа ... ... ... содан кейін әйелдерге оқып ... еді. ... ... түскен мәтіндерді әрі жазып, әрі жаттантын да ... ... Хат ... болса, хазіреті пайғамбардың намазда,
уағыз насихатта оқыған Құранын ... ... алып ... ... жазудан қарағанда жаттау әлде қайда қолайлы тәсіл еді. Сахабалар
әрі ... әрі жеке ... өз ... ... үнемі қайталап
отырған. Түнде мешіттің жанынан өткендер, іштен аралардың ызынындай Құран
үнін естіген. ... ... ... ... елшісі Құранды жақсы
білетін кісілерге жіберген. ... ... ... ... ... ... ... тәрбие алған. Олардың тақуалық өмірлерінен бастап, Алла
жолындағы күрестерге, ... ... - ... және ... ... ... ... ішу әдептілігіне, тіпті сыбырлап сөйлескендері
мен ... ... ... ... ... ... шамамен алты мыңнан астам аяттан тұрады. әрі онда бір – біріне
ұқсаған аяттар бар. Сондықтан да Құранды ... аяқ ... ... ... ... жатқа оқығанда басқа сүредегі аяттармен шатастырып алуы мүмкін
жағдайлары бар. Сол ... ... ... жатталуы мүмкін еместей
көрінген Құран оңай жатталады. Құранды үлкен ... ... ... оңай ... ...... теңдесі жоқтығына айқын куәлік
етеді. әрбір адам өз тіліндегі жыр – дастандарды оңай жаттап алуы ... ... ... жас ... да ... жырларды жатқа айтқаны
осының куәсі. Алайда бір ... ... жас ... өзі ... мүлдем түсінксіз ағылшын яки жапон тіліндегі ұзақ ... ... ... ... ... да ... да жалықпай қайталап тұрулары қиынсыз. Ал
Құранды иесі мұсылман әлемінде миллиондаған адамдар тілі мен ... де, ... да, тез ... жаттап алып, жалықпай күндіз түні
қайталап ... Бұл араб ... ... туындаған қасиет емес, сол
тілмен түскен Құранның қасиеттілігі. Сондықтан да біреу ... ... ... мағыналық сөздерін жатқа білулері мүмкін емес. Мысалы,
бір қазақтың жас баласы ... яки бір ... ... ... қари ... ... ... Құранның қазақша мағыналық аудармасын жаттауы аса қиын һәм
қисынсыз.
Әлемде мұсылмандар тәрізді кітаптарын жатқа ... ... ... ... дін өкілдері жоқ. Өздерін илаһи діннің мүшелері санайтын
еврей мен христиандар да ... ... дәл ... ... ... бір ... яки христиан дінінің пәленше деген ғалымы кітабын ... ... ... ... екен ... ... ... де естіген емес.
Құранның оңай жатталуы – онын Алланның сөзі екендігінің дәлелі. Бұл
Құранға ғана тән қасиет. Болмаса, бір адам араб ... ... ... хадистің өзін әрен жаттайды. Құран мен хадистің айырмашылығы –
Құранның оңай, хадистің қиын ... ... ... Құранды
жаттағандар көп болғанымен хадисті жаттағандар одан аз. ... ... ... адам ... алу мүмкіндігі болса, хадисті сол саланың арнайы еске
сақтау қабілеті мықты мамандары ғана ... ... ... ... ... мен сол ... ... жаттап көргенде, Құран бірінші ... ... ... ... ғана ... ... алу мүмкін. Әрі көп ұзамай
қайталамай қалғанда Құран санада ұзақ сақталады да хадис ... ... ... өз ... де ... бар. Оның ... басқа
араб сөздерінің жанында бәрінен де үстем тұрады. Оның ... ... ... бар. Әсіресе, оның дұғаларында балджай тәттілік бар. Оқыған
адам қайталай бергісі келеді. Бірақ Құранмен салыстыруға ... ... ... қасиет бар.
Қорытынды
Құран – мұсылмандардың ең негізгі діни ... ... сөзі ... ... ... оны ... сынауғы болмайды.
Ислам дініндегі елдердің көпшілігінде (араб ... ... ... ... ... киелі деп саналады, ол елдерде “өтірік айтсам, Құран атсын”
деп қарғанады, ... ... ... ... ұстап ант береді.
Мұсылман елдерінің заңдары Құранға сәйкестендіріледі.
Ислам діні – жер ... көп ... ... бірі ... ... ... да ... бойы осы діннің ... ... Бір ... дүниеге келген бөбегін тілі шығар шықпастан ақ ... ... ... ... ... деп ... үйренгендердің арасында осы жолдарды жазып отырған адам
да ... ... ... ... ... ... ... әптиекті түрткішпен
түртіп, таңнын атысынан, күннің батысына шейін молда үйінін босағасында
отырып өткізген жас өмір жетпісті ... ... ... ... кітабына әр түрлі түсінктер беріліп ... ... ... ақыл – ... ... ... қарсы шығып
қоймай, ғылымның Құдадан туындайды деген идеяны да қолдап ... ... ... деп ... ... ал Құран барлық ғылымдадың бірте –
бірте талдай бастаған сиынды ыдысы деп санайды.
Бірқатар мұсылман теологтары ғылым мен діннің арасында ... ... ... мен ... ... аз ғана ... бар, ал
исламды ғылымның шынайы қамқоршысы дегенді айтады. Ғылымға былайша қарау
діни наным мен ақыл ... ... ... ... ... ... келгенде, бұл жұмыстың алға қойған мақсаты – ... ... ...... ... оның ... ... айқындап, онда
айтылған басты ойды түсіну.
Падаланған әдебиеттер тізімі
1. М. Тоқжігітов Құран туралы ... А., ... Б. ... Дін және ... ойшылдық А., “Қазақ Университеті”1993
3. М. Исаұлы ... ... ... А., ... қалам”2004
4. Ю. Крачковский Коран М., “ИКПА”1990
5. И. Климович Книга о Коране М., ... ... Д. ... ... асыл тәжі А., ... Х. ... Құран Кәрім қазақша және түсінігі Сауд – Арабия1991
8. О. ... ... ... және ... ... ... ... туралы кітап ауд. О. Оралбеков А., “Қазақстан”1990
10. С. Васильев История ... ... М., ... ... Дом”
2004

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XIX ғ. II жартысы, XX ғ. бас кезіндегі қазақ әдеби тілінің діни лексикалық сипаты5 бет
Құранды түсініп оқу20 бет
Құранды түсіну8 бет
Xx ғасыр басындағы қазақ әдебиеті3 бет
Зороастризм және қазақ халқының наным-сенімдері113 бет
Ислам филасофиясы әл –Ғазалимен Ибн Рушд пікір таласы13 бет
Исламның әлемге таралуы5 бет
Тараз – ежелгi ислам мәдениетi орталығы17 бет
Хадис туралы19 бет
Қазақстанның оқу-ағарту жүйесі12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь