Қысқа мерзімді дебиторлық борыштардың, қаржылық инвестициялардың аудиті

Кіріспе
1 Қысқа мерзімді дебиторлық борыштардың, қаржылық инвестициялар.дың аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.1 Қысқа мерзімді дебиторлық борыштардың мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2 Қысқа мерзімді дебиторлық борыштардың аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... .10
1.3 Қысқа мерзімді қаржылық инвестициялардың аудиті ... ... ... ... ... ... ...15
2 Тауарлы.материалдық қорлардың аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
2.1 Тауарлы.материалдық қорларының мәні,мақсаты ... ... ... ... ... ... ... ... .18
2.2 Тауарлы.материалдық қорлардың аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
2.3 Сатып алу, өндіріс және өткізу циклдерінің қозғалысының аудиті ... ..28
3 Ағымдағы активтерінің аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .32
3.1 Ақша каражаттарының мәні, мақсаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32
3.2 Ақша каражаттарының аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...36
3.3 Ақша қозғалысының аудиті («Нұрберген Жол» ЖШС мысалы
ретінде) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..40
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кәсіпорындар мен ұйымдардағы болып отыратын барлық үдерістерді алдымен бақылап, орындалған жұмыстар мен атқарылған қызметтердің нәтижесінде өндірілген өнімдерді, олар үшін жұмсалған материалдар мен шикізаттарды, қаржы-қаражаттарды сандық өлшемге келтіріп және оны арнаулы құжаттарға қарай реттеп соңынан тіркеу жұмысын жүргізетіндігі бухгалтерлік есептің басты міндеті болып табылады. Қандай да болмасын шаруашылыққа қажетті күнделікті қолданылатын есеп жұмысының белгілі бір кезеңдерге сай дамитындығы белгілі. Ал шаруашылық есеп мәліметтері өндірістің экономикалық жағдайын белгілі бір дәрежеде жан-жақты сипаттап, талдап, қандайда бір шешім қабылдаудың басты мақсаттарын жүзеге асырушы экономикалық пән болып табылады. Қандайда бір шаруашылық құбылыстарын зерттеп оларға экономикалық талдау жасау үшін белгілі бір есеп көрсеткіштеріне сүйенуімізге тура келеді. Шаруашылық есептің алғышарты материалдық өндірістің теориялық негізін зерттеуге байланысты. Қандайда болмасын есеп көрсеткіштері экономикалық жағынан маңызды мәселе болып табылады. Кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметі туралы ақпараттық мәліметтерді жинақтау бухгалтерлік есеп пәні болып саналады.
Қоғамымыздың даму кезеңдерінің қай сатысында болмасын дамудың объективті экономикалық заңдылықтарын анықтау және ол заңдарды пайдалану шараларын дұрыс белгілеу үшін есеп жұмыстарын, әсіресе бухгалтерлік есеп жұмыстарын дұрыс ұйымдастырудың маңызы зор.
Қоғамдық нәтижесінде бухгалтерлік есептің ұйымдастырылуына қойылатын талаптардың өсіп, міндеттерінің даму үстінде болғаны, оған сәйкес бухгалтерлік есеп формаларының үнемі жетілдіріп отырғаны бухгалтерлік есептің даму тарихынан белгілі.
Қазіргі кәсіпорындар, мекемелер мен ұйымдар жөніндегі заңға сәйкес, халық шаруашылығының қайсы саласындағы кәсіпорындар болмасын, олардың өндірістік және қаржылық іс-әрекеттері өз шығындарын өзі қайтару және өзін-өзі қаржыландыру принциптеріне негізделуі тиіс.
Қазіргі нарықтық экономикаға түбегейлі көшу кезеңінде бухгалтерлік есепке жүктелетін міндеттер қай кездегіден болмасын күрделірек болып отыр.
Ұйымның іс-әрекеттерін қамтамасыз етудегі міндетті шарт, қолда бар айналым қаражаттарының болуы.
Ағымдағы активтер – бұл өндірістік айналым қорларын құру, пайдалану және үздіксіз өндірістік процестермен өнімді өткізуді қамтамасыз ету үшін авансталудың ақшалай қаражаттарының жиынтығы.
Айналым капиталы термині (оның синонимі отандық есепте – айналым қаражаттары) ұйымның ағымдағы активтеріне жатады. Олар өндірістік процесті үздіксіз қамтамасыз етеді.
1. Абленов Д. О «Аудит негіздері» Экономика, Алматы-2005ж.
2. «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» 2007-жылдың 28-ші ақпан Қазақстан Республикасының Заңы.
3. «Қазақстан Республикасындағы аудиторлық қызмет туралы» 2001-жылғы 15-қаңтар Заң күші бар №20 жарлығы (2007 ж. 19 ақпандағы өзгертулер мен толықтырулармен).
4. Қазақстан Республикасы «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңы 1998 жылғы 10 шілде №2811.
5 Қазақстан Республикасының «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Салық Кодексі 2009 жыл.
6. Байдаулетов С.М. «Аудит» - Қазақ университеті. 2004ж-226б.
7. Дюсембаев К.Ш. «Аудит и анализ в системе управления финансами» - Экономика. 2000 ж-320б.
        
        Мазмұны
Кіріспе
1 Қысқа мерзімді дебиторлық борыштардың, қаржылық инвестициялар-дың
аудиті......................................................................
.....................................5
1.1 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Сатып алу, өндіріс және өткізу циклдерінің қозғалысының аудиті......28
3 ... ... Ақша ... ... Ақша ... Ақша ... ... («Нұрберген Жол» ЖШС мысалы
ретінде)....................................................................
..........................................40
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... ... жұмыстар мен атқарылған қызметтердің нәтижесінде
өндірілген өнімдерді, олар үшін ... ... мен ... ... ... келтіріп және оны арнаулы ... ... ... ... жұмысын жүргізетіндігі бухгалтерлік есептің
басты міндеті ... ... ... да ... ... ... ... есеп жұмысының белгілі бір кезеңдерге сай
дамитындығы белгілі. Ал ... есеп ... ... экономикалық
жағдайын белгілі бір дәрежеде ... ... ... ... бір
шешім қабылдаудың басты мақсаттарын жүзеге асырушы экономикалық пән ... ... бір ... ... зерттеп оларға экономикалық
талдау жасау үшін белгілі бір есеп көрсеткіштеріне ... ... ... ... ... материалдық өндірістің теориялық
негізін зерттеуге байланысты. Қандайда болмасын есеп ... ... ... ... ... ... ... қаржы-
шаруашылық қызметі туралы ақпараттық ... ... ... пәні ... ... даму ... қай сатысында болмасын дамудың
объективті экономикалық ... ... және ол ... ... дұрыс белгілеу үшін есеп жұмыстарын, әсіресе бухгалтерлік есеп
жұмыстарын дұрыс ұйымдастырудың ... ... ... ... ... ұйымдастырылуына қойылатын
талаптардың өсіп, міндеттерінің даму үстінде болғаны, оған ... есеп ... ... ... ... ... даму тарихынан белгілі.
Қазіргі кәсіпорындар, мекемелер мен ұйымдар жөніндегі заңға сәйкес,
халық шаруашылығының қайсы саласындағы кәсіпорындар ... ... және ... іс-әрекеттері өз шығындарын өзі қайтару және өзін-
өзі қаржыландыру принциптеріне негізделуі тиіс.
Қазіргі нарықтық экономикаға ... көшу ... ... ... ... қай ... болмасын күрделірек болып отыр.
Ұйымның іс-әрекеттерін қамтамасыз етудегі міндетті шарт, қолда бар
айналым қаражаттарының болуы.
Ағымдағы активтер – бұл ... ... ... ... және ... ... ... өнімді өткізуді қамтамасыз
ету үшін авансталудың ақшалай ... ... ... ... ... ... отандық есепте – айналым
қаражаттары) ұйымның ағымдағы активтеріне жатады. Олар өндірістік ... ... ... ... ... бұл – иелік ету құқығын қосқандағы заңды
құқықтармен байланысты активте ... ... ... ... және сатып алушылардың немесе тапсырыс берушілердіңшаруашылық
жүргізуші ... ... ... тауар үшін қанша ... ... ... ... - ... циклінде қолданылатын
әр түрлі еңбек заттары. Олар процесінде тұтынылып, өзінің құнын ... ... ... каражаттары - барлық ұйымдар өз ақша ... ... ... ... ... және міндеттемелері бойынша
төлемдерін, әдетте, осы мекемелер арқылы ақшасыз нысанда, ал қажет ... ... ... ... ... ... шегінде нақты ақшамен есептесуді жүзеге асырады.
Келесі тарауларда жоғарыдағы активтер толығымен қарастырылады.
1 Қысқа мерзімді дебиторлық ... ... ... ... мерзімді дебиторлық борыштардың мәні
Кәсіпорындар мен ұйымдардың басқа заңды немесе жеке тұлғалардан оларға
сатқан тауарлары, көрсеткен қызметтері, сондай-ақ аванс ретінде ... ... ... үшін ... ... – Дебиторлық борыштар (Алынуға
тиісті шоттар) деп ... Осы ... мен ... ... ... заңды және жеке тұлғалар дебиторлар болып табылады. Өтелетін (алынатын)
уақытына қарай ... ... ... ... ... ... ... және ұзақ мерзімді алынуға тиісті қарыздар болып ... ... ... есебі «Қысқа мерзімді дебиторлық қарыздар» бөлімінің
шоттарында есептеледі.
Дебиторлық ...... ... ... тапсырыс берушілердің
(бизнес контрагенттерінің) ... ... ... ... ... (жұмыс, көрсетілген қызмет) үшін ақша төлеу бойынша
міндеттемелері. Ол ағымдағы (өтеу мерзімі бір жыл ... ... ... және ағымдағы емес болып бөлінеді. Есепте саудалық және ... ... ... ... ... ... ... – негізгі іс-әрекет нәтижесінде өткізілген
тауарлар мен көрсетілген қызмет үшін сатып алушылардың міндеттеме сомасы.
Саудалық емес ... ...... ... ... (субъект қызметкерлеріне немесе филиалдарына аванстар, шығынды
жабуға арналған депозиттер, алуға ... ... ... ... ... қайтару жөніндегі тілек-талап және басқалар) пайда
болады.
Дебиторлық борыш үш топқа бөлінеді:
1. Алынуға тиісті шоттар
2. ... ... ... ... ... ... ... тауарға, көрсеткен
қызметке және субъектілердің ақшалай емес активтеріне деген тілек-талаптары
кіреді. Дебиторлық ... ... ... ... ... ... немесе
қарызды өтеу күтілетін күніне қарай ағымдық және ұзақ ... ... ... қарыз шот-фактуралармен расталады. «Алынған вексельдер»
бабы ресми қарыздық міндеттемелермен расталады.
Қолма -қол ... есеп ... ... ... ... ... субъектінің шаруашылық іс-әрекетіндегі объективті процесс болып
саналады. Дебиторлық қарыз ... болу ... ... ... ... ... ... Субъектінің өндірістік-шаруашылық іс-әрекетінің
барысында, сондай-ақ есеп айырысудың қолданыста жүрген нысандарымен пайда
болғандары ... ... ... ... ... деп ... бабындағы сома
басқа заңды немесе жеке тұлғалардың ұйымға вексель бойынша төлейтін ресми
берешегі ... ... ... ... ... бойынша қарыздар
(дебиторлық қарыздар) иелік ету құқығымен қоса, заңды құқығымен байланысты
актив болып саналады.
Ұйымның қаржы жағдайын ... ... ... ... ... ... Яғни ... қарыздардың есептелген уақыты
мен өтелу уақытының арасындағы мерзім күндерінің саны. Ұйымның дебиторлық
қарызы оған байланысты кіріс танылған ... ғана ... ... сатылған өнімдер мен тауарлардың құнынан баға жеңілдіктерін және
қайтарылған тауарлардың құнын алып тастағандағы қалдық сома ... Бір ... ... ... бойы ... ... ... «Ұзақ
мерзімді дебиторлық қарыздар» болып есептеледі. Дебиторлық ... ... ... мен ... ... ... ... байланысты
пайыздар бойынша кіріс көп жағдайларда ескерілмейді. Кәсіпорындар өздерінің
тауарларын сатқанда ... ... ... баға жеңілдіктерін береді.
Ұйымдардың бұндай ... ... ... ... ... ... қызықтыру
арқылы сатылатын тауарларының көлемін арттыру болып табылады. Сонымен қатар
баға жеңілдіктерін пайдалану ... ... ... ... ... әсер етеді. Халықаралық тәжірибе баға жеңілдіктері
терминімен бірге сауда ... ... ... қолданылады. Өз экономикасын
нарықтық жолмен жүргізіп келе жатқан елдердегі ұйымдар ... ... ... ... ... пайдаланады. Ұйымдардың сауда
жеңілдігін қолдануының мақсаты баға жеңілдіктерін пайдаланғандағы жағдаймен
бірдей деп айтуға болады.
«Дебиторлық ... ... есеп ... 1200 ... ...... мен ... берушілердің қысқа мерзімді
дебиторлық борыштар».
1220 «Еншілес (тәуелді) серіктестіктердің дебиторлық қарызы».
1230 ... және ... ... ... мерзімді дебиторлық
борыштары»
1240 «Филиалдар мен құрылымдық болімшелердің қысқа мерзімді дебиторлық
борыштар»
1250 «Жұмыскерлердің қысқа мерзімді дебиторлық борыштар».
1260 «Жалдау бойынша қықа мерзімді дебиторлық ... ... ... ... ... ... «Басқа да қысқа мерзімді дебиторлық борыштар»
1290 «Күмәнді талаптар бойынша резервтер».
Яғни осы жоғарыда аталған баптар ... ... мен ... заңды немесе жеке тұлғалардан алашақ сомалары дебиторлық қарыз болып
табылады.
Кәсіпорындар мен ... ... ... мен ... берушілердің
қарызы» деп аталатын бөлім шоттары сатып алушылар мен тапсырыс ... ... ... әр ... ... ... ақпараттарды қорытындылау
үшін арналған. Аталған бөлімде келесідей шоттар қаралған:
«Алынуға тиісті ... ... ... мен ... ... өзге де ... ... шоттар болып табылады. Сондықтан да бұл ... ... ... ... ал ... ... азаюы
көрсетіледі. Алынуға тиісті шоттар (дебиторлық қарыздар шоты) сатып алушы
заңды немесе жеке тұлғалардың сатып алған тауарлары, сондай-ақ ... ... ... үшін ... ... ... ... – алушылар мен тапсырыс берушілердің қысқа мерзімді
дебиторлық борыштар» деп аталатын ... ... ... ... атқарылған жұмыстары мен тапсырыс берушілердің банк мекемесі
қабылдаған есеп айырысу құжаттары бойынша ... ... ... ... ... ... ... шотын сипаттай келе олардың қысқа мерзімді
активтер екендігін және олардың сату нәтижесінде ... ... ... ... ... кейбір уақыттарда «саудалық
міндеттемелер» деп те ... Олар ... ... сату кезінде де пайда
болады. Міндеттемелердің өтелу (орындалу) көздеріне басқадай нұсқаулар
болмаған жағдайда, ... ... ... деп ... ... кез ... адамға тауарларды несиеге сату кең ... ... ... ... ... алушылар үшін сатып алған тауарларының төлкмін
бір немесе бірнеше айдан кейін төлеу құқығы да ... ... ... ... деп те ... ... несиеге сататын фирмалар,сатып
алушының шотты тиісті уақытында төлеу қабілеттігі бар болатындығына ... ... ... Сол үшін ... ұйымдарда несиелік бөлімдер
жұмыс істейді. Бұл бөлімдер арқылы, жеке және ... ... ... ... ... ... ... алушыға тауарды несиеге
сатуға немесе бермеу жайлы мәселені шешуге керекті ақпараттарды ... ... ... ... сатушының арнаулы ақпараттың несиелік
бюролар арқылы да клиент жайлы басқадай мәліметтер алуға ... ... ... ... ... ... ... да несиеге
тауарларды сату, сатпау жайлы шешімдер қабылданады. ... ... ... ... ... көлемін шектеуді және сатып алушылар мен тапсырыс
берушілерден несиені уақытылы ... ... ... ... бір
қаражаттарды талап етуі мүмкін. Осыған орай ... мен ... ... ережелері мен негізгі қағидалары есеп ... ... ... Бұл ... ... ... емес ... негізгі
құралдар, бағалы қағаздар және тағы басқа дебиторлық қарыздар есептеледі.
Кейбір жағдайларда сапасының төмендігінен немесе тауарлардың ақау болу
есебінен ... ... ... тура ... ... ... алу ... ұйымдар үшін тиімсіз болады. Сондықтан да кәсіпорын
сатып алушы ... ... жеке ... осы ... ... ... мөлшерін қысқарту туралы талабын қабылдауға ... ... ... аталған жеңілдікті жасау ұйымның келіп ... ... ... ... ... Бұл ... ... жасалатынған жеңілдік сомасына:
Д-т: 6030 «Бағадан және сатудан женілдіктер» – шоты
К-т:1210 «Сатып алушылар мен тапсырыс ... ... ... борыштары»– шоты түріндегі бухгалтерлік жазуы жазылады.
Егер сатылған туар ұйымға қайтарылған болса, ол үшін ... жазу мына ... ... 6020 ... өнімдердің қайтарылуы»– шоты
К-т: 1210 «Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің қысқа ... ...... ... ... сатып алушыға тиеліп жіберілген
тауарлары үшін ... алуы ... ... ... анықталған мерзім
ішінде белгіленген соманы төлеу бойынша жазбаша міндеттемені білдіреді.
Вексель дегеніміз – оның иесінің ... ... яғни ... соң ... ақша төленуін талап ететін құқығын ... ... ... Сатып алу және сату объектісі, сондай-ақ
капиталды қысқа мерзімді инвестициялау құралы бола ... ... ... ... бір түрі ... ... ... вексель бойынша есеп айырысу біржыл мерзім ... ... ... ... ... ... актив бөлімінің
өтімділігі жоғары активтер бабында көрсетуі керек.. Бұндай ... ... ... ... қарыздың өтелу мерзімін белгілі бір уақытқа ұзарту;
✓ шот- фактураға немесе ... да ... ... ... ... ... ... түрінде төлем алу үшін негіз;
✓ айналымға жіберілу мүмкіндігі.
«Алынуға тиісті қосылған құн ... шоты ... ... ... ... ... тағы да ... бойынша жабдықтаушыларға
төленген қосылған құн салығы сомасы жайлы ақпараттарды жинақтайға арналған.
Салықтың бұл түрі ... ... мен ... ... ... ... саналады. Осыған орай бұл салықты сатып ... ... ... ... ... ... ... тауарларды сатып алатын заңды және
жеке тұлғалардан түспейді, керісінше осы тауарларды сатушылардан түседі.
Неғұрлым баға ... ... ... ... ... да ... ... төленілетін қосылған құн салығы ... ... үшін ... ... ... пен ... ресурстар үшін жабдықтаушыларға
төленген қосылған құн ... ... ... ... ... тауарлар мен материалдық ұүндылықтар және орындалған
жұмыстар мен қызметтер бойынша есептелінген ... құн ... 1420 ... тиісті қосылған құн салығы» шоты
К-т: 3310 «Жабдықтаушы және мердігерлермен есеп айырысу» шоты немесе
Д-т: ... ... ... құн салығы» шоты
К-т:3010 «Басқадай несиелік қарыздар мен аударымдар» шоты ... ... ... ... ... ... ... шартта қаралған
жалға берген негізгі құралдары, берген несиелері мен қарыздары, ... үшін ... ... ... сомасы, сондай-ақ салынған
инвестициядан алатын дивиденттерінің сомасы есептелінеді. Осыған байланысты
«Есептелген пайыздар» шотына ... ... ... ... мына ... негізгі құралдар, алынған вексельдер, берілген заемдар
бойынша пайыздар есептегенде:
Д-т: 1270 «Есептелген ... - деп ... ... ... ... және ... түріндегі кірістер» деп аталатын
шот түріндегі бухгалтерлік жазу жазылса,
Есептелген пайыздар бойынша қарыздардың жабылуына:
Д-т: 1010, 1030 «Ақша қаражаттары» шоттарының тиістілері,
К-т 1270 ... ... » деп ... шоты ... бухгалтерлік
жазу жазылады.
Қорытындылап айтатын болсақ «дебиторлық ... ... бұл ... ету ... ... заңды құқықтармен байланысты активте қамтылған
алдағы уақыттағы экономикалық тиімділік және сатып алушылардың ... ... ... ... алдындағы өткізілген
тауар үшін қанша төлеу бойынша ... ... ... дебиторлық борыштардың аудиті
Сатып-өткізу және қаржылық нәтижелердің құралу циклы бойынша
тексеру жургізу кезінде аудитор осы цикл арқылы ... ... ... ақпараттарды зерттейді:
Сатып-өткізу және қаржылық нәтижелердің құралу циклына дайын
өнімдерді (жұмыстарды, ... ... ... құралдардың,
материалдық емес және басқа да ... ... ... ... ... ... кіреді. Бұл операциялардың
нәтижелері бойынша кәсіпорында дебиторлық борыштар ... ... ... ... ... ... шаруашылық операцияларын тексеру үшін аудитор
ішкі ақпарат көздерінен ... ... де ( ... ... өзіндік құнын есептеулер, дайын өнімдерді жөнелту ... ... жою ... ... көздерден алынған мәліметтердің де
( банк үзінділері, дебиторлық борыштар сомаларын расталуы) дұрыстығына
дәелдеулер ... ... цикл ... ... 1210 ... тиісті
шоттар», шоттын дебеті мен кредитін расту болып табылады.
Есеп айырысуды ... ... ... ... ... ... ... құжаттарды тіркеудің дұрыстығына
функционалдық аудитті уақытылы өткізу, тіркелген құжаттарды төленген
құжаттармен салыстыру болып табылады. Бұл тұрғыдан қарағанда, кірістік
ордерлер ... ... ... ... ... ... жағдайларды
анықтау қажет. Кассалық ордерлерді төлегенде және төлеушінің өолына құжат
беруді тіркеудің жоқтығы ... ... ... атап өту ... және кредиторлық қарызда, ... ... ... ... ... функционалды аудитінің негізгі процедураларының
үлгі бағдарламасы 1 – ... ... ... ... ... ... процедуралары |Ақпарат көздері, бағалау тәсілі мен |
| ... ... ... шарттарды, |
|міндеттемелерін орындау мен|жабдықтаушыларды, шот-фактураларды, ... ... ... тапсырыстарды тіркеу |
|шынайылығын тексеру ... ... ... ... ... ... және ішкі ... және ... ... ... ... ... ... 1210,1250 шоттар |
|функцияларын орындауды | ... | ... ... жинау мен |Сатып алушылармен, есеп беретін ... ... ... ... ... және ... |де ... дебиторлармен есептесулерді |
|бойынша жіктеу ... ... ... ... ... |Бас кітап, 10 журнал–ордер, «Күмәнді ... ... ... ... ... аналитикалық |
|айырысуды түгендеу, өткізу |есептің 1210 бөлімшесі ... ... | ... ... ... | ... мен ... | ... және ... | ... анықтау | ... ... ... ... ... ... | ... мен оларды | ... ... | ... | ... ... ... |11 ... сатып алушылармен есеп |
|уақытылы өтеудің заңдылығы |айырысудың есебі жөніндегі тізімдеме 1210 |
|мен шынайыллығын талдау ... ... ... есеп |
| ... |
| |1- ... ... ... ... ... ... ... төлем ... ... ... банк ... |
|айырысуды атқарудың, ... ... ... ... | ... ... | ... ... | ... ... ... алушылармен және тапсырыс |
|тілек-талапты рәсімдеу мен ... ... ... және ... ... мен |т.б. ... ... тексеру | ... ... ... ... қарыз есебі |210,1220,1230,1250,1260,1270,1280,1290 Бас|
|шоттары бойынша Бас ... ... ... ... мәліметтерімен | ... ... | ... ... ... ... ... шоттар жөніндегі Бас |
|синтетикалық есебін ... 11, 7, 8, ... ... ... ... контрагенттермен есеп айырысу есебі|
|тексеру ... ... ... ... және ... |8, 11 ... Бас кітаптың |
|тәуелді ... ... ... ... ... ... ... |есеп мәліметтері ... ... | ... дұрыстығын | ... | ... ... ... ... еңбеккерінің берешегін жедел
өндіріп алу теріс пайдалануға кедергі келтіретін маңызды шара ... ... ... ... мен ... ... кассаға беру,
бухгалтерияға төленбеген кірістік ордерлер қайтаруды бақылау жазбалардың
анық сенімділігін ... және ... ... ... ... ... ... ең алдымен барлық мүмкін жағдайда қолма-қол ақшасыз
есеп айырысу жүзеге асуын талап ... ... ... ... ... ... ... банктер арқылы жасалады. Банктер арқылы жасалатын есептік және
кредиттік операциялар арнайы ережелермен ... ... есеп ... ... ... кәсіпорынның теріс пайдалануды жасау мүмкіндігін
толықтай ... ... ... ... ... мен
кәсіпорынның қаржы қызметкерлері жасайды. Заңсыз іс-әрекеттер банк шотынан
көшірмені өңдеуде жалған жазумен және бұл ... ... ... ... болады.
Тексеру мен соттық-бухгалтерлік сараптау материалдары бойынша мұндай
теріс ... ... ... ... ... ... ... жіктеуге
мүмкіндік береді.
1. Банктен алынған қолма-қол ақшаны иемдену (сіңіріп кету).
2. Түскен ақшаны жасыру мен ... үшін ... шот ... операцияларды
есепке толық көрсетпеу.
3. Есеп регистрлерінде жиынтықты дұрыс есептемеу.
4. Анық емес мәтіндегі шоттар ... ... ақша ... ... ... мен жеке тұлғаларға ақша аудару және т.с.с.
Сатып алушылармен есеп айырысулардың ... ... ... ... ... мақсатында дебиторлық қарыздарының толық және
өз уақытында жабылуына бағытталған ... ... ... ... және ... орындалуға тиісті.
Ішкі бақылау жүйесінің тиісті процедуларына зерттеу жүргізіп
болғаннан кейін ... ... ... ... оның ... өткізу
циклы бойынша жұмыс істеуне баға беруге ... Ол үшін ... ... ... ... кестенің мәлімметтері бойынша тестіленген дұрыс.
Бухгалтер ай ... ... ... ... ... ... Ол үшін барлық сатып алушыларға белгіленген тәртіп бойынша
бас бухгалтер қол қойған және ... мөрі ... ... актісі
жіберілді. Салыстыру актісі екі данада жасалынады: ... ... ... ... ... қарыздың салыстырылуының өз уақытында жүзеге
асырылуы мен толықтығына кейін бақылау жүргізу ... ... ... ... ... ... алушыға жіберіледі.
Сатып алушы өзінің қарызын мойындамаған жағдайда (толық ... ... ... ... бас ... ... ол жөнінде жедел
түрде бас бухгалтер, сонымен бірге ... ... ... Бас ... бұл ... бойынша, ақпараттарды ұйым
басшыларының күн сайынғы жедел ... ... ... және
коммерциялық мәселелер жөніндегі орынбасарларына тапсырады. Директордың
коммерциялық мәселелер жөніндегі орынбасары заң бөлімінің бастығымен ... бұл ... ... тәртібі туралы шешім қабылдайды.
Егер қарызды салыстыруға өтініш жазылған жолдауларға белгіленген
мерзім ... ... ... онда ... ... ... жауап
берілмеу себебі анықталады.
Сатып алушы қарызды салыстырудан бас тартқан кезде, бұл туралы
материалдар жедел ... ... ... ... бар ... ... байланыс жоқ болған кезде, оның себебі
анықталады.
Егер ... бар ұйым ... ... онда ... ... үмітсіз
қарыз ретінде танылады. Қарызды «үмітсіз» деп тану және оны ... ... ... ... бөлімінің бастығы берген қарызы бар ұйымның
жойылғандығын растайтын қажетті ... ... ... ... ... ... жазбасы бойынша ұйымның басшысы қабылдайды.
Егер қарызы бар ұйым жойылмаған болса, онда дебиторлық қарызды талап
ету процедуралары жүзеге асырылады. ... ... ... етілген дебиторлық
қарызы директордың санкциясы бойынша бас бухгалтер тапсырған материалдардың
негізінде жалпы белгіленген тәртіп бойынша ... ... ... ... шығарылады.
Есеп беруші тұлғалармен есептеусулердің есебі 333 (1250) ... ... ... ... толтырады. Басшы жарлығына
негізделген іс сапарлық куәлік аванстық есеп, іс ... ... ... есеп ... ... аванстық есепті тапсыру міндеттін жүктейді.
Оған мыналар қосылуы керек: жол жүру ... ... ... ... ... және т.б. ... яғни іс сапардың мақсаттың
растайтын құжаттар.
Есеп беруші ... ... ... жалпы әдіспен
жүргізіледі. Есеп беруші ... ... ... ... ... аванстың кімге берілгенің және оның қалай есеп ... ... ... ... іс ... ... есеп бермеген тұлғаларға аванс
берілді ме, жоқ па соны ... Есеп ... ... ... ... кәсіпорының кассасынан
төлеуге жол беріледі ме, соны тексеруді.
4. Аудитор аванстық ... ... ... ... ... ... бар болуын тексереді.
5. Аудитор аванстық есептің дұрыс және уақытылы жасалуын №7 ... ... ... ... және ... борыштардың
анықталуын тексереді.
Клиенттің бақылау процедураларын жүзеге асыруына ... ... ... ... ... ... ... іріктеп алуына болады:
❖ Дебиторлардың төлеу мерзімі өтіп кеткен шоттарын зерттеу және
қарызды төлетіп алу ... ... ... ... үшін қаржы қызметінің басшыларына сұрақ бере алады;
❖ Сатып алушылардың дебиторлық қарыздарына ай ... ... ... ... ... ... бақылай
алады;
❖ Сатып алушылармен расталмаған дебиторлық қарыздарды Салыстыру
актілерін іріктеп ... ... ... ... осы
ауытқулар бойынша қандай ... ... ... ... ... ... актілерінің екінші данасын
жіберу, мерзімі бойынша сатып алушылардың жауабының мерзімінен
кешіктірілуін анықтай алады, қаржы өызметінің ... ... ... ... ... Есептен шығарылған үмітсіз дебиторлық ... ... ... ... Талап етілмеген қарыздың есептен шығарылуын бақылай алады.
Егер дебиторлық борыштардың сомасы қаржылық қортынды есеп үшін
маңызды болса және дебиторлық жауаптарын ... ... ... ... тікілей дебиторлық борыштарды жоспарлап қоюды немесе шот қалдығының
бөлек өткізбелерін жоспарлауы керек.
Егер ... ... ... жауап бермеуін күтуге
негіздер болса, онда аудитор балама процедуралардың ... ... ... ... борыштарды растауды сұрап,
оларға хаттар жіберуі керек, онда ол ... ... ... алуды да
сұрайды. Бұндай хаттар өзіне ... ... ... беру ... шаруашылық субъектінің басшылығы беретін рұқсаттарды қосады,
терістеулерден (отрицания), оңды растаулар сенімді аудиторлық дәлелдеулерді
қамтамасыз ... Оң және сол ... ... ... ... ... бақылауды мүмкін емес (необъемный) тәуекелшілігіне
байланысты болады; оң және сол ... ... ... мүмкін.
1.3 Қысқа мерзімді қаржылық инвестициялардың аудиті
Айналымдық қаражат функционалдық аудиттің құрамдас бөлігі болып
бағалы қағаздарға қысқа мерзімдік ... ... мен ... кәсіпорындарға
берген қарызды бақылау және талдау саналады.
Қысқа мерзімді қаржылық инвестицияларды ... ... ... ... ... жүзеге асады: баланс - Бас кітап -
есептік регистрлер - бастапқы құжаттар. ... ... ... ... алым ... куәлік, құнды қағаздарды иелікке алуды
растайтын құжаттар болып табылады. Сату, сатып алу актілері, облигацияны
өтеуді неиесе ... ... ... ... ... ... ... қағаздарды растайтын құжаттар бола алады.
Егер қысқа мерзімді қаржы инвестициялар сатып алу мен ... ең ... ... алынса, онда бастапқы құн жеке инвестиция негізінде, жалпы
алғанда инвестиция түрлері ... ... ... ... ... ... қаржылық инвестициялардың ағымдағы құн өзгерісінен болған
табыс немесе шағын сол орын алған есепті кезеңде танылады.
Облигациялар аудитінде облигация ... ... ... ... олар ... проценттер рынокта айналатын сол ... ... ... ... үйлеспейтінін есте сақтау
қажет. Бұған ... ... мен ... ... ... ... ... мерзімі бойы процент төлейтін облигацияны айналымға
шығарарда кесімді белгіленген атаулы проценттік мөлшерлеме;
- тартымдылығы мен тәуекелділік ... ... ... ... бар ... рыногында төленетін сомаға байланысты ағымдғы
мөлшерлеме.
Облигациялар бойынша сыйақы оны өтеу ... ... ... ... ... шығыстарды азайту ушін
облигация айналымының барлық кезеңі бойы есептен шығарылады. Сыйақы ... ... ... ағымдағы құны көрсетілген ... ... ... өтеу мерзімі соңында оның ағымдағы құны аталуы,
көрсетілген, нақтылығы тең ... ал ... ... ... ... ... мен ... бұл мезет өте маңызды, ... ... ... ... ... ... біткен соң дәл сол
атаулы құнды төлеуге міндетті. Осылайша, тиісті ... ... ... мен ... құн арасындағы айырма қайта есептеледі.
Қысқа мерзімді қаржылық ... ... ... ... ... немесе шығын 40 «Қаржы инвестициялары» бөлімшесінің тиісті
шоттары дебеті, кредиті бойынша
Қысқа мерзімді қаржы ... ұзақ ... ... ... ... сату құны және ... ... ең аз бағасымен;
- ағымдағы құнымен, егер олар ... құны ... ... ... ... ... инвестицияларды қысқа мерзімділер тобына көшіру мына
тәсілдер арқылы жүргізіледі:
- егер қысқа мерзімді қаржылық инвестициялар сату құны мен ... ең аз ... ... сату құны мен ... құнның ең аз
бағасымен. Бірақ инвестициялар бұрын ... ... онда ... ... ... бағалау сомасы есептен шығарылуы тиіс;
- баланстық құнмен, егерқысқа мерзімді қаржылық инвестициялар ағымдағы
құнмен іріктелсе, бұрын жасалған ... ... ... бұл ... ... деп танылады.
2 Тауарлы-материалдық қорлардың аудиті
2.1 Тауарлы-материалдық қорлардың мәні
Тауарлы – материалдық ... - ... ... қолданылатын әр
түрлі еңбек заттары. Олар процесінде тұтынылып, өзінің құнын өндірілетін
өнімге толығымен аударады.
Халықаралық ... есеп ... 2 ... ... сәйкес тауарлы-материалдық қорларға мыналар жатады:
• шикізат, материал, сатып алынатын ... ... мен ... ... мен ... ... ыдыс (қап, ... жәшік, т.б.)
және ыдыс материалдары, қосалқы ... ... ... ... мен ... орындауңға арналған басқа да материалдық қорлар;
• аяқталмаған өндіріс;
• субьектінің іс әрекеті барысында сатуға арналған дайын өнімдер, ... ... ... дұрыс ұйымдастыру үшін ғылыми-негізделген жіктемені,
есеп бірлігін таңдау мен бағалау өте маңызды.
Сонымен қатар материалдар синтетикалық шоттар бойынша (шотттардың
Бас ... ... ... ... ... ... 1310 «Шикізаттар мен материалдар» шотында – субьективтіге тиісті,
өндірілетін өнімнің негізін құрайтын немесе оны ... ... ... ... ... ... ... ( бұған құрылыс
материалдары да кіреді) мен шикізаттардың, өнім өндірісіне қатысатын
немесе ... ... ... ... ... үшін тұтынылатын қосалқы материалдардың, қайта
өңдеуге арналған шаруашылық өнімдерінің нақты бары мен ... 1310 ... ... ... ... мен іріктеп жинақталатын
бұйымдар, тетіктер мен конструкциялары шотында – сатып алынған
жартылай ... ... ... ( құрылысты) іріктеп
жинақтау үшін өндірістік кооперация ... ... ... ... бұйымдар (оның ішінде құрылыс құрылғылары
(конструкциясы) мен детальдары да бар) нақты бары мен ... олар ... ... жинау бойынша шығын шығаруды ... және ... ... ... ... 1310 ... шоты - көлік құралдарын пайдалануға, өндірістік
технологиялық қажеттіліктеріне арналған мұнай ... ... ... керосин, бензин және басқалар), электр қуатын өндіру
және газ тәрізді отын, өндіріс қалдықтары мен қатты отын ... ... ... рет пеайдаланылатын қайталама материалдардың
нақты бары сонымен бірге қозғалысын есепке алуға арналған.
• 1310 (ыдыс және ... ... ... ... барлық
түрінің ) ыдыс, қап, ... ... ... ... және ... ... ... пайдаланылатындардан басқасы),содай-ақ
ыдысты дайындау мноны жөндеугу арналған материалдар мен тетіктер
есептеледі.
Қаржылық ... ... ... 2 ... ... қорлар екі өлшемнің ең кішісімен өзіндік ... ... және ... таза құнымен бағалануы тиіс.
Қорлардың өзіндік құнына қорларды қазіргі тұрған жеріне ... ... ... мен өңдеуге, алуға жұмсалған шығындар кіреді.
«Тауарлы-материалдық қорлар» есебі ... есеп ... ... ... ... сатып алу бағасы, шеттен әкелу бажы, жабдықтаушы
ұйымдар төлеген делдалдық сыйақылар, көліктік ... ... ... ... тікелей байланысты басқа да шығындар кіреді.
ХҚЕС 2 сәйкес тауарлы-материалдық қорларды өткізудің таза құны
әдеттегі ... ... ... ... алым бағасына тең минус
сатуды ұйымдастыру мен жинақтап құрастыру шығындары ... ... егер ... өзіндік құны өтелмейтіндей болса, өйткені
қорлар бүлінегн , ... ... ... - ... ... және ... бағасы да төмендеген, сондай – ақ сатылым алдындағы әзірлік ... іске ... ... ... шығындар өсуі мүмкін болса,
материалдар ... таза құны ... ... ... ... ... құны ... немесе материалдық қорларды қолданудан
алу күтілетін сомадан артпайды.
Материалдар алу сәтінде нақты құны (синтетикалық есепте) ... баға ... ... ... ... ... ... құны субьектінің осы қорларды дайындау
мен жеткізу шығындарынан және сатып алу ... ... ... ... ... ... құны ... сатып алу
бағасымен және басқалар) бойынша ... ... ... ... ... құны мен қор ... ... құны арасындағңы айырма осы
шоттағы есептеу арқылы айқындалады.
Баланста материалдар есебі нақты құны бойынша көрсетіледі, осы баға
бойынша олар ... ... ал ... ... – тұрақты есептік
бағалармен (келісім – шарттық немесе жоспарлы- есептік) есептеледі.
Егер ... ... ...... ... бойынша
ұйымдастырылса, онда олардың нақты құны осы бағалар ... ... қосу ... ... (КДШ) қосылып шығарылады. ХҚЕС–қа
сәйкес КДШ құрамына жабдықтау-өткізу ұйымдарына төленген үстеме бағалар,
барлық қосымша алымдармен ... ... ... үшін кіре ақы ... ... материалдарды түсіру мен жеткізу шығындары, дайындау
орындарында ұйымдастырылған арнайы дайындау кеңселерін, қоймалар ... ... ... ... ... алу мен ... ... жүк жеткізгендігі субьектінің жүргізушілері,
жүк тиеушілер) және іс сапар ... ... ... ... ... ... ... құны бойынша
жүргізілсе, онда олардың нақты өзіндік құны осы ... ... ... ... ... ... бойынша құнынан алу нақты
өзіндік құнының ... ... ... ... ... КДШ ... мөлшердегі есепке алынған келісім- шарттық бағалар
негізінде субьектінің өзі жасайды.
Егер қорлар есебі ... ... ... ... олардың құнынан
материалдардың нақты құнының ауытқушылықтарын жекелей есептеп, жоспарлы-
есептік ... ... ... ... ... субьект жоспарлы
есептік бағаларды материалдық құндылықтардың атауы, ... және ... сол ... ... ал ... ... қор түрлері бойынша
есептеледі және ай ... ... ... ... жұмсалған және
босатылған материалдардың (КДШ мен ... ... есеп ... ескеріледі) үйлесімді (пропорционалды) жоспарлы есептік құны есебі
обьектілеріне есептеп шығарылады.
Материалдар есебіне, басқа шығындарға қойылатын талаптар 2 ... және ... ... ... ... ... ... құнын қалыптастыру тұрғысынан шешіледі.
ХҚЕС 2 сәйкес «Тауарлы ... ... ... құнына:
қорларды алуға жұмсалған шығындар, оларды қазіргі тұратын орнына жеткізуге
байланысты ... ... ... ... ... ... анықтаған кезде . ХҚЕС 2
«Қорлар» ұсынған ... ... ... ... ... ... құн бойынша – есепті кезеңде қозғалысы болғңан әрбір
түрдің, есепті кезең соңында ... да, ... да ... орташа құнын есептеулер мен анықтауларды
қолдануға негізделген.
• ФИФО- есепті кезең соңында есепте ... ... ... ... кезеңде алғашқы сатып алудың өзөіндік құны ... ... ... болжайды. Яғни алдымен есепті кезең
соңында пайдаланылмаған өзіндік құн анықталады.
• Ерекше теңестіру ... ... ... ... ... ауыстырмайтын және арнайы жобалар, тапсырыстарға арналған
тауарлық-материалдық қорлар ... ... құны ... ... бағалау мақсатымен әрбір ... ... ... материалдарды партиялық есептеуді
ұйымдастыру мүмкіндігі бар ... ... ... ... ... жағдайда бухгалтер бас бухгалтерді немесе басшылықты хабарды
етуге тиісті.
Ай соңында қоймаға «Материалдар қалдығы ... ... ... материалдық қорлар қалдығы көшіріледі. Осылайша қоймадағы есеп
заттай, ал бухгалтериядан қорлардың сақталған орны ... ... ... ... ... ... тапсыру реестрі»
тіркелген құжаттармен бірге ... ... ... ... ... ... есебі тізімдемесі (ведомості) қоймалар
бойынша материалдық қорлардың ... мен ... ... және ... ... ... ... жинақтап қаржыланатын есеп
тізілімі жинағы қызмет етеді. Оған материалдар ... ... ... ... ... ... бойынша жинақтаушы тізімдемелерден,
сондай-ақ материалды-жауапкершілікті адамдардың ... ... ... ... ... ... тізімдемесі синтетикалық
есептің мәліметтерін материалды талдаушы есеп көрсеткіштерімен үйлестіруге
арналған. ... ... ... құны ... ... шамасындағы
немесе белгіленген есептік топтар бойынша келтіріледі. Сонымен ... ... ... ... ... ... ... бағалар
бойынша құннан ауытқулар есебі жүргізіледі. Материалдық қозғалыстың есептеу
тізімдемесі сондай-ақ шығындарды бағыттау ... ... ... ... ... ... ... бөлуге де қызмет етеді. ... ... ... «Материалдар кірісі бойынша жинақтық мәліметтер мен
ауытқулар есебі» атты бірінші бөлігі ай ... ... ... ... мен ... құны ... жиынтық мәліметтерді көрсетілуге арналған. Бұл
мәліметтер ... ... мен ... ... ... жүк жеткізу
бойынша басқа да шығындарды, темір жол алымдарын және т.б. ... ... тыс ... ... де ... ... қорларды
алу мен дайындауға жұмсалғңан шығындар ескерілген әр ... ... (6, 10, 1, 2, 7, 9 және ... ... Осы ... ... ... материалдар қалдығы құны нақты өзіндік құны
мен ай басындағы есептік бағалар бойынша жазылады. Оған ай ... ... құны ... ... соң ... ... ... есептік бағалар
бойынша құннан ауытқулары сомасы мен проценті анықталады.
Ауытқулар сомасы ... – осы ... ... ал ... ... – ауытқулар сомасының материалдардың
есептік құнына қатынасы. Аутқу «+» немесе «-» белгісімен ... ... ... процентін анықтау үшін мынадай формула бойынша
есеп жасалады.
ООМ+ОМП
П= ______________ х ... ... ... ... есептік баға бойынша құнынан
ауытқу проценті;
ООМ- ай басындағы материалдар қалдығы ... ... ай ... ... материалдар бойынша ауытқулар;
ПМУ- есептік бағалар бойынша (ішкі ауыстыру сомасын есептемегенде):
ОМУ- есептік бағалар бойынша ішкі ауыстыру сомасындағы ... ай ... ... ... ... ... осы ... бойынша
есептен шығарған жөн.
Тізімдеменің «Шот бойынша қозғалыс» екінші ... ... атты ... ... орындағы (қойма, учаске)
материалдакрдың кірісі, шығысы және ... ... ... ... ... Бұл ... ... қозғалысы мен қалдығы жоспарлы-есептік
және ... ... ... және ... тізімдемелер
негізінде толтырылады. Мұнда нақты өзіндік құн, сондай-ақ материалдар
есептен шығарылуға ... ... ... ... ... ауытқу
сомаларын бөлу де келтіріледі.
Материалдың толық ... құны ... ... ... ... ... құны ... ретінде белгіленеді. Ауытқуларды бөлу мынадай
тәртіппен жасалынады:
• Есепті кезең соңында материалдардың қалдық есептік құнына жатқызылатын
ауытқу сомасы ... ... ... ... жоспарлы-есептік бағалар бойынша есептен
шығатын, шоттар бойынша ... ... ... белгіленеді.
Өндіріске материалдар босатуға бақылау орнату қажет. Осы мақсатпен
мыналар жүргізіледі:
1. алдын-ала бақылау-нормативті қажеттіліктер ... ... ... ... ... Нормативті нормалар,
іріктеп, жинақталған ... ... ... босату
негізгі түрі т.б. Осы құжаттар негізінде нормативті қажеттіліктердің
есебі (өндірістік нормалар ... әр бір ... пен ... ... ... ... ағымдық бақылау - қоймаларға, зат қоятын бөлмелерге материалдардың
түсу шамасына қарай және ... ... ... ... Ол материалды-жауапты адамның іс-әрекетіндегі жіберген
кемшіліктерді немесе бұрмаулуаларды уақытылы ... жою ... ... ... ... жүзеге асыру материалды
құндылықтармен операция жасайтын қызмет адамдарына жүктеледі.
3. ... ... ... ... ... мен ... кейінгі
бақылау. Материалдар өнімді дайындауға, жұмысты орындауғңа, қызмет
көрсетуге, сондай-ақ басқа мақсаттарға (жабдықты, бөлмені ұстау мен
жөндеу және т.б.) ... ... ... ... мен ... ... негізінде мынандай бухгалтерлік
жазбалармен рәсімделеді:
2930 «Аяқталмаған құрылыс» шот дебеті;
8110 Негізгі өндірістегі «Материалдар» шот дебеті;
8310 ... ... ... шот дебеті;
8410 Жүк құжат шығындары «Материалдар» шот дебеті;
1310 Материалдар» шот кредиті.
Қаржылық есеп берудің халықаралық ... ... ... ... ... ... есептеу. Бұл жүйеде материалдық қорлар жыл
ішіндегі егжей-тегжейлі ... ... ... бар-жоғы оқтын-оқтын өткізілетін, қалған
қаржыларды түгендеу қорытындылары ... ... ... ... құны тек ... ... және ... формула бойынша: есепті кезең соңындағы МҚ
қалдығы талдау жүргізілген қорлардың өзіндік ... ... ... ... есеп ... ... баланстық
есепте тауарлы-материалдық қорлардың түсуі мен жұмсалуы
толық көрсетіледі. Мерзімді есепте қолданылатын шығыстардың
уақытша шоты бұл ... ... ... ... кезең
ішіндегі нәтижелер белгілі және қорлардың белгілі бір
түрлерінің бар ... мен ... ... ... өзіндік құны 801 (7010) ... ... ... ... ... құны»
шотында көрсетіледі.
2.2 Тауарлы-материалдық қорлардың аудиті
Тауарлы материалдық құндылықтар дегеніміз – дайын өнім, ... ... ... ... тауарла, сонымен қатар жалдағы
тауарлар, жұмыс және ... ... ... ... ... ... ... заттар, конструкциялар және детальдар, ыдыс және ... ... ... ... ... ... ... және
қызмет көрсетуге арналған басқада материалдар түріндегі активтер.
Материалдық ... ... ... шығаруға қатысы жоқ және оған әсер етпейтін ... ... ... құны мен ... таза бағасынан төменгі мәні бойынша
материалдық құндылықтар ... ... ... ... ... ... ... құндылықтардың иеленуге кеткен шығындар, сатып алу бағасын
қосқанда (фактура шоттары бойынша сома, льготалар, ... ... жиын және т.б. ... т.б. да ... алуға
кеткен шығындар.
2) Дайын өнімді өндірісімен байланысты қайта өңдеу ... ... ... ... өндіруде шикізат пен материалды қайта ... ... ... және жалақы қорынан еңбек ақы төлеу
шығындары;
б) Дайын ... ... ... пен материалды қайта өңдеуге
шыққан турақты және тұрақсыз өңдіріс. Накладной шығындарының ... ... ... ... ... ... тасымалдау
шығындары, оларды дұрыс қалпына келтіру және басқа да шығындар.
Материалдық ... ... ... ... ... Нормативтен асатын шығындар:
- материалдар шығыны
- еңбекақы төлеу шығындары
- басқа да жоспарланбаған өңдірістік емес шығындар
2) Материалдық құндылықтардың өңдірістік ... әр ... ... ... ... егер де сол шығындар техникалық
процеспен қамтылмаған болса.
3) ... және ... ... Сату ... ... ... аудиттің бағдарламасы
Кесте 2
|№ |Аудитордың іс-әрекеті |Ақпараттар көзі |
|1 ... ... бас ... баланс, 1310 |
| |кітап деректерімен ... ... |
| ... ... ... ... бас кітап |
|2 ... ... |Бас ... журнал-ордерлер №6, |
| |синтетикалық және |№7, №10 және т.б. есеп |
| ... ... ... ... |
| ... дұрыстығын тексеру|қозғалысының есебі бойынша |
| | ... ... ... |
| | ... есеп ... |
| | |2 - ... ... |
|3 ... ... ... ... мен |
| ... ... және сақталуын |келісім шарттармен, алғашқы |
| ... ... және ... ... есеп |
| ... ... ... ... инвентаризациялау |
| | ... ... |
| | ... т.б. |
|4 ... ... ... ... құжаттар, қоймалық есеп |
| ... ... ... материалдық |
| ... ... ... ... ... |
| ... және ... |есебі бойынша ведомость және |
| ... ... ... |т.б. |
| ... қамтамасыз | |
| ... ... | |
|5 ... ... ... ... құжаттар (қабылдау |
| ... ... ... накладнойлар, төлем |
| ... және ... шот ... |
| ... ... ... ...... және т.б.), |
| ... жазбалардың дұрыс|қоймалық есеп кәртішкелер, |
| |жүргізілуін ... ... ... ... |
| | ... №6 ... ... бас |
| | ... және т.б. |
|6 ... өнім дайындауға | |
| ... ... | |
| ... ... | |
| ... | ... есеп беру ... ... ... ала отырып, бір
мезгілде сатып алу циклы аудитінің негізгі мақсаттары болып табылатын
басшылық ... ... ... ... болатын мәліметтерді анықтау:
➢ Тиісті кезенде сатып алынған және алынған барлық ... ... ... ( ... ... тасталған) қаржылық
есеп беруде көрсетілген.
➢ Жабдықтаушылар және мердігерлермен есеп айырусуды есепке алған шоттарда
көрсетілген міндеттемелер кәсіпорын ... бір ... ... ... толық көлемің көрсетеді;
➢ Синтетикалық шоттар бойынша қалдықтар мен айналымдарға сәйкес
болады және ... ... ... есеп ... ... ... ... мен қызмет көрсету сатып алу жөніндегі операциялар
құрылған шарт негізінде ... ... ... ... ... сәйкес болатын мәліметтерді анықтау:
➢ Сатып алу операциялары дұрыс ... ... ... ... ... ... сан мен сапаға сәйкес
болады;
➢ Бастапқы құжаттар тіркелімдер мен қаржылық есеп ... дәл ... ... Қосымша құн салынған салық сомасы салықтың пайыздық
мөлшерлемесін ... ... ... ... ... және ... ... сомасына сәйкес есептелген.
Нақты бар болу категориясына сәйкес мәліметтерді анықтау:
➢ Жабдықтаушылар мен мердігерлер ... ... ... ... мен ... қызметтің болу фактісіне ... ... мен ... ... ... болуымен
дәлелдеген;
Бағалау категориясына сәйкес болатын мәліметтерді анықтау:
... ... ... есеп ... ... кірістіріледі;
Құбылыс категориясына сәйкес болатын мәліметтерді анықтау:
➢ Шикізат, материалдар мен тауарлар түсүі бойынша ... ... ... экономикалық субъектіге қатысты
болады;
➢ Сапасыз тауарлы-материалдық босалқы қорларды қайтару және
шағымдар ауқтылы ... ... ... , ... қою, ... құжаттар мен
жазуларды талдау, кәсіпорын жұмысы тиімділігін анықтау, активтерді бақылау
және ... алу ... ... көздейді.
Материалдар қозғалысының бастапқы құжаттар негізінде ... ... ... есебі жөніндегі ведомстің” “Материалдар”
1310-бөлігінде “1310-шот бойынша ... ІІ ... ... ... ... шоты үшін жеке ведомость ашылады.
Аудиторға клиентінің ішкі бақылау жүесі алға ... ... қол ... ... әкімшіліктің толық сенімділігі үшін дайындалған
процедуралар мен әдістемелік басшылықтан тұруы мұмкін екені белгілі болуы
керек. Оның ... ... ... ... ... алу ... әдетте бағалаудың негізгі жолдары мен тандап алынған әдістерін
есеп саясатында немесе оның жеке қағидаларында бейнеледі. Бұл ... ... ... ... ... ... сақтауы керек:
▪ тауарлы-материалдық босалқыларды бағалау әдісі, сонымен ... ... ... ТМБ үшін ... болу керек;
▪ соның негізінде өнім өндірісі процесі бухгалтерлік есепте тіркелетен
бастапқы құжаттар ... ... ... өндіріс циклі бойынша құжат айналымының графигі;
▪ тауарлы-материалдық босалқыларды есептен шығару тәртібі;
▪ ТМБ жіктелімі, бухгалтерлік есеп ... және ... ... ... ... ... ... |Ақпараттар көзі |
|1 ... ... ... және ... ... ... |
| |өз ... ... ... және кіріс |
| ... ... ... |
|2 ... қабылдап алынғаның |ТМҚ-ны қабылдап алғаны туралы |
| ... ... және |акт. ... ... іс |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ТМҚ-ң карточкалары, |
| | |№6 ЖО, бас ... ... |
|3 ... ... ... ... шарттар, актілер, |
| ... және е.а. ... ... ... шот ... |
| | ... |
|4 ... ... |Шот ... №6 ЖО, ... |
| ... ... ... |актілер, келісім шарттар, бас |
| ... ... ... ... ... |
| ... | |
|5 ... және ... ... ... |
| ... есептеуді |шот-фактуралары, декларациялар,|
| ... ... ... ЖО, бас ... ... |
|6 ... ... |Алғашықы құжаттар, ЖО №6, бас |
| ... ... ... |кітап |
| ... ... | ... ... ... ... ... дейін кәсіпорының қоймаларына
түспеген ТМҚ олардың шот-фактуралары немесе төлем тапсырмалары негізінде
журналға ... ... ... ... Айдың аяғында ... ... ... ... ... ... ... немесе
жабдықтың қоймасындағы жүк үшін арнайы бағанасында көрсетіледі.
Журнал бойынша жиынтықтарды шығарғаннан кейін ... ... ... шоттарына 1310, 1320,1330 жазады. Олар материалдық жауапта
адамдар есебіне жатқызылмаса да жете ... ... ... ... ... басына олардың сомасын қызыл сиямен жазады. Сөйтіп жолдағы
ТМҚ-ды материалдық есепте тиісті ... ... және бұл ... ... ... ... ҚҚС ... отырған жөн. Осы ... ... ... ... есеп ... есебі жөніндегі
журналдан ай аяғында 3310 шот бойынша талдаған қалдықтар көрсетілмейді.
Аудиттор жабдықтаушылардің ҚҚС сомасын ... ... ... ... санын тандап алып, оларды қарастырады. Анықталған
алшақтықтар аудитордың жұмыс ... ... ... ... аудитор ҚҚС-ты есептеу мен бюджетке төлеу ... ... ... ... ... ... алу, ... және өткізу циклдерінің қозғалысының аудиті
Тауарлы-материалдық қорларға (ТМҚ) сатып алу циклінің функционалды
аудитін қаржылық есеп ... ... және ... бір ... ... қозғалысы туралы алғашқы құжаттарды қарастырудан басталады.
Бастапқы есепті ұйымдастыруда қабылдауды, ... ... ... материалдық ресурстардың қозғалысын, сақталуын және ұтымды
қолданылуын ... мен ... ... ... ... қойма
шаруашылығы қызметкерлері маңызды рөл атқарады.
Шаруашылық жүргізуші субъектілерді сатып алу, өндіріс және дайын
өнімді өткізу ... ... ... ... ... ... ресурстармен жабдықтауды ұйымдастыру жағдайын тексеру.
Қалыптасқан тауарлық-материалдық қорларды басқару жүйесін талдау.
Қорлардың жағдайын және олардың қолданылу ... ... ... ... ... тексеру.
Тауарлық-материалдық қорлармен жасалатын операцияларды есепте көрсетудің
дұрыстығын тексеру.
Қорларды түгендеудің ... мен ... ... ... ... ішкі бақылау жағдайын бағалау.
Жабдықтау-дайындау іс-қызметі есебін, басқаруды және талдауды ... ... ... ... құру мен ... белгілі бір шығындарға
кездеседі. Шынында, Қазақстанның кен ... ... ... ... ... шығындардың жалпы сомасы оларға ... ... қоры ... 30%-не жуық ... ... шығатын
қорытынды, шаруашылық жүргізуші субъектілердің ... ... ... ең аз ... ... ... ету мақсат болып
қойылады.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің тауарлық-материалдық қорларының
құрамдас бөліктерінің бірі - дайын өнім. Оны ... ... және ... өзі - ... ... ... ... жиынтық
процестерінің жекелеген процесі. Дайын өнімнің ... ... ... қорды басқарудың функционалды аудиті аясында не болмаса оның ... жеке ... ... ... ... өткізіледі. Соңғы
жағдайда тексеру бәрінен гөрі ішкі ... ... ... және ... ... өнімнің қозғалысы жөніндегі есептік мәліметтер негізінде алынған
ақпарат қаржылық есептілікті жасау ... ... ... ... ... активтер мен басқа маңызды бөлімдер позициялары бойынша негізгі
болып ... ... ... ... ... ... есеп берудің де,
функционалды аудиттің де міндеттері тән.
Тексеру материалдарында ескерілмеген дайын өнімнің шығарылуы ... ... ... ... ... ... ... көмекші материалдардың, шығарылған өнімнің
есептелген санына ... ... ... ... ... ... ... автоматтық есептегіштердің көрсеткіштері, дайын өнімді тасып
шығаруға рұқсат және т.б. бар ... ... ... да көрсеткіштерді
келтіру қажет. Сондықтан аудитор бұл ... ... келе ... ... ... ... оқып ... тиіс және
ескерілмеген өнімді шығару мен өткізу ... бар ... ... ... негіздемелі тұжырым жасау керек.
ТМҚ түгендеу мен оның қорытындысын талдау заттарды сатып алу, өнімді
өндіру мен ... ... ... аудит кезінде жеке шара ... ... ... үшін ... кәсіпорын басшысының бұйрығымен
бекітілетін түгендеу жұмыс комиссиясы құрылады. ... ... ... ... ... ... ... кірісі мен
шығысына арналған барлық құжаттар тапсырылғаны туралы қолхат алынады. Бір
материалдарға жауапты адамның қорларды әр ... ... ... олар ... ... бойынша дәйектілікпен түгенделеді.
Қорлардың бар-жоғы тексерілген соң ... кіру ... және ... ... жұмыс істеу үшін көшеді.
Таурлы-материалдық қорлардың сатып алу цикліні аудиттің бағдарламасы
Кесте 4
|№ |Аудитордың іс-әрекеті ... көзі |
|1 ... ... бас ... баланс, 1310 |
| |кітап ... ... ... |
| ... тексеру ... ... бас ... |
|2 ... құндылықтардың |Бас кітап, журнал-ордерлер №6, |
| ... және |№7, №10 және т.б., есеп |
| ... ... ... ... |
| ... ... тексеру|қозғалысының есебі бойынша |
| | ... ... ... |
| | ... есеп ... |
|3 ... ... ... ... мен |
| |қолда барын және сақталуын |келісім ... ... |
| ... ... және |құжаттар, қоймалық есеп |
| ... ... ... |кәртішкелері, инвентаризациялау |
| | ... ... |
| | ... т.б. |
|4 ... ... ... ... ... қоймалық есеп |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... |құндылықтардың қозғалысының |
| ... және ... ... бойынша ведомость және |
| |өңдірістік запастармен соңғы |т.б. |
| ... ... | |
| ... ... | |
|5 ... түскен материалдық |Алғашқы құжаттар (қабылдау |
| ... ... ... накладнойлар, төлем |
| ... және ... шот ... |
| ... сонымен қатар |кіріс – ордерлері және т.б.), |
| ... ... ... есеп кәртішкелер, |
| ... ... ... ... ... |
| | ... №6 ... ... бас |
| | ... және т.б. ... ... ... мен қызмет бабын теріс пайдалану
анықталғанда рұқсатнамалар бақылау материалы ретінде пайдаланылады. Олардың
мәліметтері шот-фактураларда жапсырмада ... және ... ... ... ... шығарылған құндылықтардың іс жүзіндегі
санымен, ассортиментімен, сапасымен және ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның тексеру жүргізуінің
мезгілін, толықтығын және дұрыстығын тексеру кіреді.
3 ... ... ... Ақша ... ... ... өз ақша қаражаттарын банк мекемелерінің ... ... және ... ... ... әдетте, осы
мекемелер арқылы ақшасыз нысанда, ал қажет ... ... ... банктің нормативтік құжаттарымен белгіленген шегінде
нақты ақшамен ... ... ... ... ... үшін және ... тұлғалар арасында есеп
айырысу үшін ... ... банк ... банк шоттарын
ашады. Банк шоттары – бұл банк пен клиенттер арасындағы ... ... ... Банк ... ... де, ... де
жүргізіледі және ол ағымдық, жинақтық, корреспонденттік болып бөлінеді.
Корреспонденттік шоттар – банк ... ... мен ... кейбір
операция түрлерін жүзеге асырады.
Ағымдағы және жинақтаушы шоттар – бұл да банктік шоттар, бірақ ... және ... ... ... ... ... ... оқшауланған
бөлімшелері үшін де ашылған.
Шетелдік валюта қаражаттардың қолда бары мен қозғалысын есептеу үшін
ұйымдарға арнап ағымдағы ... ... ... ашылуы мүмкін. Ол сыртқы
экономикалық қызметін жүзеге асыратын және өнімін валютаға сататын ... ... ... ... ... ... әмірі бойынша шығарылады.
Ұйымның рұқсатынсыз қаражатты есептен шығаруға соттың, мемлекеттік салық
қызметінің рұқсатымен және ... ... ... көзделген басқа
ұйымдарда ғана жіберілуі мүмкін.
Ұйымның шоттарынан төлем жасау, егер заңдарда өзгеше ... ... ... кезекпен жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасының аймағында ақшаны төлеу мен аударуды жүзеге
асыруда келесі әдістерді: қолма-қол ... ... ... ... ... ... немесе олардың индоссаменттері
арқылы беруді; төлем карточкасын пайдалануды; ... ... ... ... ... төлемдерін ұсынуды; инкассалық жарлығын
ұсынуды; республиканың заң ... ... ... ... есеп ... ... нысандары: төлем тапсырма, чек,
вексель, тапсырма-талап ... ... мен ... ... ... ... ... тапсырмалармен есеп айырысу. Төлем тапсырмалары онда көрсетілген
соманы бенефициардың пайдасына ақшаны жіберушіге қызмет ... ... ... ... туралы тапсырмасы болып табылады. ... ... және ... ... өтеу үшін есеп айырысу
кезінде, ... ... пен ... есеп ... ... ... жасаған кезде төлем тапсырмаларын пайдаланады.
Төлем тапсырмасын толтыру кезінде келесі реквизиттері көрсетіледі:
• Төлем тапсырмасының нөмірі;
• Төлем тапсырмасының жазылған күні;
• Жеке теңестірілген ... коды (ЖТК ... ... ... мен бенефициардың банк шоттарының нөмірі;
• Бенефициардың коды (БК немесе КБе) және ... коды ... КОД) – бұл екі ... ... ... ... белгісі,
ал екіншісі экономиканың секторын көрсетеді;
• Бенефициар – аудару жасалған кезде ... ... Банк ... – банк атауы, аударылған ақша, оның ... ... ...... ... келіп түскен ақша
қаражатын қабылдайтын банк ... ... ... ... ... коды – ... Республикасының Ұлттық банк
нормативтік-құқықтық актісімен ... және ... ... ... ... ... белгілер. Ол үш символдан тұрады;
• Бюджеттік классификациясының коды – ... кері ... ... ... күні – ақша ... бенефициардың банктік шотына ақша
қаражатын аударған күні төлем жасаушының ынтасымен анықталады.
Вексель – ... ... ... ақша ... қамтитын
қатаң нысада белгіленген төлем құжаты. Ол жай және аударма болып бөлінеді.
Жай вексель (соло-вексель) – талап етуі ... ... ... келешекте вексельде көрсетілген ақша сомасын вексель ұстаушыға
төлейтіні туралы вексель ешқандай талқылауға ... ... ... ... – вексель берушінің (трассанттың) үшінші
тұлғаға (трассатқа) бірінші ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір уақытқа, не ұсынған кезде, вексельде
көрсетілген ... ... ... ... ... шарт ... міндеттемесі.
Валюталық шот оның иесінің өтініші бойынша жабылады, содан соң ... ... ... ... банк ... ... Шот ... сондай-ақ ұйымның атауы өзгерсе немесе шоттың нөмірі ... шот иесі ... ... ... қалдығын растайтын құжатты
өтінішке қоса тіркеуге міндетті.
Ұйымдар ... ... ... ... операциялардың
есебі:
1070 «Банктердегі аккредитивтердегі, чектерді, карт – ... ... да ... ... ... ... шоттарында жүреді. Олардың
қатарына келесі ... ... ... ... ... Бұл ... ... ақша
қаражатының қозғалысы есепке алынады. Аккредитив – ... ... ... ... контрагенттің пайдасына берілген банктің сөзсіз
орындауға тиісті міндеттемесі. Ол ... ... ... ... ... ... алады және осындай төлемдерді олар
аккредитивте көзделген құжаттарды ұсынған ... ... ... ... ... бере ... мен ... кассасы жұмысшы- қызметкерлерге
есептелінген еңбекақы бойынша есеп ... ... ... ... ... ... (жанар-жағар майға) төлеп отыру үшін, кеңсе
тауарларын ... алу ... ... ... хат және ... да ... ... жөнелтуі үшін есеп айырысуға арналған. Касса арнайы
жабдықталған, яғңи ... ... және ... ... сейфі бар
бөлмеде орналастыруды қажет етеді. Кәсіпорындар мен ұйымдарда ... ... ... ... яғни ұйым ... ... қызметкерін
тағайындау туралы (жайлы) бұйрыққа қол қойғаннан кейін кәсіпорынмен касса
қызметкері арасында материалдық жауапкершілікке ... шарт ... ... мен ... ... ... ақшаны қабылдау немесе
кассадан ақша төлеу барысында касса қызметкері ... ... ету ... шығыс ету ордерлерінің дұрыс толтырылғандығын бұл құжаттарда
ұйымның басшысы мен бас ... ... ... және ... ... құн ... ... жүргізуге, қадағалауға
міндетті. Бұл операциялар ... ... ... тиісті жеріне
касса қызметкері өз қолын қоюы керек.
Кассадағы операциялар есебі:
1010 – ... ... ақша ... активі жинақтаушы
шоттарында.
1010 – «Ұлттық валюта түрінде кассадағы қолда бар ... ... ... ... ... кассадағы қолда бар ақшалар» шоты Қазақстан
республикасының Ұлттық бан,кісі ... ... ... ... сәйкес жүргізіледі .
Банктен ақша алғаннан кейін үш күн өткен соң, ... ... ... ... ... ... ... алмаған адамдардың аты-
тегінің тұсына ... ... ... ... ... деп ... ... соғады, берілмеген сома төленбеген ... ... ... ... ... сома мен ... салынуға тиісті сома жөнінде
жазылады. Егер төлемді кассир емес, куәкілік ... адам ... ... ... ... ... ақша тартқан деген жазу жазылады.
Касса ордерлерінде ... ... ... және ... жол берілмейді.
Ақша қаражатарының есебі
Кесте 5
|Шаруашылық операциялардың мазмұны|Шоттар |
| ... |
| |Дт |Кт |
| ... есеп ... ... |1010 |1030 ... ... | | ... ... |1252 |1010 ... ... | | ... ... |3350 |1010 ... ... ... ... | | ... ... ... өткізілген, |1030 |1010 |
|депозитке салынған жалақы және | | ... да ... ... | | ... ... ... |1030 |1210 ... керсетілген қызмет, | | ... ... үшін ... | | ... | | ... деп ... ақшалар |1030 |1020 |
|ұйымның есеп айырысу ... | | ... ... | | ... касса ордерлері немесе олардың орнына жүретін құжаттар кіріс
және шығыс ... ... ... ... ... ол кіріс және
шығыс касса құжаттарына жеке ашылады. Онда мыналар көрсетіледі: кіріс және
шығыс касса ордерлерінің толтырылған күні мен ... ... ... ... ... ... ... көрсетіледі. Егер ақша
қаражаттарының нысаналы мақсаты туралы ... ... ... ... ... және шығыс касса құжаттарын тіркеу журналында тек
құжаттың толтырылған күні, нөмірі, мен ... ... Ақша ... ... ... ... жұмыстарын жүргізу үшін және басқа
субъектілерімен е.а. үшін өз ақша ... ... ... ... ... ... ... Ақшасыз есеп айырысудың өз жолы балады. Ал
кассадағы нақты ақшаның есебі 1010 (451) ... ... ... ақша
қаражатының және басқа да құнды қағаздарды ... ... ... әрбір субъектінің шаруашылық касса ашылады. Касса орналасқан ... ... ... ... және ... жағдайдан сақтау үшін
сигнализация құралдарымен жабдықталуы ... ... ... ... ... деп ... және ол ... жауапты адам касса
операциясын жүргізу үшін әр түрлі құжаттар қолданылады. Оған жататындар:
- кассалық кіріс ордері ... ... ... ордері (КО №2);
- кіріс және шығыс ордерін тіркеу ... ... №1 ЖО, №1 ... бас ... 1010 ... ... ақшаны қабылдаған кезде КО №1 толтырылады. Кассир және бас
бухгалтер қол қояды да ақшаны ... ... ... және ... ... ... ... Кассадан ақша шығыс ордері арқылы беріледі.
Кіріс және шығыс ордерін тіркеу журналы әрқайсысына бөлек жасалады. Кассир
касса операциялар ... ... ... ... ... ... әрбір
парағы тең екі бөліктен тұрады. Олардың бірін көлбеу сызықпен кассир 1-ші
дана ... ... ол ... ... ... Екіншісі сызықсыз
көшіргі қағаз арқылы бергі және сыртқы бетін толтырады. Ол кассирдің ... ... ... болып табылады. Шығыс кассалық ордерге 3 кісі ... ... бас ... ... ... есебі ұлттық есебі валюта мен жүргізіледі.
1010 шоттан басқа шоты ашуға болады. Валюталық операцияларды ... ... ... есеп ... ... ... ... ақша
операциясына ұқсас жүргізіледі. ... К-О №1, ... ... ... ... ... валюталармен және теңгеге айналдырып
көрсетіледі.
1. Аудит басталған кезде кассаға инвентаризация жүргізіледі.
2. Аудит К-О№1,К-О№2 дұрыс ... ... ... ... ... қол ... ... Кассалық отчетті тексереді.
Есеп айырысу шотарында мына құжаттар негізінде жасалынады:
1) ... ... ... ... ... ... көшірмесін
4) Үлес қосушылар құрылтайшылар шартының көшірмесі
Салық комитетінің салық есебіне алынғандығы карточкалар. Есеп айырысу
шотты бойынша банк екі дана бет есеп ... ... бет ... ... ... дана ... және ол бастапқы құжаттармен ... ... ... ... ... дана бет есеп ... Банк ... оған қоса тіркелген құжаттармен тексеріледі.
- көшірме;
- алғашқы сальдо
- операцияның шифрі;
- ақырғы акт;
- соңғы сальдо.
Ақшасыз есеп айырысу ... ... ... ... ... ... ... чектер;
4) аккредетив.
Төлем тапсырмаса субъектінің қызмет көрсетуші ... өз ... бір ... ... ... ... ... табылады. Төлем жасаушы
банкте берілген ... ... ... оған ... құжаттар тіркеледі.
Төлем талап тапсырмасы төлем, жасаушының ... ... ... е.а. әне төлеу құжаттарының негізінде келісім шарт бойынша
жөнелтінген өнімнің орындалған ... ... ... ... ... ... сатып алушыға талабын білдіреді. Олар да белгілі
формадағы банктерге жасалынады.
Ақша есеп ... ... ... ... Есеп айырысу шоты қай банкте және қашан ашылғанын қарайды
2) Алғашқы құжаттармен қоса банк көшірмелерін ... №2 ... және №2 ... ... бас кітаппен салыстырады.
Шет елдік валютадағы операциялар дегеніміз ... ... ... ... ... Шет ел ... мүліктерді, ТМБ-ны, жабдықтары басқа да
айналым объектілерін сатуға немесе сатып алуға
2) Несие алады немесе ... Сол ... ... ... ... ... ... белгіленеді
3) Активтерді шет ел валютасымен ауыстырып басқадай жолмен алады
немесе сатады. Өзіне міндеттеме алады немесе осы ... шет ел ... ... ... аудиторлық тексеру бағдарламасы
Кесте 6
|№ |Аудит процедурасы |Ақпарат көздері |
|1 ... ... ... |
| |көрсеткіштерді Бас ... ... Бас ... |
| ... ... | |
| ... | |
|2 ... және ... ... ... ... |
| ... ... |Бас ... ... |
| ... жүргізілуін |сәйкесінше ведомстары; касса кітабы; |
| ... ... және ... касса ордерлерінің |
| | ... ... |
|3 ... ... ... ... ... кассирмен|
| |түгендеу ... ... ... |
| | ... актісі; КО-1 – КО-3; |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... 1-ведомость |
|4 ... ... ... көшірмесі және алғашқы құжаттар;|
| ... |чек ... ... ... | ... ... өткізу туралы |
| | ... |
|5 ... ақша ... ведомосы; 1,2,3,-ведомостар, |
| ... ... |1030 шот ... Бас ... ... ... баптарды соның ішінде өзіне МК, тауарларды,
бухгалтерлік есеп жүйесінде мүліктермен міндеттемелердің ... ... ... ... ... ... отырып теңгемен көрсетеді.
Есеп беру кезеңде немесе кварталдық есеп беруді жасаған ... есеп ... ... қ-ң есеп ... ... ... мен оларды бухгалтерлік есепке
қабылдау уақытты кезеңдерінде ... ... ҚР-ң ... банкі бағамы
бойынша теңге мен активтері бағалау аралығында ... ... ... олар ... ... да операцияға жататындар арнай шоттардың есебі, жолдағы
ақшалардың есебі және т.б. ... ... ... ... ... ақша ... дұрыстығын тексеру үшін баланстағы
мәліметтерді Бас ... ... ... салыстыру керек.
Синтетикалық пен аналитикалық шоттар арасындағы сәйкестікті тексере
отырып, ... ... ... бақылау әдістерін қолдану керек. Яғни
1010 шот бойынша дебетінің 1-ведомотінің ... ... сома ... ... ... ... мәліметтерімен сәйкес болуы керек.
Егер сомалар дәл болмаса, онда кіріс кассалық ордерімен, банк көшірмесімен,
кассирдің есептемсімен, чек ... ... ... ... өзінде де
тексереді.
Ақша қаражаттарымен операциялар, әсіресе оның ең айналымды бөлігі –
қолма-қол ақшамен (еңбек ақы төлеу, ... ... ... есеп беруге
тиісті сомалар және т.б.)жүргізілетін операциялар, түгелі ... ... ... ... ... ... түгелімен
тексеріледі. Алайда «Түгелімен тексеру» дегеніміз кассалық құжаттардың
барлығы ... ... ... есептегі болған өзгерістер
ұйымдардың өзіндік қызметіне еркіндік берді. Дәл осы ... ... ... және ... ... ... күшейе
түсті. Алайда кез-келген бухгалтер ... ... шкш ... және
бухгалтерлік жазуларды түсіну қиынға соғуы мүмкін.
Кассаның және ... ... ... үш бағытта жүреді: қолма-
қол ақша қаражатын түгендеу, кассаға түсетін ақша қаражатының толықтығын
және сол ... ... ... ... жатқызылатын ақшалардың дұрыс
тәртібін тексеру болып табылады.
Ақша қаражатын тексеретін кезде банктік ... орны ... ... бұл кезеңі тексерістің заңдылығын, сенімділігін және
шаруашылыққа бағытталғанын қамту керек.
Алғашқы құжаттардың ... ... ... есептің дұрыс
есептелуі тәуелді. Сондықтан, бухгалтерияға келіп түскен алғашқы құжаттар
нысаны, ... және мәні ... ... ... ... ... ... банк көшірмелері, есеп беруге тиісті
тұлғалардың аванстық есебі, оларға ... ... ... ... керек.
Егер қол сұғушылық ... онда ... ... ... ... ... ... әсер етеді:
- Бухгалтерияда алғашқы құжаттардың ... мен ... ... ... ... ... көрсетілуі
(құндылықтардың бұзылуы немесе ұрлануына байланысты есептен
шығару актісі, т.б.);
- Бухгалтерлік есептегі ... ... ... ... ... ... емес негізгі
құралдар амортизацияның бұрмалануы және т.б.), ... ... ... ... ... яғни шаруашылық
әрекеттердің бұрмалануы (қорытындының төмендетілуі ... ... ... ... ... ... немесе заңдық мазмұнына сай
келмейтін ... ... ... ... өзіндік құнға немесе таза табыстың есебінен жабуы
және ол тиісті адамдардан талап етілмесе);
- ... ... ... ... ... ... ... Есептілікке жалған, дұрыс емес автоматтандырылған жүйенің
пайдаланылуы.
Олардың сипаты мен ... ... ... екі түрге бөлінеді:
объектісі бойынша және салық қол жеткен нәтиже туралы.
Салық салу бойынша есеп құжаттарын жүргізудің ... ... ... салу ... ... ... болса, онда салық органдары
міндетті түрде тікелей және ... ... ... ... салынатын
объектілерді анықтау керек.
3.3 Ақша қозғалысының аудиті
Ақшалай және кассалық-банктік операцияларды жүргізу-заңнамалық, жалпы
мемлекеттік, ведомоствалық және ... ... ... жеткілікті
түрде қатаң реттелген. Сондықтан төлеу циклі функционалды ... ... ... ... заңдардың, стандарттардың, бухгалтерлік
есептің, аудиттің, ақша тасуын, ... ... ... ... ұйымдастыру ережелерінің талаптарын мұқият оқып-білу қажет. Операциялық
аудитор кәсіпорынның ... ... ... ... мен ... ... жақтары туралы анық тұжырымдамаларын қамтамасыз ету
қажеттілігіне байланысты проблемалық ... ... ... ... (методологиялық), қаржылық, ... ... ... баламалы мүмкіндіктерін қарастырған жөн.
Ақшалай ағымның төлем мен қозғалысы циклі функционалды ... ... ... мен ... ... ... ... бағалау, жай және күрделі процент есептеулері, дисконттау,
интегралды, сараланған (дифференциалды) және ... ... ... ... емес және ... (динамикалық) бағдарламалау әдістерін,
операцияларды, ойын теорияларын, шешім қабылдау және т.б. ... ... ... ... ... әдіс тәсілдерінің көмегімен
ақшаны басқару мен құнды қағаздардың тиімділігін арттыру мен ұйымдастыруды
жақсартудың әр түрлі резервтерін ... ... ... ... мен
төлемді тездету, флоутты, электронды ақша аударуды, сейф жүйесін, репо
мәмілесін, ... шегі ... ... ... және т.б. ең ... молайту сияқты тәсілдерді дұрыс және уақтылы қолдану нақты ақша мен
құнды қағаздарды шапшаң және ... ... ... береді.
Операциондық аудитор төлем мен ақша ... ... ... ... ... анықтайды:
касса-банк операцияларын атқаратын қызметкерлердің сандық ... ... ... ... ... адамдар үшін есеп пен ... ... және ... ... ... ... ... жұмыс учаскесінің қызметкерлері кімге есеп береді;
касса-банк және басқа ақшалай операциялардың дұрыстығын кім, қашан ... ... ... ... ... кенеттен тексеруді жүйелі
жүргізуге арналған тұрақты жұмыс ... ... ... ... ... бар ... бұйрық орындала ма, кассаны кенеттен тексеру, актілері бар ма ... ... ... және синтетикалық есеп, шаруашылық-ішілік бақылау мен ... ... ... ... ... ... ... әсіресе оның жылжымалы бөлігі - қолма-қол ақшамен
(еңбек ақы бергенде, өндірістік шығыстарды төлегенде, есеп ... ... мен ... және т.б.) ... ... - міндетті тұтастай
тексеруді талап етеді. Ықтимал бұрмалаулар мен қызмет бабын теріс пайдалану
- касса-банк ... ... ... ... ... ... тәсілдері бойынша касса-банк
операцияларының атқарылуы мен шот төлемдері процесіндегі қызмет бабын теріс
пайдалану мен ... ... ... ... және ... ... және ештеңемен
жасырылмаған ақшалай қаражатты тікелей ұрлау.
Банктен, әртүрлі тұлғалар мен ... ... ... ... басқа
ұйымдардан сенімхат бойынша түскен ақшаны кіріске алмау және иемдену.
Кассадағы ақшаны есептен шығару; бір құжатты ... ... ... мен ... жиынтықты дұрыс есептемеу.
Ақшаның жалған құжаттар бойынша негізсіз ... ... ... ... ресімделген құжаттардағы жалғандық.
5. Әр түрлі тұлғалар мен ұйымдарға заңды есептелген соманы сіңіріп кету,
соның ішінде еңбекақыны, депонентті ... ... ... ... ... ... ... үшін қолма-қол ақшамен есеп
айырысу, бақылаушы-кассалық ақпараттарды қолданбай, ... ... ... ... және ... ... мен ... пайдаланулар кассирді дұрыс іріктемеу,
(тәжірибесіз және ... ... ... тексермеу, ішкі бақылаудың
нашарлығы және т.с.с. салдарынан болады.
«Нұрберген Жол» ЖШС мысалы ретінде
«Нұрберген Жол» ЖШС-нің ... ... ... ... ... бар ... ... болуы. Айналым қаражаттары
– бұл өндірістік айналым қорларын құру, пайдалану және үздіксіз өндірістік
процестермен өнімді ... ... ету үшін ... ақшалай
қаражаттарының жиынтығы.
Өндірістің нәтижелігін арттыру жөніндегі шараларды белгілеген кезде
осы «Нұрберген Жол» жауапкершілігі ... ... ... ... ... ... элементі болып табылатын өндірістік айналым
қорларын тиімді пайдалануға кәсіпорын ... ... ... ... ... өз ... жету үшін келесі ... ... ... Құрылыстық жобалау жұмыстары;
• Архитектуралық, технологиялық жобалау;
• Инженерлік жүйелерді жобалау;
• Дизайн, архитектура;
• Құрылыс ... ... оның ... ... ... және т.б. ... ... жолдарын салу және жөндеу;
• Техникалық көмек көрсету станцияларын, көліктұрақтарын, ... т.б ... Жол» ... шектеулі серіктесте 2007 жылы қызмет
көрсетуден, ... ... ... ... 10592,8 мың тенге
өскенін көрсетеді, барлығы 35415,1 мың ... ... ... құндылығының 9780,9 мың тенгеге өсуіне алып ... ... ... ... құрайды. Жұмысшылар саны 8 ... ... , ал ... 104,1 мың ... өсті ... 610,6 мың. тг ... Жалпы табыс
811,9 мың тенгеге көбейді , және ... ... ... ... ... құрады, өткен жылмен салыстарғанда 269,3 мын.тенгеге азайды
осының ... ... ... табыстылығы бар деп есептеуге
болады Таза табыс 2007 жылда 1256,3 ... ... жне ... ... ... ... ... кәсіпорында тек қана басқалар
деген турлері бар.
Әрі қарай, ... ... ... ... отырып ,
қықа мерзімді активтердің құрамы мен құрылымың ... ... ... ... Жол» ... қысқа мерзімді активтерінің
құрамы мен құрлымы
Кесте 7
| ... |2007 жыл ... |2007 жыл ... (+; -) |
| | ... ... |мың.тг |үлес |мың.тг |үлес |
| | | ... | ... | ... |
| | | |% | |% | |% |
| ... ... |1845,1 |100 |2973,5 |100 |+1128,4 |- |
| ... ... | | | | | |
| | | | | | | | |
|2 ... ... | | | | | | |
|1 ... ... |1082,7 |58,6 |1458,2 |49,0 |+375,5 |9,6 |
| ... | | | | | | |
| | | | | | | | |
|1 ... | | | | | | |
| | |- |- |536,7 |18,0 |+536,7 |18 |
|1 ... борыштар| | | | | | |
| | |732,4 |39,6 |978,4 |33,0 |+246,0 |6,6 |
| | | | | | | | |
|1 ... да ... | | | | | | |
| | |30,0 |1,6 |- |- |- | ... ... ... ... ... алғанда
жағымды динамикасын көрсетеді. Олар жеке ... ... ... ... ... ... ... Екі
мобильді активтер - яғни ақша қаражаттары мен қысқа ... ... бір ... 375,5 ... ... материалдық айналым ... ... ... 18 %-ға өсті және ол жыл ... 536,7 мың. ... ... ... материалды айналым қаражаттарының құрамында ... ... ... ... ие ... және де сол себептен
өтімділігі төмен болып ... басы ... және алып ... ... ... ... нормадан тыс
шикізат қорлары, ... ... ... жоқ па,
соны ... үшін ... ... мен ... ... ... қажет етеді.
Қорытынды
Сонымен қорытындылай келе актив - деп ... ... Олар ... ... ... ... ... болып
есептеледі. Кәсіпорындар мен ұйымдар өзінің меншігіндегі активтерін сол
кәсіпорынды ... өнім ... ... ... және жеке ... ... яғни ... алдағы уақыттарда ... ... ... Осы ... ... ... алдағы уақыттарда алынатын
кіріс (пайда) — кәсіпорындар мен ұйымдардың ақшаларына ... ... ... ... қосылып оның көлемін (үлесін) арттырып отырады.
Аудиторлық тексерудің мақсаты - кәсіпорынның ... ... орын ... заң ... ... мен ... анықтау
ғана емес дәлірек айтқанда сол істер аудиторлық тексерудің басты міндеті
болмайды, лның ... ... ... есептердің дұрыс жүргізілуінің
берілетін есептерде кәсіпорын ... ... ... ... дәлме –дәл берілуінің сол сәтте орын ... ... және ... болашақтағы қаржылық жағдайын
болжаудың дұрыстығын анықтау болып табылады.
300 «Жоспарлау» ХАС-ына сай аудитор аудиттің ... ... ... ... ... ... ... сипатын, оны жүргізу
уақыты мен ... ... ... ... ... құжатты түрде
толтыруы керек. Сонымен бірге ол аудиттің дұрыс ... ... ... ... және онда әр ... ... мақсаттар және уақытша бюджеттер
көрсетілуі мүмкін. Бағдарлама аудиторлық тексеру құжаттамасының ... ... ... және онда ... ... ... ... аудиторлық дәлелдердің маңызды бөліктері жазылады.
Кәсіпорын мүліктерінің жалпы ... ... ... ... ... үлес ... өзгеруі, ерекше назар аудару керек деп
ойлаймын. Өйткені бұл көрсеткіш кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... Кәсіпорын муліктерінің
жалпы жиындағы негізгі құралдардың ... ... ... ... активтерінің барлық сомасының 50 пайыздан кем болмауы тиіс.
Сонымен қатар әлде де ... ... ... үшін ... ... осы күннің талабына сай жүргізу үшін мен мынадай
ұсыныстар айтқым келеді:
- негізгі емес ... ... ... ... үшін басқа да
жұмыстардың, көрсететін қызметтің түрлерін көбейту;
- көрсетілетін қызметтің сапасын жақсарту;
- қаржылық есеп беруді халықаралық ... ... ... ... ... қарастыру;
- жаңа шоттар жоспарын жасау.
Қолданылған әдебиеттер тізім
1. Абленов Д. О «Аудит негіздері» Экономика, Алматы-2005ж.
2. «Бухгалтерлік есеп және ... есеп беру ... ... 28-ші ақпан Қазақстан Республикасының Заңы.
3. «Қазақстан Республикасындағы аудиторлық қызмет туралы» 2001-жылғы
15-қаңтар Заң күші бар №20 жарлығы (2007 ж. 19 ... ... ... Қазақстан Республикасы «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңы 1998
жылғы 10 шілде ... ... ... «Салық және бюджетке төленетін басқа да
міндетті төлемдер туралы» Салық Кодексі 2009 жыл.
6. Байдаулетов С.М. «Аудит» - ... ... ... ... К.Ш. ... и анализ в системе управления финансами»
- Экономика. 2000 ж-320б.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инвистиция есебі және аудиті22 бет
Дебиторлық борыш есебі15 бет
Дебиторлық борыштар есебi40 бет
Дебиторлық борыштардың аудиті52 бет
Дебиторлық борыштардың есебі туралы30 бет
«Вокалдық-хор тәрбиелеу» пәнінен дәрістің қысқаша конспектісі32 бет
«Казтрансгаз-Алматы» АҚ-ның қысқа мерзімді міндеттемелер есебін ұйымдастыру44 бет
«Каспиймұнайқұрылыс» АҚ – ның қысқаша тарихы22 бет
«Кондитер цехы жабдықтары» қыскаша оқу құралы40 бет
«Лизинг- инвестицияның қысқа мерзімді қаржыландырудың әдісі ретінде»22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь