Рабыта жайлы жалпы түсініктер

Әлемнің барлығына бір белгі, пайғамбарлармен уәлилерді тануға бір аят, тура жолға (хидаят) түсу үшін Құран Кәрімді ең сенімді бір дәлел және жүректерімізді Құран нұрымен нұрландырған Аллаһ тағалаға сансыз шүкірлер болсын.
Ғаламшардың жаратылуына себеп болған, тіпті Адам (ғ.с.) кешіріміне себеп болған, ахыретте бүкіл адам баласының махшардан құтылуын Аллаһтан сұраған Мұхаммед (с.ғ.у.) пайғамбарымызға шексізсіз салауаттар болсын.
Бәрімізге мәлім болған бұл рабыта тақырыбы тасаууыф ілімінің ең маңызды тақырыптарының бірі болып табылады. Бұл тақырып жайлы ислам әлемінде көптеген тартыстар шыққан.
Бұл қолыңыздағы бітіру жұмысы 3 бөлімнен құралады. Олар: кіріспе, негізгі, қорытынды бөлім. Кіріспе бөлімінде рабытаның сөздік және терминдік мағыналары, ал негізгі бөлімде рабытаның ерекшелігі, анықтамасы, жасалу жолдары, рабытаның дәлелдері қамтылған. Қорытынды бөлімінде осы қолыңыздағы бітіру жұмысында жазылған тақырып туралы қорыта кеткен.
Әр істе бір өлшем және ниет маңызды. Шариғат өлшеміне қарағанда Аллаһ тағала үшін оқылмаған намаз иесін: “Нендей өкініш сондай намаз оқығандарға” сөзіне итермелейді. Аллаһ тағала жолында сүйілмеген және құлдық сипатынан айырылып пұтқа айналдырылған уәлилер және осындай тірліктер жасаған яғни уәлилерді пұтқа айналдырғандар Аллаһтың досы емес. Себебі олар “лә иләһә иллалла” тәухидіндегі сырды табу әрі таптыру үшін әр нәрсені беріп Аллаһтан тек осыны тілейді.
Міне қолыңыздағы бұл жұмыс ғалымдарды, уәлилерді сүюдің және олардан пайдаланудың өлшемін және жақсылығын ортаға шығаруда. Ал рабытаның шариғат шеңберінің ішінде жасалуын әрі діни қағидалар ішінде орындалуын талап етеді.
        
        Кіріспе
Әлемнің барлығына бір белгі, пайғамбарлармен уәлилерді тануға бір аят,
тура жолға (хидаят) түсу үшін ... ... ең ... бір ... ... ... ... нұрландырған Аллаһ тағалаға сансыз шүкірлер
болсын.
Ғаламшардың жаратылуына себеп болған, тіпті Адам (ғ.с.) ... ... ... ... адам ... махшардан құтылуын Аллаһтан
сұраған Мұхаммед (с.ғ.у.) пайғамбарымызға шексізсіз салауаттар болсын.
Бәрімізге мәлім ... бұл ... ... ... ... ... ... бірі болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... шыққан.
Бұл қолыңыздағы бітіру жұмысы 3 бөлімнен құралады. Олар: кіріспе,
негізгі, қорытынды бөлім. ... ... ... сөздік және
терминдік мағыналары, ал негізгі бөлімде рабытаның ерекшелігі, анықтамасы,
жасалу жолдары, ... ... ... ... ... ... бітіру жұмысында жазылған тақырып туралы қорыта кеткен.
Әр істе бір өлшем және ниет маңызды. Шариғат өлшеміне қарағанда Аллаһ
тағала үшін ... ... ... ... ... ... намаз оқығандарға”
сөзіне итермелейді. Аллаһ тағала жолында сүйілмеген және құлдық сипатынан
айырылып пұтқа айналдырылған уәлилер және осындай ... ... ... ... айналдырғандар Аллаһтың досы емес. Себебі олар “лә иләһә
иллалла” тәухидіндегі сырды табу әрі ... үшін әр ... ... ... ... тілейді.
Міне қолыңыздағы бұл жұмыс ғалымдарды, уәлилерді сүюдің және олардан
пайдаланудың өлшемін және жақсылығын ортаға шығаруда. Ал ... ... ... жасалуын әрі діни қағидалар ішінде ... ... ... ... қолыңыздағы бітіру жұмысымда рабыта жайында
сіздерге, біздерге жетерліктей ... ... ... Бұл ... ... ... және ... хадитерінен дәлелдер
келтірдім. Бұл жұмыстың бәріміз үшін пайдалы екеніне сенімдімін.
Осы ... ... жол ... Х. Атан және Х. ... ... ... келеді.
Рабыта жайлы жалпы түсінік
Тасаууыфтың негізіне әрі мақсатына қарайтын болсақ оның сейрусулукте
негізі махаббат екені мақсатының да әдепке ... ... көре ... ... себеп, әдеп болса нәтижесі екенін көреміз. Мысалы,
мүршидті ... ... бір ... оған ... ... нәрселерді
(кемшілігі болса да) оған ұқсас мінезді біреуді көрсе де оның ... ... еске ... үшін оны махаббат пен қарсы алады. Мүршиді мен
оның туысқандарының бірі ... оның ... шек ... ... бір ... оның ... ... ретінде түсетін болса оның жаны
қуанғаны байқалады. Бұл ... ... ... ... бешпетін көргендегі қуанышына ұқсайды. Рабытаның сөздік мағынасы
байланыс, ... ... ... ... ... тірі жан
жоқ. Әр нәрсе өзара ... ... ... ... үш ... ... ... Бұл кісінің жақындарына болған махаббаты.
2. Суфли рабыта: Тиым салынған нәрселерге, ... ... ... Илви ... ... орындарға адамдарды Аллаһқа жеткізетін бір
себепші рабыта.
Мен бұл бітіруші жұмысымда жоғарыда атап өткен рабыталардан соңғы ... сөз ... Бұл ... ... ... әсер алуы ... оған деген махаббатты әрдайым жүрегінде сақтауы.
Адамның әрнәрсеге әсерленетіні бізге айдан анық, белгілі нәрсе. Рухтар
арасындағы ... ... ... өзгермейтін бір заңдылығы. Мысалға,
өте жомарт кісілердің ішінде болған адамға әсері мол. Олда сол ... ... ... Махаббаттың ортаға шығыуына ... ... ... ... әдетін, мінезін , рухтар ... ... ... мол екенін ескерткім келіп отыр. Осының ... ... ... әр мүмин, тақуа болған салих кісілерге махаббаты артуы керек.
Ол ... ... ... үлгі алуға, оларға жәрдемші болуына
ықпалын тигізуі керек.
Таза әрі ... бір ... ... ... одан ... ... ақыл ... нұрланбаса күнәләрімен қарайған жүректегі тітіркеншікті мінез
көпшілігі аз болсада әсерлене алмайтыны ... ... ... ... ... ... ... мағнауи наркоз болған бұл рухи қысымдарды
сезбейді. Осының себебінен көңіл көзін ашу, ... ... ... болады.
Аллаһ тағала Құранда: «Асиларды тастап, иман ... ... ... оларға жабысыңдар, сендер өздеріңді туралайсыңдар»[1]
«Әй мүминдер! Аллаһтан қорқыңдар (бәлекеттен сақтаныңдар) иманда және
сөзінде бірге ... ... ... ... ... олармен бірге болыңдар,олармен
қоян қолтық аралысыңдар, олар сияқты болыңдар себебі әркім қасында жүрген
кісіге ұқсайды »[3]
Бұл аятарда ... ... ... болу үшін ең ... орындайтын іс
шыншылдармен бірге жүріп, бірге ... Егер ... ... ... ол ... өзі де ... ... бастайды. Жүзім жүзімге қарап
піседі дейді. Сол сияқты шыншылдармен бірге болсаң шыншыл боласың. ... ... ... ... бір ... болу ... ... Бірге болу
іс-әрекеті және ішкі сезімімен де бірге болу болып табылады. ... ... ... ... ... іс-әрекеті арқылы жүзеге
асатын болса, ішкі ... ... ... ... жоқ ... ... ... істерін еске алумен бірге болу болып саналады[4]. Бұл
аятта шыншылдармен бірге болу шарт болатын ... ... жоқ ... ... ... ... жанында жүргенін сезінуі. Себебі
шыншылдармен барлық уақыт бірге болу мүмкін емес. Бұл ... ... ... Кісі ... бірге »[5] бұл жағдайда Құран-Кәрімдегі асхабы-
кеһф қыссасы өте маңызды. Асхабы-кеһфтің иті ... ... ... ... үшін ... ... ... шын көңілмен шыншылдарға
күзетшілік еткені үшін бұл дәрежеге жеткен. ... ... ... ... ... онда ... биік шыңдарға жетері
айдан анық.
Рабытаның сөздік мағынасы
Рабыта сөзі бау, қарым-қатынас, байланыс, сүйіспеншілік, ... әрі ... түсу яғни ... , ... бір ... істегенде не
орындағанда шынайы көңілмен берілу, әмірге мойын ұсыну, бір намаздан кейін
екінші бір наамазды күту[7], бір ... ... [8], ... ... оның ... іс-қимылдарын ойлап, жүрекке сүйіспеншілігін
орнықтыру[9], екі ... ... ... ... ... ... ... қамтиды. Құран –Кәрімде ... ... ... жауға шыдамды, шегарада қорғанысқа дайын ... ... ... деген мағынада.
Дене мен нәпсінің байланысы «халық әлемі», «әмір әлемінің» негізінде
жүрекке де ... ... ... ... «рабиту» сияты және ... ... және ... тек қана материалдық және сыртқы дұшпанға
қарсы емес, бізді жаманшылыққа шақырған ... және ... ... ... қарсы жүректі тәрбиелеу осылар жайлы осы екі аятта айтылған.
Бізге осы күнге дейін ... ... жеке ... әрі топ болып
соғысқандардың өмірінде ыстық соғыстар өтуші, ... суық ... әрі ... ... ... ... ал суық соғыстарда
болатын болса ішкі дұшпандардың бақылауда болулары ашық бір жәйт.
Заманауи мұқтаждарға қарағанда бұл ... кез ... ... ... ... Осының салдарынан Құран-Кәрімде ислам дұшпандарына қарсы
дайын болуы, төрт құбыласына ... ашық ... ... ... ... мақсатында қулық ұйымдастырған шайтан мен нәпсіге қарсы әрдайым
дайырн болуы керектігі айтылады. Кейбір тәпсіршілердің тұжырымдауынша соның
ішінде Рағип әл-Исфаһани ... ... және ... бір ... екінші бір нәрсенің арасын айтады. Оған мына хадисті ... ... ... екінші бір намазға дейінгі уақытты күту және ... ... ... көп ... бөлген.
Рабыта сөзінің сөздік мағынасы керек болса ... ... ... пікірлері рибат , мурабатаның тек қана ... емес ... ... қамтылғанын білдіреді[13].
Рабытаның терминдік мағынасы
Рибат және мурабата екеуі бір түбірден шыққан. Тасаууыфи бір термин
ретінде ... ... ... ... және иян дәрежесіне жеткен кәміл
бір шейхқа жүрегін бұру не ... ... ... ... ... ... жүрегіне жақсылық толады[14]. Рабыта Нахшибендидің ... ... яғни ... ... ... ... Бұл рабытаны
мүрид әрі қарай жалғай алса өзі де әсте-әсте мүршид сияқты ... ... ... ... былай деседе болады:
« Рабыта махаббат, құрметпен жүрекке байлау немесе нұсқау, сондай-ақ іс-
әрекет, қимылда тепе-теңдік пайда болсын»[15]
Пенденің жеке өзі муқарабун ... ... ... ... ... ... ... жеткен, затына адамгершілігі сай, кәміл мүршид керек.
Осындай мүршитке рабыта жасаған мүриттің ... жоқ ... де ... көп ... ... ләзім.
Рабытаның негізі: мүршидті қиялдау, тек қана соның жеке өзін ... бір ... ... ету ... ... әр ... ... Аллаһ
тағала екеніне сенім білдіріп, Аллаһ ... ... ... етуін
және өзіне де ол мүршидтің жақсылық істеуіне әмір ... ... ... ... жағдайға ұқсас:
Бір кедей кісі өзінің мұхтаждығын жою мақсатында бір әлауқатты ... ... ... ... ол ... кісі ... ... жасайтын,
беретін Аллаһ тағала екенін біледі. Жердің әрі көктің қазыналары Аллаһтың
қолында ... ... хақ ... жоқ. Ол ... кісі бай ... барғанда
Аллаһтың нығмет есіктерінен бір есік ... ... сол ... ... беру мүмкіндігі бар екенін білгеннен кейін барады. Бұл ... ... ... бір ... ... негізінен бас қатыратын жәйт мынау:
Аллаһтан басқа бір жаратылысты ойлауға бола ма? Неге ... ... бір ... ... ... деген сүйіспеншілігі бұзылған болып,
есептелмей ме? Бұл ширкке алып бармай ... біз ... ... кетсек: заты, сипаты, ешқандай ұқсасы, жұбы,
ортағы болмаған Аллаһты елестету, адам баласы көз ... ... ... мүмкін болмаған нәрсе. Сондықтан да Аллаһ тағала зат және дене
жағынан біздің ойлау ... ... ... ... Біз ... оны бейнелей алмаймыз. Адам баласының бір нәрсені ойлауы,
бейнелеуі, қиялдауы үшін оны ... ... ... бар ... ... екенін біле аламыз. Сондай-ақ бұл нәрселерді көз алдымызға бейнелей
аламыз[18]
Елестету мүмкіндігі болмаған соң Аллаһ ... ... тиым ... ... әз. ... ... ... өзін ойламаңдар, оның нығмет және жаратқандарын
ойлаңдар. Өйткені сіздер оның өзін ... ... ... ... ... ... ... екен бұндай жағдайда оның
қандай ұлық болғанын түсіну үшін жаратылысқа ... ... ... ... ... жоқ. Әли- ... ... Бұл шынында ақыл иелері құлдар түрегеліп, отырып, жастанып әр түрлі
жағдайда Аллаһты зікір етеді. Көк пен жердің жаратылысын ойлайды ... ... өзін ... ... ... ... өзі ... ой жүгіртуге,
бейнелеуге бұйырмады. Керісінше көк пен жерді ... ... ... ... ал жаратушыны ойламаңдар»[21] хадисіде сол
мағынаға келеді. Біз ... ой ... ... оның ... ... мағлұматтар жинаймыз. Жаратылғандарды ойлап олардан ... ... ... ... ... ... орнына оның жаратқандарын ... ... ... ... ... ие ... көрсетеді[22].
Негізінде Аллаһ тағаланы ойлап, қиялдау сезімдері адамдар табиғатқа
негіздеген. Бұны ғашықтар ғана біле алады[23].
Ғашықтар өлең ... ... ... ... ... ... қай ... болса да сүйіктісімен бірге болуын қалап ... ... ... ... орын алады. ... бин ... бір ... түсіндіріп жатқанындағы жағдайы көз
алдына келеді де тұрады . Пайғамбарымыз:
«Қауымы оны ұрып соғып қанға бояды. Олда ... ... ... ... дұға ... «Аллаһым! Қауымымды кеш ,өйткені олар білмейді»»[24]
Осындай жағдайға ... ... ... тағала:
«Мен оларды сүйемін олар да мені сүйеді» деген ... ие ... иман ... және ... риаиет шарт. Болмаса біздің
көзіміз алдында мыңдаған аяттар тұрады. Бірақ ... ... ... ... ... ... ... өліп кетеміз. Ең үлкен аят әрі нұр көзі ... ... ... иман ... ... ... түйіріндейде жылу
ала алмай дүниеден қоштасты. Ешқандайда шүбәсіз пайдалану мақсатында ... ... одан ... ... ол ... еске ... Оны
ойлағандағы жағдайы да осы. Көргендеде қиялдағанда да ешбір айырмашылық
жоқ.
Ганзели Махмуд бір күні Әбу ... ... ... ... біраз
уақыт отырған соң Әбу Язид әл ... ... не ... ... ... ... ... “Ол кісіні көрген кезде адамдар хидаятке (жақсылық
жол) жетеді” деп жауап ... ... ... : “Бұл қалай сонда? Әбу
Жәһілдің өзі пайғамбарымызды ... ... ... жол) ...
дегенде Херкани: “Ол Әбу Талибтің жетімі Мұхаммед бин Абдуллаһты ... ... ол ... ... ол бір ... ... еді. ... пайғамбар ретінде көргенде, бір жетім ретінде ... досы ... ... ол биік ... бақытқа жетер еді”.
Аллаһ тағала : “ Ал және тура ... ... ... ... ... ... ... олар сені көрмейді”[25].
Міне адам мүршидті өзіне лайық бір ... ... ... әдепке ие
болғанын көрмейді. Егер мүршидте бір кемшілік болатын болса онда ол ... ... ... ... оның ... жүрседе одан пайдалана
алмайды.
Мүршидті сүю, Аллаһ оны сүюге ... үшін ... Хамд ... ... сүйеді деп сүюмен, Аллаһ тағала үшін сүю ... ... бар. ... ... үшін сүю, оның ... үшін сүю,
Аллаһ тағала сүйіңдер дегені үшін сүю керек. Өйткені бұл менің ... үшін ... ... бір тәпсіршінің бақара сүресінің 165 ... ... ... ... сүю, ... ... ширк ... күнә емес. Иләһи
әмір ... ... бұл ... ... сүю ... сөз. ... бұл
сүйіспеншілік ешқашан Аллаһқа деген сүйіспеншілік сияқты болмауы қажет.
Христиандардың әз. ... ... ... сияқты болмауы тиіс. ... ... ... ... көзі деп ... Бұл ... ... Бұған біз кәлимаи-шәһәдттен жауап таба аламыз. Бір мұсылман Аллаһ
тағаладан басқа тәңір жоқ екендігіне және Мұхаммед ... оның ... ... екендігіне куәлік етсе, ол жүрегін тазалап, Мұхаммед (с.ғ.у.) Аллаһтың
құлшылығына қажет екенін және оның Аллаһ тағала тарапынан ... ... ... ... ... болып табылады. Оны да Аллаһ тағала үшін
сүйеді, иман осы ... ... ... сүю де ... ... ... Дәл осындай әдепті,сенімді қажетсінеді[27].
Негізгі бөлім
1. Рабытаның ерекшелігі:
Рабытаны былайша алып қарасақ жоғарыда айтылғандай рабыта иртибат яғни
қарым-қатынас ... ... Бұл ... ... ... ... ... желісінен каналды іздеу үшін радио құлақтарын бұрайды. Радио
желісін ұстағанда жаңалық, хабар, ән-күй сияқты ... ... ... ... ізденіс түрінен бір нәтиже шығара аламыз. Міне осы ізденітің
өзі рабыталық ізденіске ұқсас десекте болады.
Рабытаның бір ерекшелігі ... ... ... ... Рабыта
жасалған кезде мүрид шейхының құзырында болған болып есептеледі. ... ... етіп ... деп ... ... ... ... мүршид пен бірге болуы мүмкін емес. Ол дем алуы керек, ішіп
жеуі қажет, ... ... ... етуі мүмкін мүмкін болмағандықтан рабыта
жасауы қажет болады. Рабытаның тағы бір ... ... ... яғни ... ... ... алуы. Бұл көзін жұмуы ... ... . ... жұмудан мақсат шейхын есіне алып соның салдарынан
зейінін ашу ... ... ... тағы бір ... ... ... ... кілттеп алып рабыта жасауы. Бұны ... ... , ... ... егер ... ... кедергі болатын
болса ойыңның басқа жаққа ауысып кетуіне септігін тигізеді. Құлшылығыңның
бұзылуына себеп болады. ... ... ... ... ... ... бір сүйііпеншілік бауы, құрмет бауы болып саналады. Осының
нәтижесінде бір адам ... ... , ... ... ... ... Бір жерде, мешітте болып сұхбаттасса, ... ... ... тартса, зікір жасаса жақсы ... Егер ... бола ... ... ... ... рабыта жасайды, мүршидін көз алдында
суреттейді. Осылайша көңіл әлемімен байланыс жасайды. ... ... ... Тағы ... ... ... ... кәміл мүршидке
Хақ тағала жолындағы ... ... ... ... ... менің уәли құлдарыма қастандық етсе, әлбетте
мен оларға қарсы соғыс жәрия етемін. Бір ... ... ... ... маған жақындаспады. Құлым маған нәпіл ғибадаттармен жақындасады, ... ... ... оның ... ... ... ... ұстайтын қолы,
жүретін аяғы боламын. Менен бір нәрсе сұраса оған оны беремін, ... ... өз ... аламын”[30] деп кәміл мүршид жайлы оның Аллаһ
тағалаға ... ... және ... ... оған ... ... ... шейхына байлау және оны шейхының
бұйрықтарын орындауда ... ... ... үшін белгілі бір шарттардың
қайталануындағы бір ... ... асуы және ... асу ... дейді[31].
Рабыта идеялистерден идея алу және сол идеялистермен ... адам ... ... ... ... ... бір модель
қойып мүридтің сонымен бірге болады. Жүзім жүзімге ... ... ... ... ... ... ... тұр. Яғни мүршидке байлануы ... ... ... ... ... бір ... ... зікір етсе қандай
жақсы болатын болса рабыта жасалғанда да бірге зікір ... ... ... ... мүршидтегі рухани береке мүридке өткен болады. Осындай
байланыс рабыта нәтижесінде жасаған құлшылықтарының ... ... ... Рабытаның түрлері:
Рабыта бір бау, байланыс құру ... ... ... да ... оның ... іс-әрекеттерін жүрекке жақсы жағымен байлау.
Рабыта табиғи әрі адам ... бар ... ... ... болмайды. Бұл рабытаның үш түрі бар:
1. Табиғи рабыта:
Адамның өз жақындары әрі туысқандары, әкесі, ... ... ... ... т.б. сол ... ... ... рабытасы. Бұл
жақындарына, туысқандарына деген сезім, ... ... ... ... Жақындарына туысқандарына деген рабыта ол кісі ... ... алыс ... ... ... , ауылының табиғатын, сұлулығын
елестету. Сол сияқты туыстарын әкесі, шешесін, аға , ... ... ... алуы нәтижесінен туындайды. Бұл рабыта барлық адамзат баласында
болады. Бұнсыз ... ... ... ... ... ... нәрселердің нәтижесінде туындайтын рабыта. Тиым
салынған нәрселерге болған рабыта . ... ... ... ... қызығу, дүнидегі тиым салынғандарған ... болу ... ... Дүнидегі нәрселерге деген көзқарасының жақсы болуының
салдарынан жарық көретін бір ... ... те ... ... және улви ... рабыта Аллаһқа және оның елшісі болған Мұхаммедке (с.ғ.у.), салих
құлдарына , солардың салихалығына ... ... ... ... ... ... деп ... Осыған орай рабыта жасайды. Бұл рабытаның
түрін қарапайым рабыта деген. Сондықтан да тасаууыфшылар Аллаһ ... ... ... құлдарына рабыта жасайды. Бұл рабыта ... ... бір ... ие. Бұл ... ... ішінде үшке бөлінеді:
а) Мубтадилер рабытасы:
“Кісі сүйгендерімен әруақытта бірге болады ”[34] ... ... ... ... кездегі көрсетілгенәдепке, ол жоқ кезінде де
көрсету керектігін айтады. Осының әсерінен шейхтың бояуына ... ... на фи шейх ... Бұл ... ... сүйіп, оған құрмет көрсету жайына
көп мән берген. Шейхына ... ... ... ... ол жоқ ... де ... ... жүр екен деп оған құрмет көрсету керек. ... ... ... ... оған ... болып табылады.
ә) Мутасаууыфтар рабытасы:
Қай жерде болса да ... ... ... ... ... ... жүрген сияқты әрекет ету. Пайғамбарымыздың жанында
қалай тәртіпті, әдепті жүретін болса оны ... жүр деп ... ... ... ... ... ... қылықтарды, қозғалыстарын, ой-
пікірлерін яғни бір сөзбен айтқанда “усве и хасана” ахлақтарын ... ... ... ... ... ... ... жүргенін сезіне
білу. Бұл фи на фи ... ... Бұл ... ... өте ... болуының салдарынан туындайды. ... ... де ... ... ... оны ... ... қолынан келе бермейтін жәйт. Пайғамбарымызды өзіңмен бірге жүр деп
сезінетін болса бұл жақсы ... да ... ... ... жүруіміз керек.
б) Мунтехилер рабытасы:
“Ол , қайда болсаңдарда сендермен бірге. Аллаһ не істегендеріңді толық
көруші”[35]. “Біз оған күре ... да ... ... ... ... жақынбыз, қай жерде болсаңдарда сендермен біргеміз деп, ол яғни ... ... ... болады. Яғни бізді көріп жүреді деп Аллаһ тағаланы
ойлап есіне алып жүреді. Бұл фи на ... ... Қай ... ... Аллаһ
тағала көріп жүр деп ойлап жаман істерден өзін тиып жүру болып табылады.
Аллаһ ... ... не ... не ... жақсы біледі.
Бұл тізімге қарап жасалынатын рабытаның алғашқысы шейхтың бет әлпетін,
шейхпен ... ... ... ... ... ... көңілмен Аллаһ
тағаламен бірге болатынын сезіну ... ... ең ... ... ... яғни ... мутасаууыфшылар, мунтехилер рабытасы
болсын мейлі бәрі де шын көңілімен , шын жүрегімен беріліп жасалатын болса
нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... да біз рабытаның қандай түрі болса да көңілімізбен беріліп
істейтін ... ... ... ... шейхына жасалған рабыта да
ол шейхының жақсы қылықтарын ... ... ... ... ... ол қай
жерде жүрседе шейхының қасында жасамаған әрекеттерін ол жоқ ... ... ... шейхын көріп жүреді. Фи на филлаһ дәрежесіндегі рабыта
рабыталардың ең жақсысы. Өйткені Аллаһ ... ... жүр екен ... ... қолынан келе бермейді. Рабытаның шыны әрі жақсысы ... ... ... жолдары:
Рабыта осыған дейінде айтып өттік бірнеше түрде жасала береді. ... атап ... ... ... ... қиялында алып жүруі, жаңғыртуы бұл зікірдің
басталуында керек.
2. Мүршидтің ... ... ... Бұл ... кезінде еріксіз
бейнеленсе бұны жүрегінде сақтай білуі және зікірін ... ... ... көз алдында жандандыру. Өзін мүршидтің орнына
қойып қиялдау яғни өзін мүршид ретінде сезіну. Бұл ... ... ... зікір етіп отырған сияқты болады. Бұл рабытаның түрі
құлшылықтарда өте қажет. ... ... ... ... ... ... өзінің мүршидтің бейнесіне кіргенін көреді. Тіпті өзі
жоқ, орнына ... ... ... ... ... оқып, уағыз жасап,
дәріс беріп жатқан кездегі ... ... ... ... әрі құлшылық басқаша болатын көрінеді[37].
Иләһи бір құзырға ... ... ... қалаған жерге лайық бір
себеппен ... ... ... иман ... ... ... ... оған жақындасудың
жолын іздеңдер (бой ұсыну арқылы тырысыңдар)”[38].
Рабытаның тағы да бір жағы ол ... әр ... ... ... ... ... әрқашан мүршидпен бірге болуы. Бұл шыншылдармен бірге ... ... ... бой ... болып табылады.
Мұхтасар сулук кітабында мүрид рабытасын мына төмендегідей жасайды деп
көрсетілген:
1. Мүрид шейхының нұрлы дидарын маңдайында “нәпсі ләтифе” ... ... бір ... ... ... Бір пақырдың
патшадан қажетін сұрағаны сияқты нәтиже талап етеді.
2. Мүрид шейхын нәпсі латифесінде деп сезініп, нәпсі ... бір нұр деп ... ... бұндай нәтижесіне ие
болғынын қаласа нәпсісін тазалауы керек.
3. Мүрид шейхының ... ... ... ... ... болғанын
қиялдап, бұндай қиялдан нәтиже күтуге болады.
4. Мүрид нұрлы жүзін ... ... ... ... ... ... ... күтеді.
5. Жүрегімен шейхын бір нұр теңізі деп сезінуі, бұдан жүрегіне бір
нәтиже ағуын күтеді.
6. Шейхын жүрегінің ішінде тек бір нұр деп ... ... ... ... ... ... ... рабыта:
Шейх Фетхуллаһтың еңбегінде рабытаның түрлерін ашықтауы кезінде былай
деген:
“Мүрид ұстазының құзырында , ... ... бір ... ... бір ... ... Яки мүрид жүрегін бір қайыршыдорбасы сияқты
ашып, әкімнен тап ... Бұл бір ... ... өйткені бұл жерде ұстаз
алдында қиялдауға орын мүлдем жоқ. ... ... ... ... ... ойын, қоятын шартын күтумен әлектенеді”.
Құран Кәрімде былай делінген:
“Сондай-ақ жолымызда күрескендерді әлбетте тура жолдарымыға ... ... ... ... істеушілермен бірге ”[39].
“Мүминдер Аллаһ тағаладан ... және ... ... ... ... ... қоян ... араласыңдар.
Оларға араласыңдар оларға ұқсайсыңдар, олар ... ... ... жүрген кісіге ұқсайды, оған бейімделеді[41].
Мүршидтің жоқ кезінде жасалынатын рабыта, яғни қияли рабыта екі бөлімге
бөлінеді. Олар:
1. Шекли (түр) ... ... ... ай ... жарық, жылтыр, көз нұрын алатындай
сезіндіреді. ... ... ... ... ... және жүрегіне сол
сәуленің кіргенін тағы жүрегі ... ... ... ... Кейбір мүридтер шекли рабыта былай болады:
Мүрид шейхын басына шығарып, денесін ... ... ... ... ... ... Бұндай жағдайда да шейхтың маңдайынан шыққан жарық ,
сәулені жүрегіне ... ... ... ... (діл гауһарлары)
ұрғаннан кейін денесінің түгеліне ... ... ... бұл түрін жүректі мазалайтын әртүрлі қиындық,
қыстаулармен азғыру ... ... көз ... ... ... ... асырылады. Кей кезде шекли рабыта сызу ... ... ... ... ... денесіне шейхының суретін сызып тастайды. Өзін шейхына деген
бір орын ретінде ... Кей ... ... өзін жоқ деп ... ... айналып, осылайша шейхының бірлескен болып саналады.
Шейхымен бір ... ... ... ... Бұл ... ... шектен тыс екенін көрсетеді. Мүридтің ... ... ... ... ... ... ... жақсы көру оншама
қажет емес. Бұл шейхтың орынында өзін шейх деп сезінуі. Яғни өзін жоқ ... ... ... бар деп ... ... ... көзімен қарайды.
Мұндай жағдайда адам өзін-өзі басқарудан қалады. ... ... ... ... ... деген сүйіспеншіліктерін арттырған болып
саналады. Егер адам шейхын шектен тыс ... ... ... , ... ... ... есептеледі. Сондықтанда адам шейхын сүюде, тағыда басқа
нәрселерде де өзінің орнын білуі тиіс, ... ... ... Мағнауи рабыта
Мүридтің шейхының нұрлы жүзін, ешқандай сезім мүшелерімен байқалмайтын
тек қана жүрекпен сезілетін ... ... ... Бұл ... ... ... ... болады. Тек қана жүрегінде сезеді.
Мағнауи рабытаның бір түрі ... ... ... ... кәміл
сипаттарда көре білуі, оның айтқандарын орындап, тиым салғандарынан ұзақ
тұруы болады[42].
Мағнауи рабытаның басқа бір түрі ... әһли бейт ... ... ... ... ... жақыннан байланысы болған нәрселермен ,
махаббат пен айырылу ... , ... ... ... ... еске ... ... рабытаның көз алдында суреттеулерінің бірі мүрид жолда ... ... ... ... ... бір күнәға душар болған жағдайда шейхын
өзінің қасында тұрғанын сезіну, оны қиялында жаңғыртуы. ... ... келе ... ... шейхына қарай ұзатпауға, отырғғанда шейхына арт
жағын қаратпауға, ... ... ... ... ... ... мұндай келеңсіз әрекеттер жасамауға тырысады. Мұндай жағдайда мүрид
әртүрлі нәрсені өзі үшін ... деп ... ... ... ... ... ретінде көреді.
Мүрид шейхының өзіне бір болымды нәтиже береді деген ... ... ... ... шейхынан пайдаланатындай ешбір әрекет болмаса онда оған
рабыта жасалудың қажеті болмай қалады. Сондықтан рабыта ... тек ... ... жасалуы керек. Осы сияқты ұйқысынан оятып алып дәріс беруіне
де рабыта жасайды. Яғни шейхын ұйықтап ... ... ... алып, дәрісін
тыңдауға шейін болады. Мұндай шейхтер яғни ұйқысынан оятқанда дереу тұрып
дәріс беріп кете ... ... міне ... ... ... ... ... жасағаны екі рабыта арсындағысы амалдары рабыталы болып саналады.
Жеп, ішкен кезде , достарымен ... ... ... ... болғанда , жанұясымен бірге отырғанда жасалған рабыта маңызды рабыта
болып саналады. Тіпті мүрид отбасымен ... ... ... ... керек.бұл шейхының сөздерінен сұхбат жағын қарастыру керек. Рухани
жағын қарастыруы керек. Сұхбат мағнауи ... ... ... аяқталуы тиіс. Шейхының айтқан өсиеттерін, ... ... ... ... ... бір жағы ... және шейхтармен болған
сұхбат. Көбінесе инкар етіуші ғалымдармен қалғанда болады. Осылайша ... яғни ... , ... ... ... ... ықыласынан
айырылады.
Мүридтің сылдырлап аққан суларды, әдемі ... ... ... ... ... көлікке арналған әдемі жануарларды
жануарларды көрген кезінде де ... ... ... ... ... ... ... деуі тиіс:
“Әттең шейхым осы сылдырлап аққан сулардың қасында, шөптердің үстінде,
зәулім ғимараттарда болса сұхбаттарына ... ... ... ... ... дәмі басқаша. Әттең шейхым мына ... ... мына ... атқа ... ... ... көре алатындай болып жарыққа
шықса ғой” деп ойлауы ... ... ... ... ... ... қызғанышты өзіне өте алыс ұстауы керек.
Мүрид берілген нығметерге рабыта жасауы барысында ... деуі ... ... бос ... ... ... ... тағаладан маған
нығметтерлің кешірілуі ... ұлы ... ... тілегін қабыл еткен
болсын. Бұл жағдайда мен нығметтерді бергенге, оған себепкер ... ... ... ... ... сияқты бір қиншылыққа жолыққанда былай деуі керек:
“Шейхым менде Аллаһ тағаладан басқа нәрселерге ... ... осы ... құтылуынан Аллаһ тағалаға бет бұрғаны үшін Аллаһ
тағала маған бұл қиыншылықты берген. Осылайша шейхым оянуымды Аллаһқа ... ... ... ... қиыншылықтың өзі бір қайыр іс болып
саналады. Бұндай ... мен ... ... қылғанға шүкіршілік етемін.
Ал оныың маған душар болуына сансыз алғысымды айтамын” деуі ... ... ... ал ... ... ... ықыластың негізі,
қайнар көзі болып табылады. Кей кездері шекли рабытамен мағнауи рабыта бір
жерде тоғысып, мүрид шейхын ұлы бір ... ... бір тән ... ... шейх ... ... халифасы молла Зейнуддинге жазған
хатында былай деген:
“Достым молла Зейнуддин! Бізге соңғы келуіңнен ... ... ... жасауға әмір еттік. Қияли рабыта былай болады: Мүрид ұстазын әрқашан
өзімен бірге жүргенін ойлайды. ... ... ... ... ... ... де ... алып жүруі тиіс. Ұйықтар
алдында , ... ... ... ... ... ... ойлауы керек.
Мүмкіншілігі болса осы рабытаны жалғастырып, нәпсінің сүйетін нәрселеріне
жол бермеуі тиіс”[44].
Іс-қимылдың барысында ... ... ... деп ... ... және ... ... және қырағатын шатастырып
алмайтындда дәрежеде қысқаша рабыта жасауға ... . ... ... оқып отырмын, қасында намаз оқып жатырмын деп намазын ... ... ... ... қатесіз, мәнерлеп , мағынасын түсініп ... ... ... ... ... Жалғасымды рабыта осыған ұқсас болуы
керек. Бұның мүридтің ... ... ... ... ... оның да құл ... ұмытпауы қажет. Бірақта олар басқа
құлдарға қарағанда Аллаһ ... бір ... ... да ... ... Сондықтан да яғни Аллаһ тағалаға жақын болғандықтан оларға ... ... бір ... ... барған кезде оның бетіне көп қарай
бермейміз. Оған қоса оңға-солға, ... ... ... ... ... беретініміз айдан анық нәрсе. Патшаның
құзырында екеніміз ескеріліп оның айтатын ... ... ... ... ... ... ... дәлелдер:
Құран Кәрімде Аллаһ тағала:
“Әй иман еткендер! Аллаһтан қорқыңдар, шыншылдармен бірге болыңдар”[46]
Шыншылдармен араласыңдар, сонда олар ... ... ... ... әркім
өзінің жанында жүрген кісіге ұқсайды[47]. ... ... ... ... ... ... ... жерімен жүріңідер , олармен бірге
бір сапта тұрыңдар[48]. ... және ... ... ... бірге
болыңдар[49] . осыған орай шыншылдармен ... ... ... үшін ... ... керек. Егерде біз шыншылдармен бірге болатын болсақ біз
өзіміз ... ... ... ... ... көп ... ... оларға
ұқсай бастаймыз. Бізде ақырындап шыншыл бола бастаймыз. Сонымен ғалымдар
шыншылдармен бірге болуды екіге бөліп қарастырған:
а) ... ... ... ... бірге болу болса олардың мәжілістеріне қатысып,
олардан ілім мен жақсылық алулары керек. ... бір ... ... әсте
болмайды. Өйткен ілімсіз адам бір нәрсе жасағанда іске ... ... ... ... ... бой ұсынуы ілімсіз болған кісіге
қарағанда әлдеқайда жоғары, әрі ... ... ... ... ... ... еді. ... онымен бірге болуға
тырысатын еді. Пайғамбарымыздың қасында ... ... алыс ... сахабалар мүмкіншілік тапқан кезде, жол жүру қаржатын ... ... ... пайғамбарымыздың жанына зияратқа келуші еді . Әз. Омар ... ... ... ... ... ... ауысып, бір күні әз.
Омар мырзамыз екінші күні көршісі келіп пайғамбарымыздың қасына зияратқа
келуші еді. Сол күні ... ... ... хадистерін,
кеңестерін сол күні пайғамбарымыздың жанында ... ... ... түсіндіруші еді. Осылайша пайғамбарымыздың қасынан
шықпаушы еді. Бұның өзі адамның жисмани бірге ... ... ... ... ... яғни денесімен бірге болуға көп маңыз берген.
ә) Рухани бірге болу:
Шыншылдардың жоқ кезінде, олар ... ... ... ... ... ... ... әрі рухымен олармен бірге болуы
оларды ойлап, олардың жақсы жақтарын еске ... ... ... ... оларды қиялдарында ұстауы болып табылады.
Кәміл кісілермен достасқандар Құран және сұхбаттарында бірге ... ... күнә ... ... болсада бұл кісілердің сұхбаттарымен
дұғаларымен өзгеріп тәубесіне келеді. Кәміл кісілермен дос ... ... ... ... ... да ... ... болуға
көп көңіл бөлінген. Шыншылдармен достасып олар ... ... ... Сөйтіп мүмин сипатына ие болады.
Күнәһар, бұзық былықшы кісілермен бірге болғандар өздері жақсы болсада
ол ... ... ... өзі де бұзылып кеткенін ... ... ... да ... өздерінің жанында жүрген кісілерден
әсерленеді деген сөз жоққа шықпаған болып табылады. Біз ... ... ... ... ... қылықтарынан әсерленеміз. Міне біз дос
таңдағанда қандай кісілерді таңдуын жақсы білуіміз керек. ... біз ... ... ... кім кепіл.
Шыншылдармен бірге болыңдар аятын Х.Языр былай мағына берген:
Имандарында, хақ дініде, ниеті, ... ісі, ... ... ... ... ... ... бірлігінен
қамқорлығынанқұр қол қалмаңдар! Мунафиқтардан сақтанып әз. Пайғамбарымыз
және асхабы сияқты шыншылдармен бірге болыңдар. Олар ... ... ... де ... болыңдар[51].
Тәпсірші Алуси болса бұл аяттың тәпсірінде :
“Шыншыл және салихтармен араласыңдар .Олармен қоян ... ... ... ... Өйткені әркім өздерінің жанында жүрген кісілерге
ұқсайды. ... ... ... ... ... ... ... Расында Аллаһтың достарына қауіп – қатер жоқ, әрі ... ... иман ... ... ... ... дүние
тіршілігінде де ахиретте де қуаныш бар. Аллаһтың сөздерінде ... ... ірі қол ... осы ”[53]. Осы аят ... бір ... Әй ... Аллаһтың достары кімдер? ”- деп ... ... ... яғни ... ... ... көрген кезіңде олар Аллаһты
есіңе түсіретін ... ... ... Бұл ... ... ... ... Өйткені көру басымыздағы көзімізбен болатыны сияқты
көңіл көзімен де болады. ... ... біз ... еске ... ... ... еске түсіріп, қиялдлап оларға рабыта жасауымыз
керек.
Аллаһ тағала назиғат сүресінің бірінші аяттарында ... ... ... шығарушы, баяу тартушы, малтап кетуші, жарысып озушы. Сондай-
ақ істі меңгеруші періштелерге серт”[54].
Аллаһ тағала бұл ... ... ... қызметттендірген
жаратқандарына серт етіп хабарлаған. Бұл жердегі ант, өздерінің ... ... ... ... ... ... ... құрметіне,
құлдардың әсері әрі пайдасына нұсқау еткен.
Бүкіл әлемді жаратып, оған басшылық жүргізу, ... ... ... қолында. Бірақта әлемде заһири (сыртқы көрініс) және батыни (ішкі
көрініс) болады. Бірақ бір іске бір себепші етіп, кейбір ... ... ... періштелеріне уәлилеріне орындатады. Жердегі, көктегі,
денеміздегі көп істер үшін ... ... ... сүресінің
басында періштелерге серт еткен. Бұл серт бұл істердің маңыздылығына және
сол істі атқарушылардың ... ... бір ... ... ант ... имамы болған Фахреддин Разы ... ... Бұл ... ... атқаратын періштелер бола алатыны сияқты барлығын
Аллаһ тағалаға ... ... ... ... ... ... рухтар да бола алады”. Себебі аяттың сөзі, мағынасы
соған сілтейді.
Жисмани әрі ... ... ... улви ... жетуге ынтық
болған рухтар, тәннен айырылғаннан кейін киелі, қасиетті орындарға мәләкүт
әлеміне ... ... ... ұлық ... жету ... ... бірдей емес. Бұндай жағдайларда тәлім-тәрбие алған рухтар улви
әлемге одан әрі ... ... ... ... ... ... ... осы орындарға жету мақсатында қолынан келгенінің бәрін
істеген рухтар және олардың иелері мадақ, ... және ... ... ... осы рухтар, бұл жағдайларға, осы орындарға күш жігерлерімен
біздің өмір сүріп жатқан ... ... ... ... айтарлықтай
мол . Бірнеше істерді істеуге ... көп, сол ... ... ... ... ... бұл аяттарды былайша тәпсірлеген:
“ Бұл жердегі ант, уәделер жақсылыққа жеткен нәпсілерге жасалған. Бұл
нәпсілер бір ... ... бір ... ... ... ... Денеден
шыққаннан кейін мәләкут әлеміне жеткенше, Аллаһ тағаланың құзырына
жеткенше ... ... ... ... күш, ... ... ... басқаруға қол жеткізеді. Яғни бұл ... ... Осы ... ... ие бола ... ... сөздердің бірнеше мағынаға келетінін тәпсіршілеріміз
айтқан. Әр тәпсірші әр түрлі ... ... ... ... ... мағыналардың бірі аятта түсіріндірілген істердің бірін орындаған,
өзіне серт еткен адам нәпсісі . Осы ... ... ... ... ... ... ... соң денеден шыққан жақсылыққа жеткен нәпсілер ... Бұл ... ... жетуілері үшін киіп келген денелерінен
түгелімен айырылып мәләкут әлеміне шыға алады. Ол жерде ... ... ... ... ... күш ... ... қызметтерді орындаған
періштелер қатарына тіпті олардан асып та ... ... ... ... ... мәлім болады.
Екіншісі өлімнен бұрын сейрусулук жағдайында болған ішкі әрі ... ... ... ... ... ... нәпсілер.
Бұлар шәһәуәттарынан қашып, киелі орындарға ынтық болады. Кейін ... ... ) ... тәрбиелеушісі және кәмілдікке жеткізушісі болады[57].
Осындай рухтардың иесі ең ... ... ... және ... ... және ... құлдар жатады. Аллаһ тағала бұларды
дүниеде құлдарының ішкі тазалығын және жүрек тазалығына ... ... ... ... ... тән қабілет, мүмкіндіктер берген, тағы
оларға қорғаныш , тірек болған. Себебі иман және тәрбиелеу ... ... ... ... ... немесе дүние күштерінен болатын нәрселер
емес. Осы үшін нұр, ... ... ... және ... ... ... барлар осылайша иман шеңберінде тақуалық жолына тәрбиеленеді.
Осы тәрбие нәтижесінде кәміл, салих бір халге ... Языр ... ... 33 аятының тәпсірінде ... мен ... ... ... ... ... ... күштері басқалардағы күштері сияқты
емес. Сыртқы әрі ішкі сезімдері сияқты сезім ... ... ... иіс ... ... сипп сезу, жады мен зейін күштері, ақли және рухани күштері тек
қана дәреже ... ... ... ... да ... ... Кәміл әрі биік тәртіп иелері болып саналады. Мысалға, ... ... ... ... ... ... тұрғанды да көре алады. Басқа
адамдар ... ... да ести ... ... ... ... жеп,
дәмін тата алады. Пайғамбарымыздың жисмани және рухани күші ... ... ... ... 15 ... ... ... адамдардың жолына түс, сосын барар орындаың мен жақ.
Сонда істегендеріңді баян етемін ” [60]. Діни ... ... ... ... халис құлдарыма бой ұсын[61]. Бұл аяттағы мені ... ұсын ... ... және ... ... алыстату, салихтерге
сұхбатты ұсыну болады. Өйткені біреулердің бір жерге жиналуы ... ... ... Бұл ... ... ... ... Діни істерге келетін болсақ барлық ынта жігерімен, шынайы көңілімен
мені ұстанған салих ... бет бұр, бой ... деп ... Алуси болса:
“ Бұл аятта кәміл адамдарға бой ... ... бет ... және
кәміл болғандардың, ноқсандығы барлардың кәмілдікке жетуіне ... ... ... ... ... рабыта пайғамбарымызға (с.ғ.у.)
жасалатын болса бұған бой ... ... ... достарына және кәміл
шейхтарына жасалуына жайз екендігінде ешқандайда шүбә жоқ. ... ... ... ... ... әрі ... ... көру
және оларға жақсы қарым-қатынаста болуымыз әмір ... ... ... бой ... оған ... оқу жайз ... ... бой ұсынып рабыта жасауда жайз. Бұл рабыта шариғат ... ... ... ... ... ... бой ұсынуы үшін
қажет деген нәрселері.
Аллаһ тағала құран кәрімде Юсып сүресінің 24 ... ... әйел одан ой ... Егер ... ... ... ... одан ой қылған болар еді. Юсыптың жамандық, арсыздықтан бұруымыз ... ... ол ... ... еді ... ... ... көрген дәлелі оны оятқан бір періште екеніне және
рухани әкесі Яқуб (ғ.с.) екенін ... ... ... Бұдан
мынандай нәтиже шығаруға болады: ... ... ... ... құлдарын,
қалған құлдардың көмегіне және тәрбиесін үйренуінен басқа бірнеше себептер
болады. Имам Раббани айтуына ... ... ... ... ... тағаланың құлдарынан көрген бұл істері өздерінің ... ... ... қалауларынсызда бола алады екен.
ә) Хадистегі дәлелдері:
Бір хадисте былай делінген:
“ Жақсы дос жалғыздықтан, жалғыздық ... ... ... дос ... ... иіс су ... саудагермен бірге болғандай
болады. Оның жақсы, хош ... ... ... ... ... теміршімен бірге болған сияқты болады. Оның темірден ... иісі ... ... ”[65]. ... бір ... ... досы тек қана ... Соның үшін әркім кіммен дос дос
болғанын жақсы білуі тиіс ”[66]. Тағы басқа бір хадисте:
“ Адам сүйіктісімен ... ... ... және ... ұқсас хадистерден түсінетініміз адам
қандай да кісілермен жүрсе ақырындап олардың мінез – ... және әдет ... ... бастайды. Жақсы адамдармен дос болсаң сенде сол
жақсы адам сияқты жқсы ... ... ... ... Бір адам ... болсада мейлі жақсы кісілерге қосылып, олармен достасатын ... ... ... ... ... жақсылықтарымен безеніп, Аллаһ
тағаланың сүйікті құлдарынан бола бастайды.
Хужвери “ Кешфул махжуб ” атты ... ... ... ... және ... ... нәпсінің құлдармен тыныштықта болуы және
әдепке айналдырылған нәрселерді жайлап тастауы. Біреу ... да ... ... кіретін болса, олардың іс-қимылдарын өзіне ... ... ... хақ болсын, батыл болсын барлық ... ... бар ... Ол ... ... ... ... қалаулары өзінде өркейіп кеңінен жайылады. Сұхбаттың адам
табиғатына ... ... мол. Адам ... ... ... тиылуы ықпалсыз. Өйткені ол өзіне бірнеше жылдан бері
үйреншікті әдетке ... ... ... барысында олар
өздерінің әдетке айналдырған үйреншікті ... ... адам ... ... бастайды ”[68].
Демек бұл жерден біздің түсінетініміз адам баласы біреулерден бір
нәрсені үйреніп, ол үйренген нәрсесі ... ... ... ... ... болсын
оны әдетке айналдырып жіберсе онда ол әдетке айналдырған нәрсесінен арылуы
қиынға әкеп соғады.Өйткені ол әдет оның ... ... ... ... ... ... ... Расында Аллаһтың достарына қауіп – қатер жоқ әр ... ... иман ... ... ... ... ... де
ахиретте де қуаныш бар. Аллаһтың сөздерінде өзгеріс жоқ , міне ірі ... ... ... ... бір кісі : “ Я, ... Аллаһтың
достары кімдер? ” – деп сұрады. Сол кезде Расуллаһ: “ Ол кісілерді көрген
кезде олар ... ... ...... Бұл ... ... рабытаны
ишараттап тұр. Басымыздағы көзімізбен кре алатынымыз сияқты көңі көзімен де
көре аламыз. Аллаһтың достары әр ... да ... еске ... ... Хурайрадан келген риуаят бойынша ... ... ... ... ... ... арасында әнбия, шәхиттерге ұқсап құлшылық
ететіндер бар”. Олар кімдер әй Расулаллаһ дегенде:
“Олар Аллаһ үшін бір-бірін жақсы көргендер”[71]- деп жауап ... ... (ғ.с.) ... ... ... ... былай деген:
“Естігенде тек қана сенен жақсы сөздер ... ... тек қана ... әбул ... әл ... ... ... былай
жеткізген: “Расулаллаһтың жанынан біраз уақыт кететін ... ... ... сезінемін” - деп баян еткен.
Әбу ... ... ... ... ... ... нәрсе құлшылықтан; аз жеу, мешіттерде отыру, ... ... ... беттеріне қарап отыру, ғалым кісінің жүзіне қарау”[73].
Әнес бин ... ... ... бір ... ... :
“ Кішісіне ізет, жаны ашымаған ал үлкеніне құрмет, тағзым етпеген
бізден емес”[74] – ... Бұл ... ... ; өзін ... ... құрмет көрсетпеген оның берекетінен айырылады. Шейхына
бас ... ... ... ... ... ... – делінген. Бұл
дәлелдерде айтылған рабыта пайғамбарымызға болған ... ... ... табиғундарда, әтбағуттабиғундарда және басқа үлкен
сәләфтарда бар болып саналады.
Бір хадисте былай деген :
«Мұхамедтің нәпсісін өз қолында еткен ... серт ... ... ... ең жақын болғандар; Аллаһты құлдырана сүйдіріп, ... жер ... ... және ... ... болып табылады»[75].
Тағыда басқа бір хадисте былай деген: Ибн Аббас ... ... адам ... ... : «Әй ... ... ... кімдер? » - деп сұрады. Сонда пайғамбарымыз: «Ол кісілерді ... ол ... ... естеріңе түсіреді» - деді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... тағаланы еске
түсіретін сырт көрініс бар. Оларға қарағандарыңда хақ, турашылдық, әділет,
қайыр, жақсылық естеріңе түседі. Мәжілістерінде болсақ Аллаһты ... ... ... ... ... ... ... айтады. Ахырет амалының ... ... ... түседі. Бұлардан басқа кейбіреулер дүние иесі ... ... ... ... есіңе түседі. Демек әркім жүрегіндегіні
сыртқа шығарады. Жүрегіңде не болса соны көресің»[76].
Мынаны еске сала ... ; ... ... ... ... мән
берген, әмірлерді орындаған, жүрегімен Аллаһ тағаланы сүйген, өзіне нұр ... ... ... ... мына ... ... ... тағала былай бұйыруда: Кімде – кім менің уәли ... ... ... ... мен ... ... ... ашамын. Бұл құлым
өзіне парыз еткен нәрселерден басқа нәрсемен маған жақындаспады.Құлым маған
нәпіл ғибадаттармен маған жақындасады. Оны ... ... ... Құлымды
сүйсем оның көретін көзі, еститін құлағы, ұстайтын қолы, жүретін аяғы
боламын. ... бір ... ... мен оған ... ... оған ... өз қарамағыма аламын »[77]. Аллаһтың нұры құл үшін бір ... ... ол құл ... естігені сықылды ұзақтағыны да ести
алатын қабілетке ие бола ... Бұл нұр оған көз ... ... онда ол ... көре ... ... көз ... болмаған нәрсені де көре алады.
Егер бұл нұр бір қол ... ... онда ол ... ... ... ... ... барлық істерге қол жеткізе
алатындай мүмкіншілікке ие бола алады.
Бір аятта былай делінген:
«Сен оларға; ... ... ... көрсеңдер мені ұстаныңдар де»[78].
Бұл аяттан кейбір ғұламалар рабытаға ишарет бар екендігін айтады. Өйткені
оған бой ... оны ... оның ... ... ... болуын талап
етеді. Бұлай болмай оны ұстану тіпті мүмкін емес. Әз. Әбу Бакір (р.а.) бір
күні ... ... ... «Әй Аллаһтың пайғамбары әрқашан да сен
менің көз алдымда тұрасың. Кейде ... ... де көз ... тап ... ... еді. ... бұл жағдайға тиым салған
жоқ. Міне бұл хадистен де рабытаға нұсқау бір дәлел ... ... ... ол ... ұстану емес. Ұстанғанда артынан баруды қажет
етеді. Ұстану пайғамбарымызға шын ... бір ... ... ... ... ... сүннетіне бет бұру, бой
ұсыну болып табылады. Құранда Лұқман сүресінің 15 аятындағы:
«Маған ... ... ... ... Оған ... ... Аллаһ
тағаланың сүйген құлдары болып табылады. әрине оларды сүю, ... ... үлгі алу ... ... бір жауапкершілікті талап етеді. Муаз бин
Жәбәлдан риуаят етілген бір хадисте; пайғамбарымыз ... ... ең ... ... ... үшін ... ... сүю, Аллаһ
үшін Аллаһтың дұшпандарынан жиіркену және де тілімен Аллаһты ... ... ... ... әл ... ... ... етілген хадисте:
«Мені түсімде көрген, шынында да мені ... ... ... шайтан
менің бейнеме кіре алмайды»[81]. Басқа бір риуаятта :
«Мені түсінде көрген кісі өңінде де көре ... ... ... ... ... ... кіре ... хадитерді ашықтай келсек
ұйықтап жатқанда немесе өңінде пайғамбарымызды көру, онымен сөйлесу, онымен
кезігу бола алады. ... ... ... ... ... ... бір адам көре алмайды.
Екі адамның кезігуіне мейлі олар ояу болсын мейлі ұйқыда болсын олардың
кезігуіне ... ... ... ... бар. Олар мына ... болуы
иқтимал:
1. Заттарында ортақтық
2. Сипаттарында ортақтық
3. Халдерінде ... ... ... ... ортақтық
Кімде – кім осы атап өткен нәрселеріміз (шарттарымыз) қолынан ... және ... ... ... қарым – қатынаста бола алатын
болса қалаған уақтында, қалаған жерінде олармен ... ... ... «Екі тірі ... да ... ... ... болса онда
бірлік пайда болады. Осы қарым – ... ... ... ... ... күшейеді»[83] - деп айтып кеткен.
Имам Газали «Әл Мункиз» атты еңбегінде сопылық жолға кіруіңнің олардың
халық ... ең ... ... ... жайындағы бөлімінде былай
деген:
«Тіпті сопылар өңінде періштелердің және ... ... ... сөйлеседі. Олардан біршама пайдаланады. Кейін сол көрген
бейнелерінің, берген мысалдарының арқасында үлкен бір ... ... ... ... ... ... емес ... қалады»[84].
Мустафа Исмет Гарибулла «Рисале и кудсия» деген еңбегінде Накшебенді
тариқатында рабытаның алатын орны өор ... ... ... ... ... ... ... жағдайына ұқсайды.
Қалайша ол пайғамбарымызды көрмей, руханиятынан тәрбие алды. Бұл жолдада
шейхтер мүридтерінің сыртынан руханиятынан ... ... ... ... олар ... ... ... ұстанады. Мысалға, Әбу Хасан әл Херкани
хазіреттері Әбу Язид әл ... ... ... тек қана оның
қабірінің басына бірнеше рет барып, оның ... көп ... ... пайдаланған. Накшебенді тариқаттарында рабыта өте зор орын
алады. Бұл тариқаттың рүкні ретінде саналады» - деп түсіндірген.
б) Ғалымдардың ... ... ... түсінде көрген кісі, өңінде де көреді. ... ... ... бейнелей алмайды»[85]деген хадисті имам Әкмеладдин былай
түсіндірген: ... ... ... ... өңінде онымен бірге
болғаны үшін көреді. Көрген кісімен оның арасында бір ... ... ... ... ... арнайы бес негіз бар: заты , сипаты, ... және ... ... зат ... екі кісі ... бір ... ... түрде осы бесеуі болады. Қарым – қатынастың аз, көп және қуатты
болуына осы бес негіз тікелей әсер ... ...... ... қарай күшейеді. бұл бес негізден мынандай нәтиже ... бір ... ... келіп кеткен кәміл қаласа түгелімен рабыта құра
алады[86].
Ханафи ғалымдарынан Абдулғани Ән ... ... ... ... ... себепші етіп , бұны мүридтің ең қуатты халі ретінде сипаттаған.
Мүрид тәңірдің құзырына кіру үшін бір есік ... ... Бұл ... ... медет сұрайтын бір байланыс көзі екендігін айтқан.
Әй Аллаһ тағала жолындағы жолаушы! Саған кәміл және қуатты, ... ... ... ұстап оның сенің жүрегіңнен орын таба ... ... ... бұл ... ... ... жете алмасаң шейхыңды
оң иығыңа отырғызып ол жерден жүрегіңе қарай бір ... ... қой және ... ... шейхың жүрегіңе түссін деп ... ... онда ... ... ... имамдарынан «Әл Әшбах» атты кітабының түсініктемесін Ахмет бин
Мұхаммед әл ... ... курб уәл ... атты ... ... ... талу нәтижесінде бірнеше бейнеге кіре
алады. Олардың кереметтері тірі ... ... ... ... соңда жалғасын
табады. Бір кісінің бірден көп бейнеге кіре ... мына бір ... ... ... ... және сол әрбір есіктеріне
арнайы амал істеген адамдар кіреді. Сол адамдар бір – ... ... Әбу ... (р.а.) ... әрбір есікке тиісті амалдарды ... ... және бұл ... бұл ... ... ... ... ма? –
деп сұрағанында пайғамбарымыз: “Иә, әй Әбу Бәкір сеніңде осылардан болуыңды
үміттенемін” [88] ... ... ... ... ... ... ... бар. Әрбір адам өзінің амалы бойынша сол ... бәрі бір ... ... ... ... Ибн ... әл ... «Шерхул убад» деген ... ... ... түсіндіріп жатып былай деген: “әссәләму ... ... ... мақсат намаз оқитын үмбетінен
пайғамбарымыздың хабары ... ... ... ... ... ... ... күнінде ең пайдалы амалдары намаз үшін куәлік етуі мүмкін.
Шафи имамдарынан Жәләлуддин әс ... ... ... ... фи ... ... атты ... имам Субкидің «табақатул кубра»
атты кітабынан алып кереметтердің бірнеше топқа бөлінгенін айтқан. ... ... ... ... ... хал және ... ... бұны мысал әлемі деген. Рухтардың бірнеше бейнеде ... ... ... ... ... ... Жәбірайіл (ғ.с.)ның Мәриям анамызға
жақсы бір адам ... ... ... ... да шафи ... Әс Сафари әл Халеби Бухаридің түсініктемесінде
шайтан пайғамбарымыздың нәзік және қасиетті бейнесіне кіре алмайтыны сияқты
оның нұрлы бейнесіне ... ... ... алмайды. Осы сияқты ол ... ... ... ... ... ... емес.
Шафи имамдарынан Жәләледдин Суютидің айтуы бойынша Ибн ... ... ... көрген. Оянғаннан соң «Кімде – кім мені түсінде
көрсе өңінде де көреді ... ... ... ... кіре алмайды»[90]
хадисін есіне түсіріп ойлана бастады. Кейін ... ... ... (Меймуне (р.а) анамыз болса керек) түсін айтты. Ол ... ... ... оның ... ... ... «Айнаға
қарадым айнадан пайғамбарымызды көрдім. Өзімнің бейнесін көре ... ... Міне бұл ... мақсат еткен жағдай рабытаның әсері нәтижесі болып
табылады. Рабыта бейнесініңде фәни ... да ... Бұл ... ... ... сыртқы көріністе емес бәлкім рабытаның ... ... ... шейх ... ... ... ... былай деген:
«Бір уәли, уәлилігінің тұрақтанған кезінде рухани ... ... ... ... бейнеге кіруіне құдірет беріледі.бірден көп денеге
кіру ... емес ... бір ... ... табылады. Осы сияқты нәрселер
ғалымдарда (арифтерде) мүшһүр болған нәрсе».
Ханбели ... ... Жили ... ... ... ... шарт ... Жәлеледдин Руми былай деген:
«Аллаһ пен құл ... жат ... ... ... перде
болады. Тек әулие және әнбиелерге рабыта жасау бұлай ... ... сол ... ... ... кесуші»[92] .
Ханафи имамдарынан Ибн Кәмәл әл Уәзир (р.а.) былай ... рух, ... ... ... ... ... байланыстардан
тазарғаны үшін қынынан шыққан қылыш сияқтанады».
Мәлики имамдарынан шейх Әбул Аббас былай деген:
«Тасбақа балаларын ... ... ... ... Сол ... шейта
мүридтерін назары арқылы өсіреді. Мағнауи қарау арқылы өсіреді. Былайша
айтсақ тасбақа ... ... ... ... ... Сөйтіп сол
жұмыртқасына жиі – жиі келіп ... ... оған ... кетіп тұрады. Аллаһ
тағала оның баласын ол ... ... ... үшін ... ибн ... (р.а.) ... бойынша пайғамбарымыз:
«Қиямет күнінде адамдардың маған ең ... ... ... ең көп салауат айтқандары»[93] себебі пайғамбарымызға салауат
айту оны сүю болып табылады. Оны сүю оған бой ... оның ... ... сөз. Бір ... ... кісі оны көп ... сүйгеніне бой
ұсынады. Бой ұсынғанда бой ұсынған нәрсесімен бірге болады. Кімде – кім
біреуді , бір ... не ... ... бір нәрсені делік өліп жақсы көретін
болса оны ол қай жерде болсада есіне алып жүреді. Сол сүйгеніннің ... ... ... ... түбінде жүреді. Бұл хадистен біз рабытаға
ишареттеп тұрғанын көре аламыз.
Аллаһ тағала: «Ал және кім Аллаһқа пайғамбарына бой ұсынса міне ... ... ... ... ... ... және игілермен
бірге болады. Олар нендей жақсы жолдас! »[94].
Міне бір кісіге осындай орын нәсіп ... оның рухы ... ... ... Ал және ... ... байланыс, араласу пайда
болады. Абдуллах әс Сахили «Биғятуссалик» атты ... ... ... оқу ... ... нәтижелердің ең үлкені және
пайдалардың ең үлкені оның қымбатты ... адам ... ... ... бұлда оған көп салауат оқуын жалғастырып шыншыл және дұрыс,
түзу бір ... ... ... ... Фаси Делайлдегі «Мен, мені сүйгендердің салауатын естимін және
оларды ... ... ... ... ... ... ... рухтары
пайғамбарымыздың рухымен танысқан.ал және оларда махаббат рабытасы,
араларын жақындастыратын ... ... ... (р.а.) ... ... ... пайғамбарымыз:
«Рухтар топтасқан бір орда. Олардан Аллаһ жолында танысқандарға нендей
жақсы! Ал ... бір – ... ... ... ... – бірі
қарауға қарсы болады»[95].
Делалиде: «Әй, Аллаһым! Біз оны көрмей сендік онымен ... ... ... ... ... ... онымен кездесуді қалау,
ол ақырет кездесуі болып табылады. Ал дүниеде ... ... ... ... рух және жүрек көзінің көруімен ақыретте әрі рух әрі дене әрі бас
және жүрек көздерімен ... Оның ... ... ... ... оның ... жүзі ... алдынан бір мезетте кетпейді. Міне нағыз
көру деп ... айт. ... ... ... бірнеше бөлімге
бөлінеді: Кейбірі оның қадірлі жүзін тек қана оны көп ойлаудан , ... ... ... ... ұйықтап жатқанда аз
көреді,көрседе нақ көре алмайды,бұл ... ... ... ... ... де көздерін жұмса болды көреді. Бұлар ... ... ... рухтар тәңір құзырына көтерілген Аллаһтың
пайғамбарының көршілік ... ... ... осы жерге дейінгі түсіндірілгендер бәрі пайғамбарымызды көрген
әулиелердің айтқандары, бұл олардың кітаптарында толық жазылған.
Я Раббым! ... ... ... ... және ең ... құрметінен бізге бұны нәсіп ет.
Қорытынды
Міне рабыта жайлы біраз мағлұматтар алып қалдық. Енді сол ... ... Мен бұл ... рабытаның сөздік мағынасы байланыс қарым-
қатынас екенін білдік. Ал ... ... ... ... бой ... ... Тағы біз бұл ... рабытаның 3 түрлі екенін айтқанбыз.
Олар; табиғи, суфли, улви рабыта. Ал мен осы ... осы ... ... ... ... кеттім. Ал бұл мүридтің мүршидінен пайдалануы шін
оған деген махаббатын жүрегінде тасуы. Қысқаша айтсақ рабыта ... алу және сол ... ... болу жолы десекте болады.
Пайғамбарымызға ықылас және әдеппен бой ... ... ... ... ... ... ... түсіретін, өмірлерін құран және
сүннет жолында сарп еткен, Аллаһ жағынан :“Мен оларды сүйемін оларда ... ... ... ... ... ... уәли құлдарыма қастандық етсе мен
оларға қарсы соғыс ашамын. Достарымды ... ... ... “Әй иман ... ... ... және ... сөзімен бүтін мүминдерді достасуды мақсат еткен, әлі ... ... ... ... шын жүрегіммен, шынайы көңіліммен ізет және
құрметімді ұсынамын.
-----------------------

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сопылықтағы төрт баспалдақ10 бет
Ересектер тобындағы балаларға арифметикалық, есептеу туралы түсінік беру24 бет
Математикалық түсініктерді қалыптастыруда көрнекі материал түрлері. Қолдану ережелері33 бет
Қарапайым математикалық түсініктерді қалыптастыру әдістемесінде ойын технологиясының мазмұны, міндеттері және ерекшеліктері26 бет
Қарапайым математикалық түсініктерді қалыптастыруда кездесетін қиындықтарды шешу жолдары29 бет
Қарапайым түсініктер. Сандар номенклатурасы24 бет
Delphi 7 жүйесінің негізгі түсініктері мен принциптері17 бет
Turbo Pascal программасының негізгі түсініктері17 бет
Turbo pascal тілі туралы негізгі түсініктер28 бет
Автоматты басқару жүйелері туралы негігі түсініктер22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь